Jaarverslag vereniging surinaams bedrijfsleven. Suriname Trade and Industry Association

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag 2013. vereniging surinaams bedrijfsleven. Suriname Trade and Industry Association"

Transcriptie

1 Jaarverslag 2013 vereniging surinaams bedrijfsleven Suriname Trade and Industry Association

2

3 Missie Toegewijd werken aan een competitief ondernemerschap dat hoogwaardige goederen en diensten produceert op een maatschappelijk en milieu verantwoorde wijze. Visie De VSB is de toonaangevende vertegenwoordiger en belangenbehartiger van het Surinaams bedrijfsleven en streeft als werkgeversorganisatie naar een leidende rol in de regio. Kernwaarden Kwaliteit Objectiviteit Integriteit Vertrouwen Transparantie Onafhankelijkheid Representativiteit Corporate Governance Corporate Social Responsibility Sociale dialoog en tripartisme Rechtszekerheid, rechtsorde 1

4 2

5 I N H O U D S O P G A V E Missie Visie Kernwaarden... 1 algemene beschouwing VAN DE VOORZITTER... 4 Ondernemen in 2013: DE ECONOMISCHE CONTEXT... 6 Year in Review: organization & Highlights... 9 ALGEMENE LEDENVERGADERINGEN SOCIALE DIALOOG, REPRESENTATIE & PARTNERSCHAPPEN Productiviteit & Concurrentievermogen ARBEIDSVERHOUDINGEN, ARBEIDSMARKT EN WERKGELEGENHEID BIJDRAGE AAN CONFERENTIES, SEMINARS, WORKSHOPS SURINAME BUSINESS COALITION VERTEGENWOORDIGING IN OVERHEIDSORGANEN VSB LEDENLIJST 2013/STIA MEMBERSLIST

6 ALGEMENE BESCHOUWING VAN DE VOORZITTER Algemeen Werkgevers hebben 2013 over het algemeen als een relatief stabiel jaar gekarakteriseerd. De Vereniging Surinaams Bedrijfsleven heeft als organisatie op diverse momenten haar relevantie voor de samenleving in het algemeen en voor het bedrijfsleven in het bijzonder, kunnen aantonen. Het bestuur heeft bij vele gelegenheden en onder verschillende omstandigheden ferme standpunten moeten innemen. Wij zijn vanwege uiteenlopende faktoren jammergenoeg niet in staat geweest om alle doelstellingen zoals vervat waren in het strategisch plan te realiseren. De uitdaging ligt thans voor ons om onder terzijde legging van beperkte groepsbelangen, met vereende krachten verder te werken aan de institutionele versterking van onze organisatie en in harmonie aan realisatie van de voorgenomen doelen te werken. De ondernemersklasse heeft de ondersteuning van de VSB nodig en wij hebben als organisatie de verantwoordelijkheid op ons genomen om het klimaat voor het vrije ondernemerschap te doen bevorderen. Aanpak van zaken met een vernieuwende blik en verhoging van organisatiegraad en een efficientere aanpak zullen motto moeten vormen voor de komende periode. Maatschappelijke - en economische review Arbeid, werkgelegenheid en sociale zekerheid De Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) heeft in het uitgebrachte rapport Global Employment Trends 2014 geregistreerd dat Suriname met een percentage van 12,4 in 2013 het hoogste werkloosheidscijfer in Zuid-Amerika had en de vier na hoogste in de Amerika s. Het is niet duidelijk in hoeverre in deze beschouwing de zich steeds uitbreidende informele sector, waarbinnen veel werklozen economische activiteiten ontplooien, is meegenomen. De invoering van basiszorgverzekering voor jongeren beneden 16 jaar en ouderen boven 60 jaar moet worden gezien als een eerste stap naar een goed samenhangend sociaal zekerheidstelsel. Hoewel de effecten van deze eerste stap nog worden geëvalueerd kan worden gesproken van een matig succes. Het arbeidsveld is in 2013 relatief rustig geweest. Los van enkele zgn. prikacties hebben ondernemingen in goed overleg CAO onderhandelingen ten overstaan van de Bemiddelingsraad voor Geheel Suriname kunnen afronden. Vanwege een geschil tussen de Algemene Haven Arbeidersbond en het bedrijf Integra Port Services N.V., ontstond er een dreiging van lange stillegging bij de havenactiviteiten. Partijen hebben er uiteindelijk voor gekozen het geschil door de kantonrechter te laten beslechten. Macro Economie Vanuit een sociaal-economisch oogpunt benaderd, kan gerust worden gesteld dat wij geen grote erupties hebben gekend. De ratingsbureaus, Standard & Poor, Fitch en Moody s hebben zich in het verslagjaar in hun respectievelijke evaluatierapporten terecht positef uitgelaten over de vooruitzichten. Het is in dit verband eveneens van belang te vermelden dat de verwachtingen ten aanzien van de groei en ontwikkeling van de Surinaamse economie zoals voorspeld was in 2012, in dit verslagjaar zijn uitgekomen. De economische groei bedroeg circa 4.0% van het Bruto Binnenlands Product. De gemiddelde jaarinflatie nam verder af van 5,0% in 2012 tot 1,9% in Toch bleken wij in de loop van 2013 niet in geheel rustig vaarwater te hebben verkeerd. Eens te meer bleek 4

7 hoe kwetsbaar onze economie is voor fluctuaties van de prijzen van onze voornaamste exportproducten op de wereldmarkt. Door de dalende prijzen voor goud en aluinaarde verminderden de overheidsinkomsten. Dit werd echter niet gecompenseerd door een verantwoord bestedingsbeleid van de overheid. Integendeel was er sprake van overbesteding vooral in de consumptieve sfeer. De USD koers kwam onder druk te staan en bedrijven werden geconfronteerd met schaarste in buitenlandse valuta. De Centrale Bank van Suriname heeft met name in de laatste periode van het jaar regelmatig moeten interveniëren teneinde de valutamarkt stabiel te kunnen houden. Overheid en ondernemerschap Stuntelige acties Het is een punt van zorg geweest te moeten constateren dat op verschillende momenten geen sprake was van goed en transparant overheidsbestuur en een goede dialoog met het bedrijfsleven. Veelal niet goed doordachte maatregelen zijdens de overheid hadden negatieve effecten op economische bedrijvigheid. Voorbeelden hiervan zijn de instelling van de SGS Pre-shipment Inspectie en het stilzwijgend doen aflopen van de Beschikking van Financiën voor gedeeltelijke vrijstelling van invoerrechten bij de invoer van bedrijfsmiddelen. Het verdient vermelding dat de overheid hoewel achteraf - wel vatbaar bleek voor constructief overleg met het collectief van bedrijfslevenorganisaties met het Suriname Business Forum als coördinatiepunt. Niet transparant overheidsbeleid Triest was het gesteld met overheidsaanbestedingen. In de loop van 2013 maakten verschillende bedrijven melding van onzorgvuldig handelen bij overheidsaanbestedingen dat naar hun mening tot uiting kwam in willekeurige en onderhandse gunningen. Voor een gezonde ontwikkeling van de private sector is een transparante overheid nodig die het instrument van openbare aanbestedingen of algemene offerte aanvragen hanteert om een level playing field te creëren en door een gezond en weloverwogen concurrentiebeleid, de meest gunstige prijs of meest gunstige prijs/kwaliteitsverhouding weet af te dwingen. Gebrek aan samenhang bij de uitvoering Ook in 2013 was het op nationaal niveau niet altijd duidelijk welke kant wij opgaan. Geconstateerd kan worden dat bij uitvoering van nationaal beleid er een ernstig gebrek is aan evenwicht en onderlinge samenhang. Overheidsfunctionarissen en -instituten proberen bij de uitvoering veelal langs elkaar heen te werken om aan hun eigen (politieke) agenda invulling te geven. Met als gevolg dat goed bedoelde beleidsvoornemens worden gestagneerd dan wel zeer gebrekkig worden uitgevoerd. De VSB is van mening dat op alle niveaus van onze samenleving hard gewerkt moet worden en beter moet worden samengewerkt om onze gezamenlijke ontwikkelingsdoelstellingen te bereiken. MR. FERDINAND WELZIJN 5

