platform voor schoolbestuurders in het primair onderwijs januari 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "platform voor schoolbestuurders in het primair onderwijs januari 2013"

Transcriptie

1 podium platform voor schoolbestuurders in het primair onderwijs januari 2013 DE MEERWAARDE VAN DE SCHOOLBESTUURDER Betere prestaties met Code Goed Bestuur Cijfers PO kloppen niet met imago Wim Deetman kijkt terug Arnhemse schoolbesturen innoveren samen Leren van je fouten Krachtig bestuur als antwoord op krimp

2 inhoud Betere schoolprestaties met Code Goed Bestuur Scholen van besturen die werken volgens de Code Goed Bestuur, hebben de hoogste onderwijsopbrengsten. Dat blijkt uit een in september 2012 afgerond NWO-onderzoek. Pagina 6 podium extra Cijfers PO kloppen niet met imago Den Haag wil investeren in onderwijsbestuurders, maar beleidsmakers spreken ook nog steeds van normen die borg moeten staan voor de menselijke maat in het onderwijs en voor minder overhead. Klopt het beeld dat hierover bestaat met de werkelijkheid? podium haalt de feiten voor het primair onderwijs boven water. Pagina 10 De meerwaarde van het schoolbestuur Een succesvol bestuur zit er bovenop zonder dwingend te zijn, zeggen twee schoolleiders. Hun scholen profiteren op verschillende manieren van de professionele werkwijze van hun schoolbesturen. Pagina 16 Onderwijsbestuurders werken teveel op de automatische piloot Wim Deetman was minister van Onderwijs in de jaren tachtig, toen de overheid de broekriem óók fors moest aanhalen. Tegelijkertijd moesten er ingrijpende vernieuwingen worden doorgevoerd. Hoe kijkt hij daarop terug, en hoe vindt hij dat het onderwijs er nu voor staat? Pagina 22 2 podium extra januari 2013

3 De meerwaarde van de schoolbestuurder Arnhemse schoolbesturen innoveren samen Drie po-besturen in de regio Arnhem hebben geld bij elkaar gelegd om echt te kunnen innoveren. Dat leidde bijvoorbeeld tot de oprichting van het Community Learning Center Arnhem en het ixperium, een ICT-lab waar toepassingen voor het onderwijs worden bedacht en onderzocht. Samen hopen alle partijen de kwaliteit van het basisonderwijs te verbeteren. Pagina 28 Leren van je fouten Waar gewerkt wordt, worden fouten gemaakt. Dat geldt ook voor het onderwijs. En soms stralen fouten van andere onderwijssectoren negatief af op onze sector. Gelukkig verbeteren veel organisaties zich ook weer, met nieuwe inzichten. De Code Goed Bestuur is één van de middelen waarmee de po-sector wil zorgen dat het bestuur ten dienste blijft staan van goed onderwijs voor ieder kind. Pagina 34 Krachtig bestuur als antwoord op krimp Besturen kunnen voor flinke uitdagingen komen te staan. Als de organisatie onder druk staat en de kwaliteit van onderwijs wordt bedreigd, komt het erop aan. Een krachtig bestuur maakt dan duidelijke keuzes en bepaalt hoe de organisatie daar het beste op af kan koersen. Zo besloot de Stichting jong Leren in Maastricht om de toekomst in te gaan met integrale kindcentra. Pagina 40 podium is een platform van en voor leden van de PO-Raad waar meningen, ideeën, problemen en oplos singen uit de onderwijspraktijk aan bod komen. De PO-Raad onderschrijft niet noodzakelijk de in het blad verkondigde meningen. Hoofdredacteur: Marc Mathies. Eindredacteur: Marijke Nijboer. Redactieraad: Marlies van den Bel, Harm van Gerven, Onika Pinkus, Anje-Margreet Woltjer. Grafische vormgeving: Thoben Offset Nijmegen. Foto cover: Hans Roggen. Redactieadres: podium extra januari

4 Voorwoord Voor de PO-Raad is het vanzelfsprekend dat de schoolbestuurders in het primair onderwijs een belangrijke bijdrage leveren aan de kwaliteit van het onderwijs voor alle leerlingen. Toch hebben de schoolbestuurders te maken met een imago dat niet altijd positief is. In deze extra editie van podium ter gelegenheid van het vijfjarig bestaan van de PO-Raad zetten we daarom voorbeelden van de meerwaarde van de schoolbestuurders op een rij. We doen dat vanuit verschillende perspectieven. Omdat daar veel over te vertellen valt, is het een extra dik nummer geworden. 4 podium extra januari 2013

5 Onderwijs is een teamsport. Natuurlijk moeten de leraren in de voorhoede de doelpunten scoren. In de klas speelt zich het belangrijkste aspect van de school af: daar leren de leerlingen. De leraar kan haar of zijn werk echter niet doen als de condities niet in orde zijn. De schoolleiders en schoolbestuurders hebben daarin ieder hun eigen taken, op hun eigen niveaus. Een schoolbestuurder hoeft geen les te kunnen geven, maar zij of hij moet weten wat er nodig is om les te geven. Uiteindelijk is de schoolbestuurder verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs. Zij of hij moet er voor zorgen dat de leraren het beste uit alle leerlingen weten te halen. Natuurlijk gaat dat in onderling overleg. In het primair onderwijs gaat het er nauwelijks over wie de baas is. Zoals gezegd is het een teamsport, het gaat dus over samenwerking waarbij ieder haar of zijn eigen rol en verantwoordelijkheden heeft. Deze extra podium geeft voorbeelden uit de praktijk van scholen in Amsterdam, Tijnje, Arnhem en Maastricht. Wat zijn hun ervaringen met de verschillende rollen en verantwoordelijkheden? Welke mogelijkheden biedt boven schoolse samenwerking binnen een schoolbestuur? Wat kunnen schoolbesturen bereiken door nauw samen te werken met een lerarenopleiding? Verder komt natuurlijk de Code Goed Bestuur aan bod. De PO-Raad is erg trots op deze code. Al snel na het begin van de PO-Raad hebben we met onze leden de code opgesteld en ingevoerd. Uit onderzoek komt naar voren dat de code nu door driekwart van de school besturen wordt gebruikt en uit recent NWO-onderzoek blijkt dat de leerlingen ook profiteren van het bestaan van de code: schoolbesturen die werken volgens de Code Goed Bestuur hebben hogere opbrengsten van het onderwijs. Dat is echt goed nieuws. Tot slot in het midden van dit blad een interview met oud-minister van onderwijs Wim Deetman. Hij heeft destijds een aanzet gegeven tot meer autonomie voor schoolbesturen. In deze podium kijkt hij terug naar dat proces. En wat is zijn indruk van de stand van zaken in het huidige primair onder wijs? Kortom: een nummer om te lezen, te bewaren en af en toe te herlezen. Wij wensen u er veel plezier en inspiratie mee. Het bestuur van de PO-Raad Kete Kervezee, voorzitter Simone Walvisch Wim Ludeke podium extra januari

6 NWO-onderzoek wijst uit: Betere school prestaties met Code Goed Bestuur Scholen van besturen die werken volgens de Code Goed Bestuur, hebben de hoogste onderwijsopbrengsten. Dat blijkt uit een in september 2012 afgerond NWO-onderzoek. Leerlingen blijken wel degelijk te profiteren van goed bestuur: op scholen waar wordt gewerkt volgens de code, is de gemiddelde citoscore 3 tot 5 punten hoger. Voor een leerling kan dit het verschil betekenen tussen een schooladvies voor het vmbo of de havo. TEKST MARIJKE NIJBOER 6 podium extra januari 2013

7 Roelande Hofman, universitair hoofddocent aan de Rijksuniversiteit Groningen, vergeleek samen met collega s van de Erasmus Universiteit Rotterdam de prestaties van de leerlingen op scholen die werken volgens de Code Goed Bestuur met die van de leerlingen op scholen waarvan de besturen de codeprincipes minder goed of niet volgen. De gemiddelde citoscore van de eerste groep gewicht, hoe lager de gemiddelde Citoscore. Maar het werken volgens de Code Goed Bestuur blijkt een even grote invloed te hebben op de gemiddelde Citoscore. In de praktijk geldt dit vooral voor meerpitters. Dat het werken volgens de code zoveel invloed heeft op de schoolprestaties, komt door verschillende onderliggende factoren, zegt Hofman. Zoals Roelande Hofman: Het helpt als schoolbesturen luisteren naar ouders die aangeven dat iets minder goed loopt, of juist zo goed dat de school daar meer mee zou moeten doen leerlingen bleek 3 tot 5 punten hoger te liggen dan die van de laatste groep. Voor een leerling kan dit het verschil betekenen tussen een schooladvies voor het vmbo of de havo. Scholen zijn zich doorgaans zeer bewust van de grote invloed van de aard van de leerlingenpopulatie op hun prestaties. Terecht, zo bevestigt dit onderzoek: hoe meer leerlingen met een (hoog) leerlingdat besturen goed kijken naar wat een school nodig heeft. Het helpt als zij luisteren naar ouders die aangeven dat iets minder goed loopt, of juist dat iets zo goed loopt, dat de school daar meer mee zou moeten doen. Dat noemen we responsiviteit: goed luisteren, ook naar leerkrachten en leerlingen. Weten wat er op een school gebeurt en die zaken meenemen. Daarnaast speelt ook het podium extra januari

