150 JAAR RODE KRUIS IN BELGIË HET MAGAZINE VAN DE KONINKLIJKE MUNT VAN BELGIË SEPTEMBER 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "150 JAAR RODE KRUIS IN BELGIË HET MAGAZINE VAN DE KONINKLIJKE MUNT VAN BELGIË SEPTEMBER 2014"

Transcriptie

1 MUNTINFO 63 HET MAGAZINE VAN DE KONINKLIJKE MUNT VAN BELGIË SEPTEMBER JAAR RODE KRUIS IN BELGIË Voorwoord 2 Belgische Circulatiemunten (Deel 3) Coins of All Nations 3 25 Jaar val van de Berlijnse Muur Jaar Rode Kruis in België 6 10 Jaar Speciale 2 - stukken 8 2 Euro-munten van onze buren 9 Onze muntslag voor Malta 10 (10 en 15 - Auberge d Aragon) 12 ½ Euro - Koningin Astrid 11 Penningreeks Belgische Folklore: 12 De steltenlopers van Namen en de Pot van Olen

2 VOORWOORD Beste Muntliefhebber, HET HOE EN WAAROM VAN CIRCULATIEMUNTEN Ook in deze editie van de Muntinfo herdenken we weer enkele belangrijke gebeurtenissen uit de (wereld) geschiedenis. Het is immers 25 jaar geleden dat de Val van de Berlijnse Muur zich voltrok en daarnaast vieren wij dit jaar het 150-jarig bestaan van het Belgische Rode Kruis. In 1863 werd het Rode Kruis opgericht, op initiatief van Henri Dunant, op de internationale conferentie van Genève en reeds één jaar later vond in België de stichtingsvergadering plaats van de Belgische afdeling van het Rode Kruis, meteen ook de oudste nog bestaande Rode Kruis vereniging ter wereld. Dat de val van de Berlijnse Muur een enorme impact gehad heeft op het verdere verloop van de wereldgeschiedenis is een open deur intrappen. De hereniging van Oost- met West-Duitsland had immers veel meer gevolgen dan puur voor de betrokken burgers. Ze zorgde er ook voor dat er werk kon gemaakt worden van een verenigd Europa en de oorlogsdreiging op het Oude Continent tot het verleden ging behoren. Dit alles zorgde voor een grotere stabiliteit in de regio, ook al blijven er in het Oosten van het continent nog wat smeulende brandhaarden die af en toe opnieuw opflakkeren. Beide belangrijke gebeurtenissen rechtvaardigen dan ook zonder twijfel het uitbrengen van een herdenkingsmunt en wij stellen u deze graag voor in deze editie van de Muntinfo. Verder vindt u in deze editie enkele gebruikelijke rubrieken, zoald de Coin sets of all nations, de nieuwe uitgaven van 2 Euro-stukken uit enkele Europese landen, het 12 ½ -stuk met het portret van onze koninginnen (deze keer komt Koningin Astrid aan de beurt), enkele nieuwe buitenlandse uitgiften en de laatste aflevering van de penningreeks Belgische Folklore. Wij hopen dan ook dat u deze editie met heel veel interesse zal lezen en maken alvast een afspraak voor Muntinfo 64, die gepland is voor het najaar. Hartelijke groeten, Dit is het derde en laatste deel van een artikel waarin enkele vragen over het slaan en de uitgifte van circulatiemunten worden behandeld. De controleur van de aanmunting beantwoordde daarvoor enkele vragen die vaak door muntverzamelaars worden gesteld. Kan men berekenen hoeveel muntstukken elke Belg heeft bijgehouden? Ter gelegenheid van de ontmunting van de Belgische frank (eind 2004) werd bijna de helft van alle muntstukken die dienden uit omloop te worden genomen, niet ter omwisseling ingeleverd. Vooral de stukjes van 50 centiemen (83 %) en van 1 Frank (42 %) bleven achter; 80 % der stukken van 50 Frank werd wel ingewisseld. Blijkbaar wordt met de stukken met een lage nominale waarde dus minder zorgvuldig omgesprongen waardoor deze vaker verloren gaan of geleidelijk verdwijnen uit de muntomloop. De munten met een hogere nominale waarde worden wel meer bewaard of gespaard. Hoeveel muntstukken effectief worden opgepot is echter niet exact te berekenen. Wegens hun geringe waarde en economische behoefte, worden echter ook de stukjes van 1 en 2 cent de facto uit de muntomloop gehouden en slechts mondjesmaat werkelijk gebruikt of na verloop van tijd ingeleverd of weggeschonken (sommige instanties zamelen deze muntjes in voor een goed doel). Waarom zijn bepaalde denominaties meer nodig dan andere? Dit wordt volledig door de markt, de behoeften van de banken, postkantoren en automatensector bepaald. Zoals hierboven reeds werd aangehaald gaan stukjes met lage waarde vlugger verloren en de stukken die meer worden gebruikt in automaten moeten ook sneller worden aangemaakt. Toch moet ook worden rekening gehouden met de aanvoer van euromuntstukken uit andere landen, die er eveneens kan voor zorgen dat sommige stukken meer nodig zijn dan andere. Tenslotte, zijn alle muntstukken even makkelijk te slaan? De factoren die de productie van de muntstukken beïnvloeden zijn: - de metaallegering (zo zijn nikkel en staal beduidend harder dan koper); - de grootte van het stuk: des te groter het stuk, des te moeilijker het slaan; - het reliëf van het stuk: hoe meer reliëf (bvb. een beeldenaar) hoe moeilijker om te slaan. ZOEKERTJES TE KOOP: Belgische FDC- reeksen GODFROID Huguette / De Muntmeester a.i., Bernard Gillard MUNTINFO

3 COIN SETS OF ALL NATIONS Er zijn ongeveer 200 landen in de wereld en de monetaire wereldreis die wij in het voorjaar van 2010 begonnen, is dus verre van afgelopen. Deze keer stellen wij u de munten voor van drie op het eerste zicht erg verscheiden landen. Toch hebben ze een zekere gemeenschappelijke geschiedenis want tot diep in de twintigste eeuw waren ze alle drie een kolonie van het eens zo machtige en uitgestrekte Britse imperium. De drie landen maken trouwens tot vandaag deel uit van het Gemenebest, een losse statenbond tussen het Verenigd Koninkrijk en zijn vroegere kolonies en mandaatgebieden. Guyana was samen met de Falkland Eilanden de enige Britse kolonie in Zuid -Amerika. De economie bestaat naast de productie van rijst, cacao en vooral suiker, tevens uit de ontginning van bauxiet en goud. Deze economische activiteiten worden afgebeeld op de muntstukken. Singapore is een welvarende multiculturele stadsstaat die gelegen is op een aantal eilanden ten zuiden van Maleisië. Het zeer dicht bevolkte Singapore (meer dan 5 miljoen inwoners op amper 700km²) is het financiële en industriële hart van Zuid-Oost Azië. De munteenheid is de Singapore-dollar die ongeveer 60 eurocent waard is. De Malediven zijn een eilandengroep met bijna koraaleilandjes in de Indische Oceaan. Sinds enkele decennia zijn zij uitgegroeid tot een toeristische topbestemming met als belangrijkste troeven de parelwitte stranden en de prachtige koraalriffen. De munteenheid is de in 100 laari onderverdeelde rufyaa (waarde: ongeveer 5 Eurocent). PAKKET 3 SETS 45,00 3 MUNTINFO

