Nawerk: Informatiebronnen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nawerk: Informatiebronnen"

Transcriptie

1 Nawerk: Informatiebronnen Tijdschriften Wie zich verder wil verdiepen in dementie kan terecht bij een drietal zeer toegankelijke Nederlandse tijdschriften: Denkbeeld Denkbeeld is een populairwetenschappelijk opinieblad, waarin de oudere mens met psychogeriatrische problemen centraal staat. Het informeert over ontwikkelingen en ervaringen in de psychogeriatrische hulpverlening. Voorop staat de toegankelijkheid voor een breed lezerspubliek, van specialisten tot familieleden van psychogeriatrische patiënten. Denkbeeld verschijnt zesmaal per jaar. Bohn Stafleu van Loghum Afdeling Klantenservice Postbus GA Houten internet: 227

2 Alzheimer Magazine Alzheimer Magazine is een driemaandelijks tijdschrift, uitgegeven door Alzheimer Nederland. In het Alzheimer Magazine vindt u informatie over alles wat helpt bij dementie: tips over omgaan met de ziekte, berichtgeving over actuele ontwikkelingen rondom dementie, ervaringsverhalen en informatie over de activiteiten van Alzheimer Nederland. Alzheimer Nederland Postbus CD Bunnik internet: Een Heldere Kijk Een Heldere Kijk is een driemaandelijks magazine, dat praktische en emotionele ondersteuning biedt voor iedereen die op een of andere manier met dementie te maken heeft of krijgt. Het magazine is bestemd voor hulpverleners, familie en mensen met dementie. Quantes t.a.v. Een Heldere Kijk Antwoordnummer VB Rijswijk Documentaires Benjamin en de anderen (2006). Een film over het leven met dementie. Tilburg: Moved. 228

3 Kom niet aan m n meissie! (2006). Over kwaliteit van leven bij dementie. Amsterdam: Rosetree. Met mij is niks mis (1996). Bunnik: Alzheimer Nederland. Strijd tegen dementie (2008). Interviews met bekende politici over hun ervaringen met dementerende naasten. Bunnik: Alzheimer Nederland. Van binnenuit (2002). Bunnik: Alzheimer Nederland. Wegwaaiende gedachten (2007). In gesprek met mensen die lijden aan dementie. Hilversum: Kaktus. Romans, ervaringsliteratuur en fotoboeken over oud worden en dementie Bailey, J. (2002). Iris. Amsterdam: Bezige Bij. Beaufort, I. de, & Meulenberg (red.) (2008). Altijd vandaag. Dementie in de literatuur. Amsterdam: Meulenhoff. Bedee, K., Buning, M., de Levita, D., & Dippel, R. (red.) (2003). Oud worden hoe doe je dat? Breda: Papieren Tijger. Bernlef, J. (1984). Hersenschimmen. Amsterdam: Querido. Bot, M. (2004). Geliefden. Timeless love. Rotterdam: Marrie Bot. Braam, S. (2005). Ik heb Alzheimer; Het verhaal van mijn vader. Amsterdam: Nijgh & Van Ditmar. Emanuels, N. (2006). Afscheid van Amalia; Hoe ik mijn moeder verloor terwijl ze er nog was. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Fransen, A. (2002). De nadagen van Gerard Reve. Amsterdam: Podium. Groen, T. (2007). 100 x 100. Honderd portretten van honderdjarigen. Rotterdam: Veenman. Ignatieff, M. (1994). Scar tissue. New York: Farrar, Straus & Giroux. Napel, A. ten, & van t Hek, Y. (2001). Je leven vergeten. Amsterdam: Focus. 229

4 Pikulic, M. & van den Bergen, C. (2003). Beleving belicht. Den Haag: De Schildershoek. Reve, G. (1947). De laatste jaren van mijn grootvader. In: Verzameld Werk deel 1. Amsterdam, 1998: Veen. Skinner, B.F., & Vaughan, M.E. (1983). How to enjoy your old age. New York: Sheldon. Smeele, H. (2002). Met de moed van een ontdekkingsreiziger. Utrecht: Servire. Voskuil, J.J. (1999). De moeder van Nicolien. Amsterdam: Van Oorschot. Relevante websites Alzheimer Nederland werkt met 51 regionale afdelingen en een landelijk bureau in Bunnik aan een betere kwaliteit van leven voor mensen met dementie en hun familie. Dit tracht zij te bereiken door voorlichting, ondersteuning, belangenbehartiging en wetenschappelijk onderzoek. De website van het Alzheimercentrum van het VU Medisch Centrum in Amsterdam. Biedt informatie over dementie en onderzoek voor patiënten, naasten en professionals. De website van het Centrum Indicatiestelling Zorg: de instantie waar u zorg kunt aanvragen die betaald wordt uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). De website van het Landelijk Dementieprogramma (LDP): verbeteren van 230

5 zorg en dienstverlening bij dementie door regionale actieprogramma s. Denkbeeld, Tijdschrift voor Psychogeriatrie, is een populairwetenschappelijk opinieblad, waarin de oudere mens met psychogeriatrische problemen centraal staat. Het tijdschrift schenkt aandacht aan alle problemen die zich in de latere levensfase kunnen voordoen: van dementie tot angst, van achterdocht tot depressiviteit. De Vereniging voor Psychogeriatrie (VPG) is een platform voor mensen die in hun beroep zorg, begeleiding of behandeling bieden aan psychogeriatrische patiënten en hun naasten. De website van het Lectoraat Psychogeriatrie van de Haagse Hogeschool. In 2005 nam de Haagse Hogeschool samen met Woon- en Zorgcentra Haaglanden, Florence en het ROC Mondriaan het initiatief voor het Lectoraat Psychogeriatrie. Het lectoraat stelt zich ten doel het werken met mensen met dementie als een vak apart te positioneren, zowel inhoudelijk als maatschappelijk, binnen de opleidingen en de instellingen, maar ook in de buitenwereld. Een website gemaakt door Alzheimer Nederland in het kader van een campagne om dementie vroegtijdig te herkennen. De site geeft informatie over vergeetachtigheid en dementie, en over wat u moet doen als u zich ongerust maakt over uw functioneren. U kunt op de site ook een vragenlijst invullen, de Internet Dementie Screening (ISD). Daarmee krijgt u een indruk van de ernst van uw vergeetachtigheid. 231

6 De website van IDé: innovatiekring dementie. Idé is een onafhankelijke beweging die wil bijdragen aan kwaliteit van leven van ouderen met dementie in verpleeg- en verzorgingshuizen en thuis. Deze beweging van zorgprofessionals, wetenschappers en mantelzorgers verzamelt, verspreidt en ondersteunt goede praktijkvoorbeelden en wetenschappelijke kennis, en stimuleert experimenten. Mezzo is de Landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg. Mezzo zet zich in voor iedereen die langdurig en onbetaald voor een ander zorgt. Op de website van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, vindt u onder andere informatie over de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en het persoonsgebonden budget (pgb). Een website met informatie over ontmoetingscentra voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. Deze website is een initiatief van Per Saldo, de vereniging van mensen met een persoonsgebonden budget, en biedt uitgebreide informatie over alles wat met het persoonsgebonden budget te maken heeft. Op deze website van het Nederlands Kenniscentrum Ouderenpsychiatrie vindt u informatie over allerlei aspecten van succesvol ouder worden. 232

7 Vilans is de Nederlandse kennisorganisatie voor de langdurige zorg. Hier vindt u informatie over allerlei projecten die bedoeld zijn om een betere kwaliteit van leven tot stand te brengen voor mensen die langere tijd zorg en ondersteuning nodig hebben. 233

8 Alzheimer Nederland In 2008 lijden in Nederland ruim mensen aan dementie. Door de vergrijzing van de bevolking en de stijgende levensverwachting zal dat in 2050 naar schatting een half miljoen mensen zijn. Alzheimer Nederland zet zich al bijna 25 jaar in voor mensen met dementie en hun naaste omgeving. Dit doet Alzheimer Nederland door het subsidieren van wetenschappelijk onderzoek, voorlichting, ondersteuning en belangenbehartiging. Alzheimer Nederland is volledig afhankelijk van particuliere giften. Sinds 1999 is Alzheimer Nederland in bezit van het CBF Keurmerk. Alzheimer Nederland werkt aan een betere kwaliteit van leven voor mensen met dementie en hun naaste omgeving. Nabijheid en vraaggerichtheid zijn daarbij sleutelwoorden. Alzheimer Nederland heeft hiertoe vijf doelstellingen geformuleerd: 1. Bepalend in beeldvorming Bijdragen aan een positieve beeldvorming over dementie en emancipatie van mensen met dementie. 2. Leidend in voorlichting Verspreiden en aanbieden van informatie over dementie en de gevolgen voor mensen met dementie en hun naaste omgeving. 3. Nabij in hulp Ondersteunen van mensen met dementie en hun naaste omgeving 235

