Energiebeheer en -campagne U.Z.Leuven Glenn Loos Ingenieur Energie Technische Dienst

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Energiebeheer en -campagne U.Z.Leuven Glenn Loos Ingenieur Energie Technische Dienst"

Transcriptie

1 STUDIEDAG V.T.D.V. 10 maart 2009 Energieverbruik, Energiebesparingen, Alternatieve energie in de zorgsector. Moderator: Eddy De Coster 1 UZ Leuven dd. 10/03/2009 Energiebeheer en -campagne U.Z.Leuven Glenn Loos Ingenieur Energie Technische Dienst Technische dienst & Dienst communicatie UZ Leuven 2

2 Energiebeheer UZ Leuven 1. Energiekosten Energiekost = verbruik x kostprijs Activiteit Besparingsmaatregelen Energieprijzen Besparingsmaatregelen zijn enige beïnvloedende factor tegen de stijgende lijn in. 3 Energiebeheer UZ Leuven Acties energieverbruik: -meten is weten: via manuele opname teller via automatische meting op GBS via facturen 4

3 Energiebeheer UZ Leuven Acties energieverbruik: -meten is weten: via manuele opname teller via automatische meting op GBS via facturen 5 Energiebeheer UZ Leuven Acties energieverbruik: -meten is weten: via manuele opname teller via automatische meting op GBS via facturen 6

4 Energiebeheer UZ Leuven Acties energieverbruik: Verwerken en rapportage gegevens via Jaarverslag Energie : 7 Energiebeheer UZ Leuven Acties energieverbruik: Verwerken en rapportage gegevens via Jaarverslag Energie : 8

5 Energiebeheer UZ Leuven Acties energieverbruik: Verwerken en rapportage gegevens via Jaarverslag Energie : 9 Energiebeheer UZ Leuven Acties energieprijs: Onderhandeling van energiecontracten in samenwerking met Materiaalbeheer en K.U.Leuven: 10

6 Energiebeheer UZ Leuven Acties energieprijs: Onderhandeling van energiecontracten in samenwerking met Materiaalbeheer en K.U.Leuven: 11 Energiebeheer UZ Leuven Acties energieprijs: * Verwerken en rapportage gegevens via Jaarverslag Energie : * Prognose kosten voor volgende jaren in samenwerking met financiële dienst. 12

7 Energiebeheer UZ Leuven Besparingsmaatregelen: Gerealiseerd: - Energieplan GHB: 5 maatregelen: ibtw/jaar - Vernieuwen liften GHB: ibtw/jaar - MPE GHB: Renovatie koelcentrales: ibtw/jaar Lopende: - Thermostatische kranen op radiatoren: ibtw/jaar - Campagne personeel: ibtw/jaar Toekomst: - MPE: Warmtepomp + KWO Ziekenhuiskwadrant + fase II deel I: ibtw/jaar - MPE: herbekijken naar zonneboilers, zonnepanelen of windkracht i.f.v. rendement of ecologische duurzaamheid 13 14

8 Doe het licht uit (27/11/2008) 15 Energiebeheer UZ Leuven Resultaat actie Doe-het-licht-uit op 27 november GHB: 16

9 Energie infostand (3/2/2009) 17 Dikke truiendag (13/02/2009) 18

10 STUDIEDAG V.T.D.V. 10 maart 2009 Energieverbruik, Energiebesparingen, Alternatieve energie in de zorgsector. Moderator: Eddy De Coster 19 REUS SAMEN BESPAREN WIJ UW ENERGIE EN BEHEREN HET OVER INTERNET REUS

11 Inhoudstafel REUS nv 1. Algemeen Energiemonitoring-Telemetrie 1. Algemeen 2. Zin en opportuniteit 3. Werking 4. Totaaloplossing Reus nv 5. Opvolging 6. Referenties 7. Kostenplaatje Internet gestuurde regelaars 1. Waarom 2. Oplossing REUS nv 3. Besparingspotentieel volgens GDD-methode 4. Praktijkvoorbeeld Live demonstratie REUS REUS nv REUS

12 REUS nv Rational Energy Use and Solutions Vestiging: Geel, actief in NL, F en PL Oprichting: 1997 Kernactiviteit: «het bieden van totaaloplossingen, via het internet, waarmee men werkelijk energie bespaart» Energieboekhouding Energiebeheer en -bewaking REUS REUS nv 1999 : raamovereenkomst studies met Electrabel; 2001 : EUView : 1300 gebouwen; 2002 : Enerlution Vision voor Electrabel Customer Solution: 500 gebouwen; 2003 : Telenergo voor Polargen: 100 WKK s 2006 : COMEET voor EANDIS: 5000 gebouwen 2007 : BECO voor BECO,Nederland: 800 gebouwen : Ontwikkeling internet gestuurde regelaars; REUS

13 Energiemonitoring - Telemetrie REUS Algemeen Energieboekhouding? De energieboekhouding is een dienst die de energiestromen (elektriciteit, gas, andere brandstoffen en water) in kaart brengt. De doelstelling van een energieboekhouding is immers inzicht verwerven in het energieverbruik om het op te volgen en te optimaliseren. De energieboekhouding moet het mogelijk maken abnormaal energieverbruik tijdig op te sporen en te corrigeren, het energiebewustzijn te verhogen en het effect van de genomen besparingsmaatregelen te evalueren. REUS

14 Zin en opportuniteit Besparing in organisatie en manuren tov het manueel opschrijven van de metergegevens(water, elektriciteit, stookolie en gas) Verbruiksprofielen(op basis van gegevens die elk kwartier worden gemeten) van een gebouw ipv verbruiken in staafdiagramma(op basis van gegevens die slechts 1 maal in de maand worden uitgelezen) geven een beter beeld van het energieverbruik en de mogelijke besparingen De gedetailleerde profielen laten toe oververbruiken en lekken op te sporen zodanig dat er snel kan ingegrepen worden Bij het uitvoeren van besparingsmaatregelen kunnen de besparingen direct aangetoond worden via de automatische metingen Visualisatie verbruiken en gebruik van een gebouw en bewustmaking Permanente watch-dog REUS REUS

15 VB. slechte afregeling van de verwarming REUS VB. waterlek REUS

16 Werking REUS REUS

17 Totaaloplossing van Reus nv Datalogger 9 ingangen GPRS Elektrische bijmeter of submeters aan laagspanning vertrekken Uitleescontacten Uitleesmodules gasmeters Stookolietellers met puls Pulscontacten watermeters Bekabeling Webapplicatie EUView REUS VB. Uitleesmodule op gasmeter zonder pulsuitgang REUS

18 Opvolging Dashboard = maandelijks rapport met daarin printscreens van de profielen gepaard gaande met een grondige analyse van de verbruiken van dat gebouw voor die maand. Inclusief rondgang in het gebouw van een specialist die op basis van de verbruiksprofielen enkele praktische voorstellen gaat doen om in dat gebouw energie te gaan besparen. Deze oplossingen worden gestaafd met investeringskost, de te verwachten besparing en de terugverdientijd. REUS Referenties (zorginstellingen) Geel, OLV kliniek Herentals, AZ Sint Elisabeth Leuven, RVT Dijlehof Roosdaal, Zonnelied St-Katelijne-Waver, OCMW Berlare, IBO Kinderopvang Herdersem, Woon en Zorgcentrum Denderrust REUS

19 Kostenplaatje Herdersem, Denderrust 1 datalogger, 2 elektrische bijmeters en bekabeling tussen meters en datalogger Totale kost : excl. BTW Leuven, Dijlehof 2 dataloggers, 2 elektrische bijmeters, pulscontact gasmeter Lessius, uitleesmodule gasmeter Rusthuis, pulscontact watermeter, bekabeling tussen meters en datalogger inclusief opvolging dmv dashboard Totale kost: excl. BTW REUS Internet gestuurde regelaars REUS

