DE NATIONALE UITGAVEN IN DE GEZONDHEIDSZORG. 9de editie INLEIDING... 2 METHODOLOGIE... 4

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DE NATIONALE UITGAVEN IN DE GEZONDHEIDSZORG. 9de editie INLEIDING... 2 METHODOLOGIE... 4"

Transcriptie

1 Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 DE NATIONALE UITGAVEN IN DE GEZONDHEIDSZORG 9de editie Inhoud INLEIDING... 2 METHODOLOGIE... 4 OVERZICHT VAN DE NATIONALE UITGAVEN VOOR GEZONDHEIDSZORG De geaggregeerde cijfers Uitgaven volgens financieringsbron Uitgaven volgens zorgsector CONCLUSIES... 21

2 Pagina 2 Assurinfo Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 INLEIDING De OESO publiceert in één van haar jaarlijkse rapporten een bijgewerkte verzameling van indicatoren die betrekking hebben op de gezondheidszorgsystemen in de OESO-landen 1. Volgens deze recente studie is de reële groei van de gezondheidsuitgaven in de meeste OESOlanden vertraagd of sterk teruggevallen. Tussen 2000 en 2009 schommelde de reële groei van de gezondheidsuitgaven in de OESO-zone nog rond de 5 % per jaar. De nulgroei die in 2010 wordt genoteerd zorgt voor een trendbreuk. De eerste ramingen voor 2011 laten vermoeden dat verscheidene landen uit de OESO-zone ook in 2011 weinig of geen groei optekenen. De terugval in 2010 voor de OESO-zone is in de eerste plaats toe te schrijven aan een minder sterke groei van de overheidsuitgaven (gemiddeld 0,5 % in 2010 tegenover 5 % in 2008 en 2009). Blijkbaar heeft men de overheidsuitgaven in het begin van de huidige crisisperiode kunnen handhaven en heeft de impact van de bezuinigingsmaatregelen zich vanaf 2010 laten gevoelen. De daling van de groei is vooral uitgesproken in de landen die het hardst zijn getroffen door de internationale crisis (Ierland, Griekenland, ). België besteedde in 2010 zo n 10,5 % van het BBP aan gezondheidszorg. België scoort daarmee 1 procentpunt hoger dan het gemiddelde van de OESO-landen (9,5 %) en 0,2 procentpunten hoger dan het Europees gemiddelde. België zakt in 2010 naar de 8 ste positie in de Europese ranglijst. Nederland, Frankrijk en Duitsland nemen nog steeds de top-3 posities in van deze ranglijst met aandelen van respectievelijk 12,0 %, 11,6 % en 11,6 % van het BBP. In termen van uitgaven die per inwoner aan gezondheidszorg worden besteed, scoort België (3.430 euro in 2010) ook hoger dan het OESO-gemiddelde en blijft het daarmee op de negende plaats van de Europese ranglijst. In 2010 kent het groeicijfer van de Belgische uitgaven voor gezondheidszorg een terugval tot 1,1% in reële termen en 2,9 % in nominale termen. Ter vergelijking, de nominale groei tussen 2003 en 2009 bedroeg gemiddeld 4,7 %. De Belgische overheid draagt het grootste deel van de gezondheidsuitgaven. Het gedeelte voor rekening van de burger is echter verre van verwaarloosbaar. Uit de resultaten van deze studie blijkt dat 75,1 % van de uitgaven gefinancierd wordt door de overheid en dat 24,9 % van de uitgaven voor rekening van de private sector en de consument komt. Daarmee plaatst België zich, naast Spanje en Zwitserland, in de voorste gelederen van Europa op het vlak van de bijdrage door de patiënt. De betaalbaarheid van gezondheidszorg blijft een actueel thema waar de media veelvuldig aandacht aan besteden en waarover regelmatig cijfers worden geciteerd. Deze media verwijzen dan naar de begroting van de Sociale Zekerheid, RIZIV-cijfers, OESO-statistieken, nationale rekeningen, vooruitzichten van het Planbureau en dergelijke meer. 1 OECD Health Data 2012, OESO, 28 juni 2012.

3 Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 Assurinfo Pagina 3 Met dit dossier wil Assuralia de lezer wegwijs maken in de complexe wereld van de gezondheidszorg in België, meer duidelijkheid scheppen over de bedragen die aan geneeskundige verzorging worden besteed en een antwoord geven op enkele veel gestelde vragen: Hoeveel van deze uitgaven neemt de overheid voor haar rekening? Wat is het aandeel van de patiënt in de totale uitgaven? Welke sectoren kennen de grootste uitgavengroei? Alex Maselis

4 Pagina 4 Assurinfo Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 METHODOLOGIE De betaalbaarheid van de gezondheidszorg blijft een thema waar de media veelvuldig aandacht aan besteden en waarover regelmatig cijfers worden geciteerd. Op regelmatige tijdstippen publiceren Assuralia en andere organisaties rapporten en statistieken over de nationale gezondheidsuitgaven. Niet al deze rapporten vermeldden dezelfde cijfers. Deze divergerende bedragen wijzen op een verschil in de gebruikte methodologie. Om de vergelijkbaarheid tussen de cijfers en de publicaties te verbeteren, heeft Assuralia sinds de vorige editie haar methodologie aangepast. In 2002 bood de OESO met de publicatie van A System of Health accounts (SHA), een methodologie en een instrument aan die de internationale standaard is geworden voor de berekening van de nationale rekeningen van de zorgsector. De FOD Sociale Zekerheid heeft in het kader van diverse statistiekverplichtingen deze methodologie op de Belgische situatie toegepast en ze heeft gedetailleerde informatie omtrent de gezondheidszorg en aanverwante sectoren ingezameld. Voortaan zal Assuralia zich baseren op de beschikbare cijfergegevens die de FOD Sociale Zekerheid inzamelt 2. Deze nieuwe reeks van (Belgische) gezondheidsrekeningen wordt vanaf het jaar 2003 berekend. De resultaten en rapporten van de observatiejaren 2003 tot 2010 worden ook gepubliceerd door EUROSTAT en de OESO. Dit systeem van gezondheidsrekeningen is volgens drie dimensies opgebouwd. De drie betrokken dimensies kunnen gekoppeld worden aan de volgende drie onderzoeksvragen: Wie consumeert? Wie betaalt de rekeningen? De overheid, de consument? Wie verstrekt de zorgen? De ziekenhuizen, de artsen,...? Welke functie of doelstelling heeft de verstrekte zorg? Curatieve zorg, revalidatie, preventie,? In deze Assuralia-publicatie worden de uitgaven ingedeeld volgens de eerste twee dimensies, de financieringsbronnen en de zorgverstrekkers/zorgsectoren. De indeling die gebruik maakt van de functionele classificatie wordt niet volledig behandeld. Ze wordt enkel gebruikt om de specifieke diensten van de ziekenhuizen verder op te splitsen en om een onderscheid te maken tussen farmaceutische verstrekkingen en andere medische goederen. Om een correcte en volledige kostenstructuur voor de gezondheidszorg te hanteren, worden niet alleen de directe bestedingen van de zorgsectoren en de financiers in rekening gebracht, bijvoorbeeld de kostprijs van de zorgverstrekking zelf, maar ook de kosten voor beheer en administratie van de gezondheidszorg. De gebruikte waardering van de consumptie omvat dus ook de voorzieningen voor investeringen en afschrijvingen. De Belgische SHA-rekeningen die in deze Assuralia-publicatie zijn opgetekend, bevatten evenwel geen kapitaalvormingen voor de gezondheidszorg zoals investeringsprogramma s die door de overheid worden gefinancierd, 2 In opdracht van de FOD Sociale Zekerheid en de FOD Wetenschapsbeleid werd ook aan het Hoger Instituut voor Arbeid (HIVA) gevraagd om de methodologie van de FOD Sociale Zekerheid aan een kritisch onderzoek te onderwerpen en suggesties te doen tot verbetering van zijn data-inzameling. Het HIVA heeft daartoe alternatieve gezondheidsrekeningen gehanteerd en nieuwe berekeningen gemaakt: Gezondheidszorgrekeningen in België, onderzoeksrapport in opdracht van de FOD Wetenschapsbeleid ten behoeve van de FOD Sociale Zekerheid (Prof. dr. Jozef Pacolet en M. Borghgraef). Het Itinera Instituut heeft in samenwerking met Dr. Piet Calcoen de cijfers en de methodologie van de FOD Sociale Zekerheid aan een uitgebreide analyse onderworpen en heeft ook enkele suggesties tot verbetering gemaakt ( De private uitgaven in de gezondheidszorg, april 2012).