9 door het (laten) aanbieden van een laagdrempelig en gevarieerd hulp- en dienstenaanbod. 4. Duidelijk in belangenbehartiging Collectieve belangenbehartiging ten behoeve van mensen met dementie en hun naaste omgeving. 5. Regisserend in wetenschappelijk onderzoek Stimuleren van wetenschappelijk onderzoek bij dementie en het vertalen van onderzoeksresultaten naar de praktijk. Activiteiten Via de website biedt Alzheimer Nederland een zeer uitgebreid aanbod aan informatiemateriaal. Daarnaast organiseert Alzheimer Nederland een groot aantal activiteiten voor iedereen die te maken heeft met dementie of hier meer over wil weten. Met meer dan 50 regionale afdelingen heeft de organisatie een landelijk bereik. Een greep uit de activiteiten: De Alzheimertelefoon is dag en nacht bereikbaar voor telefonische hulp en informatie: U kunt hier terecht met al uw vragen over dementie of als u behoefte heeft aan een luisterend oor. Alzheimer Cafés zijn maandelijkse, informele bijeenkomsten waar mensen met dementie, familieleden, hulpverleners en andere belangstellenden elkaar in een ongedwongen ambiance ontmoeten om ervaringen uit te wisselen en te leren over dementie. Met meer dan 150 Alzheimer Cafés is er altijd een café bij u in de buurt. TOCH UIT Vakanties zijn vakantieweken voor mensen met dementie en hun partners. Een TOCH UIT vakantie is uniek omdat ontspanning gecombineerd wordt met informatie, tips en persoonlijke adviezen. In 236

10 een hotel in een mooie omgeving, waar dag en nacht deskundige vrijwilligers klaarstaan om de deelnemers op te vangen. Alzheimer Magazine biedt informatie over alles wat helpt bij dementie. Het magazine bevat tips over het omgaan met de ziekte, informatie over actuele ontwikkelingen rondom dementie, ervaringsverhalen en informatie over Alzheimer Nederland. Als u Alzheimer Nederland voor minimaal 25,- per jaar steunt, ontvangt u het magazine elk kwartaal. Alzheimer Nederland Postbus CD Bunnik T Wordt donateur van Alzheimer Nederland en stort uw bijdrage op giro 2502 ten name van Alzheimer Nederland te Bunnik. 237

11 Voor dit boek geraadpleegde literatuur en documentaires Aalten, P., Olde Rikkert, M., Vernooij-Dassen, M., & Scheltens, Ph. (red.) (2007). Alzheimer Wijzer. Over omgaan met dementie. Zeewolde: Uitgeverij Cambium. Allewijn, M., & Miesen, B. (red.) (2006). Zorg om ouderen: een leidraad voor mantelzorgers. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Bakens, P. (2006). Over alarmbellen, pyjamadagen en het inzetten van het leger. Verpleeghuizen in de media. Denkbeeld, 18, 6, 2-3. Bedee, K., Buning, M., de Levita, D., & Dippel, R. (red.) (2003). Oud worden hoe doe je dat? Breda: Papieren Tijger. Beek, S. van, Peeters, J., & Francke, A. (2007). Bruikbaarheid en toepasbaarheid van de monitor van het Landelijk Dementieprogramma. Factsheet 1. Utrecht: NIVEL. Bennett, D., Schneider, J., Tang, Y., Arnold, S., & Wilson, R. (2006). The effect of social networks on the relation between Alzheimer s Disease pathology and level of cognitive function in old people: a longitudinal study. The Lancet Neurology, 5, Betzel, B. (2007). De rol van de huisarts bij dementie: een exploratieve studie in het kader van het Landelijk Dementieprogramma. Scriptie, Radboud Universiteit Nijmegen. Boekhorst, S. te, Depla, M.F., de Lange, J., Pot, A.M., & Eefsting, J.A. (2007). Kleinschalig wonen voor ouderen met dementie: een begripsverheldering. Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie, 38,

12 Bos, D., Salari, M., & Plaisir, A. (2005). Bijzondere zorg voor een bijzondere doelgroep. Zorg op maat voor jong-dementerenden. Denkbeeld, 17, 3, 6-9. Bot, M. (2004). Geliefden. Timeless love. Rotterdam: Marrie Bot. Braam, S. (2005). Ik heb Alzheimer; het verhaal van mijn vader. Amsterdam: Nijgh & Van Ditmar. Buijssen, H. (2000). De heldere eenvoud van dementie. Tilburg: Tred. Buijssen, H. (red.) (2002). Psychologische hulpverlening aan ouderen. Deel 1: Psychosociale problematiek. Baarn: HB. Buijssen, H. (2007). De beleving van dementie. Utrecht: Het Spectrum. Diesfeldt, H. (2007). Regelmatig bezoek goed voor de gezondheid. Informele zorg ook in het verpleeghuis onmisbaar. Denkbeeld, 19, 1, Draaisma, D. (2001). Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt. Groningen: Historische Uitgeverij. Draaisma, D. (2008). De heimweefabriek. Geheugen, tijd en ouderdom. Groningen: Historische Uitgeverij. Dröes, R. (red.) (1996). Amsterdamse Ontmoetingscentra. Amsterdam: Thesis. Dröes, R., Boelens, E., Bos, J., Meihuizen, L., Ettema, T., Gerritsen, D., Hoogeveen, F., de Lange, J., & Schölzel, C. (2006). Quality of life in dementia in perspective: An explorative study of variations in opinions among people with dementia and their professional caregivers, and in literature. Dementia, International Journal of Social Research and Practice, 5, 4, Elting, M. (2008). Dementie en erfelijkheid. Wanneer is erfelijkheidsonderzoek zinvol? Denkbeeld, 20, 1, Garenfeld, W., & Hazelhof, T. (2006). Alzheimer & Co. Vormen van dementie. Denkbeeld, 18, 2, Geelen, R. (2003). Haal meer uit uw verpleeghuisbezoek. Leidraad voor een succesvolle visite. Denkbeeld, 15, 1,

13 Gezondheidsraad (2002). Dementie; advies van een commissie van de Gezondheidsraad aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Groen, T. (2007). 100 x 100. Honderd portretten van honderdjarigen. Rotterdam: Veenman. Groot-Beeuwkes, A. de (2007). Een goede woonplek voor tante Mieke. Op zoek naar een geschikt verpleeghuis. Denkbeeld, 19, 2, 3-5. Herten, L. van, Oudshoorn, K., Perenboom, R., Mulder, Y., Hoeymans, N., & Deeg, D. (2002). Gezonde levensverwachting naar sociaal-economische status. Leiden: TNO. Hoogeveen, F. (2006). Niet bijzonder, wel speciaal. Met dementerende bewoners naar de stamkroeg. Denkbeeld, 18, 4, 2-5. Hoogeveen, F., Koning, C., & Meerveld, J. (1998). Wat willen dementerende ouderen? (1): Hoe willen dementerenden geholpen worden bij wassen en aankleden? Denkbeeld 10(5), Hoogeveen, F., Kok, S., Meerveld, J., Koning, C., & Bosma, A. (1999). Wat willen dementerende ouderen? (2): Kunnen ouderen met een lichte dementie zelf keuzen maken? Denkbeeld 11(1), Hoogeveen, F., Koning, C., Meerveld, J., & Kagie, L. (1999). Wat willen dementerende ouderen? (3): Welke zintuiglijke activiteiten hebben de voorkeur van diepdemente verpleeghuisbewoners? Denkbeeld 11(2), 2-5. Ingen Schenau, J. van (2002). Ja, mits Het gebruik van psychofarmaca bij dementie. Denkbeeld, 14, 2, Ingen Schenau, J. van (2006). Het verpleeghuis is zo gek nog niet. Denkbeeld, 18, 4, Ingen Schenau, J. van (2007). Antidepressiva. Loghem: Silhouet. Jonquière, R. (2005). Dementie en euthanasie. Overwegingen bij een duivels dilemma. Denkbeeld, 17, 5, 2-4. Joosten, J., van den Berg, S., & Teunisse, J. (2007). Help me even herinneren. Gids voor mensen met milde geheugenproblemen en hun naasten. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. 241