8 hrm-beleid een rol. Zeker op scholen met veel gewichtenleerlingen, waar leerkrachten meer moeite zullen hebben om leerlingen op een goed spoor te krijgen. Tweederde besturen gebruikt code Steeds meer schoolbesturen passen de code goed toe: in 2010 was dat een derde van alle schoolbesturen, in 2012 tweederde. De onderzoekers zagen dat besturen die goede praktijken kunnen laten zien, bijvoorbeeld op het terrein van taal, rekenen, opbrengstgericht werken en kwaliteitsbeleid, vaak dezelfde besturen zijn die werken volgens de Code Goed Bestuur. Deze besturen tonen in hun brede functioneren meer kwaliteit: ze hanteren vaker een gedegen invoeringstraject, evalueren vaker aan de hand van een norm, en ontwikkelen het kwaliteitsbeleid samen met bovenschools management, directie, leerkrachten en ouders. Veel besturen die hun verantwoordingssystematiek al volgens de Code Goed Bestuur hebben ingericht, zien zichzelf vooral als opdrachtgever en toezichthouder, terwijl de schoolleiders hen vooral zien als klankbord. Men is eensgezind in de visie op de dagelijkse praktijk van het besturen van scholen. Er is een algemeen onderwijskundig kader waaraan de schoolleider een schoolspecifieke invulling geeft. Het Beleidsgericht Onderzoek Primair Onderwijs Educational Governance richtte zich op diverse aspecten van het schoolbestuur. Aan het onderdeel over de Code Goed Bestuur deden 121 besturen en 193 scholen mee. Het onderzoek is in opdracht van het NWO uitgevoerd door het GION van de Rijksuniversiteit Groningen en Risbo van de EUR. Lerende organisatie Bij schoolbesturen die werken volgens de code zijn het bestuur en de schoolleider praktisch gelijkwaardig tot het moment dat er beslissingen moeten worden genomen. Er is maandelijks formeel en informeel overleg tussen schoolbestuur en school. Schoolleiders bereiden in werkgroepen beleid voor en de schoolleider heeft veel invloed op Op scholen die werken volgens de Code Goed Bestuur blijken de gemiddelde citoscores 3 tot 5 punten hoger te liggen bestuursbeslissingen. Men werkt samen in een lerende organisatie waarbij inzichten van beide partijen elkaar verrijken. De school- en leerlingprestaties worden steeds uitgebreider geëvalueerd en het leerlingvolgsysteem is een belangrijk hulpmiddel bij opbrengstgericht werken. De schoolcultuur is ontwikkelingsgericht en er is blijvende aandacht voor de leertijdontwikkeling, 8 podium extra januari 2013

9 instructiemethoden, leermethoden, kwaliteitszorg en de professionele ontwikkeling van het personeel. Men verwacht daardoor betere schoolprestaties. Grotere besturen hebben iets vaker een Code Goed Bestuur. Hofman: Bij sommige eenpitters zou kunnen meespelen dat zij een weinig professioneel bestuur hebben en het dan lastig is om de zaak goed in te richten. Ik wil echter geen conclusies trekken over eenpitters, omdat er minder bij dit onderzoek zijn betrokken dan ik zou wensen. Eenpitters die stabiel zijn, meerdere mensen hebben die de kar kunnen trekken en nieuwe mensen goed inwerken, zullen goed functioneren. Wij willen graag nader onderzoeken waarom bepaalde scholen de code minder of helemaal niet toepassen. Met die kennis kunnen we ook betere aanbevelingen doen voor hoe die besturen nog beter kunnen worden. De leden van de PO-Raad hebben in januari 2010 de Code Goed Bestuur vastgesteld, met als einddoel goed onderwijs voor ieder kind. De uitkomsten van dit onderzoek, concluderen de onderzoekers, bevestigen ook het belang van de doelen van het Bestuursakkoord Primair Onderwijs. De onderzoekers vinden dat kwaliteitsbeleid en het professionaliseren van besturen, schoolleiding en leerkrachten gericht op opbrengstgericht werken, hoog op de agenda moeten staan van overheid en besturen. Dat geldt ook voor de ontwikkeling van een specifiek mobiliteitsbeleid. Zie voor de tekst van het onderzoeksrapport: BOPOFunctioneren.pdf podium extra januari

10 Schaalvergroting lastig aan te tonen Overhead extreem laag Salarissen volgens de norm Cijfers PO kloppen niet met imago Teveel heren op leeftijd d dat toezicht doe ik er wel Politiek schiep 10 podium extra januari 2013 Zelfverrijking bij

11 Tussen politiek en professionals zit bureaucratie en bestaan leemlagen van managers die voortdurend verder uitdijen. Hoogleraar Publiek Management Mirko Noordegraaf schetst in 2008 het heersende beeld van de in zijn ogen onterecht veroordeelde manager in NRC Handelsblad. Vijf jaar later lijkt de sfeer nog niet veranderd. Wel hinkt het tweede kabinet Rutte op twee gedachten. Enerzijds wil Den Haag investeren in onderwijsbestuurders. Het Regeerakkoord noemt hen letterlijk in het rijtje van mannen en vrouwen van wie we het moeten hebben. Anderzijds spreken beleidsmakers nog steeds van normen die borg moeten staan voor de menselijke maat in het onderwijs en voor minder overhead. Klopt het beeld dat hierover bestaat met de werkelijkheid? podium haalt de feiten voor het primair onderwijs boven water. Tekst Joëlle Poortvliet enken: even bij Ik had strenger moeten zijn de onderwijsmoloch podium top Amarantis extra januari

12 Over schaalvergroting In 1996 telt Nederland nog schoolbesturen in het primair onderwijs 1, in 2012 zijn dat er Dat is 62 procent minder in 17 jaar tijd. Het aantal besturen neemt al af sinds in 1985 de kleuter- en lagere school zijn samengevoegd en vanaf 1991 door het relateren van de opheffingsnorm aan de leerlingendichtheid per gemeente. Vervolgens wordt tussen 1997 en 2002 de Stimuleringsbijdrage bestuurlijke krachtenbundeling uitgedeeld, een jaarlijkse subsidie van voor bestuurlijke samenwerkingsverbanden van minimaal tien scholen of leerlingen 3. Tot grofweg 2008 zet de rappe daling van het aantal besturen zich voort. Tegelijk blijft het primair onderwijs een sector van veel kleine organisaties. In 2010 zijn nog altijd 458 po-schoolbesturen, bijna de helft van het totaal, eenpitter 4. Reinier Goedhart, beleidsadviseur bekostiging voor de PO-Raad, legt uit dat een daling van het aantal besturen niet automatisch betekent dat er veel grote onderwijsorganisaties voor in de plaats zijn gekomen. Het precieze aantal is niet te achterhalen, maar vaak ging het om fusies van eenpitters. Veel grote schoolbesturen kenden bovendien die omvang al voor de lumpsum in werking trad, legt hij uit: Het openbaar onderwijs in grotere steden had ook voor de verzelfstandiging al een groot aantal scholen onder zich. Onder andere krimp heeft aan de randen van Nederland een paar nieuwe besturen met meer dan 30 scholen doen ontstaan, maar die zijn op één hand te tellen. Daarnaast is de gemiddelde schoolgrootte bijna gelijk gebleven. In 1996 zaten gemiddeld 210 leerlingen op een basisschool. In 2011 is dat 223 5, een verschil van slechts 13 leerlingen. Is schaalvergroting al lastig vast te stellen, nog moeilijker wordt het om een Reinier Goedhart: De cultuur is: alles wat tussen politiek en leerkrachten in staat is overbodig. Daarmee doe je veel mensen tekort die met een groot onderwijshart een wezenlijke bijdrage leveren aan de prestaties 12 podium extra januari 2013