20 VB. slechte afregeling van de verwarming REUS Waarom? Beperkte kennis instellen huidige regelaars Complexiteit om huidige regelaars in te stellen naar temperaturen, kalender, vakantieperiodes, toe Klokken te ruim of helemaal niet in gebruik Te beperkte nachtverlaging Eenvoud brengen in de regelingen Permanente watch-dog door telemetrie REUS

21 Oplossing Reus nv Digitale regelaar aansluiten op de huidige installatie dus geen vervanging van de regelaars Aansluiten op de vrijgavecontacten Regelaars Reus nv bereikbaar via Internet Overwerkschakelaars om fysisch nog steeds te kunnen ingrijpen Alles beheerbaar over Internet (website) Eenvoudige combinatie meten en beheren REUS REUS

22 Beheer van uw verwarming REUS REUS

23 Besparingspotentieel volgens de GDDmethode Wat is de GDD-methode? Elk gebouw heeft een GDD-type, uitgedrukt in bvb 21/21. Gemiddelde binnentemperatuur Gemiddelde buitentemperatuur 1 GDD betekent dat de buitentemperatuur die dag gemiddeld 1 Graad lager was dan 21 C. REUS Besparingspotentieel volgens de GDDmethode Type GDD GDD Besparingen tov 25/25 Besparingen tov 23/23 Besparingen tov 21/21 Besparingen tov 19/19 16,5/16,5 2294,700 54,59% 47,15% 37,08% 23,38% 19/ ,8 40,73% 31,03% 17,88% 0,00% 21/ ,83% 16,01% 0,00% 23/ ,07% 0,00% 25/ ,00% REUS

24 Praktijkvoorbeeld: gasverbruik in een RVT REUS Praktijkvoorbeeld: gasverbruik in een RVT REUS

25 Praktijkvoorbeeld: gasverbruik in een RVT Totaal gasverbruik: m3/jaar m3 SWW m3 verwarming Huidig GDD-type: 25/25 Besparingen per GDD-type: 23/23: m3 21/21: m3 19/19: REUS Live demonstratie REUS

26 STUDIEDAG V.T.D.V. 10 maart 2009 Energieverbruik, Energiebesparingen, Alternatieve energie in de zorgsector. Moderator: Eddy De Coster 51 UW PARTNER IN ENERGIEMANAGEMENT Hydraulisch inregelen - Erik van Looveren 10 maart 2009

27 Even voorstellen: Industriepark 19A 2235 Hulshout Nutsvoorzieningen Energiemanagement Zonnepanelen 53 Wat u vandaag kan verwachten hydraulisch inregelen? inregelen: pure noodzaak plan van aanpak uw voordelen 54

28 Hydraulisch inregelen? Wat? Als service in onbruik 55 Inregelen : een pure noodzaak Een CV-installatie bestaat uit 3 componenten: T 56

29 Inregelen : een pure noodzaak! Het door een radiator geleverde vermogen is afhankelijk van : Type en grootte van de radiator Aanvoer van warm water en retour gekoeld water. Volumestroom door de radiatoren 57 Inregelen : een pure noodzaak! Bij een niet ingeregelde installatie kennen we drie verschijnselen : Warm water kiest de weg van de laagste weerstand. Te lage volumestroom door de radiatoren Te lage stroomsnelheid in de leidingen. 58

30 Inregelen : Een pure noodzaak! Tabel 1.1 : Invloed van de volumestroom van het cv-waterdoor een radiator op het radiatorvermogen Situatie Volumestroom Qv Radiator vermogen Φrad Binnen temperatuur Ѳi ingeregelde radiator 100% 1000W 20 C Niet ingeregeld 80% 966W 19 C Niet ingeregeld 60% 900W 17,3 C Niet ingeregeld 40% 810W 14,3 C 59 Inregelen : Een pure noodzaak! Tabel 1.2 : Invloed van de volumestroom van het cv-waterdoor een radiator en een 6 C lagere aanvoertemperatuur tengevolge van afkoeling tijdens transport op het radiatorvermogen en de binnentemperatuur Situatie Volumestroom Qv Radiator vermogen Φrad Binnen temperatuur Ѳi ingeregelde radiator 100% 924W 17,7 C Niet ingeregeld 80% 893W 16,8 C Niet ingeregeld 60% 841W 15,2 C Niet ingeregeld 40% 750W 12,5 C 60

31 Inregelen : een pure noodzaak! Het verschijnsel : De Oplossing? Kamerthermostaat hoger zetten? De cv-pomp in een hogere stand regelen? 61 Inregelen : een pure noodzaak! De oplossing : Hydraulisch inregelen Aanvoer Retour

32 Inregelen : een pure noodzaak! Twee inregelmethoden : de voorinstelmethode de temperatuurmethode 63 Inregelen : een pure noodzaak! De voorinstelmethode : Enkel van toepassing wanneer de installatie en haar ontwerp gekend is. Maak een inregelstaat en leidingberekening. Stel de berekende standen in. Meet indien mogelijk een totaaldebiet. Controleer de installatie. Rapportage. 64

33 Inregelen : een pure noodzaak! De Temperatuurmethode : = trial and error Per kring meten, inregelen en opnieuw meten. Tijdrovend Systeem moet volledig werken. Kan alleen bij voldoende warmtevraag. 65 Plan van aanpak! Fase 1 : Opmaken van een schema van de installatie Hoeveel ketels? Waar staan ze? Hoeveel kringen zijn er? Per kring : welke radiatoren : waar! Regelklokken per kring? Waar? Aanvoer - en retourtemperatuur per radiator. Optekenen van de temperatuur per ruimte. 66

34 Plan van aanpak! Fase 1 : Opstartgedrag van de ketel. Metingen aan de ketel Vertrektemperatuur warm water retourtemperatuur 67 Plan van aanpak! Fase 2 : Inregelen van de componenten via de temperatuurmethode : Pompen Inregelafsluiters Radiatorkranen Voetventielen en onderblokken 68

35 Plan van aanpak! Fase 3 : - Controle van de installatie : Meten van aanvoer en retourtemperatuur op enkele radiatoren in de kring Controle van de gehaalde ruimtetemperatuur De ketel - As-Built dossier 69 De voordelen voor u : 1. Energiebesparen door een lager verbruik. Tussen de 5% en de 20% op uw energieverbruik. 2. Comfortwinst door goede warmteverdeling. 70

36 Einde! VERLEDEN TIJD! 71 STUDIEDAG V.T.D.V. 10 maart 2009 Energieverbruik, Energiebesparingen, Alternatieve energie in de zorgsector. Moderator: Eddy De Coster 72

37 ENERGIEZUINIGE VERLICHTING VOORSTELLING ETAP

38 Actief in twee markten ETAP Verlichting ETAP Veiligheidsverlichting 75 Verkooporganisaties dicht bij de klant Hoofdkantoor: België: ETAP NV, Malle Nederland: ETAP BV, Breda Duitsland: ETAP GmbH Frankrijk: ETAP SA, St. Quentin ALTER SAS, Parijs Portugal: ETAP.Schréder, Lissabon Spanje: ETAP, Madrid UK: ETAP Lighting, Basingstoke Zweden: CGS Lighting, Kungälv Noorwegen: ILS, Oslo 76

39 Verlichtingsvisie ETAP De 3 E s Energiezuinigheid : daling van uw elektriciteitsrekening Ergonomische voordelen : lichtcomfort Ecologie : reduceren van CO 2 uitstoot 77 INHOUD PRESENTATIE Inleiding Energy saving : gekende technieken Steunmaatregelen Retrofittechniek Diffusoren : HaloOptics Greenlight 78

40 INLEIDING De 4 grootheden in lichttechniek F Lichtstroom = lumen (lm) I Lichtsterkte = candela (cd) E Verlichtingssterkte = lux (lumen/m²) L Luminantie = candela/m² 79 INLEIDING Rendement van de reflector bepaalt armatuurlichtstroom Lamp : 58W lm Rendement optiek : 90% Armatuurlichtsterkte : 4500 lm Lichtverlies : 500 lm 80

