z et z i n i c h in Ukkel Lokale Agenda 21 Naar meer duurzame ontwikkeling

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "z et z i n i c h in Ukkel Lokale Agenda 21 Naar meer duurzame ontwikkeling"

Transcriptie

1 Ukkel in Ukkel Lokale genda 21 aar meer duurzame ontwikkeling

2 Zich inzetten voor duurzame ontwikkeling en gemeente goed beheren betekent doelstellingen op lange termijn maken en deze via dagelijkse beslissingen concretiseren. Deze doelstellingen moeten een harmonieuze economische, sociale en milieugebonden ontwikkeling toelaten. Dat is de inzet van duurzame ontwikkeling en van de beslissing van het college van burgemeester en schepenen en de gemeenteraad om een Lokale genda 21 uit te werken. De genda die in deze brochure wordt voorgesteld is een indicatieve planning om de principes van duurzame ontwikkeling in Ukkel toe te passen. angezien overdaad schaadt, heeft deze genda zich beperkt tot vijf thema s: goed bestuur en participatieve democratie, duurzame huisvesting voor iedereen, vermindering van de energie-uitgaven en het broeikaseffect, bescherming en verbetering van het natuurlijk patrimonium en lokale en internationale samenwerking. a de diagnose en de bepaling van de doelstellingen heeft de gemeenteraad op 22 oktober 2009 een plan rond 103 acties goedgekeurd. nkele van deze acties kunt u in deze brochure terugvinden. Dit plan bestaat uit twee luiken: het eigenlijke plan en een koolstofbalans. Het welslagen van een duurzame ontwikkelingsbeleid hangt af van ieder onder ons. Bij de acties die de gemeente kan uitvoeren of waarbij de gemeente de aanzet ertoe kan geven, moeten we de acties toevoegen die wij elk als burger kunnen ondernemen. De inzet - meer bepaald de klimaatsverandering - is zo groot dat we niet meer mogen wachten voor we ingrijpen. Lokale genda 21 bevat talrijke voorstellen. De volledige documentatie vindt u op De uitwerking van dit plan werd mogelijk gemaakt door de samenwerking van de studiebureaus RU en Factor X en een honderdtal inwoners die actief aan de verschillende fora en Comités 21 hebben meegewerkt. k wens hen hierbij te bedanken. k zou ook alle ambtenaren willen bedanken die hieraan hebben meegewerkt en vooral mevrouw nne-claire Dewez die er de spilfiguur van was. De uitwerking van deze Lokale genda 21 werd gesteund door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Vandaag SOCL Zuiden Lokale genda 21 is per definitie een evolutief proces waar met de tijd nieuwe duurzame acties aan toegevoegd zullen worden. lle Ukkelaars kunnen reageren op de keuzes van genda 21 en hun opmerkingen en voorstellen voorleggen. Deze mogelijkheid om de eigen mening te laten kennen laat toe om er nieuwe mensen aan te verbinden - inwoners of actoren - en het open en dynamisch karakter van het proces te behouden DO MLU Marc COOLS Schepen van Werken, Stedenbouw Milieu en Mobiliteit oorden COOMSCH oekomstige generaties Wat is duurzame ontwikkeling? Het Brundtlandrapport (1987) geeft de volgende definitie: «Duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder daarbij de behoeften van de toekomstige generaties in gevaar te brengen». n deze definitie zitten twee belangrijke kernideeën: - het concept behoefte en meer in het bijzonder de basis-behoeften van de armsten wereldwijd, waaraan de grootste prioriteit moet worden gegeven; - de wetenschap van de beperkingen van onze technieken en van onze sociale organisatie wat betreft de capaciteit van het milieu om aan de huidige en toekomstige behoeften te voldoen. Zoniënwoud Wat is een Lokale genda 21? Dit betekent letterlijk hetgeen gedaan moet worden voor de 21ste eeuw op het gemeentelijk grondgebied. Het is een precieze en complete stap naar een actieplan en deze stap moet zorgen voor de integratie van duurzame ontwikkeling in het dagelijks beheer van een entiteit (gemeente, stad, OCMW, school, )

3 De opmaak van genda 21: de deelname van Comité 21 «k hield ervan meer betrokken te zijn in het leven van de gemeente» «genda 21 heeft mij de mogelijkheid gegeven andere bezorgde Ukkelaars te ontmoeten» augustus september oktober De karakteristieken van de gemeente inzamelen, haar positie inzake duurzame ontwikkeling bepalen. november december januari februari maart april mei juni juli augustus september oktober De problemen identificeren, de te volgen strategieën bepalen. De problemen identificeren, de te volgen strategieën bepalen. Wolvendael park juli CPL St Job school juni Getuigenissen van deelnemers, mei 2009 DOLSLLG Pauwelsblok mei «interessant, waardevol maar ook frustrerend is. Moeilijk om alle onderwerpen te behandelen» een stap in 3 fases DGOS «k was positief verrast over de betrokkenheid van sommige personen die over een goede dossierkennis beschikken en erg gemotiveerd zijn om zaken te veranderen. k was daarentegen negatief verrast door de geringe betrokkenheid van de allerjongsten» «nogal theoretisch is» «een noodzakelijke en dringende stap, in één woord VL» De opmaak van een genda 21 is een methode die : 2009

4 Bestuur en democratie Goed bestuur van een plaatselijke overheid moet voor een evenwichtig, transparant en verantwoord beleid zorgen. Participatieve democratie plaatst de burgers middenin het beslissingsproces. De inbreng van de burgers in het gemeenteleven is onontbeerlijk voor het principe van goed bestuur. De inzet Het engagement van de gemeente inzake duurzame ontwikkeling bevestigen Het gaat erom sensibiliseringsmethodes te ontwikkelen naar de burgers en de ambtenaren toe en uitgebreid te communiceren over de activiteiten van het bestuur zodat de principes van duurzame ontwikkeling kunnen doordringen. C P L Middelen creëren die helpen bij duurzame beslissingen van de gemeente De gemeente heeft een voorbeeldfunctie inzake duurzame ontwikkeling. Door de acties van genda 21 regelmatig te evalueren kan het beleid desgevallend bijgestuurd worden. Ukkel 6 - n kaart brengen van de duurzame bronnen van de gemeente en hierover informeren op internet 16 - De sociale, ethische en milieugebonden bepalingen integreren in de lastenboeken 24 - Organiseren van een rondetafelconferentie van de scholen rond het thema duurzame ontwikkeling Forum genda Samenbrengen van de verschillende actoren ntegreren van de participatieve democratie in het gemeenteleven Dit is een sleutelelement van duurzame ontwikkeling. Bij elke beslissing moet het advies van zoveel mogelijk (private of openbare) actoren ingewonnen worden zodat er op een efficiënte wijze keuzes gemaakt kunnen worden. De gemeente wenst ook na de opmaak van genda 21 de uitwisseling tussen het bestuur en de Ukkelaars voort te zetten. 7 B S U U R

