CONFERENTIEVERSLAG. Inhoudsopgave. Belangrijkste vragen en conclusies

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CONFERENTIEVERSLAG. Inhoudsopgave. Belangrijkste vragen en conclusies"

Transcriptie

1 Inhoudsopgave Inleiding Belangrijkste vragen en conclusies Samenvatting presentatie sprekers met bijgevoegde informatie over de spreker Bertil de Klyn - dossieronderzoek naar de resultaten van de natuurgeneeskundige behandeling van buikklachten met behulp van fecesanalyse als pilot voor een experimentele studie Han Tuyl - computerprogramma voor de elektronische dataverwerking van patiënten Martien Brands - registratie onderzoek- en simulatie Cor Aakster Het ordenen en bewerken van geregistreerde patiëntgegevens Belangrijkste vragen en conclusies Hoe kunnen CAM artsen en therapeuten op betrouwbare wijze hun resultaten evalueren en wetenschappelijk onderzoek doen naar de resultaten van hun interventies in de praktijk? Een registratiesysteem, dat zowel gebruiksvriendelijk is en betaalbaar, zodat het aantrekkelijk is om mee te werken voor practici, kan interessante gegevens opleveren voor wetenschappelijk onderzoek. 1

2 De toepasbaarheid van CAM onderzoek in de praktijk Inleiding Op 27 november 2009 hield de Stichting CAM-research haar najaarsconferentie onder de titel De toepasbaarheid van onderzoek in de CAM-praktijk. Dit thema kan worden gezien als de voortzetting van het onderwerp van de voorgaande conferentie in mei 2009 toen de problematiek van de N=1 methode centraal stond. Uit die voorjaarsconferentie kwam naar voren dat een brede invoering van een vorm van patiëntenregistratie een belangrijke stap zou zijn in de richting van de realisatie van een eigen onderzoeksveld en -methodiek voor de CAM in ons land. Daarop sloot dus het onderwerp van de huidige conferentie goed aan. De titel van deze najaarsconferentie wijst naar de vraag hoe wetenschappelijk onderzoek van CAM mogelijk zou zijn in de praktijken van artsen en therapeuten. Bertil de Klyn, arts, opende de bijeenkomst met een presentatie over een door hem bij een aantal collegae uitgevoerd dossieronderzoek naar de resultaten van de natuurgeneeskundige behandeling van buikklachten met behulp van fecesanalyse als verkenning voor een experimentele studie. Han Tuijl, software-deskundige en tevens Shiatsutherapeut, demonstreerde een computerprogramma voor de Shiatsutherapeut, maar maakte helder dat zo n programma met geringe aanpassingen ook toepasbaar is in praktijken van beoefenaren van andere disciplines. Martien Brands, arts, demonstreerde dit laatste aan de hand van een geïmproviseerd anamnestisch gesprek met een toevallig aanwezige patiënt door de homeopathische arts. Het werd daarbij duidelijk dat een formulier voor de homeopathische anamnese zonder al te veel problemen kan worden gekoppeld aan het programma van de heer Tuijl. Cor Aakster, medisch socioloog, presenteerde vervolgens zijn visie op de wijze waarop het onderzoek in de CAM-praktijk zou kunnen worden opgezet uitgaande van het concept van de proces-analyse. Hij liet dit zien aan de hand van een kort resumé van in de jaren door hem uitgevoerd registratie onderzoek in de praktijken van CAM-artsen en -therapeuten. De Conferentie werd afgerond met een levendige discussie, waarbij het bestuur toezegde een en ander nader te zullen uitwerken, en een gezellige nazit, waarna de omstreeks twintig deelnemers voldaan naar huis terugkeerden. 2

3 Bertil de Klyn Natuurgeneeskundig arts in Ellecom Dossieronderzoek naar de resultaten van de natuurgeneeskundige behandeling van buikklachten met probiotica op geleide van fecesanalyse als verkenning voor een experimentele studie Summary Four practices of naturopathic (NP) physicians have delivered data from their files about the results of the fecal analysis and of the following treatment in the years 2005 to Included were patients age 15 to 80 years who suffered from Functional Bowel Disorder (FBD) according to the Rome III criteria. The data were analyzed for the present symptoms, the results of FA, the following treatments, further laboratory findings and the results of the treatment. The effectiveness of these treatments cannot be judged from a file study, but it seems that treatment with multistrain probiotics is less effective than monostrain probiotics given according to the results of the FA. Overall results were about 60% improvement on the NP treatment, independent of the addition of probiotics. Further research is needed to confirm these findings. A proposal for an experimental study (RCT) has been added to the paper. De Klyn BR 2009 Voor verdere info: 3

4 De toepasbaarheid van CAM onderzoek in de praktijk File-study of the results of naturopathic treatment of functional bowel disorders with the aid of probiotics and fecal analysis. BR de Klyn, MD, Centrum voor holistische geneeskunst; Stichting CAM-research, Ellecom, NL Introduction: the use of probiotics and fecal analysis (FA) is very common in naturopathic (NP) practice in the Netherlands for the treatment of functional bowel disorders (FBD) including irritable bowel disorder (IBS). Fecal analysis is an examination of the stool for bacteria, yeast and moulds. Objective: The aim of this file-study was to evaluate the results of that treatment as an introduction to a clinical trial for the effect of probiotics given according to FA in comparison to multispecies probiotics and placebo. Also the number of new patients and especially the ones with FBD in the practices of naturopathic physicians has been estimated for the possibility to include enough patients for a clinical trial (RCT). Methods: Files of four NP practices were analyzed for data concerning fecal analysis, performed by several labs in NL and abroad. Included were people age 15-80, who had for the first time a FA for FBD/IBS between 2005 and The complaints according to the Rome III criteria were noted as far as known, the first advice about food and lifestyle, the condition during the second consultation for the results of the FA, the actual FA results, the medication prescribed after that, the other tests that were performed for the same complaint and the results of that, the number of consultations, the number of fall-out before the end of the treatment, the final results as far as known. It is also a survey of the actual practice of NP doctors. We noted the total of new and continued consultations, the number of FBD among the new patients, the total number of FA performed by each practice, the percentage of FA done for FBD and the other indications for which FA was performed. Results: The results of the question about the survey among the NP practices is shown in table 1. Table 1: participating practices and numbers of patients practice 1 practice 2 practice 3 practice 4 Total number of consultations p.yr Estimated number of new pts p.yr Estimated percentage of new pts with abdominal complaints Total number of FA performed in the period of the study 10% 25% 33% 33% ? Number and % indication FBD of the Total number of FA performed 18 (5%) 13 (22%) 23 (24%) 10 Number included in the study