5 Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 Assurinfo Pagina 5 bijvoorbeeld voor de bouw van ziekenhuizen. Daarom is voorzichtigheid geboden bij het raadplegen van de vorige OESO-rapporten aangezien de OESO in haar voorgaande publicaties wel rekening houdt met deze kapitaalvorming voor de berekening van de Belgische uitgaven. De uitgaven worden in dit document berekend volgens een strikte definitie van de ziektekosten. Het gaat om de uitgaven voor verleende diensten en goederen die in het kader van gezondheidszorg en langdurige zorg worden verstrekt. Niet-medische uitgaven en uitkeringen met het oog op het verstrekken van vervangingsinkomens, worden niet in rekening gebracht. In de methodologie van de SHA werden ook enkele aanpassingen ingevoerd om beter het onderscheid tussen gezondheidszorg en sociale zorg te maken. Dit houdt in dat men in principe ook rekening houdt met uitgaven voor patiënten opgenomen in rusthuizen voor gezondheidsredenen of voor bepaalde thuiszorgdiensten. Daarom heeft de FOD Sociale zekerheid haar ramingen van de nationale gezondheidsuitgaven verhoogd zodat ook de medische uitgaven van de gezinnen in rust- en verzorgingstehuizen voor gezondheidsredenen worden meegerekend (geschat op ongeveer 350 miljoen euro in 2010). De berekening van de gezondheidsuitgaven gebeurt op basis van de consumptie door particulieren, bedrijven, instellingen die in het binnenland gedaan wordt. De gezondheidszorg die een Belg in het buitenland consumeert omdat hij daar ziek is geworden, wordt dus niet meegerekend. Anderzijds worden de zorgen die op ons grondgebied verstrekt worden aan buitenlandse toeristen, eveneens niet opgenomen. Elk jaar ondergaan de methodologie voor de inzameling en de berekening van de Health Accounts enkele wijzigingen om tot een correcter beeld van de gezondheidsuitgaven te komen. De cijfers uit deze editie verschillen dus met de cijfers die in de vorige editie werden gepubliceerd en dit geldt voor alle observatiejaren vanaf De belangrijkste aanpassingen die in deze editie werden aangebracht, zijn: een correctie van de cijfers die betrekking hebben op de gezinsconsumptie als gevolg van een herziening van de Nationale Rekeningen; een verbeterde raming van de out-of-pocket-uitgaven voor tandzorgen in de ambulante sector; een verbeterde raming van de out-of-pocket-uitgaven voor de hoorapparaten; een extra opsplitsing van uitgaven voor de geneesmiddelen om een onderscheid te maken tussen voorgeschreven geneesmiddelen en vrije verkoop; enkele aanpassingen in verband met de opdeling tussen algemene zorg en mentale zorg in de algemene ziekenhuizen. Voor een volgende editie zijn er ook al andere aanpassingen voorzien met betrekking tot de ramingen van de out-of-pocket-uitgaven om beter rekening te houden met de niet-terugbetaalde items (bijvoorbeeld voor verstrekkingen door psychologen en optiekers).

6 Pagina 6 Assurinfo Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 Definities Financieringsbronnen In deze studie worden de volgende financieringsbronnen van de gezondheidszorg weerhouden: de wettelijke sociale zekerheidsinstellingen 3, de federale, regionale en lokale overheden, de corporatieve organisaties (bedrijven), de aanvullende ziekteverzekering aangeboden door de private ziekteverzekeraars alsook de ziekenfondsen, het remgeld en de out-of-pocket bestedingen van de gezinnen (=rechtstreekse consumptie van de gezinnen). Zorgsectoren Sectoren uit de gezondheidszorg en zorgverstrekkers waarop beroep wordt gedaan. Deze studie maakt een onderscheid tussen de volgende zorgsectoren: ziekenhuizen, verpleging, ambulante zorg, farmaceutische verstrekkingen en medische goederen, promotie en preventie en farmaceutische hulp. Functies (ziekenhuizen) De zorgverstrekkingen in een ziekenhuis worden verder opgedeeld naar een aantal groepen van diensten met eenzelfde finaliteit: residentiële zorg (ziekenhuisopname), daghospitalisatie, ambulante zorg, medische beeldvorming en klinische biologie. 3 Het Rijksinsituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering en de Dienst voor Overzeese Sociale Zekerheid

7 Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 Assurinfo Pagina 7 OVERZICHT VAN DE NATIONALE UITGAVEN VOOR GEZONDHEIDSZORG 1. De geaggregeerde cijfers Volgens de berekeningen van de FOD Sociale Zekerheid bedragen de totale lopende uitgaven die België aan gezondheid besteedt, voor alle zorgverstrekkers en zorgsectoren samen, in 2010 meer dan 37 miljard euro. Ter vergelijking, in 2003 bedroegen deze uitgaven nog 27,6 miljard euro. Tussen 2003 en 2010 zijn de nationale uitgaven voor gezondheidszorg toegenomen met 35,4 %. Dat stemt overeen met een gemiddelde jaarlijkse groei van 4,4 %. De groei kende in deze periode geen constant verloop. In 2007 en 2008 namen de uitgaven nog fors toe met respectievelijk 5,6 % en 7,3 %, maar in 2009 en 2010 vertraagde de groei opnieuw tot respectievelijk 4,9 % en 2,9 %. Het bruto binnenlands product (BBP) tegen marktprijzen liep in 2003 op tot 276,2 miljard euro. Daarvan werd 27,6 miljard euro besteed aan gezondheidszorg, hetzij 10 %. Tussen 2003 en 2005 is het aandeel van het BBP dat aan gezondheidszorg wordt besteed vrij constant gebleven en schommelt het rond de 10 %. In 2004 en 2005 had het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV) uitzonderlijke verrichtingen gerealiseerd ten belope van ongeveer 1,3 miljard euro 4. In 2006 treft men deze regularisaties niet meer aan, hetgeen leidt tot een daling van het aandeel in het BBP tot 9,6 %. In 2008 en 2009 stegen de uitgaven in procent van het BBP opnieuw tot respectievelijk 10,0 % en 10,7 %. Het aandeel van de uitgaven in België ligt in de periode steeds boven het Europese gemiddelde. Omdat de uitgaven van bijna alle Europese landen in 2010 dalen, kent ook het Europees gemiddelde een lichte terugval van 10,4 % in 2009 naar 10,3 % in België blijft in de buurt van de procentuele uitgaven die Frankrijk (11,6 %), Duitsland (11,6 %) en Zwitserland (11,4 %) in 2010 realiseren. 4 In de vorige edities van deze publicaties werd geen rekening gehouden met de regularisaties die het RIZIV in 2004 en 2005 uitvoerde.

8 Pagina 8 Assurinfo Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 De omvang van de groei van de gezondheidsuitgaven wordt duidelijk wanneer men de groei vergelijkt met deze van het BBP. De jaarlijkse veranderingspercentages van het BBP variëren in de periode tussen 3,0 % en 5,5 %. Tijdens het recessiejaar 2009 daalde het BBP met 1,7 % om zich opnieuw te herstellen in 2010 met 4,1 %. De jaarlijkse groeipercentages van het BBP en van de gezondheidsuitgaven kennen tussen 2004 en 2009 een wisselend verloop. In 2005 en 2006 was de groei van de gezondheidsuitgaven lager dan die van het BBP. In 2007 kenden het BBP (5,3 %) en de uitgaven in de gezondheidszorg (5,6 %) eerder vergelijkbare groeicijfers. In 2008 en 2009 stegen de nationale uitgaven voor gezondheidszorg doorgaans sneller dan het BBP. Terwijl de gezondheidsuitgaven in 2009 verder stijgen met 4,9 %, daalde het BBP met 1,7 % onderscheidt zich door een forsere economische groei (4,1 %) en een tragere ontwikkeling van de gezondheidsuitgaven (2,9 %). Ondanks het tragere groeiritme van de uitgaven voor gezondheidszorg tussen 2005 en 2006, is de cumulatieve groei van de uitgaven (+35,4 %) tussen 2003 en 2010 groter dan die van het BBP (+28,3 %). Dit stemt overeen met een gemiddelde jaarlijkse groei van 3,6 % voor het BBP tegenover 4,4 % voor de uitgaven voor gezondheidszorg. 2. Uitgaven volgens financieringsbron De nationale uitgaven voor gezondheidszorg kunnen opgesplitst worden in de volgende financieringsbronnen : overheid: alle rechtstreekse uitgaven voor gezondheidszorg door de sociale zekerheidsinstellingen, de federale overheid, de gewesten en gemeenschappen, en de lokale overheden 5 ; privaat: de aanvullende ziektekostenverzekeringen aangeboden door de ziekenfondsen en de private ziekteverzekeraars; 5 De overheidsuitgaven bevatten ook de vergoedingen die door de Vlaamse Zorgverzekering worden uitgekeerd. Deze uitbetaalde steun wordt als vergoeding van zorgdiensten toegekend voor langdurige zorg via zorginstellingen of thuiszorg.

9 Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 Assurinfo Pagina 9 patiënt: de netto remgelden en de out-of-pocket uitgaven (eigen bijdragen van de gezinnen, exclusief vergoedingen van aanvullende verzekeringen); bedrijven: de bedragen die bedrijven rechtstreeks aan gezondheidszorg besteden, bijv. de uitgaven aan de bedrijfsgeneeskundige dienst, uitgaven aan acties in het kader van gezondheid en preventie en rechtstreeks ten laste genomen medische kosten van het personeel. Het overzicht van de uitgaven volgens de financieringsbronnen toont aan dat: de overheid de voornaamste financieringsbron van de gezondheidsuitgaven is. Ze neemt drie vierden van de totale lopende gezondheidsbestedingen voor haar rekening; de patiënten 19,4 % van de uitgaven rechtstreeks ten laste nemen. Het betreft de finale consumptie van de gezinnen na aftrek van alle terugbetalingen of vergoedingen 6 (bijv. remgelden, supplementen en uitgaven voor niet-terugbetaalde medische goederen); de aanvullende verzekeringen van de private ziekteverzekeraars en de ziekenfondsen 4,8 % van de uitgaven voor hun rekening nemen. Het aantal aanvullend verzekerde Belgen neemt jaarlijks toe. Dit aantal is intussen gestegen tot meer dan 8 miljoen (5,4 miljoen verzekerden bij de private ziekteverzekeraars en naar schatting 2,8 miljoen personen die een facultatieve verzekering hebben afgesloten bij een ziekenfonds); de bedrijven 0,2 % van de uitgaven dragen. Het gaat hier om vergoedingen voor geneeskundige verzorging die een aantal grote bedrijven en multinationals rechtstreeks als benefit aan hun personeel toekennen. De resultaten van deze studie leren ons ook dat het overheidsaandeel in de gezondheidsuitgaven in de periode schommelt tussen ruwweg 73 % en 76 % van de totale uitgaven, 6 Met correctie voor de maximumfactuur.