8 ONDERNEMEN IN 2013 De Economische CONTEXT Net als in 2012 konden wij ons in dit verslagjaar verheugen in een relatief gunstige macro-economische groei met een percentage van circa 4,5%. Samen met buurland Guyana manifesteert Suriname de hoogste groeicijfers van de landen in de Caribische regio. De gemiddelde jaarstijging van het prijsindexcijfer voor de gezinsconsumptie in het verslagjaar nam verder af en wel van 5,0% in 2012 tot 1,9%. De jaareinde-inflatie verminderde van 4,3% tot slechts 0,6%. De discrepantie van de parallelle wisselkoers met de officiële wisselkoers is, na interventies van de Centrale Bank van Suriname, niet verder gestegen dan 3% van de officiële wisselkoers. De rating bureaus Standard & Poor s en Fitch waardeerden de perspectieven van de Surinaamse economie positief. De investeringen en de uitvoering van de expansie van het olieraffinaderij project zijn op schema. Staatsolie heeft de fase van de haalbaarheidsstudie van het ethanolsuikerriet project afgerond en werkt nu aan de uitvoering van het project. Begin 2013 werden de overeenkomsten met IAMGold en SURGOLD ter exploitatie van goudmijnen ondertekend. Macro-economische situatie De macro-economische indicaties kunnen de indruk wekken dat onze economie in 2013 op koers was en dat we in 2013 in rustiger vaarwater waren beland. Echter vertoonde het ogenschijnlijk gladde oppervlak van de macro-economische en financiële positie van ons land wat barsten in de loop van De prijs van goud op de wereldmarkt daalde in een vrij korte periode met meer dan 25%. Om de productiekosten niet verder te laten stijgen en besparingen te scheppen voor nieuwe investeringen, werden bezuinigingen doorgevoerd in de sector. Pogingen van de overheid om de inkomsten uit de goudsector via belastingheffing op de kleinschalige mijnbouw te vergroten zijn niet verder gekomen dan intenties. De inkomsten uit de oliewinning zijn in 2013 niet verder toegenomen. Volgens cijfers van de Centrale Bank van Suriname daalden de Overheidsinkomsten met 3% in vergelijking met In 2013 zijn de Overheidsuitgaven met 22% gestegen. Al in het eerste kwartaal van 2013 bleek dat de inkomsten substantieel achterliepen op de uitgaven. Het gat dat in die periode ontstond was al groter dan het tekort over geheel Toch verminderden de overheidsuitgaven niet. Integendeel ontstond er weer een tekort in het 2 e kwartaal, weliswaar veel kleiner dan in het 1 ste kwartaal. In het 3 e kwartaal namen de overheidsuitgaven substantieel toe waardoor het tekort verder toenam met 66% ten opzichte van het tekort van de eerste helft van het jaar. Zowel het Internationaal Monetair Fonds, als de ratingbureaus en nationale financiële instellingen waarschuwden voor de grote afhankelijkheid van de Surinaamse economie van de grondstoffenprijzen op de wereldmarkt en voor de overbesteding door de overheid, vooral in de consumptieve sfeer. In een gezamenlijk persbericht van de Centrale Bank van Suriname en het Ministerie van Financiën eind april 2013 deden de monetaire autoriteiten van Suriname zelf een dringend beroep op alle economische subjecten om zich te onthouden van onnodige leningen bestemd voor consumptieve doeleinden. De uitvoering van het sociaal programma van de regering en de overloop van eerder toegekende salarisverhogingen trokken een forse wissel op het staatsbudget. Door de aanhoudende toename van de uitgaven door de overheid werd de druk op de vreemde valutamarkt merkbaar en werden bedrijven geconfronteerd met problemen in het deviezen- en betalingsverkeer. Ondanks deviezeninterventies van de Centrale Bank bleef het voor bedrijven moeilijk om tegen de officiële koers aan deviezen te komen en werden op de parallelmarkt koersen genoteerd van 2% tot 3% boven de officiële USD notering. Betalingen door de overheid bleven met vertragingen verlopen. Vooral bedrijven met grote opdrachten van de overheid konden hierdoor veelal niet aan hun betalingsverplichtingen voldoen en zagen zich genoodzaakt door extra leningen bij de commerciële banken in hun financieringsbehoefte te voorzien. De binnenlandse schuld (inclusief garanties en committeringen) steeg met 55% en de buitenlandse schuld met 21% tot respectievelijk SRD 2,8 miljard en SRD 3,3 miljard. De totale schuld uitgedrukt in Surinaamse munt nam met 35% toe en in procenten van het bruto binnenlandse product met 10 procent tot 37%. Weliswaar ligt 6

9 deze verhouding nog steeds onder de wettelijk vastgestelde norm, maar gelet op de geringe capaciteit van de overheid om aan haar betalingsverplichtingen te voldoen is het toch een zorgwekkende ontwikkeling. Als gevolg van de onevenwichtige overheidsfinanciën en de financiering daarvan is de geldhoeveelheid ook toegenomen. De binnenlandse liquiditeitenmassa steeg in 2013 met 11% en bereikte daardoor aan het einde van het verslagjaar het niveau van SRD 9 miljard. Begin 2013 bereikte de hoogte van onze monetaire reserve 1 miljard USD. Als gevolg van de negatieve ontwikkelingen van de overheidsfinanciën, voornamelijk gefinancierd met binnenlandse voorschotten via de Centrale Bank en de commerciële financiële instellingen, daalden onze internationale reserves in de loop van 2013 met circa 22 % tot USD 775 miljoen of een equivalent van ruim 4 maanden import van goederen en diensten aan het einde van het verslagjaar. Voor de Surinaamse economie met haar open karakter, erg afhankelijk van de economische ontwikkelingen in het buitenland, is dit een zorgwekkende ontwikkeling. De productiesectoren De door IAMGOLD gerealiseerde goudprijs daalde in 2013 met 16% tot circa USD per troy ounce. De integrale kostprijs liep echter met 20% op, terwijl het productievolume met 12% kromp. De overige spelers in deze sector werden evenzeer geconfronteerd met deze gewijzigde omstandigheden. Voor de zeer conjunctureel gevoelige bauxietsector was ook 2013 een moeilijk jaar. De prijs voor aluminium op de London Metal Exchange, waaraan die van aluinaarde is gekoppeld, nam marginaal toe nadat deze in 2012 met 15% was gedaald. Het productie- en exportvolume van SURALCO bleef vrijwel constant op 1,2 miljoen metrieke ton. Per saldo nam de exportwaarde marginaal toe tot USD 365 miljoen. In 2013 bleef de jaarproductie van ruwe olie door Staatsolie N.V. vrijwel ongewijzigd op 6,0 miljoen of circa barrels per dag. De gemiddelde netto verkoopprijs daalde echter met bijna 5% tot USD 104 per barrel. De door de raffinaderij te Tout Lui Fout verwerkte hoeveelheid ruwe olie steeg met 17% tot 2,7 miljoen barrels of circa barrels per dag. De productie bestond uit diesel, asfaltbitumen en diverse brandstofsoorten voor zowel de binnenlandse markt als de export. Per saldo verminderde de bruto omzet met 2% tot iets meer dan USD 1,0 miljard. De geconsolideerde winst voor belastingen daalde met 10% tot USD 432 miljoen. De rijstsector maakte een gunstige ontwikkeling mee; er werd de hoogste inzaai in een decennium gerealiseerd. De exportwaarde steeg met 28% tot USD 39 miljoen. Niettemin is het productiepotentieel nog slechts voor de helft benut als gevolg van een aantal structurele belemmeringen. De omzet van de Stichting Behoud Bananensector kromp in 2013 met 8% tot bijna USD 59 miljoen door prijsdalingen op de Europese markt. De Belgische multinational Univeg Fruitpartners heeft na jarenlange onderhandelingen een 90% belang verworven in de nieuw opgerichte Food and Agriculture Industries N.V., die de bedrijfsactiviteiten van de overheid in de bananensector zal voortzetten. Het beeld bij de overige sectoren is gemengd. Vooral de sectoren handel, constructie en technische dienstverlening deden het relatief goed. Zij konden profiteren van de levendige vraag naar goederen en diensten, die gestimuleerd werd door de ruime macro-economische liquiditeit en investeringen in de mijnbouw en de bouw- en constructiesector. 7

10 Global Competitiveness Index Barometer voor het bedrijfsleven De macro-economische situatie is een belangrijke, maar niet een alles bepalende factor bij het zakendoen in Suriname. De Global Competitiveness Index van het World Economic Forum is een belangrijke barometer die aangeeft hoe ondernemers zelf denken over het investerings- en ondernemingsklimaat. Ondernemers gaven in de eerste maanden van 2013 hun mening bij het invullen van de Executive Opinion Survey 2013 voor het bepalen van de Global Competitiveness Index (GCI) De GCI die in september uitkwam, gaf een lichte verbetering van onze relatieve concurrentiepositie te zien. In een groep van 148 landen stond Suriname op plaats 106 in vergelijking met plaats 114 uit een groep van 144 landen bij de index van Vooral de aspecten beteugeling van de inflatie en overheidsschuld van 2012 werden door de ondernemers als positief ervaren. Hierdoor scoorde Suriname op de pijler macro-economische situatie beter dan in voorgaande jaren. Minder gunstig was de beoordeling van de begrotingsbalans en de nationale besparingen. Opvallend is echter dat de ondernemers geen noemenswaardige veranderingen hebben geconstateerd op de andere elf (11) pijlers van de index, waardoor Suriname op de gehele ranglijst ook in 2013 een relatief slechte score bleef houden. De meest problematische factoren (top 5) voor het zakendoen in Suriname (gerangschikt van meest naar minst) zoals die door de ondernemers bij het invullen van de Executive Opinion Survey werden aangeven, zijn: inefficiënte overheidsbureaucratie; corruptie; toegang tot financiering; onvoldoende goed opgeleide beroepsbevolking; en slechte arbeidsethiek van de nationale beroepsbevolking. Verder ervaren ondernemers de gebrekkige infrastructuur, onvoldoende capaciteit om te innoveren en een restrictieve en heel erg verouderde (arbeids)wetgeving, als knelpunten bij het zakendoen in Suriname. 8

11 Year in Review: Organization & Highlights Organogram Annual Gener al Meeting Members Board Sectors Group Representatives President Vice President Members Bureau Director General Secretary Policy Officers Administrative personnel 9