41 INLEIDING : hoe energie-efficientie maximaliseren? Uitgangspunten : optieken met een hoog rendement (HRA -> HR Silver! ) optimalisering van de lichtuitstraling elektronische voorschakelapparatuur Investeringskost vs. total cost of ownership 81 ENERGY SAVING maximaliseren: gekende technieken ELS MDS MDD 82

42 STEUNMAATREGELEN : REG-premies REG-subsidies voor renovatie en nieuwbouw : EANDIS/PBE. REG-subsidies voor renovatie : INTERELECTRA. premie in functie van het specifiek vermogen (bovengrens : 2W / m² / 100 lux) maximum premie : tot per investeringsproject afhankelijk van de netbeheerder. 83 STEUNMAATREGELEN : verhoogde belastingaftrek! Fiscale gunstmaatregelen ten voordele van belastingplichtige instellingen : Geen vennootschapsbelasting ten belope van 13,5% van het totale investeringsproject. (Investeringskost x 13,5 %) x 40,17 % 84

43 STEUNMAATREGELEN: cijfervoorbeeld Totaalinvestering initieel geïnstalleerd vermogen : 100 kw na relighting specifiek vermogen : 1,6 W/m²/100 lux REG-subsidies 2,5-1,6 = 0,9 100 x (1+0,9) = 190 x 100 kw = maximum subsidie = Investeringsaftrek 13,5% van = x 40,17% = RETROFITTECHNIEK bij relighting Bestaande gebouwen/plafondsystemen vereisen behoud van het aantal lichtpunten lager opgenomen vermogen per lichtpunt vervangen volledig armatuur versus retrofit Voordeel geringe ingreep in de bekabeling lagere installatiekost Nadeel geen optimalisatie van de inplanting 86

44 RETROFITTECHNIEK : praktijkvoorbeeld ALCATEL Antwerpen. 87 RETROFITTECHNIEK : projectomschrijving Klant: Alcatel (Bell Telephone) telecommunicatiesystemen één van de marktleiders wereldwijd in meer dan 130 landen Renovatie: kantoorgebouw Antwerpen hoofdzetel voor België centrale diensten, opleidingen, micro-elektronica afdeling 88

45 RETROFITTECHNIEK : probleem Alcatel Bestaande verlichting weerkaatsing in beeldschermen verblinding hoog energieverbruik Hoogspanningscabine te weinig capaciteit moeilijk bereikbaar (onder parking) vervanging erg duur 89 RETROFITTECNIEK : probleem Alcatel Budget budget vrijhouden voor kernactiviteiten geen budget voor renovatie verlichting alternatieve financieringsvorm Drukke kantoren installatie enkel buiten kantooruren 90

46 RETROFITTECHNIEK: speciale casette! Speciale ombouwcassette bestaande reflector en bedrading worden verwijderd nieuwe inbouwcassette klikt zich vast ISOLUM -reflector Beeldschermvriendelijk Hoog rendement 2 x 36 W vervangen door 1 x 28 W 91 RETROFITTECHNIEK: Besparingsgegevens Forse energiebesparing 66% van 302 kw naar 104 kw Geen nieuwe HS-cabine meer nodig Terugverdientijd 2,7 jaar Financiering via leasingcontract leasebedrag uit energiebesparing minimale invloed op cash-flow Alcatel 92

47 DIFFUSOREN: verborgen lichtbron: hoe energieefficient maken? Ruimtebeleving 93 DIFFUSOREN: probleemstelling Nadelen klassieke diffusoren: Hoge absorptie van licht (30% verlies) Hoge reflectie naar de lichtbron Oplossing : Maximale beperking van absorptie Reflectie naar de lichtbron minimaliseren 94

48 DIFFUSOREN: HaloOptics Combinatie van verborgen lichtbron en heldere uitlichting van de ruimte dankzij HaloOptics -materiaal. Hogere rendementen: van 82% tot 89%! 95 DIFFUSOREN: HaloOptics Gebruik van witgelakte topreflector Gebruik van HaloOptics reflector om de lamp af te schermen: geen directe lampinkijk voor de gebruiker Behoud van beste optie voor bovenreflector: witgelakt materiaal Nieuwe variant voor onderste optiek 96

49 DIFFUSOREN : Klassieke oplossing verborgen lichtbron 97 DIFFUSOREN : Oplossing HaloOptics : energiezuiniger 98

50 DIFFUSOREN : Financiële analyse 99 DIFFUSOREN : Financiële analyse 100

51 GREENLIGHT Wat is GreenLight? Voordelen van de aanvrager ETAP Main Endorser 101 Bedankt voor uw aandacht

52 STUDIEDAG V.T.D.V. 10 maart 2009 Energieverbruik, Energiebesparingen, Alternatieve energie in de zorgsector. Moderator: Eddy De Coster 10 3 UW PARTNER IN ENERGIEMANAGEMENT Fotovoltaïsche panelen Kristof Oris 10 maart 2009

53 Wat u vandaag mag verwachten In 10 stappen naar uw fotovoltaïsche installatie (PV-installatie) 105 Maar eerst vooraf Nadenken over uw energiegedrag 106

54 Stap 1 : Is het gebouw geschikt? Architecturale integratie 107 Stap 1 : Is het gebouw geschikt? Architecturale integratie Bouwfysische aspecten 108

55 Stap 2 : Keuze van het PV-systeem Welke type systeem en welke zonnepanelen? Monokristallijn Polykristallijn Amorf 109 Stap 2 : Keuze van het PV-systeem Hoe groot? 4 factoren Beschikbare oppervlakte Vermogen van de omvormer Productie = verbruik Budget en subsidie 110

56 Stap 2 : Welk PV-systeem kies ik? Categoriëen van vermogen PV-vermogen kleiner dan 10kW AC PV-vermogen van 10kW tot 56kW PV-vermogen boven 56kW 111 Stap 3 : Hoe ga ik het betalen? Beschikbare financieringsformules Beschikbare subsidies GroeneStroomCertificaten ( GSC) Vipa: zeer interessant! (tot 60%) Terugdraaiende meter 112

57 Stap 3 : Hoe ga ik het betalen? Cijfervoorbeeld : 50kW ( ) Opbrengst : kWh GSC = Terugdraaiende meter = Vipa = Stap 3 : Cijfervoorbeeld 114

58 Stap 4 : Heb ik een vergunning nodig? Aanvraag van een stedenbouwkundige vergunning? Telcom ondersteunt 115 Stap 5 : Wie kan het installeren? 116

59 Stap 6 : Wat verwacht de netbeheerder? Vermogens kleiner dan 10kW AC Vermogens groter dan 10kW AC Oriënterende studie 117 Stap 7 : Waar moet ik opletten bij de installatie? Vermogens kleiner dan 10kW AC tot 5kW (monofase) van 5kW tot 10kW (driefase) Vermogens vanaf 10kW AC Ontkoppelingbeveiliging Manuele vergrendeling Stroom-symmetrie controle 118

60 Stap 8 : Wie plaatst de meter? Vermogens kleiner dan 10kW Terugdraaiende meter van netbeheerder Meting GSC : aparte geijkte kwh-teller door installateur Vermogens vanaf 10kW tot 56kW Compensatie tussen afname en injectie Meting GSC : aparte kwh-teller door netbeheerder Vermogens groter dan 56kW Elektronische 4-kwadrant meter Meting GSC : aparte kwh-teller door netbeheerder 119 Stap 9 : Wanneer kan ik opstarten? Overlopen controlelijst Keuring van de installatie Netkoppeling en opstarten installatie 120

61 Stap 10 : Hoe krijg ik mijn GSC s? Aanvragen bij de VREG Vermogens kleiner dan 10kW Vermogens groter dan 10kW 121 Afsluiting 122