13 link te leggen tussen de grootte van een bestuur en de geleverde onderwijskwaliteit. In het Onderwijsverslag 2010/2011 zegt de inspectie voorzichtig: Als meer scholen samenwerken onder één bestuur, vergroot dit het vermogen om een beter beleid te voeren. Dit schooljaar doet de inspectie onderzoek naar de relatie tussen bestuur en schoolleider en naar de rol van de schoolleider bij kwaliteitsverbetering. Over bestuurdersbeloningen Een ander vooroordeel: bestuurders zouden door exorbitante beloningen enorme hoeveelheden gemeenschapsgeld opslokken. Maar wat verdient een voorzitter van het College van Bestuur, of een algemeen directeur van een po-bestuur eigenlijk? Excessen kent het primair onderwijs nauwelijks. In de meest recente lijst van grootverdieners 6, opgesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), komen geen po-organisaties voor. Wel is bekend dat salarissen van algemeen directeuren en bestuurders tot de dag van vandaag niet hoger mogen zijn dan schaal 14: maximaal ongeveer per jaar. In 2012 heeft OCW op basis van de Wet normering topinkomens (WNT) het beloningsmaximum voor het po vastgesteld op per jaar. Men gaat er dan wel van uit dat bestuurders afzien van de secundaire arbeidsvoorwaarden binnen de CAO. Als zij dat niet doen, geldt een lager maximum van ongeveer Hans Schwartz, manager werkgeverszaken voor de PO-Raad: De minister Hans Schwarz: Het beloningsmaximum in het primair onderwijs is nog steeds het laagste van alle onderwijssectoren erkent hiermee dat maximering van de bestuurdersbeloning op schaal 14 niet meer past bij de ontwikkeling van de sector. Ook schaal 15 en 16 worden bereikbaar, uiteraard alleen voor de grotere schoolbesturen. Schwartz geeft aan dat het beloningsmaximum in het primair onderwijs nog steeds het laagste is van alle onderwijssectoren. Er is rekening gehouden met de omvang en complexiteit van de schoolbesturen, maar ook met de aansluiting bij het sectorale loongebouw. Eigenlijk zou het podium extra januari

14 beter zijn wanneer er één normering was voor alle onderwijssectoren. Nu kan het zo zijn dat een schoolbestuurder van een middelgroot po-bestuur evenveel verdient als een eenpitter in het vo. Ook de gouden handdruk is een gevoelig punt als het gaat om het imago van de bestuurder. De WNT heeft deze eenmalige ontslagvergoeding per januari 2013 vastgesteld op maximaal Als een schoolbestuur al een vertrekregeling afspreekt, moet het daarover rapporteren aan BZK. Over zijn 176 overschrijdingen gemeld. In twee gevallen gaat het om het primair onderwijs, waarbij Schwartz nuanceert: Melding van zo n overschrijding in de BZK-rapportage zegt nog niet alles. Belangrijk is om na te gaan waarom de ontslagvergoeding is verstrekt. Een van de twee genoemde schoolbesturen moest die specifieke ontslagvergoeding bijvoorbeeld verstrekken vanwege een rechterlijke beslissing. Over overhead Het salaris van de bestuurder vormt maar een deel van de totale overhead van een po-schoolbestuur. In 2010 is de gemiddelde begroting van een bestuursbureau bijna ,7 procent daarvan gaat op aan overhead. Een ander veel genoemd cijfer is nog In de lijst van grootverdieners komen geen po-organisaties voor lager: 2,7 procent. Daarbij gaat het om sectorspecifieke overhead zoals de leerlingadministratie. Bovendien is gerekend in personen: 2,7 is hier een percentage van de formatie 9. Verschillen in overheadcijfers hebben doorgaans met de definitie te maken. Onderzoek van ITS (2011) gaat uit van alles wat op bestuursniveau is georganiseerd. Als een school bijvoorbeeld zelf een administratief medewerker heeft, is dat geen overhead. Maar welke definitie men ook hanteert, het primair onderwijs scoort laag. Ter vergelijking: in 2009 had het po 5 procent minder overhead dan het vo en 10 procent minder dan het hbo. 9 Volgens Goedhart van de PO-Raad bestaat er geen ideale norm: Het gaat erom dat besturen bij het inrichten van de bovenschoolse organisatie navolgbare keuzes maken gericht op verbetering van de kwaliteit van het onderwijs. Over managers bashen Goedhart concludeert dat er voor het po maar weinig harde cijfers zijn die het slechte imago van de bestuurder ondersteunen. Het doet het in Nederland nog steeds goed om bestuur en management te bashen. Er is een cultuur van: wij als politiek en als maatschappij willen iets van het onderwijs. De leerkrachten voeren dat uit en alles daartussen zou overbodig zijn. Maar daarmee doe je veel mensen die met een groot onderwijshart een wezenlijke bijdrage leveren aan de prestaties, enorm tekort. Of zoals Mirko Noordegraaf het uitdrukt in zijn Leve de manager-betoog in NRC Handelsblad 10 : 14 podium extra januari 2013

15 Rond de 3 procent gaat op aan overhead De simpele voorstelling van politiek plus professionals beweegt misschien mee met nostalgische verlangens naar eenvoud, echtheid en bezieling, maar bevat ook vele onwaarheden, én ze is onverstandig. [ ] De dwingende anti-managerdebatten gaan er te zeer van uit dat publieke managers bewust problemen veroorzaken; dat professionals per definitie goedbedoelend en effectief zijn; en dat uitvoerenden enkel last hebben van zakelijke methoden. Die veronderstellingen moeten stuk voor stuk weerlegd worden. Noten 1 Kerncijfers onderwijs DUO, bevoegde gezagen basisonderwijs en speciaal (basis)onderwijs peildatum 3 december Rapport: Economische reden fusietoets 4 Onderwijsverslag 2010/ Kerncijfers onderwijs Overzicht van overschrijdingen WOPT Overzicht van overschrijdingen met ontslagvergoedingen WOPT Bestuur en management, onderzoek naar eenpitters en meerpitters in het onderwijs 9 Onderzoek door adviesbureau Berenschot onder 23 schoolbesturen in het (speciaal) basisonderwijs, Leve de manager! NRC Handelsblad podium extra januari

16 Professionalisering is een zegen voor het onderwijs De meerwaarde van het schoolbestuur Een succesvol bestuur zit er bovenop zonder dwingend te zijn, zeggen twee schoolleiders. Zonder het bestuur had ik het hier niet gered. TEKST IRENE HEMELS 16 podium extra januari 2013

17 Van links naar rechts Anne de Visch Eybergen, bestuurder van AWBR; Marjon Eijgensteijn, leerkracht op de Leonardo da Vinci en (g)mr-lid; en schooldirecteur Bouwien van Weringh. podium extra januari

18 Vijf jaar geleden nog regelde elke school van haar bestuur materiële zaken op een eigen manier, vertelt Bouwien van Weringh, directeur van de Amsterdamse basisschool Leonardo da Vinci. Neem bijvoorbeeld de inkoop. De gezamenlijke inkoop van zonnepanelen had ik in mijn eentje niet kunnen bereiken. Ik heb de tijd niet om uit te zoeken hoe het allemaal werkt. Door uniformering van de aanpak en het samen optrekken worden de kosten gedrukt. Van Weringh: Maar je weet nu ook dat er overal een zelfde kwaliteitsstandaard is. Het maakt voor kinderen niet uit op welke school zij zitten. Dat vind ik een belangrijk uitgangspunt. In de onderwijskwaliteit mag geen verschil zitten. De Leonardo da Vinci (bijna 200 leerlingen) valt met nog zestien andere openbare basisscholen sinds 2007 onder de stichting Amsterdam West Binnen de Ring (AWBR). Van Weringh werkt al jaren in het onderwijs. De professionalisering in besturen vind ik een zegen voor het onderwijs. De mensen van het stafbureau zitten er niet omdat ze toevallig lid zijn van de juiste partij, maar omdat ze deskundig zijn op het gebied van huisvesting of personeelsbeleid. Voorzieningen Een eerste voordeel van een professioneel schoolbestuur is de beschikbaarheid van allerlei voorzieningen die het bestuur faciliteert. Naast de gezamenlijke inkoop zijn dat bijvoorbeeld de verzorging van ICT, een vervangingspool en de beschikbaarheid van deskundigen en specialisten van het stafbureau. Dat Schooldirecteur Bouwien van Weringh: De professionalisering in besturen vind ik een zegen voor het onderwijs bespaart niet alleen geld maar ook tijd. Ook bij conflicten met ouders kan het bestuur een belangrijke neutraliserende rol spelen. Van Weringh: Samen sta je sterker. Wij hadden eens problemen met een ouder, die klaagde over ons schoolbeleid rond douchen. Dat dreigde uit de hand te lopen. Op het schoolplein leek het verhaal groter te worden dan het was. Het is dan prettig om een schoolbestuur te hebben dat je naar ieders tevredenheid kunt inschakelen. Steun ervaart Van Weringh ook op andere momenten. Zo legt AWBR jaar- 18 podium extra januari 2013

