7 Omgaan met geld. Kenniwngen. r80. wat is het doelvan een budgetplanl

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "7 Omgaan met geld. Kenniwngen. r80. wat is het doelvan een budgetplanl"

Transcriptie

1 7 Omgaan met geld Kenniwngen wat is het doelvan een budgetplanl Waarom is de rente op nietdirect opneembaar spaargeld meestal hoger dan de rente op direct opneembaar spaargeldl Er zijn spaarproducten met een opnamebeperking. Wat is een opnamebeperkingl r80

2 b Waarom hceft dc bank zo'n opnamêbcperking iísesteldl Waarom is deelname aan een spaarloonrcgeling voor de werknemer financieel aantrekkelijk) Wat is hêt doel van de levensloopregeling) Waarom is declnamc rln dc lcvcnslooprcgeling fiscaal aantreklelijk) Lcg het vcrschil uit tussen af,opcnd krcdlct an dooíopcnd k.cdict. wat is hêt BKR en wat do t het)

3 Noem vier verschillende soorten krediet en geef bij elke kredietsoort een aantal kenmerken. *0{l0K,oewowrv twr &,stmttw wra6u, tttn^. 't8z

4 8en je het met de volgende uitspraken eens ofoneensl Leg ook uit waarom a Een budgetplan heeft alleen zin voor mensen met een minimumloon b Kinderen moet op jonge leeftijd geleerd worden om met geld om te gaan c Reclames voor leningen op televisie moeten worden verboden 2 Een gedeelte van de uitgaven van mensen zijn de vaste lasten. Maak een overzicht van de vaste lasten die je zelfhebt. le vaste lasten ziin een bepaald PeÍcentáge van ie totele inkomen Hoe groot is dat percentage bij loul, Mensen die voortdurend in het rood staan, zijn vaak langlopende fnanciële verplichtingen aangegaan. Noem enkele voorbeelden van langlopende financiéle verplichtingen. r83

5 b welke langlopende financiële verplichtingen heb jij) 4 Welk risico loop je als je een creditcard gebruiktl Rekenopgave. Sophie heêft een aflopend krediet afgesloten van 7.ooo,- Ze moet dit krediet in ro jaar terugbetalen. De íente bedraagt r z pet jaar De annuiteit is r23e,ee. Vul nu de onderstaande tabel in. )aar 1 7.ooo r.23e,e8 84o )eer 2 leat 3 laat 4 )eat 5 jaat 6 JAA 7 jaat 8 Jaar 9 Jee í ro b Hoeveel rente heeft Sophie in toteel betaald) r84

6 Ecstudccr ondcrstaande tabellen. Gemiddeld inkomen oeí maand. naár en acnt 12 iaaí. t6/ iaal 6t 6r 14 jeal r r5,áár 112 r r6 jeeí r Fal 241 2t1 223 re ieer en ouder Tot.l tt7 t03 r09 Brcn: Nibud scholiercnond.eo.k , 22 opil 2ooE Gem Par maano, naaí en ges \2 jaar 47 to 49 13lazl' 5t laar 73 r5 jaar too t6 jaal t7 jaal r65 r8 jaar en oud.r Tot.l 9r t4 89 &on: Nibud scholícrcnondatzoak 2oo&2oo7. 22 aril 2ooE Wdk conclusie kun ie uit d ondêrtaande tabellen trekkenl

7 7 a In de onderstaande tabel kun je aílezen hoeveel jongeren in de leeftijd tot r8 jaar geld lenen. Vormen van schulden Leent nu geld Kopen op aíbetaling Openstaande rekeningen Brcn: Nibud scholiercnondetzoek , 22 opril 2oo8 In de onderstaande tabel kun je aflezen hoe jongeren tot r8 jaar denken over lênen. ls noodzakeli,k voor mi, ls best handig Voor kleine uitgaven geen probleem ls niks voor mii Bron: Nibud scholierenondetzock 2ooc2ooz, 22 apil 2oo8 b wat valt ie op? Als ie geld tekort komt, zijn er verschillende mogeliikheden om dat probleem op te lossen. In de onderstaande tabel kun ie aflezen wat scholieíen doen als ze geld tekort komen. Uitgaven aanpassen Celd lenen celd ván spaarrekening halen Rood staan bij de bank Rekening niet betalen op aíbetaling kopen qrcn: Nihud scholi.renondeeoek , 22 aqil2oo8 r86

8 a Wat vah je op als je deze tabcl bestudeêrt) b wat doe iij als ie te weinig geld hebt?

9 i\ Stelje vooí dat je eên laptop wilt kopen op aíbetaling. a Zoek op wat de prijs as van een (goede) laptop met afbetalingsregeling. b Schrijfduidelijk - in je eigen woorden - de aíbetalingsregeling op. c Hoeveel geld heb je uiteindelijk betaald als de laptop helemaal is afbetaald) Zoek in een krant of in en tijdschrift reclames over leenproducten.!íelke 'emotie' wordt met deze reclames overgedragen)!íat moet je doen om bij deze aanbieder een lening afte sluitenl ts het moeiliik oímakkelijk om een lening te kíijgen? V/elke informatie vind je in de Íeclames over: de risico's van lenen) r88

10 de íente die ie moet betalen vooí de lening) de afl ossingsverplichting) het verschiltussen hêt geleêndc bedrag en het bedíag dát ie - inclusiefrente - hebt terugbetaald) Vind je dat dê consumcnt via deze reclaírie goed gcïnformeerd wordt over de leningl Licht ie ant- Zoêk êen instantie voor schuldhulpverlening bij jou in dê buuít. Bieden ze spêciale hulp aan jongerenl b Schrijfin je eigen woorden op wat voor hulp dat is. r89

11 De kritische consument Kennisvragen Waar houdt een ondernemer die maetschappeijk veíantwoord onderneemt rekening meel Eedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen maken vaak gebruik van alt rnatieve ener' gie. wat is alternatieve energie) 3 wel is dulrrzaam consumeíen) 4 wat rs het doel van k urmerkenl 190

12 Bedrijven concurreren met elkaar. Eén van de manieíen waarop ze die concurí'nti'stíií' Gl clb" kunnen voeren, is door te laten zien dat ze maátschappeli,k vertntwoord ondcrncmen- \Itblh mogelijkheden heeft iouw (vorige oftoekomstige) stagebedrijfom maatsch'ppêliik v'íant*ooíd t' ondernemen) 2 Consumenten worden mondiger en kritischer 8en je zelf mondig en kritisch els consument) waaruit blijkt dat) Welke ervaringen heb je als stagiaií ofweíknemer met mondige en kritische consumêntenl I t I 'r 9r

