inhoud index FWG Trendrapport De zorg terug naar de tekentafel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "inhoud index FWG Trendrapport De zorg terug naar de tekentafel"

Transcriptie

1

2 inhoud FWG Trendrapport De zorg terug naar de tekentafel Utrecht, november 2013

3 inhoud Het FWG Trendrapport is een uitgave van FWG Tekst Geertje van de Ven, Astrid Westerbeek, Peter Andriessen Ontwerp Hollands Lof, Haarlem Druk Veenman+, Rotterdam isbn/ean:

4 Voorwoord inhoud Voor u ligt het vierde FWG Trendrapport, met als titel De zorg terug naar de tekentafel. Een veelzeggende titel, een aanmoediging wellicht, in tijden van grote verandering. Want waar zien zorgorganisaties zich voor gesteld? Met kostenbeheersing als vertrekpunt worden grote transities doorgevoerd. Organisaties in de cure en in de care trachten zich staande te houden door de zorg zo te reorganiseren dat kwaliteit en betaalbaarheid in evenwicht zijn. Zorgverzekeraars, en in toenemende mate ook gemeenten, dwingen als inkopers lage prijzen af. Voor veel zorgorganisaties loopt de druk (te) hoog op. Het eindplaatje, het ideaal, is redelijk onbetwist: zorgorganisaties streven graag op efficiënte wijze naar een integraal en samenhangend zorgaanbod waarin cliënten centraal staan. Ze staan ervoor open dit samen te doen met andere zorg- en welzijnsaanbieders, in de wijk, dicht bij de cliënt. Maar het verandermodel dat wordt opgelegd, geeft weinig ruimte voor groei en ontwikkeling. Er rijzen vragen over de haalbaarheid van de beoogde veranderingen, en over de snelheid en de zorgvuldigheid waarmee ze worden doorgezet. De noodzaak tot kostenbeheersing leidt ook tot maatschappelijke debatten over solidariteit en kwaliteit van leven. Welke zorg willen we nog met elkaar betalen? Welke verantwoordelijkheid hebben burgers zelf? Wanneer zijn we tevreden over zorg die geleverd is? Kortom: we leven in een tijd waarin we de betekenis van goede gezondheidszorg opnieuw definiëren. En het is ons inziens van belang om daarin als zorg verantwoordelijkheid te nemen, kwaliteit te bewaken én grenzen te stellen. Wat heeft het voorliggende rapport u in dat kader te bieden? In elk geval een helder overzicht van de belangrijkste trends en ontwikkelingen, met scherpe analyses, en de (verwachte) effecten op organisaties en op functies. Dat geeft u enige grip op de toekomst, op de te bepalen richting, en op de ontwikkeling van de toekomstige professional. En wellicht geeft het de eerste contouren op uw tekentafel. We wensen u veel leesplezier. Jan Fidder, voorzitter Raad van Toezicht FWG Jan Helmond, Algemeen directeur FWG voorwoord 3

5 4 de zorg terug naar de tekentafel inhoud

6 Inhoud inhoud (volgende) voorwoord 3 inleiding 7 1 kostenbeheersing gereguleerde marktwerking: een ingreep met weinig effect hervorming van het zorglandschap bezuinigingsmaatregelen op aannames gebaseerd aanpak fraude aanpak zorgverspilling zorgverzekeraar wordt (te) machtige inkoper hogere eigen bijdrage burger effecten op zorgorganisaties effecten op functies en onderwijs 33 2 actief burgerschap terug naar de participatiestaat ongewijzigde missie: het stimuleren van de participerende patiënt toenemende verantwoordelijkheid van burgers voor gezonde leefstijl en gepast zorggebruik burger moet meer informele zorg gaan verlenen en ontvangen effecten op zorgorganisaties effecten op functies en onderwijs 52 3 naar een nieuwe zorgorganisatie transitie van jeugdzorg en langdurige zorg: gemeenten aan zet integraal en samenhangend zorgaanbod krijgt steeds meer vorm toenemende ontschotting, binnen de zorg en tussen sectoren effecten op zorgorganisaties effecten op functies en onderwijs 74 inhoud 5

7 (vorige) 4 zorg dicht bij huis opkomst zelfzorg en halvelijnszorg wijkgerichte aanpak neemt een vlucht snellere uitrol van zorg op afstand is noodzakelijk een tekort aan zelfstandige woningen dreigt inclusie in de wijk komt niet vanzelf op gang effecten op zorgorganisaties effecten op functies en onderwijs 97 5 meten is weten? op zoek naar een breed gedragen definitie van kwaliteit transparantie en kwaliteitsbewaking zetten door in de cure kwaliteitsborging blijft achter in care care pleit voor loslaten controle en borging effecten op zorgorganisaties effecten op functies en onderwijs de wendbare werkvloer zorgorganisaties werken aan toekomstbestendig personeels beleid organisaties en professionals laveren tussen paradoxen effecten op zorgorganisaties effecten op functies en onderwijs 136 bijlage 1 bronnen 145 bijlage 2 index 169 bijlage 3 expertgroepen 173 bijlage 4 onderzoeksmethodiek 177 bijlage 5 verklarende woordenlijst 181 bijlage 6 hervorming langdurige zorg de zorg terug naar de tekentafel

8 Inleiding Een nieuw FWG Trendrapport. Een trendrapport waarin we de stormachtige ontwikkelingen vangen, analyseren en projecteren naar de toekomst: waar gaat het heen met de zorg? Nadat we in 2009, 2010 en 2011 een serie trendrapporten uitbrachten onder de titel Zicht op zorg en functies, besloten we in 2012 wel de ontwikkelingen te monitoren, maar geen trendrapport uit te brengen. Dat had als belangrijkste reden dat de ontwikkelingen binnen de meeste thema s niet zo snel gaan. Nu, in het najaar van 2013, constateren we dat een aantal grote thema s in een stroomversnelling is geraakt. Met kostenbeheersing als vertrekpunt worden grote transities doorgevoerd, die omvangrijke gevolgen hebben voor organisaties, medewerkers en burgers. Deze actuele ont wikkelingen geven meer dan voldoende aanleiding voor een nieuw rapport. terug naar de tekentafel De titel van dit rapport vat de ontwikkelingen en de effecten daarvan samen: de traditionele zorg moet omgevormd worden naar iets nieuws en de meeste partijen bevinden zich nog in het stadium van ontwikkelen en schetsen. Op basis van alle signalen die we verzamelden (inzichten van leden uit de expertgroep - zie bijlage 3 - aangevuld met uitgebreide deskresearch), destilleerden we zes hoofdthema s, die allemaal een pijler vormen van de zorg nieuwe stijl. De hoofdthema s zijn: Kostenbeheersing 2.0 Actief burgerschap Naar een nieuwe zorgorganisatie Zorg dicht bij huis Meten is weten? De wendbare werkvloer Het materiaal dat we voor het rapport analyseerden, is grotendeels afkomstig uit de periode juli augustus Voor een beschrijving van de onderzoeksmethodiek verwijzen we naar bijlage 4. inleiding 7