12 The Board As at December 31, 2013 the composition of the Board of the Association was as follows: Executive Board: Mr. F. Welzijn Mr. A. Issa Mr. S.L.J. Proeve Mr. B. Renten : President : Vice President : Treasurer : Member Group Representatives As of December 2012, 10 economic sectors were represented in the Board. With the exception of the Group mining each Group has one representative in the board. The group mining had at the end of 2013 two representatives. As of January 1, 2013, the Group Tourism was set out of the group services. Mr. J. van Charante became the new Group representative with as his substitute Mrs. Sh. Mac Donald. Group Representatives Economic sector Substitute Mr. N. Soechit Agriculture Mr. B. Sital Mr. S.L.J. Proeve Banking Mr. J. Bousaid Mr. W. Sowma Trade - Mr. R. Bromet Timber - Mr. B. Renten Industry Mr. K. Foe A Man Mrs. S. Jadnanansing Mr. G. Sairras Mining Mr. R. Steenland Mr. j. van Charante Tourism Mrs. Sh. Mac Donald Mr. P. Torilal Mr. R. Parbhudayal Transport Insurance Mr. w. Baldew Mr. R. Koelfat Mr. H. Ramhit Services Mr. A. Dhalgansjansing 10

13 THE MEMBERS At of the end of December 31, 2013, the Association had 229 members. Most of the members come out of the Group Services (40%), followed by the Group Trade (21%). In the year under review the following companies joined the Association. New members 2013 Agriculture Narsing Rijstverwerkings Industrie N.V. Members by sector in % Trade Hatramij N.V. N.V. Beauty & Home Systems Inc. TOMAHAWK N.V. Services 40% Agriculture 6% Banking 4% Trade 21% Mining Belangengroep Goudsector Services Ang Chemicals Manufacturing N.V. Aqua Pavement & Geotechnical Consultancy (AP&G) Buck Consultants N.V. Callender Consultancy & Training N.V. DEAM Advisory N.V. Innovative Road Technologies N.V. (iroads) IR Publicaties & Evenementen Isabel International N.V. PRAGMATIC N.V. Stichting Polytechnic College Suriname Insurances 2% Tourism 3% Transport 7% Mining 3% Industry 14% THE OFFICE At the end of December the composition of the Office of the Association was as follows: Mr. R. van Essen Mrs. H.R. Doelwijt Mrs. D. Wielingen-Verwey Mrs. M. Maks Mrs. R. Bechoe Mrs. S.Tirtojoso - Martoredjo Mrs. N. Robles Mr. R.R. Rakijo Mrs. M. de Gama Mrs. J. Purperhart : Director : General Secretary : Economic Policy officer : Communication Officer : Program coordinator Suriname Business Coalition : Administrative assistant : Administrative assistant : Dispatch assistant : Housekeeping : Housekeeping 11

14 Highlights in 2013 The Association continued the implementation of the Strategic Policy Plan and activities were oriented towards stimulating entrepreneurship, increasing competitiveness and enhancing good industrial relations. Some of the activities undertaken in 2013 included the participation in the modernization of labour legislation exercise and the resolution of labour disputes. The vehicles through which participation took place were the Labour Advisory Board and the Mediation Council. Furthermore, the Association cooperated with the other social partners to develop the Decent Work Country Program of Suriname. The development of market-oriented education programs and institutes was also supported in the period under review. The Association continued to play an active role in the Suriname Business Forum in The 53 rd Annual General Meeting of the Caribbean Employers Confederation (CEC) was organized by the Association in Suriname. The employers in Suriname were represented by the Association at the 102 nd International Labour Conference. Mr. Ferdinand Welzijn continued to represent the Caribbean Employers Confederation in the ILO Governing Body. The Association organized several special seminars and presentations to highlight and discuss important issues, such as the new Gold deals, regional integration, ILO core labour standards, social security, leadership, the informal economy and youth employment. The importance of Small and Medium enterprises (SME s) was recognized by introducing the STIA SME Award. Special attention was given to sustainable growth sectors, such as ICT, water, energy and tourism. The importance of the tourism sector in the national development was further stressed by granting the tourism group of the Association a representative on the Board of STIA. STIA Annual General Meetings Three Annual General Meetings were organized throughout the year. Ir. Marcel A. Meyer was officially appointed as honorary member of the Association during the Annual Meeting of January 28 th. The Director of STIA, Mr. René van Essen, presented during the same meeting the preliminary action plan and budget for Two presentations were also held by guest speakers on the topic Coaching with hard results and Are banks in Suriname conservative and not very enterprise oriented in providing access to finance Suriname s companies? The 2012 Annual Report and the 2012 Financial Statements were presented during the Annual Meeting of July 8 th. The special guest speaker, Mr. Hans Lim A Po, presented on that occasion the draft Competition Law on behalf of the Ministry of Trade and Industry. Mr. Ferdinand Welzijn and Mr. Antoine Issa were elected President and Vice President by acclamation of the Board of the Association for the period during the Annual Meeting of December 6 th. The special guest speaker at this Annual Meeting was Ir. Remond Pahladsingh, who presented his vision on the future of the power supply in Suriname. Spang Makandra Studio N.V. was presented the 2013 STIA SME Award in recognition for its performance as an ITC company and leading position in the ICT sector. The Board and Members of STIA bid farewell to Mr. Thieu Korten, who represented the Dutch Employers Cooperation Programme (DECP) for seven years. A new start for the Suriname Arbitration Institute The reactivation of the independent Suriname Arbitration Institute (SAI) was incorporated in the Strategic Policy Plan as a critical objective. The Association through intensive cooperation with other organizations succeeded in realizing this objective, because a new Board of the SAI, chaired by Mr. R. Rodrigues, was installed on August 30 th. The STIA was the founder of SAI in 1954, which due to various circumstances became dormant in the last couple of years. However, the business community recognized the great need for alternative dispute resolution and insisted on the reactivation of the SAI. STIA seminars and presentations STIA organized in January a presentation and discussion on the topic Twenty years large-scale gold industry in Suriname, the new gold deals in the context of a vision for development of a large-scale gold industry in Su- 12

15 riname. Mr. Roy Shyamnarain, the guest speaker, highlighted the new gold deals in the context of the Mineral Agreement of April 9 th, The CARICOM Single Market & Economy (CSME) offers opportunities for Surinamese entrepreneurs to undertake various business activities. However, the CSME is not yet a seamless economic space, so barriers are sometimes experienced. STIA organized an information meeting in May, during which CARICOM/CSME expert, Mr. Steven Mac Andrew and VSH Foods Director, Mrs. Karen Wong Fang Sang, shared their knowledge and experience with the attendees. An understanding of the importance of core labour standards, especially in the context of intra- and extra-regional trade and development, is of critical importance for countries and businesses in light of the ever-increasing impact of globalization on business activities. A STIA/ILO workshop on The Role of Labour Standards in Accessing International Markets and Supporting the Caribbean Single Market was therefore organized in July. These standards include child labour, forced labour, non-discrimination and recognition of trade union rights. The Government announced its intention to implement in 2014 a national social security system with as main components a minimum wage system, a general pension plan and a national healthcare system. In the course of 2013 basic healthcare insurance for the age groups 0-16 year and 60 years plus was introduced. An information session on the proposed pension scheme and the basic healthcare insurance was organized by STIA for its members in October. The special STIA event in November focused on leadership, youth employment and the informal economy. Professor Erwin Seydel gave his views on leadership, while Mrs. Lilian Wiebers presented on the USAID / PADF Suriname Youth Development and Juvenile Justice Program Kari Yu! Mrs. Satcha Jabbar gave her views on possibilities to transition from the informal to the formal economy. Dialogue with the Government to enhance competitiveness The STIA and other representative organizations of the business community in Suriname requested an urgent dialogue with the Government after a pre-shipment inspection was introduced in May/June without consultations with the business community. The business community feared and anticipated delays in shipments, procedural difficulties and increased costs with as possible consequences shortages of food and goods and a higher cost of living. The pre-shipment inspection was postponed after fruitful discussions by two ad-hoc commissions, in which both representatives of the Government and the business community participated. A similar request for dialogue was made in September, when the Government suspended the partial waiver of import duties on equipment. International cooperation between business support organizations The President of STIA, Mr. Ferdinand Welzijn, signed a Memorandum of Understanding (MOU) with the Shandong Provincial Enterprise International Cooperation Association and the Aruba Trade and Industry Association (ATIA) on August 5 th. The partnership agreement with the Shandong Association offers opportunities for cooperation between companies from Suriname and China, while the partnership with ATIA seeks to promote the economic, industrial and technological cooperation between the private sector Suriname and Aruba. Suriname Business Coalition The Association signed a second agreement with the Embassy of the USA for the implementation of a project financed by the USA PEPFAR Small Grants Program by the Suriname Business Coalition against HIV & AIDS. Five member companies of the Coalition were beneficiaries of activities relating to HIV & AIDS and Healthy Life Style, which were implemented under the program during the year. 13