10 Pagina 10 Assurinfo Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 terwijl het privé-aandeel gefinancierd door de private verzekeringen, door de bedrijven en door de patiënt (via het systeem van de remgelden of via de out-of-pocket uitgaven) tussen 24 % en 27 % fluctueert. Uit een vergelijking met de ons omringende landen volgt dat het rechtstreeks aandeel van de patiënt in België zeer hoog ligt (19,6%). In de ons omliggende landen noteert Zwitserland een nog hoger patiëntenaandeel in de uitgaven (25,1%). Overheidsuitgaven Uiteraard is het de overheid die de grootste tussenkomst van de gezondheidszorg voor haar rekening neemt. In 2010 vertegenwoordigt deze tussenkomst 75,6 % van het totale uitgavenpakket. Dat is niet verwonderlijk want het merendeel van de uitgaven is afkomstig van de verzekering geneeskundige verzorging, die deel uitmaakt van de ruimere federale sociale zekerheid en die uitgevoerd wordt door het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering 7, (RIZIV). Die geeft een ruime dekking tegen gezondheidskosten aan nagenoeg de hele Belgische bevolking. Naar schatting 99 % van de bevolking geniet van een dekking. Een heel beperkt aantal inwoners van België komt niet in aanmerking. Het gaat bijvoorbeeld om mensen die niet officieel in het land verblijven. Het grootste deel van deze overheidsuitgaven wordt dus toegerekend aan de sociale zekerheidsinstellingen (64,7 % van de nationale uitgaven in 2010). De verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging van werknemers en zelfstandigen is de verzekeringstak met de grootste uitgaven. Ook de medische prestaties van de arbeidsongevallenverzekering en van de beroepsziektenverzekering maken deel uit van de sociale zekerheid. 7 De verzekeringsinstellingen zijn verantwoordelijk voor de uitbetaling van de tegemoetkomingen. Het gaat om vijf erkende landsbonden van ziekenfondsen: de Landsbond der Christelijke Mutualiteiten (LCM), de Landsbond van de Neutrale Ziekenfondsen (LNM), het Nationaal Verbond van Socialistische Mutualiteiten (NVSM), de Landsbond van Liberale Mutualiteiten (LLM) en de Landsbond van Beroeps- en Onafhankelijke Ziekenfondsen (LOZ). Daarnaast spelen ook de Kas Der Geneeskundige Verzorging van de NMBS en de Hulpkas voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering een rol als verzekeringsinstelling.

11 Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 Assurinfo Pagina 11 In 2004 en 2005 had het RIZIV uitzonderlijke verrichtingen gerealiseerd. Het betrof regularisaties uit het verleden ten bedrage van ongeveer 1,3 miljard euro die buiten de pure wettelijke ziekteverzekering moeten gerangschikt worden, maar die wel ten laste van de begroting van het RIZIV werden genomen. Dit verklaart ook de daling van de uitgaven van de sociale zekerheid van 19,7 miljard euro in 2005 tot 18,9 miljard euro in De uitgaven van de overheid bestaan niet enkel uit de uitbetalingen door de sociale zekerheidsinstellingen. De federale overheid heeft ook een weliswaar kleiner aandeel in de overheidsuitgaven, deze zijn hoofdzakelijk toe te rekenen aan de FOD Volksgezondheid. In de periode schommelen deze uitgaven tussen 650 en 900 miljoen euro, hetzij tussen 2,0 % en 2,4 % van de nationale uitgaven. Tussen 2003 en 2004 vond een belangrijke verschuiving plaats van federale overheid naar sociale zekerheid. Tot 2003 nam de federale overheid (FOD Volksgezondheid) ook de tussenkomsten in de ligdagprijs voor de opname in een ziekenhuis 8 ten laste. In 2004 werd een nieuw systeem voor de financiering van de ziekenhuizen ingevoerd. Vanaf dan wordt het aandeel van de Staat voorafgenomen op de ontvangsten van de BTW en toegekend aan het RIZIV. In 2010 bedraagt deze financiering 1,6 miljard euro. Het betreft een toelage ten laste van de Algemene Uitgavenbegroting die rechtstreeks overgedragen werd aan de ziekenhuizen via de verzekeringsinstellingen. Een tweede verschuiving vond plaats in 2008 als gevolg van de integratie van de kleine risico s voor zelfstandigen in de verplichte verzekering geneeskundige verzorging, terwijl ze tot 2007 nog in de aanvullende ziekenfondsverzekering waren opgenomen 9. Op federaal niveau worden ook gezondheidsdiensten gefinancierd door verschillende FOD s. Defensie beheert een ziekenhuis en verzekert de medische dienstverlening aan militairen. Justitie neemt de penitentiaire verpleegdiensten ten laste en Binnenlandse Zaken neemt de uitgaven van de urgentie- en veiligheidsdiensten voor haar rekening. Naast deze gezondheidsdiensten vertegenwoordigen ook de werkingskosten van de federale overheidsdiensten een belangrijk deel in de uitgaven. Dit is het geval voor de FOD Volksgezondheid en de FOD Sociale Zekerheid. Ook de provincies en de gemeenten, die tot de lagere overheid behoren, hebben uitgebreide bevoegdheden in de uitgaven voor schoolgezondheidszorg door CLB s, de preventieve zorg, de thuiszorg en de gezondheidspromotie. In de rekening van de lokale overheden werden ook de uitgaven van gemeenten en provincies aan verpleeg- en verzorgingsinstellingen opgenomen, alsook de financiering van de gemeenten voor de tekorten van OCMW-ziekenhuizen. In 2010 vertegenwoordigen de gezamenlijke uitgaven van de gewesten, de gemeenschappen en de lokale overheden 9,0 % van de nationale uitgaven. Al deze overheden kunnen bovendien ook rechtstreeks subsidies toekennen aan verschillende verstrekkers van gezondheids- en zorgdiensten. De regionale overheden kennen bijvoorbeeld subsidies toe aan psychiatrische zorginstellingen. 8 De lasten voor de ligdagprijs worden verdeeld tussen het Rijksbudget en het RIZIV. De verdeling van deze lasten kan bij KB worden gewijzigd. De regelgever heeft al meerdere keren van deze mogelijkheid gebruik gemaakt: vanaf 1 juli 2003 bedraagt de tussenkomst van de staat 22,77 % en is het aandeel van het RIZIV 77,23 %. Tot en met de 7 de editie van deze To The Point werden de tussenkomsten in de ligdagprijs door middel van een correctie ten laste gelegd van de federale overheid. 9 Tot wordt een onderscheid gemaakt tussen de grote en kleine risico s waarbij de zelfstandigen niet automatisch verzekerd waren voor de kleine risico s. Sinds 1 januari 2008 is de dekking voor zowel de grote als de kleine risico s voor 99 % van de bevolking gewaarborgd.

12 Pagina 12 Assurinfo Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 Aandeel van de gezinnen De eigen bijdrage van de gezinnen omvat de uitgaven die niet door de overheid worden gefinancierd en die niet worden terugbetaald door de private verzekeraar of door het ziekenfonds in het kader van een aanvullende verzekering. De bestedingen van de gezinnen zijn niet alleen omvangrijk, ze kennen ook een aanhoudende groei. Dit aandeel vormt wellicht een essentieel element in de financiële toegankelijkheid van de gezondheidszorg. We stellen vast dat het aandeel van de patiënt schommelt tussen 19 % en 21 % van de totale uitgaven (19,4 % in 2010). Het gaat om: de officiële remgelden: het gedeelte van het Riziv-tarief dat ten laste van de patiënt blijft 10 ; de out-of-pocket uitgaven: dit zijn de medische kosten die ofwel de officiële Rizivtarieven overschrijden (bv. ereloonsupplementen) ofwel niet in aanmerking komen voor een wettelijke vergoeding (bv. niet-terugbetaalbare geneesmiddelen) en die dus door de gezinnen moet gedragen worden. Hoewel de directe bestedingen van de gezinnen van jaar tot jaar stijgen in nominale termen, nemen zij minder snel toe dan de totale uitgaven. De oorzaken hiervan liggen aan volume- en prijseffecten, enerzijds, en aan de stelselmatige evolutie van de Maximumfactuur en van de aanvullende verzekeringen, anderzijds. 10 Tegemoetkomingen in het kader van de maximumfactuur werden afgetrokken van de remgelden en verhogen bijgevolg het aandeel van de overheid in de uitgaven.

13 Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 Assurinfo Pagina 13 Remgelden Het remgeld moet, zoals het woord zelf aangeeft, medische consumptie afremmen en de patiënten in zekere mate financieel responsabiliseren. Om de overheidsuitgaven onder controle te houden werden sinds 1993 selectieve bezuinigingsmaatregelen genomen die geleid hebben tot een aanzienlijke verhoging van het remgeld (bv. bij raadpleging van huisarts of specialist, bij ziekenhuisopname, bij klinische biologie en radiologie). De laatste jaren werd ook getracht om via een reeks maatregelen de toegankelijkheid van de gezondheidszorg te verbeteren. De klemtoon lag hierbij op maatregelen (sociale en fiscale franchise) die kwetsbare categorieën in de samenleving vrijwaren van hoge medische kosten. Volgens deze maatregelen worden de remgelden terugbetaald vanaf het ogenblik dat een remgeldplafond (maximum factuur) is overschreden, maar niet alle terugbetaalbare medische verstrekkingen komen daarvoor in aanmerking. De maximumfactuur of MAF is een maatregel ingevoerd in 2002 en voorziet in de terugbetaling van een beperkt deel van de remgelden: zodra de remgelden van sommige aan een gezin verleende geneeskundige verstrekkingen tijdens een kalenderjaar een bepaald grensbedrag overschrijden, wordt het persoonlijk aandeel (remgeld) van de leden van het gezin voor de geneeskundige verstrekkingen die ze gedurende de rest van dat kalenderjaar genieten volledig vergoed 11. In 2003 werd nog 204,9 miljoen euro aan remgelden teruggestort. Door de invoering van de maximumfactuur kende de terugbetaling van het remgeld een explosieve groei. De terugstorting van het remgeld is in 2010 al opgelopen tot 326,3 miljoen euro. Uit de cijfers van de remgelden en van de maximumfactuur blijkt dat de besparingen, door het verhogen van de remgelden, grotendeels worden teruggeschroefd voor bepaalde groepen via het systeem van de Maximumfactuur. 11 Voor de invoering van de MAF, bestond er reeds een systeem van verhoogde tegemoetkoming voor bepaalde categorieën van mensen. Gerechtigden die in aanmerking komen voor deze voorkeurregeling ontvangen een hogere tegemoetkoming voor bepaalde verstrekkingen van de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging (en betalen dus een lager remgeld). Dit mechanisme werd oorspronkelijk toegepast op weduwnaars en weduwen, invaliden, gepensioneerden en wezen (cfr. letterwoord WIGW). Op 1 april 2007 is het systeem van de verhoogde tegemoetkoming grondig hervormd via de invoering van het OMNIO-statuut. Via dat nieuwe statuut kunnen bepaalde gezinnen, die voordien niet in aanmerking kwamen voor de verhoogde tegemoetkoming voor medische kosten, er toch een beroep op doen. Bij de toekenning van het Omnio-statuut baseert men zich enkel op de gezinsinkomens.