14 Kalmijn, S. (1997). Risicofactoren voor cognitieve achteruitgang. Proefschrift. Rotterdam: Erasmus Universiteit. Klingeman, C., Nijhuis, C., & de Lange, J. (2007). Partners in zorg worden. Hoe familieleden en verpleeghuismedewerkers leren samenwerken. Denkbeeld, 19, 1, Kom niet aan m n meissie! (dvd, 2006). Over kwaliteit van leven bij dementie. Amsterdam: Rosetree. Kouters, S. (2007). Gegijzeld door een ziekte; interview met Heleen Dupuis. Volkskrant Magazine, 26 mei 2007, Kuiper, R. (2007). Hulp bij geheugenproblemen. Het werk van de geheugenpolikliniek. Denkbeeld, 19, 5, 2-6. Lak, M., & Tobé, R. (2005). Het voelt zó anders. Zorgen voor jongdementerenden. Denkbeeld, 17, 3, Ligthart, S. (2006). Casemanagement bij dementie. Nijmegen: Radboud Universiteit. Meerveld, J., Schumacher, J., Krijger, E., Bal, R., & Nies, H. (2004). Landelijk Dementie Programma. Werkboek. Utrecht: Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn. Meerveld, J., & Denis, R. (2006). Wat is er aan de hand en wat kan helpen? De meest urgente wensen van mensen met dementie en hun familie. Denkbeeld, 18, 5, Miesen, B. (1998). Dement: zo gek nog niet; Kleine psychologie van dementie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Miesen, B. (2002). Het Alzheimer Café. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Miesen, B., Allewijn, M., Hertogh, C., Groot, F. de, & Wetten, M. van (red.) (2003). Leidraad Psychogeriatrie (Delen A, B en C). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Miesen, B., & Hoogeveen, F. (red.) (2007). Psychogeriatrie, een vak om van te houden. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Miesen, B. (2008). Zorg om mensen met dementie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. 242

15 Napel, A. ten, & Hek, Y. van t (2001). Je leven vergeten. Amsterdam: Focus. Oeppen, J., & Vaupel, J. (2002). Broken limits to life expectancy. Science, 296, Peeters, J., Beek, S. van, & Francke, A. (2007a). Problemen en wensen van mantelzorgers van mensen met dementie; Resultaten van de monitor van het Landelijk Dementieprogramma. Factsheet 2. Utrecht: NIVEL. Peeters, J., Francke, A., Beek, S. van, & Meerveld, J. (2007b). Welke groepen mantelzorgers van mensen met dementie ervaren de meeste belasting?; Resultaten van de monitor van het Landelijk Dementieprogramma. Factsheet 3. Utrecht: NIVEL. Pikulic, M., & Bergen, C. van den (2003). Beleving belicht. Den Haag: De Schildershoek. Posthumus, E. (2008). Onbeperkt houdbaar? Quest, 1, Pot, A., Kuin, Y., & Vink, M. (red.) (2007). Handboek Ouderenpsychologie. Utrecht: De Tijdstroom. Ravaglia, G., Forti, P., Lucicesare, A., Pisacane, N., Rietti, E., Bianchin, M., & Dalmonte, E. (2008). Physical activity and dementia risk in the elderly: findings from a prospective Italian study. Neurology, 6, 70, Rovio S., Kåreholt, I., Helkala, E-L., Viitanen, M., Winblad, B., Tuomilehto, J., Soininen, H., Nissinen, A., & Kivipelto, M. (2005). Leisure-time physical activity at midlife and the risk of dementia and Alzheimer s disease. The Lancet Neurology, 4, 11, Schölzel, C., & de Lange, J. (2005). Wat is kwaliteit van leven? Denkbeeld, 17, 5, 6-8. Smeele, H. (2002). Met de moed van een ontdekkingsreiziger. Utrecht: Servire. The, A-M. (2004). In de wachtkamer van de dood. Leven en sterven met dementie in een verkleurende samenleving. Amsterdan: Thoeris. Van binnenuit (dvd, 2002). Bunnik: Alzheimer Nederland. 243

16 Veenhoven, R. (2006). Geluk op leeftijd. Geron, 8, 1, Verbraeck, B., & Plaats, A. van der (2008). De wereld van dementie; Typen dementerenden en het aanbieden van de juiste prikkels. Tijdschrift voor Verzorgenden, 1, Verbraeck, B., & Plaats, A. van der (2008). De wereld van dementie; Onbegrepen gedrag en het geven van externe prikkels. Tijdschrift voor Verzorgenden, 2, Verhaest, P. (2005). Ik hou mijn schaduw te vriend. Interview met een jong-dementerende verzorgende. Denkbeeld, 17, 3, 2-4. Verhey, F. (2007). Wel remmen, niet stoppen. Anti-dementiemiddelen: de stand van zaken. Denkbeeld, 19, 1, Waarde, H. van (2007). Doen! Verslag van het congres Kleinschalig wonen voor mensen met dementie, doen of laten? Denkbeeld, 19, 2, Wegwaaiende gedachten (dvd, 2007). In gesprek met mensen die lijden aan dementie. Hilversum: Kaktus. Westendorp, R., & Hengst, J. den (2006). Buiten spel? De kunst van het oud worden. Wormer: Inmerc bv. Whitmer, R. (2005). Obesity in middle age and future risk of dementia: a 27 year longitudinal population based study. British Medical Journal, 11, Wind, A., Gusselkloo, J., Vernooij-Dassen, M., Bouma, M., Boomsma, L.J., & Boukes, F. (2003). NHG-Standaard dementie (tweede herziening). Huisarts Wet, 46, 13,

17 Register acetylcholine, 79 afasie, 62, 156, 159 alfa-synucleïne, 65 Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten, 186, 230, 232 Alzheimer Café, 49, 133, 141, 168, 169, 172, 189 antidepressiva, 48 apraxie, 62 AWBZ zie Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten beeldvormende technieken, 45 beschermende factoren, 74 bèta-amyloïde, 59, 80 BSE, 70 casemanager, 19, 125, 157, 161, 178, 179, 181, 190, 223 Centrum Indicatiestelling Zorg, 180, 186, 190, 230 cholinesteraseremmers, 79, 80 chromosomen, 73 CIZ zie Centrum Indicatiestelling Zorg cognitief functioneren, 44 cognitieve stoornissen, 44, 48, 78 CT,

18 dementiepaspoort, 161, 162, 163, 164 depressie, 37, 46, 47, 48, 50, 62, 67, 69, 132, 136, 160 diagnostiek, 36, 44, 53 DNA, 75 dominant, 69, 73 dopamine, 67 dwanggedachte, 69 dwanghandeling, 69 Ebixa, 80 echolalie, 64 EEG, 18, 45, 46, 47 erfelijkheid, 24, 72, 74, 75, 172 euthanasie, 116, 117, 118 Exelon, 19, 49, 79 frontotemporale dementie, 59, 65, 74, 86 galantamine, 79 geheugenpolikliniek, 17, 19, 35, 44, 47, 48, 50, 52, 53, 178 geheugentraining, 78 gen, 69, 70, 73, 75 geriater, 44, 49, 53, 65, 127 gespreksgroep, 168, 174, 175, 176, 177, 181, 182, 190 gevoeligheidsgenen, 73, 74, 87 glutamaat, 80 grotevatenziekte, 62 hallucinatie, 58, 66, 69, 160 hippocampus, 59 huisarts, 17, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 41, 44, 47, 53, 123, 133, 161, 168, 178,

19 immunisatie, 80 inprenting, 98, 99, 101, 104, 149, 150 Inspectie voor de Gezondheidszorg, 197, 201 jong dementerenden, 56, 70, 71, 72, 164, 168 kleinevatenziekte, 62 kleinschalig wonen, 168, 208, 209 Kop-groepen, 174 kortetermijngeheugen, 98, 99 kwaliteit van leven, 37, 113, 115, 121, 153, 154, 166, 167, 214 Landelijk Dementieprogramma, 82, 131, 168, 230 langetermijngeheugen, 99, 103, 149 levensfase, 27, 72, 103, 231 levensfaseproblemen, 26 levenswijze, 24, 62, 74, 75, 87 Lewy-bodydementie, 59, 65 lotgenotencontact, 172, 174 mantelzorger, 14, 82, 83, 84, 85, 131, 132, 136, 163, 167, 169, 172, 176, 178, 181, 182, 183, 191, 216, 218, 232 memantine, 80 Mild Cognitive Impairment, 49, 50, 53, 172 MMSE, 41, 44 MRI, 18, 19, 45, 47, 49, 63 neuroloog, 17, 19, 31, 66 neuropsycholoog, 18 neurotransmitter, 79, 80 normale veroudering, 26,

