DEEL 2 IN DE HiZ-REEKS GESCHIEDENIS ZORGVERZEKERINGEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DEEL 2 IN DE HiZ-REEKS GESCHIEDENIS ZORGVERZEKERINGEN"

Transcriptie

1 Het grootste deel van de behoefte aan sociale zekerheid gaat om het afdekken van de risico s wegens ziekte of lichamelijk gebrek. In de laatste decennia van de negentiende eeuw wordt geconstateerd dat de bestaande voorzieningen door armenzorg, ziekenfondsen en ziekenkassen niet voldoen. De sociale ziekteverzekering wordt vanaf 1880 in Europa onderdeel van het brede kader van de sociale kwestie. Overheid en ziekenfondsen, artsen en vakbeweging geven in ieder land vorm aan sociale zekerheid, verzekering van ziekterisico s en gezondheidszorg. De Nederlandse verzorgingsstaat is uniek door zijn private basisverzekering en AWBZ. In dit boek wordt door de bril van de voorziening van het ziekterisico naar de geschiedenis van de verzorgingsstaat gekeken. Sociale verzekering en gezondheidszorg lijken gescheiden domeinen, maar worden verbonden door de verzekering van het risico van ziekte en zorg. De auteurs gaan in op vragen als: wat is de samenhang tussen behoefte aan verzekering, debat, wetgeving en het effect van verzekering van risico s? Hoe wordt de structuur van zorg beïnvloed door de keuze voor private of publieke regeling van deze verzekeringen? Hoe krijgt de uitvoering van verzekering van zorg en sociale verzekering vorm in samenhang met visies op staat en maatschappelijk middenveld? De wettelijke regelingen voor dekking van het ziekterisico blijken de basis van het Nederlandse sociale zekerheidsbestel. Ideologie, politieke keuzes, belangenbehartiging, machtsverhoudingen en schijnbaar toeval zijn bepalend voor de manier waarop de markt van zorg en zekerheid wordt ingericht en functioneert: een lange geschiedenis met taaie structuren en verrassende wendingen. DEEL 2 IN DE HiZ-REEKS GESCHIEDENIS ZORGVERZEKERINGEN

2 Inhoud Inleiding Discussies over het bestel van zorg en verzekering 19 2 De markt van zorg en verzekering 20 3 Integrale geschiedschrijving van de sociale zekerheid, maar niet 21 van de zorgverzekering 4 Studies over de geschiedenis van de zorgverzekering 22 5 Zorgstelsels in internationaal vergelijkend historisch perspectief 23 Institutionele benaderingen 23 Sociale ziektekostenverzekeringen als deel van de civil society 28 6 Aspecten voor de studie naar de markt van zorg en verzekering 30 7 Zorgverzekeringen en risico s 31 8 Wet- en regelgeving als transitiepunten in de ontwikkeling 32 van de sociale zekerheid 9 De verzekering van zorg als onderdeel van de sociale zekerheid De opzet van dit boek Tot slot: dank 39 Noten 41 1 Ziekteverzekering volgens Bismarckrecept? 47 (K.P. Companje) 1 De Europese ziekteverzekering in de negentiende eeuw 47 Het Bismarckstelsel 47 Vrijwillige mutuele verzekering in België 50 Vrijwillige verzekering in Nederland 52 2 Medische zorg rond de eeuwwisseling 55 3 Artsen, belangenbehartiging en de ziekenfondsverzekering 56 4 Ziekteverzekering en de sociale kwestie 59 5 De scheiding van ziekte- en ongevallenverzekering 62 6 Politieke treurnis over de volgorde van ongevallen- en ziekte- 63 verzekering 7 De formatie van het kabinet-kuyper en de ziekteverzekering 65 8 Kuypers ziekteverzekering volgens Bismarckrecept 67 9 Ziekengeld en geneeskundige hulp De ziekenkassen als uitvoeringsorganen Van de ziektewet-kuyper naar de ziektewet-veegens Reacties op de ziekteverzekering 77 Ziekenfondsen en verzekeringsagenten 77 Vakbonden en werkgevers 78

3 8 TUSSEN VOLKSVERZEKERING EN VRIJE MARKT Apothekers en artsen 80 De scheiding van ziekengeld en geneeskundige zorg Ziekteverzekering volgens Bismarckrecept; evaluatie 83 Noten 86 2 Het effect van de invoering van de Ongevallenwet 1901 op de gezond- 97 heidszorg (D. Rigter) 1 De achtergronden 98 2 De wordingsgeschiedenis van de Ongevallenwet Artsen en de discussie over de Ongevallenwet Voorwaarden en tarieven van de Rijksverzekeringsbank en de 111 reacties daarop 5 De effecten van de Ongevallenwet op de gezondheidszorg Het tekort van de Rijksverzekeringsbank De OW onder Aalberse De Fabrieksartsenwetswijziging Conclusies 138 Noten Ziektekostenverzekeringen en wettelijk geregelde arbeidsverhou- 173 dingen tot 1941 (K.P. Companje en R.A.A. Vonk) 1 Sociale mobiliteit, medische zorg en ziektekostenverzekeringen 173 in De Wet op het Arbeidscontract Inwonend dienstpersoneel, belangenbehartiging en politiek Art. 1638ij B.W.: behoorlijke verpleging en geneeskun- 178 dige zorg 5 Zorgverzekering van inwonend dienstpersoneel in het politieke 179 debat 6 De betekenis van artikel 1638ij voor het dienstpersoneel De gevolgen voor de markt van zorg en verzekering Artikel 1638ij en de ziektekostenverzekering De artsen en artikel 1638ij De ziektekostenverzekering voor de middenstand Feilen en kwaliteiten van de ziektekostenverzekering Ziekenhuisverpleging en ziektekostenverzekeringen Ziekenhuisverpleging en ziektekostenverzekeraars De NMG en de ziektekostenverzekering Artsen, tarieven en ziektekostenverzekeraars Artsen, ziektekostenverzekeringen, rechtsvormen en een 205 eigen polis 17 Ziektekostenverzekeringen in internationaal perspectief Ziektekostenverzekeringen en wettelijk geregelde arbeids- 211 verhoudingen; evaluatie

4 INHOUD 9 Noten Ziekenzorg en ziekengeld gescheiden verzekeringen, (K.P. Companje) 1 De Europese ziekteverzekering tot 1940; de Duitse verplichte 225 ziekteverzekering Fondsen en artsen 227 Verzekerden, werkgevers, overheid en medische zorg De Europese verplichte verzekering; de Engelse pensioen- en 230 ziekteverzekering Problemen met de artsen De Europese vrijwillige ziekteverzekering; het Belgische 234 mutuele systeem Het Belgische mutuele systeem als gezondheidszorgverzekering De Europese vrijwillige ziekteverzekering; Denemarken Ziekteverzekering, ziekengeld en medische zorg Te verzekeren zorg 243 Huisartsen en specialisten 243 Geneesmiddelen 246 Verloskundige hulp 248 Tandheelkundige zorg 250 Ziekenhuisverpleging 251 Tuberculosezorg en sanatoriumverpleging 254 Wijkverpleging en kruiswerk Zorg, artsen en ziekteverzekering De NMG en de ontwikkeling van haar ziekenfondsbeleid De NMG en haar keuze voor een private ziekenfondsverzekering Talma en zijn sociale wetgeving 263 Talma s plannen voor ziekteverzekering 266 Talma s motieven voor scheiding van de ziekteverzekeringen Scheiding van ziekteverzekeringen: zin voor realiteit? Talma en de NMG De scheiding van de ziekteverzekering in het politiek debat 273 De advisering 273 De Tweede Kamerbehandeling 275 De beslissing in de Tweede Kamer Talma s sociale wetgeving De laatste weerstand: de Ziektewetplannen van Treub Het ziekenfondsbeleid van de NMG en de Ziektewet, Beperkte oppositie Ziekenfondsen, de wettelijke ziekteverzekering en de NMG Onderlinge ziekenfondsen onder druk Plaatselijk ziekenfondsbestel op privaatrechtelijke grondslag; 290 collectieve contracten 20 Ziekenfondsrecht en het overeenkomstenstelsel in het 292 interbellum