14 Pagina 14 Assurinfo Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 Out-of-pocket uitgaven De out-of-pocket uitgaven zijn bijdragen van de gezinnen en omvatten de directe kosten na aftrek van alle terugbetalingen door de wettelijke of de aanvullende verzekering. Deze out-ofpocket uitgaven vormen een gevoelig aspect bij de financiering van de consumptie van gezondheidsdiensten. Hun aandeel is waarschijnlijk een essentieel element in de (financiële) toegankelijkheid van de gezondheidszorg. Voor bepaalde geneeskundige verstrekkingen blijft de factuur ten laste van de patiënt vrij hoog: materiaalsupplementen: vooral de uitgaven voor de nieuwe en dure medische technieken en materialen zijn omvangrijk; geneesmiddelen: bijvoorbeeld de niet-terugbetaalbare geneesmiddelen uit de categorie D die beschouwd worden als welzijnsbevorderend eerder dan levensnoodzakelijk; kamersupplementen: patiënten die bij een verblijf in een ziekenhuis de voorkeur geven aan een één- of een tweepersoonskamer betalen hiervoor een supplementaire vergoeding 12 ; ereloonsupplementen: het deel van de erelonen dat de officiële Riziv-tarieven overschrijdt 13. De out-of-pocket uitgaven kenden tussen 2003 en 2010 een tragere groei dan die van de overheidsuitgaven. De directe bestedingen van de gezinnen namen toe met 30,6 % tegenover 37,3 % voor de publieke uitgaven 14. De snellere groei van de overheidsuitgaven is toe te schrijven aan de overschrijdingen van het RIZIV-budget in de jaren 2002 en 2003 en aan de integratie van de kleine risico s voor zelfstandigen in de wettelijke ziektekostenverzekering in De snellere groei van de overheidsuitgaven heeft echter niet tot gevolg dat het aandeel van de patiënt (inclusief de vrije aanvullende diensten van de ziekenfondsen en de private ziektekostenverzekering) afneemt. 12 Vanaf 1 januari 2010 zijn de kamersupplementen ook in de tweepersoonskamers verboden. 13 Of een arts al dan niet ereloonsupplementen mag aanrekenen, hangt af van zijn statuut en van de kamerkeuze. Geconventioneerde artsen kunnen geen ereloonsupplementen aanrekenen voor gehospitaliseerde patiënten in meer- en tweepersoonskamers. Niet-verbonden artsen mogen ereloonsupplementen aanrekenen, ongeacht de door de patiënt gekozen kamer. Hierop gelden enkele uizonderingen, bijvoorbeeld indien de gezondheidstoestand van de patiënt een eenpersoonskamer vereist. In universitaire ziekenhuizen is het verbod ruimer. Zij mogen aan patiënten opgenomen in een tweepersoonskamer of gemeenschappelijke kamer nooit ereloonsupplementen aanrekenen. 14 Indien men de cijfers uit deze publicatie vergelijkt met die van de vorige edities dan kan men grote verschillen vaststellen in de bedragen van de out-of-pocket uitgaven. De verklaring van deze verschillen ligt in de herziening van de berekeningswijze. De out-of-pocket uitgaven voor gezondheidszorgen worden berekend aan de hand van de consumptieve bestedingen van de huishoudens die jaarlijks door het Instituut voor Nationale Rekeningen (INR) worden opgesteld. Sinds meerdere jaren doen verschillende elementen het INR vermoeden dat bepaalde rubrieken van de consumptieve bestedingen van de huishoudens niet juist worden geraamd. Daarom werden de gebruikte methoden voor de raming van de consumptieve bestedingen grondig onderzocht en werden bepaalde rubrieken van de consumptieve uitgaven volledig herschat. Dit heeft geleid tot een aantal herzieningen (2009), onder meer uitgaande van de gedetailleerde informatie die door het RIZIV en de FOD Volksgezondheid werden aangeleverd. Daarnaast vond er een herziening plaats voor de totale bestedingen voor gezondheidsdiensten, alsook voor de opsplitsing tussen medische diensten, tandartsdiensten, paramedische diensten, ziekenhuisdiensten en maatschappelijke dienstverlening.

15 Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 Assurinfo Pagina 15 Aandeel van de aanvullende ziektekostenverzekering De vrije aanvullende diensten van de ziekenfondsen en de private ziektekostenverzekering zijn niet verplicht en worden op eigen initiatief door de consument gesloten. Deze aanvullende ziekteverzekeringen vertegenwoordigen slechts enkele procenten (4,8 %) van de nationale uitgaven. De verschuiving van de kleine risico s voor zelfstandigen naar de wettelijke ziekteverzekering 15 heeft de groei van de aanvullende ziektekostenverzekering in 2008 beïnvloed: tussen 2003 en 2010 zijn deze uitgaven toegenomen met 25,5 %, hetzij een jaarlijkse groei van gemiddeld 3,3 %. Tot 2007 heeft de aanvullende ziektekostenverzekering steeds de sterkste groei van alle financieringsbronnen gekend. In 2009 kenden de uitgaven van de private verzekeraars opnieuw een groei van 6,0 %, maar die vertraagde in 2010 tot 2,6 %. Het pakket van aanvullende diensten, aangeboden door de ziekenfondsen, bestaat uit o.a.: de dienst hospitalisatie, die ofwel in een forfaitaire daguitkering voorziet, ofwel het verschil vergoedt tussen de werkelijke kosten verbonden aan een ziekenhuisopname en de terugbetalingtarieven van de wettelijke ziekteverzekering; de dienst ziekenvervoer, die een tegemoetkoming voorziet in de vervoerskosten van zieken en gewonden; de dienst verzorging in het buitenland, die tussenkomt in de kosten voor bijstand en dringende medische hulp in het buitenland; 15 Met ingang van 1 januari 2008 is de vrijwillige verzekering voor kleine risico s van de zelfstandigen afgeschaft. Deze verzekering is vanaf die datum verplicht en de bijdragen hiervoor zijn geïntegreerd in de sociale bijdragen van de verplichte verzekering. De terugbetalingsmodaliteiten zijn thans identiek aan die voor de werknemers. De uitkeringen van de vrijwillige verzekering vallen dus weg, terwijl de uitkeringen van de verplichte verzekering stijgen. Vanaf 1 juli 2006 werden de kleine risico s al gratis toegekend aan gepensioneerde zelfstandigen die de inkomensgarantie voor ouderen genieten en aan ondernemers die voor de eerste keer een zelfstandige activiteit in hoofdberoep opstarten. In 2007 waren de uitgaven van de ziekenfondsen voor de dienst kleine risico s voor zelfstandigen nog goed voor 320 miljoen euro.

16 Pagina 16 Assurinfo Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 de specifieke diensten die een terugbetaling verlenen voor medische kosten waarvoor de verplichte verzekering in geen of slechts een geringe vergoeding voorziet (brillen, lenzen, orthodontie, ); de dienst kleine risico s voor zelfstandigen, die tot 2007 in een terugbetaling voorzag voor de ambulante geneeskundige verstrekkingen, waarvoor het RIZIV geen dekking bood. Naast de ziekenfondsen bieden ook de private verzekeringsondernemingen ziektekostenverzekeringen aan. De private ziektekostenverzekeraar dekt vooral het risico van een hospitalisatie. Enkele private verzekeraars bieden ook producten aan die de ambulante verzorgingskosten terugbetalen maar de vraag ernaar blijft voorlopig beperkt. Tussen 2003 en 2010 zijn de uitgaven van de private ziektekostenverzekering sterk toegenomen. Hierdoor kent de private ziektekostenverzekering de sterkste groei van alle financieringsbronnen.de immer stijgende kosten voor een ziekenhuisopname vormen een eerste verklarende factor voor de groeiende uitgaven. De toename is ook toe te schrijven aan het toenemend aantal personen die een aanvullende ziektekostenverzekering afsluiten, hetzij via een individueel contract, hetzij via een collectief contract aangeboden door de werkgever. In 2010 waren zo n 5,4 miljoen personen verzekerd bij een private ziektekostenverzekeraar, tegenover 4,4 miljoen in 2003.