20 Observatie Lijst voor vroege symptomen van Dementie, 38 ontmoetingscentrum, 181, 190 ontremming, 63, 69, 83 pathologische veroudering, 30, 32 persoonsgebonden budget, 187, 188, 232 preferenties, 156 prion, 69, 70 psychiater, 31, 44, 48, 53 psychogeriatrie, 196, 199, 214 psychogeriatrische dagbehandeling, 183, 184 psycholoog, 47, 52, 90, 169, 175, 176, 177, 180, 184 recessief, 73 Reminyl, 79 risicofactoren, 73 rivastigmine, 79 screening, 48 signaalstof, 79 sluipend begin, 37 SPECT, 45 succesvolle veroudering, 28, 29 syndroom, 55, 59 syndroom van Korsakov, 67, 68 technieken, beeldvormende, 45 vasculaire dementie, 59, 62, 71, 76, 77, 157 vergrijzing, 13, 68, 81,

21 veroudering, 13, 23, 24, 26 -, normale, 26 -, pathologische, 30, 32 -, succesvolle, 28, 29 verpleeghuis, 9, 14, 20, 82, 85, 104, 110, 111, 112, 125, 152, 160, 163, 178, 184, 187, 191, 192, 193, 194, 202, 207, 208, 209, 210, 211, 212, 213, 214, 216, 218 verzorgingshuis, 29, 63, 186, 194 vroegdiagnostiek, 48 waan, 58, 69, 160 Wet Maatschappelijke Ondersteuning, 188, 232 wilsbekwaamheid, 120 WMO zie Wet Maatschappelijke Ondersteuning ziekte van Alzheimer, 19, 45, 46, 49, 55, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 71, 72, 73, 74, 76, 77, 80, 86, 111, 116, 139, 156, 179 ziekte van Creutzfeldt-Jakob, 67, 69, 70 ziekte van Huntington, 67, 69, 73 ziekte van Parkinson, 30, 31, 32, 65, 67, 107 Zorgkantoor, 186, 187, 188 zorgverzekeraar,

22 Over de auteur Frans Hoogeveen (1957) is gezondheidszorgpsycholoog. Hij werkt als adviseur psychogeriatrie bij Florence in Den Haag. Daar houdt hij zich bezig met ontwikkelingen in wonen en zorg voor mensen met dementie en met het opleiden van professionals. Hij promoveerde in 1990 en is een actief onderzoeker en publicist. Hij is voorzitter van de Vereniging voor Psychogeriatrie en redacteur van Denkbeeld, Tijdschrift voor Psychogeriatrie. Hij is verbonden aan het Lectoraat Psychogeriatrie van De Haagse Hogeschool, en is kroegbaas van het Alzheimer Café Rijswijk. Voor verzoeken om lezingen of presentaties: Frans Hoogeveen

23 Raad van advies Dr. Martin Appelo Gezondheidszorgpsycholoog, hoofd wetenschappelijk onderzoek GGz Groningen. Drs. Ron van Deth Psycholoog en publicist, onder andere verbonden aan het Europees Instituut voor Educatie in Staverden. Drs. Annette Heffels Psycholoog en psychotherapeut, columnist en auteur van vele boeken op het gebied van de psychologie. Drs. Joke Kragten Gezondheidszorgpsycholoog, als therapeut werkzaam bij Altrecht, divisie stad Utrecht. Prof.dr. Walter Vandereycken Hoogleraar psychiatrie aan de Katholieke Universiteit Leuven en hoofd van de afdeling directieve therapie in de Psychiatrische Kliniek Broeders Alexianen te Tienen, België. 253

24 Drs. Jean-Pierre van de Ven Psycholoog en psychotherapeut, zelfstandig gevestigd in de Psychologische Praktijk Amsterdam. Tevens werkzaam als systeemtherapeut bij Mentrum GGZ te Amsterdam, afdeling Klinische psychiatrie. 254

25 Reeds verschenen titels 1. Joke Kragten, Leven met een manisch-depressieve stoornis, ISBN Fred Sterk en Sjoerd Swaen, Leven met een paniekstoornis, ISBN Fred Sterk en Sjoerd Swaen, Leven met een dwangstoornis, ISBN Ed Berretty, Leven met een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis, ISBN Joke Kragten, Leven met een sociale fobie, ISBN J. Hoevenaars, Leven met een fobie, ISBN Y. Meesters, Leven met een winterdepressie, ISBN Ed Berretty en Kees Korrelboom, Leven met een ontwijkende persoonlijkheidsstoornis, ISBN Sjef Peeters en Karel Klumpers, Leven met assertiviteitsproblemen, ISBN Jenny Palm, Leven na een beroerte, ISBN Joke Kragten, Leven met een depressieve stoornis, ISBN

26 12. Fred Sterk en Sjoerd Swaen, Leven met een piekerstoornis, ISBN Alexandra de Bruijn-Kofman, Leven met chronische pijn, ISBN Ard Nieuwenbroek en Piet Gieles, Omgaan met rijexamenangst, ISBN Martin Appelo, Leven met een psychotische stoornis, ISBN Pieternel Dijkstra, Omgaan met ziekelijke jaloezie, ISBN Tom Mutsaerts, Gezond omgaan met gewoontes, ISBN Ed Berretty, Leven met een afhankelijke persoonlijkheidsstoornis, ISBN Josephine Giesen-Bloo, Leven met een borderline persoonlijk heidsstoornis, ISBN Peter Daansen, Leven met obesitas, ISBN Pieternel Dijkstra, Omgaan met hechtingsproblemen, ISBN Jan van den Berg, Cindy Boon en Laura van Bergen, Omgaan met rijangst, ISBN Jean-Pierre van de Ven, Omgaan met relatieproblemen, ISBN Agnes Scholing en Pascal Wolters, Leven met een antisociale persoonlijkheid, ISBN Jolien Fox en Mieke Zinn, Leven met een alcoholprobleem, ISBN

27 26. Martin Appelo en Kees Korrelboom, Leven met identiteits problemen, ISBN Jan van den Berg, Marieke Krämer en Laura Grootaarts, Omgaan met hoogtevrees, ISBN Martine Delfos en Marijke Gottmer, Leven met autisme, ISBN Sandra van Gameren, Leven met een psychisch zieke ouder, ISBN Alexandra de Bruijn-Kofman, Leven met chronische hoofdpijn, ISBN Fred Sterk en Sjoerd Swaen, Omgaan met studiefaalangst, ISBN Arnold van Emmerik en Ed Berretty, Leven met een trauma, ISBN Jaques van Lankveld, Omgaan met een seksueel probleem, ISBN Anita Jansen en Hermien Elgersma, Leven met een eetstoornis, ISBN Sjef Peeters, Leven met angst voor ernstige ziektes, ISBN Bart Verkuil en Arnold van Emmerik, Omgaan met stress en burnout, ISBN Jaap Spaans, Omgaan met chronische vermoeidheid, ISBN

Over de auteurs. Meer informatie: www.sterk-swaen.nl

Over de auteurs. Meer informatie: www.sterk-swaen.nl Over de auteurs Fred Sterk, psycholoog-psychotherapeut, is werkzaam in eigen praktijk voor prychotherapie en coaching te Den Haag. Sinds 1997 publiceert hij psychologische zelfhulpboeken en geeft hij in

Nadere informatie

O v e r d e a u t e u r s

O v e r d e a u t e u r s Over de auteurs Bart Verkuil, psycholoog, is als promovendus verbonden aan de Universiteit Leiden, faculteit Sociale Wetenschappen, sectie Klinische, Gezondheids- en Neuropsychologie. Zijn promotieonderzoek

Nadere informatie

O v e r d e a u t e u r

O v e r d e a u t e u r Over de auteur Jaap Spaans (1954) is klinisch psycholoog/psychotherapeut en supervisor. Hij studeerde klinische psychologie aan de Rijksuniversiteit Leiden. Daarna specialiseerde hij zich in de psychotherapie

Nadere informatie

O v e r d e a u t e u r s

O v e r d e a u t e u r s Over de auteurs Sjef Peeters (1950) is psycholoog-psychotherapeut. Hij is werkzaam bij Parnassia, Psycho-Medisch Centrum in Den Haag, op de afdeling Angststoornissen. Hij heeft jarenlang assertiviteitstrainingen

Nadere informatie

O v e r d e a u t e u r

O v e r d e a u t e u r Over de auteur Alexandra de Bruijn-Kofman is klinisch psycholoog/gz-psycholoog. Aan de Universiteit Limburg deed zij vele jaren onderzoek naar de gedragstherapeutische behandeling van hoofdpijn, en vervolgens

Nadere informatie

De volgende test werd ontwikkeld door de Wereldgezondheidsorganisatie.