5 The results of the question about the treatment with probiotics based on or not based on FA are shown in table 2: Tabel 2: results of the treatment with or without pre- and probiotics for a defective or normal gut flora in FA differentiated in right or wrong indication according to the FA-results and the aimed right use of pre- and probiotics based on FA. Row nr. 8 shows the best possible treatment according to the FA. Gen. Gen. not Gen. unknown Row nr. improvement improved. deterioration Normal gut flora Treated (wrong) 5 (63%) n=19 n=8 Not treated 8 (73%) (right)) n=11 Defective gut Not treated 3 (60%) flora n=39 (wrong) n=5 Treatment with 2(65%) wrong prob. n=3 Treatment with 3 (25%) 4 (33%) 1 4 (33%) 5 multispecies, (right) n=12 Aimed treatment 13 (68%) 3 (16%) 2 (11%) 1 6 with pre- or prob. (right) n=19 Aimed treatment 7 (58%) 3 (25%) with prebiotics n=12 (of 19) Aimed treatment. 6 (86%) with. probiotics n=7 (of 19) Overall right 16 (52%) 7 (23%) 3 (10%) 5 (16%) 9 treatment n=31 Overall wrong treatment. N=8 5 (63%) Discussion: 1. It was shown there is enough potential for a RCT for the results of NP treatment of FBD with or without probiotics based on FA. 2. Only a relatively small percentage of FA is done for FBD. 3. The physicians did not follow a standard procedure for treatment based on the results of the FA. 4. The overall results of the NP treatment with or without probiotics was about 60% improvement. 5. The treatment with the probiotic bacteria that were exactly based on the FA seems to be most successful, although that conclusion cannot be made from a small file-study as we did. 6. A proposal for a RCT has been made for comparison of NP and common treatment and FA based supplementation of probiotics versus multispecies and placebo. 5

6 De toepasbaarheid van CAM onderzoek in de praktijk Han Tuyl Software ontwerper, tevens Shiatsu therapeut te Enschede. - computerprogramma voor de elektronische dataverwerking van patiënten De bedoeling van de presentatie was om de aanwezigen een indruk te geven van het ontwikkelde computerprogramma voor de patiëntregistratie in de Shiatsupraktijk, met als uiteindelijk doel dit zo te kunnen aanpassen dat het ook geschikt is voor toepassing bij andere behandelwijzen. Een belangrijk element van dit programma is dat de vastgelegde gegevens zich, zowel lenen voor een goede begeleiding van de patiënt en evaluatie, alsook voor wetenschappelijk onderzoek. In beginsel legt de arts of therapeut de patiënt- en behandelgegevens vast door het aanklikken van het juiste antwoord. Waar nodig wordt echter met (korte) tekstvelden gewerkt. Hieronder volgen bij wijze van voorbeeld enkele schermafbeeldingen, voorzien van korte toelichtingen. Uitvoeriger informatie kan men opvragen bij de ontwerper (zie onder). Voordat met het programma kan worden gewerkt dient men in te loggen. (Dit kan eventueel worden uitgebreid met een extra wachtwoord). Na het inloggen verschijnt het cliëntenscherm met daarin een overzicht van alle actuele cliënten. Na een bepaalde periode kan men deze naar het tabje Historie verplaatsen, alle gegevens blijven uiteraard aanwezig en direct opvraagbaar. In de rechter kolom vindt men gemakkelijke verwijzingen naar de andere pagina s. 6

7 Door in het Cliëntenscherm dubbel op een naam te klikken verschijnt gedetailleerde informatie van de cliënt. Dit scherm dient open te staan wil men van de andere modules, aan de rechterzijde van het scherm gebruik kunnen maken. 7

8 De toepasbaarheid van CAM onderzoek in de praktijk Door op de knop Dossier te drukken krijgt men een overzicht van alle aanwezige dossiers van deze cliënt. Door te dubbel klikken of op Wijzigen te klikken kan men een dossier openen en erin aan het werk gaan. Hieronder ziet men een standaard anamnese scherm. Door op de omschrijving boven het invoerveld met de linker muis 2x te klikken verschijnt een keuzescherm waarin een lijst van mogelijke antwoorden te vinden is. Hier kan nog extra tekst worden ingevoerd die alleen voor de eigen administratie relevant is. Door met de rechtermuis 2x op de omschrijving te klikken kan de ernst van bijvoorbeeld de klacht worden aangegeven, er wordt dan een kleur aan toegekend (zie rechtsboven in het scherm).. 8

9 Voor het vervaardigen van statistische overzichten zijn op de achtergrond allerlei tabellen beschikbaar met onder andere ICPC-coderingen voor de belangrijkste klachten. Op deze basis kan aan de eigen kwaliteitsverbetering worden gewerkt, maar ook kan aan derden worden getoond welke de resultaten zijn van een complementaire behandeling. Na het openen van een dossier kan voor een meer specifieke anamnese, bijvoorbeeld volgens TCM, eenvoudig worden geklikt op de knop TCM. Dit scherm werkt op dezelfde wijze als het eerste anamnesescherm. Met de knoppen onderin het scherm kunnen nieuwe kaarten worden toegevoegd of kunnen onjuiste worden verwijderd. En met de knoppen vorige en volgende kan door de kaarten heen worden gebladerd. 9

10 De toepasbaarheid van CAM onderzoek in de praktijk Na afronding van het diagnostisch onderzoek kan het Behandelscherm worden opgeroepen door in de rechter kolom op de knop Behandeling te drukken. Ook hier geldt dat de gegevens van de patient kunnen worden vastgelegd met behulp van keuzelijsten en het aangeven van de ernst per veld. Wanneer alle gegevens zijn ingevoerd kan men desgewenst een factuur laten afdrukken. Hiervan wordt een historie bijgehouden; ten alle tijden kan een kopiefactuur worden afgedrukt. Het is mogelijk om met meerdere personen tegelijk in het pakket te werken. Per persoon kan men aangegeven in welke schermen deze persoon wel en niet mag kijken of werken. Ten behoeve van de centrale database is in de rechter kolom de optie Centrale toegevoegd. Hiermee kan de arts of therapeut in de Centrale Database zoeken naar vergelijkbare casussen om te bekijken hoe andere artsen en/of therapeuten met die specifieke klacht zijn omgegaan. Alle gegeven in de Centrale Database zijn anoniem. Wel zijn alle gegevens gemerkt met het Lidmaatschapnummer van de arts/therapeut en het cliëntnummer. Hierdoor kan ten alle tijden aangetoond worden dat de informatie in de centrale database valide is. In de Centrale Database vindt men dus (in principe) de geanonimiseerde gegevens van alle patiënten van alle deelnemende artsen/therapeuten. De hierboven getoonde schermen zijn, zoals gemeld, in eerste instantie gemaakt voor Shiatsu therapeuten. Het is echter zeer goed mogelijk om aangepaste anamnese- en behandelschermen te maken voor andere beroepsgroepen in de complementaire zorg. Uitgangspunt is daarbij dat het algemene kader van het programma in stand blijft; alleen de diagnostische en therapeutische modules zullen moeten worden aangepast. Het voordeel daarvan is dat men als arts of therapeut zelf kan beslissen in welke modules men wil werken; zelfs dat men tijdens een consult kan overspringen naar een andere therapievorm. Het achterliggende kader zorgt er dan voor dat de gegevens toch wetenschappelijk evalueerbaar blijven. Hieronder volgt een eerste poging, met de hulp van Martien Brands, om een aangepast anamneseformulier voor de homeopathie te ontwikkelen. Dergelijke anamnese formulieren kunnen ook worden aangekoppeld voor andere disciplines, bijv de natuurgeneeskunde, chiropraxie, etc. 10