4 EEN NIEUW STUK VAN 20 EURO 25 JAAR VAL VAN DE BERLIJNSE MUUR Na het einde van de Tweede Wereldoorlog werd Duitsland opgedeeld in vier bezettingszones. De geallieerde grootmachten (Frankrijk, Groot Brittannië, de Verenigde Staten en de Sovjet Unie) kregen elk een deel toegewezen dat zij bezetten en bestuurden. Berlijn, de voormalige hoofdstad van het Derde Rijk, werd eveneens opgedeeld in 4 sectoren. De stad lag echter volledig binnen de Sovjet bezettingszone zodat de sectoren van de drie andere geallieerde staten een enclave binnen het Sovjet-gebied vormden. Het einde van de Tweede Wereldoorlog betekende echter ook het begin van de Koude Oorlog waardoor de verhoudingen tussen de Sovjet Unie en haar satellietstaten enerzijds en de westelijke geallieerden anderzijds erg gespannen waren. De blokkade van West-Berlijn door de Sovjet Unie (in 1948) was een eerste hoogtepunt van deze koude oorlog. De tegenstellingen werden nog aangescherpt in 1949 toen de drie westelijke bezettingszones opgingen in de nieuwe Bondsrepubliek Duitsland en de Sovjet-zone uitgeroepen werd tot de Duitse Democratische Republiek (DDR). Sinds de oprichting van de DDR vluchtten steeds meer en meer inwoners uit het oosten naar de Bondsrepubliek en in 1952 begonnen de Oost-Duitse autoriteiten de Duits-Duitse grens vanuit het oosten af te sluiten. In het dichtbevolkte Berlijn verliep dit echter niet zonder logistieke moeilijkheden. Omdat nog altijd veel Oost-Duitsers zich via deze stad naar het westen begaven besloot de regering van de DDR een einde te stellen aan die leegloop. In de nacht van 12 op 13 augustus 1961 werd begonnen met de bouw van de Berlijnse Muur. In enkele weken tijd werd een zwaarbewaakte betonnen hindernis met een totale lengte van 45,1 km gebouwd.. Op zeven plaatsen werden doorgangsposten opengelaten die door zwaarbewapende Oost-Duitse grenspolitie werden bewaakt. Beide grootmachten gebruikten in de loop der jaren de Muur voor propagandadoeleinden; zo bracht o.a. president Kennedy in 1963 een bezoek aan Berlijn waar hij de beroemde woorden Ich bin ein Berliner uitsprak. De Muur was gedurende meer dan 28 jaar een haast niet te nemen hindernis voor de vele inwoners van Oost-Duitsland maar toen in mei 1989 het IJzeren gordijn tussen Hongarije en Oostenrijk werd geopend was het hek van de dam. Duizenden Oost-Europeanen zochten zich een weg naar het westen en toen bleek dat de situatie niet langer houdbaar was, beslisten de Oost-Duitse autoriteiten op 9 november 1989 om de Berlijnse grensovergangen te openen. Er brak vervolgens een groot volksfeest uit waarbij velen een stuk beton uit het bouwwerk hakten. Elf maanden na de val van de Berlijnse Muur was de hereniging van Duitsland een feit en amper twee jaar later waren nagenoeg alle zichtbare resten van de Muur afgebroken. Vandaag getuigen nog slechts een klein gedeelte van de Muur, een gedeelte van het tracé dat in klinkers werd gelegd en 5 van de 302 vroegere wachttorens van het bestaan van de Muur. Brandenburgse Poort in Berlijn MUNTINFO

5 Val van de Berlijnse muur Feit blijft dat er zeker 138 dodelijke slachtoffers vielen tijdens een vluchtpoging en dat gedurende 28 jaar een volledige stad, een land en een continent verdeeld zijn geweest door een bouwwerk dat het beroemdste symbool is geweest van de Koude Oorlog. De herdenkingsmunt van 20 Euro Door de uitgifte van een bijzondere herdenkingsmunt wil de Koninklijke Munt op haar beurt het belang aantonen van de val van de Berlijnse Muur voor de verdere Europese integratie, de wereldvrede en de vrijheid van de burgers. Deze historische gebeurtenis is inderdaad, veel meer dan een loutere Duitse aangelegenheid, een universeel symbool geworden van de waarden waarvoor de internationale samenleving in de 21ste eeuw staat. Deze symboliek wordt treffend geïllustreerd in de gravures van het nieuwe stuk: de bres in de muur geeft een doorkijk op de Brandenburgse Poort die voor vele Duitsers jarenlang onbereikbaar was. Door het neerhalen van de Berlijnse Muur is dit symbool van de Duitse eenheid nu opnieuw in het midden van de stad komen te liggen die aldus niet alleen de nieuwe hoofdstad van Duitsland kon worden maar zich opnieuw kon profileren als een open stad in het centrum van Europa. De tekst en het embleem op de Muur symboliseren enerzijds de Duitse hereniging maar beklemtonen anderzijds vooral de universele waarden vrijheid en vrede. TECHNISCHE KENMERKEN Nominale waarde 20 EURO Legering Ag 925 Cu 75 Finish Proof Gewicht 22,85 g Diameter 37 mm Designer - graveur Thomas Zettler Oplage PRIJS* 47,00 5 MUNTINFO

6 150 JAAR RODE KRUIS IN BELGIE De geboorte van het Rode Kruis In het Italiaanse plaatsje Solferino woedde in 1859 een bloedige strijd tussen het Franse en het Oostenrijkse leger. Henry Dunant, een jonge Zwitserse bankier, was toevallig ooggetuige van deze veldslag. Hij schrijft zijn schokkende ervaringen neer in het boek Un Souvenir de Solferino, waarin hij de nood benadrukt aan georganiseerde hulp voor de slachtoffers van oorlogsgeweld. Hij stuurt dit boek naar invloedrijke mensen: vorsten, regeringsleiders, hoge militairen, intellectuelen, enz. Een van de resultaten van zijn inspanningen is de internationale conferentie van Genève, waar op 29 oktober 1863 vertegenwoordigers uit 16 landen de voorstellen van Dunant goedkeuren. Een internationale hulpvereniging wordt in het leven geroepen met als kenteken een rood kruis op een witte achtergrond, het tegengestelde van de Zwitserse vlag: het Rode Kruis is geboren! Foto: Hoofdkwartier van Internationaal Comité van het Rode Kruis in Genève, Zwitserland Oprichting van het Belgische Rode Kruis Deze conferentie riep tevens alle landen op om in hun land een Rode Kruis op te richten. In België wordt snel gereageerd en reeds op 4 februari 1864 vindt te Brussel onder impuls van Dr. A. Uytterhoeven, de stichtingsvergadering plaats. Ons land schreef hierdoor geschiedenis, want het is de oudste nog bestaande Rode Kruis-vereniging ter wereld. Oplage: coincards COINCARD 7,00 MUNTINFO