De volgende test werd ontwikkeld door de Wereldgezondheidsorganisatie. Zelftest De volgende test werd ontwikkeld door de Wereldgezondheidsorganisatie. Met een glas wordt steeds een standaard hoeveelheid alcohol bedoeld: een bierglas voor een biertje, een wijnglas voor een

Nadere informatie

Adressen en literatuur

Adressen en literatuur Nawoord Het zal een hele klus zijn om over je angst heen te stappen. Maar als je zelf écht gemotiveerd bent, dan zal het je vroeger of later lukken om weer zonder spanning de auto in te stappen. Het duurt

Nadere informatie

Nawoord. Fouten door angst voor fouten

Nawoord. Fouten door angst voor fouten Nawoord Fouten door angst voor fouten We zijn aan het einde van de reis door dit boek gekomen. Het was eigenlijk ook een tocht door de geheimen van de menselijke geest. We realiseren ons: angst voor fouten

Nadere informatie

ADHD (attention-deficit hyperactivity disorder) Ontwikkelingsstoornis waarbij hyperactiviteit,

ADHD (attention-deficit hyperactivity disorder) Ontwikkelingsstoornis waarbij hyperactiviteit, Woordenlijst ADHD (attention-deficit hyperactivity disorder) Ontwikkelingsstoornis waarbij hyperactiviteit, inpulsiviteit en concentratieproblemen bestaan. anamnese Specifieke ziekte- en levensgeschiedenis

Nadere informatie

EFFICIËNT. VakkENNIs 59,- BSL PSYCHOLOGIE. Inhoudsoverzicht bsl Psychologie Totaal abonnement. alle bouwstenen voor u op een rij.

EFFICIËNT. VakkENNIs 59,- BSL PSYCHOLOGIE. Inhoudsoverzicht bsl Psychologie Totaal abonnement. alle bouwstenen voor u op een rij. 2 E-learning online + archief 2 WebTV Abonnement > 60 3.000,- 59,- aan waarde voor maar: 18 tijdschriften Slechts 12,50 EFFICIËNT bouwen aan uw VakkENNIs Inhoudsoverzicht bsl Psychologie Totaal abonnement.

Nadere informatie

In welke mate voel je je over het algemeen: Een beetje (2)

In welke mate voel je je over het algemeen: Een beetje (2) Bijlagen 137 1 Vragenlijst In welke mate voel je je over het algemeen: Nauwelijks of helemaal niet (1) Een beetje (2) Gemiddeld (3) Nogal (4) In sterke mate (5) Overstuur Van streek Schuldig Angstig Vijandig

Nadere informatie

Woordenlijst ADD. Het onoplettende type van ADHD (aandachtstekortstoornis. ADHD Aandachtsproblemen

Woordenlijst ADD. Het onoplettende type van ADHD (aandachtstekortstoornis. ADHD Aandachtsproblemen Woordenlijst ADD ADHD Aandachtsproblemen Atomoxetine CIZ Coaching Cognitieve gedragstherapie Comorbiditeit Concerta Copingmechanisme Dexamfetamine Het onoplettende type van ADHD (aandachtstekortstoornis

Nadere informatie

ADHD (attention-deficit hyperactivity disorder) Ontwikkelingsstoornis waarbij hyperactiviteit,

ADHD (attention-deficit hyperactivity disorder) Ontwikkelingsstoornis waarbij hyperactiviteit, Woordenlijst ADHD (attention-deficit hyperactivity disorder) Ontwikkelingsstoornis waarbij hyperactiviteit, impulsiviteit en concentratieproblemen bestaan. anamnese Specifieke ziekte- en levensgeschiedenis

Nadere informatie

Gladwell, M. (2005). Blink. The power of thinking without thinking. New York: Back Bay Books. Gottman, J.M. (1998). Psychology and the study of

Gladwell, M. (2005). Blink. The power of thinking without thinking. New York: Back Bay Books. Gottman, J.M. (1998). Psychology and the study of Literatuur APA (2000). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, fourth edition, text revision, DSM-IV-TR. Washington DC: American Psychiatric Association. Barelds, D.P.H., Luteijn, F., &

Nadere informatie

7 Adressen, internet en literatuur

7 Adressen, internet en literatuur 7 Adressen, internet en literatuur Verenigingen en organisaties Specifiek met betrekking tot psychotische stoornissen Bij Ypsilon en Anoiksis is alle relevante informatie over psychotische stoornissen

Nadere informatie

Geheugenstoornissen Hulpverlenende instanties. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Geheugenstoornissen Hulpverlenende instanties. Ziekenhuis Gelderse Vallei Geheugenstoornissen Hulpverlenende instanties Ziekenhuis Gelderse Vallei Inhoud Inleiding 2 Casemanager 2 Praktische zorgverlening 2 CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg) 3 WMO 3 Psychosociale hulpverlening

Nadere informatie

Adressen. Slaapklinieken in Nederland

Adressen. Slaapklinieken in Nederland Adressen Slaapklinieken in Nederland Centrum voor Slaap- en Waakstoornissen/Praktijk voor Behandeling van Slaapstoornissen Medisch Centrum Haaglanden Locatie Westeinde ziekenhuis Postadres: Postbus 432

Nadere informatie

Leven met dementie. Frans Hoogeveen

Leven met dementie. Frans Hoogeveen Leven met dementie Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag hoe men met

Nadere informatie

Dementie Radboud universitair medisch centrum

Dementie Radboud universitair medisch centrum Dementie Bij u, uw partner of familielid is dementie vastgesteld. In deze folder kunt u lezen wat dementie is en waar u voor verdere vragen en informatie terecht kunt. Vanwege de leesbaarheid wordt in

Nadere informatie

Harvey, J.R. (1998). Total relaxation. New York: New York. Kodansha America. (Nederlandse vertaling: Ontspannen kun je leren. Vianen: The House of

Harvey, J.R. (1998). Total relaxation. New York: New York. Kodansha America. (Nederlandse vertaling: Ontspannen kun je leren. Vianen: The House of Literatuur Achterhuis, H. (2003). Werelden van tijd. Rotterdam: Stichting Maand van de Filosofie en Hans Achterhuis. Adviesraad voor de Volksgezondheid en Zorg (2002). Gezondheid en gedrag. Zoetermeer:

Nadere informatie

Dijk, C. (2006) Bloosangst en de betekenis van de blos. De Psycholoog, 41, Dijk, C. & Jong, P.J. de (2009). Fear of blushing: No

Dijk, C. (2006) Bloosangst en de betekenis van de blos. De Psycholoog, 41, Dijk, C. & Jong, P.J. de (2009). Fear of blushing: No Literatuur Bögels, S.M. (2006). Task concentration training versus applied relaxation, in combination with cognitive therapy, for social phobia patients with fear of blushing, trembling, and sweating.

Nadere informatie

150 Help me even herinneren. Nawoord

150 Help me even herinneren. Nawoord 150 Help me even herinneren Nawoord U bent aan het einde gekomen van dit boek. U hebt gelezen over milde geheugenproblemen, over de bijkomende veranderingen en over het geheugen zelf. U hebt tips gekregen

Nadere informatie

Factsheet 1, oktober 2007

Factsheet 1, oktober 2007 Deze factsheet maakt onderdeel uit van een reeks van drie factsheets. Factsheet 1 beschrijft de bruikbaarheid en toepasbaarheid van de LDPmonitor. Factsheet 2 gaat in op de problemen en wensen van mantelzorgers

Nadere informatie

Advies en informatie direct vanaf beginfase belangrijk voor mantelzorgers van mensen met dementie

Advies en informatie direct vanaf beginfase belangrijk voor mantelzorgers van mensen met dementie Deze factsheet maakt onderdeel uit van een reeks van twee factsheets. Factsheet 1 beschrijft de problemen en wensen van mantelzorgers van mensen met dementie. Factsheet 2 beschrijft de motieven en belasting

Nadere informatie

Leven met een winterdepressie

Leven met een winterdepressie Leven met een winterdepressie Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag

Nadere informatie

Verantwoording en dank

Verantwoording en dank 204 Zorg om mensen met dementie Verantwoording en dank Dit boek bouwt voort op de inzichten die ik heb verwoord in Dement: zo gek nog niet en verscheen eerder als Dementie dichterbij in de reeks Cahiers

Nadere informatie

Leven met een ontwijkende persoonlijkheidsstoornis

Leven met een ontwijkende persoonlijkheidsstoornis Leven met een ontwijkende persoonlijkheidsstoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook

Nadere informatie

Greenberger, D., & Padesky, C. (1999). Je gevoel de baas. Lisse: Swets en Zeitlinger. Hauner, D., & Hauner, H. (2001). Wirksame Hilfe bei Adipositas.