11 Vanuit het gezichtspunt van de software ontwikkelaar is het noodzakelijk dat het programma zo eenvoudig mogelijk kan blijven, zeker voor de gebruiker. Daartoe zijn twee niveaus aangebracht binnen het programma. In de eerste plaats het patiëntniveau, zijnde het niveau waarop met de individuele patiënt wordt gewerkt, met een zo volledig mogelijk verslaglegging. En in de tweede plaats het onderzoeksniveau dat de voor wetenschappelijk onderzoek relevante gegevens uit het patiëntdossier licht en deze zo u dat wilt en de patiënt het goed vindt- overdraagt naar de Centrale Database. Dit tweede niveau blijft echter onzichtbaar voor de gebruiker, waardoor het niet storend werkt op de strikt medische toepassing. Er kan voorts standaard een verwijs- of ontslagbrief worden geproduceerd. Om goed te kunnen werken met het programma en om te voldoen aan de gestelde doelen (patiëntregistratie alsook wetenschappelijk onderzoek) zullen enkele concessies moeten worden gedaan: van de arts/therapeut wordt een gestructureerde werkwijze gevraagd en een duidelijke discipline bij het registreren als zodanig. Een persoonlijk toets kan echter worden aangebracht door middel van beperkte tekstboxen voor persoonlijke opmerkingen of details. Mochten in de praktijk bezwaren blijken of goede suggesties ontstaan, dan kan het programma, zeker in de beginfase, gemakkelijk worden aangepast. 11

12 De toepasbaarheid van CAM onderzoek in de praktijk Het is de bedoeling om het werken met dit programma onder te brengen in een aparte en nog op te richten stichting, en om deelnemers voor een bescheiden bedrag per maand ( 30 tot 40?), een abonnement aan te bieden op het programma. Het abonnement zal inhouden: aanschaf van het programma, hulp bij installatie en het leren werken met het programma, helpdesk, gratis updates, gebruik van de Centrale Database (voor matchingsdoeleinden) en ontwikkelkosten. De laatste kostenpost voorziet in de mogelijkheid om in samenspraak met gebruikers het programma steeds verder te verbeteren (onder ander door het toevoegen van hulpmodules voor afspraken- en voorraadbeheer, boekhouding etc), het inrichten en beheren van de Centrale Database en om statistische bewerkingen te doen plaatsvinden van de gegevens in de Centrale Database inclusief de rapportage. Bij dit laatste wordt gedacht aan het regelmatig uitbrengen van onderzoeksrapporten in een herkenbare serie. Op deze manier zal het programma kunnen bijdragen aan de erkenning van de complementaire en/of alternatieve geneeswijzen. Een ander idee is om een speciale website op te zetten, gekoppeld aan de Centrale Database, waar alle deelnemende artsen/therapeuten met elkaar kunnen communiceren over moeilijke gevallen of patiëntenzorg in meer algemene zin. Ook opleidingen zouden zeer kunnen profiteren van de verzamelde gegevens. Op termijn zou men zelfs kunnen overwegen (potentiële) cliënten te laten rondneuzen in de Centrale Database indien zij op zoek zijn naar passende vormen van behandeling. Maar dit moet natuurlijk heel zorgvuldig geschieden. Uiteraard is het de bedoeling om dit programma op zo breed mogelijke schaal in te voeren. Voor het ontwikkelen van specifieke diagnostische en therapeutische modules, kan men contact opnemen met ondergetekende. Voor het overige hoopt hij dat u die dit leest, zich als deelnemer zult aanmelden, en/of zich zult inspannen om ruimere bekendheid aan dit initiatief te geven. Voor alle vragen en suggesties: Han Tuijl Mob

13 Martien Brands - registratie onderzoek- en simulatie Homeopathisch arts in centrum voor integrale zorg in Amsterdam Inleiding Sinds mei 2009 is de stichting CAM- research een registratie project aan het ontwikkelen om praktijk-gebaseerd onderzoek te kunnen doen in de vele CAM praktijken in Nederland. De voornaamste vereisten van een registratie zijn - recht doen aan de individuele patiënt gegevens - gebruiksvriendelijke schermen voor in de praktijk - mogelijkheid tot systematische verwerking in een centrale database, met als doeleinden o anoniem opvragen van gegevens en behandelresultaten van collega- behandelaars zodat men in de praktijk evidence-based kan werken o groepen patiënten en ziekteproblemen rubriceren zodat wetenschappelijk onderzoek mogelijk is Registratie in de praktijk De presentatie was een simulatie van een consult zoals dat met het scherm Diagnose geregistreerd kan worden. Hierbij worden de gegevens van een patiënt meteen ingevuld in vaste velden. Daarmee kan veel tijd worden bespaard en de volle aandacht bij het gesprek worden gehouden. Het kost niet meer tijd dan tijdens het consult de gegevens op papier te noteren. Verder is het mogelijk voor elke behandelwijze een aantal specifieke velden te maken om bepaalde gegevens die voor die behandelwijze cruciaal zijn, in te kunnen voeren. Een belangrijke aanvulling is nu gemaakt: een kladblok ACHTER het scherm Diagnose. Hiermee kan elke behandelaar zelf de individuele gegevens invullen die meer omschrijving vragen. Er wordt gebruik gemaakt van een serie standaardsymptomen, die links onder in het kladblok scherm zijn aangegeven. In de praktijk werkt dit als volgt: 1. direct in het scherm Diagnose: a. een symptoom wordt direct ingevuld in het veld. (bijlagen) i. Diagnose speciaal geschikt voor homeopathie en evt. TCM ii. Dossier (= werktitel) ook geschikt voor TCM iii. Hier kan dus een per geneeswijze verschillend diagnose scherm worden gebruikt. Bv bij TCM/acupunctuur komt er een veld voor pols en tong b. Na afloop is het scherm ingevuld met in elk veld de belangrijkste symptomen en kenmerken van de patiënt 2. via het kladblok a. druk op de knop automatisch kladblok (bijlage Kladblok Ruwe gegevens) b. links boven staan alle velden van het Diagnose/Dossier scherm c. links onder staat eens serie mogelijkheden om symptomen en kenmerken te beschrijven; deze kunnen specifieke termen hebben passend bij de omschrijvingen van een bepaalde geneeswijze d. door op een veld of een term te dubbelklikken verschijnt deze rechts in het kladblok 13

14 De toepasbaarheid van CAM onderzoek in de praktijk Bijvoorbeeld: de patiënt heeft stekende pijn links in de keel, minder door koude dranken 1. druk eerst op sensaties = veld 1 links boven 2. daarna in de rij pijnsensaties op stekend 3. daarna klikken op modaliteiten = veld 2 links boven 4. daarna op minder door koude dranken 5. na meerdere symptomen of aan het eind van het consult druk je op velden invullen en dan voert het programma alles in op de aangeduide velden. 6. het consult staat in het programma. 7. door op de velden in het Diagnose/Dossier scherm meerdere malen te klikken kan de ernst van het symptoom worden aangegeven met een kleurcode die rechtsboven in dat scherm staat (vijf puntsschaal). Dit is van belang voor evaluatie van het behandeleffect. De veldnummers en de symptomen blijven zichtbaar in het kladblok. Als men aan het eind van het consult een net overzicht wenst, klik je op Tekst zonder veldverwijzing. Dan staat er een lopend verhaal en alle gegevens zijn ingevoerd. (bijlage Kladbok Netjes ) Na afloop kan men nog aanvullingen maken. Vooraf vult men persoonsgegevens op een Cliënt scherm. Maar alleen de gegevens van het Diagnose scherm worden naar de database gestuurd! De bedoeling is slsvolgt: 1. Pilot studie (begin voorjaar 2010) Voorstudie met een aantal collega s die het systeem in de praktijk willen uitproberen hoe het werkt. 2. Definitieve registratie (najaar 2010) Na verhelpen van evt kinderziekten aan een zo groot mogelijk aantal leden van CAMartsenverenigingen vragen dit systeem te gaan gebruiken tegen een geringe vergoeding. De ontwikkelkosten zijn voor rekening van de stichting CAM research. De vergoeding zal worden gebruikt voor een help desk functie en eventueel onderhoud. 3. Toepassingen De mogelijkheden zijn de volgende: a. Kwaliteitsverbetering zorg. Doordat voor een bepaald ziektebeeld van vele patiënten de symptomen, kenmerken en behandelresultaten zichtbaar worden, kan er voor een bepaald probleem gebruik worden gemaakt van gegevens bij vergelijkbare patiënten. Omdat zowel symptomen als kenmerken worden geregistreerd en opgeslagen kan de patiënt in de spreekkamer worden vergeleken met kenmerken van andere patiënten met hetzelfde probleem. Tevens kunnen de behandelresultaten worden opgevraagd, zodat men een afweging kan maken voor de prognose van de eigen patiënt. b. Wetenschappelijk onderzoek Uiteindelijk kan er ook statistisch te bewerken onderzoek worden gedaan naar - morbiditeit: wat wordt er in de CAM praktijk behandeld - patiёnt kenmerken (multivariate technieken) - behandeleffecten 14