16 ALGEMENE LEDENVERGADERINGEN Algemene Ledenvergadering 28 januari 2013 Op deze ALV vond de officiële benoeming plaats van de heer ir. Marcel A. Meyer tot erelid van de Vereniging. Marcel Meyer heeft zich 30 jaar ononderbroken ingezet voor de Vereniging, vanaf 1981 als bestuurslid en vanaf 1992 als voorzitter. De huidige voorzitter, Ferdinand Welzijn, overhandigde aan Marcel Meyer het plakkaat van het erelidmaatschap. Marcel Meyer sprak zijn overtuiging uit dat het VSB schip altijd zal blijven varen en dat hij de Vereniging zal blijven ondersteunen. Voorzitter Ferdinand Welzijn gaf een korte presentatie over de beleidsvoornemens voor Deze zijn afgeleid van het Strategisch Beleidsplan met voor het verenigingsjaar 2013 veel aandacht voor arbeidsverhoudingen en wetgeving, sociale dialoog en tripartisme. Directeur Rene van Essen presenteerde de cijfers van de goedgekeurde jaarrekening 2011, de voorlopige realisatiecijfers over 2012 en de begroting voor De beleidsvoornemens en de begroting voor het Verenigingsjaar 2013 zijn door de Algemene Ledenvergadering goedgekeurd. Gastsprekers op deze ALV waren mevr. Henriëtte van Bussel met haar presentatie Coachen met harde resultaten en de heren Stephen Sporkslede en Aroen Gangaram-Panday met hun presentatie Are banks in Suriname conservative and not very enterprise oriented in providing access to finance Surinamese companies? Voor een duurzaam succes van de organisatie moet worden geinvesteerd in medewerkers. Gebleken is dat coaching een hoger rendement oplevert dan trainingen of workshops: harde resultaten dus. Banken in Suriname zijn juist niet conservatief, maar realistisch en pragmatisch gegeven de institutionele omstandigheden en het klimaat van zaken doen, was de conclusie van de inleiders over banken. VSB Portret erelid ir. Marcel Meyer Zijn bestuursperiode begon in januari 1981 als plaatsvervangend bestuurslid van de groep Zakelijke dienstverlening. Op 27 november 1985 werd hij groepsvertegenwoordiger en op 30 april 1992 werd hij gekozen tot voorzitter van de Vereniging. Deze functie heeft hij tot en met december 2010 op onnavolgbare wijze mogen vervullen. Hij heeft de Vereniging vertegenwoordigd en zich actief ingezet op nationaal niveau voor de economische ontwikkeling, arbeidsverhoudingen en maatschappelijke kwesties. Zijn onvermoeibare inzet en motivatie stelde hij ten dienste gesteld aan diverse organen, organisaties en instellingen zoals het Zakenkabinet, Interimregering, Topberaad, Grondwet, Surinaams Aanpassings Programma, Raamovereenkomst Suriname-Nederland, Overbruggingshulp, Gestructureerd Samenwerkingsverband, Tripartiet Overleg, Sociaal Economische Raad, Suriname Business Forum en Public-Private Partnership. Regionaal en internationaal leverde hij zijn bijdrage aan de ontwikkeling en integratie op het economisch en maatschappelijk vlak. Bestuursfuncties heeft hij mogen vervullen bij de CEATAL (Business Technical Advisory Committee on Labour Matters for the American States) en bij de CEC (Caribbean Employers Confederation) als Vice Voorzitter in de periode en Voorzitter van Voorts was hij de vertegenwoordiger van de IOE (International Organization of Employers) voor de Caribische Regio in ACP-EU verband en bij de EU-LAC (Latin American & Caribbean) Civil Society. Zowel in de Caribische Regio als op fora van de ACP-EU, EPA (Economic Partnership Agreement), ECOSOC (United Nations Economic and Social Council) en EESC (European Economic and Social Committee, a bridge between Europe and Organized Civil Society), UN, ILO (International Labour Organization) en IOE heeft hij een actieve bijdrage geleverd. Met het Caribbean Congress of Labour (CCL) werkte hij nauw samen voor de totstandkoming van de sociale paragraaf die werd opgenomen in de EPA-CARIFORUM overeenkomst. Algemene Ledenvergadering 8 juli 2013 Deze Algemene Ledenvergadering was gewijd aan het verslag van het bestuur over de verrichtingen, activiteiten en het gevoerde beleid en financieel beheer over het Verenigingsjaar Aan het bestuur werd decharge verleend voor het gevoerde financiële beleid over Gastspreker was mr. H. Lim A Po sr. die namens het Ministerie van Handel en Industrie een presentatie verzorgde over de concept Mededingingswet. 14

17 Aan de orde kwamen ook de participatie van voorzitter Ferdinand Welzijn in de delegatie die onder leiding van President Bouterse eind juni een staatsbezoek bracht aan China, en de perikelen rondom de door de overheid ingevoerde SGS Pre-shipment Inspectie (PSI). Voorzitter Welzijn bracht naar voren dat Surinaamse ondernemers een actieve rol moeten opeisen bij het streven van de Regering om de samenwerkingsbanden met China te intensiveren. Wat betreft de PSI kon worden aangegeven dat alle problemen en zorgen van het bedrijfsleven werden geïnventariseerd en dat onder coördinatie van het Suriname Business Forum gesprekken waren opgestart met het Ministerie van Financiën. Algemene Ledenvergadering 6 december 2013 Het verenigingsjaar werd feestelijk afgesloten met een Algemene Ledenvergadering en een kerstbuffet op 6 december De heren Ferdinand Welzijn en Antoine Issa werden bij acclamatie benoemd tot respectievelijk Voorzitter en Ondervoorzitter van het VSB Bestuur voor de periode Directeur René van Essen presenteerde een overzicht van de gerealiseerde Beleidsdoelen en schetste de Contouren voor het Beleidsplan voor Hij gaf aan dat voor de komende jaren het beleid van de Vereniging gericht zal zijn op: Versterking van de VSB organisatie; Milieu, Productiviteit & Concurrentievermogen; Corporate Governance & Corporate Social Responsibility; Arbeidswetgeving & Arbeidsverhoudingen; Werkgelegenheid, Onderwijs & Training; Representatie & Partnerschappen; Sociale dialoog & tripartisme; de groeisectoren ICT, Energie, Water en Toerisme; en Financiering MKB s. Gastspreker was ingenieur Remond Pahladsingh die zijn visie gaf op de energiebehoefte van Suriname en hoe in deze behoefte kan worden voorzien. De grondstof Thorium kan hierbij een centrale plaats innenemen. Hoogtepunt van de avond was de uitverkiezing van de MKB Onderneming Spang Makandra Studio N.V. mocht de VSB MKB Award in ontvangst nemen voor het lidbedrijf dat zich in de laatste vijf jaren bij uitstek heeft gepositioneerd en geprofileerd op de Surinaamse markt. Creativiteit, oplossingsgericht denken en wilskracht hebben Spang Makandra gemaakt tot wat zij zijn vandaag: de trekkers van de ICT Media Sector, motiveerde het bestuur de uitverkiezing van Spang Makandra. Voorzitter Ferdinand Welzijn gaf in zijn sluitingstoespraak aan dat per 1 januari 2014 de Vereniging afscheid neemt van René van Essen als directeur van het VSB Bureau en dat het roer wordt overgenomen door Kenneth Woei-A-Tsoi. Ook werd afscheid genomen van Thieu Korten, country manager van het Dutch Employers Cooperation Programme (DECP). Na zeven jaar samenwerking DECP VSB bracht Thieu Korten vanwege zijn pensionering, in december 2013 zijn laatste werkbezoek aan Suriname. 15