Greenberger, D., & Padesky, C. (1999). Je gevoel de baas. Lisse: Swets en Zeitlinger. Hauner, D., & Hauner, H. (2001). Wirksame Hilfe bei Adipositas. Literatuur Albers, S. (2003). Eating mindfully. How to end mindless eating & enjoy a balanced relationship with food. Oakland: New Harbinger Publications. American Psychiatric Association (2001). Diagnostische

Nadere informatie

Leven met een psychotische stoornis

Leven met een psychotische stoornis Leven met een psychotische stoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de

Nadere informatie

Leven met een paniekstoornis

Leven met een paniekstoornis Leven met een paniekstoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag

Nadere informatie

Leven met een afhankelijke persoonlijkheidsstoornis

Leven met een afhankelijke persoonlijkheidsstoornis Leven met een afhankelijke persoonlijkheidsstoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook

Nadere informatie

Laurens in t Slag. Ontmoetingscentrum voor mensen met dementie en hun mantelzorgers LAURENS IN T SLAG

Laurens in t Slag. Ontmoetingscentrum voor mensen met dementie en hun mantelzorgers LAURENS IN T SLAG Laurens in t Slag Ontmoetingscentrum voor mensen met dementie en hun mantelzorgers LAURENS IN T SLAG Laurens in t Slag opent haar deuren in september 2012 Wat is een ontmoetingscentrum? Een ontmoetingscentrum

Nadere informatie

7 Bronnen. Gebruikte literatuur

7 Bronnen. Gebruikte literatuur 7 Bronnen Gebruikte literatuur APA (2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders, fourth edition, text revision, DSM-IV-TR. Washington DC: American Psychiatric Association. Appelo, M. (1999).

Nadere informatie

Een patiënt met stress en burnout

Een patiënt met stress en burnout Een patiënt met stress en burnout Een patiënt met stress en burnout in de huisartspraktijk Bart Verkuil Arnold van Emmerik Roelf Holtrop Houten 2010 2010 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer

Nadere informatie

Behandeling van ouderen in de eerste lijn

Behandeling van ouderen in de eerste lijn Behandeling van ouderen in de eerste lijn Lucinda Meihuizen, GZ psycholoog Bestuurslid sectie ouderenpsychologen NIP Zorgpartners Midden-Holland en Samenwerkende psychologen Alphen a/d Rijn Agenda workshop

Nadere informatie

Leven met een fobie. Jac Hoevenaars

Leven met een fobie. Jac Hoevenaars Leven met een fobie Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag hoe men met

Nadere informatie

Activiteiten in uw regio

Activiteiten in uw regio Activiteiten in uw regio Activiteiten van Parkstad Limburg Als u of uw naaste met dementie te maken krijgt of twijfelt of er sprake is van dementie, komt er heel veel in een keer op u af. U hebt allerlei

Nadere informatie

Dementie. Ilse Masselis regionaal expertisecentrum dementie Sophia Kortrijk

Dementie. Ilse Masselis regionaal expertisecentrum dementie Sophia Kortrijk Dementie Ilse Masselis regionaal expertisecentrum dementie Sophia Kortrijk Expertisecentra dementie Vlaanderen Visie Het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen en de negen regionale expertisecentra dementie

Nadere informatie

Auteurs 1. Voorwoord 3

Auteurs 1. Voorwoord 3 Auteurs 1 Voorwoord 3 D E E L 1 A LG E M E N E A S P E C T E N 5 1 Ziekteconcept en classificatie 7 F.R.J. Verhey, C. Jonker, J.P.J. Slaets 1.1 Geschiedenis 7 1.2 Huidige gezichtspunten 8 1.3 Syndromale

Nadere informatie

Jonge mensen met een dementie: Een bijzondere doelgroep

Jonge mensen met een dementie: Een bijzondere doelgroep Jonge mensen met een dementie: Een bijzondere doelgroep Sandra Hazebroek, GZ-Psycholoog Christian Bakker, GZ-psycholoog Florence, Lokatie Mariahoeve Expertisecentrum voor jonge mensen met een dementie

Nadere informatie

Dementie, ook u ziet het?! Hanny Bloemen Klinisch Geriater Elkerliek Ziekenhuis Helmond 22 mei 2013

Dementie, ook u ziet het?! Hanny Bloemen Klinisch Geriater Elkerliek Ziekenhuis Helmond 22 mei 2013 Dementie, ook u ziet het?! Hanny Bloemen Klinisch Geriater Elkerliek Ziekenhuis Helmond 22 mei 2013 Hoeveel mensen in Nederland hebben dementie? 16.5 miljoen Nederlanders; 2.5 miljoen hiervan is 65+ (15%)

Nadere informatie

Ketenzorg dementie. Ketenzorg dementie in Zoetermeer

Ketenzorg dementie. Ketenzorg dementie in Zoetermeer Ketenzorg dementie Wat is dementie? Dementie is niet één bepaalde aandoening, maar een ziektebeeld (syndroom) waarvan meer dan 60 oorzaken bekend zijn. Kenmerkend voor dit ziektebeeld is een combinatie

Nadere informatie

Autorijden en dementie

Autorijden en dementie Dementie Bij u of bij uw naaste is een vorm van dementie vastgesteld. In deze folder vindt u informatie over dementie en de gevolgen ervan. Er bestaan zeer veel verschillende vormen van dementie, die elk

Nadere informatie

Handreiking. Dementie

Handreiking. Dementie Handreiking Dementie Handreiking Dementie Doelgroep Ouderen met (een verdenking op) geheugen en overige cognitieve stoornissen die van invloed zijn op het dagelijkse leven. Diagnostiek (huisarts, wijkverpleegkundige)

Nadere informatie

Wat is dementie? Radboud universitair medisch centrum

Wat is dementie? Radboud universitair medisch centrum Wat is dementie? Bij de diagnostiek en behandeling van mensen met dementie werkt het Jeroen Bosch Ziekenhuis nauw samen met het Radboud Alzheimer Centrum in het Radboudumc te Nijmegen. We wisselen voortdurend

Nadere informatie

Variaties van gedrag en beleving

Variaties van gedrag en beleving Variatie in gedrag en beleving Tussen mensen Binnen mensen Frans Hoogeveen F.R.Hoogeveen@hhs.nl www.dehaagsehogeschool.nl/lectoraatpg Variaties van gedrag en beleving binnen het individu Gedrag Individu

Nadere informatie

Advies en informatie direct vanaf beginfase belangrijk voor mantelzorgers van mensen met dementie

Advies en informatie direct vanaf beginfase belangrijk voor mantelzorgers van mensen met dementie Deze factsheet maakt onderdeel uit van een reeks van twee factsheets. Factsheet 1 beschrijft de problemen en wensen van mantelzorgers van mensen met dementie. Factsheet 2 beschrijft de motieven en belasting

Nadere informatie

Dementiepoli. Mondriaan. Informatie voor cliënten, familie en betrokkenen. Ouderen. voor geestelijke gezondheid

Dementiepoli. Mondriaan. Informatie voor cliënten, familie en betrokkenen. Ouderen. voor geestelijke gezondheid Dementiepoli Informatie voor cliënten, familie en betrokkenen Ouderen Mondriaan voor geestelijke gezondheid Ouderen Dementiepoli Als je geheugen je in de steek laat... September 2011 Copyright Mondriaan

Nadere informatie

Dementiepoli. Ouderen

Dementiepoli. Ouderen Dementiepoli Ouderen Dementiepoli Informatie voor cliënten, familie en betrokkenen Met deze folder willen we u en uw familieleden en/of verzorgers graag informeren over de gang van zaken bij de dementiepoli.