62 Bijlage 1 : Aansluitvoorwaarden PV-installatie 123 Bijlage 2 : Netkoppeling afhankelijk van vermogen 124

63 STUDIEDAG V.T.D.V. 10 maart 2009 Energieverbruik, Energiebesparingen, Alternatieve energie in de zorgsector. Moderator: Eddy De Coster 12 5 Bedrijf gevestigd te Geel 75 personen tewerkgesteld Behorend tot de Groep Devis (totaal 300 personen tewerkgesteld Gespecialiseerd in verwarming, ventilatie, airconditioning en sanitaire installaties Onderhoud van technische installaties Permanentie 24u/24 u 126

64 De Rivusol principes: Betaalbaar Eenvoudig Geen concessies aan de kwaliteit kwaliteit: Onze missie: een zonneboiler voor iedereen 127 Hoe werkt het? 128

65 Naverwarming voor zonneboiler met een warmtewisselaar montagecursus: zonneboilerdl Naverwarming voor zonneboiler met twee warmtewisselaars Interne naverwarming: opslagvat heeft extra spiraal te beschouwen als CV-boiler altijd volle druk snelle opwarmtijd gas, olie, hout montagecursus: zonneboilerdl 4 130

66 Rivusol dubbelwandige vacuümbuis met heatpipe - Hoog vacuüm isolatie Heat pipe Spectraal selectieve laag Droge koppeling 131 Rivusol dubbelwandige vacuümbuis met heatpipe De voordelen: Hoger rendement bij lage buiten temperaturen Hoger rendement bij lage zon-instraling(voor, najaar, winter) Gehele dag maximale instraling van de zon Bestand tegen vorst en hagel Robuust thermosfles model Eenvoudig hanteerbaar bij installatie Modulair op te bouwen Eenvoudig herstel bij evt. glas schade 10 jaar garantie op onze collectoren 5 jaar garantie op de RVS 316 boilers 132

67 Hoe werkt het? Opstelling van de collector Opstelling van de collector: Effect op de opbrengst (100% = maximaal) Hellingshoek: Horizontaal 30o 45o 60o Noord Wes Zuid Oost Noord Vertikaal t 80-90% 70-80% 60-70% % 50-60% 40-50% Orientatie (collector 'kijkt naar') 133 Rivusol dubbelwandige vacuümbuis met heatpipe Verschil in rendement: 134

68 Wat kunnen we ermee? Sanitair warm tapwater Voorbeeld: Gemiddeld huishouden van 4 personen Verbruik warm water 160 liter per dag 45 C 200 liter opslagvat 20 buizen Ideale opstelling naar Zuid onder 40 in provincie Antwerpen 135 Wat kunnen we ermee? Besparing per jaar voorbeeldsysteem Circa 1650 kwh, of circa 300m3 gas per jaar afhankelijk van de huidige installatie voor warm water Zon voorziet in 58% van de warm waterbehoefte 136

69 Voorbeeldinstallaties

70 Voorbeeldinstallaties 139 Voorbeeldinstallaties 140

71 141 STUDIEDAG V.T.D.V. 10 maart 2009 Dank aan REUS n.v. & Partners Moderator: Eddy De Coster 142

Hydraulisch inregelen Verdraaid goed geregeld

Hydraulisch inregelen Verdraaid goed geregeld Hydraulisch inregelen Verdraaid goed geregeld Paul De Schepper Medewerker kenniscentrum energie 9 april 2007 Waarom waterzijdig inregelen? In een ongebalanceerd systeem: Is een slechte waterverdeling Waarom

Nadere informatie

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant?

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Energie verwarming en SWW Stijgende prijzen woningen zonder spouwisolatie Woningen met enkel glas Woningen zonder dakisolatie 2 1 Energie elektriciteit

Nadere informatie

Johan Duyck Hebt U ook het gevoel dat uw geld langs deuren en ramen buiten vliegt?

Johan Duyck Hebt U ook het gevoel dat uw geld langs deuren en ramen buiten vliegt? Johan Duyck Hebt U ook het gevoel dat uw geld langs deuren en ramen buiten vliegt? 1 Hoe begin ik eraan? 1 Besparen zonder geld uit te geven. 2 Besparen via zinvolle investeringen. 3 Investeren in alternatieve

Nadere informatie

OVERZICHT. Stap 1: Is de woning geschikt? 1.1 Eerst rationeel energiegebruik toepassen. 1.2 Geschikt dakvlak?

OVERZICHT. Stap 1: Is de woning geschikt? 1.1 Eerst rationeel energiegebruik toepassen. 1.2 Geschikt dakvlak? Wie fotovoltaïsche zonne-panelen wil installeren, kan genieten van diverse financiële steunmaatregelen. Voor de praktische installatie zijn ook een aantal stappen nodig: van offerte over bouwvergunning

Nadere informatie

Afstellen van verwarmingsinstallaties. Paul De Schepper

Afstellen van verwarmingsinstallaties. Paul De Schepper Afstellen van verwarmingsinstallaties Paul De Schepper Doel Aandacht besteden aan REG Werkwijze : Checklist afstellen van verwarmingsinstallaties www.ond.vlaanderen.be/energie/maatregelen.htm Afstellen

Nadere informatie

Welkom. IZEN biedt : HERNIEUWBARE ENERGIE. - Zonthermische systemen - Fotovoltaïsche system - Warmtepomp - Kleine windturbines

Welkom. IZEN biedt : HERNIEUWBARE ENERGIE. - Zonthermische systemen - Fotovoltaïsche system - Warmtepomp - Kleine windturbines Welkom HERNIEUWBARE ENERGIE IZEN biedt iedere consument de beste hernieuwbare energie oplossing met kwaliteitsvolle producten en vanuit een ondernemende organisatie. Offerte op maat Aanbod van technologieën

Nadere informatie

Welkom. Energiediensten voor lokale besturen : Gerealiseerde energieprojecten Energiedag VVSG Antwerpen

Welkom. Energiediensten voor lokale besturen : Gerealiseerde energieprojecten Energiedag VVSG Antwerpen Welkom Energiediensten voor lokale besturen : Gerealiseerde energieprojecten Energiedag VVSG Antwerpen Aanbod Energiediensten voor Lokale Besturen Wat zijn EnergieDiensten voor Lokale Besturen? Energie

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam gebouw:

Opleiding Duurzaam gebouw: Opleiding Duurzaam gebouw: Energiebeheer (energieverantwoordelijke) Leefmilieu Brussel Beheer van het verbruik: energieboekhouding Jonathan FRONHOFFS CENERGIE Doelstellingen van de presentatie Het nut

Nadere informatie

Energiezuinig renovatieproject Sterrenveld

Energiezuinig renovatieproject Sterrenveld Marc Paesmans 14 Het project Gebouw Zonneveld Klassieke renovatie K55 Ventilatie C Gebouw Sterrenveld Subsidies Eur. Unie Doorgedreven renovatie K28 Ventilatie D PV-installatie Zonnecollectoren voor SWW

Nadere informatie

Remeha Neptuna. Comfort het hele jaar door 4/6/8/11/16/22/27. the comfort innovators

Remeha Neptuna. Comfort het hele jaar door 4/6/8/11/16/22/27. the comfort innovators Neptuna 4/6/8/11/16/22/27 Comfort het hele jaar door the comfort innovators Comfort het hele jaar door Neptuna Een natuurlijke energiebron zoals lucht, water of zonlicht levert besparing op. Kies je voor

Nadere informatie

Seminarie Duurzaam bouwen

Seminarie Duurzaam bouwen Seminarie Duurzaam bouwen Hernieuwbare energie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Leefmilieu Brussel Monitoring van PV-systemen, zonneboilers en warmtepompen David MARTENS CENERGIE Doelstelling(en)

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de belangrijke

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Productie van thermische zonne-energie in individuele en collectieve woningen (< 10 eenheden) Gregory NEUBOURG APERe Doelstellingen van de presentatie

Nadere informatie

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper en terugverdientijden Niek Tramper en terugverdientijden Zonneboiler geeft warm tapwater Zonnepanelen geven elektriciteit Warmtepomp geeft verwarming Pelletkachel geeft verwarming Zonneboiler Uitgangspunt:

Nadere informatie

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Voorbeeldproject voor een gecombineerde inzet van duurzame energiebronnen voor de productie van warmte en elektriciteit Presentatie 18 dec. VV. Berkum Eddy Bramer

Nadere informatie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie 2 Bosch Solar Bosch: dat klinkt bekend én vertrouwd! Geen wonder, want miljoenen mensen over de hele wereld gebruiken de producten van Bosch. Dag in, dag

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE 1 Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Productie van thermische zonne-energie in individuele en collectieve woningen (< 10 eenheden) Gregory NEUBOURG APERe Doelstellingen van de presentatie

Nadere informatie

Alezio. >> Een winnende investering >> Tot 70% energiebesparing >> Behoud van het milieu. Warmte in al zijn éénvoud, warmte uit de lucht!