18 SOCIALE DIALOOG, REPRESENTATIE & PARTNERSCHAPPEN De VSB is nationaal en internationaal vertegenwoordigd in commissies en organisaties en werkt nauw samen met strategische partners in binnen- en buitenland. VSB lidbedrijven kunnen door deze representatie en partnerschappen hun stem nationaal, regionaal en internationaal laten doorklinken, informatie of technische ondersteuning krijgen, hun eigen netwerken uitbreiden of een samenwerking aangaan met andere bedrijven. De VSB als sociale partner van de overheid Sociale dialoog en tripartisme zijn kernwaarden van VSB in de geest van de conventies van de International Labour Organization. Dit komt onder meer tot uiting in de vertegenwoordiging van VSB in tripartiete adviesorganen zoals de Staatsraad, de Bemiddelingsraad voor Geheel Suriname, het Arbeids Advies College, het Suriname Business Forum en in talrijke andere overheidscommissies en besturen van door de overheid ingestelde organisaties. Het komt ook tot uiting in de jaarlijkse vertegenwoordiging van VSB in de Surinaamse tripartiete delegatie die de International Labour Conference (ILC) in Genève bijwoont. VSB Secretaris Helen Doelwijt maakte in 2013 deel uit van de tripartiete delegatie die van 5 20 juni de 102 e International Labour Conference bijwoonde. In 2013 nam VSB zitting in twee nieuwe overheidsorganisaties, te weten het Tabaks Bureau en de Werkgroep Suriname National Training Authority (SNTA). De heer Jan van Charante vertegenwoordigt VSB in het Tabaks Bureau en de heer D. Abeleven participeert namens VSB in de Werkgroep SNTA. Minister Blokland van Volksgezondheid installeerde opnieuw de Nationale Anti-Drugs Raad (NAR) voor de zittingsperiode 1 mei mei De NAR valt onder de Veiligheidsdienst van het Kabinet van de President. Mw. Rita Bechoe, programmacoördinator van de Suriname Business Coalition, vertegenwoordigt VSB in de NAR. VSB liet ook in 2013 geen gelegenheid voorbij gaan om de Regering te wijzen op het belang van het wederom doen instellen van de Sociaal Economische Raad (SER). Helaas ging ook dit verslagjaar voorbij zonder dat belangrijke maatschappelijke vraagstukken, waaronder de instelling van een minimumloon, de algemene pensioenregeling en het basis zorgstelsel, aan dit tripartiete adviesorgaan konden worden voorgelegd. Voor de groei en ontwikkeling van de toerisme sector leverde in 2013 overleg met de overheid geen tastbare resultaten op. In januari 2013 werd onder leiding van Vice-President Robert Ameerali een dialoog opgestart waarvan ook VSB deel uitmaakte, om te komen tot een duurzaam Publiek-Privaat Partnerschap met een evenwichtig en deskundig samengesteld bestuur van de Stichting Toerisme Suriname. Eind 2013 moest echter geconstateerd worden dat deze dialoog nog niet tot resultaten had geleid. De VSB stelt zich op het standpunt dat zonder inbreng van VSB het toerisme zich op het niveau van 2010 zal handhaven en dat de zo gewenste groei van het aantal toeristen vanuit de regio slechts ten dele gerealiseerd zal worden. De groei vanuit Europa, met de beperkingen als gevolg van de nog steeds aanwezige eurocrisis en relatief dure vliegtickets naar Suriname, wordt overschat, terwijl de aandacht voor marketing in de regio s om ons heen van Suriname als toeristisch bestemmingsland, helaas achterwege blijft. Sociale dialoog en de Caribbean Employers Confederation (CEC) Het bevorderen van sociale dialoog tussen de overheid, werkgevers- en werknemersorganisaties, is door de jaren heen een centraal aandachtspunt van de CEC. In de regio werkt CEC nauw samen met CARICOM/CARIFO- RUM en het Caribbean Congress of Labour (CCL). Een mijlpaal in 2013 was dan ook de goedkeuring en totstandkoming van een Regionaal Tripartiete Forum op de 8 ste ILO vergadering van Caribbean Labour Ministers in Port of Spain. Dit Forum is bedoeld als overlegorgaan tussen de CARICOM, CEC en CCL. De Vereniging Surinaams Bedrijfsleven was op 8 april 2013 gastvrouw voor de 53ste Algemene Jaarvergadering van de Caribbean Employers Confederation (CEC). In het licht van de vertraagde economische ontwikkeling van veel landen in de regio, riep CEC op deze jaarvergadering de nationale overheden op tot een doelgerichte sociale dialoog over de vermindering van jeugdwerkloosheid, en programma s voor duurzame ontwikkeling van middelgrote-, kleine- en micro bedrijven. Ook drong CEC aan op het instellen van nationale EPA Implementatie Units, en het naleven van de ILO fundamentele arbeidsnormen mede gelet op het belang daarvan bij internationale handelsovereenkomsten. 16

19 VSB voorzitter Ferdinand Welzijn is 1 ste Vice President van CEC en vertegenwoordigde ook in 2013 deze regionale organisatie in de vergaderingen van de ILO Governing Body te Genève. Verbeteren van de concurrentiepositie De VSB werkt nauw samen met bedrijfslevenorganisaties in het kader van het Suriname Business Forum aan het verbeteren van het investerings- en ondernemingsklimaat. Per 1 januari 2013 droeg VSB plaatsvervangend bestuurslid Kenneth Foe A Man de fakkel over aan de heer Gilbert van Dijk als directeur van het Suriname Business Development Center, de werkarm van SBF. De heer Foe A Man heeft in de periode in deze functie waargenomen. In september droeg VSB voorzitter Ferdinand Welzijn de hamer van het SBF voorzitterschap over aan ASFA voorzitter de heer Wilgo Bilkerdijk. In het bestuur van SBF is VSB vertegenwoordigd door de heer Ferdinand Welzijn en VSB beleidsmedewerkster Dayenne Wielingen-Verwey. Met het collectief van bedrijfslevenorganisaties wordt veelal nauw samengewerkt als het gaat om een gezamenlijke standpuntbepaling. Overleg met de overheid in 2013 over een aantal concrete zaken kwam echter soms moeizaam op gang. De overheid ging zonder overleg met het bedrijfsleven in mei 2013 er toe over een Preshipment inspectiebij (PSI) in te stellen bij de invoer van goederen in Suriname. De VSB is niet tegen controle, maar wel tegen het nemen van verregaande maatregelen door de overheid zonder voorafgaand overleg met het bedrijfsleven, stelde de VSB in een eerste reactie. Samen met andere bedrijfslevenorganisaties SBF, ASFA, KKF, AKMOS en AAV, maakte de VSB haar zorgpunten aan de overheid kenbaar. Na een in eerste instantie terughoudende opstelling, ging de overheid toch over tot een Publieke-Private Dialoog (PPD) met de bedrijfslevenorganisaties. De PSI werd opgeschort en enige tijd daarna opgeheven. Ook de eenzijdige beslissing van de overheid om de beschikking van Financiën van 21 augustus 2012 (S.B no. 144) voor gedeeltelijke vrijstelling van rechten bij de invoer van bedrijfsmiddelen, stilzwijgend te laten aflopen, werd door het collectief van bedrijfslevenorganisaties als negatief ervaren. Pas na een gezamenlijk bezwaar van VSB, ASFA, KKF en AKMOS, kwam een vruchtbare dialoog met de belastingdienst op gang. Van beide zijden werden constructieve voorstellen gedaan. In afwachting van een definitief resultaat werd de bestaande beschikking drie maal verlengd. VSB gaf in 2013 de volle ondersteuning aan de Competitiveness Unit Suriname (CUS) van het Kabinet van de Vice President. In januari 2013 startte CUS een actieprogramma met als het motto Suriname competes! Join the beat! Het doel dat de CUS voor ogen heeft is om bewustwording te creëren om gezamenlijk te werken aan de verbetering van het ondernemers- en investeringsklimaat van ons land en onze positie op wereldranglijsten zoals de Global Competitiveness Index (GCI) en de Ease of Doing Business Index. VSB is partnerinstituut van het Center for Global Competitiveness and Performance van het World Economic Forum (WEF) en is als zodanig belast met de coördinatie van de Executive Opinion Survey in Suriname. De resultaten van deze survey dienen als basis voor de Global Competitiveness Index. Deze index is leidraad voor de CUS activiteiten. VSB is partner van Suriname Yellow Pages voor het bevorderen van Customer Service en de uitreiking van de jaarlijkse Customer Service Award. In het kader hiervan wordt ook samengewerkt met het lidbedrijf N.A.A.M. Consultancy voor de jaarlijkse Customer ServiceTraining. 17

20 In 2013 is een samenwerking aangegaan met de bedrijfslevenorganisaties China Shandong Enterprises International Cooperation Association en de Aruba Trade and Industry Association (ATIA). Met beide organisaties ondertekende VSB voorzitter Ferdinand Welzijn op 6 augustus 2013 een Memorandum of Understanding (MOU). Bij de organisatie uit Shandong gaat het vooral om het bevorderen van investeringen en samenwerken tussen bedrijven uit Suriname en Shandong. Matchmaking is hierbij een belangrijk speerpunt. De samenwerking met ATIA richt zich meer op de uitwisseling van informatie, professionele ervaring en het organiseren van workshops. Duurzaam ondernemen Duurzaam ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Groen ondernemen. Drie strategische begrippen die wel te onderscheiden maar niet te scheiden zijn. Het gaat om ondernemen met oog voor Profit, People en Planet waarbij economische, sociale en milieudoelstellingen met elkaar in samenhang en evenwicht zijn. Het vraagt om een lange termijn doelstelling van bedrijven. Wereldwijd beïnvloeden de drie P s meer en meer het zakendoen en de concurrentiepositie van ondernemingen. VSB partner voor duurzame ontwikkeling is Stichting d ONS waarmee op projectbasis wordt samengewerkt. In 2013 werd voor het tweede achtereenvolgende jaar de Awards voor de meest duurzame agrarische bedrijven uitgereikt. Rechtszekerheid De heractivering van het Suriname Arbitrage Instituut (SAI) is als een strategische activiteit opgenomen in het Strategisch Beleidsplan van de Vereniging. Door de initiatiefnemers vanuit VSB is voor ondersteuning en voordrachten voor bestuursleden, samengewerkt met de Associatie van Surinaamse Fabrikanten (ASFA); de Vereniging van Notarissen en Kandidaat Notarissen; het Hof van Justitie (HvJ);de Vereniging van Economisten in Suriname (VES); en de Consumentenkring Suriname (CS). Op voordracht van deze organisaties en VSB kon op 30 augustus 2013 een nieuw bestuur worden geïnstalleerd onder leiding van mr. R. Rodrigues. Het SAI is een onafhankelijk instituut. Vergroten van arbeidskansen door scholing en training Longstanding partners van VSB voor het vergroten van arbeidskansen en werkgelegenheid zijn de Stichting Productieve Werkeenheden (SPWE), de Stichting Arbeidsmobilisatie en Ontwikkeling (SAO), IMEAO, en het Polytechnic College (PTC). In de loop van 2013 werd een samenwerking aangegaan met het USAID/PADF Suriname Youth Development and Juvenile Justice Program Kari Yu! Bedrijfsleven organisaties en de overheid sloegen de handen ineen om te komen tot doelgerichtvakonderwijs door gezamenlijk te werken aan de oprichting van een National Training Authority. 18