5 10 TUSSEN VOLKSVERZEKERING EN VRIJE MARKT 21 De Rotterdamse ziekenfondsovereenkomst; medewerkers en 293 de Controle-Commissie 22 Het overeenkomstenstelsel; praktijk en uitwerking Plaatselijk en regionaal ziekenfondsbestel op privaat- 299 rechtelijke grondslag: de Maatschappijfondsen De eerste oprichtingen, Oprichting van Maatschappijfondsen: vernieuwing, nieuw 302 of niets Statuten en reglementen; financiële degelijkheid en 304 algemene vergaderingen Over besturen 306 De geneeskundig-pharmaceutische commissies 307 De Maatschappijfondsbesturen en de NMG-leiding 308 Verzekerden, welstandsgrenzen en contributies 309 Geneeskundige verzorging, premiedruk en 313 specialistische hulp Deelnemers en niet-deelnemers 315 Onderscheid tussen huisartsen en specialisten 316 Over apothekers en farmaceutische hulp 317 De Maatschappijfondsen in concurrentie met de onder- 319 linge fondsen Maatschappijfondsen en gemeenschappelijke belangen- 322 behartiging; initiatieven en frustraties 24 Ziekenzorg en ziekengeld gescheiden verzekeringen; evaluatie 325 Noten Wettelijke verzekering tegen het risico van ouderdom en invaliditeit 351 na 1900: de Invaliditeits- en Ouderdomswet 1919 (H. Vink) 1 De lange en moeizame weg van de totstandkoming van de 352 Invaliditeits- en Ouderdomswet: een dure wet op de pof gekocht Dageraad 352 Ouverture 357 Eerste intermezzo 359 Onvoltooide finale 360 Tweede intermezzo 365 Finale 366 Slotakkoorden Verstrekkingen krachtens de Invaliditeits- en Ouderdoms- 369 wet 1919 Aalmoes 369 Zegening 375 De financiering van sanatoriumbouw: rijksgarantie 380 of -subsidie? 3 De Invaliditeits- en Ouderdomswet na Nieuwe dageraad 381

6 INHOUD 11 Hernieuwde dageraad Conclusies 386 Noten Ontwerp der wet regelende de ziekenverzorging, of de spanning 399 tussen overheidsfinanciën en volksgezondheid, (K.P. Companje en D. Rigter) 1 Confessionele regeringsmacht in het interbellum De eerste maanden van het kabinet-ruijs Aalberse en de Talmawetten Aalberse als minister van sociale zaken en volksgezondheid Arbeids- en sociale verzekeringswetgeving vanaf Onverwijlde invoering van de Ziektewet met vertraging Voornemens tot de wettelijke regeling van ziekenzorg Voorwerk door de commissie-koolen Het rapport van de commissie-koolen Ontwerp van wet tot regeling der ziekenverzorging Reacties op de ziekenverzorgingswet-aalberse: vrijwillige of 425 verplichte verzekering? 12 Het Unificatierapport als maatschappelijk alternatief 427 voor de ziekenverzorgingswet 13 Reacties op de ziekenverzorgingswet-aalberse: het kruiswerk Reacties op de ziekenverzorgingswet-aalberse: ziekenhuis- 433 verpleging, huisartsen en specialisten 15 Van ziekenverzorgingswet naar ziekenfondswet: de eerste 436 Aalbersevariant 16 Van ziekenverzorgingswet naar ziekenfondswet: de tweede 438 en derde Aalbersevarianten 17 Ziektewet, medische controle en het profylaxefonds Erkenning van de ziekenhuisverplegingsverzekering en 445 ziekenfondswetgeving 19 Ziekenverzorgingswetgeving; noodzaak tot de vierde 447 Aalbersevariant 20 Van ziekenfondswet naar ziekenverzorgingswet: de vierde en 450 vijfde Aalbersevariant 21 Reacties op de Slingenbergvoorstellen; ziektekosten- 452 verzekeraars, kruiswerk en ziekenhuizen 22 Reacties op de Slingenbergvoorstellen: ziekenfondsen, 455 vakbeweging en ziekenhuisverplegingsverenigingen 23 De spanning tussen overheidsfinanciën en volksgezondheid; 459 evaluatie Noten 464

7 12 TUSSEN VOLKSVERZEKERING EN VRIJE MARKT 7 Het Ziekenfondsenbesluit en de gevolgen voor de verzekering van zorg, (K.P. Companje) 1 Politieke verantwoordelijkheid na mei Het ministerie van Sociale Zaken, het Duits bestuur en de 478 afdeling Volksgezondheid 3 Groeiende samenwerking tussen fondsen, zorgaanbieders en 480 overheid 4 De aanloop tot het Ziekenfondsenbesluit De vorming van het Ziekenfondsenbesluit Het Ziekenfondsenbesluit; de Raad van Bijstand, ziekenfond- 488 sen en de Commissaris 7 De rechtspersoonlijkheid van ziekenfondsen en Krankenkassen Toezicht op Krankenkassen en ziekenfondsen, Ziekenfondsen en hun organisaties, Van COZ naar GOZ en VNZ, Het Ziekenfondsenbesluit; rechtsgrond en premiestelling Het Ziekenfondsenbesluit; de premie-inning De aanvullende verzekering op de verplichte verzekering Vrijwillige verzekering en bejaardenverzekering naast de ver- 507 plichte verzekering 15 De publiekrechtelijke ziektekostenverzekeringen Het Ziekenfondsenbesluit en de gevolgen voor de ziektekosten- 513 verzekering 17 De ontwikkeling van de ziektekostenverzekering vanaf 1945; 516 variatie aan verzekeraars 18 Ziektekostenverzekeringen en solidariteit Het Ziekenfondsenbesluit en de gevolgen voor de verzekering 522 van zorg; evaluatie Noten Revalidatie vóór rente. Medische zorg en de WAO 537 (L. van Bergen) 1 De achtergrond van de revalidatiegedachte Nadruk op revalidatie Heel de mens en revalidatie Medische achtergrond van de revalidatiegedachte Meer medische bemoeienis De Gemeenschappelijke Medische Dienst Veldkamp en de revalidatie Niet Veldkamp, niet de wet, maar de uitvoering 554 Noten 556