17 Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 Assurinfo Pagina Uitgaven volgens zorgsector In dit hoofdstuk worden de uitgaven uitgesplitst volgens zorgverstrekker of zorgsector. Deze indeling is in belangrijke mate gebaseerd op het onderscheid tussen ambulante zorg en diensten die door ziekenhuizen worden verstrekt 16. De opsplitsing volgens de derde dimensie, de functionele classificatie, zal veel korter behandeld worden. De indeling volgens functie (curatieve zorg, rehabilitatie, langdurige zorg,...) wordt enkel gebruikt om de specifieke diensten van de ziekenhuizen verder op te splitsen en om een onderscheid te maken tussen farmaceutische verstrekkingen en andere medische goederen. Bijna 95 % van de totale overheidsuitgaven en ziekenfondsuitgaven wordt besteed aan directe medische zorgverlening. Zowat 4,6 % van de uitgaven wordt besteed aan beheer en administratie 17. De ambulante zorg, de verstrekkingen in ziekenhuizen en de farmaceutische hulp vormen de drie belangrijkste zorgsectoren. In 2010 wordt de ambulante zorg voor de eerste maal de belangrijkste uitgavenpost met 31,4 % van de totale uitgaven. Tot en met 2009 was de eerste plaats steeds weggelegd voor de ziekenhuiszorg, maar in 2010 daalt haar aandeel tot 30,9 % en neemt ze de tweede plaats in, op een afstand gevolgd door de farmaceutische hulp 18 (16,2 %). 16 De situatie waarbij een specialist een intra-murale consultatie houdt en waarbij de patiënt niet in het ziekenhuis verblijft, wordt tot de ambulante zorg gerekend. De daghospitalisatie wordt daarentegen wel aan de ziekenhuissector toegewezen. 17 De gebruikte waardering van de uitgaven voor gezondheidszorg omvat weliswaar reeds voorzieningen voor investeringen en afschrijvingen, maar er wordt geen rekening gehouden met een ander deel van de kapitaalkost van de gezondheidszorg: de investeringsprogramma s die bijvoorbeeld rechtstreeks door de overheden gefinancierd worden, zoals de bouw van ziekenhuizen. 18 De uitgaven voor geneesmiddelen in het kader van een ziekenhuisopname wordt volledig toegerekend aan de ziekenhuissector.

18 Pagina 18 Assurinfo Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 Van de drie belangrijkste zorgsectoren is de ambulante zorg het sterkst gegroeid: tussen 2003 en 2010 kenden deze uitgaven een gemiddelde jaarlijkse stijging van 5,6 %. De uitgaven van de ziekenhuiszorg en de farmaceutische hulp kennen respectievelijk een gemiddelde jaarlijkse groei van 2,6 % en 3,6 %. De uitgaven in de ziekenhuiszorg zijn tussen 2003 en 2010 weliswaar gegroeid, maar hun relatief aandeel in het totaal van de nationale uitgaven daalt van 35,0 % in 2003 naar 30,9 % in Het aandeel van de ambulante zorg maakt in deze periode de omgekeerde beweging: ze stijgt van 29,0 % in 2003 naar 31,4 % in De cijfers laten ook een andere duidelijke trend zien: de patiënt doet steeds meer beroep op ziekenhuizen voor de verstrekking van ambulante verzorging. De uitgaven zijn vertienvoudigd tussen 2003 en De gezondheidssector is in ons land behoorlijk complex georganiseerd, met een verdeling van bevoegdheden over een groot aantal overheden en spelers. Via de gezondheidsrekeningen wordt een globaal beeld gebracht van deze complexe sector. Niet alleen de aandelen in de geldstromen, maar ook de functies en verstrekkers worden in beeld gebracht, en de mogelijkheid bestaat om de verschillende dimensies te kruisen. De overheden: verschillende bevoegdheden, verschillende accenten De FOD Sociale Zekerheid die bevoegd is voor de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging is de belangrijkste uitgavepost van de federale overheid. Daarnaast wordt ook een aanzienlijk bedrag aangewend voor de financiering (via het RIZIV) van de verpleegdagprijs voor het verblijf in een ziekenhuis. De verstrekking is voornamelijk curatief gericht. Het zijn bij uitstek de ziekenhuizen, de ambulante zorgen, de geneesmiddelen en andere medische goederen die de uitgaven van de sociale zekerheid en die van de overheid uitmaken. Ook de regionale Gewest- en Gemeenschapsregeringen zijn bevoegd voor bijzondere domeinen van de gezondheidszorg. Zij zijn actief op het gebied van de geestelijke gezondheidszorg en de

19 Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 Assurinfo Pagina 19 preventieve geneeskunde (bijvoorbeeld kankerbestrijding, vaccinatieprogramma s en schoolgeneeskunde). Hun uitgaven gaan ook uit naar de medische gezinshulp, in het bijzonder ten behoeve van Kind en Gezin. De vrije aanvullende diensten van de ziekenfondsen De ziekenfondsen organiseren, naast de verplichte ziekteverzekering, een grote verscheidenheid aan aanvullende diensten. De meeste van deze diensten zijn verzekeringen tegen specifieke risico s, zoals het risico op hospitalisatie, op geneeskundige verzorging in het buitenland en dergelijke. Deze diensten spelen ook veelal in op plaatselijke of regionale noden en behoeften. De uitgaven van de ziekenfondsen in deze domeinen bestaan voornamelijk uit de terugbetaling van ambulante zorgen, in het kader van de aanvullende diensten kleine risico s van zelfstandigen (tot en met 2007) en diverse medische en paramedische diensten, (46,9 % van de uitgaven) alsook de vergoedingen voor een ziekenhuisopname (26,6 %). Uit de cijfers blijkt dat de aanvullende verzekeringen meer beheerskosten en administratiekosten vereisen in vergelijking met de overheid en met de sociale zekerheid. Dit geldt niet alleen voor de private verzekeraars, waar beheer en administratie 23,5 % van de totale uitgaven vertegenwoordigen, maar ook voor de ziekenfondsen (14,0 % van de totale uitgaven). De beheers- en administratiekosten van de private verzekeraars zijn samengesteld uit commissielonen (8,6 % van de totale uitgaven), acquisitiekosten (2,5 % van de totale uitgaven) en andere beheerskosten (11,6 % van de totale uitgaven).

20 Pagina 20 Assurinfo Nr. 26 Weekblad van 13 september 2012 De out-of-pocket uitgaven Uit de berekeningen van de FOD Sociale Zekerheid blijkt dat de ziekenhuisuitgaven in ,9 % van de totale out-of-pocket-uitgaven bedragen. Ze worden hoe langer hoe meer vergoed door de wettelijke ziekteverzekering en de aanvullende ziekteverzekeringen. Ze zijn bijgevolg niet de grootste uitgavenpost van de out-of-pocket uitgaven. Het aandeel van de ziekenhuizen wordt overstegen door dat van de ambulante verzorging en van de farmaceutische en andere medische goederen (resp. 36,2 % en 31,4 % van de totale gezinsbestedingen). De private aanvullende ziekteverzekeringen Het cijfermateriaal waarover Assuralia beschikt maakt het ook mogelijk om de uitgaven (vergoedingen) van de ziektekostenverzekeringen uit te splitsen volgens zorgvorm. Uiteraard vormen de vergoedingen van de kosten tijdens de ziekenhuisopname het grootste deel van deze uitgaven (67,5 % van de totale vergoedingen in 2010), aangezien het gros van de verzekeringen die bij de private ziekteverzekeraars worden afgesloten, hospitalisatieverzekeringen zijn. De vergoedingen die de private verzekeraars in het kader van de pre- en posthospitalisatieperiode of voor de (ambulante) verzorging van zware ziekten uitkeren lopen op tot 8,6 % van de totale vergoedingen.

DE NATIONALE UITGAVEN IN DE GEZONDHEIDSZORG. 10de editie INLEIDING... 2 METHODOLOGIE... 4

DE NATIONALE UITGAVEN IN DE GEZONDHEIDSZORG. 10de editie INLEIDING... 2 METHODOLOGIE... 4 Nr. 39 Weekblad van 5 december 2013 DE NATIONALE UITGAVEN IN DE GEZONDHEIDSZORG 10de editie Inhoud INLEIDING... 2 METHODOLOGIE... 4 OVERZICHT VAN DE NATIONALE UITGAVEN VOOR GEZONDHEIDSZORG... 7 1. De geaggregeerde

Nadere informatie

DE NATIONALE UITGAVEN IN DE GEZONDHEIDSZORG 11de editie. Inleiding... 2. Methodologie... 4. Definities... 6

DE NATIONALE UITGAVEN IN DE GEZONDHEIDSZORG 11de editie. Inleiding... 2. Methodologie... 4. Definities... 6 Nr. 16 Weekblad van 7 mei 2015 DE NATIONALE UITGAVEN IN DE GEZONDHEIDSZORG 11de editie Inhoud Inleiding... 2 Methodologie... 4 Definities... 6 Overzicht van de nationale uitgaven voor gezondheidszorg...

Nadere informatie

DE NATIONALE UITGAVEN IN DE GEZONDHEIDSZORG. 7de editie

DE NATIONALE UITGAVEN IN DE GEZONDHEIDSZORG. 7de editie Nr. 11 Weekblad van 18 maart 2010 DE NATIONALE UITGAVEN IN DE GEZONDHEIDSZORG 7de editie Inleiding 2 Methodologie 4 Overzicht van de nationale uitgaven voor gezondheidszorg 6 1. De geaggregeerde cijfers

Nadere informatie

Nieuwe uitdagingen voor de ziekenfondsen

Nieuwe uitdagingen voor de ziekenfondsen Nieuwe uitdagingen voor de ziekenfondsen Michiel VLAEMINCK Schatbewaarder Landsbond der Christelijke Mutualiteiten De ziekenfondsen in België 7 verzekeringsinstellingen waarvan: 5 private landsbonden die

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Nakuurhome Papiermoleken Oudebaan 293 3000 Leuven TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Inleiding Met dit document willen

Nadere informatie

Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: Psychiatrisch Ziekenhuis Sint-Franciscus Penitentenlaan 7 9620 Zottegem Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Moorselbaan 164, 9300 Aalst T. 053 72 41 11 F. 053 72 45 86 www.olvz.be U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: UMC Sint-Pieter Hoogstraat 322 1000 Brussel RIZIV num. : 7/10076/61 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een klassieke opname of een opname in dagziekenhuis Inleiding

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1 Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1 U kan als patiënt een aantal keuzes in verband met uw opname in het ziekenhuis maken die een belangrijke invloed

Nadere informatie

Informatie over uw ziekenhuisfactuur

Informatie over uw ziekenhuisfactuur Infobrochure Informatie over uw ziekenhuisfactuur mensen zorgen voor mensen 2 Beste mevrouw, meneer, Na uw ziekenhuisopname krijgt u een ziekenhuisfactuur. Ervaring leert dat dit geen eenvoudig document

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis PC Sint-Amandus Reigerlostraat, 10 8730 Beernem RIZIV 72089219000 Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis Versie 2016 01-01 Alexianen zorggroep Tienen Psychiatrische kliniek Liefdestraat 10, 3300 Tienen alexianentienen@fracarita.org www.alexianentienen.be RIZIV: 72094754 Toelichting bij het document opnameverklaring

Nadere informatie

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Inleiding 4 Onderdelen van uw factuur bij opname

Nadere informatie

Een reden te meer om te lachen

Een reden te meer om te lachen Een reden te meer om te lachen Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen! OM KWALITEITSVOLLE TANDZORG VOOR IEDEREEN TOEGANKELIK TE MAKEN, HEEFT DE SOCIALISTISCHE MUTUALITEIT

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring HHZH/OPN/040.14(0509) h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03 491 23 45 fax 03 491 23 46 www.hhzhlier.be Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken

Nadere informatie

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Inleiding 4 Onderdelen van uw factuur bij opname

Nadere informatie

Opnameverklaring voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Kamerkeuze & financiële voorwaarden

Opnameverklaring voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Kamerkeuze & financiële voorwaarden Opnameverklaring voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Kamerkeuze & financiële voorwaarden Barcode van het ziekenhuis Identificatie van de patiënt of kleefvignet van het ziekenfonds Psychosociaal

Nadere informatie

Omnio en RVV onder de loep!