5 Duurzame huisvesting voor iedereen Duurzame huisvesting voor iedereen is ervoor zorgen dat personen met lage en gemiddelde inkomens over een kwalitatieve woning kunnen beschikken. De gemeente zal zorgen voor middelgrote en sociale woningen om het gemengd socio-economisch karakter van haar grondgebied te kunnen behouden. Het is ook de energiebehoeftes van de woningen verminderen en waken over de gezondheid van haar burgers door energiebesparing en ecobouwen aan te moedigen. De inzet C P L Ukkel 32 - De energieprestaties van openbare en private woningen van personen met lage en gemiddelde inkomens verhogen 36 - egen 2020 het aantal woningen dat beheerd wordt door het SWU verdubbelen 37 - en actief beleid voeren tegen leegstaande woningen Lage-energiewoning Ukkel 2009 Van Ukkel een voorbeeldgemeente inzake ecobouwen maken Zich inzetten voor alle bevolkingsgroepen in de gemeente De woningen, kantoren, handelszaken, ondernemingen, scholen, veroorzaken 33% van de CO 2 -uitstoot in Ukkel (bron Factor X). Het is belangrijk om bestaande woningen aan te passen aan de nieuwe energienormen en de acties op lange termijn te richten Voor de gezondheid, die gebonden is aan de vervuiling in de woningen, wil de gemeente haar medeburgers bewust maken van de voordelen van ecobouwen. De bouw van openbare, sociale en middelgrote woningen is een manier om ervoor te zorgen dat personen met lage en gemiddelde inkomens niet uitgesloten worden op het Ukkels grondgebied. Deze woningen moeten zich richten tot bevolkingsgroepen die vandaag de gemeente verlaten. Deze maatregel gaat gepaard met aanbevelingen om verplaatsingen te verminderen door de ontwikkeling van nabijheidsdiensten. 9 H U S V S G

6 Verminderen van de energie-uitgaven De vermindering van de energie-uitgaven en het broeikaseffect werd in Ukkel bestudeerd door de Bilan Carbone (zie p.16). edereen weet dat dit een belangrijk thema is. De vervanging van fossiele brandstoffen die uitputtelijk en erg vervuilend zijn door hernieuwbare energie is slechts één van de oplossingen. De vermindering van het energieverbruik is voordelig voor het milieu en is ook goedkoper. ls de maatschappij duurzame beslissingen neemt inzake huisvesting en verplaatsingen, moet de energiefactuur van onze consumptiegoederen (voeding, kledij, elektronische toestellen, ) ook het onderwerp uitmaken van specifieke maatregelen. aast het intern beheer beschikt de gemeentelijke overheid over weinig bewegingsruimte, behalve inzake de sensibilisering rond duurzame consumptie. C P L De inzet Ukkel 45 - Met de hulp van het OCMW nadenken over het verbruik van kwetsbare personen met het oog op een sensibiliseringscampagne 50 - en energieloket creëren 51 - Het pedagogisch project «nergie, De school en k» voortzetten en uitbreiden egen 2020 de CO 2 -uitstoot met 30% verminderen Doen nadenken over duurzame consumptie Zachte verplaatsingen aanmoedigen Door de Bilan Carbone op te maken legt de gemeente een doelstelling vast met cijfers over de vermindering van de vervuiling en de energie-uitgaven. n Ukkel vertegenwoordigt de uitstoot van broeikasgassen afkomstig van consumptiegoederen 83% van alle uitstoot. Het betreft niet enkel de uitstoot door het gebruik van het product maar eveneens de energie voor de fabricatie, het vervoer en het afvalbeheer én van de doelstellingen van genda 21 is de burgers sensibiliseren rond duurzame consumptie die rekening houdt met de gezondheid, het welzijn, de mensenrechten en het milieu. Verplaatsingen vormen geen specifiek thema in deze genda 21 aangezien de gemeente sinds 2006 over een gemeentelijk mobiliteitsplan en sinds 2007 over een bedrijfsvervoerplan beschikt. De rol van genda 21 in deze problematiek is deze twee documenten aan te vullen op het niveau van participatie van de burger en zachte verplaatsingen. R G 11

7 atuurlijk patrimonium Bescherming en verbetering van het natuurlijk patrimonium Met talrijke groene ruimtes, wandelplaatsen, ontspanningsruimtes, en vooral de plaatsen met een hoge biologische waarde is Ukkel een groene long in Brussel. Dit groene netwerk wordt versterkt door de grote tuinen. De inzet is het evenwicht vinden tussen dit groene netwerk en de stedenbouw die zich in onze gemeente voort zal zetten. De verbetering van het grond- en oppervlaktewater is een andere inzet van genda 21. Omwille van de overstromingen met nefaste gevolgen engageert de gemeente zich om het werk van het Gewest inzake het blauwe netwerk aan te vullen. De inzet C P L Het engagement van de gemeente inzake het behoud en de verbetering van het groen en blauw patrimonium bevestigen Het Gewest heeft een reeks middelen voorzien om het groen en blauw patrimonium te beschermen. De gemeente zal specifieke middelen op haar grondgebied ontwikkelen zonder daarbij de bestaande wetgeving te compliceren of er zich in de plaats van te stellen. Ukkel 68 - Versterking van de bepalingen voor het behoud en de opwaardering van de natuur in stedenbouwkundige en architecturale projecten 72 - De gemeentelijke groene ruimtes geleidelijk op een ecologische manier gaan beheren 85 - Proper water uit het rioleringsnet halen Fond Roy park 2009 Versterken van het groene netwerk om de gevolgen van de stedenbouw te beperken Het waterbeheer verbeteren De link mens-natuur behouden De aanwezigheid van natuur in de stad verbetert de lucht- en levenskwaliteit en het is belangrijk om voor meer groen te zorgen op het Ukkels grondgebied overal waar dit mogelijk is: daken, gevels, terrassen, balkons, genda 21 stelt voor om minder drinkwater te gaan gebruiken, de vervuiling van grond- en oppervlaktewater te verminderen en om overstromingen efficiënter te voorkomen. De natuur in Ukkel moet opgewaardeerd worden uit pedagogisch standpunt en dit voor zowel de schoolkinderen als voor de volwassenen. 13 U U R

8 Lokale en internationale samenwerking De samenwerking mag zich niet beperken tot unilaterale steun aan minderbedeelde personen en landen. Samenwerken betekent samen rond een gemeenschappelijk project werken en uitwisselen van kennis, cultuur en goederen. Samenwerking is een belangrijke pijler van een genda 21 zowel op lokaal als op internationaal niveau. Dit is essentieel om de 8 milleniumontwikkelingsdoelstellingen te kunnen behalen: - De grootste armoede en honger uitbannen - Basisonderwijs wereldwijd toegankelijk maken voor iedereen - Gelijke behandeling van mannen en vrouwen bevorderen - Kindersterfte terugdringen - De gezondheid van moeders verbeteren - Strijd leveren tegen hiv/aids, malaria en andere ziekten - ctief werken aan een duurzaam milieu - Werken aan een mondiaal partnerschap voor ontwikkeling C P L De inzet Ukkel 95 - Met een entiteit in het Zuiden een jumelage afsluiten 96 - Starten met een uitwisseling van ervaringen tussen het bestuur en gelijkaardige structuren van de twee entiteiten van de jumelage ntegratie van eerlijke handel bij de aankopen van de gemeente Dominicaanse Republiek De gemeente openstellen voor lokale en internationale samenwerking De Ukkelaars samenbrengen rond een internationaal jumelageproject De ontwikkeling van eerlijke handel aanmoedigen Ukkel steunt momenteel verschillende solidariteitsprojecten in de wereld en moet deze acties meer onder de aandacht brengen en nog versterken. en jumelage is een globaal project en niet enkel een uitwisseling van ervaringen tussen besturen: ontwikkeling van de samenwerking op verschillende niveaus (inwoners, handelszaken, scholen, ngo s, sportuitrusting, cultuur, ), meer uitwisseling en ontmoetingen, beter overleg bij acties, erlijke handel garandeert producten die de mens en het milieu respecteren en wordt gebruikt voor producten uit de zuiderse landen. Het kan ook om nieuwe economieën in het oorden gaan. Voorbeeld: de «groepen voor solidaire aankopen» die zich in hun voedingssegment en -seizoen baseren op de verdeling van de risico s tussen de kopers en de producenten. 15 S M W R K G