7 Het Rode Kruis vandaag Vanaf het einde van de Eerste Wereldoorlog heeft het Belgische Rode Kruis hulp verleend bij de grote rampen die ons land troffen: de mijnramp van Marcinelle (1956), de brand in de Innovation (1967), de overstromingen te Ruisbroek (1976), het Heizeldrama (1985), de scheepsramp met de Herald of Free Enterprise (1987). 150 jaar na haar ontstaan staat het Belgische Rode Kruis meer dan ooit klaar om mensen in nood te helpen bij natuurrampen, conflicten, ongevallen, vluchtelingenstromen,... ; het Rode Kruis is immers een neutrale en onafhankelijke organisatie die geen standpunten inneemt maar alleen partij kiest voor de slachtoffers. Ook in eigen land breidt het Belgische Rode Kruis haar activiteiten steeds uit. Meer dan vrijwilligers zijn elke dag in de weer en delen boeken uit in de ziekenhuizen, leren de bevolking eerste hulp aan, zamelen bloed in, zetten hulpposten op bij concerten en sportmanifestaties hulp bij rampen (zoals verleden jaar bij het treinongeval te Wetteren), enz. Het stuk van 2 Euro Met de uitgifte van dit bijzondere stuk van 2 Euro wil de Koninklijke Munt van België een welverdiende hulde brengen aan het Belgische Rode Kruis. Niet alleen symbolisch maar ook concreet want een gedeelte van de opbrengst van de verkoop van deze stukken zal aan het Belgische Rode Kruis worden afgestaan. De stukken dragen op de keerzijde het overbekende embleem van het Rode Kruis met daarin de tekst RODE KRUIS - CROIX ROUGE en het getal 150 verwerkt. Rondom het kruis werden de beide munttekens, het jaartal en de landsaanduiding BE geplaatst. In tegenstelling tot de vorige 2 Euro-herdenkingsstukken zal dit stuk op een zeer beperkte oplage worden uitgegeven; stukken worden verpakt in een geïllustreerde coincard, zullen in proofversie verschijnen en verpakt worden in het gebruikelijke luxedoosje en stukken zullen in omloop gebracht worden. De circulatiestukken ZIJN NIET BESCHIKBAAR bij de Koninklijke Munt van België. PROOFLIKE-STUK 20,00 Oplage: stuks 7 MUNTINFO

8 10 JAAR SPECIALE MUNTSTUKKEN VAN 2 EURO In diverse lidstaten van de Europese Unie werden, vóór het invoeren van de EURO, herdenkingsmuntstukken uitgegeven met dezelfde nominale waarde als de gewone circulatiestukken. Ondanks het feit dat in de beginjaren van de nieuwe eurobiljetten en -munten geen voor circulatie bestemde gedenkmunten mochten worden uitgegeven, besloot de Europese Commissie in 2003 om dergelijke muntenuitgifte voortaan toch toe te laten. Wel werden een aantal beperkingen geformuleerd zoals een beperking van het aantal uitgiften en de hoeveelheid muntstukken die mogen worden uitgegeven. Ter gelegenheid van de Olympische Spelen te Athene (2004) was Griekenland het eerste land om een herdenkingsstuk van 2 Euro uit te geven. Nadien volgde nog een aantal landen en in navolging hiervan gaf ons land voor het eerst een 2 Euro-gedenkmunt uit in Dit stuk was gewijd aan de jarenlange samenwerking tussen ons land en het Groothertogdom Luxemburg. Sindsdien geeft België elk jaar minstens 1 speciaal stuk van 2 Euro uit. Indien u één van deze uitgiften gemist heeft, bieden wij u nu éénmalig de kans om uw collectie te vervolledigen tegen een uiterst voordelige prijs. De FDC-versie van de stukken, verpakt in een geïllustreerde coincard, van 2007 ( Verdrag van Rome), 2008 (Rechten van de Mens), 2009 (10 Jaar EMU) en 2010 (Voorzitterschap EU) kunt u nu verwerven voor de prijs van 7,50 ipv 10. De stukken die werden uitgegeven na 2010 en die nog beschikbaar zijn, zullen in één van de volgende edities van Munt Info worden aangeboden. Aanbod geldig zolang de voorraad strekt!!! 10 7,50 MUNTINFO

9 EXCLUSIEF EUROPESE 2 EUROSTUKKEN De nieuwe oogst Europese 2 Eurostukken is weer erg uitgebreid; wij kunnen u niet minder dan 6 fonkelnieuwe uitgiften aanbieden! NEDERLAND De troonswissel is in Nederland de aanleiding geweest voor niet minder dan drie herdenkingsuitgiften; na de nieuwe circulatiestukken en het stuk met een dubbelportret van de oude vorstin en de nieuwe vorst geven onze noorderburen opnieuw een stuk uit waarin deze portretten figureren. De ontwerper Pannos Goutzemisis, heeft dit maal de vorsten naar rechts afgebeeld en bovendien plaatste hij Koning Willem Alexander op de voorgrond. Oplage: 5 miljoen stukken FRANKRIJK Op 6 juni was het precies zeventig jaar geleden dat de landing van de geallieerden in Normandië plaats vond en zo aan de bevrijding van Europa begon. Deze gebeurtenis (D- Day) wordt door de Monnaie de Paris herdacht met de uitgifte van een stuk van 2 Euro waarop naast de uitbeelding van de landing enkele verzen uit een gedicht van Verlaine prijken. Oplage: 3 miljoen stukken PORTUGAL Op 25 april 1974 maakte de zogenaamde Anjerrevolutie een einde aan de dictatuur van Salazar. Deze geweldloze revolutie wordt veertig jaar later gevierd met de uitgifte van een stuk van 2 Euro waarop deze gebeurtenis in een prachtige kalligrafie werd gegoten. Dit nieuwe muntstuk werd gegraveerd door José Teixeira. Oplage: stukken SLOWAKIJE 10 jaar geleden werd Slowakije lid van de Europese Unie. Op het stuk dat deze gebeurtenis herdenkt heeft de ontwerpster Maria Poldaufova de gestileerde letters EU en het wapenschild van Slowakije gecombineerd tot een geslaagd geheel. Oplage: 1 miljoen stukken FINLAND De Finse Munt geeft een stuk uit voor de viering van de 100ste verjaardag van de geboorte van Tove Jansson (Helsinki, aldaar, ). Zij was een Zweedstalige schrijfster en illustrator van jeugdboeken en stripverhalen, met als bekendste personage Moem (Moomin). Jari Lepistö verwerkte in zijn ontwerp een zelfportret van de schrijfster. Oplage: 1,5 miljoen stukken PRIJS VOOR DE 6 STUKKEN 38,00 ITALIE Iedereen die door Italië reist of naar TV-beelden uit de Giro kijkt heeft ze al wel eens opgemerkt: de carabinieri, die in het Appenijns schiereiland de politietaken uitoefenen. Dit korps bestaat dit jaar 200 jaar en de Italiaanse Munt geeft daarvoor een muntstuk uit waarop het schilderij Pattuglia di Carabinieri nelle tormenta van Antonio Berti werd afgebeeld. Oplage: 6,5 miljoen stukken 9 MUNTINFO