Omnio en RVV onder de loep! PRAKTISCH Omnio en RVV onder de loep! Een uitgave van de Onafhankelijke Ziekenfondsen Sint-Huibrechtsstraat 19-1150 Brussel T 02 778 92 11 - F 02 778 94 04 commu@mloz.be Foto s > Reporters www.mloz.be

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring A.Z. Vesalius - campus Tongeren A.Z. Vesalius - campus Tongeren Hazelereik 51 3700 TONGEREN Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben

Nadere informatie

Concentratie van de gezondheidsuitgaven: bewijs met behulp van gegevens van het IMA

Concentratie van de gezondheidsuitgaven: bewijs met behulp van gegevens van het IMA Gezondheidsongelijkheden Concentratie van de gezondheidsuitgaven: bewijs met behulp van gegevens van het IMA Hervé Avalosse (R&D-LCM), Joeri Guillaume (NVSM) Intermutualistisch Agentschap Samenvatting

Nadere informatie

Wet- en Regelgeving rond de Palliatieve Zorg in Vlaanderen

Wet- en Regelgeving rond de Palliatieve Zorg in Vlaanderen Wet- en Regelgeving rond de Palliatieve Zorg in Vlaanderen In dit document wordt een samenvatting gegeven van de belangrijkste wet- en regelgeving met betrekking tot palliatieve zorg: 1. m.b.t. de zorgverlening

Nadere informatie

De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel

De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel Page 1 of 6 Gepubliceerd op DeWereldMorgen.be (http://www.dewereldmorgen.be) De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel en aan wat? door Phi-Rana di, 2013-11-12 15:45 Phi-Rana Er wordt vaak gezegd

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24, 2610 Wilrijk Campus Sint-Vincentius Sint-Vincentiusstraat 20, 2018 Antwerpen Campus Sint-Jozef Molenstraat 19, 2640 Mortsel Opnamedienst Sociale dienst Ombudsdienst

Nadere informatie

HEB JE NOOD AAN ZIEKENVERVOER?

HEB JE NOOD AAN ZIEKENVERVOER? HEB JE NOOD AAN ZIEKENVERVOER? Wij voorzien een tegemoetkoming in de kostprijs! 3 Wij zijn echt met je gezondheid bezig! Wie komt in aanmerking voor deze tegemoetkoming? Alle leden die al 6 maanden bijdragen

Nadere informatie

Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden

Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden BARCODE VAN HET ZIEKENHUIS OM HET DOCUMENT ELEKTRONISCH TE ARCHIVEREN VAN DE PATIËNT OF KLEEFVIGNET VAN HET

Nadere informatie

Een reden te meer om te lachen. Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen!

Een reden te meer om te lachen. Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen! Een reden te meer om te lachen Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen! Gids Dentimut First & Dentimut Plus Informatiegids uitgegeven door de Verzekeringsmaatschappij

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring VZW WERKEN GLORIEUX az Glorieux Erk.nr: 71055072000 Glorieuxlaan 55 9600 Ronse Tel. (055)23 30 11 Fax: (055)23 30 22 Inleiding Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken

Nadere informatie

MAXIMUMFACTUUR. staat voor 'Maximumfactuur', een socialezekerheidssysteem dat uw uitgaven voor medische verzorging binnen de perken moet houden.

MAXIMUMFACTUUR. staat voor 'Maximumfactuur', een socialezekerheidssysteem dat uw uitgaven voor medische verzorging binnen de perken moet houden. Wegwijs in de MAF MAXIMUMFACTUUR MAF staat voor 'Maximumfactuur', een socialezekerheidssysteem dat uw uitgaven voor medische verzorging binnen de perken moet houden. Omdat het een vrij complexe materie

Nadere informatie

Hospitalisatie- VERZEKERING Plus. Opname in een ziekenhuis

Hospitalisatie- VERZEKERING Plus. Opname in een ziekenhuis Hospitalisatie- VERZEKERING Plus Opname in een ziekenhuis Waarom zo'n verzekering Omdat een opname in het ziekenhuis ook financieel een pijnlijke zaak is Elk jaar krijgt één gezin op drie te maken met

Nadere informatie

Uw factuur van het OLV Ziekenhuis Voorbeeld van een factuur van een ziekenhuisopname met verblijf

Uw factuur van het OLV Ziekenhuis Voorbeeld van een factuur van een ziekenhuisopname met verblijf Uw factuur van het OLV Ziekenhuis Voorbeeld van een factuur van een ziekenhuisopname met verblijf Uw factuur bestaat uit 2 of méér pagina s De laatste pagina van uw factuur bevat telkens ook een overschrijvingsformulier

Nadere informatie

Overleg mdt en ouders Timing

Overleg mdt en ouders Timing Mariska Waldukat Sociaal werker Patiëntenbegeleiding Overleg mdt en ouders Timing Wat nu? Aanvraagprocedure Rechten? Indienen van de aanvraag Medisch onderzoek Beslissing 1 Contact kinderbijslagfonds Bedienden

Nadere informatie

Helft zorgverzekerden komt niet rond

Helft zorgverzekerden komt niet rond Bijlage perstekst Helft zorgverzekerden komt niet rond 1. Het belang van de zorgverzekering Het HIVA onderzoek (2008) 1 bevestigt het nut van de Vlaamse zorgverzekering. Voor zorgerkenden maakt het wel

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kunt als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand

Nadere informatie

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE centrum voor psychotherapie ELIM Jagersdreef 1 B-295 KAPELLEN T 3 317 11 administratie.elim@emmaus.be www.elim.be Binnen en buiten met aandacht verbonden Deze voorziening

Nadere informatie

FORUM. De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk?

FORUM. De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk? De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk? Zegres Cathy, sociaal werker, UZ Leuven Verheyden Denise, sociaal werker, Imeldaziekenhuis, Bonheiden De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk? Cathy

Nadere informatie

Geneeskundige verzorging

Geneeskundige verzorging Geneeskundige verzorging 1. Methodologische nota Ledental per categorie uitkeringsgerechtigden (tabellen 2 4) Deze statistiek betreft de aantallen regelmatig bij een ziekenfonds ingeschreven gerechtigden

Nadere informatie

DE VERKLARING BIJ OPNAME IN EEN ZIEKENHUIS

DE VERKLARING BIJ OPNAME IN EEN ZIEKENHUIS Toelichting bij de financiële voorwaarden op 1/9/2004 Gebruiksaanwijzing voor het ziekenhuis DE VERKLARING BIJ OPNAME IN EEN ZIEKENHUIS FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu

Nadere informatie

Ziekte van Alzheimer. Impact van de beperkingsmaatregelen op de terugbetaling. studie

Ziekte van Alzheimer. Impact van de beperkingsmaatregelen op de terugbetaling. studie studie Ziekte van Alzheimer Impact van de beperkingsmaatregelen op de terugbetaling van geneesmiddelen De ziekte van Alzheimer is een groot probleem voor onze volksgezondheid, niet alleen omdat er zoveel

Nadere informatie

De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000.

De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000. De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000. De afgelopen tien jaar is het gemiddelde inkomen van de Belgische kinesitherapeut met 40% gestegen,

Nadere informatie

Administratiekosten van de verzekeringsinstellingen

Administratiekosten van de verzekeringsinstellingen Administratiekosten van de verzekeringsinstellingen Alain Conrath Stafmedewerker Directie - strategisch adviseur Hervé Avalosse, Naïma Regueras, Pauline Van Cutsem, Michiel Callens departement Onderzoek

Nadere informatie

Afdeling 1. - Verzekeringstegemoetkoming in de kosten voor hemodialyse en peritoneale dialyse thuis.. ------------------------------- Art.

Afdeling 1. - Verzekeringstegemoetkoming in de kosten voor hemodialyse en peritoneale dialyse thuis.. ------------------------------- Art. 23 JUNI 2003. - Koninklijk besluit tot uitvoering van artikel 71bis, 1 en 2 van de wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen, gecoördineerd op 14 juli 1994.

Nadere informatie

Geneeskundige verzorging

Geneeskundige verzorging Geneeskundige verzorging 1. Methodologische nota Ledental per categorie uitkeringsgerechtigden (tabellen 2 5) Deze statistiek betreft de aantallen regelmatig bij een ziekenfonds ingeschreven gerechtigden

Nadere informatie

Naar een Vlaamse sociale bescherming?