13 Zoek in de krant, op internet en in reclamefolders naar twee voorbeelden van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Schriifhierondeí op waaruit blijh dat de ondernemingen uit de folders maatschappelijk verantwoord ondernemen. De consument zou eigenliik heel kíitisch moeten zijn over wat hii koopt, maar is dat in de prakijk vaak niet. Veel aankopen worden gedaan zonder dat er goed over wordt nagedacht. Reclame speelt een belangriike rol. Uit een Duits onderzoek bliih dat 63 procent van de dertigiarigenog steeds hetzelfde meík spijkerbroek koopt dat ze op zestieniarige leeftijd kochten. Uat hetzêlfde onderzoek blijh dat oudêrs bi, de keuze van broodbeleg en de samenstelling van de warme maaltiid zich sterk laten beïnvloeden door hun kinderen. En die kinderen willen bepaalde producten omdat ze dat op reclames hebben gezien. wat zest dit ondeeoek over de macht van reclamesl 192

14 Xoop iii ook bcpa.ldc produden uit,gewoonte't Zo j., om wat voor sooê productcí gaat dat dan. Reageer op dc volgende uitspraek 'Maatschappêlijk verantwoord oídernemen kost dc onoernemer allecn maar cxtra gcld.'

15 Verwerkingwragen Weike keuze maak jel Je bent eigenaar van een winkel in sportertikelen. Je kunt roo mooie lederen voetballen inkopen tegen een prijs van 3 per stuk. Je weet dat deze ballen gemaakt zijn in fabrieken waar kinderarbeid heel normaal is. Een andere leverancier biedt dezelíde kweliteit lederen voetballen aan tegen een prijs van 5 per stuk. Deze voetbellen ziin gemeekt door volwassenen die er een eerlijk salaris voor gekregen heb ben. Wat doe jel Je werkt in een verpleegtehuis als instellingskok- Dagelijks moet je voor 75 oudere mensen een warme maahijd koken. Je bent ook verantwoordelijk voor de inkoop van de ingrediëntên. Je kunt bij een slager vlees inkopen. Dit vlees is aíkomstig uit de bio-industrie. je kunt ook vlees kopen bij een biologische slager Je weet det de dieren die in het vlees verweíkt zijn een diervriendelijk leven heb' ben gehad. Dit vlees is echter wel wat duurder En je hebt maar een beperkt budget. Wat doe je) ^wauwwylnrlm.átt'lsnra,,! tmr[rcd,síd 194

16 2 Met energie mo t je zuinig omspíingen. Maar hoevcel energie gebruik je eigenliikl En wat zou je kunncn doen om je eigen energieverbíuik terug te dringen) Meak een ovêrzicht van jê eigen energieverbruik. Wees zo volledig mogelijk. b \yat kost energie) Achterhaal de prijzen van gas en elehriciteit. c Welke maatregelen zou ie kunne nemen om je eigen energieverbruik tê beperkên. d Ho zou jijenergie kunnen besparen) En hoêveel lêvert det dan opl 195

17 Doe deze koopvêrslavingstest. Koop je dingen en verberg je ze dan, zodat je paítneí ze niet ziet, ofie kinderen. oí ie ouders) Je koopt omdat hêt je een kick geeft en niet omdat je het nodig hebt. Op de kick volgt vaak een gevoel van falen, teleurstelling jezelf Je bent Maak je je meer zorgen over hoe je aan het geld komt dat je wilt uitgeven, dan over hoe ie het verdient? Speel ie een soort schuldenroulette, met andere woorden: vul ie het ene get met het andere) Koop je impulsiefdingen diê je niet nodig hebt of die je je niet kunt veroorlovenl Ca je winkelen omdat je je down voelt en je je stemming wilt verbeteíen) Probeerje onnodige aankopen te rechtvaardigên door te zeggen dat ze afgeprijsd waren, dat je ze voor je werk nodig hebt ofalvast beweaít voor de verjaardag van een vriendin. Doc je biivoorbeeld het hele iaar door alvast inkooen voor Kerstl Vind je het onmogeliik ie aan iê boodschappenliistje te houden als ie aan het shoppen bent, oígeefje altijd meer uit dan je je hebt voorgenomen) Bouw iê ondanks dat ie goed verdient geen reserve op) Heb iê het gevoel dat het geld ie door de vingers glipt, dat je niet weet waar het bliiftl Maak le grepjes over de overvloed aan spullen die ie hebtl oplosriíg: - op2 vrag.n ja: jc bênt disschien koopvêblaafd. - Op3vraeeí jarjê b.nt waa6chij.liik koopverslaafd. - op4of m.erw.g n ja: je b ntzekcí koopvêrsl.afdl Opnukikg Oit it 9... wt ns.happ.lijk getutsrc tngenlij*. Meak een reportage over kritisch consumeren. Geefdaarin jullie commentaar op kritisch consumeren. Deze opdracht maak je in een groep van vier leerlingen. Benodigdheden:. digitale camera. intêrnet. computer. PoweÍPoint 196

18 Maak e n PoweÍPointpresentatie ven ongeveer 5 miíut n over één van de volgende ondêrwerpen: a consumeren of consumindetenl b ênergiêbewust leven c van fast-food naar slow-food d wat do ik aan het milieul Zorg voor een wervende píesentatie. Voeg eventueel muziek toe. 't97

19 Kerntaak 5: Functioneert als kritische consument Waar ging het deze keer over? ln een economie hebje producenten en consumenten. Veel producenten hebben het doelom zoveel mogel;jkwinste meken. Maar steeds meeí consumenten stellen eisen aan de bedriiven als het gaet over de manier waarop ze produceren. Er wordt van producenten verwacht dat ze rekening houden met de belangen van de werknemêrs die in het bedrijfwerken. Tevens wordt er van de producenten verwacht dat ze rekening houden met het milieu. Eedrijven die zich ten doel stellen íekening te houden met belangen van mens en omgeving ziin bezig met maatscheppeliik verantwoord ondernemen. Het is van gíoot maatschappelijk belang dat bedrijven zich bewust ziin van hun verantwoordelijkheid voor mens en milieu. Wereldwi,d is er sprake van een groot milieuprobleem waardooí het voortbestaen van vele dieren en planten gevaar loopt. Consumenten kunnen ook een biidrage leveren aan het milieu. Zê kunnen kritisch gaan consumeren. Daaronder moet ie verstaan dat de consument bii de extra aandacht heeft voor de wijze waarop het product is gemaah. De consument vraagt zich dan afofeí rekening is gehouden met het milieu en de mensen die het product hebben gemaah. Kritisch consumeren betekent niet kiezen voor het product met de laagste priis, maar kiezen voor het product dat biivooíbeeld het meest milieuvriendeliik is. Wat heb ik geleerd? Hieronder staat wat je in dit hoofdstuk (bii behandeling van deze kerntaak) hebt kunnen leren: de leerdoelen. Welke leerdoelen heb iij zeker bereihl Welk doel is maar deels bereikt en welk leerdoel zekeí niet? Kruis oan wot voot jou geldt, lk heb geleerd om een budgetplan te maken. lk heb geleerd welke spaervoímen er zijn. lk heb geleerd welke kredietvormen êr ziin. lk heb geleerd wat maatschappelijk verentwoord ondernemen inhoudt en wat heb belans ervan is. lk heb geleerd wat maatschappelijk verantwoord consumeren inhoudt en wat je zelfkunt doen om maatschappelijk veíantwoord te consumeren. r98