10 NIEUWE BUITENLANDSE MUNTUITGIFTEN MALTA - AUBERGE D ARAGON Toen Malta geregeerd werd door de Soevereine Miltaire Hospitaalorde van Sint-Jan was zij onderverdeeld in een aantal langues. Deze waren samengesteld uit een aantal ridders uit dezelfde landstreek en die dezelfde taal spraken. Zo waren er langues uit Duitsland, Engeland, Frankrijk, de Provence (zie ook Munt Info N 60) en uit Aragon. De langues lieten in Valetta auberges bouwen; in deze stadspaleizen werd hun hoofdkwartier ondergebracht en ridders die geen huis op Malta bezaten vonden er onderdak. Ook mensen die tijdens hun reis op Malta verbleven konden terecht in deze auberges. In totaal werden 7 auberges gebouwd en tegenwoordig kunnen er nog 5 worden bezocht. De Auberge d Aragon werd gebouwd in de jaren 1570 en is de oudste nog bestaande auberge op Malta. Nadat de hospitaalridders in 1798 door de Fransen werden verdreven kende het gebouw diverse bestemmingen en na de Eerste Wereldoorlog fungeerde het gedurende vele jaren zelfs als ambtwoning voor de Eerste Minister van Malta. De Maltese onafhankelijkheidsverklaring werd in 1964 ondertekend in deze auberge. Sinds 1972 verblijft de Eerste Minister echter in de Auberge de Castille en herbergde de Auberge d Aragon diverse andere ministeries. Sinds vorig jaar is het Maltese ministerie voor Europese Zaken er gevestigd. Auberge d Aragon in Valletta, Malta Nadat de Koninklijke Munt van België vorig jaar reeds gouden en zilveren herdenkingsstukken met de afbeelding van de Auberge de Provence vervaardigde, lieten de Maltese muntoverheden opnieuw stukken van 10 Euro en 15 Euro slaan met de afbeelding van de Auberge d Aragon. GOUD* 95,00 ZILVER* 49,00 TECHNISCHE KENMERKEN 10 EURO ZILVER Gehalte Ag 925 Diameter 33 mm Gewicht 18,75 g Oplage TECHNISCHE KENMERKEN 15 EURO GOUD Gehalte Au 999 Diameter 14 mm Gewicht 1,25 g Oplage MUNTINFO

11 12,50 EURO : KONINGIN ASTRID Als derde in de rij van kleine goudstukjes van 12,50 Euro met het portret van onze koninginnen volgt Koningin Astrid, de echtgenote van onze vierde vorst, Koning Leopold III. Zij was de moeder van Koning Boudewijn en van Koning Albert II, en dus grootmoeder van onze huidige Koning Filip. Astrid werd geboren te Stockholm op 17 november 1905 als dochter van prins Karel van Zweden ( ) en prinses Ingeborg van Denemarken. Zij trouwde op 4 november 1926 met de Belgische kroonprins Leopold (kerkelijk huwelijk te Brussel op 10 november 1926). Uit het huwelijk werden drie kinderen geboren, Josephine-Charlotte, Boudewijn en Albert. Door haar huwelijk in 1926 met de toenmalige Belgische kroonprins werd zij na de dood van koning Albert I in 1934 koningin der Belgen. Op 29 augustus 1935 kwam Koningin Astrid om het leven in het Zwitserse Küssnacht am Rigi, toen de door haar echtgenoot bestuurde wagen van de weg raakte. Haar plotse dood op amper 29-jarige leeftijd en het aanzicht van de drie achtergebleven jonge kinderen dompelden het land in een diepe rouw; mede hierdoor is Astrid uitgegroeid tot de waarschijnlijk meest populaire koningin die ons land gekend heeft. Net zoals bij de uitgifte van de vorige stukken van 12,50 euro, baseerde Luc Luycx zich op een portret van een kunstenaar die een tijdgenoot was van de afgebeelde vorsten en vorstinnen. Marcel Rau, de graveur bij uitstek van de ambtsperiode van Koning Leopold III, graveerde dit portret van Koningin Astrid in het midden van de jaren 30. De medaille met deze beeldenaar werd uitgegeven in 1937 ter gelegenheid van de Wereldtentoonstelling van Parijs. Dit goudstukje wordt enkel in de allerhoogste proof- kwaliteit aangeboden, verpakt in een luxe-doosje en voorzien van een genummerd echtheidscertificaat. TECHNISCHE KENMERKEN Nominale waarde 12,50 EURO Gehalte Au 999 Diameter 14 mm Gewicht 1,25 g Rand Glad Oplage PRIJS* 95,00 11 MUNTINFO

12 PENNINGENREEKS BELGISCHE FOLKLORE De steltenlopers van Namen Dit zijn de twee laatste penningen uit een reeks van twaalf die een overzicht bieden van folkloristische gebruiken, sagen, legenden en volksstoeten die sedert eeuwen in ons land worden gekoesterd. Wij danken u voor de aankoop van deze penningreeks en sturen u bij deze 2 laatste stukken een certificaat mee. We eindigen in schoonheid want zowel de Steltenlopers van Namen als de legende van Keizer Karel en de Pot van Olen spreken de mensen van vandaag nog steeds aan. De steltenlopers van Namen (Les échasseurs de Namur) Over de exacte oorsprong van de gevechten tussen verschillende steltenlopers in Namen circuleren een aantal verhalen. Het meest legendarische en ook wel het grappigste vertelt over een leenheer die de stedelingen weigerde vergiffenis te schenken na een belegering. Om dit te omzeilen verplaatsten de inwoners van Namen zich echter met stelten. Een meer prozaïsch verhaal heeft het over overstromingen. Feit is dat de gevechten tussen steltenlopers reeds vermeld werden in een edict van 1411; dat maakt deze groep waarschijnlijk de oudste steltenlopersvereniging ter wereld. Na vele ups en downs herrees het gebruik van de steltenlopers tijdens de vorige eeuw en heden ten dage vinden de gevechten jaarlijks plaats op de Place Saint-Aubain, de derde zondag van de maand september. Keizer Karel en de Pot van Olen PRIJS* 27,65 Van dit volksverhaal bestaan een aantal varianten. Het meest bekende gaat als volgt: Keizer Karel zou Olen bezoeken. De boeren van Olen waren gewend om bier te drinken uit potten zonder oor. Om de keizer eer te bewijzen, en om aan te tonen dat ze ook over fijne manieren beschikten, besloten ze om voor hem een pot met een oor te maken. Toen de vorst echter het dorp bezocht nam de waard de pot bij het oor en reikte hem zo aan de keizer aan. De vorst kon dus niet anders dan de pot vast te nemen met blote handen. Keizer Karel en de Pot van Olen De eerstvolgende keer dat Keizer Karel Olen bezocht hadden de dorpsbewoners twee oren aan de pot bevestigd. De waard speelde het echter klaar om de pot met beide handen vast te houden, zodat de keizer opnieuw de pot niet bij één van de oren kon vastnemen. Toen de Keizer Olen voor de derde keer bezocht hadden de Olenaars voor hem een pot met drie oren gemaakt, om alle problemen te vermijden. De waard bood deze pot echter aan terwijl één van de oren naar zijn buik gericht was zodat andermaal de keizer het ding niet kon aannemen. Dit verhaal wordt in Olen en omgeving nog steeds met erg veel plezier verteld en ook in de volkscultuur zijn er verschillende verwijzingen naar dit verhaal. Zo is er op het schilderij De Boerendans van Pieter Bruegel een man afgebeeld met een pot met drie oren en in het Suske en Wiske-album De Pottenproever speelt de Pot met de Drie Oren een belangrijke rol. TECHNISCHE KENMERKEN Gewicht 22,85 gr Diameter 37 mm Gehalte Ag 925 Oplage beperkt Prijs 27,65 per penning MUNTINFO is een uitgave van Koninklijke Munt van België Pachecolaan Brussel T F Verantwoordelijke uitgever: B. Gillard Pachecolaan Brussel Nadruk verboden zonder schriftelijke toestemming van de verantwoordelijke uitgever. * prijzen onder voorbehoud van de koersschommelingen op de edelmetaalmarkt.