Nadere informatie

Goede raad is duur? Literatuur en internetadressen

Goede raad is duur? Literatuur en internetadressen Goede raad is duur? Literatuur en internetadressen In tijdschriften, boeken en op internetsites is over dementie veel goede en toegankelijke achtergrondinformatie te vinden. Goede raad hoeft niet duur

Nadere informatie

Ontmoetingscentrum voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. laurens De Blijvenburg

Ontmoetingscentrum voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. laurens De Blijvenburg Laurens De Blijvenburg Ontmoetingscentrum voor mensen met dementie en hun mantelzorgers laurens De Blijvenburg Wat is een ontmoetingscentrum? Een ontmoetingscentrum is er voor mensen met lichte tot matige

Nadere informatie

Motieven en belasting van mantelzorgers van mensen met dementie

Motieven en belasting van mantelzorgers van mensen met dementie Deze factsheet maakt onderdeel uit van een reeks van twee factsheets. Factsheet 1 beschrijft de problemen en wensen van mantelzorgers van mensen met dementie. Factsheet 2 beschrijft de motieven en belasting

Nadere informatie

Leven met een alcoholprobleem

Leven met een alcoholprobleem Leven met een alcoholprobleem Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag

Nadere informatie

Extra formulieren METING 1. spanning: signalen: spanning: signalen: spanning: signalen: spanning: signalen: spanning: signalen: spanning: signalen:

Extra formulieren METING 1. spanning: signalen: spanning: signalen: spanning: signalen: spanning: signalen: spanning: signalen: spanning: signalen: Extra formulieren Spanningsthermometer METING 1 METING 2 METING 3 DAG 1 DAG 2 DAG 3 DAG 4 DAG 5 DAG 6 DAG 7 extra formulieren 111 Agressieketen Situatie Wat ging eraan vooraf? (verleden, omstandigheden)

Nadere informatie

Dementie per leeftijdscategorie 6-1-2010. Dementie Dementiesyndroom. = ontgeesting. Omvang dementie in Nederland. Matthieu Berenbroek

Dementie per leeftijdscategorie 6-1-2010. Dementie Dementiesyndroom. = ontgeesting. Omvang dementie in Nederland. Matthieu Berenbroek Dementie Dementiesyndroom de-mens = ontgeesting Matthieu Berenbroek Fontys Hogeschool Verpleegkunde Omvang dementie in Nederland 2005 180.000 / 190.000 dementerenden 2050 400.000 dementerenden Bron CBO

Nadere informatie

Workshop dementie diagnostiek

Workshop dementie diagnostiek Workshop dementie diagnostiek Bernard Prins, huisarts Medisch Centrum Gelderlandplein, lid Academisch Huisartsen Netwerk van het Vumc en Coöperatie Huisartsen in Amsterdam Zuid Karel Brühl, specialist

Nadere informatie

Leven met een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis

Leven met een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis Leven met een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook

Nadere informatie

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat?

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U wilt zorg die betaald wordt uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). U kunt daar altijd een aanvraag voor doen. Het CIZ (Centrum indicatiestelling zorg)

Nadere informatie

Een praktijkgericht onderzoek bij verpleegkundigen naar het objectiveren van cognitieve functies

Een praktijkgericht onderzoek bij verpleegkundigen naar het objectiveren van cognitieve functies Een praktijkgericht onderzoek bij verpleegkundigen naar het objectiveren van cognitieve functies Marloes Peeters Verpleegkundig Specialist GGZ mpjpeeters@vvgi.nl 12-12-2014 Agenda Probleem Vraagstelling

Nadere informatie

De Kopgroep in Nieuwegein. Praten over en omgaan met uw dementie

De Kopgroep in Nieuwegein. Praten over en omgaan met uw dementie De Kopgroep in Nieuwegein Praten over en omgaan met uw dementie "In het begin vond ik het eng", vertelt Pieter. "Nu zeg ik het gewoon tegen iedereen: Ik heb Alzheimer." Omgaan met dementie Sinds de diagnose

Nadere informatie

Factsheet 2, oktober 2007

Factsheet 2, oktober 2007 Deze factsheet maakt onderdeel uit van een reeks van drie factsheets. Factsheet 1 beschrijft de bruikbaarheid en toepasbaarheid van de LDP-monitor. Factsheet 2 gaat in op de problemen en wensen van mantelzorgers

Nadere informatie

Dementie, probleemgedrag en de mantelzorger

Dementie, probleemgedrag en de mantelzorger Dementie, probleemgedrag en de mantelzorger LOAG Gedragsstoornissen en psychiatrie bij dementie Utrecht, 16 april A. Kunneman, gz-psycholoog Introductie GZ-psycholoog Werkzaam op de GAAZ / poli geriatrie

Nadere informatie

LICHTE COGNITIEVE STOORNISSEN

LICHTE COGNITIEVE STOORNISSEN LICHTE COGNITIEVE STOORNISSEN Wel of geen diagnostiek? Wel of geen diagnose? BrainAgingMonitor Hoe oud is jouw brein? Donderdag 26 april 2012 www.brainagingmonitor.nl Toelichting PAO Heyendael organiseert

Nadere informatie

Bijeenkomst LND. 14 oktober 2015

Bijeenkomst LND. 14 oktober 2015 Bijeenkomst LND 14 oktober 2015 JONGE MENSEN MET DEMENTIE Marian Salari en Monique Hertogs Doelgroep Mensen met dementie, waarbij de ziekte begint vóór 65 jaar. 15.000-25.000 mensen Meer sprake van erfelijkheid

Nadere informatie

6 e mini symposium Ouderenzorg

6 e mini symposium Ouderenzorg 6 e mini symposium Ouderenzorg Aanvullende diagnostiek bij dementie in de 1 e lijn Suzanne Boot, specialist ouderengeneeskunde, kaderarts psychogeriatrie i.o. 28-09-2015 Pagina 1 6 e Mini symposium ouderenzorg

Nadere informatie

Leven met een manisch-depressieve stoornis

Leven met een manisch-depressieve stoornis Leven met een manisch-depressieve stoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord

Nadere informatie

Angststoornis bij ouderen

Angststoornis bij ouderen Angst bij besluitvorming Dr. Saskia Teunisse klinisch psycholoog, klinisch neuropsycholoog GERION & Amstelring Angststoornis bij ouderen Nederlands Kenniscentrum Ouderenpsychiatrie: Méést voorkomende psychiatrische

Nadere informatie

Depressie bij verpleeghuiscliënten

Depressie bij verpleeghuiscliënten Doen bij Depressie zorgprogramma Informatiefolder voor cliënt en naasten Depressie bij verpleeghuiscliënten Folder 3 Inleiding Deze folder bevat informatie over de klachten die bij een depressie horen

Nadere informatie

Wat is dementie, wat is Alzheimer?! En wat komt er op ons af?! Prof Frans Verhey. Maastricht University Medical Center Alzheimer Centrum Limburg

Wat is dementie, wat is Alzheimer?! En wat komt er op ons af?! Prof Frans Verhey. Maastricht University Medical Center Alzheimer Centrum Limburg Wat is dementie, wat is Alzheimer?! En wat komt er op ons af?! Prof Frans Verhey Maastricht University Medical Center Alzheimer Centrum Limburg Dementie Veel meer dan een geheugenprobleem Toenemende afhankelijkheid

Nadere informatie

Leven met een piekerstoornis

Leven met een piekerstoornis Leven met een piekerstoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag

Nadere informatie

Veel meer dan vergeten

Veel meer dan vergeten Veel meer dan vergeten 19 april 2017 Josephine Lambregts Jos van der Poel Programma Wat wil Alzheimer Nederland Vergeetachtigheid of dementie? Wat is dementie vormen en kenmerken Betekenis voor patiënt

Nadere informatie

Dementie. Havenziekenhuis

Dementie. Havenziekenhuis Dementie Uw arts heeft met u en uw naasten besproken dat er (waarschijnlijk) sprake is van dementie. Mogelijk bent u hiervan geschrokken. Het kan ook zijn dat u of uw omgeving hier al op voorbereid was.

Nadere informatie

Van je nachtmerries af

Van je nachtmerries af Van je nachtmerries af 2 van je nachtmerries af Dit boek, Van je nachtmerries af, is onderdeel van de reeks Protocollen voor de GGZ. Serie Protocollen voor de GGZ De boeken in de reeks Protocollen voor

Nadere informatie

SPANkracht Zinvolle activiteiten voor jonge mensen met dementie

SPANkracht Zinvolle activiteiten voor jonge mensen met dementie SPANkracht Zinvolle activiteiten voor jonge mensen met dementie Brabantse Inspiratie en Kennisdag 5 november 2015 Deliane van Vliet Ben Janssen Inhoud Doelgroep jonge mensen met dementie Ontwikkeling Spankracht-pakket

Nadere informatie

Leven met angst voor ernstige ziektes

Leven met angst voor ernstige ziektes Leven met angst voor ernstige ziektes Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op

Nadere informatie

Dementievriendelijke samenleving. Kenniscirkel Dementievriendelijke Gemeente Wijchen, 8 maart 2016 Jo Robeerst, voorzitter Regio Nijmegen

Dementievriendelijke samenleving. Kenniscirkel Dementievriendelijke Gemeente Wijchen, 8 maart 2016 Jo Robeerst, voorzitter Regio Nijmegen Dementievriendelijke samenleving Kenniscirkel Dementievriendelijke Gemeente Wijchen, 8 maart 2016 Jo Robeerst, voorzitter Regio Nijmegen Prognose groei Inleiding Dementie Wat is dementie? Dementie in beeld

Nadere informatie

In het web van vragen en antwoorden

In het web van vragen en antwoorden In het web van vragen en antwoorden Rob Groot Zwaaftink Dinant Bekkenkamp 29 oktober 2013 Inhoud PGGM & Alzheimer Nederland Achtergrond Alzheimer Experience Mantelzorg; cijfers en wat helpt? Wat biedt

Nadere informatie

AGED: Amsterdam Groningen Elderly Depression Study

AGED: Amsterdam Groningen Elderly Depression Study AGED: Amsterdam Groningen Elderly Depression Study Angst en depressie bij verpleeghuisbewoners; prevalentie en risico indicatoren Lineke Jongenelis Martin Smalbrugge EMGO, onderzoeksprogramma common mental

Nadere informatie

Omgaan met hoogtevrees

Omgaan met hoogtevrees Omgaan met hoogtevrees Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag hoe men

Nadere informatie

Vandereyken, W., Hoogduin, C.A.L., & Emmelkamp, P.M.G. (2008). Handboek psychopathologie deel 1 basisbegrippen. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.