20 Wat kan ik als bewiis lweren? Geefhi r e n ovêrzicht van het bewijs dat ie kunt leveren voor het behalen van dc lcerdoclca' E toets O activiteit o... O toets O activiteit 8... O toets O activiteit o... E toets O activiteit o... E toets O activiteit o... O píoeve O opdracht El Proeve El opdrecht 0 proeve O opdracht O Proeve E opdracht O proeve O opdracht Wdk aanvullend bewiis ga ie lwercnl Als er een of meer leerdoelen ziin diê ie niet voldoende ofhelcmaalnog niet beheerst, dan moel ie die alsnog gaan píoberen te beheers.n. Kruis die le ído len aan engeef ean hoe je dat gaat doen. de toets opnieuw te doen dê proeve opnieuw te doen de opdracht opnieuwtê doen de volgend activiteit uitte voeíen: z o o o tr de toets opnieuw te doen de proeve opnieuw te doen de opdracht opnieuwte doen O de volgende activiteit uit te voeíen: 199

21 O de toets opnieuw te doen 0 de proeve opnieuw te doen O de opdracht opnieuw te doen O de volgende activiteit uit te voeren: o o tr o de toets opnieuw te doen de proeve opnieuw te doen de opdracht opnieuw te doen de volgende activiteit uit te voeren: o o o o de toets opnieuw te doen de píoeve opnieuw te doen de opdracht opnieuw te doen de volgende activiteit uit te voerenl Hier is mijn aanvullend bewils. O toets O activiteit o... E toets O activiteit o... O toets O activiteit tr... O toets O activiteit tr... E toets O proeve O opdracht El proeve O opdracht O proeve O opdracht E proeve Cl opdracht 0 proeve 0 activiteit 0 opdracht o

22 Reflectie Lees nog eens de inleidende alinea '\íaar ging het deze keer over'. Beantwoordaarna de volgende vragen: Ben je het eens met wat in de inleiding wordt beschreven) Licht je antwoord toe ja / nee, want Heb ie het ideedat dit hoofdstuk je geholpen heeft om aan deze kerntaak te voldoenl Licht,e antwoord toe. Deze kerntaak heeft je dingen geleerd rond Politiek burgeíschep. wat heeft het jou opgebracht) Kruis aan. O meer dan ik tevoren had verwacht 0 píecies dat wat ik tevoren had veíwach O minder dan ik tevoren had verwacht O niets; ikwas alzoveren wist àlles al Hieronder staan competenties die je tijdens deze kerntaak hebt kunnen ontwikkelen. Ceefie mening in hoeverre ie daaíin bent geslaagd. om informatie te verzámelen over producten en diensten en daarbij vooíal te letten op maatschappeliike belangen zoals milieuoverwegingen. om hulp in te schakelen van anderen (bijvooíbeeld instanties) om voldoende inzicht te kriigen in bepeald producten die worden aan!edooen, HIs.z om miin eigen keuzes op het gebied van aankoop van píoducten op een heldere manier uit te leggen aan andeíen.

23 om mijn eigen inkomsten en uitgaven in een budgetplan op een rij te om gegevens van diverse aanbieders met elkaar te vergelijken op priis, kwaliteit enz. zodat ak een weloverwogen keuze kan maken. om kritisch te bekijken of miin aankopen ook wel verantwoord zijn geweest en van de fouten te leren. Waarover zou ie na behandeling van deze kerntaak meer willen wetenl Wat zou ie nog meer willen lerenl

door: R-Newt jongerenwerk de Twern Werkboek Omgaan met Geld

door: R-Newt jongerenwerk de Twern Werkboek Omgaan met Geld door: R-Newt jongerenwerk de Twern Werkboek Omgaan met Geld Les 1 Omgaan met Geld eze les leren jullie een aantal woorden die met het omgaan van geld te maken hebben, gaan jullie praten over geld en gaan

Nadere informatie

Lesbrief Meneer Beer

Lesbrief Meneer Beer Lesbrief Meneer Beer Het verhaal Het verhaal gaat over Meneer Beer. Hij is verliefd op een prachtig berinnetje, maar hij durft het haar niet te vertellen. Hij vindt zichzelf maar een eenvoudige beer. Om

Nadere informatie

Maak je eigen jaarbegroting

Maak je eigen jaarbegroting Maak je eigen jaarbegroting Inleiding Een begroting maken. Het woord begroting wordt normaal gesproken alleen gebruikt bij bedrijven en de overheid. Maar het is tijd om ook jouw budget dezelfde aandacht

Nadere informatie

De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u?

De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u? De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u? Onafhankelijke informatie voor consumenten Wat is renterisico? Als u geld nodig heeft, kunt u een lening afsluiten. U moet het geleende geld wel terugbetalen.

Nadere informatie

De kritische consument

De kritische consument De kritische consument Inleiding Om producten te kunnen maken heb je grondstoffen nodig. Mensen werken met deze grondstoffen en maken er producten van die we consumeren. Een ondernemer is tevreden als

Nadere informatie

Loop geen onnodig risico. Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Verstandig Lenen

Loop geen onnodig risico. Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Verstandig Lenen Loop geen onnodig risico Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Verstandig Lenen Voor wie is deze folder? Je kent vast wel die reclames over geld lenen. Snel extra geld, dat klinkt

Nadere informatie

[zelf op te maken en in te vullen > denk hierbij aan het tonen van een foto en/of logo van de bank, je naam etc.

[zelf op te maken en in te vullen > denk hierbij aan het tonen van een foto en/of logo van de bank, je naam etc. Beschrijving Deze gastles gaat over inzicht krijgen in je inkomen en uitgaven. Jongeren moeten zorgen dat ze inkomen hebben. Anders is het lastig om een eigen leven in te vullen. Zakgeld, kleedgeld, baantje,

Nadere informatie

Beschrijving Sparen en lenen zijn, naast het betalingsverkeer, de diensten van de bank waar de meeste mensen gebruik van maken.