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 DEEL 3.4 DE EURO Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 3.4. DE EURO DOEL - De leerlingen/cursisten ontdekken de voordelen van het gebruik van de eenheidsmunt: wisselen van geld is niet meer nodig, je spaart

Nadere informatie

Het Rode Kruis kiest bij conflicten geen partij. Het kiest altijd voor de slachtoffers, tot welke zijde zij ook behoren.

Het Rode Kruis kiest bij conflicten geen partij. Het kiest altijd voor de slachtoffers, tot welke zijde zij ook behoren. Het Rode Kruis is ontstaan uit het verlangen hulp te bieden, zonder onderscheid. Overal ter wereld handelt de organisatie volgens dezelfde zeven grondbeginselen: Menslievendheid Onpartijdigheid Neutraliteit

Nadere informatie

De hereniging van Duitsland

De hereniging van Duitsland De hereniging van Duitsland 9 november is voor onze oosterburen een bijzondere dag. Op die dag in 1989 viel namelijk de Berlijnse muur en die ingrijpende gebeurtenis wordt nog steeds elk jaar in het hele

Nadere informatie

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG!

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! I.I De geboorte van de Europese Unie Zoals jullie waarschijnlijk wel weten zijn er de vorige eeuwen veel oorlogen in Europa geweest. Vooral de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

Nadere informatie

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs 1.1 Een blik op een eeuw Europa Deel 1: Een beetje geschiedenis Dankzij onze vrienden, Marie en Alexander,

Nadere informatie

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs 1.1 Een blik op een eeuw Europa Deel 1: Een beetje geschiedenis Dankzij onze vrienden, Marie en Alexander,

Nadere informatie

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN INTRO VOOR DE LEERKRACHT Deze tijdslijn illustreert het verhaal van de Europese Unie. U kunt de tijdslijn in verschillende stukken afdrukken

Nadere informatie

NU BELEGGEN IN BELGISCHE MUNTEN?

NU BELEGGEN IN BELGISCHE MUNTEN? Europees Genootschap voor Munt- en Penningkunde vzw NU BELEGGEN IN BELGISCHE MUNTEN? Luc Vandamme Regelmatig wordt mij gevraagd of het kopen van Belgische munten een goede belegging zou kunnen zijn. Het

Nadere informatie

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00. 1 SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS 31 oktober 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit 38 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de)

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) Turken in Kreuzberg Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) 1 OPDRACHT 1 Waarom werd de Berlijnse muur opgericht? Na de 2 e Wereldoorlog werd Duitsland in 2 gedeeltes opgesplitst, te weten West-Duitsland

Nadere informatie

T4 Oefen SED Geschiedenis Module 6

T4 Oefen SED Geschiedenis Module 6 T4 Oefen SED Geschiedenis Module 6 1. Bekijk bron 1. De titel van de onderstaande Russische cartoon is: De Amerikaanse stemmachine. De Verenigde Staten drukken op het knopje voor, dat naast het knopje

Nadere informatie

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank GROEP / KLAS.. Naam: Ga www.schooltv.ntr.nl Zoek op trefwoord: EU Bekijk de clip Het ontstaan van de EU en maak de volgende vragen. Gebruik de pauzeknop

Nadere informatie

EUROPA. meer samen bouwen!

EUROPA. meer samen bouwen! EUROPA meer samen bouwen! INHOUDSOPGAVE GESCHIEDENIS VAN DE EUROPESE CONSTRUCTIE herinneren waar we vandaan komen... 04 EUROPESE VERDRAGEN meer overeenkomsten afsluiten... 11 EUROPESE SYMBOLEN onze diversiteit

Nadere informatie

Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC

Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC Week 1ABC: De Franse Revolutie Info: De Franse Tijd (1795 1814) Na de Franse Revolutie werd Napoleon de baas in Frankrijk. Napoleon veroverde veel Europese landen,

Nadere informatie

nieuw! Het magazine van de Koninklijke Munt van België - september 2013

nieuw! Het magazine van de Koninklijke Munt van België - september 2013 60 Het magazine van de Koninklijke Munt van België - september 2013 ❷ Voorwoord Het hoe en waarom van circulatiemunten deel II ❸ Coins of All Nations : Malawi, Mauritius, Oeganda ❹ Nieuw : het goudstuk

Nadere informatie

Dagboek Sebastiaan Matte

Dagboek Sebastiaan Matte Vraag 1 van 12 Dagboek Sebastiaan Matte Uit het dagboek van Sebastiaan Matte: "Ik ben vandaag bij een hagenpreek geweest, in de duinen bij Overveen. Wel duizend mensen uit de stad waren bij elkaar gekomen

Nadere informatie

Koningsstraat 20. Brussel

Koningsstraat 20. Brussel Koningsstraat 20 Brussel De Koningsstraat nr. 20 is gelegen in de nabijheid van het Koninklijk Paleis en het Parlement in Brussel. Hier zijn de Directie en enkele afdelingen van de bank gevestigd en op

Nadere informatie

Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau A

Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau A Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau A Wat doe je in deze les? Bij Nieuwsbegrip lees je altijd een tekst met het stappenplan. Je gaat vaak op zoek naar verbanden in een tekst. Wat

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2015 Nr. 70

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2015 Nr. 70 13 (2013) Nr. 2 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2015 Nr. 70 A. TITEL Euro-mediterrane luchtvaartovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de regering

Nadere informatie

Tijdelijk Museum. Het spel

Tijdelijk Museum. Het spel Tijdelijk Museum Het spel Welkom in de Nationale Bank van België! De Nationale Bank van België is geen gewone bank! Jij kan hier immers geen bankrekening openen. Alleen de gewone banken kunnen dit. Bovendien

Nadere informatie

Nederlandse omnibus-series

Nederlandse omnibus-series Nederlandse omnibus-series Het Britse koningshuis heeft dit jaar twee memorabele gebeurtenissen meegemaakt. Allereerst de dood van Koningin-moeder Elizabeth, die op 101-jarige leeftijd overleed. Daarnaast

Nadere informatie

5. Protocol tot vaststelling van het statuut van de. Europese Investeringsbank

5. Protocol tot vaststelling van het statuut van de. Europese Investeringsbank De Slotakte vermeldt de verbindende protocollen en de niet-verbindende verklaringen Slotakte De CONFERENTIE VAN DE VERTEGENWOORDIGERS VAN DE REGERINGEN VAN DE LIDSTATEN, bijeen te Brussel op 30 september

Nadere informatie

DE ACADEMIA BELGICA 1939-2009 1

DE ACADEMIA BELGICA 1939-2009 1 171 DE ACADEMIA BELGICA 1939-2009 1 Luc Vandamme In 1939 stichtte de Belgische Staat de Academia Belgica. Aanleiding was het huwelijk van prinses Marie-José met de Italiaanse kroonprins Umberto. Medaille

Nadere informatie

Ik ben de Euro! Euro is net Ali B. Een jongen van de straat. De EURO 5 6 GROEP. Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer.