15 Cor Aakster Het ordenen en bewerken van geregistreerde patiëntgegevens. Medisch socioloog, zelfstandig onderzoeker Inleiding Centraal in dit betoog staat de term proces-analyse. Aakster (CWA) is namelijk van mening dat grote bewijskracht kan worden ontleend aan een nauwgezette registratie en analyse van het individuele behandelen herstelproces van de patiënt. Een goed begrip van het verloop van processen in het algemeen is daarbij noodzakelijk (vide zijn boek Gestuurde verandering Van Gorcum 2006). De behandelaar of onderzoeker moet hierbij kunnen laten zien dat de uitkomst van het behandelproces volgt uit de interventie tezamen met bijkomende omstandigheden. Door dit proces stap voor stap te volgen blijkt dat de uitkomst ook niet anders had kunnen zijn. Daarbij wordt er vanuit gegaan dat de arts of therapeut te werk gaat volgens een probleemoplossende cyclus die zich in beginsel even vaak herhaalt als er consulten (dus evaluatie- en bijstuurmomenten) zijn. In dit proces speelt de startsituatie mee, alsmede de arts-patiёnt relatie, storende omstandigheden in het leven van de patiënt, tussentijdse bijstellingen van de behandeling als zodanig etc. Een goede manier om dit complexe proces te benaderen is de multipele regressie analyse. CWA wees daarbij op het geheim van de individuele variatie. Immers, het resultaat van een behandeling is vaak zeer verschillend per individu. De patiënten verschillen onderling ook zeer in hun antecedente kenmerken of variabelen. De stelling van CWA is dat we de variatie qua effectiviteit van een interventie vrijwel geheel kunnen verklaren uit de variatie van de antecedente kenmerken. Op deze manier laat zich, idealiter, een zogenoemde regressie (of voorspellende ) vergelijking opstellen. Onder de variabelen wordt de therapie geacht de belangrijkste factor te zijn. Er zal nog veel ontwikkelingswerk nodig zijn,volgens CWA, om dit design tot een volwaardig onderzoeksdesign te ontwikkelen voor de individuele zorgverlening, regulier dan wel complementair. Discussie In de discussie, die aan het einde van de conferentie plaatsvond, kwamen met name de volgende punten naar voren: 1. Betrouwbaarheid metingen gezondheidstoestand patiënt: Wat betreft het vastleggen van (verbeteringen in) de gezondheidstoestand van de patiënt doet zich de vraag voor naar de betrouwbaarheid van dit soort vastleggingen. Enerzijds kan soms gebruik worden gemaakt van objectieve maatstaven (bloeddrukmeting, gevalideerde pijnschaal etc.), anderzijds zal de arts of therapeut zich ook willen baseren op eigen observaties. Ook informatie van de patiënt is hierbij van belang, bijvoorbeeld door deze voordat het consult plaatsvindt een evaluatieformulier te doen invullen. Een en ander vraagt om een nadere uitwerking. 2. Moet het registratiesysteem kunnen gaan fungeren en als een EPD? Enerzijds pleit hiervoor dat men dan beter aansluit bij reguliere ontwikkelingen, anderzijds is er de vraag naar privacy. 3. Privacybescherming: Deze is gewaarborgd door een wachtwoord. Alleen geautoriseerde personen kunnen bij de patiëntgegevens komen. Wanneer de gegevens worden overgedragen naar een centrale database (voor de verdere analyse) zal deze overdracht alleen plaatsvinden ontdaan van tot een persoon herleidbare gegevens. Er zal echter nog nader worden onderzocht of de Wet Bescherming Persoonsgegevens hier nog bepaalde beperkingen oplegt. 15

16 De toepasbaarheid van CAM onderzoek in de praktijk 4. Tijdstip van invullen van de lijsten Het lijkt het handigst om dit tijdens het consult te doen en bijv. de patiënt te laten meekijken. Men raakt op deze manier het snelst vertrouwd met het programma en zijn ingebouwde functionaliteit. Achteraf invullen kan ook, maar dat betekent in beginsel dubbel werk, met kans op vertragingen (invoer blijft door drukte liggen) en onnauwkeurigheden. Een spraakherkenningprogramma kan hier mogelijk van nut zijn. In beginsel is het oogmerk dat het programma tijd besparend gaat werken voor de arts of therapeut. 5. Het onderscheid tussen tekstbestand en database Veel oudere programma s voor de elektronische verwerking van patiëntgegevens zijn opgezet als tekstverwerkers. In plaats van met de hand een patiëntenkaart te beschrijven, typt men nu de gegevens in op de computer. Voor het maken van overzichten en het uitvoeren van berekeningen is zo n tekstbestand echter ongeschikt. Gelet op het doel van (tevens!) wetenschappelijk onderzoek, is het programma van de heer Tuijl (en CWA) opgezet als een database. In beginsel worden de belangrijkste gegevens hierin aangeboden als een keuzemenu met daarachter een coderingssysteem. De codes van de geselecteerde antwoorden (waaronder ook de ICPC- en/of ICD-codering) worden tzt periodiek doorgegeven aan de centrale database. Daarnaast bevat het programma tekstblokken om eigen toelichtende teksten in te typen. 6. Komt het eigen verhaal van de patiënt er zo wel uit? Men kan een sjabloon aanroepen voor bijv. een standaard verwijs- of ontslagbrief. Daarin worden dan automatisch de belangrijkste gegevens van de patiënt opgenomen. Deze standaard tekst zal men zelf kunnen aanpassen. Voorts kan het programma overzichten produceren, bijv. van het scoreverloop op de belangrijkste gezondheidsparameters. Deze en andere functies kunnen in samenspraak met de gebruikers verder worden ontwikkeld. 7. Wat is en doet de Centrale Database? Iedere gebruiker krijgt de mogelijkheid om zelf allerlei overzichten te maken op basis van subgroepen uit de patiëntenpopulatie, en om daarmee berekeningen uit te voeren. Om echter power te verkrijgen, is het wenselijk de gegevens van meerdere praktijken te kunnen samenvoegen. Voor dat doel moet ergens (!) een centrale database worden ingericht en moeten artsen/therapeuten die dat willen hun gegevens daarheen kopiëren. Dit kan tzt geautomatiseerd plaatsvinden, op voorwaarde dat de structuur van het programma voor alle deelnemende artsen identiek is, en de codering van de antwoorden gestandaardiseerd wordt. Het programma van de heer Tuijl is met dit oogmerk ontwikkeld. Een belangrijke vraag daarbij is: wie gaat de gegevens van de centrale database bewerken en analyseren? Daarover moeten we ons nog beraden. Er zijn universitaire afdelingen, die graag over zulke databases zouden beschikken om er rekenmodellen voor te ontwikkelen. Wij (CAM) zouden daarvan ook kunnen profiteren in de toekomst. Uiteindelijk is het doel om op wetenschappelijke wijze de werkzaamheid van CAM-behandelingen te kunnen aantonen, en daarbij ons maatschappelijk te profileren. Toegevoegde schatting CWA: indien we uitgaan van 6 hoofdstromen binnen CAM, per hoofdstroom 5 deelnemende praktijken en per praktijk 200 nieuwe patiënten, dan worden jaarlijks 6 x 5 x 200 = 6000 patiënten toegevoegd aan de centrale database. Dit zou een goede basis bieden voor wetenschappelijke analyses, waarmee het CAM-veld een duidelijke positie in zou nemen binnen het geheel van de gezondheidszorg in Nederland. 16