9 van 2011 naar 2013 Hoe verhouden de hoofdthema's zich tot eerdere trendrapporten? Kostenbeheersing was altijd een belangrijk item (maar dan geschaard onder het thema Financiering), en de beweging van Zorg dicht bij huis beschreven we ook al eerder (maar dan onder thema s als Extramuralisering, Ambulantisering, Zorg op afstand en Gezondheid 2.0). Ook het thema Kwaliteit is bekend, maar krijgt dit jaar een veel duidelijker focus: de nadruk ligt op meten, transparantie en vergelijk. De aandacht voor de rol van de burger het Actieve burgerschap is nieuw. En hoewel we altijd zijn ingegaan op ontwikkelingen binnen HR en de arbeidsmarkt, hebben we dit jaar een apart hoofdstuk gewijd aan het thema Wendbare werkvloer. Vooral de hierin geschetste paradoxen waarbinnen organisaties en medewerkers zich moeten bewegen (bijvoorbeeld tussen zorgen en ontzorgen), zijn nieuw en een duidelijk gevolg van actuele ontwikkelingen. Een opmerkelijke constatering betreft het thema innovatie. Het hoofdstuk Flexibiliteit en innovatie uit 2011 blijkt aan actualiteit (helaas) niets te hebben ingeboet. Uit de signalen konden we op het gebied van innovatie een identieke lijn destilleren, precies zoals beschreven in het FWG Trendrapport Hoewel er alweer grote veranderingen in de zorg worden doorgevoerd, zijn de problemen met opschaling van eerdere innovaties kennelijk nog niet verholpen. Nog steeds klinkt de roep om lef en leiderschap en wordt geconstateerd dat oude werkwijzen blijven domineren, ondanks bewijs dat nieuwe methodes beter zijn. Vanwege de identieke verhaallijn hebben we ervoor gekozen er in dit rapport geen apart themahoofdstuk aan te wijden. opbouw van de hoofdstukken Terug naar Zorg is niet meer de zorg zoals we die tot nog toe kenden en beschreven. We zien dat decentralisatie en ontschotting de zorg breder maken: gemeenten, jeugdzorg en welzijn komen nadrukkelijker in beeld. Door de transitie van zorg van de tweede naar de eerste lijn, kregen we dit jaar ook veel meer signalen over de eerste lijn en over anderhalvelijnszorg. De sector gezondheidszorg en de branches daarbinnen laten zich niet meer scherp afbakenen: de zorg wordt diffuser. Wat betekent dat voor het rapport? Een groot deel van de structuur is in lijn met voorgaande rapporten. Zo beginnen we ieder themahoofdstuk met de belangrijkste trends. Daarna volgt een korte, samenvattende inleiding. De belangrijkste ontwikkelingen worden vervolgens uitgewerkt en de laatste paragrafen van ieder themahoofdstuk gaan over de effecten van de ontwikkelingen op zorgorganisaties, en op functies en onderwijs. 8 de zorg terug naar de tekentafel

10 Maar we hebben ons ook laten meenemen in de ontschotting. In die zin dat we vrijer met de branches zijn omgegaan. Naast de traditionele branches (ziekenhuiszorg, VVT, gehandicaptenzorg en ggz) beschrijven we bij voorbeeld ook de effecten op langdurige zorg, jeugdzorg, huisartsenzorg en eerstelijnszorg. Daarnaast hebben we de vrijheid genomen om thema s alleen uit te werken voor die branches waarbinnen actuele ontwikkelingen zichtbaar zijn. Voorheen beschreven we effecten op organisaties en functies bij elk thema, voor elke branche. tot slot Aan de totstandkoming van deze publicatie, hebben verschillende mensen hun medewerking verleend en daar willen we ze graag voor bedanken. Allereerst de experts die opnieuw hun kennis met ons wilden delen. Zonder hun medewerking zou deze publicatie er niet zijn. Daarnaast willen we R&D-collega Marieke Horjus bedanken, die met name bij het analyseproces betrokken was, en collega/fwg-deskundige Benny Bourgonje voor zijn bijdrage aan de paragrafen over effecten op functies. Dank ook aan Nelly Dijkstra voor de prettige samenwerking en de scherpe redactie op inhoud en tekst. Tot slot een woord van dank aan alle medewerkers en de directeur van FWG, voor hun steun, hun input en voor het belang dat zij aan het onderzoek hechten. Astrid Westerbeek, Geertje van de Ven en Peter Andriessen Afdeling R&D inleiding 9

11 10 de zorg terug naar de tekentafel

12

13

14 1 Kostenbeheersing 2.0 Trends: Gereguleerde marktwerking heeft nog weinig effect Toenemende aandacht voor fraude en verspilling Zorgverzekeraar wordt (te) machtige inkoper Burger moet meer bijdragen inleiding Kostenbeheersing is de belangrijkste aanjager van de huidige ontwikkelingen in de zorg. Gezondheidszorg en welzijn kostten in 2012 bijna 93 miljard euro, tegen 64 miljard in De signalen over bezuinigingen zijn niet nieuw, maar de overheid grijpt nu drastischer in om de groeiende zorgkosten te beteugelen. Dat is de reden dat we gekozen hebben voor kostenbeheersing 2.0 als titel van dit hoofdstuk. Terwijl we aan de vooravond staan van een majeure transitie, lijkt een gedegen onderbouwing te ontbreken. De grootste ingreep om kosten te besparen betreft op het hervormen van het zorglandschap. Daarnaast worden discussies gevoerd over zorgverspilling en krijgt de aanpak van fraude prioriteit. De zorgverzekeraars spelen een grote rol in het terugdringen van de zorgkosten. Hun macht neemt toe en daarmee hun rol in de herverdeling van middelen. Ook de burger wordt bij de bezuinigingen niet gespaard. Van hem wordt een gezondere leefstijl verwacht, maar ook een grotere financiële bijdrage aan de zorg. 1 kostenbeheersing

15 Nederland een van de landen met de hoogste zorgkosten 2 Nederland staat wereldwijd op de tweede plek als land dat het meeste uitgeeft aan gezondheidszorg. Alleen de Verenigde Staten geven een groter deel van het bruto binnenlands product (bbp) uit aan de gezondheidszorg, namelijk 17,4 procent. Nederland komt met 14,9 procent op de tweede plaats. Landen waar het laagste percentage wordt uitgegeven aan de zorg zijn Turkije (6,1 procent), Mexico (6,4 procent), Zuid-Korea (6,9 procent) en Estland (7 procent). De totale hoeveelheid zorgkosten in Nederland stijgt nog ieder jaar: gezondheidszorg en welzijn kostten in 2012 bijna 93 miljard euro, tegen 64 miljard in Analyses van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) laten zien dat de kostenstijging in de curatieve zorg niet komt door een toename van het aantal patiënten, maar door een toename van het aantal behandelingen per patiënt en het toepassen van duurdere of meer intensieve behandeltechnieken. 3 In 2012 ging het grootste deel naar de ziekenhuiszorg ( 23,9 miljard) en de ouderenzorg ( 18,1 miljard). De uitgaven aan de andere sectoren waren aanzienlijk lager: huisartspraktijken 2,6 miljard, ggz 5,7 miljard, verstrekkers van geneesmiddelen (zoals apotheken en drogisten) 5,9 miljard en gehandicaptenzorg 9,2 miljard. Het aandeel van de verschillende sectoren in de totale uitgaven veranderde sinds 2000 niet substantieel. 4 Per volwassene geven we in 2013 gemiddeld uit aan collectief verzekerde zorg. Dit gebeurt via de nominale premie Zvw, de premie Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), via de belastingen, de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw en door eigen betalingen gereguleerde marktwerking: een ingreep met weinig effect Met kostenbeheersing als vertrekpunt werd in 2006 een stelsel wijziging naar gereguleerde marktwerking en de daarmee samenhangende Diagnose Behandeling Combinatie (DBC)- en later zorgzwaartepakket (ZZP)-financiering (respectievelijk 2005 en 2007) doorgevoerd. Met het opheffen van onderscheid tussen particuliere en ziekenfondsverzekerden, kwam er ruimte voor de patiënt als afnemer op de markt. In het nieuwe stelsel kregen drie partijen een belangrijke rol: de zorgverzekeraar, de zorgaanbieder en de zorgconsument. Bij de invoering van het stelsel van marktwerking werd gestreefd naar zowel kostenverlaging als kwaliteitsverbetering. 2 LVG Nieuwsbrief, 11 oktober Stand van de zorgmarkten, NZa Marktscan Zorgverzekeringsmarkt, de zorg terug naar de tekentafel