9 De Bilan Carbone, een werkmiddelvan genda 21 in Ukkel Deze studie heeft de hoeveelheid broeikasgassen bepaald die uitgestoten wordt door alle activiteiten (woningen, transport, afval, ) van de gemeente Ukkel en het bestuur over een periode van één jaar. Deze kwantitatieve analyse heeft de opmaak van Lokale genda 21 ondersteund door duidelijke cijfers te geven over onze CO2-impact en de mogelijke en noodzakelijke maatregelen om de uitstoot te verminderen. Daaruit volgt een plan met een vijftigtal acties, opgenomen in genda 21 (zie p.10) met als globale doelstelling de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen in de gemeente met 30 %. Kleine atmosfeer Onze atmosfeer lijkt zeer uitgestrekt en dit is waarom we lange tijd dachten dat we de vervuiling gewoon maar moesten verdunnen! Vandaag, aan de vooravond van de klimaatverandering weet iedereen dat de atmosfeer niet oneindig is en dat onze uitstoot gevolgen heeft. De kleine roze bal op de afbeelding vertegenwoordigt het reëel volume van onze fijne atmosfeerlaag ten opzichte van deze van de aarde. De gemeente Ukkel beschikt niet over grote industriële activiteiten, wat goed is voor onze koolstofbalans. Heel anders gesteld is het met de grijze energie van consumptiegoederen (vervaardigde producten, voeding, voertuigen, machines, bouwmaterialen, ) die de Ukkelaars verbruiken. Van 9,5 ton CO 2 -equivalent / inwoners gaan we naar 65 ton CO 2 -equivalent / inwoner. grote uitstoot CO 2 eq. Grijze energie van consumptiegoederen CO 2 eq. Personenvervoer CO 2 eq. Woningen CO 2 eq. Dienstensector CO 2 eq. nderen (vracht, aanmaak toekomstig afval, ) CO 2 eq. Gemeentebestuur van Ukkel Bilan Carbone De Bilan Carbone is een methode die ontwikkeld werd door het DM (gence de l nvironnement et de la Maîtrise de l nergie, Frankrijk). n 2008 heeft het studiebureau Factor X de studie voor Ukkel uitgevoerd met de gegevens en de maatregelen van het jaar Grijze energie Dit is de som van de energie die gebruikt wordt voor de vervaardiging van een product, de ontginning en het transport van grondstoffen, de verwerking, de fabricatie van het product, de commercialisering, het onderhoud, de demontage, de recyclage en de afvalverwerking. Grijze energie houdt geen rekening met energie die nodig is voor het gebruik. Voorbeeldacties Het brandstofverbruik in de gemeentegebouwen met 25% verminderen ankoop van 100% groene elektriciteit 25% van het woon-werkverkeer met de wagen van het gemeentepersoneel laten overschakelen op het openbaar vervoer en de fiets 50% van de verplaatsingen met de wagen van de bezoekers laten overschakelen op het openbaar vervoer en zachte verplaatsingen Het papierverbruik in het bestuur met 40% verminderen Sensibiliseren rond de consumptie van koolstofarme voeding in restaurants en kantines....

10 De opvolging Het actieplan wordt in stappen uitgevoerd volgens een meerjarenplanning. r zijn indicatoren voorzien (met cijfers) om de efficiëntie van de acties te evalueren zowel op het gebied van de gevolgen als van de nagestreefde doelstellingen. en evaluatie en heraanpassing van de acties kan dan overwogen worden. lke Ukkelaar kan reageren op de keuzes in genda 21 en kan zijn opmerkingen en voorstellen overmaken. Wat kunnen we op individuele basis doen? zich informeren over duurzame toepassingen en het gezond verstand gebruiken voorrang geven aan banden tussen personen G D 2 1 nadenken over onze consumptie op basis van nieuwe zaken (zoals de verpakking, de productiewijze, het respect voor de producenten, ) Goedkeuren Plannen valueren Handelen U K K L Continu verbeteren in onze woningen en bij onze verplaatsingen minder energie gaan verbruiken (minder verbruik door de woning te isoleren, door gebruik te maken van zachte mobiliteit, ) Samenwerking Redactie: Marc COOLS, nne-claire DWZ, Geoffroy MRUS, nne GRX Vormgeving: Jean-Pol D SM, nne-claire DWZ, Geoffroy MRUS Vertaling : Koen V POUCK llustraties Omslag: plaatsen en fotografen buurfeest, Beeckmanstraat, G. Verheire animatie aan de Ferme d Uccle, S. Chawaf isoleren van de Homborchschool, B. Le Cocq Binnen pagina s: fotografen Photoclub rte V, M. Van de Moortel,.-C. Dewez, B. Wilmot,. Jongen, C. Rojas-Galaz, M. Dupont en. De Mildt voor Max Havelaar. deelnemen aan collectieve acties zoals de acties van Lokale genda 21 deelnemen aan het sociale leven of het verenigingsleven van zijn wijk, interesse tonen in het beheer van zijn gemeente «Le peu qu on peut faire, le très peu qu on peut faire, il faut le faire quand même» héodore Monod

11 Samenstelling van het College Burgemeester, rmand D DCKR Schepenen Claude DSMD Françoise DUPUS Marc COOLS ric SX Boris DLLS Claudine VRSR Joëlle MSO Carine GOL-LSCO Gemeentesecretaris, Frieda HYS Meer info? Contact: Milieudienst Jean Vander lstplein 29 02/ Met steun van Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en Leefmilieu Brussel Deze brochure werd gedrukt met plantaardige inkt zonder metalen op 100% gerecycleerd papier, niet gebleekt met chloor en zonder optische bleekmiddelen Verantwoordelijke uitgever: Frieda HYS, Gemeentesecretaris Jean Vander lstplein Brussel

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve BEES Coop is een project voor een coöperatieve, participatieve en niet commerciële supermarkt. Het iniatief wordt gedragen door burgers die een

Nadere informatie

Agenda 21 Un programme d'actions pour le 21e siècle Een actieplan voor de 21ste eeuw

Agenda 21 Un programme d'actions pour le 21e siècle Een actieplan voor de 21ste eeuw Service Développement Durable Dienst Duurzame Ontwikkeling Agenda 21 Un programme d'actions pour le 21e siècle Een actieplan voor de 21ste eeuw 21 oct./okt. 2010 Soirée de lancement du processus participatif