Beschrijving Sparen en lenen zijn, naast het betalingsverkeer, de diensten van de bank waar de meeste mensen gebruik van maken. Beschrijving Sparen en lenen zijn, naast het betalingsverkeer, de diensten van de bank waar de meeste mensen gebruik van maken. Heb jij inzicht in jouw geld- en bankzaken? Welke betaalvormen zijn er en

Nadere informatie

Geldtips van de Geld Universiteit. Een gratis e book gevuld met handige tips om goed met geld om te gaan.

Geldtips van de Geld Universiteit. Een gratis e book gevuld met handige tips om goed met geld om te gaan. Geldtips van de Een gratis e book gevuld met handige tips om goed met geld om te gaan. 1 Aankopen 1. Vermijd impulsaankopen, vaak heb je later spijt als het saldo van je bankrekening te laag is geworden

Nadere informatie

Kim Dalessi. K.dalessi@student.fontys.nl

Kim Dalessi. K.dalessi@student.fontys.nl 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 Hallo!!...3 Aflevering 1...7 Opdracht 1...7 Opdracht 2...8 Aflevering 2...9 Opdracht 3...9 Opdracht 4...10 Aflevering 3...11 Opdracht 6...12 Opdracht 7...13 Werkblad Logboek...14

Nadere informatie

kwaliteiten en motieven

kwaliteiten en motieven Project Kerntaken Werkprocessen Competenties Afspraak is afspraak Stuurt de eigen loopbaan Functioneert als werknemer in een arbeidsorganisatie Reflecteert op eigen kwaliteiten en motieven Gedraagt zich

Nadere informatie

Omgaan met geld. Budgetteren

Omgaan met geld. Budgetteren Omgaan met geld We leven in een consumptiemaatschappij. Overal worden goederen en diensten aangeboden. Via reclames word je aangemoedigd om steeds meer te kopen. Maar als consument moet je op je hoede

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor Q3 2009 Kredietwaarschuwingszin

AFM Consumentenmonitor Q3 2009 Kredietwaarschuwingszin AFM Consumentenmonitor Q3 009 Kredietwaarschuwingszin GfK Michel van der List Marcel Cools/ Niek Damen Indeling Rapportage Kredietwaarschuwingszin 1 Onderzoeksverantwoording Kennisvragen Kredietwaarschuwingszin

Nadere informatie

FD0578 0305(i) Leningen

FD0578 0305(i) Leningen FD0578 0305(i) Leningen Bij OHRA houden we van duidelijkheid. Dat betekent: weinig kleine lettertjes, geen lange wachttijden en korte lijnen. Zo houden we het overzichtelijk en weet u direct waar u aan

Nadere informatie

M&O - een nieuw vak. Management & Organisatie. Management. Organisatie. Een nieuw vak in de bovenbouw van havo/vwo

M&O - een nieuw vak. Management & Organisatie. Management. Organisatie. Een nieuw vak in de bovenbouw van havo/vwo Management & Organisatie Een nieuw vak in de bovenbouw van havo/vwo M&O - een nieuw vak Management en Organisatie (M&O) komt als vak niet voor in de basisvorming. In de Tweede Fase kan je M&O kiezen in

Nadere informatie

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. MINpunten 1 maximumscore 1 2 / 6 x 100 % = 33,3% 2 maximumscore 1 Voorbeeld van een juiste reden: Klantenbinding:

Nadere informatie

Loop geen onnodig risico. Verstandig Lenen

Loop geen onnodig risico. Verstandig Lenen Loop geen onnodig risico Verstandig Lenen Voor wie is deze folder? Je kent vast wel die reclames over geld lenen. Extra geld, dat klinkt aantrekkelijk. Toch kan lenen voor problemen zorgen: 100.000 huishoudens

Nadere informatie

Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Loop geen onnodig risico. Verstandig Lenen

Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Loop geen onnodig risico. Verstandig Lenen Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Loop geen onnodig risico Verstandig Lenen Welke soorten leningen zijn er? De meest voorkomende leningen zijn: Doorlopend krediet: je leent tot

Nadere informatie

Loop geen onnodig risico Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Verstandig Lenen

Loop geen onnodig risico Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Verstandig Lenen Loop geen onnodig risico Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Verstandig Lenen Voor wie is deze folder? Je kent vast wel die reclames over geld lenen. Extra geld, dat klinkt aantrekkelijk.

Nadere informatie

Consumenteninformatie van de AFM en het Nibud. Loop geen onnodig risico. Verstandig Lenen

Consumenteninformatie van de AFM en het Nibud. Loop geen onnodig risico. Verstandig Lenen Consumenteninformatie van de AFM en het Nibud Loop geen onnodig risico Verstandig Lenen Een lening kan soms uitkomst bieden. Maar geld lenen kan ook voor problemen zorgen. In deze folder van het Nationaal

Nadere informatie

Loen Educatie & Schrijfwerk www.economieweb.nl. (N)iets op de bank? Lesbrief over sparen en lenen

Loen Educatie & Schrijfwerk www.economieweb.nl. (N)iets op de bank? Lesbrief over sparen en lenen (N)iets op de bank? Lesbrief over sparen en lenen Het is makkelijk en verstandig om geld achter de hand te hebben. Er kan bijvoorbeeld iets kapot gaan in huis, of je spaart voor iets dat je graag wil hebben.

Nadere informatie

Afbetaling Aflossing Aflossingsvrije lening Beleggingskrediet BKR of Bureau Kredietregistratie Consumptief krediet Creditcard

Afbetaling Aflossing Aflossingsvrije lening Beleggingskrediet BKR of Bureau Kredietregistratie Consumptief krediet Creditcard Begrippenlijst A-Z Afbetaling Als u iets op afbetaling koopt, krijgt u uw aankoop direct mee. Vervolgens betaalt u het aankoopbedrag in termijnen terug. U wordt pas officieel eigenaar van uw aankoop zodra

Nadere informatie

Ga naar www.nibud.nl klik bij Test en spel op: Alle tests en spellen Doe de test: Wat voor geldtype ben jij? Uitslag: je bent een

Ga naar www.nibud.nl klik bij Test en spel op: Alle tests en spellen Doe de test: Wat voor geldtype ben jij? Uitslag: je bent een kritisch consument Geld genoeg? In deze opdracht ga je je eigen inkomsten vergelijken met leeftijdgenoten, je maakt een overzicht van je inkomsten en uitgaven. Daarna laat je zien hoe belangrijk reclame

Nadere informatie

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor (1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor Beschrijving (ter info voor gastdocent) Deze gastles gaat over je leefstijl en welk soort uitgavenpatroon de leerling heeft. Ben je je bewust

Nadere informatie

Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag

Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag In 2009 bestond het Nibud 30 jaar. Tijdens het jubileumjaar heeft het Nibud geld ingezameld om binnen het onderwijs extra aandacht te kunnen besteden aan