8 INHOUD 13 9 Verzekering van zorg : gezondheidszorg of 559 sociale zekerheid? (K.P. Companje) 1 De eerste discussies over vervanging van het Ziekenfondsen- 559 besluit: verplichte of vrijwillige wettelijke ziekenfondsverzekering? 2 Ziekenfondsenfondsenbesluit of volksverzekering? Ziekenfondswetgeving en financiering van de vrijwillige 565 verzekering 4 Veldkamp en zijn gedachtegoed over sociale zekerheid 566 en verzekering van zorg 5 De Ziekenfondswet aanvaard De wettelijke verzekering van lichte en zware medische risico s Verzekering van gezondheidszorg en structuurfilosofieën De Structuurnota als ideologie voor een sturingsmodel Drietrapsraketten en verzekeringsclassificaties Meer markt, minder overheid, Zorgvernieuwingsideologie tijdens Paars-II; Vraag aan bod Vraagsturing en het zorgaanbod; de wachtlijsten Vraagsturing, marktwerking en toezicht Vraagsturing in het eerste compartiment 595 De uitvoeringsorganisatie 595 De toewijzing 596 Over producten, functies en zzp en 598 AWBZ en WMO Vraagsturing en financiering; bezuinigingen, aanvullende 601 verzekeringen en de basisverzekering 16 Basisverzekering, collectiviteiten en solidariteit De Zorgverzekeringswet: het succes van Hoogervorst Sociale verzekering en zorgverzekering; convergentie in 609 uitvoering 19 Verzekering van zorg : gezondheidszorg of sociale 612 zekerheid? Noten Het Ziekenfondsenbesluit en de verstrekking van zorg 629 (K.P. Companje) 1 Het Ziekenfondsenbesluit; geneeskundige zorg als verstrekking Verstrekkingen volgens het Tweede Uitvoeringsbesluit; 633 huisartsenzorg en specialistische hulp 3 Het overeenkomstenstelsel en de relatie huisartsen-zieken- 636 fondsen vanaf Huisartsen en ziekenfondsen opnieuw in conflict over 638 tarieven, Maatschappelijke aanpassingen in het huisartsenberoep; 640 vestigingsbeleid en tarieven,

9 14 TUSSEN VOLKSVERZEKERING EN VRIJE MARKT 6 Ziekenfondsen, huisartsen en de gevolgen van Dekker Huisartsenzorg als onderdeel van de stelselwijziging gezond- 643 heidszorg, De eerste specialistenovereenkomst: eindelijk een rechtvaardig 647 tariefstelsel? 9 De ontwikkeling van de specialistische tarieven, Oplopende spanningen; LSV-conflict en de nasleep, Verstrekkingen volgens het Tweede Uitvoeringsbesluit 654 Verloskundige hulp 654 Kunst-, hulp-, en geneesmiddelen 656 Tandheelkundige hulp 659 Uitwendige geneeswijzen 664 Sanatoriumverpleging en revalidatiezorg 670 Ziekenhuiszorg Tariefregulering voor ziekenhuiszorg, Tariefregulering voor ziekenhuiszorg, Ziekenhuiszorg en kostenbeheersing, Ziekenhuiszorg en de stelselwijziging volgens de 688 Dekkerideologie, Het Ziekenfondsenbesluit en de verstrekking van zorg; 692 evaluatie Noten De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Debatten en ontwik- 709 kelingen tot 1987 (A.H.M. Kerkhoff en W.P.M. Dols) 1 Een drieluik als leidraad De opzet van deze bijdrage Voor de Tweede Wereldoorlog 713 De eerste stappen in de richting van een AWBZ 713 De staatscommissie inzake onvolwaardige arbeidskrachten 714 Conclusie De eerste jaren na de oorlog ( ) 716 Naar een betere toekomst 716 Nederland herrijst 717 Overheid en sociale zekerheid 719 De verzekering tegen ziektekosten 720 Samenvattend G.M.J. Veldkamp: realisatie en consolidatie ( ) 721 De sociale zekerheid groeit 721 Problemen met de ziektekostenverzekering 722 Een krachtpatser aan het werk 723 Veldkamps opvattingen over sociale zekerheid 725

10 De herziening van het Ziekenfondsenbesluit 727 De strijd om een bijzondere verplichte verzekering 728 Veldkamp en de AWBZ: adviezen 729 Veldkamp en de AWBZ: Wassenaar 730 Veldkamp en de AWBZ: de parlementaire behandeling 731 van de wet Veldkamp en de AWBZ: de laatste ronde 736 Veldkamp en de AWBZ: de finale bespreking van het 737 voorstel Veldkamp en de AWBZ: in de Eerste Kamer 741 De uiteindelijke AWBZ 741 Beschouwing De periode na de totstandkoming van de AWBZ 745 Het kabinet-de Jong: uitwerking van de plannen 745 Het kabinet-de Jong: nieuwe verstrekkingen 747 Biesheuvel I en II: de buikriem moet aan 747 Biesheuvel I en II: beleid in de gezondheidszorg 747 Biesheuvel I en II: activiteiten op AWBZ-gebied 748 Conclusie Het meest progressieve kabinet ooit ( ) 749 Herstructurering 749 Het kabinet-den Uyl en de gezondheidszorg 749 De Structuurnota 750 De financiering van de zorg en de verzekering tegen ziekte- 751 kosten Hendriks en de AWBZ 752 Conclusie De kabinetten-van Agt ( ) 753 Een andere koers 753 De gezondheidszorg 754 De verzekering tegen ziektekosten 754 Nieuwe verstrekkingen: het kruiswerk 755 Nieuwe verstrekkingen: de GGZ in de AWBZ 758 Conclusie Van der Reijden en de WTZ ( ) 760 Het beleid van het kabinet-lubbers I 760 De staatssecretaris aan het werk: raketgedachten 762 De staatssecretaris aan het werk: een pact met de duivel 763 De kleine stelselwijziging tot de WTZ: een handige strategie 764 De kleine stelselwijziging tot de WTZ: het voorstel 765 De kleine stelselwijziging tot de WTZ: in het Parlement 766 De andere twee wetten 768 Na de WTZ 768 De Romeinse notitie 769 Beschouwing 770 INHOUD 15

11 16 TUSSEN VOLKSVERZEKERING EN VRIJE MARKT 10 De marktgedachte wint veld 771 Onder Lubbers verder 771 De commissie-dekker 772 De inhoud van het advies 772 Reacties op Dekker 773 De regering aan zet 775 Brinkman in actie 776 Conclusie Beschouwing over de ontwikkelingen en debatten tot Het handelen van de overheid 778 De Wet als onderdeel van het drieluik 780 De Wet als onderdeel van de voorzieningen in de 780 zich ontwikkelende verzorgingsstaat Noten De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Debatten en ontwik- 795 kelingen vanaf 1987 (W.P.M. Dols en A.H.M. Kerkhoff) 1 Kabinet-Lubbers III ( ). Staatssecretaris Simons 796 Het plan-simons Stelselwijziging Tweede Fase Het plan stokt Onderzoek besluitvorming volksgezondheid Beschouwing Kabinet-Kok I ( ). Minister Borst en staatssecretaris 803 Terpstra Regeerakkoord Medezeggenschap, klachtrecht en behandelovereen- 804 komst 1995 Drie compartimenten Modernisering ouderenzorg Kostenbeheersing Persoonsgebonden Budget Afschaffing budgettering verzekeraars AWBZ Onafhankelijke indicatiestelling Kwaliteit van zorg Intrekking Wet Voorzieningen Gezondheidszorg Overgangswet bejaardenoorden Jaaroverzicht Zorg Langdurige thuiszorg in de AWBZ Opheffing adviescircuit Visie op toezicht Schipperen met de thuiszorg Aanwijzing van verbindingskantoren Koppelingswet