Nadere informatie

Brugge. 3 juni 2015. Kris Van Dijck Burgemeester Dessel

Brugge. 3 juni 2015. Kris Van Dijck Burgemeester Dessel Brugge 3 juni 2015 Kris Van Dijck Burgemeester Dessel 9.500 inwoners 27 km² Landelijk maar Nucleaire industrie Opslag nucleair afval Witzand winning Sportgemeente Dessel en Witgoor Sport BMX Sportpark

Nadere informatie

De energiedimensie in het werk van het Netwerk Wonen BRUFoDébat 19/06/2014. Henry Devondel Cleo Swinnen

De energiedimensie in het werk van het Netwerk Wonen BRUFoDébat 19/06/2014. Henry Devondel Cleo Swinnen De energiedimensie in het werk van het Netwerk Wonen BRUFoDébat 19/06/2014 Henry Devondel Cleo Swinnen INHOUD [1] Historiek van het Netwerk Wonen [2] Huidige samenstelling [3] Belangrijkste activiteiten

Nadere informatie

Philippe MERTENS mei 2008

Philippe MERTENS mei 2008 Participatie Verslag van de workshop van 30 april 2008 Workshop georganiseerd door het Forum voor duurzame ontwikkeling in de Brusselse gemeenten, in het kader van de projectoproep Agenda Iris 21 2008

Nadere informatie

Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg. «Historisch Koekelberg»

Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg. «Historisch Koekelberg» Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg. «Historisch Koekelberg» «Historisch Koekelberg» in enkele cijfers Gewestelijke toelage : 11.000.000 Federale

Nadere informatie

Klimaatplan Maldegem

Klimaatplan Maldegem Klimaatplan Maldegem Klimaatplan Maldegem Inleiding Proces Nulmeting Actieplan Inleiding Burgemeestersconvenant Doelstellingen 2020 20% minder energie verbruik 20% minder CO2 uitstoot 20% hernieuwbare

Nadere informatie

4 e Plan voor Preventie en Beheer van Afvalstoffen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

4 e Plan voor Preventie en Beheer van Afvalstoffen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest 4 e Plan voor Preventie en Beheer van Afvalstoffen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Goedgekeurd op 11 maart 2010 4e Afvalplan Nieuwe wettelijke context In Brussel : plan van onbepaalde duur, onderworpen

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen 2012. Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout. Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS)

Gemeenteraadsverkiezingen 2012. Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout. Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS) Gemeenteraadsverkiezingen 2012 Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS) Als erkende adviesraad van het gemeentebestuur groepeert de

Nadere informatie

ENERGIENEUTRALE REGIO MET EEN SOCIALE REFLEX DE REGIONALE ENERGIESTRATEGIE ZUID-WEST-VLAANDEREN. Energiedag voor lokale besturen 19 maart 2013

ENERGIENEUTRALE REGIO MET EEN SOCIALE REFLEX DE REGIONALE ENERGIESTRATEGIE ZUID-WEST-VLAANDEREN. Energiedag voor lokale besturen 19 maart 2013 ENERGIENEUTRALE REGIO MET EEN SOCIALE REFLEX DE REGIONALE ENERGIESTRATEGIE ZUID-WEST-VLAANDEREN Energiedag voor lokale besturen 19 maart 2013 Dominiek Vandewiele Leiedal? De energietransitie komt! Zuid-West-Vlaanderen

Nadere informatie

Historiek. LOKALE AGENDA 21 - Leuven. Milieuconvenant. Resultaten. Acties. Duurzaam beleid in convenant. Agenda 21 van UNCED, Rio 92

Historiek. LOKALE AGENDA 21 - Leuven. Milieuconvenant. Resultaten. Acties. Duurzaam beleid in convenant. Agenda 21 van UNCED, Rio 92 LOKALE AGENDA 21 - Leuven Historiek Presentatie voor delegatie van stad en gemeenten van het Brussels Gewest Agenda 21 van UNCED, Rio 92 3 aanleidingen in Leuven ondertekening milieuconvenant 1997-1999

Nadere informatie

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces H 2 et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces Bij het ontstaan van de aarde, 4,6 miljard jaren geleden, was er geen atmosfeer. Enkele miljoenen jaren waren nodig voor de

Nadere informatie

HOE KAN DUURZAME CATERING DE DUURZAME POLITIEK VAN EEN ONDERNEMING ONDERSTEUNEN?

HOE KAN DUURZAME CATERING DE DUURZAME POLITIEK VAN EEN ONDERNEMING ONDERSTEUNEN? HOE KAN DUURZAME CATERING DE DUURZAME POLITIEK VAN EEN ONDERNEMING ONDERSTEUNEN? Ellen Dessart Sodexo Belgium INHOUD o Wat is een duurzaam voedingsaanbod? o Hoe omschakelen van een gewoon naar een duurzaam

Nadere informatie

A ESR. Aanvrager. Minister Fremault Aanvraag ontvangen op 12 mei 2016 Aanvraag behandeld door

A ESR. Aanvrager. Minister Fremault Aanvraag ontvangen op 12 mei 2016 Aanvraag behandeld door ADVIES Voorontwerp van besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering houdende wijziging van meerdere uitvoeringsbesluiten van de ordonnantie van 2 mei 2013 houdende het Brussels Wetboek van Lucht,

Nadere informatie

pedagogische leermiddelen het afvalstripverhaal van jean rivert

pedagogische leermiddelen het afvalstripverhaal van jean rivert pedagogische leermiddelen het afvalstripverhaal van jean rivert Wat drijft ons om steeds te consumeren? Wat is de impact van deze overconsumptie op het leefmilieu? Dat is de discussie die deze cartoons

Nadere informatie

De overeenkomst tussen het Vlaams Gewest en het. bedrijfsleven over de aanpak van zwerfvuil

De overeenkomst tussen het Vlaams Gewest en het. bedrijfsleven over de aanpak van zwerfvuil RVB 2016_14 Overeenkomst tussen het Vlaams Gewest en het bedrijfsleven over de aanpak van zwerfvuil Standpunt Raad van Bestuur VVSG Dit document is bestemd voor Het betreft Gewenste beslissing van de RVB

Nadere informatie

DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK

DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK Gemeente Elsene Brussels Hoofdstedelijk Gewest DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK Projectoproep voor bewoners «Mijn Plant-aardige Wijk» 0% asfalt 100% groen vergroening van de wijk groen- blauw netwerk duurzame

Nadere informatie

MDG. Eerst en tweede graad. Te lezen zinnen (in willekeurige volgorde!)

MDG. Eerst en tweede graad. Te lezen zinnen (in willekeurige volgorde!) MDG Eerst en tweede graad De leerkracht leest één van de volgende stellingen en de groep bekijkt de acht millenniumdoelstellingen om te achterhalen met welke doelstelling de zin overeenkomt. Ze leggen

Nadere informatie

Uittreksel van het Jaarlijks Financieel Verslag 2010/2011. Milieuprogramma

Uittreksel van het Jaarlijks Financieel Verslag 2010/2011. Milieuprogramma Uittreksel van het Jaarlijks Financieel Verslag 2010/2011 Milieuprogramma 158 MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN BIJLAGEN MILIEUPROGRAMMA 2012 MILIEUPROGRAMMA BEFIMMO (2012) ALGEMEEN Programma 2010/2011

Nadere informatie

Ecoilet De duurzame sanitaire ruimte.