Naar een Vlaamse sociale bescherming? Naar een Vlaamse sociale bescherming? Jürgen Vanpraet Universiteit Antwerpen Het Vlaamse Regeerakkoord Basisdecreet Vlaamse sociale bescherming - De bestaande zorgverzekering - Uitvoering maximumfactuur

Nadere informatie

CONCURRENTIEVERGELIJKING : AG CARE DELTA VS CM-HOSPITAALPLAN

CONCURRENTIEVERGELIJKING : AG CARE DELTA VS CM-HOSPITAALPLAN CONCURRENTIEVERGELIJKING : AG CARE DELTA VS -HOSPITAALPLAN Fortis AG Omvang van het Plan onbeperkt Hospi : plafond 13.000 EUR/j/verzekerde (inclusief pré& postperiode) + Ambulante Zorgen : plafond 7.000

Nadere informatie

factoren voor de concentratie van de uitgaven van de gezondheidszorg

factoren voor de concentratie van de uitgaven van de gezondheidszorg 3Studie factoren voor de concentratie van de uitgaven van de gezondheidszorg Een groep van tien procent Belgische consumenten is in haar eentje verantwoordelijk voor 72% van de uitgaven geneeskundige verzorging!

Nadere informatie

SOCIALE BESCHERMING IN BELGIË ESSOBS DATA 2O11

SOCIALE BESCHERMING IN BELGIË ESSOBS DATA 2O11 SOCIALE BESCHERMING IN BELGIË DATA 2O11 Op internationaal niveau en zeker op Europees niveau zijn geneeskundige verzorging en ouderdom de belangrijkste onderdelen van sociale bescherming. De lidstaten

Nadere informatie

Overheidsuitgaven en farmaceutische specialiteiten

Overheidsuitgaven en farmaceutische specialiteiten 199 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 21 211 212 Overheidsuitgaven en farmaceutische specialiteiten Geneesmiddelen vertegenwoordigden in 212 16,4 % van de totale

Nadere informatie

Dekking & bijstand in het buitenland

Dekking & bijstand in het buitenland Hospitalisatie FABU informatiefiche, Uit welke waarborgen bestaat een goed hospitalisatiecontract? Terugbetaling van medische kosten in geval van hospitalisatie (inclusief dagziekenhuis), waaronder: Verblijf,

Nadere informatie

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan?

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de economische crisis van 2009 en 2012 doorstaan? Die twee jaar bedraagt de economische groei respectievelijk -2,8% en

Nadere informatie

Hospitalia Continuïteit. Om verder de voordelen van een hospitalisatieverzekering tegen een uitstekende prijs te genieten als de groepsverzekering

Hospitalia Continuïteit. Om verder de voordelen van een hospitalisatieverzekering tegen een uitstekende prijs te genieten als de groepsverzekering Hoe zit het met uw hospitalisatieverzekering wanneer u uw werkgever verlaat? Hospitalia Continuïteit. Om verder de voordelen van een hospitalisatieverzekering tegen een uitstekende prijs te genieten als

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2015-02-17 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie Broos herstel in 2013 na krimp in 2012 in Brussel en Wallonië; verdere groeivertraging in 2013 in

Nadere informatie

Financiële informatiebrochure

Financiële informatiebrochure Financiële informatiebrochure Deze zorgvoorziening maakt deel uit van de vzw Emmaüs. Maatschappelijke zetel: Edgard Tinellaan 1c - 28 MECHELEN vzw Emmaüs Psychiatrisch Ziekenhuis Bethaniënhuis Andreas

Nadere informatie

Omzendbrief betreffende de verwarmingsperiode 2007-2008

Omzendbrief betreffende de verwarmingsperiode 2007-2008 Vragen naar: Petra Romelart E-mail: petra.romelart@mi-is.be Tel 02/5078727 Url : www.mi-is.be Aan de dames en heren Voorzitters van de openbare centra voor maatschappelijk welzijn Dienst Juridisch en Beleidsondersteunend

Nadere informatie

VERPLICHTE DERDEBETALER EN FINANCIËLE TRANSPARANTIE VANAF 1 juli 2015

VERPLICHTE DERDEBETALER EN FINANCIËLE TRANSPARANTIE VANAF 1 juli 2015 Vlaams Artsensyndicaat Afdeling Oost- & West-Vlaanderen Burg. Nolfstraat 7 8500 Kortrijk Tel. 056/21.05.08 Fax. 056/21.52.19 E-mail : info@vaskor.be - www.vaskor.be - Fortis IBAN BE15 2850 2031 1930 VERPLICHTE

Nadere informatie

Onderzoek kosten Vlaams Patiëntenpanel Ontwerp vragenlijst

Onderzoek kosten Vlaams Patiëntenpanel Ontwerp vragenlijst Datum: 21-05-2013 Voor: Document: nota Volg nr. : ph Onderzoek kosten Vlaams Patiëntenpanel Ontwerp vragenlijst Een chronische ziekte kan gepaard gaan met belangrijke meeruitgaven. Met deze bevraging van

Nadere informatie

ZORGZWAARTE IN DE OUDERENZORG

ZORGZWAARTE IN DE OUDERENZORG / Archief cijfers ZORGZWAARTE IN DE OUDERENZORG Vlaams Gewest 2013 / 5.01.2016 5.01.2016 Zorgzwaarte in de ouderenzorg 1/14 Gepubliceerd op: http://www.zorg-en-gezondheid.be/cijfers op juli 2015 door:

Nadere informatie

BETAALBARE EN TOEGANKELIJKE GEZONDHEIDSZORG

BETAALBARE EN TOEGANKELIJKE GEZONDHEIDSZORG ONS ENGAGEMENT VOOR BETAALBARE EN TOEGANKELIJKE GEZONDHEIDSZORG 1STEKLAS EERSTEKLAS ZORG VOOR IEDERS PORTEMONNEE We investeren 800 miljoen extra in solidaire zorg Hiermee betalen we extra zorg terug via

Nadere informatie

Opnameverklaring. De opnameverklaring bestaat uit verschillende delen. tegen welk tarief u wil verzorgd te worden (zonder of met ereloonsupplementen)

Opnameverklaring. De opnameverklaring bestaat uit verschillende delen. tegen welk tarief u wil verzorgd te worden (zonder of met ereloonsupplementen) Wilrijkstraat 10 / 2650 Edegem Tel 03 821 30 00 / Fax 03 829 05 20 www.uza.be / BE 0874.619.603 Opnameverklaring Opnameverklaring Sinds 1 september 2004 zijn alle ziekenhuizen verplicht eenzelfde document

Nadere informatie

2. Ziekteverzekering en financiële tegemoetkomingen

2. Ziekteverzekering en financiële tegemoetkomingen zorg 2. Ziekteverzekering en financiële tegemoetkomingen De ziekteverzekering dekt de medische kosten, terwijl de zorgverzekering de niet-medische kosten vergoedt. De tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden

Nadere informatie

Opname. Wat meebrengen? Voor uw verblijf. Voor de administratie. Medische gegevens. (bijvoorbeeld elektrocardiogram)

Opname. Wat meebrengen? Voor uw verblijf. Voor de administratie. Medische gegevens. (bijvoorbeeld elektrocardiogram) 8 Opname Bij opname begeeft u zich op het afgesproken uur naar de centrale inkomhal, waar u een volgnummer kunt nemen voor de dienst inschrijvingen. Na inschrijving begeeft u zich naar de afdeling waar

Nadere informatie

De economische groei bedraagt 0,3 % in het eerste kwartaal van 2015. De economische activiteit stijgt met 1,1 % over het hele jaar 2014

De economische groei bedraagt 0,3 % in het eerste kwartaal van 2015. De economische activiteit stijgt met 1,1 % over het hele jaar 2014 Instituut voor de nationale rekeningen 2015-04-29 Links: Publicatie NBB.stat Algemene informatie De economische groei bedraagt 0,3 % in het eerste kwartaal van 2015 De economische activiteit stijgt met

Nadere informatie

EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES

EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES VERTEGENWOORDIGING & STUDIES EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES Eind 2013 hebben de Onafhankelijke Ziekenfondsen een analyse gemaakt van de concentratie van de uitgaven

Nadere informatie

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE Psychiatrisch Ziekenhuis Bethaniënhuis Andreas Vesaliuslaan 39 298 Zoersel Tel. 3 38 3 11 pzbethanienhuis@emmaus.be www.pzbethanienhuis.be Deze voorziening maakt deel uit

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen. Nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen Nationale rekeningen Rekeningen van de overheid 2013 Inhoud van de publicatie De rekeningen van de Belgische overheid worden opgesteld volgens de definities van het

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE KOSTEN

SAMENVATTING VAN DE KOSTEN Eventueel Logo ziekenhuis Benaming ziekenhuis RIZIV-nummer KBO-nummer Contact: naam/telefoonnummer BIJLAGE 37 PATIENTENFACTUUR - zorgen van xxx tot xxx Blz 1 van Factuurnummer Datum factuur Verzenddatum

Nadere informatie

Ziekteverzekering in België. Wat u moet weten

Ziekteverzekering in België. Wat u moet weten Ziekteverzekering in België Wat u moet weten Inhoud Voorwoord 3 Uw inschrijving bij CM Antwerpen 4 Inwoner van de Europese Economische ruimte met EZVK 5 Inwoner van de Europese Economische ruimte zonder

Nadere informatie

Uw factuur van het OLV Ziekenhuis - Voorbeeld van een Ambulante factuur

Uw factuur van het OLV Ziekenhuis - Voorbeeld van een Ambulante factuur Uw factuur van het OLV Ziekenhuis - Voorbeeld van een Ambulante factuur Uw factuur bestaat uit 2 of méér pagina s Soms vindt u in de enveloppe ook nog een groenkleurig getuigschrift voor verstrekte hulp.