12 Visie op marktwerking Beschouwing 821 Beschouwing: strijdperk 821 Beschouwing: kostenbeheersing 822 Beschouwing: patiëntenrechten 822 Beschouwing: verstatelijking 823 Beschouwing: verzekering en verzekerde Kabinet-Kok II ( ). Minister Borst en staatssecretaris 825 Vliegenthart Regeerakkoord 825 Polderen met het zorgveld Reorganisatie uitvoeringsorganen Versterking regresrecht AWBZ en ZFW Zicht op zorg Maximering reserves ziekenfondsen Recht op verzekerde zorg Bejaardenzorg als AWBZ aanspraak Zorgkantoren onderzocht Kritiek op de informatiestromen Actieplan Zorg Verzekerd Redelijke termijn voor wachtlijsten College Toezicht Zorgverzekeringen Van beleidsvoorbereiding tot beleidsverantwoording Territorialiteit versus personaliteit Robuust RIO s Ontvoogding van de AWBZ Wetsvoorstel exploitatie van zorginstellingen Wonen met zorg Vraag aan bod De uitvoering van het PGB Verzekering of voorziening Het verkeerde bed Dak- en thuislozen Palliatieve zorg en hospices Paars kijkt vooruit Beschouwing 849 Beschouwing: strijdperk 849 Beschouwing: kostenbeheersing 851 Beschouwing: verzekering en verzekerde 853 Beschouwing: staat en stelsel Kabinetten-Balkenende I en II ( ). Minister Bomhoff 857 en staatssecretaris Ross-van Dorp. Minister Hoogervorst en staatssecretaris Ross-van Dorp Regeerakkoord Balkenende I De remmen los INHOUD 17

13 18 TUSSEN VOLKSVERZEKERING EN VRIJE MARKT Exploderende zorguitgaven Implementatie modernisering AWBZ Regeerakkoord Balkenende II Principiële keuzen Scheiding zorg en genezing Voorstel Zorgverzekeringswet Beschouwing 864 Beschouwing: strijdperk 865 Beschouwing: kostenbeheersing 866 Beschouwing: verzekering en verzekerde 867 Beschouwing: staat en stelsel 869 Epiloog 871 Vertrouwen opgezegd 871 Dubbelrol van de overheid 872 Ambigue bestuursstrategie 873 Informatiemacht 874 Conclusie 875 Noten Verzekering van zorg op het snijvlak van sociale verzekering en 881 gezondheidszorg 1 Het Bismarckconcept en de verzekering van zorg, sociale 881 zekerheid en gezondheidszorg Het Talmamodel en verzekering van zorg, sociale verzekering 884 en gezondheidszorg Het Talmamodel en structuur en financiering van zorg Het Ziekenfondsenbesluit: veranderende verhoudingen 892 en veranderende structuren 5 Preventie, revalidatie en reïntegratie als snijvlak tussen sociale 894 zekerheid, zorg en zorgverzekering 6 Sturingsmodellen, overheid, maatschappelijk middenveld 896 en de Nederlandse burger 7 Tussen volksverzekering en vrije markt. Verzekering van zorg 899 op het snijvlak van sociale verzekering en gezondheidszorg; slot In de tekst genoemde ministers en staatssecretarissen, ministeries en 901 kabinetten, verantwoordelijk voor wetgeving voor verzekering van gezondheidszorg Literatuur 905 Tabellen 931 Afkortingen 933 Over de auteurs 937

Financiering van het zorgstelsel in historisch perspectief

Financiering van het zorgstelsel in historisch perspectief Financiering van het zorgstelsel in historisch perspectief K.P. Companje Kenniscentrum Historie Zorgverzekeraars Doel van deze presentatie Antwoord op de vraag: Wat was de rol van de ƒ/ in de spreekkamer,

Nadere informatie

De totstandkoming van de Zorgverzekeringswet 2006. Geert Jan Hamilton 13 oktober 2011

De totstandkoming van de Zorgverzekeringswet 2006. Geert Jan Hamilton 13 oktober 2011 De totstandkoming van de Zorgverzekeringswet 2006 Geert Jan Hamilton 13 oktober 2011 Naoorlogs Nijmegen, jaren 50 Huisartsenpraktijk Berg- en Dalseweg 3 Ziekenfondspatiënten op spreekuur Particulieren

Nadere informatie

10 De opzet van dit boek

10 De opzet van dit boek INLEIDING 35 Onderzoek naar de ontwikkeling van het politiek en maatschappelijk debat naar aanleiding van het afdekken van risico s wegens ziekte en lichamelijk gebrek betreft onderzoek naar wet- en regelgeving

Nadere informatie

H.C. van der Hoeven E.W. van der Hoeven. Om welzijn of winst. 100 jaar Ziekenfondsen en Sociale zekerheid. Deventer, KLUWER

H.C. van der Hoeven E.W. van der Hoeven. Om welzijn of winst. 100 jaar Ziekenfondsen en Sociale zekerheid. Deventer, KLUWER H.C. van der Hoeven E.W. van der Hoeven Om welzijn of winst 100 jaar Ziekenfondsen en Sociale zekerheid Deventer, KLUWER 1993 Inhoud 1 Rond de Eeuwwisseling 1 Regering en parlement / De ongevallenwet 1901

Nadere informatie

Verzekering van zorg op het snijvlak van sociale verzekering en gezondheidszorg

Verzekering van zorg op het snijvlak van sociale verzekering en gezondheidszorg HOOFDSTUK 13 Verzekering van zorg op het snijvlak van sociale verzekering en gezondheidszorg De hoofdvraag voor deze studie luidde: Hoe ontwikkelde zich het politieke en maatschappelijke debat naar aanleiding

Nadere informatie

Zorgverzekering, belangenorganisaties en overheid, 1941-1995. Conclusies

Zorgverzekering, belangenorganisaties en overheid, 1941-1995. Conclusies -1- Zorgverzekering, belangenorganisaties en overheid, 1941-1995. Conclusies Het zorgverzekeringsbestel na het Ziekenfondsenbesluit; de ziektekostenverzekering Het stelsel van zorgverzekeringen bleef ook

Nadere informatie

Financiering van gezondheidszorg. Jaap Doets consultant VVAA

Financiering van gezondheidszorg. Jaap Doets consultant VVAA Financiering van gezondheidszorg Jaap Doets consultant VVAA Het Nederlandse zorgstelsel Zorgstelsel -Collectief gefinancierde wettelijk vastgelegde zorg aanspraak -vraagsturing -prestatiebekostiging -maatschappelijke

Nadere informatie

Inventaris op het archief van de Stichting Utrechts Ziekenhuisverplegingsfonds (SUZ)

Inventaris op het archief van de Stichting Utrechts Ziekenhuisverplegingsfonds (SUZ) Inventaris op het archief van de Stichting Utrechts Ziekenhuisverplegingsfonds (SUZ) D. Rigter Amsterdam, mei 2008 De Stichting Utrechts Ziekenhuisverplegingsfonds (SUZ) Meer informatie in: K.P. Companje,

Nadere informatie

Het Nederlandse Zorgstelsel

Het Nederlandse Zorgstelsel Het Nederlandse Zorgstelsel Een heldere blik op de regels in de gezondheidszorg Corné Adriaansen 12 september 2012 Door de bomen het bos niet meer te zien? Zorgstelsel Nederland 2012 Financieringsstromen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 1998 1999 Nr. 201 26 238 Wijziging van enkele wetten in verband met invoering van het regresrecht in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en versterking