Ecoilet De duurzame sanitaire ruimte. Ecoilet De duurzame sanitaire ruimte. De duurzame sanitaire ruimte van CWS Met Ecoilet bent u zuinig op natuurlijke grondstoffen en op uw portemonnee. De keuze voor Ecoilet vergt geen extra investeringen,

Nadere informatie

Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen

Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen in KBC Duurzaam en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (Corporate Social Responsibility of CSR)

Nadere informatie

Raadsvergadering van 21 januari 2010. Onderwerp: Uitvoeringsnota Millenniumgemeente. Verantwoordelijke portefeuillehouder: W.J.M. Vissers SAMENVATTING

Raadsvergadering van 21 januari 2010. Onderwerp: Uitvoeringsnota Millenniumgemeente. Verantwoordelijke portefeuillehouder: W.J.M. Vissers SAMENVATTING RAADSVOORSTEL Agendanummer Raadsvergadering van 21 januari 2010 Onderwerp: Uitvoeringsnota Millenniumgemeente Verantwoordelijke portefeuillehouder: W.J.M. Vissers SAMENVATTING Naar aanleiding van een motie

Nadere informatie

Forum voor een duurzame ontwikkeling in de Brusselse gemeenten

Forum voor een duurzame ontwikkeling in de Brusselse gemeenten Forum voor een duurzame ontwikkeling in de Brusselse gemeenten Projectoproep Agenda Iris 21 Verslag van de workshop van 28 september 2007 rond methodologische begeleiding Opmerkingen en vragen met betrekking

Nadere informatie

Raadsvoorstel Inleiding: Feitelijke informatie: Afweging:

Raadsvoorstel Inleiding: Feitelijke informatie: Afweging: College V200801012 Onderwerp: Millennium gemeente Raadsvoorstel Inleiding: In september 2000 kwamen de wereldleiders in VN-verband bij elkaar voor de Millenniumtop. Er werd afgesproken om gezamenlijk te

Nadere informatie

Opleiding 2009-2010 Adviseur in ecorenovatie

Opleiding 2009-2010 Adviseur in ecorenovatie Opleiding 2009-2010 Adviseur in ecorenovatie Kandidatuuroproep Adviseur worden in eco-renovatie In Europa is de bouwsector een van de grootste verbruikers van de natuurlijke rijkdommen, de energie en het

Nadere informatie

Milieu Management V1.4

Milieu Management V1.4 V1.4 Milieu Management Pagina 1 van 6 V1.4 Inhoudsopgave 1. ALGEMEEN 3 2. INLEIDING 3 3. DOELSTELLING 3 4. BEPALEN PRIORITEITEN 3 5. INKOOP 4 6. MANAGEMENT INFORMATIE 4 7. COMMUNICATIE 5 8. EVALUATIE 6

Nadere informatie

Duurzaam op kantoor IN PRAKTIJK

Duurzaam op kantoor IN PRAKTIJK Duurzaam op kantoor IN PRAKTIJK Tweekerkenstraat 47 Arbeid & Milieu Tweekerkenstraat 47 Duurzaam op kantoor Energieverbruik Mobiliteit Materialengebruik Tweekerkenstraat 47 Waarom duurzaam op kantoor?

Nadere informatie

Milieuverantwoorde overheidsaankopen Schoonmaakmiddelen. Praktijkvoorbeeld Meeuwen-Gruitrode

Milieuverantwoorde overheidsaankopen Schoonmaakmiddelen. Praktijkvoorbeeld Meeuwen-Gruitrode Milieuverantwoorde overheidsaankopen Schoonmaakmiddelen Praktijkvoorbeeld Meeuwen-Gruitrode Wat? Milieuverantwoord Laagste milieu-impact meewerken aan een duurzame samenleving Waarom? SO 2008-2013 - Stimuleren

Nadere informatie

Sommige doelen zijn universeel en van alle tijden

Sommige doelen zijn universeel en van alle tijden Sommige doelen zijn universeel en van alle tijden Een voorstel voor Provinciale Staten van Gelderland en de Raden van de Gelderse gemeenten 7 juli 2015 Ramon Barends http://www.psp92.nl/gelderland/ Deze

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen 2012. Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout. Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS)

Gemeenteraadsverkiezingen 2012. Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout. Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS) Gemeenteraadsverkiezingen 2012 Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS) Als erkende adviesraad van het gemeentebestuur groepeert de

Nadere informatie

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 Agenda Welkom door de Schepen Lode Dekimpe Inleiding SEAP door Kim Rienckens (provincie Oost-Vlaanderen) Nulmeting en uitdagingen

Nadere informatie

vanaf 1/1/2014: BBC (beleids- en beheerscyclus) = nieuw systeem voor boekhouding en meerjarenplanning niet langer alles apart in begroting maar:

vanaf 1/1/2014: BBC (beleids- en beheerscyclus) = nieuw systeem voor boekhouding en meerjarenplanning niet langer alles apart in begroting maar: 17 BBC vanaf 1/1/2014: BBC (beleids- en beheerscyclus) = nieuw systeem voor boekhouding en meerjarenplanning niet langer alles apart in begroting maar: strategische doelstellingen actieplannen acties strategische

Nadere informatie

Net Brussel. Afval sorteren in de onderneming : Principes en sensibiliseringsmateriaal. Oktober 2010

Net Brussel. Afval sorteren in de onderneming : Principes en sensibiliseringsmateriaal. Oktober 2010 Net Brussel Afval sorteren in de onderneming : Principes en sensibiliseringsmateriaal Oktober 2010 Programma I. Het Agentschap Net Brussel II. Afval sorteren III. Sorteren in de onderneming IV. Het niet-gesorteerd

Nadere informatie

Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst

Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst Infomoment Ranst 23 september 2015 20u 1 Ranst timing 1. Voorstelling project aan schepencollege + goedkeuring: 12/2 2. werkgroep energie & klimaat: 19/3

Nadere informatie

Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE

Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE DUURZAAM- HEID A1-3 REcoEP Duurzaamheid If you think you are too small to have an impact, try to go to bed with a mosquito in the room A1-4 REcoEP Duurzaamheid Wat is duurzaamheid?

Nadere informatie

Burgerparticipatie in het stedelijke mobiliteitsplan van Amiens Métropole

Burgerparticipatie in het stedelijke mobiliteitsplan van Amiens Métropole BEPOMM Inspiratiemeeting Mobiliteitsmanagement Brussel - 24 februari 2015 Burgerparticipatie in het stedelijke mobiliteitsplan van Amiens Métropole Pierre TACHON PDU (Plans de Déplacements Urbains) Stedelijke

Nadere informatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie Feike Sijbesma, CEO Royal DSM In de loop der tijd is het effect van bedrijven op de maatschappij enorm veranderd. Vijftig tot honderd

Nadere informatie

Portefeuillehouder : W.C. Luijendijk Datum collegebesluit : 15 mei 2012 Corr. nr.:

Portefeuillehouder : W.C. Luijendijk Datum collegebesluit : 15 mei 2012 Corr. nr.: Preadvies Portefeuillehouder : W.C. Luijendijk Datum collegebesluit : 15 mei 2012 Corr. nr.: 2012.04335 Onderwerp : Voorstel inzake Millenniumgemeente Programma : 1. Bestuur en dienstverlening Commissie