16 In de jaren daarna was er onrust in de politiek. Met de val van het kabinet Balkenende brak er een periode aan waarin veel beslissingen werden uitgesteld en er vragen rezen over de komende koers. Daarnaast was er veel aandacht voor de besparings-inventarisaties van de ambtelijke werkgroepen en de bezuinigingsscenario s die daaruit rolden. In aanloop naar de vorming van een nieuw kabinet, was er veel kritiek op het stelsel van geregu leerde marktwerking. Tegelijk met de inbedding van het systeem, vonden er wijzigingen plaats die het systeem zouden moeten optimaliseren, zoals de overgang van DBC s naar DBC s op weg naar transparantie (DOT s) (zie kader hieronder). 6 Van DBC naar DOT 7 Tot 1 januari 2012 werkten ziekenhuizen met Diagnose Behandeling Combinaties (DBC). Een DBC is een omschrijving van de zorgprestatie die een ziekenhuis aan een cliënt gaat leveren. Ofwel: een weergave van alle activiteiten en verrichtingen die een patiënt in het ziekenhuis doorloopt gedurende een vastgestelde periode. Op 1 januari 2012 zijn DBC s vervangen door DOT s. DOT staat voor DBC s Op weg naar Transparantie. Doel is vereenvoudiging van het DBC-systeem. Er waren teveel DBC s en de medische herkenbaarheid was onvoldoende. De DBC s zijn teruggebracht naar DBC-zorgproducten. Transparantie en medische herkenbaarheid zijn hierbij belangrijke uitgangspunten. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) zegt in haar rapport Stand van de zorgmarkten 2013 dat de effecten van de stelselwijzigingen van 2006 nu, in 2013, zichtbaar worden en concreet merkbaar voor zorgaanbieders en verzekerden. Sinds vorig jaar lopen zorgverzekeraars meer financieel risico. Dit heeft effect op de zorginkoop: zorgverzekeraars kopen niet alle behandelingen meer overal in, maar gaan scherper selecteren met welke zorgaanbieders ze voor bepaalde behandelingen contracten afsluiten. Het effect van deze scherpere zorginkoop is vooral te zien bij de eerstelijnssectoren met vrije tarieven en/of vrije prestaties: de fysiotherapie, oefentherapie, dieet advisering, farmacie en eerstelijns psychologische zorg. Daar zorgen de verzekeraars dat de kosten dalen of stabiel blijven, terwijl de patiënttevredenheid hoog is en de toegang tot zorg goed blijft. 8 Ondanks de scherpere inkoop door zorgverzekeraars, concluderen we dat de besparingen waarop werd ingezet uitblijven. Ondanks, of misschien juist dankzij deze conclusie, gaat er nog steeds veel aandacht uit naar het 6 FWG Trendrapport NZa Stand van de zorgmarkten, 2013 kostenbeheersing

17 perfectioneren van het systeem en het terugdringen van de ongewenste bijeffecten. De kritiek lijkt zich hierbij steeds meer te richten op de basis van het systeem. Het onderliggende principe, waarbij zorgverleners betaald krijgen voor productie van zorg, zou niet deugen en steeds vaker rijst de vraag of niet het hele financieringssysteem weer op de schop moet. een systeem met perverse prikkels Veelgehoorde kritiek op het systeem, zowel van onze experts als uit de literatuur, heeft betrekking op de perverse prikkels, zoals winstgevendheid voor medisch specialisten als mede-eigenaren van een ziekenhuis en het feit dat het systeem artsen en ziekenhuizen beloont als ze meer zorg verlenen. Een andere kritiekpunt is dat de wijze van bekostiging een extra drempel opwerpt bij het aangaan van samenwerkingsverbanden. De vraag wie voor wat betaald krijgt, is niet altijd eenduidig te beantwoorden en het feit dat toekenning van geld gekoppeld is aan een bepaalde handeling, kan professionals terughoudend maken in het onbaatzuchtig delen van kennis en expertise. Dit is stevige kritiek op een stelsel waarvan de verwachtingen hooggespannen waren. Er gaan stemmen op voor het kritisch onder de loep nemen van de onderliggende rationale van het systeem. Marktwerking drijft de productie op, en paradoxaal genoeg doe je het in de zorg pas echt goed wanneer mensen geen zorg meer nodig hebben. Maar ziekenhuizen profiteren in het huidige systeem niet van het geld dat daarmee wordt bespaard. Laurent de Vries, lid van de Raad van Bestuur bij Viattence, schrijft als gasthoofdredacteur in het tijdschrift Voor Ondernemers in de Zorg dat het paradigma zou moeten veranderen van beter maken van zieken naar gezonde mensen gezond houden. Om dit te kunnen bereiken, pleit hij ervoor om het financieringssysteem hiermee in lijn te brengen. Volgens De Vries moeten we ons hierbij ook realiseren dat veel ziekten worden veroorzaakt door sectoren buiten de zorg. Een nieuw financieringssysteem zou volgens hem om die reden sectoroverstijgend moeten worden ingericht. Ondanks de forse kritieken verwachten we niet dat het financieringsstelsel op korte termijn op de schop gaat. Volgens velen zouden we dan het kind met het badwater wegspoelen. Het systeem van marktwerking brengt zo blijkt uit de signalen - ook veel positieve dingen, zoals samenwerkingsverbanden. Daarbij zou de kwaliteit van zorg zichtbaar zijn verbeterd door inzicht in prestatie-indicatoren, toegenomen klantvriendelijkheid en kortere wachtlijsten. Marktwerking zorgt er tevens voor dat de sector veel meer in beweging is. Onze verwachting is dan ook dat er voorlopig vooral ingezet zal worden op initiatieven die pogen de perverse productieprikkel bij zorgverleners terug te dringen. Voorbeelden hiervan zijn het feit dat een arts vanaf 2014 een 16 de zorg terug naar de tekentafel

18 gesprek over de laatste levensfase als een verrichting mag declareren 9 en dat geïndiceerde preventie van diabetes type 2 grotendeels verzekerde zorg is geworden. 10 Ook zijn er in dit kader proeftuinprojecten waarin aandacht is voor het shared savings model. Bij dit model worden de middelen die vrijkomen door minder onnodige zorg en een lager totaalvolume van zorg, tussen zorgverleners en zorgverzekeraars gedeeld hervorming van het zorglandschap Terwijl verder wordt geschaafd aan het systeem van gereguleerde marktwerking, heeft de overheid besloten tot een andere grote ingreep in het zorgstelsel, namelijk de hervorming van het zorglandschap. Over de transities en de noodzaak ervan bestond binnen alle partijen in de zorgsector al langere tijd consensus. Het afgelopen jaar zien we dat de concrete uitwerking van deze transities vorm begint te krijgen. Daarnaast zien we dat de overheid het afgelopen jaar veel drastischer heeft ingegrepen in het zorglandschap, in een poging de kosten beheersbaar te maken. Momenteel bevinden we ons midden in een overgangsfase als het om de (organisatie van de) gezondheidszorg gaat. Een boeiende en enerverende fase, waarvan het einde voorlopig nog niet in zicht is. De belangrijkste hervormingen die momenteel plaatsvinden zijn: 1. Decentralisatie van zorgtaken van de overheid naar gemeenten. Al eerder was er aandacht voor de versobering van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Met het uitgangspunt dat de AWBZ bedoeld is voor langdurige onverzekerbare zorg, werd stapsgewijs ingegrepen om de regeling te versoberen. Het afgelopen jaar heeft het kabinet een zeer omvangrijk besluit genomen: op het brede terrein van jeugdzorg, werk en zorg aan langdurig zieken en ouderen, kiest het kabinet voor decentralisatie van taken naar gemeenten. Een deel van deze taken hebben gemeenten nu al, een deel nemen zij over van de Rijksoverheid. Er wordt verwacht dat deze transitie kosten bespaart, omdat gemeenten dichterbij burgers staan en om die reden deze taken het beste kunnen organiseren. De transitie gaat echter gepaard met grote bezuinigingen. Gemeenten komen voor een enorme opgave te staan en volgens het veld zal deze transitie voor de nodige opschudding zorgen bij zowel zorg organisaties, gemeenten als burger. In hoofdstuk 3 gaan we uitgebreid in op deze transitie en de effecten hiervan op zorgorganisaties. 9 Medisch Contact, 5 september Skipr, 29 januari IQ healthcare. Minder zorg, meer kwaliteit. Naar minder onnodige zorg en ongepaste praktijkvariatie in de ziekenhuiszorg, 2012 kostenbeheersing