Nadere informatie

-1- Inleiding. De vraag voor dit boek luidt daarom:

-1- Inleiding. De vraag voor dit boek luidt daarom: -1- Inleiding Aanleiding voor dit boek: ZN als brancheorganisatie voor de zorgverzekering Zorgverzekeraars Nederland, ZN, werd in 1995 gevormd door de samenvoeging van de Vereniging van Nederlandse Zorgverzekeraars,

Nadere informatie

Transitie Langdurige Zorg

Transitie Langdurige Zorg Transitie Langdurige Zorg Manager Inkoop Verpleging, Verzorging, Thuiszorg Manager Inkoop Verpleging, Verzorging, Thuiszorg AWBZ in historisch perspectief 1968 Ontstaan van de AWBZ voor langdurige onverzekerbare

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2001 386 Wet van 16 juli 2001 tot wijziging van de Ziekenfondswet in verband met samentelling van uitkeringstijdvakken ingevolge de Werkloosheidswet

Nadere informatie

Ouderen(zorg) van de toekomst. Opkomst verzorgingsstaat Ontwikkelingen Grenzen aan de groei Ouderen van de toekomst Ouderenzorg van de toekomst

Ouderen(zorg) van de toekomst. Opkomst verzorgingsstaat Ontwikkelingen Grenzen aan de groei Ouderen van de toekomst Ouderenzorg van de toekomst Ouderen(zorg) van de toekomst Opkomst verzorgingsstaat Ontwikkelingen Grenzen aan de groei Ouderen van de toekomst Ouderenzorg van de toekomst VERZORGINGSSTAAT Opkomst verzorgingsstaat 1800-1870: liefdadigheid

Nadere informatie

Inventaris op het archief van de Federatie van Onderlinge non-profit Ziektekostenverzekeringsinstellingen (FOZ)

Inventaris op het archief van de Federatie van Onderlinge non-profit Ziektekostenverzekeringsinstellingen (FOZ) Inventaris op het archief van de Federatie van Onderlinge non-profit Ziektekostenverzekeringsinstellingen (FOZ) D. Rigter Amsterdam, september 2007 www.metamedicavumc.nl/khz 1 De Federatie van Onderlinge

Nadere informatie

DE DOKTER KAN STEEDS MEER, DE PATIENT WIL STEEDS MEER

DE DOKTER KAN STEEDS MEER, DE PATIENT WIL STEEDS MEER DE DOKTER KAN STEEDS MEER, DE PATIENT WIL STEEDS MEER Kunnen richtlijnen gesteld worden voor het beëindigen of niet-aangaan van de behandelingsovereenkomst? Een 52-jarige longkankerpatiënt, voor wie geen

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de Zorg voor Ouderen

Ontwikkelingen in de Zorg voor Ouderen Ontwikkelingen in de Zorg voor Ouderen Belangenvereniging pensioengerechtigden Politie 21 november 2012 Joop Blom, voorzitter commissie Zorg en Welzijn en Wonen NVOG. Belangenvereniging Pensioengerechtigden

Nadere informatie

1 Overeenkomstenstelsel in de zorgverzekeringen

1 Overeenkomstenstelsel in de zorgverzekeringen 1 Overeenkomstenstelsel in de zorgverzekeringen Zorgovereenkomsten in de Zorgverzekeringswet (Zvw) De Zorgverzekeringswet verplicht iedereen die legaal in Nederland woont (die verzekerd is ingevolge de

Nadere informatie

Verslag van de activiteiten van het Kenniscentrum Historie Zorgverzekeraars over de periode maart 2006 - maart 2007

Verslag van de activiteiten van het Kenniscentrum Historie Zorgverzekeraars over de periode maart 2006 - maart 2007 -1- Verslag van de activiteiten van het Kenniscentrum Historie Zorgverzekeraars over de periode maart 2006 - maart 2007 Inhoud Inleiding 1 1 Onderzoek 2 2 Onderwijs 3 3 Dienstverlening 3 4 Presentatie

Nadere informatie

Inhoud. Afkortingen 13

Inhoud. Afkortingen 13 Inhoud Afkortingen 13 1 Inleiding in de sociale zekerheid 15 1.1 Inleiding 15 1.2 Driedeling 28 1.2.1 Werknemersverzekeringen 29 1.2.2 Volksverzekeringen 29 1.2.3 Sociale voorzieningen 30 2 Kinderen 33

Nadere informatie

Tot zover uw rechten en zekerheid. Wat moet u zelf doen? Ten eerste: hoe zit het nu met de kosten?

Tot zover uw rechten en zekerheid. Wat moet u zelf doen? Ten eerste: hoe zit het nu met de kosten? Uw zorgverzekering Wist u dat de zorgverzekering verplicht is? Wist u dat u altijd geaccepteerd moet worden voor een basisverzekering? Wist u dat een zorgverzekeraar een zorgplicht heeft om u de zorg uit

Nadere informatie

Niet alles verandert in de zorg

Niet alles verandert in de zorg Over wat blijft en wat er verandert in de zorg 15 september 2014, Hercules Diessen Niet alles verandert in de zorg. Gelukkig maar! Er gaat veel veranderen in de zorg. Maar er blijft gelukkig ook veel hetzelfde;

Nadere informatie

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015 Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking Wat verandert er in de zorg in 2015 De zorg in beweging Wat verandert er in 2015? In 2015 verandert er veel in de zorg. Via een aantal

Nadere informatie

Gevolgen van het regeerakkoord voor de zorg Herman Klein Tiessink

Gevolgen van het regeerakkoord voor de zorg Herman Klein Tiessink Gevolgen van het regeerakkoord voor de zorg Herman Klein Tiessink Stand van zaken regeerakkoord op dit moment Kern is versterking van zorg thuis ( extramuraliseren ) via Wmo en Zorgverzekeringswet Uit

Nadere informatie

Kabinetsbeleid en persoonsgebonden budget

Kabinetsbeleid en persoonsgebonden budget Kabinetsbeleid en persoonsgebonden budget Hans van der Knijff november 2013 Waar gaan we het over hebben? Stand van zaken landelijke politiek Regeerakkoord/zorgakkoord/beleidsbrief 25 april/begroting 2014/herfstakkoord

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 000 XVI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2015 Nr. 1 VOORSTEL

Nadere informatie

Hoe lopen de geldstromen in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)? Wie betaalt wat in de Algemene Wet Bijzonder Ziektekosten (AWBZ)?

Hoe lopen de geldstromen in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)? Wie betaalt wat in de Algemene Wet Bijzonder Ziektekosten (AWBZ)? Hoe lopen de geldstromen in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)? Wie betaalt wat in de Algemene Wet Bijzonder Ziektekosten (AWBZ)? Hoe lopen de geldstromen in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten

Nadere informatie

Transferbureau. zorg na ontslag uit het Waterlandziekenhuis

Transferbureau. zorg na ontslag uit het Waterlandziekenhuis Transferbureau zorg na ontslag uit het Waterlandziekenhuis U bent of wordt binnenkort opgenomen in het Waterlandziekenhuis. Bij een geplande opname kunt u al rekening houden met de mogelijke beperkingen

Nadere informatie

Geschiedenis Zvw-AWBZ- Wmo-Jeugdwet

Geschiedenis Zvw-AWBZ- Wmo-Jeugdwet 1 Geschiedenis Zvw-AWBZ- Wmo-Jeugdwet Per 1 januari 2015 is de Wet langdurige zorg (Wlz) in werking getreden (Stb. 2014, 494). Deze is in de plaats gekomen van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ).