Nadere informatie

Vakantiegeldenquete 2010

Vakantiegeldenquete 2010 Vakantiegeldenquete 2010 Inleiding Net als vorig jaar heeft het Nibud onderzoek gedaan naar de manier waarop mensen zich in financieel opzicht voorbereiden op de vakantie en of men zich aan hun budget

Nadere informatie

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering Een nieuwe bank Lesvoorbereiding Crisis graad 2 Voorzie speelgoed - geld, echte kleine muntstukken of print het blad met de centen. Op elk blad staan 100 centen in rijen van 10. Zo kan je gemakkelijk het

Nadere informatie

a Wie lenen er allemaal voor de aanschaf van een duurzaam consumptiegoed? b Wie lenen er allemaal wegens een onverwachte tegenslag?

a Wie lenen er allemaal voor de aanschaf van een duurzaam consumptiegoed? b Wie lenen er allemaal wegens een onverwachte tegenslag? Eindtoets hoofdstuk 1 Kopen doe je zo (CONSUMEREN) 1.3 Ik spaar, leen en beleg mijn geld 1 REDENEN OM TE SPAREN Hier staan zes mensen die sparen: Linda zet geld opzij voor haar vakantie Roy belegt in aandelen

Nadere informatie

Financiële opvoeding. September 2007

Financiële opvoeding. September 2007 Financiële opvoeding September 2007 Inhoud INHOUD... 1 1 INLEIDING... 2 1.1 AANLEIDING... 2 1.2 METHODE VAN ONDERZOEK... 2 1.3 ACHTERGRONDVARIABELEN... 3 LEESWIJZER... 4 2 ZAKGELD EN KLEEDGELD... 5 2.1

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bijlage 20. Inleiding 3. Nuttige websites 27. Lesmateriaal 3 Leerdoelen 3 Lesopzet 4 Uitgangspunten 5 Voorbereiding 5

Inhoudsopgave. Bijlage 20. Inleiding 3. Nuttige websites 27. Lesmateriaal 3 Leerdoelen 3 Lesopzet 4 Uitgangspunten 5 Voorbereiding 5 Inhoudsopgave Inleiding 3 Lesmateriaal 3 Leerdoelen 3 Lesopzet 4 Uitgangspunten 5 Voorbereiding 5 Bijlage 20 Nuttige websites 27 Literatuurlijst 28 Lesdag 1: Les 1 Zakgeld 6 Les 2 Besteding zakgeld en

Nadere informatie

Thema 1 Pizzeria ANTWOORDEN

Thema 1 Pizzeria ANTWOORDEN 1 Thema 1 Pizzeria ANTWOORDEN Deel 1 Consumptie 1. Ieder mens probeert zo veel mogelijk wensen te vervullen. Iedereen begint daarbij met de belangrijkste behoeften: eten, drinken, kleding en een dak boven

Nadere informatie

Kwaliteitscheck. Heeft de adviseur jou van tevoren uitgelegd welke stappen je moet doorlopen om een hypotheek af te sluiten?

Kwaliteitscheck. Heeft de adviseur jou van tevoren uitgelegd welke stappen je moet doorlopen om een hypotheek af te sluiten? Kwaliteitscheck 1.)Verloop en tijdsduur Voordat je een hypotheek afsluit, moet de adviseur met jou een aantal stappen doorlopen. Hij moet jou van tevoren uitleggen welke stappen dat zijn. De stappen die

Nadere informatie

MODULE 3: Het eigen adviesbureau De eigen winkel (vaardigheidstoets voor de opleidingen Modestyling en Interieuradviseur) Inhoud:

MODULE 3: Het eigen adviesbureau De eigen winkel (vaardigheidstoets voor de opleidingen Modestyling en Interieuradviseur) Inhoud: Het eigen adviesbureau De eigen winkel (vaardigheidstoets voor de opleidingen Modestyling en Interieuradviseur) MODULE 3: BTW Inhoud: Consumentenprijs Verkoopprijs Te betalen btw Verschuldigde btw Af te

Nadere informatie

Nederlands in Uitvoering

Nederlands in Uitvoering Nederlands in Uitvoering Leerjaar 1 Omgaan met geld Een informatieve tekst lezen Algemene modulegegevens Leerjaar: 1 Taaltaak: Een informatieve tekst lezen Thema: Omgaan met geld Leerstijlvariant: DOE

Nadere informatie

Wat je moet weten als je een hypotheek kiest?

Wat je moet weten als je een hypotheek kiest? Wat je moet weten als je een hypotheek kiest? Als je een hypotheek af gaat sluiten, moet je aan een heleboel dingen denken. We hebben een aantal vragen voor je op een rijtje. Klik op de doorlinks hiernaast

Nadere informatie

Zorgen voor geld. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/60027

Zorgen voor geld. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/60027 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres ana calixto 25 April 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/60027 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Nederlands in Uitvoering

Nederlands in Uitvoering Nederlands in Uitvoering Omgaan met geld Een informatieve tekst lezen Kun jij met geld omgaan? Hoe ga jij met geld om? Geef je het uit als water of ben je juist heel zuinig? Gaat jouw geld op aan beltegoed

Nadere informatie

Wij zijn VDZ. Onze boodschap is helder: niemand regelt je geldzaken. beter dan wij. Dat is niet arrogant bedoeld, maar het uitgangspunt

Wij zijn VDZ. Onze boodschap is helder: niemand regelt je geldzaken. beter dan wij. Dat is niet arrogant bedoeld, maar het uitgangspunt Wij zijn VDZ. Onze boodschap is helder: niemand regelt je geldzaken beter dan wij. Dat is niet arrogant bedoeld, maar het uitgangspunt van onze dienstverlening. Deze tijd vraagt om transparantie. Wij regelen

Nadere informatie

Aflevering 6: Eigen bedrijf

Aflevering 6: Eigen bedrijf Aflevering 6: Eigen bedrijf Vragen vooraf: Heb je wel eens een eigen bedrijf gehad? Als je een eigen bedrijf zou beginnen, wat voor soort bedrijf zou dat dan zijn? Hoofditem Fragment 1 Korte inhoud: Khalid

Nadere informatie

De 15 valkuilen om voor op te passen bij het aangaan van een lening of krediet!

De 15 valkuilen om voor op te passen bij het aangaan van een lening of krediet! De 15 valkuilen om voor op te passen bij het aangaan van een lening of krediet! Wees u bewust van deze valkuilen om niet bedrogen uit te komen Pagina 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Valkuil 1. Aanbiedingen...

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Les 28. Geld lenen Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren met een bank over geld lenen. Woorden en zinnen gebruiken die gaan over het

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Vreemd vermogen op lange termijn. Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen:

Hoofdstuk 12. Vreemd vermogen op lange termijn. Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen: www.jooplengkeek.nl Vreemd vermogen op lange termijn Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen: 1. Onderhandse lening. 2. Obligatie lening. 3.