19 2. Verschuiving van zorg naar de eerste lijn. De transitie van tweedelijns- naar eerstelijnszorg is de afgelopen jaren in gang gezet en zet stevig door. Volgens de experts is deze verschuiving een van de belangrijkste ontwikkelingen voor de komende tijd en er wordt hoog ingezet op het kostenbesparende effect. Naast kostenbesparing zou de substitutie naar de eerste lijn de kwaliteit van zorg moeten verbeteren en de zelfredzaamheid van de burger moeten vergroten. Het verschuiven van zorg naar de eerste lijn, komt tegemoet aan de behoefte van cliënten om gebruik te maken van zorg dicht bij huis. In lijn met deze verschuiving zien we veel initiatieven om de eerste lijn, en met name de huisartsenpraktijk, te versterken en uit te breiden. Het openen van poli s binnen huisartsenpraktijken zijn hiervan een duidelijk voorbeeld. Een ingrijpende verandering waar de ggz in dit kader vanaf 2014 mee te maken krijgt, is de wijziging van het ggz-verwijsmodel. Hiermee wordt beoogd zo veel mogelijk patiënten in de eerste lijn, oftewel basis-ggz, te behandelen. De huisarts krijgt een zwaardere rol als verwijzer en behandelaar. In paragraaf 8 van dit hoofdstuk gaan we hier dieper op in, bij de bespreking van de effecten op ggz-organisaties. 3. Concentratie van specialistische zorg. De concentratie van specialistische zorg is een ontwikkeling die doorzet onder invloed van strengere kwaliteits- en volumenormen van verzekeraars en de medische beroepsgroep. Zorgverzekeraars stellen in toenemende mate minimumkwaliteitsnormen aan met name de ziekenhuiszorg, wat een extra impuls geeft aan de ontwikkeling van concentratie van zorg. Ook willen zorgverzekeraars de complexe spoedeisende zorg concentreren in minder ziekenhuizen. Spoedeisende hulpen (SEH s) kunnen zich gaan profileren, waarbij zij voor één of meer omschreven patiëntencategorieën aanvullende gespecialiseerde spoedeisende zorg bieden. Het aantal SEH s en huisartsenposten voor basiszorg blijft hetzelfde. De herinrichting moet de komende jaren geleidelijk gestalte krijgen via de zorginkoop. 12 Onder beleidsmakers, verzekeraars en patiëntenorganisaties is er nog steeds veel optimisme over de bijdrage die concentratie van zorg levert aan de kwaliteit ervan. Wel hoorden we het afgelopen jaar veel geluiden die het optimisme over deze ontwikkeling wat nuanceren. Zo concluderen drie onder zoekers van de Erasmus Universiteit, het UMC St Radboud en het Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (NIVEL) in een artikel op de site van Medisch Contact, dat voor het positieve verband tussen concentratie en kwaliteit van zorg veel minder bewijs is dan wordt aangenomen. 13 Verschillende experts pleiten dan ook voor een kritische beoordeling van de volume-initiatieven; de meerwaarde moet vooraf duidelijk worden 12 Skipr, 12 februari Medisch Contact, 13 december de zorg terug naar de tekentafel

20 aangetoond. Ondanks deze geluiden zet de ontwikkeling van concentratie van specialistische zorg door. Sommige experts verwachten dat hierdoor het aantal ziekenhuizen zal afnemen. Anderen verwachten dat er per saldo niet minder ziekenhuizen zullen overblijven, maar dat er een scheiding komt tussen basisziekenhuizen voor brede, minder complexe zorg, en specialistische centra voor hoogcomplexe zorg. De basisziekenhuizen krijgen dan een andere vorm, zoals de rol van anderhalvelijnscentra. Bij anderhalvelijnszorg wordt tweedelijns-expertise geïntegreerd met eerstelijns-functies, waardoor er een verbinding tussen cure en care ontstaat bezuinigingsmaatregelen op aannames gebaseerd De grootste ingreep om kosten te besparen, betreft de hervorming van het zorglandschap zoals beschreven in paragraaf 1.2. Deze hervormingen zijn gestoeld op de aanname dat ze kosten gaan besparen. Hoewel de onderliggende rationale van de maatregelen door de meeste partijen wordt gedragen, zijn er kritische geluiden omtrent de fundering van deze aanname. Veel maatregelen zouden vooraf onvoldoende zijn onderzocht op effectiviteit en het is nog maar de vraag of ze het gewenste effect gaan opleveren. Uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer blijkt dat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) bij driekwart van de beleidsuitgaven, ruim 4,5 miljard euro, geen effectiviteitsonderzoek heeft uitgevoerd. Bij het grootste deel hiervan, 3,2 miljard euro, kon het ministerie niet uitleggen waarom er geen effectiviteitsonderzoek was verricht. Ook op de website sociale vraagstukken verbazen onderzoekers zich over het gebrek aan onderzoek waaruit bewijs naar voren komt dat de transities naar gemeenten de gewenste efficiencywinst gaan opleveren. De uitspraken die hierover zijn gedaan, zijn volgens hen zeer matig onderbouwd. 15 Het gebrek aan bewijs is op z n minst opmerkelijk, gezien de omvang van de bezuinigingsmaatregelen: gemeenten investeren in de grote transitie, zorgorganisaties ontslaan medewerkers en een grote groep patiënten verliest toegang tot het verpleeghuis. Daarnaast komt het regelmatig voor dat maat regelen op het laatste moment weer worden ingetrokken, uitgesteld of aangepast. Zo is de geplande overheveling van de persoonlijke verzorging naar de gemeenten weer van de baan. Ook de geplande bezuinigingen van 89 miljoen euro op de thuiszorg voor 2014 zijn in september weer terug gedraaid. De onvoldoende gefundeerde bezuinigingsmaatregelen, in combinatie met de veranderende beleidsmaatregelen, maken het voor zorgorganisaties erg lastig om beleid te maken. Het roept de vraag op of we hier niet meer te maken hebben met een grootschalig experiment dan met een 14 Ervaringen met anderhalvelijnszorg zeer positief, 20 juni Website Sociale Vraagstukken, september 2013 kostenbeheersing

21 degelijk onderbouwde beleidsverandering. Verschillende bronnen geven aan bang te zijn dat de kwetsbare groepen in onze samenleving hiervan de rekening gepresenteerd krijgen. Het roept de vraag op of we hier niet meer te maken hebben met een grootschalig experiment dan met een degelijk onderbouwde beleidsverandering De aanname dat de hervorming de zorg goedkoper maakt, wordt door sommigen expliciet betwist. Zo verwachten enkele experts dat door de substitutie van zorg naar de eerste lijn de totale zorgkosten zullen toenemen, omdat ziekenhuizen hun productie alsnog willen halen. Ook vanuit de ggz zijn er kritische geluiden: zo zou het aantal crisisopnames (en de daarmee gepaard gaande kosten) toegenomen zijn. Als mogelijke verklaring voor deze toename ziet GGZ Nederland het aantal patiënten dat met hun behandeling stopt vanwege de extra kosten door de eigen bijdrage. Deze trend gaat lijnrecht in tegen de visie van deze sector, die mensen met psychische klachten zo veel mogelijk in de eerste lijn behandeld ziet worden. Ondanks de kritische geluiden worden de transities doorgezet; de toekomst zal moeten uitwijzen in hoeverre de transities het gewenste effect hebben. 1.4 aanpak fraude Naast grote structuuringrepen, wordt er ook naar andere besparingsmogelijk heden gekeken. Zo is er steeds meer aandacht voor de aanpak van fraude en verspilling. Patiënten die onterecht voor tienduizenden euro s aan persoons gebonden budgetten opstrijken, ziekenhuizen die massaal onterechte declaraties indienen: we zien dit jaar een bulk aan signalen met betrekking tot fraude in de zorg. Er zijn verschillende verklaringen voor de plotselinge aanzwelling van de aandacht voor fraude. Zo kan de marktwerking zorg instellingen in zwaar weer brengen, wat onterechte declaraties in de hand zou kunnen werken. Het feit dat er een steeds groter beslag op het besteedbaar inkomen van burgers wordt gedaan, kan ook een rol spelen. Ook is het zeer waarschijnlijk dat de aandacht voor fraude is toegenomen, omdat in tijden van grote bezuinigingen de aanhoudende stroom berichten over fraude extra verontwaardiging wekt. Dat fraude moet worden aangepakt, is iets waar alle partijen het over eens zijn. In de discussie over fraude gaat vaak de vinger richting zorgaanbieder, die zou opportunistisch declareren. Maar ook de complexiteit van het declaratiesysteem kan onbedoelde declaraties in de hand werken. Zorgverzekeraars vinden dat het huidige systeem om medische behandelingen te declareren transparanter en eenvoudiger moet. Het huidige systeem van DOT s is volgens hen een doolhof dat fraude in de hand werkt. 20 de zorg terug naar de tekentafel