Vandereyken, W., Hoogduin, C.A.L., & Emmelkamp, P.M.G. (2008). Handboek psychopathologie deel 1 basisbegrippen. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Onderzoek De werkzaamheid van mindfulness based cognitieve therapie versus cognitieve gedragstherapie bij adolescenten en jongvolwassenen met zelfbeschadigend of suicidaal gedrag Dit onderzoek is een samenwerking

Nadere informatie

Samenvatting. april 2006

Samenvatting. april 2006 Samenvatting Alzheimer Nederland spant zich in om de zorg voor mensen met dementie en hun familieleden te verbeteren. Het streven is de zorg in de regio beter af te stemmen op mensen met dementie en degenen

Nadere informatie

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat?

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U wilt zorg die betaald wordt uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). U kunt daar altijd een aanvraag voor doen. Het CIZ (Centrum indicatiestelling zorg)

Nadere informatie

in gesprek over: Dementie

in gesprek over: Dementie in gesprek over: Dementie Colofon Uitgave 2010 (herziene druk) met dank aan auteurs R.M. Kok en F.R.J.Verhey Redactie: L.H.M. van Lin (eindredacteur) E.A.M. Knoppert van der Klein E. van Meekeren A.W.M.M.

Nadere informatie

Dementiepoli. Ouderen

Dementiepoli. Ouderen Dementiepoli Ouderen Dementiepoli Informatie voor cliënten, familie en betrokkenen Met deze folder willen we u en uw familieleden en/of verzorgers graag informeren over de gang van zaken bij de dementiepoli.

Nadere informatie

Gedragsproblemen bij kinderen

Gedragsproblemen bij kinderen Gedragsproblemen bij kinderen Reeks Praktische Kindergeneeskunde Redactie: V.R. Drexhage, kinderarts L.W.E. van Heurn, kinderchirurg C.M.F. Kneepkens, kinderarts R. Pieterse, kinderarts E. van Rijswijk,

Nadere informatie

Vroegsignalering bij dementie

Vroegsignalering bij dementie Vroegsignalering bij dementie Docentenhandleiding voor mbo-zorg onderwijs en bijscholing Docentenhandleiding voor mbo-zorg onderwijs en bijscholing Contact: Connie Klingeman, Hogeschool Rotterdam c.a.klingeman@hr.nl

Nadere informatie

Klinische Psychologie

Klinische Psychologie Klinische Psychologie Psychologisch onderzoek en behandeling in het Ikazia Ziekenhuis Beter voor elkaar Inleiding In deze folder kunt u lezen over de manier van werken van de klinisch psycholoog in het

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Veranderingen in psychologisch functioneren, welbevinden en zingeving 83 Yolande Kuin en Anne Margriet Pot

Hoofdstuk 7 Veranderingen in psychologisch functioneren, welbevinden en zingeving 83 Yolande Kuin en Anne Margriet Pot Inhoud Deel 1 Ouderen in hun leefomgeving Hoofdstuk 1 Demografische gegevens 15 Dorly Deeg Hoofdstuk 2 De nuldelijnsgezondheidszorg voor ouderen 23 Dorly Deeg Hoofdstuk 3 Organisatie van de eerstelijnsgezondheidszorg

Nadere informatie

Welkom. Publiekslezing dementie 17 februari 2015 #pldementie

Welkom. Publiekslezing dementie 17 februari 2015 #pldementie Welkom Publiekslezing dementie 17 februari 2015 #pldementie R.H. Chabot, neuroloog Beatrixziekenhuis Rivas Zorggroep DEMENTIE DIAGNOSE EN SYMPTOMEN Inhoud Geheugen Wat is dementie? Mogelijke symptomen

Nadere informatie

Palliatieve zorg en Dementie verbinden. Jet van Esch Specialist ouderengeneeskunde

Palliatieve zorg en Dementie verbinden. Jet van Esch Specialist ouderengeneeskunde Palliatieve zorg en Dementie verbinden Jet van Esch Specialist ouderengeneeskunde Kennistoets Dementie kan alleen sluipend ontstaan ja/nee Bij dementie is ook het gevoel aangetast ja/nee Palliatieve zorg

Nadere informatie

Geheugenklachten? Wat te doen als er stukjes gaan ontbreken

Geheugenklachten? Wat te doen als er stukjes gaan ontbreken Geheugenklachten? Wat te doen als er stukjes gaan ontbreken Geheugenproblemen en/of veranderingen in gedrag Vooral oudere mensen kunnen last hebben van vergeetachtigheid. Op zich is dat niet zo erg. Maar

Nadere informatie

De psycholoog in Zuyderland Medisch Centrum. Medische Psychologie

De psycholoog in Zuyderland Medisch Centrum. Medische Psychologie De psycholoog in Zuyderland Medisch Centrum Medische Psychologie In deze folder informeren we u over de manier van werken van de psycholoog, verbonden aan de afdeling Medische psychologie van Zuyderland

Nadere informatie

Dementie. Als het geheugen vervaagt... Verschijnselen van dementie

Dementie. Als het geheugen vervaagt... Verschijnselen van dementie Dementie Als het geheugen vervaagt... Iedereen is wel eens wat kwijt, bijvoorbeeld de huissleutels of zijn bril. En dat iemand zich even niet kan herinneren waarvan hij die persoon toch kent, is ook gewone

Nadere informatie

Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname

Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname Ernstig zieke mensen voor wie geen genezing meer mogelijk is, willen de laatste fase van hun leven graag thuis doorbrengen in hun eigen vertrouwde omgeving.

Nadere informatie

GeheugenCentrum Parkstad. Een multidisciplinaire benadering

GeheugenCentrum Parkstad. Een multidisciplinaire benadering GeheugenCentrum Parkstad Een multidisciplinaire benadering Inhoud Voorwoord 3 Inleiding 3 Oorzaken 3 Verschillende problemen 3 Diagnose 4 GeheugenCentrum Parkstad bundelt zorg 4 Doelstellingen 5 Vroege

Nadere informatie

Medicatie bij Probleemgedrag

Medicatie bij Probleemgedrag Medicatie bij Probleemgedrag Reehorst 10-6-2016 Dr. Martin Kat psychiater M.C.Alkmaar afd. Klin. Geriatrie/ Amsterdam/ CCE psykat@hetnet.nl inhoud Probleemgedrag en de ouderenpsychiatrie Wat doet medicatie

Nadere informatie

Leven met een borderline persoonlijkheidsstoornis

Leven met een borderline persoonlijkheidsstoornis Leven met een borderline persoonlijkheidsstoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen 2 3 INHOUDSOPAVE PAGINA Kennis over psychische problemen bij ouderen nodig?! 4 Praktische

Nadere informatie

Dementie op jonge leeftijd. Jong dementerend. probleemschets. Jong dementerend. Waarom onderkenning groep jong dementerenden belangrijk?

Dementie op jonge leeftijd. Jong dementerend. probleemschets. Jong dementerend. Waarom onderkenning groep jong dementerenden belangrijk? Dementie op jonge leeftijd Definitie Probleemschets Ziektebeelden Jong dementerend Herkenning van dementie Prof.dr.Ph.Scheltens, neuroloog VUMC Drs. Rolinka Romkes, Dementieconsulent Geriant West-Friesland

Nadere informatie

Ouderen in de geestelijke gezondheidszorg

Ouderen in de geestelijke gezondheidszorg Ouderen in de geestelijke gezondheidszorg A.M. Pot Sako Visser (Redactie) Ouderen in de geestelijke gezondheidszorg Gastredacteur Prof. dr. Anne Margriet Pot Redactie Prof. dr. Sako Visser, hoofdredacteur

Nadere informatie