Nadere informatie

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden Opbouw De visie van zorgverzekeraars Jaarcongres V&VN, 10 april 2015 Marianne Lensink Het stelsel en de rol van zorgverzekeraars Opgaven voor de toekomst: - minder meer zorguitgaven - transparantie over

Nadere informatie

19.15-19.45 uur : Inloop met koffie en thee 19.45-20.00 uur : Opening door directie 20.00-20.30 uur : Univé zorg in 2015 20.30-21.

19.15-19.45 uur : Inloop met koffie en thee 19.45-20.00 uur : Opening door directie 20.00-20.30 uur : Univé zorg in 2015 20.30-21. 19.15-19.45 uur : Inloop met koffie en thee 19.45-20.00 uur : Opening door directie 20.00-20.30 uur : Univé zorg in 2015 20.30-21.00 uur : Pauze 21.00-21.30 uur : Veranderingen in de AWBZ 21.30-22.30 uur

Nadere informatie

Voorwoord 12 Voorwoord bij de tweede druk 13

Voorwoord 12 Voorwoord bij de tweede druk 13 Inhoud Voorwoord 12 Voorwoord bij de tweede druk 13 1 Gezondheidszorg in een notendop 14 1.1 Eerstelijns- en tweedelijnsgezondheidszorg 14 1.2 Huisartsenzorg 14 1.3 Mondzorg 15 1.4 Apotheken en zorggeneesmiddelen

Nadere informatie

Budgetten en vergoedingen wat betreft zorgboerderijen

Budgetten en vergoedingen wat betreft zorgboerderijen Budgetten en vergoedingen wat betreft zorgboerderijen Deze notitie is bedoeld om meer inzicht te geven over de budgetten en vergoedingen die op zorgboerderijen betrekking kunnen hebben als het gaat om

Nadere informatie

Wonen in het buitenland: wat betekent dat voor uw ziektekostenverzekering?

Wonen in het buitenland: wat betekent dat voor uw ziektekostenverzekering? Wonen in het buitenland: wat betekent dat voor uw ziektekostenverzekering? De invoering van de nieuwe Zorgverzekeringswet per 1 januari 2006 2 Inhoudsopgave 1. Nieuwe Zorgverzekeringswet per 1 januari

Nadere informatie

Inventaris op het archief van de Federatie van Vereenigingen voor Ziekenhuisverpleging (FVZ)

Inventaris op het archief van de Federatie van Vereenigingen voor Ziekenhuisverpleging (FVZ) Inventaris op het archief van de Federatie van Vereenigingen voor Ziekenhuisverpleging (FVZ) D. Rigter Amsterdam, september 2007 www.metamedicavumc.nl/khz 1 De Federatie van Vereenigingen voor Ziekenhuisverpleging

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1998 1999 26 288 Solidariteit in de ziektekostenverzekeringen Nr. 1 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

De AWBZ en de VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg) na de verkiezingen van september 2012.

De AWBZ en de VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg) na de verkiezingen van september 2012. De AWBZ en de VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg) na de verkiezingen van september 2012. Savant-Zorg Regionale gecertificeerde organisatie voor verpleging en verzorging. Wij bieden verpleging en

Nadere informatie

Conclusies uit het rapport van A.F. van Leijden over de sociale wetgeving zoals die in 1923 door C.W. de Vries 1 werden gepubliceerd.

Conclusies uit het rapport van A.F. van Leijden over de sociale wetgeving zoals die in 1923 door C.W. de Vries 1 werden gepubliceerd. Conclusies uit het rapport van A.F. van Leijden over de sociale wetgeving zoals die in 1923 door C.W. de Vries 1 werden gepubliceerd. 2 In de troonrede van 1891 kondigde het liberale kabinet Van Tienhoven-Tak

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 750 XVI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2014 Nr. 1 VOORSTEL

Nadere informatie

BELEIDSREGEL AL/BR-0021

BELEIDSREGEL AL/BR-0021 BELEIDSREGEL Verpleging in de thuissituatie, noodzakelijk in verband met medisch specialistische zorg Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1992-1993 Invoeringsmaatregelen tweede fase stelselwijziging ziektekostenverzekering BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN WELZIJN, VOLKSGE ZONDHEID EN CULTUUR

Nadere informatie

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Tot stand gekomen in het kader van het project RAAK-MKB Ontwerpen voor zorgverleners Auteurs Dr. F. Verhoeven; onderzoeker lectoraat Co-design (HU) Ing. K. Voortman-Overbeek;

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 1 2

Inhoud. Voorwoord 1 2 Inhoud Voorwoord 1 2 1 Gezondheidszorg in een notendop 1 4 1.1 Eerstelijns- en tweedelijnsgezondheidszorg 1 4 1.2 Huisartsenzorg 1 4 1.3 Mondzorg 1 5 1.4 Apotheken en zorggeneesmiddelen 1 5 1.5 Andere

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2000 2001 Nr. 127 27 253 Wijziging van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten in verband met de invoering van het gebruik van het sociaal-fiscaalnummer

Nadere informatie

Medische zorg Wonen in Nederland, werken in België

Medische zorg Wonen in Nederland, werken in België Medische zorg Wonen in Nederland, werken in België Inhoud In welk land bent u verzekerd? 2 Waarvoor bent u verzekerd? 2 Wlz-zorg 3 Wat moet u regelen voor uzelf? 3 Moet u de Vlaamse zorgverzekering afsluiten?

Nadere informatie

-1- 4 Het Staatstoezicht werd daarom op 1 januari 1949 vervangen door de Ziekenfondsraad.

-1- 4 Het Staatstoezicht werd daarom op 1 januari 1949 vervangen door de Ziekenfondsraad. -1-2.2 Een kader voor belangenbehartiging: de verzekering van de gezondheidszorg na 1945 De verzekering van de gezondheidszorg bleef ook na 1945 aan verandering onderhevig. De ziekenfondsverzekering, verdeeld

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 186 Regels inzake marktordening, doelmatigheid en beheerste kostenontwikkeling op het gebied van de gezondheidszorg (Wet marktordening gezondheidszorg)

Nadere informatie

2016D21474. Lijst van vragen

2016D21474. Lijst van vragen 2016D21474 Lijst van vragen De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een aantal vragen voorgelegd aan de Algemene Rekenkamer inzake het rapport Resultaten verantwoordingsonderzoek

Nadere informatie

Veelgestelde vragen. Eigen risico en eigen bijdrage bij een zorgverzekering

Veelgestelde vragen. Eigen risico en eigen bijdrage bij een zorgverzekering Veelgestelde vragen Eigen risico en eigen bijdrage bij een zorgverzekering Iedereen van 18 jaar en ouder in Nederland is verplicht zich te verzekeren voor de zorgverzekering. De overheid stelt vast welke

Nadere informatie

Deel ggz vanaf 2008 in het basispakket

Deel ggz vanaf 2008 in het basispakket Deel ggz vanaf 2008 in het basispakket Behandeling psychische problemen voortaan in het basispakket van uw zorgverzekering In deze brochure leest u hoe het is geregeld na 1 januari 2008 Ministerie van

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 362 Wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg en enkele andere wetten, teneinde te voorkomen dat zorgverzekeraars zelf zorg verlenen