17 8. Mag dit allemaal van de patiënt? Natuurlijk moeten we hiermee heel zorgvuldig omgaan. Mijn (CWA) werkwijze was om een bericht in de wachtkamer te doen ophangen dat de arts of therapeut deelneemt aan een wetenschappelijk onderzoek en dat het op prijs wordt gesteld als hij/zij daaraan wil meewerken. In de spreekkamer vraagt dan de arts/therapeut aan de patiënt of hij/zij bezwaar heeft aan het project mee te werken. Bij een weigering moet men dit uiteraard volledig en overtuigend accepteren. Men kan er echter op wijzen dat alle bewerkingen geanonimiseerd plaatsvinden en dat met deelname wordt bijgedragen aan het leveren van bewijzen voor de werkzaamheid van CAM-behandelingen. Ook kan men wijzen op de beveiligingen die in het programma zijn aangebracht alsook in het beheer van het geheel. 9. Is het een praktijkgericht of wetenschappelijk programma? Het ontwerp is er op gericht dat de arts of therapeut hiermee in de praktijk beter zal kunnen werken wat betreft het vastleggen van patiëntgegevens, het maken van overzichten, het meegeven van verwijs- of ontslagbrieven etc. Het programma is echter zo ontworpen dat de gecodeerde gegevens zich lenen voor wetenschappelijke analyse. Maar deze wetenschappelijk functie is niet verplicht. De arts/therapeut kan er ook uitsluitend voor het eigen gemak mee werken. Tot slot van de discussie toonden een aantal aanwezigen een duidelijke bereidheid, zelfs enthousiasme, aan de registratie te gaan meewerken. Het bestuur zegde toe een en ander nader te zullen gaan uitwerken; wellicht dat hiervoor een sponsor kan worden gevonden. Dit verslag kan worden gezien als een eerste fase van deze nadere uitwerking. 17

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

PlanCare Dossier V11.4 Carrouselkaarten. Inhoudsopgave

PlanCare Dossier V11.4 Carrouselkaarten. Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding... 2 maken... 2 Matrixkaart... 3 Open vragen kaart... 5 wijzigen... 6 verwijderen... 7 gebruiken... 7 Handelingen met huidige selectie... 8 PlanCare Dossier V11.4 - Pagina 1 van

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Zorgmail handleiding. Inhoud

Zorgmail handleiding. Inhoud Inhoud 1. Beginnen met Zorgmail pag. 2 2. Het instellen van Zorgmail pag. 2 3. Het gebruik van Zorgmail m.b.t. Artsen pag. 3 4. Het aanpassen van de lay-out van Zorgmail pag. 4 5. Werken met Zorgmail pag.

Nadere informatie

Landelijk Indicatie Protocol (LIP)

Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Handleiding Landelijk Indicatie Protocol programma pagina 1 of 18 Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Welkom bij LIP Lip is ontstaan uit een toegevoegde module aan het kraamzorg administratie pakket van

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Incura. Tips & tricks

Incura. Tips & tricks Incura Tips & tricks 2011 Incura Fysio-EPD Pagina 1 / 24 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Andere agenda s kiezen... 4 3 Werking behandeljournaal... 5 4 Standaardteksten... 7 4.1 Een standaardtekst maken.... 7

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Gevorderd 2010. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Gevorderd 2010. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Gevorderd 2010 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 ISBN: 978-90-817910-7-6 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

Siemens Training Handleiding Website

Siemens Training Handleiding Website Uitgave 02 This document was produced for training purposes. Siemens assumes no responsibility for its contents. The reproduction, transmission or use of this document or its contents is not permitted

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

PLUS-manager. Module binnen epd-software FysioRoadmap FRM-N1305

PLUS-manager. Module binnen epd-software FysioRoadmap FRM-N1305 PLUS-manager Module binnen epd-software FysioRoadmap FRM-N1305 PLUS-manager Inhoud Introductie...3 1. Registratie...3 2. Het audit-traject...4 Inclusiecriteria...6 De lijsten...6 Het controleformulier...7

Nadere informatie

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de Fysiotherapie Praktijk Influence of Movement on Depression in the Physiotherapy Practice J.A. Michgelsen Eerste begeleider: dr. A. Mudde Tweede begeleider:

Nadere informatie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een Vergelijking met Rusten in Liggende Positie The Effectiveness of a Mindfulness-based Body Scan: a Comparison with Quiet Rest in the Supine

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility.

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility. RELATIE ANGST EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1 De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility Jos Kooy Eerste begeleider Tweede

Nadere informatie

Handleiding Medewerkersagenda. PlanCare Dossier elektronisch cliënten dossier

Handleiding Medewerkersagenda. PlanCare Dossier elektronisch cliënten dossier Handleiding PlanCare Dossier elektronisch cliënten dossier De agenda in PlanCare 2 De agenda kent verschillende invalshoeken of benaderingswijzen. Centraal staat de Cliëntagenda waar alle afspraken en

Nadere informatie

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken 1 Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken Smoking Cessation in Cardiac Patients Esther Kers-Cappon Begeleiding door:

Nadere informatie

Handleiding Resultaatmeetsysteem en Mezzedo

Handleiding Resultaatmeetsysteem en Mezzedo Handleiding Resultaatmeetsysteem en Mezzedo voor aanbieders (Versie 26 augustus 2014) 1 Inhoud Wat is het Resultaatmeetsysteem?... 3 Cliënten stimuleren mee te doen... 4 Over de handleiding... 4 Deel I

Nadere informatie

Quick Reference Card Atos e-suite

Quick Reference Card Atos e-suite Contacten Een gebruiker heeft de beschikking over de volgende contact-functionaliteiten: Acties vanuit KCC-tabblad: Registreren nieuwe anonieme en niet-anonieme contacten Registreren nieuw contact en direct

Nadere informatie

EmbroideryDesign Store

EmbroideryDesign Store EmbroideryDesign Store Wat kan ik met Buzztools? 1 Bekijken en afdrukken van je borduurpatronen (van vele merkenborduurbestanden) vanaf harde schijf of cd rom. Ook alle ingezipte patronen kunnen bekeken

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Handleiding Mezzedo.nl

Handleiding Mezzedo.nl Handleiding Mezzedo.nl voor deelnemers (Versie 26 augustus 2014) Deze handleiding vindt u ook op: www.resultaatmeetgroep.nl Weten waar je staat en waar je naar toe gaat? 1 Inhoud Korte introductie... 3

Nadere informatie

Cliënten handleiding PwC Client Portal

Cliënten handleiding PwC Client Portal Cliënten handleiding PwC Client Portal Mei 2011 (1) 1. Portal van de cliënt Deze beschrijving gaat ervan uit dat u beschikt over inloggegevens voor de portal en over de url van de portal website. Als u