Presentatie onderdirecteur Handel, Mw. Mr. H. Djosetiko voor de ASFA workshop op 20 oktober 2004. Lokatie: Ballroom Hotel Torarica

Presentatie onderdirecteur Handel, Mw. Mr. H. Djosetiko voor de ASFA workshop op 20 oktober 2004. Lokatie: Ballroom Hotel Torarica Presentatie onderdirecteur Handel, Mw. Mr. H. Djosetiko voor de ASFA workshop op 20 oktober 2004. Lokatie: Ballroom Hotel Torarica Voorzitter ASFA, dagvoorzitter Etc, Dames en heren,.. Goedemorgen, Met

Nadere informatie

Stand van zaken Modernisering van Wetgeving voor verbetering van het Investeringsklimaat:

Stand van zaken Modernisering van Wetgeving voor verbetering van het Investeringsklimaat: Paramaribo, 28 oktober 2014 Stand van zaken Modernisering van Wetgeving voor verbetering van het Investeringsklimaat: Suriname is door de World Economic Forum geclassificeerd als een Efficiency Driven

Nadere informatie

Voorwaarden voor groei en ontwikkeling van het Middenen Kleinbedrijf (MKB)

Voorwaarden voor groei en ontwikkeling van het Middenen Kleinbedrijf (MKB) Voorwaarden voor groei en ontwikkeling van het Middenen Kleinbedrijf (MKB) R. Radjie 15 Februari 2011 Inhoudsopgave Definitie en gegevens MKB sector in Suriname Kwalitatieve analyse MKB sector Aanbevelingen

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

ECONOMISCHE PARTNERSCHAPSOVEREENKOMSTEN

ECONOMISCHE PARTNERSCHAPSOVEREENKOMSTEN EPAs- ECONOMISCHE PARTNERSCHAPSOVEREENKOMSTEN Het is belangrijk te weten dat de Economische Partnerschapsovereenkomst (EPA) niet de gehele Cotonou overeenkomst vervangt maar slechts het handelsgedeelte.

Nadere informatie

Innovatie instrument en financierings mogelijkheden

Innovatie instrument en financierings mogelijkheden HealthGrain Holland, Den Haag 5 juli 2011 Innovatie instrument en financierings mogelijkheden Frans van den Berg, Innovatiemakelaar Food & Nutrition Delta Food & Nutrition Delta? FND is deel van het Innovatieprogramma

Nadere informatie

Vereniging van Economisten in Suriname Bestuursverslag over het verenigingsjaar 2012

Vereniging van Economisten in Suriname Bestuursverslag over het verenigingsjaar 2012 Vereniging van Economisten in Suriname Bestuursverslag over het verenigingsjaar 2012 Van links naar rechts: Waddy Sowma (voorzitter), Adit Moensi (ondervoorzitter), Merleen Atmodikromo (secretaris), Bryan

Nadere informatie

Civic economy; de hype voorbij

Civic economy; de hype voorbij Civic economy; de hype voorbij workshop conferentie Uitdagingen voor de stedelijke economie 2014-2018 Den Bosch, 27 feb 2014 Stefan Panhuijsen (Social Enterprise.NL) en Bram Heijkers (Platform31) Civic

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

71st Annual Conference

71st Annual Conference Algemeen Secretariaat Secrétariat Général Generalsekretariat Secretariat General Secretaría General www.eurofedop.org 71st Annual Conference 11-14.05.2010 Portsmouth, UK POA the professional trades union

Nadere informatie

Critical Chain en Engineering Projects. IPMA Interessegroep Critical Chain

Critical Chain en Engineering Projects. IPMA Interessegroep Critical Chain Critical Chain en Engineering Projects IPMA Interessegroep Critical Chain Eindhoven, 16-02-2011 Agenda Opening Doelstelling Critical Chain interesse groep Introductie Critical Chain Introductie Christoph

Nadere informatie

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011 Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6 Jaarverslag / Auditor s report 2011 1 2 Het bestuur van de NGO All for Children heeft op 26 mei 2012 het volgende jaarverslag vastgesteld

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Debt Sustainability Analysis (DSA)

Debt Sustainability Analysis (DSA) BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Debt Sustainability Analysis (DSA) Een analyse naar de kwetsbaarheid van de Surinaamse Staatsschuld in 2014-2018 Malty Dwarkasing Sarajane Omouth

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen

Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen Belastingen: het dilemma van het betalen van een fair share en de verschillende voorkeuren van aandeelhouders en

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011. 28 april 2011

Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011. 28 april 2011 Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011 28 april 2011 CENTR Marketing Workshop April 2011 - Helsinki 2 Agenda Campaign 2010: Goal Campaign Results & Learnings Market research: Goal Outcome Learnings

Nadere informatie

VGZ verantwoord beleggingsbeleid in vergelijking met Code Duurzaam Beleggen VVV. geen. geen

VGZ verantwoord beleggingsbeleid in vergelijking met Code Duurzaam Beleggen VVV. geen. geen VGZ verantwoord beleggingsbeleid in vergelijking met Code Duurzaam Beleggen VVV Code Duurzaam Beleggen VvV onderdeel inhoud verschil artikel 1 De Code Duurzaam Beleggen opgesteld door het Verbond van Verzekeraars

Nadere informatie

OVERZICHT VAN DE DIRECT ASSISTANCE GRANT SCHEME

OVERZICHT VAN DE DIRECT ASSISTANCE GRANT SCHEME OVERZICHT VAN DE DIRECT ASSISTANCE GRANT SCHEME Promoting Trade and Investment Globally PRESENTATOR: KIRK C.N. BROWN, SENIOR GRANT ADVSIOR (JULY 10, 2013) Who We Are Caribbean Export Development Agency

Nadere informatie

NIEUWJAARSREDE JANUARI 2013 VES VOORZITTER

NIEUWJAARSREDE JANUARI 2013 VES VOORZITTER NIEUWJAARSREDE JANUARI 2013 VES VOORZITTER Ondanks de hoera stemming waarin wij mogen verkeren kan niet genoeg benadrukt worden dat deze positieve vooruitzichten in samenhang bezien moeten worden met het

Nadere informatie

Suriname: een aantrekkelijke optie voor outsourcing van diensten

Suriname: een aantrekkelijke optie voor outsourcing van diensten Suriname: een aantrekkelijke optie voor outsourcing van diensten 24 September 2015, Hotel Intercontinental Amstel, Amsterdam Drs. J.D. Bousaid, CEO Hakrinbank N.V. / Vice Chairman Surinam Bankers Association

Nadere informatie

Future Driven Value Creation 02-12-2013

Future Driven Value Creation 02-12-2013 Future Driven Value Creation 02-12-2013 Programma 16:30 Introductie en toelichting op het thema 17.15 Vraagstelling en individueel bezinnen 17:45 Break en broodjes 18:15 Break out sessies (2 groepen) en

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

CARICOM staat voor Caribbean Community (Caribische Gemeenschap) and Common Market (Gemeenschappelijke Markt).

CARICOM staat voor Caribbean Community (Caribische Gemeenschap) and Common Market (Gemeenschappelijke Markt). ORGANEN VAN DE CARICOM SURINAME INTEGREERT CARICOM staat voor Caribbean Community (Caribische Gemeenschap) and Common Market (Gemeenschappelijke Markt). De organen van de CARICOM zijn: 1. De staatshoofden

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Rotary & Nyenrode. Cursus voor Surinaamse ondernemers

Rotary & Nyenrode. Cursus voor Surinaamse ondernemers Rotary & Nyenrode Cursus voor Surinaamse ondernemers Nieuwsbrief, februari 2011 een training gericht op professionalisering van (beginnende) Surinaamse ondernemers Gesprekspartners Rotary Interland Commissie

Nadere informatie

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2013

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2013 BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2013 Een vooruitblik op de schuld, de schuldenlastbetalingen in 2014-2050

Nadere informatie

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011 PERSBERICHT World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 20-2011 Nederland zakt naar de 11e plaats op ranglijst van WEF Global Information Technology Report, en de opkomende economieën

Nadere informatie

Exchange of best practices for transfer of innovation of GEO VET education to meet changing labour market needs in Europe following EU GEO policies

Exchange of best practices for transfer of innovation of GEO VET education to meet changing labour market needs in Europe following EU GEO policies Exchange of best practices for transfer of innovation of GEO VET education to meet 2013-1-NL1-LEO05-12278 1 (2013-1-NL1- LEO05-12278) Project Information Title: Project Number: Project Type: Year: 2013

Nadere informatie

Themasessie vluchtelingen. Frans van Hoek Marieke Hanekamp

Themasessie vluchtelingen. Frans van Hoek Marieke Hanekamp Themasessie vluchtelingen Frans van Hoek Marieke Hanekamp Wat in deze sessie? Strategisch Kader Terugkoppeling sessie in Brussel Brainstormen in subgroepen Strategisch Kader EU-beleid en doelstellingen

Nadere informatie

6e Sustainability Congres 17 maart 2005. Jacqueline Cramer (EUR) Dick Hortensius (NEN) Louise Bergenhenegouwen (NEN)

6e Sustainability Congres 17 maart 2005. Jacqueline Cramer (EUR) Dick Hortensius (NEN) Louise Bergenhenegouwen (NEN) 6e Sustainability Congres 17 maart 2005 Jacqueline Cramer (EUR) Dick Hortensius (NEN) Louise Bergenhenegouwen (NEN) Programma Voorstel voor ISO Guidance on Social Responsibility Resultaten eerste vergadering