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden Opbouw De visie van zorgverzekeraars Jaarcongres V&VN, 10 april 2015 Marianne Lensink Het stelsel en de rol van zorgverzekeraars Opgaven voor de toekomst: - minder meer zorguitgaven - transparantie over

Nadere informatie

Van goede zorg verzekerd. Zorgverzekering. Oegstgeest 27 september 2014

Van goede zorg verzekerd. Zorgverzekering. Oegstgeest 27 september 2014 1 Van goede zorg verzekerd Zorgverzekering Oegstgeest 27 september 2014 Volksgezondheid Toekomst Verkenningen VTV 2013 Uitgangspunten zorgverzekeraars Zorgverzekeraars: Hanteren solidariteit en voor iedereen

Nadere informatie

De zorg en uw portemonnee. Grip op je vermogen 19 april 2013 Peter Ruys Directeur ZorgKiezer.nl

De zorg en uw portemonnee. Grip op je vermogen 19 april 2013 Peter Ruys Directeur ZorgKiezer.nl De zorg en uw portemonnee Grip op je vermogen 19 april 2013 Peter Ruys Directeur ZorgKiezer.nl 12,5 jaar Transparantie Vanaf 2005 ZorgKiezer.nl, nu grootste onafhankelijke zorgsite van Nederland Trends

Nadere informatie

Ons kenmerk Onderwerp Datum LK/212 Reactie consultatiedocument 5-6-2012 Bekostiging van huisartsenzorg en geïntegreerde zorg

Ons kenmerk Onderwerp Datum LK/212 Reactie consultatiedocument 5-6-2012 Bekostiging van huisartsenzorg en geïntegreerde zorg Nederlandse Zorgautoriteit Postbus 3017, 3502 GA Utrecht Ons kenmerk Onderwerp Datum LK/212 Reactie consultatiedocument 5-6-2012 Bekostiging van huisartsenzorg en geïntegreerde zorg Geachte dr. E.A.A.

Nadere informatie

Aandoening Indicatie Eerste Consult (intake) Behandeling. Spataderen Niet medisch noodzakelijk Verzekerde zorg* Niet verzekerde zorg

Aandoening Indicatie Eerste Consult (intake) Behandeling. Spataderen Niet medisch noodzakelijk Verzekerde zorg* Niet verzekerde zorg Welkom bij de Mauritsklinieken. Om u vooraf zo volledig mogelijk te informeren over de kosten en procedures van het zorgtraject dat u bij de Mauritsklinieken doorloopt, hebben wij voor u een overzicht

Nadere informatie

Percentage overstappers afgenomen; Keuzevrijheid minstens zo belangrijk als premie

Percentage overstappers afgenomen; Keuzevrijheid minstens zo belangrijk als premie Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma-van Rooijen en Judith de Jong. Percentage overstappers afgenomen; Keuzevrijheid minstens zo belangrijk

Nadere informatie

Sites voor de intramurale fysiotherapie

Sites voor de intramurale fysiotherapie Sites voor de intramurale fysiotherapie In bijgaand document een overzicht van sites waarop informatie is te vinden over onderwerpen die van belang kunnen zijn voor de intramuraal werkende fysiotherapeut.

Nadere informatie

1 Over de grenzen van de risicoverevening

1 Over de grenzen van de risicoverevening 1 Over de grenzen van de risicoverevening 1.1 APE, 15 februari 2016 Inleiding In dit paper betrekken we de stelling dat het primaire doel van risicoverevening het waarborgen van solidariteit is. Doelmatige

Nadere informatie

De zorgverzekeraar: Vriend of vijand?

De zorgverzekeraar: Vriend of vijand? De zorgverzekeraar: Vriend of vijand? Workshop HEAD Congrens 2016 DSW ZORGVERZEKERAAR Houten, Vrijdag 10 juni 2016 Bas Keijzer 2 3 VWS: De Zvw is een wet die iedere nederlander van een breed basispakket

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Het Nederlandse Zorgstelsel

Het Nederlandse Zorgstelsel Het Nederlandse Zorgstelsel Een heldere blik op de regels in de gezondheidszorg Corné Adriaansen 12 september 2012 Door de bomen het bos niet meer te zien? Zorgstelsel Nederland 2012 Financieringsstromen

Nadere informatie

Bekostiging van dure geneesmiddelen (incl. off-label gebruik)

Bekostiging van dure geneesmiddelen (incl. off-label gebruik) Bekostiging van dure geneesmiddelen (incl. off-label gebruik) Ingrid van der Eijk Market Access Manager NIA Symposium, 27 maart 2014 Takeda Nederland bv Vergoeding van dure geneesmiddelen hoe werkt dat?

Nadere informatie

Verder treft u hieronder de integrale teksten van het regeerakkoord aan die van toepassing zijn op het werk van Wmo-raden:

Verder treft u hieronder de integrale teksten van het regeerakkoord aan die van toepassing zijn op het werk van Wmo-raden: Vrijheid en verantwoordelijkheid Regeerakkoord VVD-CDA De Koepel Wmo-raden heeft voor u het huidige regeerakkoord en bijbehorende stukken doorgenomen. Er zijn weinig specifieke opmerkingen over de WMO

Nadere informatie

Ronde Tafel Gesprek / bijzondere procedure - 19 januari 2015 Tweede Kamer

Ronde Tafel Gesprek / bijzondere procedure - 19 januari 2015 Tweede Kamer Ronde Tafel Gesprek / bijzondere procedure - 19 januari 2015 Tweede Kamer Dames en heren, Kwalitatief goede, toegankelijke en betaalbare zorg dat is de inzet van de overheid, de verzekeraars en de aanbieders.

Nadere informatie

Bekostiging & financiering in de cure

Bekostiging & financiering in de cure Alleen de hoofdzaken 2011 Bekostiging & financiering in de cure Inleiding 2001 2002 Afstudeeronderzoek DBC Ministerie VWS 2002 2004 Lid landelijk projectteam DBC s NVZ vereniging van Ziekenhuizen 2004

Nadere informatie

Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 29689 Herziening Zorgstelsel 31016 Ziekenhuiszorg Nr. 623 Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 23 juni 2015 Hierbij

Nadere informatie

Hand-out Toegang tot de Nederlandse zorgmarkt

Hand-out Toegang tot de Nederlandse zorgmarkt Hand-out Toegang tot de Nederlandse zorgmarkt Inleiding Dit document dient als ondersteuning van de presentatie van De Zorgontwikkelaar met als doel de deelnemers van ehealth: Opschalen in de praktijk

Nadere informatie

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord?

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Wie doet wat in de bekostiging, verstrekking, financiering en het pakketbeheer van specialistische en? Hoe kan een specialistisch worden bekostigd?

Nadere informatie

Vrije keuze van zorgaanbieders van belang bij het kiezen van een polis Margreet Reitsma-van Rooijen, Anne E.M. Brabers en Judith D.

Vrije keuze van zorgaanbieders van belang bij het kiezen van een polis Margreet Reitsma-van Rooijen, Anne E.M. Brabers en Judith D. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Reitsma-van Rooijen, M., Brabers, A.E.M., Jong, J.D. de. Vrije keuze van zorgaanbieders van belang bij het kiezen van een

Nadere informatie

Innovatie in de Zorg en in de farmacie

Innovatie in de Zorg en in de farmacie Innovatie in de Zorg en in de farmacie niets nieuws onder de horizon, wel bitter noodzakelijk Patrick Edgar Senior Manager Zorginkoop Is innovatie in de zorg nodig? Het gaat toch goed? Nederlanders leven

Nadere informatie

Veranderingen in de GGZ 2014

Veranderingen in de GGZ 2014 Wijzigingen en aandachtspunten bij het inkoopproces Informatiebijeenkomst voor NIP leden Bas Wijffels Senior-beleidmedewerker Bekostiging NIP Onderwerpen van vanavond? Inhoudelijke veranderingen in de

Nadere informatie

Partij voor de Dieren

Partij voor de Dieren Partij voor de Dieren 1) Programmaonderdeel Zorg uit het verkiezingsprogramma 2012 2) Toelichting bij standpunt(en) bij stellingen uit de Stemwijzer Huisartsenzorg Zorg Solidariteit in de zorg staat onder

Nadere informatie

Verzekerd van vrije keuze.