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in Intramed, zijn een aantal instellingen nodig:

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in Intramed, zijn een aantal instellingen nodig: Hoofdstuk 1 ZorgMail instellen en gebruiken Via Intramed en de applicatie ZorgMail van E-novation Lifeline, kunt u elektronisch en beveiligd gegevens uitwisselen met andere zorgverleners. Dit gaat via

Nadere informatie

Handleiding ESS na de upgrade People Inc. versie 3.5.0

Handleiding ESS na de upgrade People Inc. versie 3.5.0 Handleiding ESS na de upgrade People Inc. versie 3.5.0 I Handleiding ESS na de upgrade People Inc. versie 3.5.0 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 1 1.1 ESS... Iconen selecteren 1 1.2 ESS... Inlog scherm tekst

Nadere informatie

ALL-CRM Gebruikershandleiding AC-DataCumulator

ALL-CRM Gebruikershandleiding AC-DataCumulator ALL-CRM Gebruikershandleiding AC-DataCumulator Author: Bas Dijk Date: 23-04-2013 Version: v1.2 Reference: 2013, All-CRM 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave 2 2 Inleiding 3 3 Gebruikershandleiding Windows Forms

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

www.dubbelklik.nu Handleiding Access 2010

www.dubbelklik.nu Handleiding Access 2010 www.dubbelklik.nu Handleiding Access 2010 Deze handleiding is onderdeel van Dubbelklik, een lesmethode Technologie, ICT/ Loopbaanoriëntatie en Intersectoraal Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers The Influence of Job Demands and Job Resources on Psychological Fatigue and Work Satisfaction

Nadere informatie

MicroHIS X Handleiding EPD Overdrachtbericht

MicroHIS X Handleiding EPD Overdrachtbericht MicroHIS X Handleiding EPD Overdrachtbericht CSC Datum: Aantal pagina s: Versie: 2012 CSC All rights reserved CSC Mendelweg 32 2333 CS Leiden Tel. 071-52 56 747 Fax 071-52 16 675 E-mail servicecentre.hg.nld@csc.com

Nadere informatie

Handleiding Mezzedo.nl

Handleiding Mezzedo.nl Handleiding Mezzedo.nl voor deelnemers (Versie juli 2014) Deze handleiding vindt u ook op: www.resultaatmeetsysteem.nl 1 Inhoud Korte introductie... 3 Over de handleiding... 3 Let op (info over browser)...

Nadere informatie

Onderzoek naar het gebruik van het Elektronisch Patiënten/Cliënten Dossier (EPD/ECD) in instellingen voor zorg en welzijn

Onderzoek naar het gebruik van het Elektronisch Patiënten/Cliënten Dossier (EPD/ECD) in instellingen voor zorg en welzijn Onderzoek naar het gebruik van het Elektronisch Patiënten/Cliënten Dossier (EPD/ECD) in instellingen voor zorg en welzijn Inhoud Inleiding... 2 methode... 2 respondenten... 2 resultaten... 2 AANTAL COMPUTERS

Nadere informatie

Handleiding. Mei 2015. Versie 1.1. Handleiding NCDR Pacemaker & ICD Registratie - Mei 2015, versie 1.1.

Handleiding. Mei 2015. Versie 1.1. Handleiding NCDR Pacemaker & ICD Registratie - Mei 2015, versie 1.1. Handleiding Mei 2015 Versie 1.1. 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1. Internet Browsers... 4 2. Inloggen... 4 2.1. Inlog in applicatie en Zorg TTP... 4 2.2. Token... 5 3. Home... 6 4. Patiënt... 7 4.1. Patient

Nadere informatie

HTS internet testen: testafnames via het internet en administratie op eigen pc

HTS internet testen: testafnames via het internet en administratie op eigen pc HTS internet testen: testafnames via het internet en administratie op eigen pc Na de installatie van het programma vindt u een icoon voor HTS op uw desktop, onder Start en in uw Programma folder. Wanneer

Nadere informatie

Uitleg Solo versie Per Order

Uitleg Solo versie Per Order Uitleg Solo versie Per Order De Solo variant van Per Order heeft als extra naast de gratis variant dat meer gebruikers kunnen worden aangemaakt en dat per gebruiker op de projecten kan worden "geklokt".

Nadere informatie

Op de volgende pagina s vindt u de uitgebreide instructie. Handleiding De MVO-Wijzer voor gebruik van MVO-Stakeholderevaluatie Versie 1.

Op de volgende pagina s vindt u de uitgebreide instructie. Handleiding De MVO-Wijzer voor gebruik van MVO-Stakeholderevaluatie Versie 1. U hebt de MVO-Stakeholderevaluatie aangeschaft, deze Stakeholderevaluatie wordt gebruikt wanneer een organisatie wil weten hoe het MVO-beleid van de organisatie beoordeeld wordt door medewerkers (inclusief

Nadere informatie

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinants and Barriers of Providing Sexual Health Care to Cancer Patients by Oncology

Nadere informatie

Handleiding Auditmanager regulier dossier Versie 5.2 Juli 2015. HANDLEIDING Audit manager regulier dossier

Handleiding Auditmanager regulier dossier Versie 5.2 Juli 2015. HANDLEIDING Audit manager regulier dossier HANDLEIDING Audit manager regulier dossier 1 INHOUD 3 1.1 Indicatiegegevens 4 1.2 Anamnesekaart 5 1.3 Dagjournaal 5 1.4 Behandeltraject 6 1.5 Vragenlijst 6 1.6 Metingen 7 1.7 Tevredenheid 7 1.8 Tussentijdse

Nadere informatie

ProwareGolf Cloud Ledenportaal Versie 2.4.1

ProwareGolf Cloud Ledenportaal Versie 2.4.1 ProwareGolf Cloud Ledenportaal Versie 2.4.1 Inhoudsopgave Het ledenportaal... 3 Inloggen op het ledenportaal... 4 Wachtwoord opvragen of vergeten... 5 Inzien van uw handicap... 6 Wijzigen van uw e-mailadres...

Nadere informatie

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN)

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) [Type text] NL: Verkoopt u producten die niet aan jonge bezoekers verkocht mogen worden of heeft uw webwinkel andere (wettige) toelatingscriteria? De Webshophelpers.nl

Nadere informatie

ALL-CRM Gebruikers handleiding AC-Docufilter release 2

ALL-CRM Gebruikers handleiding AC-Docufilter release 2 ALL-CRM Gebruikers handleiding AC-Docufilter release 2 Auteur: GvB Datum: 21-11-2014 Versie: v2.1 Reference: 2014, All-CRM 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave 2 2 Document geschiedenis 3 3 Disclaimer & Legal

Nadere informatie

Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands

Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands Behandeling OCS bij kinderen Cognitieve gedragstherapie (CGT) Combinatie CGT

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Tetra Portaal Handleiding

Tetra Portaal Handleiding Tetra Portaal Handleiding Release Tetra B.V. 18-03-2015 Inhoudsopgave 1 Inloggen 3 1.1 Algemeen............................................... 3 1.2 Inloggen via Bricks Huisarts.....................................