Alezio. >> Een winnende investering >> Tot 70% energiebesparing >> Behoud van het milieu. Warmte in al zijn éénvoud, warmte uit de lucht! ZONNESYSTEMEN HOUT WARMTEPOMPEN CONDENSATIE OLIE/GAS Alezio WARMTEPOMPEN LUCHT/WATER EASYLIFE Warmte in al zijn éénvoud, warmte uit de lucht! >> Een winnende investering >> Tot 70% energiebesparing >>

Nadere informatie

nergiebespaar Concept

nergiebespaar Concept nergiebespaar Concept Totaalpakket - Warmtepomp Zonneboiler CV-ketel Iets meer investeren, veel meer besparen: Zeer hoge energiebesparing! Zeer hoge subsidie! Zeer veel comfort! Waarom duurzaam? Drie redenen

Nadere informatie

Energie besparen door een correcte regeling van de verwarmingsinstallatie: praktijkvoorbeeld in een secundaire school

Energie besparen door een correcte regeling van de verwarmingsinstallatie: praktijkvoorbeeld in een secundaire school Energie besparen door een correcte regeling van de verwarmingsinstallatie: praktijkvoorbeeld in een secundaire school 1. INLEIDING Veel verwarmingsinstallaties in schoolgebouwen draaien op volle toeren,

Nadere informatie

Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst. Door: Richard Ogink

Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst. Door: Richard Ogink Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst Door: Richard Ogink Wat moet de CV installateur met PV Indeling presentatie 1. Zon als duurzame energiebron 2. Wetgeving 3. PV in de praktijk 4.

Nadere informatie

www.pletteinstallaties.nl Bosch Solar zonne-energie

www.pletteinstallaties.nl Bosch Solar zonne-energie 1 Bosch Solar zonne-energie 2 Bosch: dat klinkt bekend én vertrouwd! Geen wonder, want miljoenen mensen over de hele wereld gebruiken de producten van Bosch. Dag in, dag uit. Huishoudelijke apparaten,

Nadere informatie

Verwarming en sanitair warm water

Verwarming en sanitair warm water 1 Installatie-eisen bij renovatie Verwarming en sanitair warm water Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. TOEPASSING... 2 2. KETEL... 2 2.1 Energieverbruiksmeters... 3 3. WARMTEPOMP... 4 3.1

Nadere informatie

PREMIE 13 ZONNEBOILER Nieuwbouw + Renovatie

PREMIE 13 ZONNEBOILER Nieuwbouw + Renovatie PREMIE 13 ZONNEBOILER Nieuwbouw + Renovatie Zonneboilersystemen, die gebruik maken van een hernieuwbare energiebron namelijk de zon, zijn investeringen in de toekomst: de energie die u verbruikt, is gratis,

Nadere informatie

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Pagina 1 van 5 Inleiding Op 1/1/2006 besloot Vlaanderen om de decentrale opwekking van groene energie door zonnepanelen

Nadere informatie

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis.

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. Introductiedatum: 1 november 2010. Inhoudsopgave Het belang van duurzame innovatie

Nadere informatie

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03)

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) 1 HOE BEOORDEEL JE DE RENDABILIEIT VAN EEN INVESTERING? Is het rendabel om in uw woning te investeren in een systeem dat werkt op hernieuwbare energie?

Nadere informatie

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen Agenda Wie is HRsolar Zonnewarmte V1.0 De markt Zonnewarmte V2.0 Zonnewarmte NOM Wie is HRsolar Nederlandse fabrikant van complete

Nadere informatie

Infogids zonnepanelen

Infogids zonnepanelen Infogids zonnepanelen Inhoudstabel Wat zijn zonnepanelen?... 1 De werking van zonnepanelen... 2 Waarmee moet u rekening houden?... 2 De kostprijs van zonnepanelen... 3 Financiële steun bij aankoop zonnepanelen...

Nadere informatie

ESCO. Ronny Thevis. Antwerpen, 26 oktober 2011

ESCO. Ronny Thevis. Antwerpen, 26 oktober 2011 ESCO Ronny Thevis Antwerpen, 26 oktober 2011 Inhoud ESCO - aanbod ESCO - een succes? ESCO - voorbeeldproject ESCO aanbod ESCO = Energy Services Company Globale aanpak: HVAC Relighting Gebouwschil Hernieuwbare

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Waarom je blauw betalen aan energie?

Waarom je blauw betalen aan energie? Waarom je blauw betalen aan energie? Energieprijzen Voordeel van energievriendelijke installaties Opbrengst spaarboekje Haal je voordeel uit energievriendelijke oplossingen voor warmte en water! Bespaar

Nadere informatie

Aanvraagformulier premie fotovoltaïsche cellen

Aanvraagformulier premie fotovoltaïsche cellen Aanvraagformulier premie fotovoltaïsche cellen Gegevens Naam van de aanvrager:. Adres van de aanvrager: Telefoon thuis: Telefoon overdag: GSM: Rekeningnummer: Bent u eigenaar of huurder van het gebouw

Nadere informatie

Renovatie in de bouw De zin en onzin van renovaties - bewustmaking Wat voorziet Vlaanderen op het gebied van EPB- methodiek & ERP2020

Renovatie in de bouw De zin en onzin van renovaties - bewustmaking Wat voorziet Vlaanderen op het gebied van EPB- methodiek & ERP2020 Renovatie in de bouw De zin en onzin van renovaties - bewustmaking Wat voorziet Vlaanderen op het gebied van EPB- methodiek & ERP2020 21/02/2013 Kamp C Energierenovatieprogramma 2020 Prioriteiten: dak/glas/verwarming/muur

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Productie van thermische zonne-energie in individuele en collectieve woningen (< 10 eenheden) Gregory NEUBOURG APERe Doelstellingen van de presentatie

Nadere informatie

Seminarie Duurzaam Gebouw

Seminarie Duurzaam Gebouw Seminarie Duurzaam Gebouw Een duurzaam energiebeheer voor iedereen Leefmilieu Brussel 31/01/13 PLAGE Scholen 2009-2013 St-Hubertuscollege Pierre URBAIN & Marc LEMYE SeGEC Secrétariat Général de l Enseignement

Nadere informatie

ENALYZER FOR COOLING 1. TAGS

ENALYZER FOR COOLING 1. TAGS ENALYZER FOR COOLING Geschikt voor: Koelcompressoren met een geïnstalleerd vermogen vanaf 50 kw Basis koel-layout: ééntraps systeem zonder warmterecuperatie basis chiller met ijswatercircuit Afhankelijk

Nadere informatie

Itho Daalderop Zonneboilers en zonnecollectoren. product-

Itho Daalderop Zonneboilers en zonnecollectoren. product- Itho Daalderop Zonneboilers en zonnecollectoren product- 2 De zonneboilers van Itho Daalderop Itho Daalderop heeft twee verschillende soorten zonneboilers; de Solior en de Voorverwarmer. De Solior is een