Verzekerd van vrije keuze. Verzekerd van vrije keuze. Zorgdialoog: Kiezen en sturen op kwaliteit? 19 maart 2015 De krachten en machten in het zorgveld Rol van de zorgverzekeraar Ontwikkelingen (op het gebied van kwaliteit) Hoe verder

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 18 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 18 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Verzekerd van vrije keuze. Zorgdialoog: Kiezen en sturen op kwaliteit? 16 oktober 2014.

Verzekerd van vrije keuze. Zorgdialoog: Kiezen en sturen op kwaliteit? 16 oktober 2014. Verzekerd van vrije keuze. Zorgdialoog: Kiezen en sturen op kwaliteit? 16 oktober 2014. 1 De krachten en machten in het zorgveld Rol van de zorgverzekeraar Ontwikkelingen (op het gebied van kwaliteit)

Nadere informatie

Staatssecretaris verlengt concessie zorgkantoren

Staatssecretaris verlengt concessie zorgkantoren Zorgverzekeraars Nederland nr: 36 5 september 2012 Rouvoet: Ouderenzorg hoort bij zorgverzekeraars Vrijwel alle politieke partijen willen in de komende regeerperiode de ouderenzorg, inclusief verpleging

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 10 december 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 10 december 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Antwoorden op consultatievragen NZa van Univé-VGZ-IZA-Trias

Antwoorden op consultatievragen NZa van Univé-VGZ-IZA-Trias Antwoorden op consultatievragen NZa van Univé-VGZ-IZA-Trias Consultatievragen visie 1 Hoe beoordeelt u de resultaten van de economische analyse in hoofdstuk 5 van de visie, en de bredere toepasbaarheid

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 december 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 december 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Leiden veranderingen in de VVT tot samenwerking

Leiden veranderingen in de VVT tot samenwerking Leiden veranderingen in de VVT tot samenwerking Dwingt de veranderingen in de sector Verpleging, Verzorging en Thuiszorg zorgaanbieders tot samenwerking? Frans van Rijn 21 maart 2013 1 Veranderingen in

Nadere informatie

Beleid & regelgeving. Innovatie Kwaliteit Motivatie

Beleid & regelgeving. Innovatie Kwaliteit Motivatie Beleid & regelgeving => Innovatie Kwaliteit Motivatie Disclaimer En nog wat verwarring: Zorguitgaven volgens VWS: circa 74 mld Zorguitgaven volgens CBS: circa 94 mld Achtergrond Edwin Brugman directeur

Nadere informatie

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg.

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Joop Blom, voorzitter commissie Zorg en Welzijn en Wonen NVOG VOOR: Vereniging Gepensioneerden DuPont Nederland op 23 april 2015. Ontwikkelingen.

Nadere informatie

De Rijksbegroting voor dokters

De Rijksbegroting voor dokters Medisch Contact Live 11 december 2013 De Rijksbegroting voor dokters Marco Varkevisser Universitair hoofddocent Economie en Beleid van de Gezondheidszorg Erasmus Universiteit Rotterdam Contact: varkevisser@bmg.eur.nl

Nadere informatie

Betere zorg met minder kosten: kan dat? Jaarcongres Intrakoop, 17 juni 2014 André Rouvoet, voorzitter ZN

Betere zorg met minder kosten: kan dat? Jaarcongres Intrakoop, 17 juni 2014 André Rouvoet, voorzitter ZN Betere zorg met minder kosten: kan dat? Jaarcongres Intrakoop, 17 juni 2014 André Rouvoet, voorzitter ZN Zorguitgaven Bruto-BKZ uitgaven 72.900.000.000 Per dag: 200.000.000 Per uur: 8.300.000 Per minuut:

Nadere informatie

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Netwerkbijeenkomst decentraliseren = innoveren, georganiseerd door Zorg voor Innoveren, Utrecht, 26 juni 2014 Zorgverzekeringswet

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 31 maart 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 31 maart 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 oktober 2015 Betreft Bekostiging intensieve kindzorg

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 oktober 2015 Betreft Bekostiging intensieve kindzorg > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving

2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving Kennis over Ketenzorg Externe analyse, financiering 2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving In dit hoofdstuk verkennen we de externe omgeving die van invloed is op de vraag of het voor

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 19 januari 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 19 januari 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX Den Haag T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Veelgestelde vragen. Eigen risico en eigen bijdrage bij een zorgverzekering

Veelgestelde vragen. Eigen risico en eigen bijdrage bij een zorgverzekering Veelgestelde vragen Eigen risico en eigen bijdrage bij een zorgverzekering Iedereen van 18 jaar en ouder in Nederland is verplicht zich te verzekeren voor de zorgverzekering. De overheid stelt vast welke

Nadere informatie

Wat splitst Klink ons in de maag?

Wat splitst Klink ons in de maag? Wat splitst Klink ons in de maag? Materiaal om over na te denken Stelling Huisartsen hebben koudwatervrees, want na de vorige herziening zijn ze ook meer gaan verdienen 3 Overheidsbeleid Zorg Nieuwe Bekostiging,

Nadere informatie

Compensatie eigen risico is nog onbekend

Compensatie eigen risico is nog onbekend Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (M. Reitsma-van Rooijen, J. de Jong. Compensatie eigen risico is nog onbekend Utrecht: NIVEL, 2009) worden gebruikt. U

Nadere informatie

TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING

TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING ZORGVERZEKERAARS NEDERLAND - ZN DIALOOG NR 6-9 OKTOBER 2014 1 TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING Hoe geef je in het licht van de transitie langdurige zorg optimaal vorm aan de

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst

Informatiebijeenkomst Informatiebijeenkomst Zorginkoop 2016, GGZ Vrijgevestigden DSW ZORGVERZEKERAAR Inhoud 1. Doelstelling 2. Introductie DSW Zorgverzekeraar 3. Algemene uitgangspunten zorginkoop 4. Zorginkoopbeleid 2016 5.

Nadere informatie

Tot zover uw rechten en zekerheid. Wat moet u zelf doen? Ten eerste: hoe zit het nu met de kosten?

Tot zover uw rechten en zekerheid. Wat moet u zelf doen? Ten eerste: hoe zit het nu met de kosten? Uw zorgverzekering Wist u dat de zorgverzekering verplicht is? Wist u dat u altijd geaccepteerd moet worden voor een basisverzekering? Wist u dat een zorgverzekeraar een zorgplicht heeft om u de zorg uit

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Besluit van houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met de aanpassing van het verplicht eigen risico en de uitbreiding van de groep verzekerden met meerjarige, onvermijdbare zorgkosten

Nadere informatie

Meer eigen regie in Zvw

Meer eigen regie in Zvw Meer eigen regie in Zvw Onze dochter Sofie is met 27 weken geboren. Ze heeft bij de geboorte een hersenbeschadiging gekregen, waardoor ze verschillende beperkingen heeft. De meest ingrijpende is een zeer

Nadere informatie

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken OEFENTOETS 1 Dit document bevat een uitwerking van de eindopdracht behorende bij de Praktijkcursus Gezondheidszorg, namelijk het schrijven van een verbeterplan voor de zorg aan chronisch zieke patiënten

Nadere informatie

Betaalbaarheid en knelpunten arbeidsmarkt Zorg

Betaalbaarheid en knelpunten arbeidsmarkt Zorg Betaalbaarheid en knelpunten arbeidsmarkt Zorg Reactie van het Actuarieel Genootschap op de door de Sociaal Economische Raad uitgezette consultatie 29 februari 2012 De Sociaal-Economische Raad (SER) organiseert

Nadere informatie

10 jaar Zvw: een evaluatie

10 jaar Zvw: een evaluatie 10 jaar Zvw: een evaluatie Masterclass NieuweZorg 3.0, 11 februari 2016 Wim Groot Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing

Nadere informatie

De zorgverzekeraar en de ROS. Masterclass zorg op de juiste plaats Bijeenkomst ROSSEN op 4 oktober 2012

De zorgverzekeraar en de ROS. Masterclass zorg op de juiste plaats Bijeenkomst ROSSEN op 4 oktober 2012 De zorgverzekeraar en de ROS Masterclass zorg op de juiste plaats Bijeenkomst ROSSEN op 4 oktober 2012 Agenda De verzekeraar neemt een risico van je over dat jezelf niet kan dragen De zorgverzekeraar is

Nadere informatie

Percentage overstappers van zorgverzekeraar 3%. Ouderen wisselen nauwelijks van zorgverzekeraar

Percentage overstappers van zorgverzekeraar 3%. Ouderen wisselen nauwelijks van zorgverzekeraar Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (L. Vos & J. de Jong. Percentage overstappers van 3%. Ouderen wisselen nauwelijks van. Utrecht: NIVEL, 2009) worden gebruikt.