Nadere informatie

Juridisch Document ZORG

Juridisch Document ZORG Juridisch Document ZORG Wat is de actualiteit van het hinderpaalcriterium van artikel 13 Zvw? 01 augustus 2014 Zorg Zaken Groep Mr. W. Wickering Mr. M.N. Minasian Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze

Nadere informatie

Ik woon in een zorginstelling

Ik woon in een zorginstelling Ik woon in een zorginstelling Wat verandert er voor mij in 2015? In deze folder leest u over de veranderingen in de zorg. Wat dat betekent voor mensen die wonen in een woonzorgcentrum of een andere zorg

Nadere informatie

Verzekering en zorg buitenland

Verzekering en zorg buitenland Verzekering en zorg buitenland Begrippenlijst Acceptatieplicht De zorgverzekeraar is verplicht u te accepteren voor de zorgverzekering. Hij mag u niet weigeren vanwege uw leeftijd, gezondheidstoestand

Nadere informatie

Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen

Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen NVTAG Symposium Juridische kaders van HTA 7 juni 2007 Koosje van Lessen Kloeke k.vanlessenkloeke@leijnseartz.com 1 Inleiding -Welke partijen

Nadere informatie

Als u niet naar huis kunt na uw ziekenhuisopname 'Verkeerd bed' Transferverpleegkundige

Als u niet naar huis kunt na uw ziekenhuisopname 'Verkeerd bed' Transferverpleegkundige 00 Als u niet naar huis kunt na uw ziekenhuisopname 'Verkeerd bed' Transferverpleegkundige Algemeen Mogelijk heeft u na uw opname in het ziekenhuis aanvullende zorg nodig. Soms is meer zorg nodig dan u

Nadere informatie

Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015. Zó werkt de zorg in Nederland. inkijkexemplaar. dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen

Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015. Zó werkt de zorg in Nederland. inkijkexemplaar. dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen Zó werkt de zorg in Nederland Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015 dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen Inhoudsopgave Inleiding 3 Voorwoord 3 Medicijn tegen dat knagende gevoel en andere 5 redenen

Nadere informatie

Verslag van de activiteiten van het Kenniscentrum Historie Zorgverzekeraars over de periode maart 2005 - maart 2006

Verslag van de activiteiten van het Kenniscentrum Historie Zorgverzekeraars over de periode maart 2005 - maart 2006 Verslag van de activiteiten van het Kenniscentrum Historie Zorgverzekeraars over de periode maart 2005 - maart 2006 Inleiding Het Kenniscentrum Historie Zorgverzekeraars is op 1 maart 2002 opgericht door

Nadere informatie

Impact van de EU op human resources planning in healthcare

Impact van de EU op human resources planning in healthcare Impact van de EU op human resources planning in healthcare Brussel, 10 maart 2007 Rita Baeten Observatoire social européen v.z.w. bevoegdheden EU versus lidstaten Lidstaten Opleiding en onderwijs organisatie

Nadere informatie

Over deze gids: inzicht in hoofdlijnen. 1 Wat verandert er in 2016? 3 De kernpunten van ons zorgstelsel: wat u in élk geval zou moeten weten

Over deze gids: inzicht in hoofdlijnen. 1 Wat verandert er in 2016? 3 De kernpunten van ons zorgstelsel: wat u in élk geval zou moeten weten Inhoud Voorwoord Over deze gids: inzicht in hoofdlijnen 1 Wat verandert er in 2016? 2 Overstappen van zorgverzekeraar: hoe doet u dit, en tot welke datum kan dat precies? 3 De kernpunten van ons zorgstelsel:

Nadere informatie

Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1999

Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1999 Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1999 Besluit van 24 december 1998 tot vaststelling van een maatregel van bestuur als bedoeld in de artikelen 6, derde lid, van de Algemene

Nadere informatie

Van systemen naar mensen Gezamenlijke agenda VWS 8 februari 2013. Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland 24 april 2014 Joop Blom

Van systemen naar mensen Gezamenlijke agenda VWS 8 februari 2013. Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland 24 april 2014 Joop Blom Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden Van systemen naar mensen Gezamenlijke agenda VWS 8 februari 2013. Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland 24 april 2014 Joop Blom Nieuwe

Nadere informatie

INHOUD OPDRACHTEN ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG

INHOUD OPDRACHTEN ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG OPDRACHTEN ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG INHOUD Inleiding...1 Hoofdstuk 2 Huisarts...1...1 Open vraag...1...1 Hoofdstuk 4 Apotheken en zorg voor geneesmiddelen...3...3 Open vraag...3...3 Hoofdstuk

Nadere informatie

kosten daarvan (Regeling ziekenvervoer Ziekenfondswet) Z/VU-2471382

kosten daarvan (Regeling ziekenvervoer Ziekenfondswet) Z/VU-2471382 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van april 2004,, houdende nadere regeling van de aanspraak op ziekenvervoer op grond van de Ziekenfondswet en van de vergoeding van ziekenvervoer

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Voorwoord / V

INHOUDSOPGAVE. Voorwoord / V INHOUDSOPGAVE Voorwoord / V HOOFDSTUK 1 Het Nederlands zorgstelsel: De structuur van de sociale ziektekostenverzekeringen / 1 1.1 Overheidsverantwoordelijkheid / 1 1.1.1 Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

De impact van de kosten van Zorg en Welzijn op de inkomenspositie van gepensioneerden

De impact van de kosten van Zorg en Welzijn op de inkomenspositie van gepensioneerden De impact van de kosten van Zorg en Welzijn op de inkomenspositie van gepensioneerden ALV Vereniging Deelnemers NEDLLOYD Pensioenfonds Utrecht, 20 maart 2013. Joop Blom Voorzitter commissie Zorg en Welzijn

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 25 april 2013 Betreft Verdeling middelen zorgafspraken

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 25 april 2013 Betreft Verdeling middelen zorgafspraken > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

Van goede zorg verzekerd. Zorgverzekering. Oegstgeest 27 september 2014

Van goede zorg verzekerd. Zorgverzekering. Oegstgeest 27 september 2014 1 Van goede zorg verzekerd Zorgverzekering Oegstgeest 27 september 2014 Volksgezondheid Toekomst Verkenningen VTV 2013 Uitgangspunten zorgverzekeraars Zorgverzekeraars: Hanteren solidariteit en voor iedereen

Nadere informatie

Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015. Zó werkt de zorg in Nederland. inkijkexemplaar. dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen

Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015. Zó werkt de zorg in Nederland. inkijkexemplaar. dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen Zó werkt de zorg in Nederland Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015 dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen Inhoudsopgave Voorwoord VvAA 3 Voorwoord De Argumentenfabriek 7 Verantwoording 13 Lijst van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 1987-1988 19 945 Structuur en financiering van de gezondheidszorg BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN WELZIJN, VOLKSGE- ZONDHEID EN CULTUUR Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb)

Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb) Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb) Wat verandert er voor mij in 2015? Deze folder gaat over de veranderingen in de zorg in 2015. En wat dat betekent voor mensen die een persoonsgebonden budget (pgb)

Nadere informatie

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg.

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Joop Blom, voorzitter commissie Zorg en Welzijn en Wonen NVOG VOOR: Vereniging Gepensioneerden DuPont Nederland op 23 april 2015. Ontwikkelingen.