Nadere informatie

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen -

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen - De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn l - Uitdagingen & oplossingen - DG Energie 22 juni 2011 ENERGIEVOORZIENING NOG AFHANKELIJKER VAN IMPORT Te verwachten scenario gebaseerd op cijfers in 2009 in % OLIE

Nadere informatie

Observatorium voor Gezondheid en Welzijn OPERATIONEEL PLAN 2011-2014

Observatorium voor Gezondheid en Welzijn OPERATIONEEL PLAN 2011-2014 Observatorium voor Gezondheid en Welzijn OPERATIONEEL PLAN 2011-2014 1. OPDRACHTEN VAN HET OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN 1.1 Wettelijke basis De opdrachten van het Observatorium staan opgesomd

Nadere informatie

Gemeenteraadscommissie energie & klimaat. 20 januari 2015 20u Mortsel

Gemeenteraadscommissie energie & klimaat. 20 januari 2015 20u Mortsel Gemeenteraadscommissie energie & klimaat 20 januari 2015 20u Mortsel 1 Meerjarenplanning stadsbestuur Eigen organisatie stadsbestuur Klimaatneutraal tegen 2020 (actie 86) Energieverbruik eigen diensten

Nadere informatie

RONDE van VLAANDEREN LANGETERMIJNVISIE VAN DE VLAAMSE MILIEUBEWEGING

RONDE van VLAANDEREN LANGETERMIJNVISIE VAN DE VLAAMSE MILIEUBEWEGING RONDE van VLAANDEREN LANGETERMIJNVISIE VAN DE VLAAMSE MILIEUBEWEGING 2020-2050 Waarom een langetermijnvisie? Inspiratiebron en kompas voor de hedendaagse milieubeweging Denken op lange termijn om ook op

Nadere informatie

Persdossier ikgeeflevenaanmijnplaneet.indeklas.be 28 september 2010

Persdossier ikgeeflevenaanmijnplaneet.indeklas.be 28 september 2010 Persdossier ikgeeflevenaanmijnplaneet.indeklas.be 28 september 2010 Persbericht Wat vind je in de virtuele edukit? Een dynamische website Activiteiten in detail De algemene campagne ikgeeflevenaanmijnplaneet.be

Nadere informatie

Gemeente Kampenhout MILIEUJAARPROGRAMMA 2005

Gemeente Kampenhout MILIEUJAARPROGRAMMA 2005 Gemeente Kampenhout *************************************************************************** *************************************************************************** MILIEUJAARPROGRAMMA 2005 ***************************************************************************

Nadere informatie

WIN ALS EERSTE THE BLUE HOUSE

WIN ALS EERSTE THE BLUE HOUSE WIN ALS EERSTE THE BLUE HOUSE PRIJS VOOR DUURZAAM & BETAALBAAR BOUWEN THE BLUE HOUSE / PRIJS VOOR DUURZAAM & BETAALBAAR BOUWEN Duurzaam bouwen gaat verder dan wat zonnepanelen hier en wat warmtepompen

Nadere informatie

Opleiding voor een ecologische keuze van bouwmaterialen

Opleiding voor een ecologische keuze van bouwmaterialen Opleiding voor een ecologische keuze van bouwmaterialen Leefmilieu Brussel Afd. Energie, Lucht, Klimaat et Geluid Dpt Ecoconstructie Sophie Duterne 21/04/09 Opleiding voor een ecologische keuze van bouwmaterialen

Nadere informatie

PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE. bij de

PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE. bij de EUROPESE COMMISSIE Brussel, 25.2.2015 COM(2015) 80 final ANNEX 1 PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE bij de MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET

Nadere informatie

N Mensenrechten A Brussel, 15 december 2015 MH/JC/AS ADVIES. over HET VOORONTWERP VAN NATIONAAL ACTIEPLAN BEDRIJVEN EN MENSENRECHTEN

N Mensenrechten A Brussel, 15 december 2015 MH/JC/AS ADVIES. over HET VOORONTWERP VAN NATIONAAL ACTIEPLAN BEDRIJVEN EN MENSENRECHTEN N Mensenrechten A Brussel, 15 december 2015 MH/JC/AS 740-2015 ADVIES over HET VOORONTWERP VAN NATIONAAL ACTIEPLAN BEDRIJVEN EN MENSENRECHTEN Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO WTC III (17 e verd.)

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE betreffde de verzoing van de behoeft aan ergie aan zuivere lucht in onze maatschappij Het Vlaams Parlemt, gelet op de Verkningsnota voor het ergiedebat in het Vlaams Parlemt,

Nadere informatie

Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB

Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB Vergelijking van de CO 2 -uitstoot per vervoermiddel in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB 100% Gerecycleerd papier Januari

Nadere informatie

Toespraak ter gelegenheid van de opening van de afvalverbrandingsinstallatie ReEnergy 1 Roosendaal, 12/10/11.

Toespraak ter gelegenheid van de opening van de afvalverbrandingsinstallatie ReEnergy 1 Roosendaal, 12/10/11. Toespraak ter gelegenheid van de opening van de afvalverbrandingsinstallatie ReEnergy 1 Roosendaal, 12/10/11. Monsieur le Président Directeur-General de GdF Suez, Geachte Gouverneur, Geachte Burgemeester,

Nadere informatie

Ontwikkelingssamenwerking in de Antwerpse strategische cyclus

Ontwikkelingssamenwerking in de Antwerpse strategische cyclus Ontwikkelingssamenwerking in de Antwerpse strategische cyclus Inleiding - De Antwerpse dienst ontwikkelingssamenwerking - Stad Antwerpen / stadsbedrijf Samen Leven / afdeling Ontmoeting - Stad Antwerpen

Nadere informatie

Hoge Gezondheidsraad Algemene Vergadering 2013 (16 mei 2013 13u15) Volksgezondheid en duurzame ontwikkeling

Hoge Gezondheidsraad Algemene Vergadering 2013 (16 mei 2013 13u15) Volksgezondheid en duurzame ontwikkeling Hoge Gezondheidsraad Algemene Vergadering 2013 (16 mei 2013 13u15) Volksgezondheid en duurzame ontwikkeling Volksgezondheid en duurzame ontwikkeling is het gekozen thema voor de algemene vergadering dit

Nadere informatie

Er zijn twee geldprijzen voorzien van elk 21.200 euro. Deze worden verdeeld tussen één NGO en één vierde pijler organisatie.

Er zijn twee geldprijzen voorzien van elk 21.200 euro. Deze worden verdeeld tussen één NGO en één vierde pijler organisatie. Wedstrijdreglement Mechelen Mondiaal duurzaamheid 2016-2017 ART 1. DOELSTELLING VAN DIT WEDSTRIJDREGLEMENT De stad Mechelen wil met haar beleid internationale samenwerking solidair zijn met het Zuiden.