Nadere informatie

Sparen voor je hartenwens

Sparen voor je hartenwens Sparen voor je hartenwens Woorden van deze les de periode de rente iets lenen aan iemand de overuren sparen bepaald carrière maken de optie het contract het inkomen Wat weet je al? Lees het woord. Kun

Nadere informatie

Aflevering 6: Eigen bedrijf

Aflevering 6: Eigen bedrijf Aflevering 6: Eigen bedrijf Vragen vooraf: Heb je wel eens een eigen bedrijf gehad? Ken je mensen met een eigen bedrijf? Wat voor soort bedrijf is dat? Hoofditem Fragment 1 Korte inhoud: Khalid wil een

Nadere informatie

Werkgeversverklaring (origineel, vast dienstverband of jaarcontract met intentieverklaring)

Werkgeversverklaring (origineel, vast dienstverband of jaarcontract met intentieverklaring) Jouw checklist Persoonlijk Geldig identiteitsbewijs (origineel; paspoort, rijbewijs of identiteitskaart) Uitreksel BKR (optioneel) Inkomen Salarisstrook (kopie, over de afgelopen drie maanden) Werkgeversverklaring

Nadere informatie

Krediet op creditcard

Krediet op creditcard Krediet op creditcard Met een krediet op uw creditcard kunt u de aankopen met uw RaboCard of Rabo GoldCard desgewenst gespreid terug betalen. En dan betaalt u natuurlijk alleen rente als u dat krediet

Nadere informatie

ADVIES &TIPS WEETJES. Krediet en Leningen

ADVIES &TIPS WEETJES. Krediet en Leningen ADVIES WEETJES &TIPS Krediet en Leningen 1. WELKE KREDIETEN BESTAAN ER? WELKE ZIJN DE VOORDELIGSTE? Eenvoudig gesteld, zijn er drie vormen van consumentenkrediet: Een kredietopening. Dit is een bedrag

Nadere informatie

Persoonlijk adviesrapport van mevrouw Erna Wilmink

Persoonlijk adviesrapport van mevrouw Erna Wilmink Persoonlijk adviesrapport van mevrouw Erna Wilmink Voor je ligt een persoonlijk adviesrapport als resultaat van de door jou ingevulde checklist hypotheekgesprek. Op basis van je antwoorden vind je hieronder

Nadere informatie

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu Een gebouw inrichten Lesbrief over inrichting en afwerking Project Topstages www.ontdektechniek.nu Deel A: Voorbereiding Inleiding Het Mondial College krijgt binnenkort een nieuw gebouw. In dit gebouw

Nadere informatie

Antwoord: Koning Willem-Alexander maar er zijn ook nog munten met het portret van prinses Beatrix in omloop.

Antwoord: Koning Willem-Alexander maar er zijn ook nog munten met het portret van prinses Beatrix in omloop. Voordat je met de gastles begint is het prettig als je de volgende stappen neemt: 1. Stel jezelf voor en vertel welk werk je doet bij DNB. 2. Maak afspraken met de kinderen. Als ze een vraag hebben, moeten

Nadere informatie

Kredietbehoefte in crisistijd

Kredietbehoefte in crisistijd Kredietbehoefte in crisistijd U kunt het verschil maken voor uw klanten. In goede én in slechte tijden. De wereld om ons heen is in de afgelopen vijf jaar in rap tempo veranderd: we zitten midden in een

Nadere informatie

Algemene informatie hypotheken (starter)

Algemene informatie hypotheken (starter) Algemene informatie hypotheken (starter) Wij zetten de belangrijkste begrippen voor u op een rijtje: Hypotheekvormen... 2 Annuïteitenhypotheek... 2 Lineaire hypotheek... 2 Leningvormen... 2 Doorlopend

Nadere informatie

Economie, Wet- en Regelgeving

Economie, Wet- en Regelgeving Economie, Wet- en VRAAG: Hoe is de aansluiting van de DGS-leerstof Economie, Wet- en op de CKS gerealiseerd? Bronnen: S LL&B S Kwalificatiedossiers Ondernemen/Managen C Kerntaak 4: Onderneemt/Managet Werkprocessen:.9

Nadere informatie

Zakgeld = Leergeld. Financieel gedrag van 6- en 7-jarigen

Zakgeld = Leergeld. Financieel gedrag van 6- en 7-jarigen Zakgeld = Leergeld Financieel gedrag van 6- en 7-jarigen Zakgeld = Leergeld Financieel gedrag van 6- en 7-jarigen Financieel gedrag van 6- en 7-jarigen/ 2 Inhoud 1.INLEIDING... 4 1.1 AANLEIDING... 4 1.2

Nadere informatie

LESHANDLEIDING. NIVEAU vmbo 2 e en 3 e leerjaar. VAKGEBIEDEN burgerschap/maatschappijleer, Nederlands.

LESHANDLEIDING. NIVEAU vmbo 2 e en 3 e leerjaar. VAKGEBIEDEN burgerschap/maatschappijleer, Nederlands. LESHANDLEIDING NIVEAU vmbo 2 e en 3 e leerjaar. VAKGEBIEDEN burgerschap/maatschappijleer, Nederlands. DOELSTELLING Met deze les worden doelen bereikt die aansluiten op referentieniveau 2F en 3F mondelinge

Nadere informatie

September 2014. Jongeren & geld. De financiële situatie en hulpbehoefte van 12- tot en met 24-jarigen. Anna van der Schors Minou van der Werf

September 2014. Jongeren & geld. De financiële situatie en hulpbehoefte van 12- tot en met 24-jarigen. Anna van der Schors Minou van der Werf September 2014 Jongeren & geld De financiële situatie en hulpbehoefte van 12- tot en met 24-jarigen Anna van der Schors Minou van der Werf SAMENVATTING EN CONCLUSIE... 5 De financiële situatie en de beleving

Nadere informatie

Gewoon zo! Geld: Wat moet je weten als je gaat winkelen? MAKKELIJKLEZENGIDS OVER GELD

Gewoon zo! Geld: Wat moet je weten als je gaat winkelen? MAKKELIJKLEZENGIDS OVER GELD Gewoon zo! Geld: Wat moet je weten als je gaat winkelen? MAKKELIJKLEZENGIDS OVER GELD Betalen Als je een boodschap doet of bijvoorbeeld een trui koopt, moet je afrekenen. Betalen kan op verschillende manieren.

Nadere informatie

De Hypotheek. De Hypotheekrente. Rentevastperiode. Wat is een hypotheek? Wat zijn de kosten van mijn lening? Variabele rente

De Hypotheek. De Hypotheekrente. Rentevastperiode. Wat is een hypotheek? Wat zijn de kosten van mijn lening? Variabele rente De Hypotheek Je gaat een woning kopen en hebt hiervoor een lening nodig van de bank. In deze toelichting proberen wij je inzichtelijk te maken wat een hypotheek is en wat de meest voorkomende vormen zijn.