Nadere informatie

Stand van zaken zorgverzekeringen en zorgvoorzieningen 2013

Stand van zaken zorgverzekeringen en zorgvoorzieningen 2013 De economische betekenis van mantelzorg De economische betekenis van mantelzorg is groot. De waarde is onschatbaar. Economie gaat over keuzes maken. Hoe maak je de keuze tussen mantelzorg en professionele

Nadere informatie

Kenniscentrum Historie Zorgverzekeraars

Kenniscentrum Historie Zorgverzekeraars Kenniscentrum Historie Zorgverzekeraars Jaarverslag 2007-2008 1 Verslag van de activiteiten van het Kenniscentrum Historie Zorgverzekeraars over de periode november 2007 - november 2008 Inhoud 1. Inleiding

Nadere informatie

Verenso. Vereniging van specialisten ouderengeneeskunde en sociaal geriaters

Verenso. Vereniging van specialisten ouderengeneeskunde en sociaal geriaters Verenso Vereniging van specialisten ouderengeneeskunde en sociaal geriaters WetLz April 2014 Wet Langdurige Zorg (Wet LZ) Alleen de meest kwetsbare mensen hebben in de toekomst recht op passende zorg (en

Nadere informatie

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET Folder Soorten PGB - 1 Over Uw Budget Mag ik mij even aan u voorstellen? Mijn naam is Rob Hansen en ben eigenaar van het bedrijf. Ik heb het bedrijf opgericht in 2004

Nadere informatie

perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea

perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea 1 2 3 Zorgkostenstijging is van alle jaren maar extra waakzaamheid geboden Ontwikkeling zorguitgaven

Nadere informatie

1. Achtergronden stelselwijziging

1. Achtergronden stelselwijziging 1. Achtergronden stelselwijziging 1.1. Doelstelling Wlz In het wetsvoorstel is uitgebreid beschreven wat de doelstelling is van de Wet langdurige zorg (Wlz). 1 Het doel van deze wet is dat ouderen met

Nadere informatie

Woordenlijst begrippen in de zorg

Woordenlijst begrippen in de zorg Woordenlijst begrippen in de zorg Aanvullende verzekering Een aanvullende verzekering kan kosten voor gezondheidszorg die niet in het basispakket zit vergoeden. Aanvullende verzekeringen kunnen per verzekeraar

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Wetgeving voor veteranen

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Wetgeving voor veteranen Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum Ons kenmerk Onderwerp Wetgeving voor

Nadere informatie

ZORG SPECIAL NIEUWE ZIEKTEKOSTENREGELING PER 2006

ZORG SPECIAL NIEUWE ZIEKTEKOSTENREGELING PER 2006 ZORG SPECIAL NIEUWE ZIEKTEKOSTENREGELING PER 2006 NIEUWSBRIEF VAN VRIELING ADVIESGROEP Nr. 5 - september 2005 Column Nieuwe zorgverzekering 1 januari van kracht Gerrit Jan Vrieling 1 januari 2006 wordt

Nadere informatie

ik! Zorgverzekeringen 2015 Wijzigingen in jouw zorgverzekering

ik! Zorgverzekeringen 2015 Wijzigingen in jouw zorgverzekering ik! Zorgverzekeringen 2015 Wijzigingen in jouw zorgverzekering ik! de zelf verzekeraar Het is vanzelfsprekend dat je je voor zorg goed wilt verzekeren. Daarom biedt ik! je zorgverzekeringen met een uitstekende

Nadere informatie

-1- 3.3 Activiteiten van Zorgverzekeraars Nederland

-1- 3.3 Activiteiten van Zorgverzekeraars Nederland -1-3.3 Activiteiten van Zorgverzekeraars Nederland De terugtredende overheid, meer marktverantwoordelijkheden voor de zorgverzekeraars en het herleven van de stelselherziening zijn leidraad voor de activiteiten

Nadere informatie

Kabinetsbeleid en persoonsgebonden budget

Kabinetsbeleid en persoonsgebonden budget Kabinetsbeleid en persoonsgebonden budget Hans van der Knijff Januari 2014 Waar gaan we het over hebben? Hoe en waar vraag ik pgb aan? Stand van zaken landelijke politiek Pgb in Wet langdurige zorg (Wlz)

Nadere informatie

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Factsheet AWBZ, 24 februari 2014 AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Het Rijk draagt op 1 januari 2015 een deel van de zorg voor ouderen, chronisch zieken en gehandicapten

Nadere informatie

Informatievoorziening is een puzzel. Informatievoorziening in de langdurige zorg

Informatievoorziening is een puzzel. Informatievoorziening in de langdurige zorg Informatievoorziening is een puzzel Informatievoorziening in de langdurige zorg Den Spreker Haag Plaats 25 juni 2013 datum Even voorstellen Werk Principal Consultant bij Ciber Opdracht Informatie Architect

Nadere informatie

rbeidsrechtelijke beschertning

rbeidsrechtelijke beschertning rbeidsrechtelijke beschertning PROEFSGHRIFT ter verkrijging van de graad van doctor aan de Universiteit Leiden, op gezag van de Rector Magnificus Dr. D.D. Breimer, hoogleraar in de faculteit der Wiskunde

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 1997 530 Besluit van 7 november 1997 tot wijziging van het Besluit zorgaanspraken bijzondere ziektekostenverzekering, het Bijdragebesluit zorg, het

Nadere informatie

De markt als middel? ag n e s j onge r i u s

De markt als middel? ag n e s j onge r i u s ag n e s j onge r i u s De markt als middel? Het Thijmgenootschap verdient lof voor de organisatie van een reeks bijeenkomsten over het onderwerp marktwerking en solidariteit in de publieke dienstverlening.

Nadere informatie

Hoe werkt de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)?

Hoe werkt de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)? Hoe werkt de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)? Hoe werkt de AWBZ? Wie doet wat in de AWBZ? Hoe werkt de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)? Deze Informatiekaart geeft antwoord op de

Nadere informatie

uitdagingen voor een gezonde zorg

uitdagingen voor een gezonde zorg uitdagingen voor een gezonde zorg Willem Vermeend & Roger van Boxtel Uitdagingen voor een gezonde zorg verkenningen op het gebied van kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Zorg na een ziekenhuisopname

Zorg na een ziekenhuisopname Zorg na een ziekenhuisopname Met ingang van 1 januari 2015 is er veel veranderd in de zorg. Belangrijk is dat u weet dat niet meer alle zorg wordt vergoed en verzorgd door de overheid, thuiszorg of het

Nadere informatie

Uitleg voorwaarden algemene tegemoetkoming Wtcg 2013

Uitleg voorwaarden algemene tegemoetkoming Wtcg 2013 Uitleg voorwaarden algemene tegemoetkoming Wtcg 2013 Voor de algemene tegemoetkoming vanuit de Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) over 2013 zijn de voorwaarden voor zorggebruik gewijzigd. Daarnaast

Nadere informatie

Raadsledendag 20 september

Raadsledendag 20 september Raadsledendag 20 september Wet langdurige zorg & Zorgverzekeringswet Marlies Kamp Manon Jansen Programmamanagement HLZ 3 Presentatie 1. Wet langdurige zorg 2. Zorgverzekeringswet 3. Implementatie 4. Communicatie

Nadere informatie

1 Het afsluiten van collectieve contracten door gemeenten voor hun werknemers

1 Het afsluiten van collectieve contracten door gemeenten voor hun werknemers 1 Het afsluiten van collectieve contracten door gemeenten voor hun werknemers De heer Heemskerk heeft mij verzocht na te gaan of een individuele gemeente zelfstandig dat wil zeggen los van binnen VNG-verband

Nadere informatie