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

TUSSENTIJDSE EVALUATIE VAN HET FIETSPLAN 2010-2015 VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST. Etienne Holef R&D verantwoordelijke

TUSSENTIJDSE EVALUATIE VAN HET FIETSPLAN 2010-2015 VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST. Etienne Holef R&D verantwoordelijke TUSSENTIJDSE EVALUATIE VAN HET FIETSPLAN 2010-2015 VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST Etienne Holef R&D verantwoordelijke - Context - Doelstelling - Methodologie - Resultaat - Conclusie 2 Fietsplan

Nadere informatie

Duurzame overheidsopdrachten inbouwen in lokaal beleid. Leen Van der Meeren

Duurzame overheidsopdrachten inbouwen in lokaal beleid. Leen Van der Meeren Duurzame overheidsopdrachten inbouwen in lokaal beleid Leen Van der Meeren Een opdracht voor lokale besturen? Verkleinen ecologische voetafdruk Groene impuls aan de markt Voorbeeldfunctie: leading by example

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

De rode draad doortrekken

De rode draad doortrekken De rode draad doortrekken EEN UITNODIGING VOOR EEN GEÏNTEGREERD NOORD-ZUID BELEID IN DE GEMEENTE OVERPELT 2013-2018 Aangeboden aan alle politieke partijen van Overpelt 1. Inleiding Op het eerste zicht

Nadere informatie

Openbare verlichting in Avelgem

Openbare verlichting in Avelgem Openbare verlichting in Avelgem Lut Deseyn Schepen van Milieu Lut.deseyn@avelgem.be 1. Inleiding 2. Duiding 2. Het project 3. Kosten en Besparing 5. Opvolging en evaluatie 6. Conclusie 7. Vragen Agenda

Nadere informatie

onze planeet onze mensen ALSICO kleding

onze planeet onze mensen ALSICO kleding onze planeet onze mensen ALSICO kleding Levensvatbaar Ecologisch Economisch * Leefbaar Sociaal Eerlijk *Duurzaam gerecycleerd papier ALSICO & DUURZAAM ONDERNEMEN De ALSICO group is een familiebedrijf opgericht

Nadere informatie

Omzendbrief betreffende het preventief sociaal energiebeleid in het kader van het Gas- en Elektriciteitsfonds.

Omzendbrief betreffende het preventief sociaal energiebeleid in het kader van het Gas- en Elektriciteitsfonds. Heeft u vragen? Nood aan bijkomende info? Mail naar onze frontdesk via vraag@mi-is.be Of bel naar 02 508 85 85 Aan de dames en heren Voorzitters van de openbare centra voor maatschappelijk welzijn Datum:

Nadere informatie

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Contents P. 2 Introductie P. 2 VINCI s commitments P. 4 Leveranciers commitments P. 6 Implementatie 1 15 april 2012 Introductie Deze Code «Global Performance

Nadere informatie

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010.

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010. ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010 inzake het ontwerp van besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke

Nadere informatie

De milieuadviesraad rekent op een nauwe samenwerking met het schepencollege, echter met behoud van haar eigen autonomie.

De milieuadviesraad rekent op een nauwe samenwerking met het schepencollege, echter met behoud van haar eigen autonomie. STATUTEN MILIEUADVIESRAAD (MAR) HERENT 1. DOELSTELLINGEN EN VISIE 1.1 Doelstellingen De milieuadviesraad beoogt het behoud, de verbetering en het herstel van het leefmilieu in Herent. De adviezen van de

Nadere informatie

Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans

Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans directie/afdeling RO/afdeling RBA contactpersoon E. ten Cate telefoon 0182-588976 uw kenmerk onderwerp reactie op uw vragen over klimaatdoelstellingen Gouda

Nadere informatie

HOE EN WAAROM MINDER PAPIER VERBRUIKEN OP SCHOOL?

HOE EN WAAROM MINDER PAPIER VERBRUIKEN OP SCHOOL? HOE EN WAAROM MINDER PAPIER VERBRUIKEN OP SCHOOL? 1. PAPIERVERBRUIK Brusselse lagere en middelbare scholen verbruiken elk jaar 250 miljoen vellen A4, goed voor ongeveer 1250 ton papier! Slechts 5% van

Nadere informatie

TD ECOBOUWEN EN DUURZAME ONTWIKKELING IN HET BRUSSELS GEWEST

TD ECOBOUWEN EN DUURZAME ONTWIKKELING IN HET BRUSSELS GEWEST TD ECOBOUWEN EN DUURZAME ONTWIKKELING IN HET BRUSSELS GEWEST 2008-2010 Laurent Thijs Technologisch Adviseur WTCB Afdeling Duurzame Ontwikkeling en Renovatie Bouw & Milieu Belang van de bouwsector inzake

Nadere informatie

Subsidiereglement Ontwikkelingssamenwerking

Subsidiereglement Ontwikkelingssamenwerking Subsidiereglement Ontwikkelingssamenwerking Artikel 1: Binnen de perken van de kredieten voor ontwikkelingssamenwerking, elk jaar voorzien in de begroting van de stad, worden toelagen uitgekeerd aan initiatieven,

Nadere informatie

Basisopleiding mobiliteitscoördinatoren Takenpakket mobiliteitscoördinator. Delphine Eeckhout, Traject 28 april 2014

Basisopleiding mobiliteitscoördinatoren Takenpakket mobiliteitscoördinator. Delphine Eeckhout, Traject 28 april 2014 Basisopleiding mobiliteitscoördinatoren Takenpakket mobiliteitscoördinator Delphine Eeckhout, Traject 28 april 2014 Takenpakket Mobiliteitscoördinator - page 2 Mobiliteit veranderen veronderstelt begrip

Nadere informatie

P.L.A.G.E. Balans en vooruitzichten. Evelyne Huytebroeck, Brussels minister van Leefmilieu, Energie en Stadsvernieuwing

P.L.A.G.E. Balans en vooruitzichten. Evelyne Huytebroeck, Brussels minister van Leefmilieu, Energie en Stadsvernieuwing P.L.A.G.E. Balans en vooruitzichten INHOUDSOPGAVE Wat is P.L.A.G.E.? Balans van de eerste reeks P.L.A.G.E. Eerste resultaten van de overige P.L.A.G.E. Vooruitzichten Wat is P.L.A.G.E.? Wat is P.L.A.G.E.?

Nadere informatie

PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2013

PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2013 PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2013 PAGINA 1 VAN 5 COLLECTIEVE MOESTUINEN - 2013 Voorstelling projectoproep Deze projectoproep "Collectieve moestuinen" is een

Nadere informatie

CSC-CAT1201 - BIJLAGE 3 Milieukundige specificaties van de markt

CSC-CAT1201 - BIJLAGE 3 Milieukundige specificaties van de markt CSC-CAT1201 - BIJLAGE 3 Milieukundige specificaties van de markt De Koninklijke Muntschouwburg draagt aandacht voor het milieu en voor sociale aspecten hoog in het vaandel. Dit engagement wordt op een

Nadere informatie

VAN DE MEESTERS IN DRUKWERK

VAN DE MEESTERS IN DRUKWERK VAN DE MEESTERS IN DRUKWERK Voor elke drukwerkorder planten wij een boom in Nederland. DEF01 groenprint A5.indd 1 www.groenprint.nl DEF01 groenprint A5.indd 2 HOOFDSTUK 1 NIET WIJ MAAR JIJ JOUW KEUZE DOET

Nadere informatie

ARMOEDE- BESTRIJDING EUROPESE VERKIEZINGEN. Memorandum Copyright : R. Reidler

ARMOEDE- BESTRIJDING EUROPESE VERKIEZINGEN. Memorandum Copyright : R. Reidler ARMOEDE- BESTRIJDING Copyright : R. Reidler Memorandum 2014 EUROPESE VERKIEZINGEN 1. EUROPESE 2020 STRATEGIE 1.1. Armoede 1.1.1. Armoede en sociale uitsluiting zichtbaar brengen in implementatie EU2020-strategie