Ik ben de Euro! Euro is net Ali B. Een jongen van de straat. De EURO 5 6 GROEP. Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. De EURO Ik ben de Euro! Euro is net Ali B. Een jongen van de straat. Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs Europese Unie Mazzel! Ouwe! Hoe is-tie

Nadere informatie

21.12.2004 Publicatieblad van de Europese Unie L 373/1. (Besluiten waarvan de publicatie voorwaarde is voor de toepassing)

21.12.2004 Publicatieblad van de Europese Unie L 373/1. (Besluiten waarvan de publicatie voorwaarde is voor de toepassing) 21.12.2004 Publicatieblad van de Europese Unie L 373/1 I (Besluiten waarvan de publicatie voorwaarde is voor de toepassing) VERORDENING (EG) Nr. 2182/2004 VAN DE RAAD van 6 december 2004 betreffende op

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE KOUDE OORLOG + NEDERLAND EN DE VERENIGDE STATEN NA DE TWEEDE WERELDOORLOG Gebruik bron 1. 1p 1 De bron maakt duidelijk dat de

Nadere informatie

Deze Portugese gouden munt was vanaf 1785 een belangrijke handelsmunt op Curaçao. Bij introductie was de munt 90 realen waard.

Deze Portugese gouden munt was vanaf 1785 een belangrijke handelsmunt op Curaçao. Bij introductie was de munt 90 realen waard. Gouden Johannis Voor betalingen van grote bedragen werd met name de in Brazilië geslagen Portugese gouden Johannis gebruikt, vernoemd naar koning Johan V (1706-1750) van Portugal, die het goudstuk in 1722

Nadere informatie

Het verhaal van Europa

Het verhaal van Europa Het verhaal van Europa 2010 Uitgeverij Manteau / Standaard Uitgeverij en Rob Heirbaut & Hendrik Vos Standaard Uitgeverij nv, Mechelsesteenweg 203, B-2018 Antwerpen www.manteau.be info@manteau.be Deze reeks

Nadere informatie

SAMENVATTING SYLLABUS

SAMENVATTING SYLLABUS SAMENVATTING SYLLABUS Julie Kerckaert Inleiding tot het Europees en internationaal recht Academiejaar 2014-2015 Inhoudsopgave Deel 2: Inleiding tot het Europees recht... 2 1. Het juridisch kader van het

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Vroeger voerden Europese landen vaak oorlog met elkaar. De laatste keer was dat met de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Er zijn in die oorlog veel mensen gedood en er

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Paspoort Ik houd mijn spreekbeurt over paspoorten. Sommige van jullie zijn vast wel eens naar het gemeentehuis geweest om met jullie vader of moeder een paspoort te halen. Ik moest ook een keer mee en

Nadere informatie

100 euro goudstuk 500 ste verjaardag van de geboorte van Mercator

100 euro goudstuk 500 ste verjaardag van de geboorte van Mercator MUNTINFO 58 het magazine van de koninklijke munt van belgië OKTOBER 2012 100 euro goudstuk 500 ste verjaardag van de geboorte van Mercator Voorwoord 2 Zoekertjes 2 Numisbrief nr. 70 2 Coins of All Nations

Nadere informatie

Onderzoek gunstige prijsligging.

Onderzoek gunstige prijsligging. Onderzoek gunstige prijsligging. BMW 3 Serie Model 320D. 22 Eu-Lidstaten. Jordy Reijers Marketing/Onderzoek P van. Prijs 1 Inhoud Opgave Onderzoek informatie over Eu landen Welke landen hanteren de euro?

Nadere informatie

België en zijn koloniaal verleden Ons land en zijn mandaatgebieden

België en zijn koloniaal verleden Ons land en zijn mandaatgebieden België en zijn koloniaal verleden Ons land en zijn mandaatgebieden Door Joris Frederickx Waarom juist dit thema? Naast Groot-Brittannië en Luxemburg heb ik zoals zoveel anderen een bijzondere interesse

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1994 Nr. 266

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1994 Nr. 266 15 (1965) Nr. 5 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1994 Nr. 266 A. TITEL Verdrag tot instelling van één Raad en één Commissie welke de Europese Gemeenschappen gemeen hebben, met

Nadere informatie

Nederland. Op welke dag is deze foto gemaakt?.. Welke bekende persoon is er altijd bij?

Nederland. Op welke dag is deze foto gemaakt?.. Welke bekende persoon is er altijd bij? Nederland Op welke dag is deze foto gemaakt?.. Waar? (vul in) Op de. in (plaats) Waarom zijn al die mensen daar?... Welke bekende persoon is er altijd bij?. Hoe heet het meisje rechts? Haar moeder viert

Nadere informatie

Herdenking Capitulaties Wageningen

Herdenking Capitulaties Wageningen SPEECH SYMPOSIUM 5 MEI 2009 60 jaar NAVO Clemens Cornielje Voorzitter Nationaal Comité Herdenking Capitulaties Wageningen Dames en heren, De détente tussen oost en west was ook in Gelderland voelbaar.

Nadere informatie

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT DE EUROPESE UNIE JANUARI 2016 - POLITIEK IN PRAKTIJK #1 EERSTE EN WAT HEB JE NODIG Grote letters A, B en C Aftelklok (op digibord) 50 sterren, uitgeprint op geel papier Circa 4 grote enveloppen Een prijsje

Nadere informatie

Datum: Ons koningshuis. 1. Hoe heet onze huidige koning? 3. Hij volgde zijn broer na diens dood op. Hoe heette hij?

Datum: Ons koningshuis. 1. Hoe heet onze huidige koning? 3. Hij volgde zijn broer na diens dood op. Hoe heette hij? Ga naar deze website: www.monarchie.be Klik op de koninklijke familie. 1. Hoe heet onze huidige koning? 2. Hoe oud was hij toen zijn moeder, koningin Astrid, omkwam bij een auto-ongeluk? 3. Hij volgde

Nadere informatie

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Examen VMBO-KB 2005 tijdvak 1 woensdag 25 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 35 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 50 punten

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS Dit onderzoek bestaat uit 40 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad. Meerkeuze antwoorden worden

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b Bijlage VMBO-KB 2012 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-12-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een beschrijving van een politieke stroming (rond 1870): Zij

Nadere informatie

Europa in een notendop

Europa in een notendop Europa in een notendop Wat is de Europese Unie? Europees Een unie = gelegen in Europa. = verenigt landen en mensen. Laten we eens verder kijken: Wat hebben de Europeanen gemeenschappelijk? Hoe heeft de

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012 Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 212 NA KRIMP IN FEBRUARI STOKT EXPORT BLOEMEN EN PLANTEN OP KRAPPE PLUS VAN 1% TOT 915 MILJOEN In februari is de exportwaarde van bloemen en planten vanuit

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.3 Nationalisme en Duitse eenwording.