Nadere informatie

:: Energiezorg in scholen

:: Energiezorg in scholen :: Energiezorg in scholen www.cenergie.be Daisy Dierickx (daisy.dierickx@cenergie.be ) Cenergie, productmanager energie-audits Johan Coolen (johan.coolen@cenergie.be) Cenergie, productmanager onderzoek

Nadere informatie

Energietechieken voor Dummies

Energietechieken voor Dummies Voor een rationeler energiegebruik VVSG Energiedag voor lokale besturen Energietechieken voor Dummies Joost Verschuere www.e-maze.be Congres centrum Zoo 26-okt-2011 About US E-Maze is een onafhankelijkingenieursbureau

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Vermindering total cost of ownership in bestaande verlichtingsinstallaties

Vermindering total cost of ownership in bestaande verlichtingsinstallaties Vermindering total cost of ownership in bestaande verlichtingsinstallaties Background Verlichting is verantwoordelijk voor 25% van het dagelijks energieverbruik 18 miljard lichtbronnen worden jaarlijks

Nadere informatie

Praktijknetwerk Stal vol Energie 23 maart 2012. Jan Onne Bosman

Praktijknetwerk Stal vol Energie 23 maart 2012. Jan Onne Bosman Praktijknetwerk Stal vol Energie 23 maart 2012 Jan Onne Bosman Programma Warmte uit de composteringsstal Elektriciteit van het dak Composteringsstal en warmte aanbod Temperatuur in composteringsstal 50

Nadere informatie

Een nieuwe tool om meer te weten te komen over fotovoltaïsche zonne-energie De 9 referentiedocumenten van Leefmilieu Brussel Ontwikkeld in het kader van een openbare aanbesteding in 2008 door Leefmilieu

Nadere informatie

Energie-efficiënte verlichting in gebouwen

Energie-efficiënte verlichting in gebouwen Energie-efficiënte verlichting in gebouwen Catherine Lootens Agenda Groen Licht Vlaanderen Grootheden in lichttechniek Energiebesparing Subsidiebeleid in Vlaanderen Energie Prestatie Regelgeving Aanbevingen

Nadere informatie

Hands on energiescan sportverenigingen. Energiek vooruit 18 september 2014

Hands on energiescan sportverenigingen. Energiek vooruit 18 september 2014 Hands on energiescan sportverenigingen Energiek vooruit 18 september 2014 Inhoud 1. Wat houdt de scan in? 2. Uitkomst van de scan 3. Aandacht voor financiering 4. Workshop 1. Wat houdt de scan in? Intake

Nadere informatie

Warmwater collectorsystemen

Warmwater collectorsystemen Warmwater collectorsystemen Warmwater collectorsystemen. Warmwater collectorsystemen zijn vloeistof gevulde installaties waar vloeistof door de buizen in de collector stroomt. Om de buizen in de collector,

Nadere informatie

Modern gebouwenmanagement. Voordracht door Verrecas Peter Technisch Adviseur infrastructuur preventie milieu

Modern gebouwenmanagement. Voordracht door Verrecas Peter Technisch Adviseur infrastructuur preventie milieu Modern gebouwenmanagement Voordracht door Verrecas Peter Technisch Adviseur infrastructuur preventie milieu Inleiding Wij zijn er ons allen van bewust dat de energiefactuur een aanzienlijke kostenpost

Nadere informatie

Steunmaatregelen voor milieu- en energiebewust ondernemen

Steunmaatregelen voor milieu- en energiebewust ondernemen Steunmaatregelen voor milieu- en energiebewust ondernemen 28 november 2007 Researchpark Zellik Ir. Bert Stassen bert.stassen@vlao.be T : 016 31 10 63 www.vlao.be Belangrijkste vormen van subsidie 1. Ecologiepremie

Nadere informatie

Cursus Verwarm je woning. 1. Inleiding 2. Verwarmingssysteem 3. Ventilatie 4. Subsidies en leningen 5. Uitnodiging voor bezoeken producten

Cursus Verwarm je woning. 1. Inleiding 2. Verwarmingssysteem 3. Ventilatie 4. Subsidies en leningen 5. Uitnodiging voor bezoeken producten Cursus Verwarm je woning 1. Inleiding 2. Verwarmingssysteem 3. Ventilatie 4. Subsidies en leningen 5. Uitnodiging voor bezoeken producten DUW Parkstad DUW is een initiatief van Stichting EnviAA in samenwerking

Nadere informatie

Eandis 1. Ondersteuning en premies openbare besturen 29 juni 2007

Eandis 1. Ondersteuning en premies openbare besturen 29 juni 2007 1 Ondersteuning en premies openbare besturen 29 juni 2007 Vlaamse gemengde distributienetbeheerders elektriciteit 2 Vlaamse gemengde distributienetbeheerders aardgas 3 Ondersteuning DNB: overzicht DNB

Nadere informatie

Ja Nee Nvt Maatregel Foto. Installaties & regelingen. Zijn de binnen- en buitensensoren op een representatieve locatie geïnstalleerd?

Ja Nee Nvt Maatregel Foto. Installaties & regelingen. Zijn de binnen- en buitensensoren op een representatieve locatie geïnstalleerd? Checklist Energiebesparing bedrijven algemeen Met behulp van deze checklist kunt u energiebesparende maatregelen in uw bedrijf inventariseren. Toelichting per maatregel of meer maatregelen kunt u vinden

Nadere informatie

ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL

ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO 2 -zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

Economische analyse en dimensionering van een verwarmingssysteem op. collectieve systemen

Economische analyse en dimensionering van een verwarmingssysteem op. collectieve systemen Economische analyse en dimensionering van een verwarmingssysteem op zonne-energie voor collectieve systemen Voordelen van gravitaire drainage voor collectieve systemen Economisch optimale dimensionering

Nadere informatie

ENERGIEPLEIN GROESBEEK HAND-OUT ZONNEPANELEN JUNI 2015

ENERGIEPLEIN GROESBEEK HAND-OUT ZONNEPANELEN JUNI 2015 ENERGIEPLEIN GROESBEEK HAND-OUT ZONNEPANELEN JUNI 2015 TECHNIEK Wat is een zonnepaneel? Een zonnepaneel zet daglicht om in elektriciteit. De opbrengst hiervan is het hoogst op zonnige dagen, maar ook op

Nadere informatie

Warmtepompen en isolatie: het winnende duo?

Warmtepompen en isolatie: het winnende duo? Warmtepompen en isolatie: het winnende duo? Alain LEMAÎTRE van GOGRAPHIC Philippe DELCON van REVAMP BIM, 21 september 2010 Technische / technologische beschrijving Technische / technologische beschrijving

Nadere informatie

aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort

aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort aurostepplus Meer comfort terwijl u energie bespaart Duurzaam douchen en baden dat kan met de aurostepplus zonneboiler. De aurostepplus van Vaillant zorgt

Nadere informatie

ENCON INGENIEURSBUREAU

ENCON INGENIEURSBUREAU ENCON INGENIEURSBUREAU ENERGIE - CONSULTANCY ENCON Ingenieursbureau Studiedag milieu&energie Technieken verlichting Case studies Relighting VERLICHTING RELIGHTING Meer licht met minder energie! Energiebesparing

Nadere informatie

Netkoppeling van decentrale productie

Netkoppeling van decentrale productie Netkoppeling van decentrale productie Infosessie land- en tuinbouwsector 8 juni 2007 Guido Claes Netkoppeling? 2 Wettelijke voorschriften netkoppeling Uitvoeringsbesluit hernieuwbare energie: o.a. de meting

Nadere informatie

Praktijkervaringen met WKK. 19.03.2013 Boris Fornoville, Stad Antwerpen

Praktijkervaringen met WKK. 19.03.2013 Boris Fornoville, Stad Antwerpen Praktijkervaringen met WKK 19.03.2013 Boris Fornoville, Stad Antwerpen Technologie WKK met motoren Technologie WKK met motoren warmtedistributie motorblok alternator Randvoorwaarden WKK Haalbaarheid: Voldoende