Nadere informatie

Verantwoord lenen bij Delta Lloyd

Verantwoord lenen bij Delta Lloyd Verantwoord lenen bij Delta Lloyd Beste klant, De huizenprijzen zijn de laatste jaren flink gedaald. Daardoor houden steeds meer mensen na verkoop van de woning een restschuld over. Als de verkoopopbrengst

Nadere informatie

Desiree Piar 0824864 CMD 1B Docent : James boekbinder Project : vrijwilligers 55+ Doelgroeponderzoeksverslag

Desiree Piar 0824864 CMD 1B Docent : James boekbinder Project : vrijwilligers 55+ Doelgroeponderzoeksverslag Doelgroeponderzoeksverslag Interviews Naam: Sharlene Piar Arends leeftijd: 59 Hoe zou jij een tienermoeder helpen als jij een vrijwilliger was? En waarmee zou je een tienermoeder mee helpen? Advies geven

Nadere informatie

Voorblad Wat is geld?

Voorblad Wat is geld? Voorblad Wat is geld? Je hebt de test op de website van Nibud gedaan: http://service.nibud.nl/geldtypetest/ Welk geldtype ben je? Vind je dit zelf ook? Motiveer je antwoord. Beantwoord de volgende vragen

Nadere informatie

Scenario 1 Er liggen ongeopende letters op tafel. Ze liggen er al langer dan een week.

Scenario 1 Er liggen ongeopende letters op tafel. Ze liggen er al langer dan een week. Aanvullende dialogen Scenario 1 Er liggen ongeopende letters op tafel. Ze liggen er al langer dan een week. Scenario 1 Er liggen ongeopende letters op tafel. Ze liggen er al langer dan een week. Scenario:

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van (mijn) geld

Wegwijs in de wereld van (mijn) geld Wegwijs in de wereld van (mijn) geld Handleiding ontwikkeld door het Sint-Pieterscollege in samenwerking met KHLeuven- departement Economisch Hoger Onderwijs September 2013 With the support of the Lifelong

Nadere informatie

CITROËN AUTOFINANCIERING

CITROËN AUTOFINANCIERING CITROËN AUTOFINANCIERING WELKE FINANCIERING PAST BIJ U? WIJ HELPEN U GRAAG OP WEG CITROËN FINANCIAL SERVICES HELPT U GRAAG OP WEG U wilt een nieuwe auto, maar u kunt uw aankoop niet in één keer bekostigen.

Nadere informatie

Meenemen studieleningen bij acceptatie hypothecair krediet

Meenemen studieleningen bij acceptatie hypothecair krediet Meenemen studieleningen bij acceptatie hypothecair krediet Nibud, mei 2016 Het ministerie van BZK heeft het Nibud advies gevraagd hoe de studieschuld meegenomen dient te worden bij hypotheekverstrekking,

Nadere informatie

AUTOFINANCIERING WELKE FINANCIERING PAST BIJ U? WIJ HELPEN U GRAAG OP WEG

AUTOFINANCIERING WELKE FINANCIERING PAST BIJ U? WIJ HELPEN U GRAAG OP WEG AUTOFINANCIERING WELKE FINANCIERING PAST BIJ U? WIJ HELPEN U GRAAG OP WEG 2 PEUGEOT FINANCE HELPT U GRAAG OP WEG U WILT EEN NIEUWE AUTO, MAAR U KUNT UW AANKOOP NIET IN ÉÉN KEER BEKOSTIGEN. DAN HELPT PEUGEOT

Nadere informatie

AUTOFINANCIERING WELKE FINANCIERING PAST BIJ U? WIJ HELPEN U GRAAG OP WEG

AUTOFINANCIERING WELKE FINANCIERING PAST BIJ U? WIJ HELPEN U GRAAG OP WEG AUTOFINANCIERING WELKE FINANCIERING PAST BIJ U? WIJ HELPEN U GRAAG OP WEG PEUGEOT FINANCE HELPT U GRAAG OP WEG U WILT EEN NIEUWE AUTO, MAAR U KUNT UW AANKOOP NIET IN ÉÉN KEER BEKOSTIGEN. DAN HELPT PEUGEOT

Nadere informatie

Is jouw eurocent al gevallen

Is jouw eurocent al gevallen Crisis graad 3 Is jouw eurocent al gevallen Lesvoorbereiding Projecteer de krantenkoppen of verzamel zelf krantenkoppen over de economische crisis. Knip het verhaal van de crisis in 6 stukken (1 deel voor

Nadere informatie

Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken

Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken De huizenprijzen zijn in Nederland sinds 2008 flink gedaald. Dat is goed nieuws voor starters die een huis willen kopen.

Nadere informatie

KLANTPROFIELFORMULIER INZAKE CONSUMPTIEF KREDIET CLIENT

KLANTPROFIELFORMULIER INZAKE CONSUMPTIEF KREDIET CLIENT KLANTPROFIELFORMULIER INZAKE CONSUMPTIEF KREDIET CLIENT Inventarisatie / algemeen 1. Beschikt u over spaartegoeden, effecten- of aandelenportefeuilles Ja, de omvang daarvan is minder dan 1.000. Ja, de

Nadere informatie

De Grote Familiebankquiz. ABN AMRO bank 5 maart 2015

De Grote Familiebankquiz. ABN AMRO bank 5 maart 2015 De Grote Familiebankquiz ABN AMRO bank 5 maart 2015 OEFENVRAAG Wat is een Familiebank? A. Met de hele familie bankieren bij één bank B. Ouders die geld lenen aan hun kinderen C. Alle financiële ondersteuning

Nadere informatie

Leren, Loopbaan en Burgerschap 2009 2010 MBO Handel MBO Zakelijke Dienstverlening

Leren, Loopbaan en Burgerschap 2009 2010 MBO Handel MBO Zakelijke Dienstverlening Leren, Loopbaan en Burgerschap 2009 2010 MBO Handel MBO Zakelijke Dienstverlening Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Wat is Leren, Loopbaan en Burgerschap?... 3 Hoe ziet dat eruit tijdens mijn opleiding?...

Nadere informatie

Slim omgaan met geld

Slim omgaan met geld Slim omgaan met geld Deel 1 Oorzaken en financieel overzicht. Dit werkboek is van: Datum: 1 Copyright - Drukke Moeders Marijke Minten Welkom Drukke Moeders Online Cursus Financiën Werkboek Dit is een werkboek

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Lesbrief 28. De belastingaanslag. Wat leert u in deze les? Informatie over uw inkomsten begrijpen. Informatie over uw uitgaven begrijpen.