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Italian desk Chi? Lokaal aanspreekpunt is Melissa Allegrezza. 2015. For information, contact Deloitte Fiduciaire

Italian desk Chi? Lokaal aanspreekpunt is Melissa Allegrezza. 2015. For information, contact Deloitte Fiduciaire Chi? Netwerk van (en samenwerking tussen) collega s met Italiaanse achtergrond, binnen Deloitte België, zowel Nederlandstalig als Franstalig, vanuit verschillende achtergrond en locaties Lokaal aanspreekpunt

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

TOELICHTING OP DE AGENDA VOOR DE JAARVERGADERING VAN KONINKLIJKE DSM N.V. TE HOUDEN OP 31 MAART 2004

TOELICHTING OP DE AGENDA VOOR DE JAARVERGADERING VAN KONINKLIJKE DSM N.V. TE HOUDEN OP 31 MAART 2004 TOELICHTING OP DE AGENDA VOOR DE JAARVERGADERING VAN KONINKLIJKE DSM N.V. TE HOUDEN OP 31 MAART 2004 TOELICHTING OP AGENDAPUNT 2 De Raad van Bestuur zal een toelichting geven op het jaarverslag van de

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1983 Nr. 100

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1983 Nr. 100 56 (1974) Nr. 3 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1983 Nr. 100 A. TITEL Verdrag inzake een gedragscode voor lijnvaartconferences, met bijlage; Genève, 6 april 1974 B. TEKST De Engelse

Nadere informatie

Meet the global leader with the personal touch

Meet the global leader with the personal touch Meet the global leader with the personal touch Wereldwijd toonaangevend op het gebied van werving & selectie Sinds Michael Page in 1976 in Londen werd opgericht, heeft zij zich ontwikkeld tot een toonaangevende

Nadere informatie

Persbericht Aantal pagina s: 4

Persbericht Aantal pagina s: 4 Persbericht Aantal pagina s: 4 Brunel: sterke groei omzet en winst Kernpunten verslagjaar 2004 Omzet 313 miljoen; 27% groei EBIT 11,0 miljoen; toename van 8,1 miljoen Nettowinst 7,3 miljoen; toename van

Nadere informatie

Verslag. Annual Forum ECVET Flexible Qualifications for a changing Labour Market

Verslag. Annual Forum ECVET Flexible Qualifications for a changing Labour Market Verslag Annual Forum ECVET Flexible Qualifications for a changing Labour Market 5 november 2015 Inhoud Inleiding... 3 ECVET introductiesessie... 4 Opening: UNDERSTANDING THE REQUIREMENTS OF A CHANGING

Nadere informatie

Agenda. 1. Opening en mededelingen

Agenda. 1. Opening en mededelingen N.V. Nuon Energy nodigt haar aandeelhouders uit voor de Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders, te houden op 30 september 2014, op haar hoofdkantoor, kamer Minckelers, Hoekenrode 8 te Amsterdam.

Nadere informatie

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Margot Scheltema September 2014 22-9-2014 Scheltema - VITP 1 Wanneer is toezicht effectief? (1) Samenstelling RvT Profielschets Competenties; verschil

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen: Corporate Social Responsibility in a Transnational Perspective

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen: Corporate Social Responsibility in a Transnational Perspective Editors: J.J.A. Hamers CA. Schwarz B.T.M. Steins Bisschop Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen: Corporate Social Responsibility in a Transnational Perspective INTERSENTIA METRO TABLE OF CONTENTS Woord

Nadere informatie

Partnerships. iets over mijn ervaringen toegelicht aan de Roundtable on Sustainable Palm Oil. Reinier de Man. den Haag, 20 januari 2005 Partnerships 1

Partnerships. iets over mijn ervaringen toegelicht aan de Roundtable on Sustainable Palm Oil. Reinier de Man. den Haag, 20 januari 2005 Partnerships 1 Partnerships iets over mijn ervaringen toegelicht aan de Roundtable on Sustainable Palm Oil Reinier de Man den Haag, 20 januari 2005 Partnerships 1 Mijn ervaring met partnerships Sinds 1994 werk ik voor

Nadere informatie

09-10-2015. KPN Internet of Things LoRa en M2M

09-10-2015. KPN Internet of Things LoRa en M2M 09-10-2015 KPN Internet of Things LoRa en M2M The device revolution Van traditionele telefonie naar Internet of Things 50 40 20 jaar 50 miljard apparaten 30 20 10 100 jaar 1 miljard connected woningen

Nadere informatie

Wat zijn mogelijke resultaten van supplier finance voor uw onderneming? Gefaciliteerd door: Pro Quididty

Wat zijn mogelijke resultaten van supplier finance voor uw onderneming? Gefaciliteerd door: Pro Quididty Wat zijn mogelijke resultaten van supplier finance voor uw onderneming? Gefaciliteerd door: Pro Quididty De business case voor ketenfinanciering Het optimaliseren van uw werkkapitaal én de relatie met

Nadere informatie

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg?

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Workshop Public & Private Governance Wageningen UR / MinBuZa Th Hague, February 1, 2013 The Hague, Febr. 1, 2013 Public & Private Governance slide 1 Initiatieven

Nadere informatie

De financiële crisis vanuit de. Miriam Gonzalez Executive Director Centrale Bank van Aruba

De financiële crisis vanuit de. Miriam Gonzalez Executive Director Centrale Bank van Aruba De financiële crisis vanuit de Caribische invalshoek 4 november 2010 0 Miriam Gonzalez Executive Director Centrale Bank van Aruba Structuur van de presentatie Effecten financiële crisis voor het Caribisch

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

EFSI Info-session for the Flemish Region

EFSI Info-session for the Flemish Region EFSI Info-session for the Flemish Region Publieke financiering van infrastructuurprojecten voor transport, ziekenhuizen, onderwijs, water en energie,... Brussels, 14 September 2015 1 Eligibility voor EFSI

Nadere informatie

Sportopleidingen in Internationaal perspectief

Sportopleidingen in Internationaal perspectief Sportopleidingen in Internationaal perspectief Platform kader Den Haag, 29 maart 2010 Danny Meuken Jan Minkhorst 967 LONDEN DAGEN Het internationale Speelveld GAISF IOC VN (UNESCO) Internationale Sportfederaties

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

AGENDA. For the extraordinary general meeting of shareholders of Spyker N.V., established at Zeewolde ( the Company )

AGENDA. For the extraordinary general meeting of shareholders of Spyker N.V., established at Zeewolde ( the Company ) (This is an English translation of a document prepared in Dutch. An attempt has been made to translate as literally as possible but differences may occur. The Dutch text will govern by law) AGENDA For

Nadere informatie

Workshop 3. Digitale inclusie. E-inclusion. Rondetafel De Digitale Agenda voor Europa. Brussel, 11.10.2011

Workshop 3. Digitale inclusie. E-inclusion. Rondetafel De Digitale Agenda voor Europa. Brussel, 11.10.2011 Workshop 3 Digitale inclusie Rondetafel De Digitale Agenda voor Europa Brussel, 11.10.2011 2 E-inclusion e-inclusie (of digitale inclusie) verwijst naar alle beleidslijneninitiatieven die een inclusieve

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

Wat zijn e-skills? Wat is het probleem met e-skills?? Wat is het probleem voor Nederland? TaskForce e-skills Nederland

Wat zijn e-skills? Wat is het probleem met e-skills?? Wat is het probleem voor Nederland? TaskForce e-skills Nederland Agenda Wat zijn e-skills? Wat is het probleem met e-skills?? Wat is het probleem voor Nederland? TaskForce e-skills Nederland Resultaten Ronde Tafel Conferentie 15 september Plan van Aanpak Nederland e-skills

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

Young Captains Program

Young Captains Program Young Captains Young Captains Program Een duik in de noodzakelijke competenties voor een toekomstige Board Room positie exclusief voor kandidaten van de Young Captain Award Juni 2016 Voor wie - Kandidaten

Nadere informatie

Personal Hygiene Products. Turkey

Personal Hygiene Products. Turkey Personal Hygiene Products Turkey Introduction Even in a turbulent year due to increased socio political tension external economic outlook, the Turkish economy retained its momentum and achieved 2.9% growth

Nadere informatie

Lectoraat Recht in Europa Fouad de Vries LLM MA - Jaarplan 2011-2012

Lectoraat Recht in Europa Fouad de Vries LLM MA - Jaarplan 2011-2012 Lectoraat Recht in Europa Fouad de Vries LLM MA - Jaarplan 2011-2012 I. Jaarplan September: Oktober: November: December: Januari: Blok 2.1 Consumer law herontwikkelen: Intellectual propery law en Distance

Nadere informatie

Publieke verwachtingen (1) Grote ondernemingen zouden moeten op zodanige wijze moeten opereren dat hun producten het milieu niet schaden 81%

Publieke verwachtingen (1) Grote ondernemingen zouden moeten op zodanige wijze moeten opereren dat hun producten het milieu niet schaden 81% GLOBAL SERVICE / INDUSTRY KPMG GLOBAL SUSTAINABILITY SERVICES Duurzaam vermogensbeheer vanuit het perspectief van overheden Utrecht, Karel V, 18 december 2006 ADVISORY Floris Lambrechtsen Agenda Doel van