Nadere informatie

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken OEFENTOETS 2 Dit document bevat een uitwerking van de eindopdracht behorende bij de Praktijkcursus Gezondheidszorg, namelijk het schrijven van een verbeterplan voor de zorg aan chronisch zieke patiënten

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk 12D0021700. Onderzoek Europsyche/GGZ 20 juni 2012

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk 12D0021700. Onderzoek Europsyche/GGZ 20 juni 2012 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Mevrouw drs. E.I. Schippers Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11 F 030 296 82 96

Nadere informatie

Cliëntenradenbijeenkomst 16 april 2013

Cliëntenradenbijeenkomst 16 april 2013 Cliëntenradenbijeenkomst 16 april 2013 Opening Anneke Augustinus Manager Care Zorgkantoor Zorg en Zekerheid Foto: website Activite Waarom vandaag? Delen kennis en ervaringen zodat: Het zorgkantoor voldoende

Nadere informatie

Betreft : Aanspraak Wijkverpleging in de Zorgverzekeringswet (Zvw)

Betreft : Aanspraak Wijkverpleging in de Zorgverzekeringswet (Zvw) N O T I T I E Aan : Leden IVVU Van : Kees Weevers Betreft : Aanspraak Wijkverpleging in de Zorgverzekeringswet (Zvw) Datum : 13 oktober 2014 Op 4 maart 2014 hebben minister Schippers en staatssecretaris

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

De huisarts: uw regisseur van de zorg! Esther van Engelshoven, algemeen directeur Hozl Wiro Gruisen, manager Regioregie CZ

De huisarts: uw regisseur van de zorg! Esther van Engelshoven, algemeen directeur Hozl Wiro Gruisen, manager Regioregie CZ De huisarts: uw regisseur van de zorg! Esther van Engelshoven, algemeen directeur Hozl Wiro Gruisen, manager Regioregie CZ Conferentie Duurzame Zorg, Kasteel Vaeshartelt 20 november 2012 Traditie van samen

Nadere informatie

Van systemen naar mensen Gezamenlijke agenda VWS 8 februari 2013. Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland 24 april 2014 Joop Blom

Van systemen naar mensen Gezamenlijke agenda VWS 8 februari 2013. Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland 24 april 2014 Joop Blom Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden Van systemen naar mensen Gezamenlijke agenda VWS 8 februari 2013. Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland 24 april 2014 Joop Blom Nieuwe

Nadere informatie

Voorbeeld adviesrapport MedValue

Voorbeeld adviesrapport MedValue Voorbeeld adviesrapport MedValue (de werkelijke naam van de innovatie en het ziektebeeld zijn verwijderd omdat anders bedrijfsgevoelige informatie van de klant openbaar wordt) Dit onafhankelijke advies

Nadere informatie

4. Gluren bij de buren: Wat kunnen gemeenten leren van de aanpak van de zorgverzekeraars / zorgkantoren

4. Gluren bij de buren: Wat kunnen gemeenten leren van de aanpak van de zorgverzekeraars / zorgkantoren Vereniging van Nederlandse Gemeenten 4. Gluren bij de buren: Wat kunnen gemeenten leren van de aanpak van de zorgverzekeraars / zorgkantoren Zorgverzekeraars Nederland Fraudeaanpak zorgverzekeraars 24

Nadere informatie

Integrale bekostiging en betere zorg?! Pascale Voermans manager Inkoop Medisch Specialistische Zorg Congres Zorgvisie, 26 november 2015

Integrale bekostiging en betere zorg?! Pascale Voermans manager Inkoop Medisch Specialistische Zorg Congres Zorgvisie, 26 november 2015 Integrale bekostiging en betere zorg?! Pascale Voermans manager Inkoop Medisch Specialistische Zorg Congres Zorgvisie, 26 november 2015 1 2 Integrale bekostiging: beoogd Opheffen aparte financiering zorg

Nadere informatie

Transitie Langdurige Zorg

Transitie Langdurige Zorg Transitie Langdurige Zorg Manager Inkoop Verpleging, Verzorging, Thuiszorg Manager Inkoop Verpleging, Verzorging, Thuiszorg AWBZ in historisch perspectief 1968 Ontstaan van de AWBZ voor langdurige onverzekerbare

Nadere informatie

Voorwoord 12 Voorwoord bij de tweede druk 13

Voorwoord 12 Voorwoord bij de tweede druk 13 Inhoud Voorwoord 12 Voorwoord bij de tweede druk 13 1 Gezondheidszorg in een notendop 14 1.1 Eerstelijns- en tweedelijnsgezondheidszorg 14 1.2 Huisartsenzorg 14 1.3 Mondzorg 15 1.4 Apotheken en zorggeneesmiddelen

Nadere informatie

Geachte leden van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport,

Geachte leden van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Sparrenheuvel 16 Postbus 520 3700 AM ZEIST Telefoon (030) 698 89 11 Telefax (030) 698 83 33 E-mail info@zn.nl Contactpersoon Doorkiesnummer

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

Gevolgen van het regeerakkoord voor de zorg Herman Klein Tiessink

Gevolgen van het regeerakkoord voor de zorg Herman Klein Tiessink Gevolgen van het regeerakkoord voor de zorg Herman Klein Tiessink Stand van zaken regeerakkoord op dit moment Kern is versterking van zorg thuis ( extramuraliseren ) via Wmo en Zorgverzekeringswet Uit

Nadere informatie

Monitor en beleidsbrief Transparantie voor consumenten

Monitor en beleidsbrief Transparantie voor consumenten Monitor en beleidsbrief Transparantie voor consumenten De informatiebehoefte van consumenten en hun ervaringen met het zoeken naar informatie, toegespitst op financiële aspecten van curatieve zorg februari

Nadere informatie

Vergoeding niet-gecontracteerde zorg: restitutiepolis en restitutie op naturapolis: wat gaat er veranderen?

Vergoeding niet-gecontracteerde zorg: restitutiepolis en restitutie op naturapolis: wat gaat er veranderen? NvGZP Utrecht Vergoeding niet-gecontracteerde zorg: restitutiepolis en restitutie op naturapolis: wat gaat er veranderen? Janneke van den Berg-Vervest - jurist VvAA consultants in de gezondheidszorg Inleiding:

Nadere informatie

Voorwaardelijke toelating tot het basispakket Zvw

Voorwaardelijke toelating tot het basispakket Zvw Voorwaardelijke toelating tot het basispakket Zvw Position paper Speerpunten Nefemed over voorwaardelijke toelating Innovatie is belangrijk voor verbetering van de kwaliteit van zorg in Nederland; De regeling

Nadere informatie

Eigen risico en afzien van zorg

Eigen risico en afzien van zorg Eigen risico en afzien van zorg Project: 14039 Eigen risico en afzien van zorg Onderwerp: Analyse naar signalen van afzien van zorg door verhoging van Auteurs: M.G.N. (Marnix) Romp, P.P.A.B. (Paul) Merkx

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst

Informatiebijeenkomst Informatiebijeenkomst Zorginkoop 2016, GGZ-instellingen DSW ZORGVERZEKERAAR Inhoud 1. Doelstelling 2. Introductie DSW Zorgverzekeraar 3. Algemene uitgangspunten zorginkoop 4. Zorginkoopbeleid 2016 5. Contractmodule

Nadere informatie

De zorgverzekeringswet

De zorgverzekeringswet De zorgverzekeringswet De invoering van de Zorgverzekeringswet (ZVW) en de wet op de Zorgtoeslag vanaf 1 januari 2006 is een feit. Hierdoor ontstaat er één zorgverzekering voor iedereen, waarmee het onderscheid

Nadere informatie

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1 Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1.1 De Zorgbalans beschrijft de prestaties van de gezondheidszorg In de Zorgbalans geven we een overzicht van de prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg

Nadere informatie

De AWBZ en de VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg) na de verkiezingen van september 2012.