Nadere informatie

Rapportage FOKKO WOUTERS d

Rapportage FOKKO WOUTERS d Rapportage Opdrachtgever: Gemeente Koggenland De heer T. Hertog (projectleider bouwkunde) Postbus 21 1633 ZG AVENHORN (t) (0229) 54 84 00 (e) info@koggenland.nl Objectgegevens: Zwembad Koggenbad en sporthal

Nadere informatie

BNR PRODUCTS LED GROEN BOEK. Een kostenvergelijking van led met traditionele gloeilampen, halogeen spots en CFL spaarlampen

BNR PRODUCTS LED GROEN BOEK. Een kostenvergelijking van led met traditionele gloeilampen, halogeen spots en CFL spaarlampen BNR PRODUCTS LED GROEN BOEK Een kostenvergelijking van led met traditionele gloeilampen, halogeen spots en CFL spaarlampen Voorwoord Led verlichting is duur! Het is een veel voorkomende opmerking. Terecht

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Follow-up en monitoring van duurzame gebouwen Leefmilieu Brussel Energiemonitoring: uitdagingen, implicaties en voordelen Vincent DIERICKX Cenergie cvba Doelstelling(en) van

Nadere informatie

Energiebeleid lokaal bestuur. Joost Venken Schepen van Energie & Duurzaamheid Stad Hasselt

Energiebeleid lokaal bestuur. Joost Venken Schepen van Energie & Duurzaamheid Stad Hasselt Energiebeleid lokaal bestuur Joost Venken Schepen van Energie & Duurzaamheid Stad Hasselt Energiebeleid stad Hasselt Hasselt 20/20/20 stadsdiensten Hasseltse gemeenschap 20% reductie HEB Duurzaamheidsdienst

Nadere informatie

EPB in Vlaanderen en hoe te gebruiken als verkoopstool

EPB in Vlaanderen en hoe te gebruiken als verkoopstool EPB in Vlaanderen en hoe te gebruiken als verkoopstool Inleiding EPB Wat Waarom Wanneer De 7 Eisen van EPB Huidige normen Normen 2016 E Peil als verkoopstool technieken 2 1 Wat EPB Energie Prestatie voor

Nadere informatie

WELKOM. woensdag 27 november 2013 Henk van Campenhout

WELKOM. woensdag 27 november 2013 Henk van Campenhout WELKOM woensdag 27 november 2013 Henk van Campenhout 1 Bespaar op uw lasten, spaar het milieu 2 Wie zijn wij? Doel: Het terugdringen van energie uit fossiele brandstoffen naar nul. EGM Energy Guard & Manufacturing

Nadere informatie

Greenlight partner. Excellent lighting, saving energy

Greenlight partner. Excellent lighting, saving energy Greenlight partner Excellent lighting, saving energy EXCELLENT LIGHTING, SAVING ENERGY Excellent lighting, saving energy Hoe kun je een gebouw uitstekend verlichten en daarbij minimaal energie verbruiken?

Nadere informatie

Introductie. Ernst van Tongeren. Directeur Besseling Installatietechniek

Introductie. Ernst van Tongeren. Directeur Besseling Installatietechniek Introductie Ernst van Tongeren Directeur Besseling Installatietechniek Programma 1. Presentatie duurzame technieken (E. vantongeren) 2. Bouwkundige randvoorwaarden (H. Nieman) 3. Presentatie praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

Luc Maes, Schepen voor Energiebeleid, Beveren. Welkom

Luc Maes, Schepen voor Energiebeleid, Beveren. Welkom Welkom 2. Beleggen in energiebesparing en alternatieve energie Een rendabele uitdaging Luc Maes, schepen van energiebeleid Gemeente Beveren Programma 1. Introductie 2. Overzicht fiscale aftrekken en premies

Nadere informatie

Lokaal Kyotoprotocol Rapportage verbruiksgegevens. Bernard Govaert

Lokaal Kyotoprotocol Rapportage verbruiksgegevens. Bernard Govaert Lokaal Kyotoprotocol Rapportage verbruiksgegevens Bernard Govaert Om te kunnen weten hoe uw geleverde inspanningen evolueren, is het van belang van dat u uw energieverbruik registreert. Ondertekenaars

Nadere informatie

ROL VAN INSTALLATIETECHNIEKEN EN IMPACT OP UW ONTWERP. Dirk Saelens. Afdeling Bouwfysica, Departement Burgerlijke Bouwkunde, K.U.

ROL VAN INSTALLATIETECHNIEKEN EN IMPACT OP UW ONTWERP. Dirk Saelens. Afdeling Bouwfysica, Departement Burgerlijke Bouwkunde, K.U. NAV STUDIENAMIDDAG MASSIEF PASSIEFBOUW IN DE PRAKTIJK: AANPAK VAN ONTWERP TOT REALISATIE NAAR EEN PASSIEVE WONING OP BASIS VAN TRADITIONELE BOUWMETHODES ROL VAN INSTALLATIETECHNIEKEN EN IMPACT OP UW ONTWERP

Nadere informatie

Gasabsorptiewarmtepomp

Gasabsorptiewarmtepomp IX. Gasabsorptiewarmtepomp IX-1 170 IX Voor aanvullende informatie over producten, diensten en organisatie zie ook onze website: nl.remeha.com De is een verwarmingsoplossing die tevens bij uitstek geschikt

Nadere informatie

Energiebesparing. Kantoren A-01

Energiebesparing. Kantoren A-01 Energiebesparing in Kantoren A-01 Meijer Energie- & Milieumanagement BV, Laan van N.O.I. 277, 2593 BS Den Haag. tel: 070-315 57 15 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze rapportage mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Duurzaam wonen zonder gas of stadsverwarming 15 april 2014 Piet Vink Centrum, Den Haag

Duurzaam wonen zonder gas of stadsverwarming 15 april 2014 Piet Vink Centrum, Den Haag Duurzaam wonen zonder gas of stadsverwarming 15 april 2014 Piet Vink Centrum, Den Haag Hilbrand Does www.energiegarant.nl september2013 Agenda 19:30-19:50: Inloop 19:50-20:00: Opening en introductie door

Nadere informatie

Het ontwerpen van PV-installaties (zonnestroomsystemen) Jacco Putman

Het ontwerpen van PV-installaties (zonnestroomsystemen) Jacco Putman Het ontwerpen van PV-installaties (zonnestroomsystemen) Jacco Putman Topics - Korte intro - Het ontwerpen Artist's rendering of Orange's solar concept tent - Keuze van panelen en omvormers - Wat betekent

Nadere informatie

Verwarming - ecologie

Verwarming - ecologie InterSOLUTION Beste mevrouw, Beste meneer, InterSOLUTION Van Marcke maakt van deze gelegenheid gebruik u via dit persdossier haar selectie producten voor te stellen voor de beurs InterSOLUTION. U vindt

Nadere informatie

Lucht ARIANEXT NIEUW GAMMA WARMTEPOMPEN

Lucht ARIANEXT NIEUW GAMMA WARMTEPOMPEN Lucht ARIANEXT NIEUW GAMMA WARMTEPOMPEN Persmap Januari 2014 ARIANEXT, EEN COMPLEET GAMMA WARMTEPOMPEN VOOR ENERGIEZUINIGE WONINGEN Chaffoteaux vergroot zijn gamma multi-energiesystemen voor de verwarming

Nadere informatie

Installatie eisen bij renovatie

Installatie eisen bij renovatie Installatie eisen bij renovatie minimale eisen voor de nieuw geplaatste installaties of de vernieuwde installaties bij i ti renovaties en functiewijzigingen 2015 Patrik De Paep pdepaep@depaep.be Achtergrond

Nadere informatie

Condenserende Ketels. Energiezuinig : niet enkel tegen de sterk gestegen energieprijzen... Laurent Vercruysse Viessmann Belgium