Nadere informatie

Vergrijzing, gezondheidszorg en ouderenzorg

Vergrijzing, gezondheidszorg en ouderenzorg Vergrijzing, gezondheidszorg en ouderenzorg Prof. dr. Jozef Pacolet Design Charles & Ray Eames - Hang it all Vitra Inhoud Betaalbaarheid van de zorg versus vrees, onzekerheid en twijfel Afbakening: nieuwe

Nadere informatie

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Inleiding Bij de pensioenhervorming van 1996 werd besloten de pensioenleeftijd van vrouwen in

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Inleiding Met dit document willen wij u informeren omtrent de verschillende kosten

Nadere informatie

De economische groei bedraagt 0,2 % in het eerste kwartaal van 2016

De economische groei bedraagt 0,2 % in het eerste kwartaal van 2016 Instituut voor de nationale rekeningen PERSCOMMUNIQUÉ 28-4-2016 Links: Publicatie NBB.Stat Algemene informatie De economische groei bedraagt 0,2 % in het eerste kwartaal van 2016 Over het hele jaar 2015

Nadere informatie

VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE

VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE De jaarlijkse enquête over de marktaandelen van de verschillende distributiekanalen in het Belgisch verzekeringswezen,

Nadere informatie

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid?

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? vbo-analyse Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? September 2014 I Raf Van Bulck 39,2% II Aandeel van de netto toegevoegde waarde gegenereerd door bedrijven dat naar

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes maken in verband met uw opname in het ziekenhuis, keuzes die een belangrijke

Nadere informatie

medische verzekeringen sinds 1944 AMMA VERZEKERINGEN 18-02-1998-De Huisarts BUITENBEENTJE AMMA VERZEKERINGEN medische verzekeringen sinds 1944

medische verzekeringen sinds 1944 AMMA VERZEKERINGEN 18-02-1998-De Huisarts BUITENBEENTJE AMMA VERZEKERINGEN medische verzekeringen sinds 1944 AMMA VERZEKERINGEN 18.02.1998 De Huisarts BUITENBEENTJE AMMA VERZEKERINGEN medische verzekeringen sinds 1944 onderlinge verzekeringsonderneming toegelaten door de Controledienst voor de Verzekeringen onder

Nadere informatie

Nieuwe procedure Regeling Betalende Derde Huisartsen: eenvoudig en snel!

Nieuwe procedure Regeling Betalende Derde Huisartsen: eenvoudig en snel! Nieuwe procedure Regeling Betalende Derde Huisartsen: eenvoudig en snel! Ondanks diverse drempelverlagende financiële maatregelen, blijkt voor sommige patiënten de persoonlijke bijdrage nog steeds te hoog.

Nadere informatie

De mutualiteit. De mutualiteit 31

De mutualiteit. De mutualiteit 31 De mutualiteit De mutualiteit 31 Algemene info mutualiteit Een mutualiteit of ziekenfonds zorgt voor de terugbetaling van een deel van de dokterskosten, tandzorgen, geneesmiddelen, ziekenhuiskosten...

Nadere informatie

FINANCIËLE EN BOEKHOUDKUNDIGE STATISTIEKEN VAN DE ZIEKENHUIZEN

FINANCIËLE EN BOEKHOUDKUNDIGE STATISTIEKEN VAN DE ZIEKENHUIZEN FINANCIËLE EN BOEKHOUDKUNDIGE STATISTIEKEN VAN DE ZIEKENHUIZEN Boekjaren 1997 t/m 21 Evoluties van 1991 t/m 21 1 INHOUD page.1 Waarschuwing 6.2 Technische opzichten 7 1 Ziekenhuisactiviteit 8 Aantal

Nadere informatie

Informatie over uw factuur in ons psychiatrisch verzorgingstehuis

Informatie over uw factuur in ons psychiatrisch verzorgingstehuis Informatie over uw factuur in ons psychiatrisch verzorgingstehuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Onderdelen van uw factuur in ons psychiatrisch verzorgingstehuis

Nadere informatie

AG Employee Benefits Wilt u ook een voordelige hospitalisatieverzekering?

AG Employee Benefits Wilt u ook een voordelige hospitalisatieverzekering? AG Employee Benefits Wilt u ook een voordelige hospitalisatieverzekering? Informatiefolder over de collectieve hospitalisatieverzekering van de FOD Hospitalisatieverzekering Wist u al dat uw werkgever,

Nadere informatie

HANDELINGEN COMMISSIEVERGADERING

HANDELINGEN COMMISSIEVERGADERING C66 BIN5 Zitting 2005-2006 17 november 2005 HANDELINGEN COMMISSIEVERGADERING COMMISSIE VOOR BINNENLANDSE AANGELEGENHEDEN, BESTUURSZAKEN, INSTITUTIONELE EN BESTUURLIJKE HERVORMING EN DECREETSEVALUATIE Commissievergadering

Nadere informatie

Opname in het ziekenhuis

Opname in het ziekenhuis Opname in het ziekenhuis Wat je moet weten www.cm.be Uitgave 2014 Inhoud Inhoud... 2 Voorwoord... 3 Keuze van het ziekenhuis en van je kamer... 3 Aangifte van je arbeidsongeschiktheid... 4 Je ziekenhuisrekening...

Nadere informatie

3. Herziening van de methodologie met betrekking tot de sector van de verzekeringsinstellingen

3. Herziening van de methodologie met betrekking tot de sector van de verzekeringsinstellingen Integrale versie 3. Herziening van de methodologie met betrekking tot de sector van de verzekeringsinstellingen Om tegemoet te komen aan de voorschriften van het ESR 1995, werd de op de verzekeringsinstellingen

Nadere informatie

Collectieve verzekering gezondheidszorgen voor Federale Openbare diensten - nieuw contract vanaf 01/01/2012

Collectieve verzekering gezondheidszorgen voor Federale Openbare diensten - nieuw contract vanaf 01/01/2012 Collectieve verzekering gezondheidszorgen voor Federale Openbare diensten - nieuw contract vanaf 01/01/2012 Het huidige collectief contract voor de hospitalisatieverzekering tussen de Federale Overheid

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 Nota over de toestand van s Rijks Financiën Nr. 42 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Als zelfstandige arbeid je belangrijkste (of enige) beroepsactiviteit is, dan ben je zelfstandige in hoofdberoep.

Als zelfstandige arbeid je belangrijkste (of enige) beroepsactiviteit is, dan ben je zelfstandige in hoofdberoep. 7. Het sociaal statuut van een zelfstandige ondernemer. ---------------------------------------------------------------- 7.1. Sociaal statuut zelfstandige. 7.1.1.Hoofdberoep Als zelfstandige arbeid je

Nadere informatie

Tekst opgesteld door Dirk Torfs, augustus 2000, laatst aangepast in januari 2013.

Tekst opgesteld door Dirk Torfs, augustus 2000, laatst aangepast in januari 2013. 1 Sociaal statuut van de zelfstandige Tekst opgesteld door Dirk Torfs, augustus 2000, laatst aangepast in januari 2013. 1. Wie is een zelfstandige? Een zelfstandige is een persoon die in België een beroepsbezigheid

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2014-01-31 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie 2011-2012: Economische terugval in 2012 verschilt per gewest Het Instituut voor de nationale rekeningen

Nadere informatie

SCSZ/04/26. Gelet op de aanvraag van het Vlaams Zorgfonds van 4 februari 2004;

SCSZ/04/26. Gelet op de aanvraag van het Vlaams Zorgfonds van 4 februari 2004; SCSZ/04/26 BERAADSLAGING NR 04/005 VAN 20 FEBRUARI 2004 M.B.T. DE MEDEDELINGEN VAN SOCIALE GEGEVENS VAN PERSOONLIJKE AARD MET HET OOG OP DE TOEPASSING VAN DE ZORGVERZEKERING BERAADSLAGINGEN NR 02/115 VAN

Nadere informatie

Arbeidsongevallen. Tussenkomst Medex bij medische kosten en verplaatsingskosten

Arbeidsongevallen. Tussenkomst Medex bij medische kosten en verplaatsingskosten Arbeidsongevallen Tussenkomst Medex bij medische kosten en verplaatsingskosten 1. Hoe moet u kosten en bijlagen indienen bij Medex? 2. Wanneer dient u uw kosten in bij Medex? 3. Wat betaalt Medex? 4. Wat

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring St.-Rembertziekenhuis, St.-Rembertlaan 21, 8820 Torhout, tel. 050/23.21.11 Rizivnr. 71037850000 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed

Nadere informatie

Opzet van het gezondheidszorgsysteem (paragraaf 1) Ziekenhuiszorg aanbod en productie (paragraaf 2) Ziekenhuiszorg prestaties (paragraaf 3)

Opzet van het gezondheidszorgsysteem (paragraaf 1) Ziekenhuiszorg aanbod en productie (paragraaf 2) Ziekenhuiszorg prestaties (paragraaf 3) Opzet van het gezondheidszorgsysteem (paragraaf 1) Globale systeemvergelijking Ziekenhuiszorg aanbod en productie (paragraaf 2) Aanbod Productie Ziekenhuiszorg prestaties (paragraaf 3) Kwaliteit Toegankelijkheid

Nadere informatie

De financie le toestand van de Vlaamse OCMW s: analyse van de meerjarenplannen 2014-2019

De financie le toestand van de Vlaamse OCMW s: analyse van de meerjarenplannen 2014-2019 De financie le toestand van de Vlaamse OCMW s: analyse van de meerjarenplannen 2014-2019 1. Inleiding Sinds het boekjaar 2014 werken alle Vlaamse OCMW s, net als de andere lokale besturen (gemeenten, provincies,

Nadere informatie

Nationale Bank van België, Brussel in samenwerking met de drie gewesten

Nationale Bank van België, Brussel in samenwerking met de drie gewesten Regionale rekeningen Regionale verdeling van de consumptieve bestedingen van de gezinnen, de overheid en de instellingen zonder winstoogmerk en de gezinsbesparingen 199-201 Inhoud van de publicatie Deze

Nadere informatie

Belangrijke informatie i.v.m. het budget

Belangrijke informatie i.v.m. het budget Belangrijke informatie i.v.m. het budget 1. Betoelaagd bedrag De gevraagde toelage en de verdeling ervan dient in overeenstemming te zijn met de reële kosten in relatie tot de duur, de aard, de benodigde

Nadere informatie