Nadere informatie

Voorwoord. Nout Wellink President van de Nederlandsche Bank

Voorwoord. Nout Wellink President van de Nederlandsche Bank Voorwoord Sinds begin jaren negentig domineren koopwoningen de Nederlandse woningmarkt. Er worden stelselmatig meer koop- dan huurwoningen opgeleverd en het aantal koopwoningen is inmiddels groter dan

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Inleiding in professional organizing 9

Inhoud. Deel 1 Inleiding in professional organizing 9 Inhoud Deel 1 Inleiding in professional organizing 9 1 Geschiedenis en context van professional organizing 11 1.1 Een stukje geschiedenis 11 1.2 Een definitie 12 1.3 Klanten 12 1.4 Voorbeelden van professional

Nadere informatie

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl Studeren in 2015-2016 Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten www.wijzeringeldzaken.nl Alles over studeren en geldzaken op een rij: Zorgen over geld, daar zit niemand op te wachten. Zeker niet

Nadere informatie

Als we geld lenen noemen we dat vreemd vermogen.

Als we geld lenen noemen we dat vreemd vermogen. www.jooplengkeek.nl Enkelvoudige interest Als we geld lenen noemen we dat vreemd vermogen. Voor een lange periode (lang krediet) of een korte periode (kort krediet), maar het is altijd tijdelijk. We moeten

Nadere informatie

Doel Leerlingen kunnen in eigen woorden formuleren waarvoor en wanneer de berekeningen nodig zijn en deze op een correcte manier uitrekenen.

Doel Leerlingen kunnen in eigen woorden formuleren waarvoor en wanneer de berekeningen nodig zijn en deze op een correcte manier uitrekenen. Algemene informatie: De aankomende 2 lessen ga je in groepjes van drie personen je bezig houden met het berekenen van procenten. Er zijn drie vormen en iedereen behandeld alle vormen. Jullie wisselen om

Nadere informatie

Uw koopkracht in de toekomst

Uw koopkracht in de toekomst Een goed gesprek over Uw koopkracht in de toekomst Nadenken over de toekomst. Dat is wat ons kantoor dagelijks doet. De toekomst van u, en die van de andere relaties van ons kantoor. De ene keer gaat het

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

management & organisatie

management & organisatie Voorlichting management & organisatie vernieuwde tweede fase HAVO/VWO Een nieuw vak in de bovenbouw Ter voorbereiding is een deel van de stof bij het vak economie in de derde klas HAVO /VWO opgenomen.

Nadere informatie

Nederlands CSE GL en TL. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nederlands CSE GL en TL. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage. Examen VMBO-GL en TL 2016 tijdvak 2 woensdag 22 juni 13:30-15:30 uur Nederlands CSE GL en TL Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2007 tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur economie CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit examen

Nadere informatie

Kun jij slim shoppen?

Kun jij slim shoppen? Kun jij slim shoppen? Wie heeft er al iets gehoord over de Week van het geld? Als ik later groot ben Omgaan met geld is leuk, zeker als je hebt geleerd hoe je dit kunt doen. Als jullie groot zijn, krijgen

Nadere informatie

Immotheker, hoe financier ik de aankoop van mijn woning?

Immotheker, hoe financier ik de aankoop van mijn woning? Immotheker, hoe financier ik de aankoop van mijn woning? De beste formule ook voor mijn verzekering Dankzij de Immotheker weet ik precies hoeveel ik kan besteden. Als klant krijg je bij de Immotheker gratis

Nadere informatie

ERN. Klantgericht handelen. Taak. Doelen. Werk jij ook zo klantgericht dat elke klant met een tevreden gevoel de winkel verlaat?

ERN. Klantgericht handelen. Taak. Doelen. Werk jij ook zo klantgericht dat elke klant met een tevreden gevoel de winkel verlaat? VERKOPER Klantgericht handelen Joop heeft zojuist een wasmachine aan een klant verkocht. En hij heeft met de klant afgesproken op welke dag en hoe laat de wasmachine wordt afgeleverd. Een monteur zal het

Nadere informatie

Houd rekening met rentestijgingen

Houd rekening met rentestijgingen Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Loop geen onnodig renterisico Houd rekening met rentestijgingen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen die geld leent of gaat lenen.

Nadere informatie

Examendocument Behorend bij de BEWIJSMAP. Loopbaan en Burgerschap. Cohort 2014. Opleiding Verpleegkunde. Crebonummer 95520.

Examendocument Behorend bij de BEWIJSMAP. Loopbaan en Burgerschap. Cohort 2014. Opleiding Verpleegkunde. Crebonummer 95520. Examendocument Behorend bij de BEWIJSMAP Loopbaan en Burgerschap Cohort 2014 Opleiding Verpleegkunde Crebonummer 95520 Leerweg BOL/BBL Dimensies Loopbaan en Burgerschap Loopbaan Politiek-juridisch Economisch

Nadere informatie

Money Matters. Docentenhandleiding

Money Matters. Docentenhandleiding Money Matters Docentenhandleiding Money Matters Money Matters is een simulatiegame waarin jongeren ervaren wat de gevolgen zijn van keuzes die zij maken tussen 15 en 30 jaar. Ze moeten in staat zijn volledig

Nadere informatie

PE Plus Consumptief Krediet oefenexamen

PE Plus Consumptief Krediet oefenexamen PE Plus Consumptief Krediet oefenexamen Kennis Vraag 1 Miriam wil haar eigen kapperszaak beginnen. Aangezien ze geen eigen vermogen heeft, wil ze haar kapperszaak financieren met behulp van crowdfunding.

Nadere informatie

www.mitsubishi-mobielplus.nl - 2014 MOBIEL+ AUTOFINANCIERINGEN

www.mitsubishi-mobielplus.nl - 2014 MOBIEL+ AUTOFINANCIERINGEN www.mitsubishi-mobielplus.nl - 2014 MOBIEL+ AUTOFINANCIERINGEN MOBIEL+ AUTOFINANCIERINGEN FINANCIEREN? EEN PRIMA OPTIE! Mobiel+ Autofinancieringen biedt verschillende financieringsvormen die helemaal kunnen

Nadere informatie

DVD Jongeren en schulden

DVD Jongeren en schulden DVD Jongeren en schulden Werkwijze: De leerlingen bekijken het filmpje. Daarna krijgen zij een vragenlijst die ze beginnen invullen zo ver ze kunnen. Daarna wordt de film opnieuw bekeken in drie delen

Nadere informatie

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Valt het mee of tegen? a Als Yara een appartement koopt moet ze een hypotheek afsluiten. Hiervoor betaalt ze iedere maand een bepaald bedrag. Dit zijn haar

Nadere informatie