Condenserende Ketels. Energiezuinig : niet enkel tegen de sterk gestegen energieprijzen... Laurent Vercruysse Viessmann Belgium Condenserende Ketels Laurent Vercruysse Viessmann Belgium Vorlage 1 05/2008 Viessmann Werke Energiezuinig : niet enkel tegen de sterk gestegen energieprijzen... Maar ook : Reserve van fossiele brandstoffen

Nadere informatie

PHAROS Gamma combi-condensatievloerketels

PHAROS Gamma combi-condensatievloerketels Gas Zonne-energie PHAROS Gamma combi-condensatievloerketels > Energiebesparingen > Optimaal comfort bij verwarming en productie van sanitair warm water > Beperkt gebruik vloeroppervlak > Ideaal bij intensief

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie energieprestatiecertificaat straat Hoogstraat nummer 570 bus postnummer 9235 gemeente Fruitrode bestemming eengezinswoning type open bebouwing softwareversie 1.0 berekend energieverbruik (kwh/m²): 380

Nadere informatie

Energiebeheer in de VDAB :

Energiebeheer in de VDAB : Energiebeheer in de VDAB : Opzet en resultaten 2006-2013 Alain Caytan - Energiecoördinator VDAB Energiebeheer in de VDAB Indeling presentatie : VDAB : situering en kerncijfers Energiezorg in de VDAB :

Nadere informatie

Fotovoltaïsche systeem PV-systeem. Tine Deheegher Innovatiesteunpunt 016 28 61 26

Fotovoltaïsche systeem PV-systeem. Tine Deheegher Innovatiesteunpunt 016 28 61 26 Fotovoltaïsche systeem PV-systeem Tine Deheegher Innovatiesteunpunt 016 28 61 26 PV-systeem: vermogen kwp (= kilowattpiek) Max. vermogen bij standaardomstandigheid Productie België: 1 kwp = 850 kwh/jaar

Nadere informatie

DUW Parkstad. De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor klimaatverandering!

DUW Parkstad. De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor klimaatverandering! DUW Parkstad De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor klimaatverandering! DUW Parkstad Woningen stoten veel broeikasgassen uit. Nieuwbouw moet vanaf 2020 energieneutraal zijn. Maar hoe maken we bestaande

Nadere informatie

NIEUW EENVOUDIG. E-Line LED

NIEUW EENVOUDIG. E-Line LED NIEUW Licht EENVOUDIG EFFICIËNT HOEHOOGISUW BESPARINGSPOTENTIEEL? PUREEFFICIENTIE VOORNIEUWBOUW ENRENOVATIE Efficiënt licht voor productiehallen. Om energie te kunnen besparen is veelal een renovatie van

Nadere informatie

ENERGIEZUINIGE BEDRIJVENTERREINEN. 18 april 2013

ENERGIEZUINIGE BEDRIJVENTERREINEN. 18 april 2013 ENERGIEZUINIGE BEDRIJVENTERREINEN 18 april 2013 EUROPESE DOELSTELLING tegen 2020 en tov 1990 CO2-uitstoot verlagen met 20% energieverbruik met 20% verlagen aandeel hernieuwbare energie +20% STEUNMAATREGELEN

Nadere informatie

Gemeentelijk subsidiereglement zonneboiler en/of fotovoltaïsche zonnepanelen

Gemeentelijk subsidiereglement zonneboiler en/of fotovoltaïsche zonnepanelen Gemeentelijk subsidiereglement zonneboiler en/of fotovoltaïsche zonnepanelen Artikel 1 - Omschrijving In het kader van een duurzaam energiebeleid wordt een lijke subsidie verleend voor de installatie van

Nadere informatie

Bespaar tot 35 % op uw verwarmingsfactuur Geniet van de fiscale voordelen en premies voor energiebesparende maatregelen

Bespaar tot 35 % op uw verwarmingsfactuur Geniet van de fiscale voordelen en premies voor energiebesparende maatregelen Vervang uw verwarmingsinstallatie nú en u wint twee maal: Bespaar tot 35 % op uw verwarmingsfactuur Geniet van de fiscale voordelen en premies voor energiebesparende maatregelen Ik zou mijn verwarmingskosten

Nadere informatie

Energie uit zon en wind in de landbouw

Energie uit zon en wind in de landbouw Energie uit zon en wind in de landbouw Kelly Mermuys, Proclam vzw Het demonstratieproject Opgewekt door zon en wind wordt medegefinancierd door de Europese Unie en het Departement Landbouw en Visserij

Nadere informatie

Nefit EnviLine split warmtepomp. Nefit houdt Nederland warm. EnviLine. split warmtepomp

Nefit EnviLine split warmtepomp. Nefit houdt Nederland warm. EnviLine. split warmtepomp Nefit EnviLine split warmtepomp Nefit houdt Nederland warm EnviLine split warmtepomp Nefit EnviLine split warmtepomp Méér besparen met duurzame energie uit buitenlucht Met EnviLine introduceert Nefit de

Nadere informatie

WARMTEPOMPEN. WINST VOOR U, EN VOOR ONZE AARDE

WARMTEPOMPEN. WINST VOOR U, EN VOOR ONZE AARDE WARM WATER DUURZAME ENERGIE VERWARMING WARMTEPOMPEN. WINST VOOR U, EN VOOR ONZE AARDE ENERGIEBESPARENDE OPLOSSINGEN VOOR BIJ U THUIS STIEBEL ELTRON - SYSTEMEN VOOR EEN LAAG ENERGIEVERBRUIK In de nabije

Nadere informatie

Energie berekenen A 21 C. 1. Transmissieverliezen 2. Ventilatieverliezen 3. Infiltratieverliezen

Energie berekenen A 21 C. 1. Transmissieverliezen 2. Ventilatieverliezen 3. Infiltratieverliezen Energie berekenen :: Vorming energiecoördinatoren :: Brussels Hoofdstedelijk Gewest :: Leefmilieu Brussel, 15 may 2007 :: Lionel Wauters, Cenergie cvba 1. Transmissieverliezen 2. Ventilatieverliezen 3.

Nadere informatie

Resultaten energiescan Golfclub Zwolle

Resultaten energiescan Golfclub Zwolle Resultaten energiescan Golfclub Zwolle! Resultaten energiescan Golfclub Zwolle Hoog elektraverbruik door verlichting en ventilatie Hoge prijs voor energie Besparingspotentieel van 13.000 op energiekosten

Nadere informatie

Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079

Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079 Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079 Uitgangspunt Bestaand, oorspronkelijk gebouw had als gebruik een mix aan functies. Dit waren

Nadere informatie

ENERGIE MET RESPECT VOOR DE TOEKOMST

ENERGIE MET RESPECT VOOR DE TOEKOMST ENERGIE MET RESPECT VOOR DE TOEKOMST Duurzame energie helpt klimaatverandering tegen te gaan en voorkomt dat energie opraakt. De bronnen van duurzame energie, zoals de wind en de zon, kunnen niet opraken.

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties

Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties Leefmilieu Brussel Energie becijferen Jonathan FRONHOFFS Cenergie cvba Doelstelling(en) van de presentatie Opfrissen van de theoretische

Nadere informatie

BESPAAR WATT OP JE VARKEN. Trefdag VarkensAcademie 27nov Tine Degroote

BESPAAR WATT OP JE VARKEN. Trefdag VarkensAcademie 27nov Tine Degroote 1 BESPAAR WATT OP JE VARKEN Trefdag VarkensAcademie 27nov Tine Degroote De energiefactuur 3 Verdeling factuur 2% 47% 51% Energiekost Nettarieven Heffingen 4 Energiekost 5 Prijsvergelijking 6 Prijsvergelijking

Nadere informatie

PRO GAHP ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN

PRO GAHP ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN PRO GAHP ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN CoolingWays ontwikkelt en levert, in samenwerking met Robur, verwarmingssystemen die werken op aardgas. Hierdoor kunnen wij zeer hoge

Nadere informatie