Nadere informatie

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 Environmental and Social Assessment Stakeholder Engagement EIA Fishing Biodiversity

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam bij small cap ondernemingen Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen Agenda De rol van aandeelhouders Betrokken aandeelhouderschap

Nadere informatie

PUM Netherlands senior experts and NBA

PUM Netherlands senior experts and NBA PUM Netherlands senior experts and NBA Wim Boone, sectorcoördinator accountancy,financial & admin. management 14 maart 2013 Agenda Why SMEs need support About PUM Sector Accountancy etc. Cooperation PUM-NBA

Nadere informatie

Pon Power. Klantgericht innoveren met betrekking van Service Design. Platform voor Klantgericht Ondernemen Michael Boon

Pon Power. Klantgericht innoveren met betrekking van Service Design. Platform voor Klantgericht Ondernemen Michael Boon Pon Power Klantgericht innoveren met betrekking van Service Design Platform voor Klantgericht Ondernemen Michael Boon Agenda Pon Pon Power Service Design door Pon Power Pon Wereldwijd Canada United States

Nadere informatie

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC LIGHTREC Energiezuinige lampen zijn goed voor het milieu, maar mogen niet worden afgedankt bij het gewone huisvuil. De materialen uit energiezuinige verlichting

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Kennismanagement en innovatie. Gorinchem, 13 december 2011

Kennismanagement en innovatie. Gorinchem, 13 december 2011 Kennismanagement en innovatie Hans Berends (TU Eindhoven) Gorinchem, 13 december 2011 Innovation, Technology Entrepreneurship & Marketing Group School of Industrial Engineering (TU/e) Research: one of

Nadere informatie

Cork CHAMBER IN BUSINESS FOR BUSINESS. Cork Chamber Logo

Cork CHAMBER IN BUSINESS FOR BUSINESS. Cork Chamber Logo Cork Cork Chamber Logo Network Icon: MEETING OF PEOPLE, SHARING IDEAS, KNOWLEDGE, INTENTIONS. SENSE OF PARTNERSHIP. Typeface: STRONG, MODERN, DYNAMIC SANS SERIF. ADAPTABLE, LASTING QUALITIES Cork Tagline:

Nadere informatie

FINANCIËLE INTEGRITEIT & VOETBAL

FINANCIËLE INTEGRITEIT & VOETBAL FINANCIËLE INTEGRITEIT & VOETBAL UNIVERSITEIT UTRECHT 22 JANUARI 2014 AGENDA 1. Opening 2. Licentiesysteem 3. Licentie-eisen 4. Financieel kader PAGINA 2 VAN 17 OPENING Even voorstellen Jan Peter Dogge

Nadere informatie

Non-Discrimination: The Impulse from Europe 3e Nationale Rondetafelconferentie EUMC

Non-Discrimination: The Impulse from Europe 3e Nationale Rondetafelconferentie EUMC Uitnodiging Non-Discrimination: The Impulse from Europe Stadhuis Rotterdam 15 december 2003 Non-Discrimination: The Impulse from Europe Geachte heer/mevrouw, De Europese eenwording is hevig in ontwikkeling.

Nadere informatie

De Effecten van Informeel Werkplekleren op Duurzame Inzetbaarheid in de Nederlandse. Maakindustrie

De Effecten van Informeel Werkplekleren op Duurzame Inzetbaarheid in de Nederlandse. Maakindustrie De Effecten van Informeel Werkplekleren op Duurzame Inzetbaarheid in de Nederlandse Maakindustrie The effects of Informal Workplace Learning on Employability in the Dutch manufacturing sector Jochem H.

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

Bas Pulles, Commissaris NFIA. NDL/HIDC seminar NL = logistieke kracht Duiven, 28 november 2013

Bas Pulles, Commissaris NFIA. NDL/HIDC seminar NL = logistieke kracht Duiven, 28 november 2013 Delen is Bas Pulles, Commissaris NFIA NDL/HIDC seminar NL = logistieke kracht Duiven, 28 november 213 Agenda Agenda Directe Buitenlandse Investeringen (DBI) wereldwijd NFIA resultaten 24-213 (t/m 31-1-213)

Nadere informatie

1.3 DUURZAAM ONTWIKKELEN IN DE PRAKTIJK

1.3 DUURZAAM ONTWIKKELEN IN DE PRAKTIJK 1.3 DUURZAAM ONTWIKKELEN IN DE PRAKTIJK Coert Zachariasse, CEO Delta Development Group Stefan Schuwer, lid Raad van Bestuur Ymere Paul Splinter, medewerker communicatie en professionalisering NEPROM Gespreksleider:

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

Beleidsplan 2013-2014

Beleidsplan 2013-2014 Beleidsplan 2013-2014 Geachte lezer, Voor u ligt het beleidsplan van International Federation of Medical Students Associations The Netherlands (IFMSA-NL) voor het beleidsjaar 2013-2014. Hierin zijn de

Nadere informatie

Trade Compliance: Een last of een kans? VLM Workshop 18-11-2014

Trade Compliance: Een last of een kans? VLM Workshop 18-11-2014 Trade Compliance: Een last of een kans? VLM Workshop 18-11-2014 Agenda Opening Introductie Doel van de bijeenkomst Netwerk Trade Compliance Wat is Trade Compliance? Uitdagingen voor Trade Compliance Innovaties

Nadere informatie

Marktverslag Week 4. Power NL. Power BE. Power DE. Gas TTF. Crude Oil. Coal. Emissierechten. Weer & temperatuur. Macro economisch. Bullish.

Marktverslag Week 4. Power NL. Power BE. Power DE. Gas TTF. Crude Oil. Coal. Emissierechten. Weer & temperatuur. Macro economisch. Bullish. Verwachtingen voor week 4 Verwachtingen Komende week Power NL Power BE Power DE Gas TTF Crude Oil Coal Emissierechten Weer & temperatuur Macro economisch Bullish Neutraal Bearish 1 Power NL Power NL, spot

Nadere informatie

De Experience Economy & Change Management

De Experience Economy & Change Management De Experience Economy & Change Management Consequenties voor Organisaties en Management Consultants Presentatie voor PDO-MC Lieke Thijssen Brummen, 16 November 2001 1 Het draaiboek voor deze ervaring Venetië

Nadere informatie

To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014

To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014 To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014 Programma e-cf Korte introductie e-cf Nut en noodzaak Stand van zaken in Europa In Nederland e-cf in de praktijk Ronde tafel discussie Het

Nadere informatie

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Opbouw presentatie 1. Uitgangspunten veranderingen G2 - > G3 2. Overzicht belangrijkste

Nadere informatie

Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen

Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen For a presentation in ppt format, Please call +31 6 11356703 or send an e-mail to info@flostock.com Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen Robert Peels Supply Chain Innovations April

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten.

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten. Balanced Scorecard & EFQM 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004 Voor vandaag! Grondslagen van Balanced Scorecard Aan de hand van het 4x4 model! Het EFQM model in vogelvlucht De 3 facetten! De LAT-relatie

Nadere informatie

een Europees beleidsperspectief

een Europees beleidsperspectief Samenwerking tussen lokale en regionale overheden en sociale economie organisaties: een Europees beleidsperspectief SOCIALE ECONOMIE EVENT Eeklo - 11/05/11 Koen Repriels VOSEC Eenheid in verscheidenheid

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

Wij danken allen die het mogelijk hebben gemaakt om deze Conferentie te houden.

Wij danken allen die het mogelijk hebben gemaakt om deze Conferentie te houden. Voorwoord Dit concept document is tot stand gekomen vanuit presentaties, discussies en overwegingen met verschillende belangengroepen bij de Organisatie van de Conferentie Ordening Goud sector in Suriname

Nadere informatie

ABLYNX NV. (de Vennootschap of Ablynx )

ABLYNX NV. (de Vennootschap of Ablynx ) ABLYNX NV Naamloze Vennootschap die een openbaar beroep heeft gedaan op het spaarwezen Maatschappelijke zetel: Technologiepark 21, 9052 Zwijnaarde Ondernemingsnummer: 0475.295.446 (RPR Gent) (de Vennootschap

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

DE LEGITIMITEIT VAN DE VERENIGING SURINAAMS BEDRIJFSLEVEN ALS OVERKOEPELENDE WERKGEVERSORGANISATIE IN SURINAME

DE LEGITIMITEIT VAN DE VERENIGING SURINAAMS BEDRIJFSLEVEN ALS OVERKOEPELENDE WERKGEVERSORGANISATIE IN SURINAME P06 I DE WERKGEVER I AFL. 06 I LEGITIMITEIT I DE LEGITIMITEIT VAN DE VERENIGING SURINAAMS BEDRIJFSLEVEN ALS OVERKOEPELENDE WERKGEVERSORGANISATIE IN SURINAME Ir. M. Meyer, voorzitter VSB De VSB, opgericht

Nadere informatie

Studiedag De modernisering van het begroten in België. Brussel, 11 mei 2004

Studiedag De modernisering van het begroten in België. Brussel, 11 mei 2004 Studiedag De modernisering van het begroten in België Brussel, 11 mei 2004 Internationale trends in overheidsbegroten Prof. dr. Geert Bouckaert A. Internationale trends Inhoud 1. Gebruik van prestatiegegevens

Nadere informatie