Nadere informatie

#KORTRIJK. EEN SLIMME STAD organisatie DUURZAAM BEDRIJFSVERVOERPLAN 2.0 STAD KORTRIJK

#KORTRIJK. EEN SLIMME STAD organisatie DUURZAAM BEDRIJFSVERVOERPLAN 2.0 STAD KORTRIJK #KORTRIJK EEN SLIMME STAD organisatie DUURZAAM BEDRIJFSVERVOERPLAN 2.0 STAD KORTRIJK #Wie ben ik Stad Kortrijk innovatiemanager Sebastien.Lefebvre@kortrijk.be 056 27 8500 Twitter: @S_L_ De innovatiemanager,

Nadere informatie

PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2013

PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2013 PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2013 PAGINA 1 VAN 5 COLLECTIEVE MOESTUINEN - 2012 Voorstelling projectoproep Deze projectoproep "Collectieve moestuinen" komt

Nadere informatie

VLAAMSE OVERHEID. Leefmilieu, Natuur en Energie

VLAAMSE OVERHEID. Leefmilieu, Natuur en Energie VLAAMSE OVERHEID Leefmilieu, Natuur en Energie [C 2007/36477] 28 JUNI 2007. Ministerieel besluit betreffende het indienen van een verzoek tot goedkeuring van een CDM- of JI-projectactiviteit De Vlaamse

Nadere informatie

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 17 MAART 2011.

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 17 MAART 2011. ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 17 MAART 2011 inzake de criteria aan te nemen voor de definitie van de begrippen

Nadere informatie

De Energiezuinige Wijk - De opdracht

De Energiezuinige Wijk - De opdracht De Energiezuinige Wijk De Energiezuinige Wijk De opdracht In deze opdracht ga je van alles leren over energie en energiegebruik in de wijk. Je gaat nadenken over hoe jouw wijk of een wijk er uit kan zien

Nadere informatie

Edegem en San Jerónimo (Peru) : ondersteuning bij het gemeentelijke marktbeheer. Marc Konings, milieuambtenaar Edegem

Edegem en San Jerónimo (Peru) : ondersteuning bij het gemeentelijke marktbeheer. Marc Konings, milieuambtenaar Edegem Edegem en San Jerónimo (Peru) : ondersteuning bij het gemeentelijke marktbeheer Marc Konings, milieuambtenaar Edegem Basisgegevens San Jeronimo Oppervlakte 10,53 km 2 Bevolking 28.856 (2007) Hoogte Ligging

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel

Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Duurzaam materiaalgebruik: problematiek en uitdagingen Liesbet TEMMERMAN cera a asbl Doelstellingen van de presentatie Stilstaan

Nadere informatie

GEMEENTE EDEGEM ontwikkelingssamenwerking III. r e g l e m e n t

GEMEENTE EDEGEM ontwikkelingssamenwerking III. r e g l e m e n t GEMEENTE EDEGEM ontwikkelingssamenwerking III r e g l e m e n t Besluit van de gemeenteraad van Edegem van betreffende de financiële en logistieke ondersteuning van ontwikkelingssamenwerking. De gemeenteraad

Nadere informatie

Projectoproep Eco-bewoners" uit Sint-Gillis

Projectoproep Eco-bewoners uit Sint-Gillis Projectoproep Eco-bewoners" uit Sint-Gillis REGLEMENT ARTIKEL 1- ORGANISERENDE OVERHEID De gemeente Sint-Gillis, Van Meenenplein 39, 1060 Sint-Gillis vertegenwoordigd door het College van Burgemeester

Nadere informatie

Opmaak van een strategisch meerjarenplan?

Opmaak van een strategisch meerjarenplan? Opmaak van een strategisch meerjarenplan? Hypothetisch voorbeeld opgemaakt door medewerkers van de VVSG - zomer 2013 De VVSG helpt u graag op weg bij de opmaak van de strategische meerjarenplanning. Naast

Nadere informatie

Ecoilet. De nieuwe definitie van duurzaamheid.

Ecoilet. De nieuwe definitie van duurzaamheid. Ecoilet. De nieuwe definitie van duurzaamheid. Gecertificeerde duurzaamheid in de sanitaire ruimte Ligt de bescherming van natuurlijke hulpbronnen u na aan het hart? Waterverbruik en afval reduceren eveneens?

Nadere informatie

ANIMATIES VOOR UW KLAS

ANIMATIES VOOR UW KLAS ANIMATIES VOOR UW KLAS VERENIGINGEN 1. APIS BRUOC SELLA Deze vereniging wil de stadsbewoners warm maken voor het milieu en mikt meer bepaald op stadsnatuureducatie. Als lesmateriaal maakt ze daarbij op

Nadere informatie

Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente

Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente Onderdeel 1. Gegevens en indicatoren van het evenement Gegevens Evenement Naam: Datum: Korte Omschrijving Bezoekers: Deelnemers:

Nadere informatie

Bewust Duurzaam Bouwen. Deel 1: Waarom?

Bewust Duurzaam Bouwen. Deel 1: Waarom? Bewust Duurzaam Bouwen Deel 1: Waarom? 1 Bewust Duurzaam Bouwen Bron: www.klimaat.be 2 1. Waarom? 1. Milieu 2. Energie 3. Overheid 4. Comfort 3 1. Waarom? 1. Milieu 2. Energie 3. Overheid 4. Comfort 4

Nadere informatie

To print or not to print

To print or not to print To print or not to print Welke echte voordelen voor uw instelling? Joëlle Van Bambeke departement Afval & DO afdeling Informatie, Onderzoek, Afval en DO 1 Proefprojecten 25 instellingen Private of openbare

Nadere informatie

PEDAGOGISCHE LEERMIDDELEN

PEDAGOGISCHE LEERMIDDELEN PEDAGOGISCHE LEERMIDDELEN Sinds vele jaren ontwikkelt Leefmilieu Brussel pedagogisch materiaal ten dienste van het onderwijzend personeel. Hiermee kunnen zij het thema 'leefmilieu' in hun lessen integreren

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

speelkaart productie

speelkaart productie speelkaart productie productie Voor de geluidsinstallatie en andere technische installaties gebruiken jullie enkel groene stroom. Jullie hebben wel nog een probleem: de geluidsinstallatie is verouderd

Nadere informatie

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000 Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties 2 Inhoudsopgave ISO 26000: een richtlijn voor iedereen

Nadere informatie

Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie

Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie Welke vragen liggen aan de basis? Er beweegt nu zeer veel rond energie. Waar staan we nu en hoe gaat het verder evolueren?

Nadere informatie

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck De potentiële verbetering van de energie- en milieuprestaties van gebouwen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is

Nadere informatie

HOE EN WAAROM MINDER PAPIER VERBRUIKEN OP KANTOOR

HOE EN WAAROM MINDER PAPIER VERBRUIKEN OP KANTOOR HOE EN WAAROM MINDER PAPIER VERBRUIKEN OP KANTOOR 1. PAPIERVERBRUIK Elke vijf jaar stijgt de mondiale papierconsumptie met 20%! In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (BHG) wordt er elk jaar ongeveer 60

Nadere informatie