De AWBZ en de VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg) na de verkiezingen van september 2012. De AWBZ en de VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg) na de verkiezingen van september 2012. Savant-Zorg Regionale gecertificeerde organisatie voor verpleging en verzorging. Wij bieden verpleging en

Nadere informatie

Voorwaarden voor vergoeding

Voorwaarden voor vergoeding Voorwaarden voor vergoeding Introductie in de procedures voor de aanvraag van een DBC. Mr. Ron de Graaff 12 maart 2008 Vergoeding medische technologie Extramuraal (Regeling Hulpmiddelen) AWBZ gefinancierde

Nadere informatie

Solidariteit, Toezicht en Hervorming van de zorg

Solidariteit, Toezicht en Hervorming van de zorg Solidariteit, Toezicht en Hervorming van de zorg Wim Groot Hoogleraar gezondheidseconomie Universiteit Maastricht Lid Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) Health Services Research Focusing on Chronic

Nadere informatie

No show in de zorg. Voorstel om verspilling in de gezondheidszorg aan te pakken. Pia Dijkstra Tweede Kamerlid D66.

No show in de zorg. Voorstel om verspilling in de gezondheidszorg aan te pakken. Pia Dijkstra Tweede Kamerlid D66. No show in de zorg Voorstel om verspilling in de gezondheidszorg aan te pakken. Notitie Juli 2012 Pia Dijkstra Tweede Kamerlid D66 Inleiding De kosten van de gezondheidzorg stijgen hard. Dat komt voornamelijk

Nadere informatie

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd Toetsingskader Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Van goede zorg verzekerd 2 Het Toetsingskader voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Het Toetsingskader voor

Nadere informatie

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg.

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Joop Blom, voorzitter commissie Zorg en Welzijn en Wonen VOOR: Gepensioneerden AGRIFIRM 24 en 26 maart 2015. Kort filmpje over mijn voettocht

Nadere informatie

Vertrouwen in zorgverzekeraars hangt samen met opvatting over taken zorgverzekeraars Renske J. Hoefman, Anne E.M. Brabers en Judith D.

Vertrouwen in zorgverzekeraars hangt samen met opvatting over taken zorgverzekeraars Renske J. Hoefman, Anne E.M. Brabers en Judith D. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Hoefman, R.J., Brabers, A.E.M., en Jong, J.D. de. Vertrouwen in zorgverzekeraars hangt samen met opvatting over taken zorgverzekeraars.

Nadere informatie

Zorgen over de voorgenomen overheveling van het kortdurend eerstelijnsverblijf naar de Zvw per 2017.

Zorgen over de voorgenomen overheveling van het kortdurend eerstelijnsverblijf naar de Zvw per 2017. Ministerie van VWS Mevrouw drs. E.I. Schippers Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Sparrenheuvel 16 Postbus 520 3700 AM ZEIST Telefoon (030) 698 89 11 Telefax (030) 698 83 33 E-mail info@zn.nl Contactpersoon

Nadere informatie

Toegankelijkheid en betaalbaarheid dure geneesmiddelen gaan hand in hand met elkaar Expertmeeting ziekenhuisfarmacie

Toegankelijkheid en betaalbaarheid dure geneesmiddelen gaan hand in hand met elkaar Expertmeeting ziekenhuisfarmacie Toegankelijkheid en betaalbaarheid dure geneesmiddelen gaan hand in hand met elkaar Expertmeeting ziekenhuisfarmacie Alexander Bybau 17 mei 2016 Agenda Zilveren Kruis, even voorstellen Visie en ambitie

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 22 mei 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 22 mei 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

FAQ zorgverzekeringen 2014 20 december 2013

FAQ zorgverzekeringen 2014 20 december 2013 FAQ zorgverzekeringen 2014 20 december 2013 Inhoud: 1. Over DVN zorgverzekeringen p.1 2. Over zorgverzekeringen in het algemeen p.2 3. Over de voorgenomen wijzigingen bij zorgverzekeraars p.4 1. Over DVN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 29 689 Herziening Zorgstelsel Nr. 479 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Doelmatigheid als panacee, makkelijker gezegd dan gedaan

Doelmatigheid als panacee, makkelijker gezegd dan gedaan Doelmatigheid als panacee, makkelijker gezegd dan gedaan Laura van Geest Overzicht 1. Historische trends 2. Toekomstscenario s CPB overzicht is meer zorg een probleem? meer zorg en meer solidariteit? 3.

Nadere informatie

Zorgverzekeringen 2014

Zorgverzekeringen 2014 Zorgverzekeringen 2014 Dit informatiepakket bevat de volgende onderdelen: o Over Consumind o Basiszorgverzekering o Wijzigingen basispakket 2014 o Natura of vrije zorgkeuze polis o Top 5 meest gestelde

Nadere informatie

Zorg en betaalbaarheid - de rol van zorgverzekeraars. AndrØ Rouvoet, Voorzitter Zorgverzekeraars Nederland Zorgseminar AvØro Achmea, 3 september 2013

Zorg en betaalbaarheid - de rol van zorgverzekeraars. AndrØ Rouvoet, Voorzitter Zorgverzekeraars Nederland Zorgseminar AvØro Achmea, 3 september 2013 Zorg en betaalbaarheid - de rol van zorgverzekeraars AndrØ Rouvoet, Voorzitter Zorgverzekeraars Nederland Zorgseminar AvØro Achmea, 3 september 2013 Rode draad De kosten van de zorg: een probleem? Rol

Nadere informatie

Is een aanvullende verzekering nog wel voor iedereen weggelegd? Marloes van Dijk, Anne Brabers, Margreet Reitsma en Judith de Jong

Is een aanvullende verzekering nog wel voor iedereen weggelegd? Marloes van Dijk, Anne Brabers, Margreet Reitsma en Judith de Jong Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Marloes van Dijk, Anne Brabers, Margreet Reitsma en Judith de Jong. Is een aanvullende verzekering nog wel voor iedereen

Nadere informatie

Visie op langdurige zorg: 4 beloftes van Coöperatie VGZ

Visie op langdurige zorg: 4 beloftes van Coöperatie VGZ Visie op langdurige zorg: 4 beloftes van Coöperatie VGZ Meer dan het verleden interesseert mij de toekomst, want daarin ben ik van plan te leven. A. Einstein Visie op langdurige zorg De langdurige zorg

Nadere informatie

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd Toetsingskader Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Van goede zorg verzekerd 2 Het Toetsingskader voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Het Toetsingskader voor

Nadere informatie

Grande Conference 2014. Het Huisartsenperspectief

Grande Conference 2014. Het Huisartsenperspectief Grande Conference 2014 Het Huisartsenperspectief Het Huisartsenperspectief Toekomstvisie huisartsgeneeskunde 2022 kleinschalige, persoonsgerichte zorg dicht bij de patiënt ambities Het Huisartsenperspectief

Nadere informatie

Overzicht Financiering eerste lijn

Overzicht Financiering eerste lijn Overzicht Financiering eerste lijn Wat gaan we doen? Terugblik inventarisatie ZonMw onder 22 praktijkprojecten Overzicht financieringsbronnen Goed voorbeeld In dialoog met Waarom deze workshop? Quickscan

Nadere informatie

AGENDA. Data Populatie ouderen Amsterdam nu en 2030 Veranderende rol van de verzekeraar - visie Agis - spelers - uitgangspunten Agis Vragen

AGENDA. Data Populatie ouderen Amsterdam nu en 2030 Veranderende rol van de verzekeraar - visie Agis - spelers - uitgangspunten Agis Vragen OUDERENZORG AGENDA Data Populatie ouderen Amsterdam nu en 2030 Veranderende rol van de verzekeraar - visie Agis - spelers - uitgangspunten Agis Vragen Zorggebruik op Agis data Het zorggebruik van 65+ Agis

Nadere informatie

Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg

Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg NFK Staat voor mensen geraakt door kanker Pauline Evers, beleidsmedewerker 15 november 2013 Nationaal plan En nu? DOEL-workshop Implementatie van het nationaal plan

Nadere informatie