19 lijks tijdens een openbare bijeenkomst publiekelijk verantwoording af. Die transparantie over de financiële handel en wandel van de organisatie sterkt mij als directeur. Dat geeft mij een prettig gevoel waardoor ik als directeur ook een goed verhaal kan vertellen naar ouders toe. Wij hebben als school combinatiegroepen moeten maken vanwege het afnemen van onze inkomsten. Daardoor ontstaat onrust op het schoolplein. Ik kan nu beter aan ouders uitleggen waar het geldtekort vandaan komt en hoe we dat oplossen. Beheer Een schoolbestuur stimuleert je ook om een stapje verder te zetten in het beheer van de school, zegt Van Weringh. De adviseur huisvesting van ons stafbureau heeft het totaaloverzicht van zeventien scholen. Normaliter heb je alleen je eigen cijfers en heb je geen idee of je hoog of laag zit in de kosten in vergelijking met anderen. Wij zitten bijvoorbeeld in een relatief nieuw schoolgebouw, terwijl onze energiekosten gemiddeld zijn. Dat moeten de laagste zijn, denk ik dan. Daarvan krijg ik een drive. Ik denk nu nog meer na over hoe ik er meer voordeel kan uithalen. Het geeft mij veel inzicht. Als directeur vind ik het fijn om te weten hoe ik ervoor sta. Ik kan nu echt slagen maken en gericht sturen. Kwaliteit De belangrijkste meerwaarde speelt zich af op nog een ander niveau. Een podium extra januari

20 slagvaardig schoolbestuur daagt schoolleiders uit de kwaliteit van het onderwijs op peil te houden, is de ervaring van directeur Jeltsje Lieuwes van basisschool De Pols in het Friese Tijnje (75 leerlingen). Haar schoolbestuur, PRIMO- Opsterland met zeventien basisscholen, werkt sinds 2011 met een auditteam dat alle scholen tweejaarlijks doorlicht. Lieuwes, die net als Van Weringh lid is van de Schoolleiderskamer van de PO-Raad: Een initiatief van het bestuur: met inspectieogen wordt gekeken of de school als het ware inspectieproof is. Dat houdt je scherp. AWBR heeft een eigen academie voor de professionalisering van leerkrachten. Zo volgden de leerkrachten van de Leonardo da Vincischool enkele bijeenkomsten over coördinerende werkvormen die werden gegeven door leerkrachten van een andere AWBRschool. Het is prettig om je als schoolteam te laten informeren door een school die daar al ver mee is. Zij lieten heel concreet zien hoe het werkt. Voor een individuele school is zo n uitwisseling lastiger te organiseren. Het levert niet alleen onze school veel kennis en inzichten op, maar ook AWBR-breed. Door regelmatige uitwisseling tussen diverse teams en leerkrachten, breng je elkaar verder in je ontwikkeling. Schooldirecteur Jeltsje Lieuwes: Het schoolbestuur heeft gezorgd voor een stevige structuur waardoor het mogelijk is om goed onderwijs neer te zetten Op koers blijven Ook in mindere tijden kan een slagvaardig schoolbestuur een school op koers houden, is de ervaring van Lieuwes van De Pols. Enkele jaren geleden ging De Pols door een diep dal: naast krimp had de school ook met slechte inspectierapporten te maken. De staat waarin Lieuwes, sinds 2009 directeur, de school aantrof was niet mis. Alles wat ik ooit vanzelfsprekend vond, heb ik hier over boord gegooid. Toen ik aantrad was het predicaat zeer zwak er net afgehaald, maar functioneerde de school in feite nog steeds niet. De Cito eindscores waren nèt voldoende, maar verder had de school nog een rode kaart. De rest was nog heel zwak. 20 podium extra januari 2013

21 Twee jaar eerder was een krachtig schoolbestuur aangetreden om het tij te keren. Zonder dat bestuur had ik het hier niet gered, vertelt Lieuwes. Het bestuur heeft gezorgd voor een stevige structuur waardoor het mogelijk is om goed onderwijs neer te zetten. Het was een goede stap om deze school weer een eigen directeur te geven en voor alle scholen één algemeen directeur. Het bestuur is heel oplossingsgericht en heeft mij altijd ondersteund om de onderwijskwaliteit op poten te zetten. Financieel, maar ook door mij steeds de goede vragen te stellen zodat ik de juiste richting aanhoud. Van Weringh prijst de pogingen van haar bestuur om de blik van het personeel te verruimen. Het is bij AWBR heel gewoon geworden dat leerkrachten van verschillende scholen een kijkje bij elkaar in de klas nemen. Dat was vijf jaar geleden echt niet mogelijk. Sinds kort mogen leerkrachten ook een half jaar op een andere school van AWBR werken. Van Weringh: Een nieuwe leerkracht die met een andere blik bij ons komt werken en met meer afstand kijkt naar hoe wij werken, en een leerkracht die na een half jaar met een frisse blik weer terugkomt op school. Ik kan niet wachten! podium extra januari

22 Wim Deetman: Onderwijsbestuurders werken teveel op de automatische piloot 22 podium extra januari 2013

23 De overheid moet verstandig bijsturen Wim Deetman (67) was minister van Onderwijs in de jaren tachtig van de vorige eeuw. Een periode waarin, net als nu, de overheid de broekriem zeer fors moest aanhalen. Heilige huisjes moesten eraan geloven. Maar tegelijkertijd moesten er ingrijpende vernieuwingen worden doorgevoerd. Het meest verregaand waren het decentraliseren van bevoegdheden en vermindering van de regeldruk. Hoe kijkt hij terug op die tijd, en hoe vindt hij dat het onderwijs er nu voor staat? TEKST EN FOTO S: EMMANUEL NAAIJKENS podium extra januari

24 U hebt de aanzet gegeven tot meer autonomie voor besturen. Waarom moest het roer om? Er was terecht kritiek op de grote regeldichtheid in het onderwijs. Tot in detail werden in Den Haag de zaken geregeld. Daar zat een grote ondoelmatigheid in, in middelen en menskracht. Uitzonderingen waren niet mogelijk, ook al was dat in het belang van het onderwijs. Ambtenaren waarschuwden: dat geeft een geweldige precedentwerking met grote financiële gevolgen. Dus gebeurde het niet. Wij hebben toen de aanzet gegeven voor autonomievergroting, te beginnen in het hoger onderwijs. In een notitie stelden we voor om dat ook te gaan doen voor het basis- en voortgezet onderwijs. Daar kwam kritiek op, de Kamer was er aarzelend over. Waar kwam die terughoudendheid vandaan? Op de eerste plaats: als je iets decentraal doet, dan heb je er landelijk minder greep op. Dat kan voor een departement een nadeel zijn, maar ook voor belangenorganisaties. Ten tweede de rechtsgelijkheid. Het idee dat er verschillen zijn tussen gemeenten of regio s, riep bij sommigen verzet op. Voorzieningen moesten overal van hetzelfde niveau zijn. Nadeel daarvan was dat je bijna geen maatwerk kon leveren. Denk bijvoorbeeld aan het Londo bekostigingsstelsel. Dat was gebaseerd op het idee van centrale sturing, heel precies en zorgvuldig. Maar dat systeem bleek niet zonder meer houdbaar. Het declaratiestelsel was handig. Je stuurde als school de rekening naar Den Haag en je had er geen omkijken naar. Zo simpel lag het niet. Je had twee systemen: declareren achteraf, met het risico als gemeente of als schoolbestuur dat je iets niet vergoed kreeg en het dus uit eigen zak moest betalen. Of je vroeg vooraf toestemming en dan moest je soms heel lang wachten, ook voor simpele dingen. Het was een hele bureaucratie en niet meer van deze tijd. Je belandt zó in de berm We zien nu een keerzijde van autonomievergroting. Besturen die in grote problemen komen. Is dat een fout in het model, of zit het in de uitvoering? Nee, het is geen fout. Ik heb wel de indruk dat men bestuurt op de automatische piloot. Zo van we hebben het goed geregeld en we hoeven ons geen zorgen te maken. Ik maak wel eens de vergelijking met het besturen van een auto op de snelweg. Als je niet zo nu en Tot in detail werden in Den Haag de zaken geregeld. Daar zat een grote ondoelmatigheid in 24 podium extra januari 2013

platform voor schoolbestuurders in het primair onderwijs januari 2013

platform voor schoolbestuurders in het primair onderwijs januari 2013 podium platform voor schoolbestuurders in het primair onderwijs januari 2013 DE MEERWAARDE VAN DE SCHOOLBESTUURDER Betere prestaties met Code Goed Bestuur Cijfers PO kloppen niet met imago Wim Deetman

Nadere informatie

Samen. stevige. ambities. werken aan. www.schoolaanzet.nl

Samen. stevige. ambities. werken aan. www.schoolaanzet.nl Samen werken aan stevige ambities www.schoolaanzet.nl School aan Zet biedt ons kennis en inspiratie > bestuurder primair onderwijs Maak kennis met School aan Zet School aan Zet is de verbinding tussen

Nadere informatie

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur,

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur, a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze referentie 349195 Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015 Geacht

Nadere informatie

Onderwijskwaliteit? Dan moet u bij de schoolbesturen zijn...