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Taxatieweb. Inhoudsopgave

Gebruikershandleiding Taxatieweb. Inhoudsopgave Gebruikershandleiding Taxatieweb Inhoudsopgave Eenmalig aanmelden... 2 Inloggen... 3 Wachtwoord vergeten?... 4 Wijzigen gegevens taxateur... 4 Wijzigen gegevens taxatiebureau... 5 Opdracht ophalen... 5

Nadere informatie

Gebruikers Handleiding voor instellingen die gebruik maken van. Nabij Patiënt Testen. Met web applicatie Tropaz 2.0

Gebruikers Handleiding voor instellingen die gebruik maken van. Nabij Patiënt Testen. Met web applicatie Tropaz 2.0 Bladnr : 1/16 Gebruikers Handleiding voor instellingen die gebruik maken van Nabij Patiënt Testen Met web applicatie Tropaz 2.0 Trombosedienst Leiden Poortgebouw Rijnsburgerweg 10 2333 AA Leiden Telefoon:

Nadere informatie

Handleiding Pétanque Competitie Beheer. (versie 1.1) April 2014

Handleiding Pétanque Competitie Beheer. (versie 1.1) April 2014 Handleiding Pétanque Competitie Beheer (versie 1.1) April 2014 2 Algemeen Het programma Pétanque Competitie Beheer is gratis software voor de verwerking van halve en hele competities tot en met 99 speelrondes

Nadere informatie

Releasenotes en update documentatie. Verslagleggingsrichtlijn Psychologie versie 7

Releasenotes en update documentatie. Verslagleggingsrichtlijn Psychologie versie 7 Releasenotes en update documentatie Verslagleggingsrichtlijn Psychologie versie 7 Inhoudsopgave Releasenotes en update documentatie Hoofdstuk 1 Releasenotes Psychologie verslaglegging versie 7...1 Hoofdstuk

Nadere informatie

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5)

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Hester A. Lijphart Eerste begeleider: Dr. E. Simon Tweede

Nadere informatie

Invoeren van presentie in PE-online

Invoeren van presentie in PE-online Invoeren van presentie in PE-online Het invoeren van presentie door de aanbieder is verplicht tot twee maanden na de einddatum van de accreditatieperiode. U kunt de presentie alleen invoeren van deelnemers

Nadere informatie

ALL-CRM Gebruikers handleiding AC-DocuFilter

ALL-CRM Gebruikers handleiding AC-DocuFilter ALL-CRM Gebruikers handleiding AC-DocuFilter Auteur: GvB Datum: 27-11-2012 Versie: v1.0 Reference: 2012, All-CRM 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave 2 2 Document geschiedenis 3 3 Disclaimer & Legal 4 4 Inleiding

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

Orbis. Partnerportal. Orbis Software

Orbis. Partnerportal. Orbis Software Orbis Software Orbis Partnerportal Deze handleiding geeft u meer informatie over de gebruikersinstellingen in de Orbis Partnerportal van Orbis Software Benelux BV. Orbis Partnerportal Handleiding Alle

Nadere informatie

Multi user Setup. Firebird database op een windows (server)

Multi user Setup. Firebird database op een windows (server) Multi user Setup Firebird database op een windows (server) Inhoudsopgave osfinancials multi user setup...3 Installeeren van de firebird database...3 Testing van de connectie met FlameRobin...5 Instellen

Nadere informatie

RICHTLIJN ONCOLOGISCHE REVALIDATIE: TOEPASSING EN UITKOMSTEN 1. Richtlijn Oncologische Revalidatie: Toepassing en Uitkomsten op Vermoeidheid,

RICHTLIJN ONCOLOGISCHE REVALIDATIE: TOEPASSING EN UITKOMSTEN 1. Richtlijn Oncologische Revalidatie: Toepassing en Uitkomsten op Vermoeidheid, RICHTLIJN ONCOLOGISCHE REVALIDATIE: TOEPASSING EN UITKOMSTEN 1 Richtlijn Oncologische Revalidatie: Toepassing en Uitkomsten op Vermoeidheid, Depressieve Klachten en Kwaliteit van Leven voor en na Oncologische

Nadere informatie

Handleiding Versie 2.0.01-27-01-2014

Handleiding Versie 2.0.01-27-01-2014 Versie 2.0.01-27-01-2014 The information provided in this document contains proprietary and confidential information that is the property of M&I Broadcast Services B.V. Distribution of any information

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Beginners 2013. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: mei 2013

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Beginners 2013. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: mei 2013 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Beginners 2013 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: mei 2013 ISBN: 978-90-817910-8-3 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

ProwareGolf Cloud Ledenportaal Versie 2.4.2

ProwareGolf Cloud Ledenportaal Versie 2.4.2 ProwareGolf Cloud Ledenportaal Versie 2.4.2 Inhoudsopgave Het ledenportaal... 3 Inloggen op het ledenportaal... 4 Wachtwoord opvragen of vergeten... 5 Inzien van uw handicap... 6 Inrichten van uw persoonlijke

Nadere informatie

Central Station. CS website

Central Station. CS website Central Station CS website Versie 1.0 18-05-2007 Inhoud Inleiding...3 1 De website...4 2 Het content management systeem...5 2.1 Inloggen in het CMS... 5 2.2 Boomstructuur... 5 2.3 Maptypen... 6 2.4 Aanmaken

Nadere informatie

Qualizorg. Inhoud. FysioRoadmap 4.4

Qualizorg. Inhoud. FysioRoadmap 4.4 Qualizorg Inhoud Inleiding.... 2 Wie kan gegevens naar Qualizorg versturen?... 2 Wat zijn de voorwaarden waar een dossier aan moet voldoen voordat er gegevens naar Qualizorg verstuurd kunnen worden?...

Nadere informatie

Nederlands bedrijfsleven: maak faillissementsfraude snel openbaar

Nederlands bedrijfsleven: maak faillissementsfraude snel openbaar Nederlands bedrijfsleven: maak faillissementsfraude snel openbaar Korte peiling over een actueel onderwerp op het gebied van credit management juni 2014 Tussentijdse meting Trendmeter 14 B16475 / juni

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

HTS applicatie: digitaal testen via uw eigen pc met het Hogrefe TestSystem (HTS)

HTS applicatie: digitaal testen via uw eigen pc met het Hogrefe TestSystem (HTS) HTS applicatie: digitaal testen via uw eigen pc met het Hogrefe TestSystem (HTS) Na de installatie van het programma vindt u een icoon voor HTS op uw desktop, onder Start en in uw Programma folder. Wanneer

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

TV DE SCHAKEL CROP ONLINE - PERCEELREGISTRATIE VIA INTERNET

TV DE SCHAKEL CROP ONLINE - PERCEELREGISTRATIE VIA INTERNET Algemeen Met CROP online kunt u uw teeltregistratie bijhouden en direkt beschikbaar stellen aan TV DE SCHAKEL. Als u geen managementsysteem op de eigen computer heeft en/of de gegevens daarmee niet op

Nadere informatie

ALL-CRM Handleiding AC-DataMover

ALL-CRM Handleiding AC-DataMover ALL-CRM Handleiding AC-DataMover Author: Ger van Boxtel Date: 22-10-2012 Version: v1.0 Reference: 2012, All-CRM 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave 2 2 Inleiding. 3 3 Gebruikers handleiding 4 3.1 Stap 1, Database

Nadere informatie

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Influence of Mindfulness Training on Parental Stress, Emotional Self-Efficacy

Nadere informatie

Handleiding. Omschrijving Handleiding RaadDigitaal Android. Datum 29-01-2015 Versienummer 2.1

Handleiding. Omschrijving Handleiding RaadDigitaal Android. Datum 29-01-2015 Versienummer 2.1 Handleiding Omschrijving Handleiding RaadDigitaal Android Auteur SIMgroep Datum 29-01-2015 Versienummer 2.1 Inhoudsopgave HANDLEIDING... 1 INHOUDSOPGAVE... 2 1. INLEIDING... 3 2. RAADDIGITAAL INSTALLEREN...