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.3 Nationalisme en Duitse eenwording. Onderzoeksvraag: Hoe zorgden nationalistische gevoelens ervoor dat de Duitstalige gebieden één staat werden? Kenmerkende aspect: De opkomst van de politiek maatschappelijke stromingen nationalisme, liberalisme,

Nadere informatie

Dit wil zeggen dat de betaling gebeurt met papiergeld en muntstukken. De Europese centrale bank (ECB) geeft de biljetten en muntstukken uit.

Dit wil zeggen dat de betaling gebeurt met papiergeld en muntstukken. De Europese centrale bank (ECB) geeft de biljetten en muntstukken uit. Betalingswijzen Rechtstreekse betaling: Betaling met chartaal geld Dit wil zeggen dat de betaling gebeurt met papiergeld en muntstukken. De Europese centrale bank (ECB) geeft de biljetten en muntstukken

Nadere informatie

Week 1. Het noorden van een windroos wijst naar boven. Het zuiden wijst naar beneden. Het oosten naar rechts. Het westen naar links.

Week 1. Het noorden van een windroos wijst naar boven. Het zuiden wijst naar beneden. Het oosten naar rechts. Het westen naar links. Week 1 Info: Europa Er zijn zeven werelddelen: Noord-Amerika, Zuid Amerika, Afrika, Europa, Azië, Australië en Antarctica. Europa bestaat uit 45 landen. Nederland hoort bij Europa. Het noorden van een

Nadere informatie

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij:

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 9. ENERGIE 1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 31973 D 0045: Besluit 73/45/Euratom van de Raad van 8 maart

Nadere informatie

Vervolg en einde van De Koude Oorlog: 1953-1995 (10.1 & 10.3)

Vervolg en einde van De Koude Oorlog: 1953-1995 (10.1 & 10.3) Vervolg en einde van De Koude Oorlog: 1953-1995 (10.1 & 10.3) Na de dood van Stalin leek de Sovjet greep op het Oost Europa wat losser te worden. Chroesjtsjov maakte Stalins misdaden openbaar (destalinisatie),

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 3 september 2001 (13.09) (OR. it) 11551/01 UEM 73 ECOFIN 228

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 3 september 2001 (13.09) (OR. it) 11551/01 UEM 73 ECOFIN 228 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 3 september 2001 (13.09) (OR. it) 11551/01 UEM 73 ECOFIN 228 INGEKOMEN DOCUMENT Betreft: monetaire overeenkomst tussen de Italiaanse Republiek, namens de Europese Gemeenschap,

Nadere informatie

Instructie: Quiz EU - Test je kennis!

Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Korte omschrijving werkvorm De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen en blufvragen. Bij kennisvragen kiest

Nadere informatie

Geschied- en Heemkundige Kring vzw PEPIJN@LANDEN

Geschied- en Heemkundige Kring vzw PEPIJN@LANDEN Geschied- en Heemkundige Kring vzw PEPIJN@LANDEN Secretariaat/Documentatiecentrum: Bezoekerscentrum Rufferdinge Molenberg 4 3400 Landen Tel. 011 88 34 68 Fax 011 83 27 62 info@ghklanden.be www.ghklanden.be

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET

TRACTATENBLAD VAN HET 34 (2007) Nr. 5 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2012 Nr. 9 A. TITEL Verdrag van Lissabon tot wijziging van het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting

Nadere informatie

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren Geschiedenis kwartet jagers en boeren jagers en boeren jagers en boeren Reusachtige stenen die door mensen op elkaar gelegd zijn. Zo maakten ze een begraafplaats. * Hunebedden * Drenthe * Trechterbekers

Nadere informatie

Franse sporen in Afrika

Franse sporen in Afrika Franse sporen in Afrika In Europa is de invloed van Frankrijk altijd behoorlijk groot geweest, zeker in cultureel opzicht. Het Frans was bijvoorbeeld eeuwenlang de taal van de hogere standen en de Franse

Nadere informatie

De Tweede Wereldoorlog herdacht. Een vergelijking tussen Nederland en Duitsland

De Tweede Wereldoorlog herdacht. Een vergelijking tussen Nederland en Duitsland De Tweede Wereldoorlog herdacht Een vergelijking tussen Nederland en Duitsland Nationale herdenking in Nederland Hebben we in Nederland de oorlog altijd zo herdacht? - een kleine herdenkingsgeschiedenis

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

Voorbereidende les bij:

Voorbereidende les bij: Voorbereidende les bij: 1 U heeft een bezoek aan de tentoonstelling 24 uur met Willem in het Nationaal Archief gepland. Wij verheugen ons op uw komst, u bent van harte welkom! Om uw bezoek aan het Nationaal

Nadere informatie

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 Inhoud Stamboom van het Koninklijk Huis 6 Inleiding 9 e 1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10 2 De geboorte van een prins 16 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 4 De studententijd van prins Willem-Alexander

Nadere informatie

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie?

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? MEMO/11/406 Brussel, 16 juni 2011 Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? Vakantie verwacht het onverwachte. Gaat u binnenkort op reis in de EU of naar IJsland, Liechtenstein,

Nadere informatie

Italië. 'Staat niet op de kaart'

Italië. 'Staat niet op de kaart' Italië Seborga ma 06 jan 2014, 15:37 5 reacties 9 Europese landen die officieel niet bestaan 'Staat niet op de kaart' Het zijn magische micronaties of radicale republieken. Officieel vind je ze niet terug

Nadere informatie

50 JAAR BEH-DEELTJE HET MAGAZINE VAN DE KONINKLIJKE MUNT VAN BELGIË NOVEMBER 2014

50 JAAR BEH-DEELTJE HET MAGAZINE VAN DE KONINKLIJKE MUNT VAN BELGIË NOVEMBER 2014 MUNTINFO 64 HET MAGAZINE VAN DE KONINKLIJKE MUNT VAN BELGIË NOVEMBER 2014 50 JAAR BEH-DEELTJE Voorwoord Boek Brugse Edelsmeden 2 Coins of All Nations + FDC set Malta 3 Prooflikeset 2014 4 100 VESALIUS

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.!

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.! De renaissance Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis. Deze term betekent letterlijk de wedergeboorte, en is een kunststroming uit

Nadere informatie

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Examen VWO 2009 tijdvak 2 woensdag 24 juni 9.00-12.00 uur geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 Opdrachten bij de film Naam Groep.. BEZETTING duur: ca. 15 minuten In de film zie je beelden van Hitler. Wie was hij? In welk jaar kwam Hitler aan de macht en welke plannen had

Nadere informatie

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE INTRO VOOR DE LEERKRACHT Dit is de vereenvoudigde geschiedenis van de Europese Unie, door De Brieven Brigade toegankelijk gemaakt voor de leerlingen

Nadere informatie

Karel de Grote Koning van het Frankische Rijk

Karel de Grote Koning van het Frankische Rijk Karel de Grote Koning van het Frankische Rijk Eén van de bekendste koningen uit de Middeleeuwen is Karel de Grote. Hij leeft zo'n 1300 jaar geleden, waar hij koning is van het Frankische rijk. Dat rijk

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.2 Het moderne imperialisme

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.2 Het moderne imperialisme Onderzoeksvraag: Welke motieven hadden de Europeanen om in Afrika en Zuidoost Azië een groot koloniaal imperium op te bouwen? Kenmerkende aspect: De moderne vorm van imperialisme die verband hield met

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - I

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - I Ten oorlog! Europese oorlogen 1789-1919. Oorlog als maatschappelijk fenomeen In de Coalitieoorlogen voerde de Franse regering de dienstplicht in. 2p 1 Leg uit dat zij hiermee de betrokkenheid van Franse

Nadere informatie

Ik ben een Europees burger. Ik kan het laten zien.

Ik ben een Europees burger. Ik kan het laten zien. Ik ben een Europees burger. Ik kan het laten zien. Ik heet Ik ben jaar. Ik woon.. Mijn school. @ELICIT AEDE-NL 03 Ik ken Europa. Ik ken Europa @ELICIT AEDE-NL 03 Ik ken Europa. De landen met hun hoofdsteden.

Nadere informatie

geschiedenis geschiedenis

geschiedenis geschiedenis Examen HAVO 2009 tijdvak 1 woensdag 20 mei 9.00-12.00 uur tevens oud programma geschiedenis geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bronnenboekje GT-0125-a-14-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politieke tekening (rond 1900), met als titel:

Nadere informatie

ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE

ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE Brussel, 31 maart 2005 (OR. en) AA 23/2/05 REV 2 TOETREDINGSVERDRAG: SLOTAKTE ONTWERP VAN WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE

Nadere informatie

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00. SCHOOLONDERZOEK Tijdvak II GESCHIEDENIS november 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

11562/08 CS/lg DG H 1 A

11562/08 CS/lg DG H 1 A RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 22 juli 2008 (OR. en) 11562/08 Interinstitutioneel dossier: 2008/0074 (C S) VISA 239 COMIX 554 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: VERORDENING VAN DE RAAD

Nadere informatie

HONDERD JAAR GELEDEN. Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913

HONDERD JAAR GELEDEN. Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913 HONDERD JAAR GELEDEN aflevering 12 Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913 Een vast onderwerp waaraan in de kranten aandacht werd besteed, was de oorlog op de Balkan. Turkije was er bij betrokken

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2010 tijdvak 2 dinsdag 22 juni 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 38 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 53 punten

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde A1-2 havo 2007-I

Eindexamen wiskunde A1-2 havo 2007-I Marathon De marathon is een hardloopwedstrijd over een afstand van 42 km en 195 m. In september 2003 verbeterde de Keniaan Paul Tergat in Berlijn het wereldrecord op de marathon tot 2 uur, 4 minuten en

Nadere informatie

Geld. Ontstaan van geld

Geld. Ontstaan van geld Geld Ontstaan van geld Onze voorouders hadden geen geld. Als ze iets nodig hadden, ruilden ze dat. Dit heet ruilhandel. De bakker ruilde brood bij de slager voor vlees enz. Op een dag wilde iemand weten

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode?

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode? DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848 ACHTERGRONDINFORMATIE PERIODE 1815-1848 DE EERSTE JAREN VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN Tussen 1795 en 1813 was Nederland overheerst geweest door de Fransen. In

Nadere informatie

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, Viering Bevrijdingsdag, 5 mei 2013, Ter Apel, gemeente Vlagtwedde.

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, Viering Bevrijdingsdag, 5 mei 2013, Ter Apel, gemeente Vlagtwedde. Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, Viering Bevrijdingsdag, 5 mei 2013, Ter Apel, gemeente Vlagtwedde. Dames en heren, Het is een mooie gewoonte om een boom te planten om een ingrijpende

Nadere informatie

13082/14 CV/mg DGC 1B. Raad van de Europese Unie. Brussel, 29 september 2014 (OR. en) 13082/14. Interinstitutioneel dossier: 2014/0223 (NLE)

13082/14 CV/mg DGC 1B. Raad van de Europese Unie. Brussel, 29 september 2014 (OR. en) 13082/14. Interinstitutioneel dossier: 2014/0223 (NLE) Raad van de Europese Unie Brussel, 29 september 2014 (OR. en) 13082/14 Interinstitutioneel dossier: 2014/0223 (NLE) COASI 102 ASIE 53 ELARG 98 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: PROTOCOL

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over (kinderbijschrijving in) een paspoort

Veelgestelde vragen over (kinderbijschrijving in) een paspoort Veelgestelde vragen over (kinderbijschrijving in) een paspoort I Geldigheid kinderbijschrijving Wat is het gevolg van het vervallen van de geldigheid van de bijschrijving? Om naar het buitenland te reizen

Nadere informatie

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU?

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen gaan in tweetallen aan de slag en krijgen een werkblad. Welk land hoort bij de omschrijving? Elke lidstaat van

Nadere informatie

Het Nederlandse Rode Kruis en haar draagbare onderscheidingen

Het Nederlandse Rode Kruis en haar draagbare onderscheidingen Het Nederlandse Rode Kruis en haar draagbare onderscheidingen Geschiedenis Internationale Rode Kruis 1859 Slag bij Solferino 1864 1 e Conventie van Genève (strijdkrachten te velde) Oprichting C.I.C.R.

Nadere informatie

Overzicht - Voorgedragen voor uitdrukkelijke goedkeuring vanaf januari 2012 tot 1 april 2016

Overzicht - Voorgedragen voor uitdrukkelijke goedkeuring vanaf januari 2012 tot 1 april 2016 Overzicht - Voorgedragen voor uitdrukkelijke goedkeuring vanaf januari 2012 tot 1 april 2016 Titel 1 Notawisseling houdende een Aanvullend Verdrag bij het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden,

Nadere informatie

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt De Gouden Eeuw duurde niet precies honderd jaar. Hij begon aan het eind van de 16de eeuw, beleefde zijn hoogtepunt rond 1675 en was in de 18de eeuw voorbij. De Gouden

Nadere informatie

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 1 Voorwoord Tijdens het maken van mijn spreekbeurt over Amerika kwam ik de Koude oorlog tegen. De koude oorlog leek mij een heel interessant onderwerp waar ik niet

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 juli 2006 (27.07) (OR. en) 12036/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0121 (AVC)

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 juli 2006 (27.07) (OR. en) 12036/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0121 (AVC) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 26 juli 2006 (27.07) (OR. en) 12036/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0121 (AVC) CH 39 SOC 374 MI 157 ETS 16 SERVICES 35 ELARG 86 VOORSTEL van: de Europese Commissie

Nadere informatie

Herman 1ste president van EU

Herman 1ste president van EU Herman 1ste president van EU Herman for President Een droom van een grijze muis komt uit uit! Heel het land reageerde positief op de aanstelling van Herman Van Rompuy als Europees president. Velen vonden

Nadere informatie