Onderwijskwaliteit? Dan moet u bij de schoolbesturen zijn... Onderwijskwaliteit? Dan moet u bij de schoolbesturen zijn... Edith Hooge Hans van Dael Selma Janssen Rolvastheid en toch kunnen variëren in bestuursstijl Schoolbesturen in Nederland beschikken al decennia

Nadere informatie

ixperium: schoolvoorbeeld voor samenwerking in vier succesfactoren

ixperium: schoolvoorbeeld voor samenwerking in vier succesfactoren ixperium: schoolvoorbeeld voor samenwerking in vier succesfactoren In een bijzonder gebouw op de Nijmeegse HAN-campus zijn niet alleen de pabo en lerarenopleidingen (vo) gevestigd, maar sinds begin 2015

Nadere informatie

Hoeveel bewegings ruimte gunt het kabinet het po?

Hoeveel bewegings ruimte gunt het kabinet het po? Hoeveel bewegings ruimte gunt het kabinet het po? Tijdens de begrotingsbehandeling van het ministerie van OCW is er relatief weinig gesproken over het primair onderwijs. Wel kwamen voor het po belangrijke

Nadere informatie

Meesters in bedrijfsvoering met verstand van onderwijs

Meesters in bedrijfsvoering met verstand van onderwijs Primair onderwijs: Op weg naar stabiele autonomie Conferentie ter gelegenheid van het 5-jarig bestaan van het Netwerk Controllers en Financieel directeuren in het primair onderwijs van Infinite Financieel.

Nadere informatie

De enquête is door 41 collega s ingevuld vorig jaar waren er 25 respondenten.

De enquête is door 41 collega s ingevuld vorig jaar waren er 25 respondenten. VMBO PRO De enquête is door 41 collega s ingevuld vorig jaar waren er 25 respondenten. Alle aspecten zijn t.o.v. vorig jaar fors verbeterd. Met 5,62 scoort organisatie het laagst. Er zijn dus geen onvoldoende

Nadere informatie

Bijdrage lid Depla (PvdA) aan AO zwakke scholen

Bijdrage lid Depla (PvdA) aan AO zwakke scholen Den Haag, juni 2009 Bijdrage lid Depla (PvdA) aan AO zwakke scholen Gesproken woord geldt! Voorzitter Elke dag krijgen 89.000 kinderen in het basisonderwijs en 38.000 leerlingen in het voortgezet onderwijs

Nadere informatie

ENQUÊTE: toetsing op maat

ENQUÊTE: toetsing op maat ENQUÊTE: toetsing op maat Bezoekers van de website van de PO-Raad konden hun mening geven over toetsing op maat. Tussen 22 januari en 6 februari 2013 hebben 201 mensen de enquête volledig ingevuld. De

Nadere informatie

Sterk bestuur voor sterke scholen! De onderwijsresultaten

Sterk bestuur voor sterke scholen! De onderwijsresultaten Sterk bestuur voor sterke scholen! De onderwijsresultaten Een onderzoek naar bestuurskenmerken van sterkere en zwakkere scholen 2011-2013 Marieke Versloot Marjan Vermeulen Suzanne Beek In samenwerking

Nadere informatie

TEVREDENHEIDSONDERZOEK

TEVREDENHEIDSONDERZOEK verslag van het TEVREDENHEIDSONDERZOEK afgenomen in NOVEMBER 2014 Inleiding Eén keer in de twee jaar wordt er een tevredenheidsonderzoek gehouden. Ouders, leerlingen van groep 5, 6, 7 en 8 en personeelsleden

Nadere informatie

Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs. Peter Leisink

Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs. Peter Leisink Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs Peter Leisink Opzet van deze leergang Introductie Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs: inhoudelijke verkenning Programma en docenten leergang strategisch

Nadere informatie

Raad van Toezicht en MR: tegenpolen of partners?

Raad van Toezicht en MR: tegenpolen of partners? Raad van Toezicht en MR: tegenpolen of partners? Kennismakingsronde en thema workshop Governance en onderwijs Positie en rol bestuurders Functies en rollen MR en Intern Toezicht Hoofdlijnen Wetsvoorstel

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus EA Den Haag

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus EA Den Haag >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Financieel-Economische Zaken IPC 5350 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

Een Positieve Klas resultaten Duhamel College Den Bosch

Een Positieve Klas resultaten Duhamel College Den Bosch Een Positieve Klas resultaten Duhamel College Den Bosch Mentoren van Duhamel College Den Bosch (vmbo) hebben het programma Een Positieve Klas in het schooljaar 2011-2012 uitgevoerd met eerste en tweede

Nadere informatie

Professionalisering van de werkplekbegeleider

Professionalisering van de werkplekbegeleider Professionalisering van de werkplekbegeleider Kwaliteitsreeks opleidingsscholen Praktijk in zicht STEUNPUNT OPLEIDINGSSCHOLEN PO-R A AD VO-R A AD Inhoudsopgave Inleiding 5 1. Waarom professionalisering

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen voor de regeling?

Nadere informatie

Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING

Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING In gesprek met elkaar. Uitwerking van de stellingen. De onderstaande stellingen hebben we deze avond besproken onder elke stelling staan een aantal opmerkingen die

Nadere informatie

PROACTIEF TOEZICHT VOBO

PROACTIEF TOEZICHT VOBO PROACTIEF TOEZICHT VOBO Concept Door: Raad van Toezicht Voortgezet Onderwijs Best Oirschot PROACTIEF TOEZICHT VOBO 2 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Toezichtvisie Vobo... 4 Doel van de Raad van Toezicht Vobo...

Nadere informatie

Raad van Toezicht en MR: tegenpolen of partners?

Raad van Toezicht en MR: tegenpolen of partners? Raad van Toezicht en MR: tegenpolen of partners? Kennismakingsronde en thema workshop Governance en onderwijs Positie en rol bestuurders Functies en rollen MR en Intern Toezicht Hoofdlijnen Wetsvoorstel

Nadere informatie

Werkgroep 2: Opbrengstgericht werken

Werkgroep 2: Opbrengstgericht werken Werkgroep 2: Opbrengstgericht werken Deelnemers van groep 2 is gevraagd een beleidsstrategie te ontwikkelen waardoor het percentage scholen dat opbrengstgericht werkt op het gebied van taal groeit tot

Nadere informatie

INLEIDING VERANTWOORDING 1

INLEIDING VERANTWOORDING 1 INLEIDING Het wil onderwijskwaliteit bieden waardoor leerlingen en ouders tevreden zijn, medewerkers met plezier en professioneel hun werk doen en andere belanghebbenden en toezichthouders het onderwijs

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN TUSSENTIJDS KWALITEITSONDERZOEK OP OBS OETKOMST IN KOLHAM

RAPPORT VAN BEVINDINGEN TUSSENTIJDS KWALITEITSONDERZOEK OP OBS OETKOMST IN KOLHAM RAPPORT VAN BEVINDINGEN TUSSENTIJDS KWALITEITSONDERZOEK OP OBS OETKOMST IN KOLHAM Plaats : Kolham BRIN-nummer : 13DT Onderzoek uitgevoerd op : 22 juni 2010 Rapport vastgesteld te Groningen: 13 september

Nadere informatie

Cyclisch Systematisch Integraal Zelfevaluatie

Cyclisch Systematisch Integraal Zelfevaluatie Kwaliteitsimpuls op sectieniveau De KVLO is de eerste vakvereniging in Nederland die een systematisch kwaliteitszorgsysteem heeft ontwikkeld voor de praktijk. Het project bestaat uit twee krachtige instrumenten:

Nadere informatie

Directeur Daltonschool Rijnsweerd. Stichting Openbaar Primair Onderwijs Utrecht

Directeur Daltonschool Rijnsweerd. Stichting Openbaar Primair Onderwijs Utrecht Directeur Daltonschool Rijnsweerd Stichting Openbaar Primair Onderwijs Utrecht 1 SPO Utrecht De Stichting Openbaar Primair Onderwijs, kortweg SPO Utrecht genoemd, is verantwoordelijk voor 33 openbare basisscholen

Nadere informatie

Artikel 7 Opdracht Stichting Onderwijs Primair heeft de opdracht uitgewerkt naar vijf kernwaarden:

Artikel 7 Opdracht Stichting Onderwijs Primair heeft de opdracht uitgewerkt naar vijf kernwaarden: Concretisering Code Goed Bestuur voor Onderwijs Primair Inleiding De leden van de PO-Raad hebben in 2010 de Code Goed Bestuur vastgesteld als leidraad voor goed bestuur in het primair onderwijs. Het bestuur

Nadere informatie

Peer review in de praktijk

Peer review in de praktijk Rotterdam, maart 2013 Gwen de Bruin Susan van Geel Karel Kans Inhoudsopgave Inleiding Vormen van peer review Wat is er nodig om te starten met peer review? Wat levert peer review op? Succesfactoren Inleiding

Nadere informatie

Uit: Jaarplan en Begroting 2014 Het Hogeland College Schoolbestuur Lauwers & Eems, Voortgezet Onderwijs

Uit: Jaarplan en Begroting 2014 Het Hogeland College Schoolbestuur Lauwers & Eems, Voortgezet Onderwijs Uit: Jaarplan en Begroting 2014 Het Hogeland College Schoolbestuur Lauwers & Eems, Voortgezet Onderwijs Inleiding In 2014 gaan wij voor het eerst werken op basis van het nieuwe Koersplan van schoolbestuur

Nadere informatie

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur SKPO Profielschets Lid College van Bestuur 1 Missie, visie SKPO De SKPO verzorgt goed primair onderwijs waarbij het kind centraal staat. Wij ondersteunen kinderen om een stap te zetten richting zelfstandigheid,

Nadere informatie

Het Noordelijk Onderwijs Peil wordt mogelijk gemaakt door:

Het Noordelijk Onderwijs Peil wordt mogelijk gemaakt door: Frank Smid Welkom Het Noordelijk Onderwijs Peil wordt mogelijk gemaakt door: Aanwezig namens het Organisatiecomité: Namens RBO : Tineke Arends Namens Afier Namens Stenden Namens Rietplas Namens OSGMetrium

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Een goede relatie tussen ouders en school komt het leerresultaat ten goede en dat is wat we allemaal willen! Convenant Impuls Kwaliteitsverbetering Onderwijs

Nadere informatie

Middel voor onderwijsverbetering of afrekeninstrument?

Middel voor onderwijsverbetering of afrekeninstrument? Middel voor onderwijsverbetering of afrekeninstrument? 12 Toetsen: volop in de schijnwerpers Sst, wij maken de Citotoets. Rond deze tijd hangen veel scholen dit soort briefjes weer op de deur van groep

Nadere informatie

Wat doen verkiezingen met intersectorale samenwerking? Kind floreert in een omgeving die op elkaar is gericht

Wat doen verkiezingen met intersectorale samenwerking? Kind floreert in een omgeving die op elkaar is gericht Wat doen verkiezingen met intersectorale samenwerking? Kind floreert in een omgeving die op elkaar is gericht 6 podium _ april 2014 De winst van D66 bij de gemeenteraadsverkiezingen levert waarschijnlijk

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 031 Wijziging van de Wet op het primair onderwijs en de Wet op de expertisecentra in verband met het regelen van de mogelijkheid een deel van

Nadere informatie

Spreektekst Jaarverslag OCW

Spreektekst Jaarverslag OCW Spreektekst Jaarverslag OCW Ten eerste wil ik de rapporteurs bedanken. Naast de verbeterpunten waar de rapporteurs namens de hele commissie op in zullen gaan wil ik namens de VVD drie punten accentueren.

Nadere informatie

Rapport Carriere Waarden I

Rapport Carriere Waarden I Rapport Carriere Waarden I Kandidaat TH de Man Datum 18 Mei 2015 Normgroep Advies 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart. In dit rapport

Nadere informatie

Deeltijdwerken in het po, vo en mbo

Deeltijdwerken in het po, vo en mbo Deeltijdwerken in het po, vo en mbo 1. Inleiding In Nederland wordt relatief veel in deeltijd gewerkt, vooral in de publieke sector. Deeltijdwerk komt met name voor onder vrouwen, maar ook steeds meer

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen voor de regeling?

Nadere informatie

Conferentie: 23 mei 2012. Wat levert het op? Opbrengsten van opbrengstgericht werken voor leerlingen, de school en u. Overzicht workshops

Conferentie: 23 mei 2012. Wat levert het op? Opbrengsten van opbrengstgericht werken voor leerlingen, de school en u. Overzicht workshops Conferentie: 23 mei 2012 Wat levert het op? Opbrengsten van opbrengstgericht werken voor leerlingen, de school en u Overzicht workshops Workshops Workshopleider Organisatie Titel workshop 1. Dr. Margot

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Versie 02-11-2015 Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen

Nadere informatie

Schoolleider tussen functie en beroep

Schoolleider tussen functie en beroep Schoolleider tussen functie en beroep Resultaten van twee enquête-onderzoeken onder schoolleiders en bestuurders 2015 September 2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Schoolleider tussen functie en beroep...

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Midden- Kerncijfers uit de periode 2009-2014 Drentse Onderwijsmonitor 2014 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 9 de editie van de Drentse Onderwijsmonitor.

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Even voorstellen 5. Waar staan we voor 7. Ons onderwijs 7. Boeiend onderwijs: 8. Kwaliteit bewaken 8

Inhoudsopgave: Even voorstellen 5. Waar staan we voor 7. Ons onderwijs 7. Boeiend onderwijs: 8. Kwaliteit bewaken 8 Informatiegids Inhoudsopgave: Even voorstellen 5 Waar staan we voor 7 Ons onderwijs 7 Boeiend onderwijs: 8 Kwaliteit bewaken 8 Veiligheid door respect en regels 9 Open voor vernieuwingen 9 Engels en Frans

Nadere informatie

RTL Nieuws en de Cito-scores

RTL Nieuws en de Cito-scores Wat zien wij en wat vinden wij er van? Colofon datum 28 oktober 2013 auteur Jan Vermeulen status Definitief pagina 2 van 8 Inhoudsopgave pagina 1 Inleiding en vraagstelling 3 2 RTL en de rangordelijstjes

Nadere informatie

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw inspireren motiveren realiseren Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw primair onderwijs Klassewijzer BV Lageweg 14c 9698 BN Wedde T 0597-464483 www.klassewijzer.nl info@klassewijzer.nl

Nadere informatie

ICT in het basis- en voortgezet onderwijs. Schooljaar

ICT in het basis- en voortgezet onderwijs. Schooljaar ICT in het basis- en voortgezet onderwijs Schooljaar 2007-2008 Technisch Rapport Versie 0.1 Maart 2008 Inspectie van het Onderwijs Afdeling Kennis Wietske Idema TR ICT Maart 2008.doc Pagina 1 van 21 Gemaakt

Nadere informatie

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat Starters-enquête 9 september 2014 Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat 1 EEN STROEVE START Een fantastische baan, maar heel erg zwaar. De Groene Golf de jongerenafdeling

Nadere informatie

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan: penvoerders opleidingsscholen en contactpersonen lerarenopleidingen Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze

Nadere informatie

TUSSENTIJDS KWALITEITSONDERZOEK. Baken Stad College VMBOB VMBOGT VMBOK

TUSSENTIJDS KWALITEITSONDERZOEK. Baken Stad College VMBOB VMBOGT VMBOK TUSSENTIJDS KWALITEITSONDERZOEK Baken Stad College VMBOB VMBOGT VMBOK Plaats : Almere BRIN nummer : 01FP C2 BRIN nummer : 01FP 00 VMBOB BRIN nummer : 01FP 00 VMBOGT BRIN nummer : 01FP 00 VMBOK Onderzoeksnummer

Nadere informatie

GROTE OUDER- EN LEERLINGENENQUETE 2010

GROTE OUDER- EN LEERLINGENENQUETE 2010 GROTE OUDER- EN LEERLINGENENQUETE 2010 1 Algemeen In 2010 is er een Grote Ouder- en Leerlingenenquete geweest. Het onderzoek is uitgevoerd door het bekende bureau Beekveld en Terpstra. Alle ouders en de

Nadere informatie

Vernieuwd toezicht: wat betekent dat voor het bestuur? Het toezicht op besturen en scholen per 1 augustus 2017

Vernieuwd toezicht: wat betekent dat voor het bestuur? Het toezicht op besturen en scholen per 1 augustus 2017 Vernieuwd toezicht: wat betekent dat voor het bestuur? Het toezicht op besturen en scholen per 1 augustus 2017 Inleiding Het onderwijs verandert. En het toezicht verandert mee. Vanaf 1 augustus 2017 houden

Nadere informatie

Profiel & Selectieprocedure. Directeur-bestuurder Stellingwerf College

Profiel & Selectieprocedure. Directeur-bestuurder Stellingwerf College Profiel & Selectieprocedure Directeur-bestuurder Stellingwerf College juni 2016 Onze school Het Stellingwerf College, een openbare school voor vmbo, mavo, havo, vwo en verrijkt en versneld vwo in Oosterwolde

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Tussenmeting 2015 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, oktober

Nadere informatie

Draagvlakonderzoek. CBS Anjewier en OBS De Nijewei. Tjalleberd

Draagvlakonderzoek. CBS Anjewier en OBS De Nijewei. Tjalleberd Verslag Draagvlakonderzoek CBS Anjewier en OBS De Nijewei Tjalleberd Bureau Meesterschap Oosterhoutstraat 9a 9401 NA Assen (0592) 30 40 40 Inleiding De openbare basisschool De Nijewei en de christelijke

Nadere informatie

SOS! Praktijk in zicht: tips voor samenwerking tussen scholen en lerarenopleidingen

SOS! Praktijk in zicht: tips voor samenwerking tussen scholen en lerarenopleidingen SOS! Praktijk in zicht: tips voor samenwerking tussen scholen en lerarenopleidingen Scholen zijn continu in ontwikkeling en steeds meer scholen houden zich bezig met de vernieuwing van hun onderwijs. Voor

Nadere informatie

NAAR VERNIEUWD TOEZICHT EXCELLENTE SCHOLEN

NAAR VERNIEUWD TOEZICHT EXCELLENTE SCHOLEN NAAR VERNIEUWD TOEZICHT EXCELLENTE SCHOLEN juni 2016 1 Inleiding 1.1 Achtergrond In 2012 heeft de toenmalige minister van Onderwijs het predicaat Excellente School in het leven geroepen om goed presterende

Nadere informatie

Onderweg naar de Minister

Onderweg naar de Minister Nieuwsbrief 3 Februari 2015 Via deze nieuwsbrief informeren wij (de stuurgroep), u (alle medewerkers van de SKPON en van Stichting Lek en IJssel) over de ontwikkelingen die de voorgenomen fusie van onze

Nadere informatie

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging Via het Klavertje 4 Model zet u sociale media en ICT breed in Didactische

Nadere informatie

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Broekmolenweg 16 2289 BE Rijswijk www.kunstgebouw.nl B e l e i d s p l a n 2 0 1 3-2 0 1 6 Z I C H T B A AR M AK E N W AT E R I S, S T I M U L E R E N W AT

Nadere informatie

ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT

ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT Utrecht, maart 2008 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding en probleemstelling 5 2 Resultaten basisonderwijs 7 2.1 Representativiteit

Nadere informatie

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Wat is leerkracht? Stichting leerkracht is een organisatie van enthousiaste experts uit het onderwijs en bedrijfsleven die scholen helpt in het ontwikkelen

Nadere informatie

Reader. Veelgestelde vragen over duurzame inzetbaarheid

Reader. Veelgestelde vragen over duurzame inzetbaarheid Reader Veelgestelde vragen over duurzame inzetbaarheid Inhoudsopgave 1 Wat is duurzame inzetbaarheid? blz. 4 2 Het basisbudget blz. 5 3 Het bijzonder budget voor starters blz. 8 4 Het bijzonder budget

Nadere informatie

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 In het leven van alle dag speelt Wetenschap en Techniek (W&T) een grote rol. We staan er vaak maar weinig bij stil, maar zonder de vele uitvindingen in de wereld van

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Kerncijfers uit de periode 2009-2014 Drentse Onderwijsmonitor 2014 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 9 de editie van de Drentse Onderwijsmonitor. Dit

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

RESULTATEN. Rapportage bs Overhoven, Sittard

RESULTATEN. Rapportage bs Overhoven, Sittard RESULTATEN Rapportage bs Overhoven, Sittard 2014 1 ALGEMEEN 1.1 Inleiding Algemeen Het instrument de Kwaliteitsvragenlijst is een hulpmiddel om de kwaliteit van de school en/of het schoolbestuur in kaart

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG.. Primair Onderwijs IPC 2400 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Primair Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijs 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Resultaten Karin Jettinghoff en Jo Scheeren, SBO Januari 2010 2 1. Inleiding Tot voor kort

Nadere informatie

INTENTIEVERKLARING. De Vereniging voor Christelijk Onderwijs Groningen. De Vereniging voor Christelijk Basisonderwijs Hoogkerk,

INTENTIEVERKLARING. De Vereniging voor Christelijk Onderwijs Groningen. De Vereniging voor Christelijk Basisonderwijs Hoogkerk, INTENTIEVERKLARING De Vereniging voor Christelijk Onderwijs Groningen en De Vereniging voor Christelijk Basisonderwijs Hoogkerk, verder te noemen: de besturen, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd, overwegende

Nadere informatie

De scholen zijn aan zet Tussenrapportage programma School aan Zet

De scholen zijn aan zet Tussenrapportage programma School aan Zet De scholen zijn aan zet Tussenrapportage programma School aan Zet september 2012 Tussenrapportage Programma School aan Zet september 2012 Inleiding Elk schoolteam staat voor de uitdaging om het onderwijs

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief. Uitgelicht. 'Geen populaire boodschap, maar wel noodzakelijk' NIEUWSBRIEF. Simone Walvisch: Uitgelicht. Uitgelichte bijeenkomsten

In deze nieuwsbrief. Uitgelicht. 'Geen populaire boodschap, maar wel noodzakelijk' NIEUWSBRIEF. Simone Walvisch: Uitgelicht. Uitgelichte bijeenkomsten NIEUWSBRIEF Nummer 139 - September 2016 In deze nieuwsbrief Uitgelicht Uitgelichte bijeenkomsten Nieuws Nieuw op mijn.poraad.nl Vraag van de week Agenda In de media Uitgelicht Feedback op uw financieel

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. obs De Zeester

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. obs De Zeester RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK obs De Zeester Plaats : Beverwijk BRIN nummer : 27ML C1 Onderzoeksnummer : 287224 Datum onderzoek : 16 februari 2016 Datum vaststelling : 6 april 2016 Pagina

Nadere informatie

Bekwaamheidsdossier. februari 2006 O. OC0602_p8_12 Personeelsbeleid2.i8 8 19-01-2006 16:29:26

Bekwaamheidsdossier. februari 2006 O. OC0602_p8_12 Personeelsbeleid2.i8 8 19-01-2006 16:29:26 Bekwaamheidsdossier Laat zien wat je i februari 2006 O OC0602_p8_12 Personeelsbeleid2.i8 8 19-01-2006 16:29:26 Is het bekwaamheidsdossier een nieuwe papieren tijger? Dat hoeft niet. Leraren die zelf verantwoordelijk

Nadere informatie

Naar een op kwaliteit gerichte cultuur in het accountantskantoor

Naar een op kwaliteit gerichte cultuur in het accountantskantoor Naar een op kwaliteit gerichte cultuur in het accountantskantoor Afgelopen weken vonden de openbare verhoren plaats door de parlementaire enquêtecommissie Fyra. U weet wel die trein die nog geen vier maanden

Nadere informatie

Rapportage Eindresultaten Wat zijn de prestaties van onze scholen?

Rapportage Eindresultaten Wat zijn de prestaties van onze scholen? Rapportage Eindresultaten 2015 Wat zijn de prestaties van onze scholen? pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 Inleiding pagina 3 2 Hoe normeert de inspectie? pagina 4 3 Werkwijze pagina 6 4 Resultaten pagina

Nadere informatie

Werkplaats Speciaal Basisonderwijs Samen werken aan de kwaliteitsverbetering van een nieuwe onderwijssoort

Werkplaats Speciaal Basisonderwijs Samen werken aan de kwaliteitsverbetering van een nieuwe onderwijssoort Werkplaats Speciaal Basisonderwijs Samen werken aan de kwaliteitsverbetering van een nieuwe onderwijssoort Roger Meijer Inhoudsopgave Pagina Voorwoord 5 Marja van Bijsterveldt-Vliegenthart, minister van

Nadere informatie

Gemiddelde. Gemiddelde

Gemiddelde. Gemiddelde Aantal respondenten: 57 Ouders 2014 Vensters voor verantwoording PO -- - + ++ Schoolklimaat 3,2 BIn hoeverre gaat uw kind met plezier naar school? 3,3 3 32 21 BHoe veilig voelt uw kind zich op school?

Nadere informatie

Notitie functioneringsgesprekken

Notitie functioneringsgesprekken Notitie functioneringsgesprekken In de handreiking voor functioneringsgesprekken met burgemeesters, enkele jaren terug opgesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, wordt

Nadere informatie

Planmatig samenwerken met ouders

Planmatig samenwerken met ouders Ouderparticipatie Team Planmatig samenwerken met ouders Samen vooruit! Tamara Wally Tamara Wally (MSc.) is werkzaam bij de CED- Groep. Ze werkte mee aan de publicatie Samen vooruit, over planmatig werken

Nadere informatie

2. Een gezamenlijke studiedag met ouders en docenten

2. Een gezamenlijke studiedag met ouders en docenten De Leon van Gelder, Groningen pagina 1 De Leon van Gelder: school, leerlingen en ouders samen op weg naar een passende schoolloopbaan De Leon van Gelder in Groningen, een vestiging van het Reitdiep College,

Nadere informatie

Excellente docent in de mbo-praktijk

Excellente docent in de mbo-praktijk Excellente docent in de mbo-praktijk Uitwisseling scholen HU 7 maart 2014 ROCMN P&O 5-3-2014 1 ROC Midden Nederland Profiel: Kwaliteit, kleinschaligheid en persoonlijk contact Nauwe verbinding met regionale

Nadere informatie

kwaliteitsbeleid Actiepunten Gewenst resultaat Acties Wie Wanneer Borging

kwaliteitsbeleid Actiepunten Gewenst resultaat Acties Wie Wanneer Borging VERANDERPLAN cursusjaar 2013-2014 PLANNINGSAFSPRAKEN CBS de fjouwerhoeke Fennewei 2 9144CX Hantumhuizen kwaliteitsbeleid Actiepunten Gewenst resultaat Acties Wie Wanneer Borging Afname volgens vierjarenplanning

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING. RSG Stad en Esch HAVO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING. RSG Stad en Esch HAVO RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING RSG Stad en Esch HAVO Locatie Zuideinde Plaats: Meppel BRIN-nummer: 25 CL-0 Onderzoek uitgevoerd op: 6 december 2011 Conceptrapport verzonden

Nadere informatie

24 april 2008 PO/Kwaliteit/3518

24 april 2008 PO/Kwaliteit/3518 De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Den Haag Ons kenmerk 24 april 2008 PO/Kwaliteit/3518 Onderwerp Toetsen en verantwoorden in het basisonderwijs Bijlage(n)

Nadere informatie

De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling in het onderwijs

De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling in het onderwijs De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling in het onderwijs Congres Huiselijk geweld en kindermishandeling 18 november 2013, NBC Nieuwegein Chaja Deen en Marij Bosdriesz Programma Meldcode in de

Nadere informatie

Wij doen veel voor de school en de school doet veel voor ons

Wij doen veel voor de school en de school doet veel voor ons 12 Sardes Speciale Editie nummer 13 juni 2012 Karin Hoogeveen (Sardes) Ouders en de Van Ostadeschool in Den Haag Wij doen veel voor de school en de school doet veel voor ons In opdracht van de gemeente

Nadere informatie

Ontwikkeling van wetenschap en technologie in de pabo

Ontwikkeling van wetenschap en technologie in de pabo Ontwikkeling van wetenschap en technologie in de pabo Plenaire terugkoppeling MASTERCLASSES WETENSCHAP EN TECHNOLOGIE ALS GRONDHOUDING EN VAKOVERSTIJGENDE BENADERING Lou Slangen 12-11-2014 WETENSCHAP EN

Nadere informatie

Nieuws uit. JAARGANG 2 extra editie kwaliteitszorg

Nieuws uit. JAARGANG 2 extra editie kwaliteitszorg Nieuws uit. JAARGANG 2 extra editie kwaliteitszorg Wat is kwalitatief goed onderwijs? Een niet zo makkelijk te beantwoorden vraag. Het antwoord heeft waarschijnlijk wel te maken met het gegeven dat de

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. R.S.G. Stad en Esch. Locatie Diever Afdelingen vmbo-(g)t en havo

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. R.S.G. Stad en Esch. Locatie Diever Afdelingen vmbo-(g)t en havo RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK R.S.G. Stad en Esch Locatie Diever Afdelingen vmbo-(g)t en havo Plaats: BRIN-nummer: Diever 25CL-3 Onderzoek uitgevoerd op: 13 november 2012 Conceptrapport verzonden

Nadere informatie

De staat van het onderwijs, Onderwijsverslag 2012/2013; feiten en cijfers primair onderwijs op een rij

De staat van het onderwijs, Onderwijsverslag 2012/2013; feiten en cijfers primair onderwijs op een rij De staat van het onderwijs, Onderwijsverslag 2012/2013; feiten en cijfers primair onderwijs op een rij De inspectie verzorgt een zeer leesbaar en gedetailleerd rapport over de staat van het onderwijs.

Nadere informatie

Nieuwsbrief VO nr. 5 11 februari 2008

Nieuwsbrief VO nr. 5 11 februari 2008 Nieuwsbrief VO nr. 5 11 februari 2008 In dit nummer Onderzoek bestuurlijke verzelfstandiging /1 Conferentie verbindend leren in Eindhoven /1 Wegens succes: vierde leergang P&O /2 Bijna alle scholen zijn

Nadere informatie

30234 Toekomstig sportbeleid Primair Onderwijs. Brief van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

30234 Toekomstig sportbeleid Primair Onderwijs. Brief van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 30234 Toekomstig sportbeleid 31293 Primair Onderwijs Nr. 143 Brief van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 29 januari

Nadere informatie

Bovenschools Jaarplan 2017

Bovenschools Jaarplan 2017 Bovenschools Jaarplan 2017 niet apart maar samen Slochteren AD 20161115 v2 INHOUD 1. Inleiding 3 2. Verantwoording beleidsvoornemens 3 3. Samenvatting beleidsonderdelen 3 4. Beleidsvoornemens - uitgewerkt

Nadere informatie

Kwaliteit in het onderwijs

Kwaliteit in het onderwijs Kwaliteit in het onderwijs W E L K E C R I T E R I A H E B B E N W E? Programma Welke criteria zijn er? Pisa (internationaal) Donkers (VK) Prestatiebox (bestuursakkoord met OCW) Kiezer voor kwaliteit (adviesraad)

Nadere informatie

Veloncongres Promotiebeurs voor Leraren Een basis voor de wetenschapper van de toekomst. Over het programma Promotiebeurs - doel

Veloncongres Promotiebeurs voor Leraren Een basis voor de wetenschapper van de toekomst. Over het programma Promotiebeurs - doel Promotiebeurs voor Leraren Een basis voor de wetenschapper van de toekomst. Veloncongres 2015 & Over het programma Promotiebeurs - doel Initiator Ministerie van OCW Loopt sinds 2011, inmiddels structureel

Nadere informatie

Handleiding bij de LOB-scan voor het mbo

Handleiding bij de LOB-scan voor het mbo Handleiding bij de LOB-scan voor het mbo Inleiding Voor u ligt de handleiding bij de LOB-scan voor het mbo. De LOB-scan voor het mbo is in opdracht van MBO Diensten ontwikkeld en is te vinden op www.mbodiensten.nl.

Nadere informatie

Geachte leden van de vaste commissie Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Geachte leden van de vaste commissie Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Tweede Kamer der Staten-Generaal Vaste commissie OCW Postbus 20018 2500 EA Den Haag De Bilt, 11 september 2016 Onderwerp: Positionpaper over het wetsvoorstel vaststellen van het handelingsdeel van het

Nadere informatie