Nadere informatie

Handleiding Abakus. Tekstverwerker Sjablonen maken

Handleiding Abakus. Tekstverwerker Sjablonen maken Handleiding Abakus Tekstverwerker Sjablonen maken 2015 Abakus Compleet Pagina 1 / 11 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Een sjabloon aanmaken... 5 Tekstverwerker openen... 5 Een sjabloon vormgeven... 7

Nadere informatie

Central Station Urenregistratie

Central Station Urenregistratie Central Station Urenregistratie Inhoud 1 Inleiding...3 2 Uren boeken in 4 stappen...4 2.1 Stap 1: Urenregistratie starten... 4 2.1.1 Inloggen... 4 2.1.2 Aanmaken nieuw urenformulier (eenmaal per week)...

Nadere informatie

Het ISD is voortdurend in ontwikkeling. Er zullen regelmatig uitbreidingen en/of wijzigingen zijn in de keuzemenu s.

Het ISD is voortdurend in ontwikkeling. Er zullen regelmatig uitbreidingen en/of wijzigingen zijn in de keuzemenu s. 1. Het Internet Schooldossier (ISD) Het Internet Schooldossier (ISD) is een beveiligde website van de Inspectie van het Onderwijs waarlangs de onderwijsinstellingen gegevens met de Inspectie kunnen uitwisselen.

Nadere informatie

Handleiding ZNO e-lab

Handleiding ZNO e-lab Handleiding ZNO e-lab ZorgNetOost wordt gerealiseerd door IZIT. 1. Inleiding De dienst ZNO e-lab biedt u de mogelijkheid om laboratoriumuitslagen sneller tot uw beschikking te hebben door rechtstreeks

Nadere informatie

Bij gebrek aan bewijs

Bij gebrek aan bewijs Bij gebrek aan bewijs kennis is macht! internet in de spreekkamer P.A. Flach Bedrijfsarts Arbo- en milieudienst RuG 09-10-2006 1 3 onderdelen 1. Wat is EBM 2. Zoeken in PubMed 3. Beoordelen van de resultaten

Nadere informatie

Aan de slag met AdminView

Aan de slag met AdminView Aan de slag met AdminView uitgebreide handleiding S for Software B.V. Gildeweg 6 3771 NB Barneveld tel 0342 820 996 fax 0342 820 997 e-mail info@sforsoftware.nl web www.sforsoftware.nl Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

Korte uitleg gebruik Jira als bevindingregistratie systeem

Korte uitleg gebruik Jira als bevindingregistratie systeem MEMO Korte uitleg gebruik Jira als bevindingregistratie systeem Aan : Jira gebruikers Datum : 26 juli 2010 Van : Sogeti Jira beheer Versie : 1.1 INLEIDING Deze verkorte uitleg van het gebruik van Jira

Nadere informatie

Handleiding Abakus. Jaarwerk 2014-2015. Naam handleiding: Jaarwerk 2014-2015 Product: Abakus Compleet Datum publicatie: 28-01-2015 Versie: 1.

Handleiding Abakus. Jaarwerk 2014-2015. Naam handleiding: Jaarwerk 2014-2015 Product: Abakus Compleet Datum publicatie: 28-01-2015 Versie: 1. Handleiding Abakus Jaarwerk 2014-2015 2015 Abakus Compleet Pagina 1 / 12 Inhoud Inhoud... 2 Stap 1... 3 Stap 2... 5 Stap 3... 6 Stap 4... 8 Stap 5... 9 Belangrijke aanvullende informatie... 10 Contact...

Nadere informatie

Aan de slag. Handleiding Voorraadbeheer

Aan de slag. Handleiding Voorraadbeheer Aan de slag in beroep en bedrijf Handleiding Voorraadbeheer februari 2007 Branche Uitgevers 1 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Taxis Pitane Link. (gebruikershandleiding) Censys BV - Eindhoven

Taxis Pitane Link. (gebruikershandleiding) Censys BV - Eindhoven Taxis Pitane Link (gebruikershandleiding) Censys BV - Eindhoven Inhoud Wat is Taxis Pitane Link?... 4 Inloggen in Taxis Pitane Link... 5 Wachtwoord vergeten... 6 Startscherm of hoofdmenu... 7 Helpvensters

Nadere informatie

Handleiding PE-online voor leden van het Actuarieel Genootschap. januari 2016

Handleiding PE-online voor leden van het Actuarieel Genootschap. januari 2016 Handleiding PE-online voor leden van het Actuarieel Genootschap januari 2016 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Voor wie is deze handleiding? 3 1.2 Over PE-online 3 2 Als u voor het eerst gaat werken met

Nadere informatie

Handleiding ZKM Online. Versie 2.1

Handleiding ZKM Online. Versie 2.1 Handleiding ZKM Online Versie 2.1 Februari 2015 Inhoudsopgave 1. Inloggen... 3 1.1 Eerste keer dat je inlogt... 3 1.1.1 Profiel... 4 1.1.2. Wachtwoord (wijzigen)... 4 1.1.3. Bureau... 5 1.1.4. Consultants

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten The relationship between depression symptoms, anxiety symptoms,

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Taxatieweb. Inhoudsopgave

Gebruikershandleiding Taxatieweb. Inhoudsopgave Gebruikershandleiding Taxatieweb Inhoudsopgave Eenmalig aanmelden... 2 Inloggen... 3 Wachtwoord vergeten?... 4 Wijzigen gegevens taxateur... 4 Wijzigen gegevens taxatiebureau... 5 Opdracht ophalen... 6

Nadere informatie

De app kan gedownload worden in de Appstore en de Playstore door te zoeken op sportlinked of via www.sportlinked.nl.

De app kan gedownload worden in de Appstore en de Playstore door te zoeken op sportlinked of via www.sportlinked.nl. Downloaden De app kan gedownload worden in de Appstore en de Playstore door te zoeken op sportlinked of via www.sportlinked.nl. Registreren Nadat de applicatie is gedownload en geïnstalleerd kan de gebruiker

Nadere informatie

Handleiding PE-online voor leden van het Actuarieel Genootschap. januari 2013

Handleiding PE-online voor leden van het Actuarieel Genootschap. januari 2013 Handleiding PE-online voor leden van het Actuarieel Genootschap januari 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Voor wie is deze handleiding? 3 1.2 Over PE-online 3 2 Als u voor het eerst gaat werken met

Nadere informatie

Starthandleiding LVS2000 Sint Maartenschool. Inhoud. Starthandleiding LVS2000 - Leerkrachten

Starthandleiding LVS2000 Sint Maartenschool. Inhoud. Starthandleiding LVS2000 - Leerkrachten Starthandleiding LVS2000 Sint Maartenschool Inhoud 1. Starten LVS2000 2. Selectiefilter maken 3. Afdrukvoorbeeld en afdrukken 4. Onderdelen of programma sluiten 5. Journaal 6. LVS 7. Handelingsplan 8.

Nadere informatie

Handleiding Amyyon Care BSN functionaliteit. Rondomzorg

Handleiding Amyyon Care BSN functionaliteit. Rondomzorg Handleiding Amyyon Care BSN functionaliteit Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 BSN bevraging NAW... 4 3 BSN bevraging BSN... 7 4 BSN verificatie... 9 5 ID registratie... 11 6 WID controle... 12 7 Vergewissen...

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie