Jaarprijs Neuromusculaire Ziekten voor neuroloog Chris Fokke

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "etenschap@gelre Jaarprijs Neuromusculaire Ziekten voor neuroloog Chris Fokke"

Transcriptie

1 nummer 10 voorjaar 2015 Jaarprijs Neuromusculaire Ziekten voor neuroloog Chris Fokke 8 Wetenschapsfonds Gelre ziekenhuizen 10 Een patiënt met acute buik 12 Atriumfibrilleren: soms zit er meer achter

2 Colofon is een uitgave van de Wetenschapscommissie van Gelre ziekenhuizen. heeft tot doel om wetenschappelijk onderzoek in Gelre ziekenhuizen te stimuleren, alsmede om belangstellenden over de resultaten van wetenschappelijk onderzoek te informeren. Uitgave: nummer 10, voorjaar 2015 Redactie: Dr. P.E. (Peter) Spronk, intensivist, voorzitter Wetenschappelijke Advies Raad (WAR) Dr. R.L. (Richard) Braam, cardioloog Dr. J.G.M. (José) Hofhuis, verpleegkundige / zorgonderzoeker Intensive Care Dr. J.A. (Jasper) Remijn, klinisch chemicus Dr. H.J. (Hester) van der Zaag, arts-epidemioloog Aan dit nummer werkten mee: Dr. Jan Willem Gratama, radioloog Cécile Ravesloot, AIOS radiologie Daphne Smit, informatiespecialist Redactieadres: Gelre ziekenhuizen Apeldoorn Leerhuis Albert Schweitzerlaan 31 Postbus 9014, 7300 DS Apeldoorn E I Wetenschapssymposium 2015 Dinsdag 24 november 2015 Vanaf uur start in het Auditorium het Verpleegkundig Wetenschapssymposium. Vervolgens start, na een gezamenlijk buffet, om uur het Algemene Wetenschapssymposium. En ook dit jaar hebben wij een interessante externe spreker bereid gevonden een presentatie te houden. Abstracts van onderzoeken die in Gelre zijn uitgevoerd kunnen vanaf nu worden ingestuurd naar ten behoeve van het algemene wetenschapsymposium. De deadline voor inzending van de abstracts is 18 september Wij verwachten ook dit jaar weer veel inzendingen! Eindredactie: Afdeling Marketing & Communicatie Fotografie: Wilma de Vries Vormgeving: Vormvisie, Apeldoorn Druk: Drukkerij Tesink, Zutphen Oplage in gedrukte vorm: 500 exemplaren De productie van wordt mede mogelijk gemaakt door de Stichting Vrienden van Gelre ziekenhuizen Apeldoorn. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een automatisch gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Uitgever en auteurs verklaren dat deze uitgave op zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld. Evenwel kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. Uitgever en auteurs aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en of beslissingen die gebaseerd zijn op bedoelde informatie. Opleiding en Onderzoek Gelre ziekenhuizen maakt deel uit van de vereniging Samenwerkende Topklinische opleidingsziekenhuizen (STZ). Wij streven voortdurend naar verbetering en innovatie, onder meer door opleiding en onderzoek een prominente plaats te geven. Wij willen dat bovendien doen op een manier waarbij mensen zodanig tegemoet worden getreden, dat zij ook anderen zullen aanbevelen om van onze zorg gebruik te maken. Daarmee zijn wij in de regio Apeldoorn-Zutphen voor patiënten die niet in de positie verkeren om te kunnen kiezen, niet het onontkóómbare ziekenhuis, maar voor hen en alle overige patiënten het gewénste ziekenhuis. Kernwaarden waarmee onze medewerkers zich identificeren zijn zorgzaamheid, vernieuwing en teamwork. Onze ambities vertalen zich op het gebied van deskundigheid, betrokkenheid, behulpzaamheid en bereikbaarheid

3 INHOUD 4 Wetenschap in STZ omgeving 8 Wetenschapsfonds Gelre ziekenhuizen 5 Wat is het verschil tussen een PICO en een CAT? 6 Even voorstellen: Marlies Zwerink, wetenschappelijk onderzoeker; Margit Wouters, wetenschapscoördinator 12 Atrimfibrilleren: soms zit er meer achter 7 Klinische geneesmiddelen trials, één standaard contract 10 Een patiënt met acute buik 11 De vakbibliotheek en de informatiespecialisten 14 Gelre publicaties 13 Jaarprijs Neuromusculaire Ziekten voor neuroloog Chris Fokke

4 Wetenschap in STZ omgeving De wetenschappelijk adviesraad (WAR) is nu meer dan een jaar bezig om het onderzoeksklimaat in onze ziekenhuisorganisatie verder uit te bouwen en te professionaliseren. Er zijn inmiddels twee epidemiologen in deeltijd verbonden aan het wetenschapsbureau en recent werd Margit Wouters verwelkomd als deeltijd wetenschapscoördinator. De verwachting is dat de wetenschappelijke activiteiten de komende jaren zullen groeien in Gelre ziekenhuizen, waarbij waarschijnlijk ook het wetenschapsbureau zal meegroeien om aan de toenemende vraag van ondersteuning te kunnen blijven voldoen. Uitvoering van het geaccordeerde en ambitieuze wetenschapsbeleidsplan zal de komende jaren veel inspanningen gaan vergen van wetenschapbureau, leerhuis en medische staf. Onderzoek doen vergt energie en inspanning, kost daarmee tijd, waardoor er automatisch ook kosten mee zijn gemoeid. Zonder voorwaarden scheppende financiering zal onderzoek nooit mogelijk zijn op een professionele manier en blijft het houtje-touwtje pionieren geblazen voor enkele enthousiastelingen in eigen tijd. Mede vanwege de verantwoordelijkheid om onderzoek te doen die bij een STZ status hoort, heeft het ziekenhuis sinds een aantal jaren een bedrag van uitgetrokken voor het ondersteunen van wetenschappelijk onderzoek. Op pagina 8 van dit blad wordt ingegaan op deze subsidiemogelijkheid. Daarnaast faciliteert het ziekenhuis de STZ erkende expertisecentra gericht op de ziekte van Lyme en het inmiddels landelijk bekende duizeligheidscentrum. Het geld dat de Raad van Bestuur beschikbaar stelt is met name bedoeld om lokale, kleine onderzoeksprojecten te kunnen co-financieren. Er zal ook een externe geldbron moeten worden gevonden om bijvoorbeeld ondersteunend personeel op projectbasis aan te kunnen stellen. Ook hier zal de wetenschapscoordinator een grotere rol gaan spelen. Er zijn vele mogelijkheden om onderzoek te laten cofinancieren. Meest bekend is het ZonMW programma, dat grotendeels door de overheid wordt gefinancierd. Daarnaast zijn er echter ook andere potentiële subsidie verstrekkers zoals de Hartstichting, de Nierstichting, het Reumafonds en vele andere fondsen. De wetenschapscoordinator gaat zich inspannen om meer zicht te krijgen op de mogelijkheden subsidie te verkrijgen voor een onderzoeksproject. Er bestaan weliswaar allerlei zogenaamde subsidiekaders, maar iedere subsidiegever kent zijn eigen regels en mogelijkheden; aanvragen van een subsidie is een vak apart, laat staan het daadwerkelijk toegekend krijgen van een subsidie. Daarom zal zij zich tevens gaan inspannen om samen met de hoofdonderzoeker een eventuele subsidie aanvraag te schrijven die hopelijk gaat leiden tot toekenning van de gevraagde subsidie. In februari van dit jaar vond een hervisitatie plaats van de STZ status van Gelre ziekenhuizen. De commissie was onder de indruk van de progressie op het gebied van wetenschap die in ons ziekenhuis heeft plaatsgevonden. Ze noemden de wetenschap een pareltje van de visitatie, iets waar we best trots op mogen zijn. De wall of science verdiende wat hen betreft brede navolging in andere STZ huizen. De komende jaren zullen wij ons blijven inspannen om de wetenschap in onze opleidingskliniek verder uit te bouwen. Samen met u gaat dit vast een succes worden. Peter Spronk, voorzitter WAR

5 Wat is het verschil tussen een PICO en een CAT? Tijdens de coschappen en de medisch specialistische opleiding moeten artsen-inopleiding wetenschappelijke vaardigheden opdoen, zoals het zoeken, vinden en beoordelen van literatuur. Woorden als PICO en CAT worden daarbij veelvuldig gebruikt, waarbij wellicht niet altijd helder is wat nou wat is. Bij een PICO bespreek je toch maar één artikel terwijl je met een CAT meerdere artikelen samenvat als een soort mini-review? PICO, wat staat voor Patient-Intervention-Comparison-Outcome, is een methodiek om literatuur op te zoeken. De vier termen kunnen ingevoerd worden als zoektermen waardoor je zo gericht mogelijk zoekt en probeert zo weinig mogelijk vervuiling in je zoekresultaten te krijgen (lees: zo min mogelijk artikelen die niet relevant zijn, terwijl je de artikelen die wel relevant zijn niet mist). In wezen eindigt de PICO fase bij de gevonden zoekresultaten, en begint de CAT-fase: het kiezen van (een) relevant artikel(en) en het beoordelen van deze artikel(en). Uit de lijst relevante artikelen dienen vervolgens de meest relevante artikelen gekozen te worden op basis van de hoogste Levels of Evidence: hiervoor is een indeling gemaakt door het Oxford Center of Evidence. Studies hebben altijd last van enige mate van bias, vertekening. Studies met een gerandomiseerde vergelijkende opzet hebben daar minder last van dan retrospectieve studies en behoren daarmee tot een hogere level of evidence: de resultaten uit die studies liggen dichter bij de waarheid. Na het kiezen van de artikelen dienen ze kritisch beoordeeld te worden op interne validiteit en generaliseerbaarheid. Interne validiteit gaat over de vraag: hoe goed is deze studie uitgevoerd? Wederom gaat het er hierbij om vast te stellen in hoeverre de resultaten de waarheid benaderen of dat ze (opzettelijk of niet opzettelijk) zijn vertekend. Generaliseerbaarheid gaat over de vraag: in hoeverre slaan de resultaten van deze studie op mijn patient? Deze fase heet Critical Appraisal of a Topic (CAT). Als laatste fase wordt de grootte van het gevonden effect gerelateerd aan de validiteit en generaliseerbaarheid van de studie: een studie met een groot effect, maar lage validiteit heeft wellicht minder kracht dan een studie met een klein effect maar een grote interne validiteit en generaliseerbaarheid. In deze fase komt het neer op wegen en redeneren, iets wat vaak niet alleen maar met collegae gebeurt die goed op de hoogte zijn van het onderwerp en de wetenschappelijke stand van zaken. Al met al vergt het doen van een CAT een hele hoop wetenschappelijke competenties die in de loop der jaren vergaard worden. Van een coassistent mag dus verwacht worden dat zij de eerste fase, het opstellen en uitvoeren van de PICO fase, leren; van een ouderejaars AIOS mag verwacht worden dat zij in ieder geval tot de laatste fase kan komen. De laatste fase bereikt men vaak pas tijdens de medisch specialistische fase, wanneer klinische ervaring met wetenschappelijke informatie wordt geïntegreerd. Hester van der Zaag, arts-epidemioloog

6 etensch Even voorstellen Marlies Zwerink, Wetenschappelijk onderzoeker Sinds november vorig jaar ben ik werkzaam als wetenschappelijk onderzoeker voor het Lyme Centrum Apeldoorn. Ik ben afgestudeerd biomedische wetenschapper, met als afstudeerrichting bewegingswetenschappen. Afgelopen najaar ben ik gepromoveerd op een onderzoek naar zelfmanagement bij patiënten met COPD, uitgevoerd in het Medisch Spectrum Twente. En nu ben ik dus werkzaam bij het Lyme Centrum. In de afgelopen jaren is er in dit expertisecentrum heel veel informatie verzameld van alle patiënten die een bezoek hebben gebracht aan de polikliniek. Op dit moment ben ik bezig om al deze informatie op een wetenschappelijk manier samen te brengen. Daarnaast doen we samen met het AMC, Radboudumc en het RIVM een prospectief onderzoek naar de langetermijngevolgen van de ziekte van Lyme. Verder hoop ik me binnenkort te registreren als epidemioloog zodat ik in die hoedanigheid ook wat extra ondersteuning kan bieden op het gebied van wetenschappelijk onderzoek in het ziekenhuis. De relatief korte periode die ik nu in Gelre werk, heb ik als zeer positief ervaren. De mensen met wie ik samenwerk zijn enthousiast, daarnaast zijn de contacten laagdrempelig en zijn mensen altijd bereid je verder te helpen. Dat maakt het doen van wetenschappelijk onderzoek een stuk aangenamer! Ik ben van dinsdag t/m vrijdag telefonisch te bereiken op nummer 6793 en per mail via Margit Wouters, Wetenschapscoördinator Door de uitbreiding van wetenschappelijke activiteiten van het wetenschapsbureau ben ik sinds 1 maart jongstleden aangesteld als wetenschapscoördinator. Ik ben afgestudeerd sociaal geograaf en heb ruime ervaring in het doen van onderzoek binnen diverse organisaties (onder andere verschillende gemeenten en een woonzorgcorporatie). Ik ga me bezighouden met alle coördinerende activiteiten binnen het wetenschapsbureau, alsmede het begeleiden van verpleegkundig onderzoekers. Fijn om te zien hoeveel enthousiaste verpleegkundigen zich bezig houden met wetenschappelijk onderzoek. Wetenschappelijk verantwoord onderzoek doen door zowel artsen, studenten als verpleegkundigen is voor Gelre ziekenhuizen met haar STZ status van groot belang om mede verbetering van de praktijk of het oplossen van problemen daarin te bewerk stelligen en daarmee de kwaliteit van zorg te vergroten. Het deel uit mogen maken van een enthousiast team binnen het Leerhuis, wetenschapsbureau en samen met andere disciplines binnen Gelre actief bezig zijn met wetenschap maakt het een plezierige bezigheid. Ik ben op maandag- en donderdagochtend ( uur) in het Leerhuis bereikbaar via het secretariaat op nummer 8012 en per mail via

7 Klinische geneesmiddelen trials, één standaard contract In 2013 werd door de STZ, in samenwerking met NFU en Nefarma overeenstemming bereikt over de ingebruikname van een tweetal uniforme modelovereenkomsten bij geneesmiddelenonderzoek. Beide model overeenkomsten zijn in overeenstemming met de CCMO-richtlijn onderzoekscontracten en specifiek bedoeld voor trials die op initiatief van de farmeutische bedrijven worden geïnitieerd. Het gebruik van één uniform modelcontract waarin de rechten en plichten van partijen zijn vastgelegd betekent een potentieel sterke verkorting van de doorlooptijd van de beoordeling van deze contracten. Doel is om te zorgen dat álle ziekenhuizen en farmaceutische bedrijven op basis van deze modelovereenkomst per clinical trial nog slechts met elkaar hoeven te spreken over de, voor dié situatie, essentiële uitzonderingsbepalingen en dat veel standaardzaken reeds zijn geborgd. Daarmee zou dat een grote verbetering van de professionalisering van mensgebonden klinisch geneesmiddelenonderzoek zijn. Het is de bedoeling dat dit uniforme contract de veelheid aan lokale contracten gaat vervangen. De werking in de praktijk van dit nieuwe model-contract is geëvalueerd door een groep experts onder de vlag van de Dutch Clinical Trial Foundation (DCTF). De expert groep heeft inmiddels alle commentaren en ervaringen verwerkt en toegewerkt naar één modelcontract, zowel voor academische ziekenhuizen, als ook voor de STZ huizen. Er is nauw samengewerkt met de associatie van contract research organisaties (ACRON). Tevens werd het gemeenschappelijke contract afgestemd met de Inspectie voor de Gezondheidszorg en is inmiddels door alle partijen geaccordeerd. De expert groep blijft de ontwikkelingen volgen en zal waar nodig het nieuwe uniforme model-contract aanpassen. Het nieuwe contract is te vinden op de website van de Dutch Clinical Trial Foundation (http://www.dctf.nl/cta). Peter Spronk, voorzitter WAR

8 Wetenschapsfonds Gelre Zoals inmiddels reeds ook op intranet bekend is gemaakt, heeft de RvB sinds 2012 jaarlijks beschikbaar gesteld om wetenschappelijk onderzoek mede te faciliteren. Sindsdien zijn reeds diverse projecten ondersteund. Vanaf dit jaar zal de toekenning geschieden middels open rondes, waarin de Wetenschappelijke Advies Raad (WAR) om advies zal worden gevraagd. Vanwege reeds eerder gemaakte afspraken is voor deze eerste open ronde nog ,- beschikbaar. De middelen zijn bedoeld voor een ieder die medisch wetenschappelijk onderzoek wil doen; hier vallen medici, maar ook paramedici en verpleegkundigen, en andere wetenschappelijk geïnteresseerden nadrukkelijk ook onder. Via een standaard procedure kunnen onderzoekers onderzoeksvoorstellen indienen die in aanmerking kunnen komen voor een bijdrage vanuit het wetenschapsfonds. Aanvraagformulieren kunnen worden ingestuurd naar De projectaanvraag moet in ieder geval bevatten een samenvatting in de Nederlandse taal, zodanig dat deze leesbaar is voor niet-deskundigen. Daarnaast dient de aanvraag een uitgewerkt onderzoeksprotocol te bevatten en een specificatie van de begrootte kosten. Beoordeling van de projectaanvragen geschiedt aan de hand van juridische, ethische, wetenschappelijke, organisatorische en beleidscriteria. Het wetenschapsbureau vraagt aan de WAR om onafhankelijk te adviseren op basis van die criteria. Beoordelingscriteria Voorwaarden voor subsidiëring zijn: Het onderzoeksprotocol is zowel methodologisch als op klinische of organisatorische relevantie als goed beoordeeld door het wetenschapsbureau. De begeleiding en de uitvoering van het project vindt (deels) plaats in Gelre ziekenhuizen. De aanvraag is gedaan volgens het standaardformulier en het protocol is volledig. De subsidie wordt (zo mogelijk) toegekend op basis van cofinanciering. Als mogelijke criteria voor prioritering tussen aanvragen worden de volgende onderdelen gewogen: Het onderzoek past binnen een van de expertisecentra (per 2015 zijn dit het Lyme Centrum en het Apeldoorns Duizeligheids Centrum) Het onderzoek past binnen een van de gekozen lijnen (portefeuille) van het ziekenhuis (per 2015 zijn dit: oncologie, kwetsbare ouderen, chronische zorg) De wetenschappelijke productie van de aanvrager Het maatschappelijk belang van het project Het onderzoek is van belang voor de erkenning voor de medische vervolgopleiding Het onderzoek is een samenwerkingsverband/mdo (intern of extern) Het onderzoek is onderdeel van een promotie. Onafhankelijkheid wordt gegarandeerd door beoordeling alleen te laten geschieden door niet-betrokkenen bij het onderzoek. De WAR brengt zo spoedig mogelijk advies uit aan de Raad van Bestuur. Desgewenst wordt vooreerst aanvullende informatie gevraagd bij de onderzoeker die de aanvraag heeft ingestuurd. Adviezen over wetenschappelijke projectaanvragen zijn in principe vertrouwelijk. Wel krijgen de projectaanvragers inzage in de adviezen en kunnen zij bij eventuele afwijzing van de aanvraag tot herindiening overgaan. Indien de Raad van Bestuur positief beslist en bij het project is een derde partij betrokken dan wordt daarvoor de tripartite-overeenkomst met betrokkenen afgesloten

9 ziekenhuizen Aanvragen konden worden ingediend tot 1 juni Bij het ter perse gaan van dit magazine was de deadline voor indiening al verstreken. Uiterlijk op 1 juli 2015 zullen de aanvragers schriftelijk door het wetenschapsbureau namens de Raad van Bestuur op de hoogte worden gebracht van de eventuele toewijzing, inclusief de bijbehorende argumenten. Op 1 december 2015 wordt een tweede ronde opengesteld voor de gelden voor Niet gehonoreerde projecten kunnen in 2016 opnieuw ingediend worden. Gerjan Heuver, Raad van Bestuur Cursus Good Clinical Practice Gelre Leerhuis heeft in februari jongstleden de cursus Good Clinical Practice georganiseerd, in samenwerking met de TAPAS Training Group. CURSUS Vanwege de grote belangstelling organiseren wij deze cursus dit jaar nogmaals. Training: maandag 5 oktober 2015, van tot uur. Examen: maandag 12 oktober 2015, van tot uur of van tot uur (keuze). Doelgroep Professionals die klinisch mensgebonden onderzoek (willen gaan) doen. Doel Verwerven van kennis en vaardigheden die noodzakelijk zijn voor het toepassen van Good Clinical Practice (GCP). Kosten Deze zijn voor rekening van het Leerhuis. Meer informatie? Stuur een naar

10 Een patiënt met een acute buik CASUS Deze 55-jarige patiënt onderging een CT scan wegens buikklachten. Een dens aspect van een lage lendewervel viel op. Onderstaande illustraties tonen axiale, sagittale en coronale reconstructies, alsmede een laterale conventionele X-LWK en een aanvullend gemaakte botscan. Wat is uw diagnose? Figuur 1a Figuur 1c Figuur 1b Figuur 2 Figuur 3 Ivory vertebra Op een CT-scan blijkt het gehele wervellichaam en de wervelboog van de onderste lumbale wervel (L5) sclerotisch te zijn (zie figuur 1a-c). Dit is te zien doordat deze wervel ten opzichte van de anderen veel witter is. Dit radiologische beeld wordt ook wel ivory vertebra (ivoren wervel) genoemd. Met name is er vergroving van de cortex en de botbalkjes. Op de röntgenfoto wordt eenzelfde beeld gezien waarbij de witte strepen vooral in de lengte zijn georiënteerd (zie figuur 2). Op de aanvullende, ter nadere analyse gemaakte (isotopen) botscan vertoont de wervel een duidelijk verhoogde activiteit, duidend op verhoogde botopbouw, en vertoont het overige skelet een normale activiteit (zie figuur 3). Het beeld past bij de ziekte van Paget (osteïtis deformans), een goedaardige metabole botziekte waarbij één bot (monostotische vorm) of juist meerdere botten (polyostotische vorm) kunnen zijn aangedaan. Dit is bij deze patient een toevalsbevinding. In principe kan deze ziekte in ieder deel van het skelet ontstaan, echter het heeft een voorkeur voor het axiale skelet: wervelkolom, bekken, schedel, bovenbeen en -armen. De ziekte begint met excessieve botresorptie door toegenomen activiteit van osteoclasten, die het bot afbreken. Dit geeft op beeldvorming een lytisch, zwarter aspect van het aangedane bot. Daarna volgt een gemengde fase waarbij er als tegenreactie ook een verhoogde botaanmaak is door overactiviteit van osteoblasten. Hierdoor krijg je een afwijkend aspect van het bot, ook wel woven bone, geweven bot, genoemd door het mozaïekachtige patroon dat ontstaat. Het bot is hierdoor minder dicht, vaak groter en bevat meer bloedvaten. In de late fase staat de verhoogde botaanmaak op de voorgrond en is de afbraak tot stilstand gekomen. Ondanks dat in deze fase het bot er vaak witter uitziet dan normaal bot (zie ook de huidige casus) is het dus zwakker en is de kans op fracturen groter. De ziekte van Paget is de tweede meest voorkomende botziekte bij ouderen na osteoporose. Ongeveer 3% van de mensen boven de 40 jaar heeft het en 10% boven de 80 jaar, waarbij mannen iets vaker zijn aangedaan dan vrouwen. Vaak geeft de ziekte echter geen klachten (70-90% van de gevallen). Als er wel klachten zijn dan betreft dit meestal botpijn, maar ook kunnen artrose of vormafwijkingen van een ledemaat ontstaan. In het bloed is het serum alkalische fosfatase verhoogd terwijl Ca en P normaal zijn. Behandeling is met bisfosfonaten. Het radiologische beeld van een ivory vertebra kan naast de ziekte van Paget ook andere oorzaken hebben, zoals bijvoorbeeld een lymfoom, metastase van een prostaat- of mamma carcinoom, degeneratieve afwijkingen of uitgebluste osteomyelitis. Echter de afwezigheid van symptomen en afwijkingen elders in het lichaam maakt deze diagnoses in dit geval niet waarschijnlijk. Cécile Ravesloot, AIOS radiologie en Jan Willem Gratama, radioloog

11 De vakbibliotheek en de informatiespecialisten De vakbibliotheek is onderdeel van het Leerhuis. Het Leerhuis stelt zich ten doel een vernieuwend opleidingsklimaat te stimuleren, waardoor Gelre ziekenhuizen zich optimaal kan profileren als (STZ) opleidingsziekenhuis. Het proactief analyseren van de informatiebehoeften voor zorgprofessionals is de basis van de collectie en de activiteiten. De vakbibliotheek is in ontwikkeling naar steeds meer een elektronische/virtuele bibliotheek. In de vakbibliotheek kunnen alle medewerkers van Gelre en medische professionals uit de regio terecht voor medisch-wetenschappelijke informatie. De te raadplegen boeken, tijdschriften en elektronische databanken zijn voor een groot deel toegesneden op de medische specialismen binnen het ziekenhuis. In de bibliotheek kan gebruik gemaakt worden van leestafels en werkplekken voorzien van een computer met internettoegang. In de digitale bibliotheek hebben de medewerkers via intranet toegang tot de medische en verpleegkundige literatuur en kunnen zij ook zelf zoeken in de beschikbare databanken. Onder andere PubMed, UpToDate, Cochrane Library en lnvert zijn beschikbaar. Daarnaast bieden professionele informatiespecialisten ondersteuning bij EBM en EBP, onder andere door het aanbieden van PubMed-cursussen en CAT-trainingen. Ook kunnen zij PICO s en searches voor bijvoorbeeld CAT s en Meta-analyses kritisch beoordelen en begeleiden zij onderzoekers bij het zoeken naar literatuur voor systematische reviews. Hierbij wordt samengewerkt met het wetenschapsbureau: over en weer verwijzen ze professionals en studenten naar elkaar als het gaat om het zoeken en verwerken van literatuur. De informatiespecialisten van de vakbibliotheek zorgen ervoor dat de collectie up-to-date blijft. De vakbibliotheek is aangesloten bij het landelijk samenwerkingsverband van ziekenhuisbibliotheken en bij (landelijke) bibliotheeknetwerken. Wanneer iemand een boek, tijdschrift of artikel zoekt dat niet in de eigen bibliotheek aanwezig is, kan het personeel dit bij een andere bibliotheek aanvragen (Inter Bibliothecair Leenverkeer). Via kunnen medewerkers elektronische inhoudsopgaven ontvangen van recent verschenen tijdschriften. en de informatisering. Daarnaast zijn zij verantwoordelijk voor het verzamelen c.q. zoeken, opbergen en presenteren van data, kennis en informatie en kunnen zo een geoptimaliseerde informatievoorziening organiseren. De informatiespecialisten kunnen ongestructureerde kennis en informatie door middel van ICT voor de gebruiker vindbaar maken met systematische tags en door middel van het toekennen van metadata. Geregeld geven zij persoonlijk advies over hoe je eigen informatievoorziening zo efficiënt mogelijk vorm te geven. Het beheer van de vakbibliotheek vergt een goede afstemming met de gebruikers ervan. De bibliotheek commissie dient als adviesorgaan ter ondersteuning bij het bibliotheekbeleid, en de aanschaf van boeken en abonnementen. De commissie heeft tot doel het waarborgen van een goede kwaliteit van de literatuurvoorziening ten behoeve van diverse specialismen, de opleidingen en de verpleegkundigen (al dan niet in opleiding) binnen Gelre ziekenhuizen. Momenteel wordt er hard gewerkt aan een zoekmachine à la Google waarin gelijktijdig gezocht kan worden op alle digitale content waar de vakbibliotheek toegang toe heeft. Het doel is om hier ook van huis uit gemakkelijk toegang toe te krijgen. Een andere ontwikkeling waar aan gewerkt wordt is het beschikbaar stellen van een tijdschriftenapp waarmee via mobiele devices eenvoudig een eigen bibliotheek van artikelen opgebouwd kan worden. Simone Visser, informatiespecialist In het Leerhuis van Gelre werken twee informatiespecialisten: Daphne Smit en Simone Visser. Zij zijn samen verantwoordelijk voor de samenstelling van de collectie, wijze van ontsluiting van het uit te lenen materiaal, samenwerkingsverbanden met andere (wetenschappelijke) instellingen

12 Atriumfibrilleren: soms zit er meer achter CASUS Een 63-jarige patiënte presenteert zich op de eerste harthulp met palpitaties. Er wordt een ECG gemaakt. Wat vindt u van het ECG? Antwoord: Het ECG toont atriumfibrilleren met een waarschijnlijk nodaal escape ritme. Er zijn lage voltages in onder andere de extremiteitsafleidingen. De repolarisatie is diffuus gestoord met negatieve T-toppen inferolateraal. Het afwijkende ECG met atriumfibrilleren, AV-geleidingsstoornissen en lage voltages moet doen denken aan een cardiomyopathie, in het bijzonder past dit beeld bij een laminine A/C mutatie. Bij deze familiaire vorm van dilaterende cardiomyopathie treden atriale ritmestoornissen, progressieve AV-geleidings stoornissen en ventriculaire ritmestoornissen op. Patiënte bleek bij verder onderzoek ook ventriculaire tachycardieën te hebben. Zij werd behandeld met medicatie en er werd een biventriculaire ICD geïmplanteerd. Richard Braam, cardioloog

13 Jaarprijs Neuromusculaire Ziekten Chris Fokke Neuroloog en onderzoeker Chris Fokke ontving op 9 januari 2015 de Jaarprijs Neuromusculaire Ziekten tijdens het Prinses Beatrix Spierfonds Symposium Neuromusculaire Ziekten te Amsterdam. Hij kreeg deze prijs voor het beste Nederlandse wetenschappelijke artikel op het gebied van spierziekten in Het artikel: Diagnosis of Guillain- Barré syndrome and validation of Brighton criteria werd in januari 2014 gepubliceerd in het toonaangevende tijdschrift Brain. Het betreft een onderzoek naar het stellen van de diagnose Guillain-Barré syndroom (GBS). Dit blijkt in de praktijk soms erg lastig te zijn omdat er geen definitieve test beschikbaar is die deze aandoening kan aantonen dan wel uitsluiten. GBS is een aandoening van het perifere zenuwstelsel die plotseling opkomt en snel progressief kan zijn. GBS is niet één ziektebeeld maar een spectrum van aandoeningen met een variatie in klinische presentatie waardoor het initieel niet altijd herkend wordt. Een snelle en adequate diagnose is echter erg belangrijk voor patiënt monitoring (onder andere autonome dysfunctie en respiratoire insufficientie) maar zeker ook omdat de behandeling in de eerste dagen het meest effectief blijkt. In het bekroonde onderzoek hebben Chris Fokke en zijn collega s de klinische kenmerken van bijna 500 GBSpatiënten bekeken en gedetailleerd opgeschreven. Daarnaast werden de eerder voorgestelde diagnostische Brighton Criteria getoetst aan de hand van dit cohort. Hieruit bleek dat een aanzienlijk deel van de patiënten niet het normale patroon volgt. De resultaten van het onderzoek zullen door de World Health Organisation worden gebruikt om de diagnostische criteria voor GBS te verbeteren. Chris Fokke heeft met zijn grote inzet een belangrijke bijdrage geleverd aan een betere diagnose van GBS. De prijs werd uitgereikt door Ellen Sterrenburg, hoofd Beleid & Onderzoek van het Prinses Beatrix Spierfonds. Ellen Sterrenburg: Met de jaarprijs stimuleren we jonge onderzoekers in het spierziekten-veld. Talentvolle en enthousiaste onderzoekers zorgen voor kwalitatief hoogstaand onderzoek dat zich uitbetaalt in resultaat voor de patiënt. Chris Fokke heeft het gepubliceerde onderzoek gestart tijdens zijn opleiding tot neuroloog met een wetenschappelijke stage in het Erasmus MC in Rotterdam. Hij heeft met zijn grote inzet een belangrijke bijdrage geleverd aan een betere diagnose van GBS

14 etensch Gelre publicaties van 2 oktober 2014 tot en met 2 april 2015 Overzicht samengesteld door Daphne Smit, informatiespecialist Vakbibliotheek (opgenomen zijn artikelen waarbij auteursvermelding Gelre ziekenhuizen vermeld staat, binnen genoemde tijdsperiode, en alleen opname bij eerste vermelding) PUBLICATIES J.M.P.A. van den Reek, J. Zweegers, W. Kievit, M.E. Otero, P.P.M. van Leumig, R.J.B. Driessen, P.M. Ossenkoppele, M.D. Njoo, J.M. Mommers, M.I.A. Koetsier, W.P. Arnold, B.A.M. Sybrandy-Fleuren, A.L.A. Kuijpers, M.P.M. Andriessen, P.C.M. van de Kerkhof, M.M.B. Seyger and E.M.G.J. de Jong Happy drug survival of adalimumab, etanercept and ustekinumab in psoriasis in daily practice care: results from the BioCAPTURE network British Journal of Dermatology (5): van Bekkum ML, van Munster BC, Thunnissen PL, Smorenburg CH, Hamaker ME Current palliative chemotherapy trials in the elderly neglect patient-centred outcome measures Journal of Geriatric Oncology 2014 Oct 3 Cozijnsen M, Duif V, Kokke F, Kindermann A, van Rheenen P, de Meij T, Schaart M, Damen G, Norbruis O, Pelleboer R, Van den Neucker A, van Wering H, Hummel T, Oudshoorn J, Escher J, de Ridder L; the Dutch PIBD working group: Kids with Crohn and Colitis (KiCC). Adalimumab Therapy in Children With Crohn s Disease Previously Treated With Infliximab; A Dutch Nationwide Cohort Study. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition 2014 Oct 2 Said, Salah A. M.; Nijhuis, Rogier L. G.; op den Akker, Jeroen W.; Takechi, Masaki; Slart, Riemer H. J. A.; Bos, Johannes S.; Hoorntje, Caspar R.; van Houwelingen, K. Gert; Bakker-de Boo, Mirjam; Braam, Richard L.; Vet, Thijs M. W. J. Unilateral and Multilateral Congenital Coronary-Pulmonary Fistulas in Adults: Clinical Presentation, Diagnostic Modalities, and Management With a Brief Review of the Literature Clinical Cardiology (9): Tinholt-van der Grift A., Spronk P.E., Braber A. The finger on the sore spot [In Process] Neth. J. Crit. Care :5 (29) Berkel, A. E. M.; Rosman, C.; Koop, R.; van Duijvendijk, P.; van der Palen, J.; Klaase, J. M. Isosorbide dinitrate ointment vs botulinum toxin A (Dysport (R)) as the primary treatment for chronic anal fissure: a randomized multicentre study Colorectal Disease (10): O360-O366 van IJsselmuiden, Melanie N.; Coolen, Anne-Lotte W. M.; Detollenaere, Renee J.; den Boon, Jan; Bongers, Marlies; van de Pol, Geerte; Vollebregt, Astrid; Radder, Celine M.; Deprest, Jan; van Eijndhoven, Hugo W. F. Hysteropexy in the treatment of uterine prolapse stage 2 or higher: a multicenter randomized controlled non-inferiority trial comparing laparoscopic sacrohysteropexy with vaginal sacrospinous hysteropexy (LAVA-trial, study protocol) BMC Womens Health (1) van Kessel DJ, Jerzewski A, Kardux JJ, Habets J. Loeffler s endocarditis European Heart Journal Cardiovascular Imaging 2014 Oct 26 [Epub ahead of print] Zaim, Remziye; Tran, Ly; Dingemans, Anne- Marie; Her-Der, Gerarda J.; Lammers, Ernst; Postmus, Pieter E.; Uyl-De Groot, Carin A. Retrospective longitudinal chart review of patients with advanced non-small cell lung cancer in the Netherlands: a quantification of disease burden Journal of Thoracic Oncology (Suppl. 2) S604 Meulendijks G., Hamaker M.E., Boerenboom F.T.J., Kalf A., Vogtlander N., Munster B.C. Groningen Frailty Indicator in older patients with end-stage renal disease European Geriatric Medicine 2014 (5): S75- S76 Oemrawsingh R., Akkerhuis K.M., Lenderink T., Asselbergs F., Oude Ophuis A.J.M., Maas A., Ilmer B., Dijkgraaf R., Langstraat J., Boersma E. Circulating NT-proBNP in post ACS patients who remained asymptomatic and event free during 400 day follow-up European Heart Journal 2014 (35): 1000 Drost D.P., Van Munster B.C. High prevalence of frailty in end-stage renal disease European Geriatric Medicine (Suppl. 1): S111 Drost D.P., Van Munster B.C. Discriminative value of frailty screening instruments in end-stage renal disease European Geriatric Medicine (Suppl. 1): S111-S112 Van De Kamp-Van De Glind E.M.M., Van Munster B.C., Hooft L., De Rooij S.E., Tulner L., Water W. Acetaminophen for self-reported sleep problems in an elderly population (ASLEEP): A randomized double-blind placebocontrolled trial European Geriatric Medicine (Suppl. 1): S217 Nielsen R.T., De Rooij S.E., Uysal-Bozkir O., Van Munster B.C. Systematic Memory screening Beholding Other Languages, SYMBOL - Final results and a comparison with Denmark and Turkey European Geriatric Medicine (Suppl. 1): S24 Zweegers J, van den Reek JM, van de Kerkhof PC, Otero ME, Ossenkoppele PM, Njoo MD, Mommers JM, Koetsier MI, Arnold WP, Sybrandy-Fleuren BA, Kuijpers AL, Andriessen MP, Kievit W, de Jong EM. Comparing treatment goals for psoriasis with treatment decisions in daily practice: results from a prospective cohort of patients with psoriasis treated with biologics: BioCAPTURE. British Journal of Dermatology (5): Mahn W.A., Wientjes R., Becht A.A., De Jong H.W.A.M. Impact of respiratory motion and acquisition settings on SPECT liver dosimetry European Journal of Nuclear Medicine and Molecular Imaging (Supp. 2): S180 Roeland B. van Leeuwen Hester van der Zaag-Loonen Referrals to a Specialised Dizziness Clinic often Result in Revised Diagnoses and New

15 PUBLICATIES Therapeutic Advice European Neurology (1-2): [Epub ahead of print] van der Jagt-Willems H.C., van Munster B.C., Leeflang M., Beuerle E., Tulner C.R., Lems W.F. Diagnosis of vertebral fractures on lateral chest X-ray: Intraobserver agreement of semi-quantitative vertebral fracture assessment European Journal of Radiology (12): Donker M., van Tienhoven G., Straver M.E., Meijnen P., van de Velde C.J.H., Mansel R.E., Cataliotti L., Westenberg A.H., Klinkenbijl J.H.G., Orzalesi L., Bouma W.H., van der Mijle H.C.J., Nieuwenhuijzen G.A.P., Veltkamp S.C., Slaets L., Duez N.J., de Graaf P.W., van Dalen T., Marinelli A., Rijna H., Snoj M., Bundred N.J., Merkus J.W.S., Belkacemi Y., Petignat P., Schinagl D.A.X., Coens C., Messina C.G.M., Bogaerts J., Rutgers E.J.T. Radiotherapy or surgery of the axilla after a positive sentinel node in breast cancer (EORTC AMAROS): A randomised, multicentre, open-label, phase 3 non-inferiority trial Lancet Oncology (12): Weenders SG, de Kroon KE, Logtenberg M A woman with knee locking after a partial knee arthroplasty Een vrouw met slotklachten na een hemiknieprothese Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (48): A8250 van der Jagt-Willems, Hanna C.; van Munster, Barbara C.; Tulner, Linda R.; Lems, Willem Geriatricians should screen for vertebral fractures in all individuals by performing X-rays of the thoracic spine Journal of the American Geriatrics Society (10): Schijf, L. J.; Van der Vlies, D.; Aalbers, A. G.; Bruining, A. Gallstone ileus with a biliodigestive fistula JBR-BTR (4): Meagher, David J.; Morandi, Alessandro; Inouye, Sharon K.; Ely, Wes; Adamis, Dimitrios; Maclullich, Alasdair J.; Rudolph, James L.; Neufeld, Karin; Leonard, Maeve; Bellelli, Giuseppe; Davis, Daniel; Teodorczuk, Andrew; Kreisel, Stefan; Thomas, Christine; Hasemann, Wolfgang; Timmons, Suzanne; O Regan, Niamh; Grover, Sandeep; Jabbar, Faiza; Cullen, Walter; Dunne, Colum; Kamholz, Barbara; Van Munster, Barbara C.; De Rooij, Sophia E.; De Jonghe, Jos; Trzepacz, Paula T. Concordance between DSM-IV and DSM-5 criteria for delirium diagnosis in a pooled database of 768 prospectively evaluated patients using the delirium rating scalerevised-98 BMC MEDICINE (1): 164 Mathus-Vliegen EM, Alders PR, Chuttani R, Scherpenisse J. Outcomes of intragastric balloon placements in a private practice setting Endoscopy (4) van der Zaag-Loonen HJ, van Leeuwen RB, Bruintjes TD, van Munster BC. Prevalence of unrecognized benign paroxysmal positional vertigo in older patients European Archives of Oto-Rhino- Laryngology 2014 Dec 9 [Epub ahead of print] pdf van der Zaag-Loonen HJ, van Leeuwen RB Dizziness causes absence from work Acta Neurol Belg Dec 13. [Epub ahead of print] Kaandorp JJ, Benders MJ, Schuit E, Rademaker CM, Oudijk MA, Porath MM, Bambang Oetomo S, Wouters MG, van Elburg RM, Franssen MT, Bos AF, de Haan TR, Boon J, de Boer IP, Rijnders RJ, Jacobs CJ, Scheepers LH, Gavilanes DA, Bloemenkamp KW, Rijken M, van Meir CA, von Lindern JS, Huisjes AJ, Bakker SC, Mol BW, Visser GH, Van Bel F, Derks JB Maternal allopurinol administration during suspected fetal hypoxia: a novel neuroprotective intervention? A multicentre randomised placebo controlled trial Archives of disease in childhood. Fetal and neonatal edition 2014 Dec 15 Broeders M.J.M., Ten Voorde M., Veldkamp W.J.H., Van Engen R.E., Van Landsveld- Verhoeven C., t Jong-Gunneman M.N.L., De Win J., Droogh-de Greve K.D., Paap E., Den Heeten G.J. Comparison of a flexible versus a rigid breast compression paddle: pain experience, projected breast area, radiation dose and technical image quality [Article in Press] European Radiology 2014 : Luitse M.J.A., Velthuis B.K., Dauwan M., Dankbaar J.W., Biessels G.J., Kappelle L.J., Majoie C.B., Roos Y.B., Duijm L.E., Keizer K., van der Lugt A., Dippel D.W., Droogh-de Greve K.E., Bienfait H.P., van Walderveen M.A., Wermer M.J., Lycklama a Nijeholt G.J., Boiten J., Duyndam D.A., Kwa V.I., Meijer F.J., van Dijk E.J., Kesselring F.O., Hofmeijer J., Vos J.A., Schonewille W.J., van Rooij W.J., de Kort P.L., Pleiter C.C., Bakker S.L., Bot J.C., Visser M.C., van der Schaaf I.C., Mali W.P., van Seeters T., Horsch A.D., Niesten J.M., van der Graaf Y. Residual High-Grade Stenosis After Recanalization of Extracranial Carotid Occlusion in Acute Ischemic Stroke [Article in Press] Stroke 2014 : Birjmohun R.S. An update on the 27th annual ESICM congress: Hot topics session Netherlands Journal of Critical Care (6): Klabbers, Gert A.; Wijma, Klaas; Paarlberg, K. Marieke; Emons, Wilco H.M.; Vingerhoets, Ad J. J. M. Treatment of severe fear of childbirth with haptotherapy: design of a multicenter randomized controlled trial BMC Complementary and Alternative Medicine 2014 OCT 8 Sloothaak, Didi Evolving concepts in staging and treatment of colorectal cancer Proefschrift 2015 van Bekkum M.L., van Munster B.C., Thunnissen P.L.M., Smorenburg C.H., Hamaker M.E

16 etenschpublicaties Current palliative chemotherapy trials in the elderly neglect patient-centred outcome measures Journal of Geriatric Oncology (1): de Ru, J. A.; van Benthem, P. P. G.; van Wermeskerken, G. K. A. Injudicious use of EBM: one step forward, two steps back B-ENT (4): Platteel TN, Leverstein-van Hall MA, Cohen Stuart JW, Thijsen SF, Mascini EM, van Hees BC, Scharringa J, Fluit AC, Bonten MJ. Predicting carriage with extended-spectrum beta-lactamase-producing bacteria at hospital admission: a cross-sectional study. Clinical Microbiology and Infection 2014 Oct 29 Marjolein I.A. Koetsier en Peter C.M. van de Kerkhof Patient-centered treatment for mild-tomoderate psoriasis Journal of Dermatological Treatment (1): Cozijnsen M., Duif V., Kokke F., Kindermann A., Van Rheenen P., De Meij T., Schaart M., Damen G., Norbruis O., Pelleboer R., Van Den Neucker A., Van Wering H., Hummel T., Oudshoorn J., Escher J., De Ridder L. Adalimumab therapy in children with crohn disease previously treated with infliximab Journal of Pediatric Gastroenterology Nutrition (2): Luitse MJ, Velthuis BK, Dauwan M, Dankbaar JW, Biessels GJ, Kappelle LJ; Dutch Acute Stroke Study Group. Collaborators (37) Majoie CB, Roos YB, Duijm LE, Keizer K, van der Lugt A, Dippel DW, Droogh-de Greve KE, Bienfait HP, van Walderveen MA, Wermer MJ, Lycklama à Nijeholt GJ, Boiten J, Duyndam DA, Kwa VI, Meijer FJ, van Dijk EJ, Kesselring FO, Hofmeijer J, Vos JA, Schonewille WJ, van Rooij WJ, de Kort PL, Pleiter CC, Bakker SL, Bot JC, Visser MC, Velthuis BK, van der Schaaf IC, Dankbaar JW, Mali WP, van Seeters T, Horsch AD, Niesten JM, Biessels GJ, Kappelle LJ, Luitse MJ, van der Graaf Y. Residual high-grade stenosis after recanalization of extracranial carotid occlusion in acute ischemic stroke Stroke (1): 12-5 Hofhuis JG, van Stel HF, Schrijvers AJ, Rommes JH, Spronk PE. ICU survivors show no decline in healthrelated quality of life after 5 years Intensive Care Medicine 2015 Feb 12. [Epub ahead of print] Breemen, Tamara van den Wondzorg wordt steeds beter, maar je moet het natuurlijk wel kunnen bewijsen! Nederlands tijdschrift voor Wondzorg (2): 6-9 van Leeuwen, Roeland B.; van der Zaag- Loonen, Hester Referrals to a Specialised Dizziness Clinic often Result in Revised Diagnoses and New Therapeutic Advice European Neurology, (1-2): van Brussel AS, Landman GW. Treatment of late-stage syphilis JAMA (9): Gerrits EG, Landman GW, Bilo HJ. Mortality trends in diabetes mellitus JAMA Internal Medicine (3): 469 Adalimumab Therapy in Children With Crohn Disease Previously Treated With Infliximab Cozijnsen, Martinus; Duif, Vera; Kokke, Freddy; Kindermann, Angelika; van Rheenen, Patrick; de Meij, Tim; Schaart, Maaike; Damen, Gerard; Norbruis, Obbe; Pelleboer, Rolf; Van den Neucker, Anita; van Wering, Herbert; Hummel, Thalia; Oudshoorn, Johanna; Escher, Johanna; de Ridder, Lissy Group Author(s): Dutch PIBD Working Grp Kids Crohn Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition (2): Merel Boesveld, MD; Martijn A. Oudijk, PhD; Steven V. Koenen, PhD; Hens A. A. Brouwers, PhD; Erik Van Beek, PhD; Janine Boon, PhD; Addy Drogtrop, PhD; Robert Euser, MD; Inge M. Evers, PhD; Cora A. Fiedeldeij, MD; Karst Y. Heida, MD; Anjoke J. M. Huisjes, MD; Guido J. J. M. Muijsers, PhD; Jaap M. Schierbeek, MD; Anneke Kwee, PhD Evaluation of strategies regarding management of imminent preterm delivery before 32 weeks of gestation: a regional cohort study among 1375 women in the Netherlands American Journal of Obstetrics and Gynecology (3): 348.e1-348.e7 Pdf retropspective cohort study Niens M., Naaijkens B.A., Brinkman H.T., Van Suijlen J.D.E., Remijn J.A. Digital process optimization of the outside injection service with Intertour and PrikRoute(registered trademark) Digitale procesoptimalisatie van de buitenprikdienst met Intertour en Prikroute(registered trademark) Nederlands Tijdschrift Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde (1): van Sonsbeek S, Pullens B, van Benthem PP. Positive pressure therapy for Ménière s disease or syndrome Cochrane Database of Systematic Reviews 2015 Mar 10;3:CD Landman GW BK virus prophylaxis with levofloxacin JAMA (11): 1165 Boesveld M., Oudijk M.A., Koenen S.V., Brouwers H.A.A., Van Beek E., Boon J., Drogtrop A., Euser R., Evers I.M., Fiedeldeij C.A. Heida K.Y., Huisjes A.J.M., Muijsers G.J.J.M., Schierbeek J.M., Kwee A. Evaluation of strategies regarding management of imminent preterm delivery before 32 weeks of gestation: A regional cohort study among 1375 women in the Netherlands American Journal of Obstetrics and Gynecology (3): 348.e1-348.e7 Genoemde artikelen zijn op te vragen bij de vakbibliotheken door een te sturen aan of telefonisch via telefoon (055)

Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking?

Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking? Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking? Jeroen van Oostrum Hoofd Business Intelligence Center 24 november 2009 Stellingen Stelling 1: Patiëntuitkomstmaten, zoals heropnames, complicaties en patiënttevredenheid,

Nadere informatie

(Industrie geïnitieerd) Onderzoek in de STZ Omgeving' Joep Dille (j.dille@isala.nl) Manager wetenschapsbureau Isala klinieken, Zwolle

(Industrie geïnitieerd) Onderzoek in de STZ Omgeving' Joep Dille (j.dille@isala.nl) Manager wetenschapsbureau Isala klinieken, Zwolle (Industrie geïnitieerd) Onderzoek in de STZ Omgeving' Joep Dille (j.dille@isala.nl) Manager wetenschapsbureau Isala klinieken, Zwolle Take home message Ga op zoek naar wat mensen drijft en sluit daarbij

Nadere informatie

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen Amsterdam School of Health Professionals / HvA Amsterdam Kwaliteit en Proces Innovatie / AMC Amsterdam Goede zorg Effectief Doelmatig Veilig Tijdig Toegankelijk

Nadere informatie

SEMINAR 4 NOVEMBER 2014

SEMINAR 4 NOVEMBER 2014 SEMINAR 4 NOVEMBER 2014 Professioneel opzetten en uitvoeren van klinisch onderzoek www.deresearchmanager.nl Striksteeg 7 7411 KR Deventer 0570 594 789 info@deresearchmanager.nl Ontwikkeling Afdeling Innovatie

Nadere informatie

Pharmacotherapie. Introductie- COIG-cursus. Prof. Dr. T. van Gelder (Teun) Internist klinisch farmacoloog Erasmus MC Rotterdam

Pharmacotherapie. Introductie- COIG-cursus. Prof. Dr. T. van Gelder (Teun) Internist klinisch farmacoloog Erasmus MC Rotterdam Pharmacotherapie Introductie- COIG-cursus Prof. Dr. T. van Gelder (Teun) Internist klinisch farmacoloog Erasmus MC Rotterdam vanaf 9.15 uur registratie en koffie/thee 10.00 10.15 uur opening en inleiding

Nadere informatie

Cognitive self-therapy A contribution to long-term treatment of depression and anxiety

Cognitive self-therapy A contribution to long-term treatment of depression and anxiety Cognitive self-therapy A contribution to long-term treatment of depression and anxiety Uitgave in de RGOc-reeks, nummer 12 Copyright 2006 Peter C.A.M. den Boer, Groningen Cognitive self-therapy. A contribution

Nadere informatie

Delirium Symptom Interview (DSI)

Delirium Symptom Interview (DSI) Delirium Symptom Interview (DSI) Albert MS, Levkoff SE, Reilly C, Liptzin B, Pilgrim D, Cleary PD, et al. The delirium symptom interview: an interview for the detection of delirium symptoms in hospitalized

Nadere informatie

WORKSHOP 21ste symposium voor verpleegkundigen en paramedici Donderdag 11 juni 2015

WORKSHOP 21ste symposium voor verpleegkundigen en paramedici Donderdag 11 juni 2015 WORKSHOP 21 ste symposium voor verpleegkundigen en paramedici Donderdag 11 juni 2015 H.Tefsen, MANP verpleegkundig specialist hoofd-hals oncologie J. de Heij-van den Tweel, hoofd- hals/oncologieverpleegkundige

Nadere informatie

Osteoporotische indeukingsfracturen conservatief of kyphoplasty/vertebroplasty. Koen hendrix Heup/rug campus Henri Serruys Consulent UZ Gent rug

Osteoporotische indeukingsfracturen conservatief of kyphoplasty/vertebroplasty. Koen hendrix Heup/rug campus Henri Serruys Consulent UZ Gent rug Osteoporotische indeukingsfracturen conservatief of kyphoplasty/vertebroplasty Koen hendrix Heup/rug campus Henri Serruys Consulent UZ Gent rug Behandeling van osteoporotische indeukingsfracturen 1984

Nadere informatie

HANDLEIDING CAT. Handleiding voor het maken van een CAT

HANDLEIDING CAT. Handleiding voor het maken van een CAT Pagina 1 van 9 Handleiding voor het maken van een CAT Wat is een CAT? Een CAT (Critically Appraised Topic) is een systematische samenvatting van de resultaten van een klein aantal studies over een onderwerp

Nadere informatie

Bij gebrek aan bewijs

Bij gebrek aan bewijs Bij gebrek aan bewijs kennis is macht! internet in de spreekkamer P.A. Flach Bedrijfsarts Arbo- en milieudienst RuG 09-10-2006 1 3 onderdelen 1. Wat is EBM 2. Zoeken in PubMed 3. Beoordelen van de resultaten

Nadere informatie

Handleiding voor het maken van een CAT

Handleiding voor het maken van een CAT Pagina 1 van 9 Handleiding voor het maken van een CAT Wat is een CAT? Een CAT (Critically Appraised Topic) is een systematische samenvatting van de resultaten van een klein aantal studies over een onderwerp

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: A4 Publicatie Distributielijst : STZ Datum : 20-03-2014 Revisiedatum : 20-03-2015 Veranderingen ten opzichte van eerdere versies Versiedatum Opmerkingen Versiedatum

Nadere informatie

Geriatrische screening / CGA binnen de zorg voor oudere kankerpatiënten: stand van zaken. Cindy Kenis. Geriatrisch Oncologisch Verpleegkundige

Geriatrische screening / CGA binnen de zorg voor oudere kankerpatiënten: stand van zaken. Cindy Kenis. Geriatrisch Oncologisch Verpleegkundige Cindy Kenis Geriatrisch Oncologisch Verpleegkundige UZ Leuven, België Geriatrische screening / CGA binnen de zorg voor oudere kankerpatiënten: stand van zaken Introductie (1) Definitie Comprehensive Geriatric

Nadere informatie

Mednet/IKNL peiling Substitutie oncologische zorg. Onderzoek onder huisartsen en medisch specialisten werkzaam in de oncologie; juli 2014

Mednet/IKNL peiling Substitutie oncologische zorg. Onderzoek onder huisartsen en medisch specialisten werkzaam in de oncologie; juli 2014 Mednet/IKNL peiling Substitutie oncologische zorg Onderzoek onder huisartsen en medisch specialisten werkzaam in de oncologie; juli 2014 Title of the Presentation 10/17/2014 2 Uit NHG-Standpunt Oncologische

Nadere informatie

Is de behandeling van lage rugklachten door middel van tractie evidence based? Dr Peter Verspeelt Fysische geneeskunde en revalidatie 24 oktober 2015

Is de behandeling van lage rugklachten door middel van tractie evidence based? Dr Peter Verspeelt Fysische geneeskunde en revalidatie 24 oktober 2015 Is de behandeling van lage rugklachten door middel van tractie evidence based? Dr Peter Verspeelt Fysische geneeskunde en revalidatie 24 oktober 2015 Wat is de invloed van tractie op een lumbale

Nadere informatie

Zoeken naar evidence

Zoeken naar evidence Zoeken naar evidence Faridi van Etten-Jamaludin Clinical librarian Medische Bibliotheek AMC 2 december 2008 Evidence Based Practice? Bij EBP worden klinische beslissingen genomen op basis van het best

Nadere informatie

Verpleegkundige dossierbesprekingen. Evidence-based practice voor de dagelijkse praktijk

Verpleegkundige dossierbesprekingen. Evidence-based practice voor de dagelijkse praktijk Verpleegkundige dossierbesprekingen Evidence-based practice voor de dagelijkse praktijk Agenda EBP in het AMC Verpleegkundige dossierbesprekingen Praktijkvoorbeeld EBP in de psychiatrie EBP is ook belangrijk

Nadere informatie

Evidence-Based Nursing. Bart Geurden, RN, MScN

Evidence-Based Nursing. Bart Geurden, RN, MScN Evidence-Based Nursing Bart Geurden, RN, MScN Trends in Verpleegkunde Jaren 1980: Systematisch werken Focus op proces Jaren 1990: Verpleegkundige diagnostiek Focus op taal Aandacht verschuift van proces

Nadere informatie

Evidence zoeken @ WWW

Evidence zoeken @ WWW Evidence zoeken @ WWW Dirk Ubbink Evidence Based Surgery 2011 Informatie Jaarlijks: >20.000 tijdschriften en boeken MEDLINE: >6.700 tijdschriften Jaarlijks 2 miljoen artikelen gepubliceerd 5500 publicaties

Nadere informatie

Nico Mensing van Charante Lezing 2014. Grenzen aan de Geneeskunde

Nico Mensing van Charante Lezing 2014. Grenzen aan de Geneeskunde Nico Mensing van Charante Lezing 2014 Grenzen aan de Geneeskunde Hermitage Amsterdam, Vrijdag 17 januari 2014 Deel 1: Grenzen aan de diagnostiek prof dr Patrick Bindels, huisarts Deel 2: Grenzen aan de

Nadere informatie

Behandeling van een trigger finger. Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar

Behandeling van een trigger finger. Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar Behandeling van een trigger finger Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar Overzicht Inleiding PICO Zoekstrategie & Flowchart Artikelen Chirurgie Anatomie Open vs percutaan Conclusie Inleiding Klinische symptomen

Nadere informatie

Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid

Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid presentatie ESPRi Symposium 26-11-2015 Michiel Boog, klinisch psycholoog, psychotherapeut Titel:

Nadere informatie

Amsterdam Symposium on Palliative Care

Amsterdam Symposium on Palliative Care 6th Amsterdam Symposium on Palliative Care Palliative care: Towards best clinical practice in all settings Palliative zorg: Op weg naar de beste klinische zorg op elke zorglocatie Uitnodiging Donderdagmiddag

Nadere informatie

Cover Page. Author: Dikken, Johannes Leen Title: Gastric cancer : staging, treatment, and surgical quality assurance Issue Date: 2012-09-26

Cover Page. Author: Dikken, Johannes Leen Title: Gastric cancer : staging, treatment, and surgical quality assurance Issue Date: 2012-09-26 Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19858 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Dikken, Johannes Leen Title: Gastric cancer : staging, treatment, and surgical

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc.

Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc. Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc. INhoud Toename overleving meer patienten leven langer met kanker Effecten en behoeften na kankerbehandeling? Survivorship

Nadere informatie

Muziektherapie in de oncologie

Muziektherapie in de oncologie Muziektherapie in de oncologie Wetenschap en praktijk combineren Tom Abrahams 26 mei 2015 Wat is muziektherapie? Een vorm van vaktherapie Ervaringsgericht Interventies binnen muzikale context Waar wordt

Nadere informatie

Evidence Based Practice in de alledaagse praktijk. Definitie EBP 16-4-2015

Evidence Based Practice in de alledaagse praktijk. Definitie EBP 16-4-2015 Evidence Based Practice in de alledaagse praktijk Lies Braam, verpleegkundig specialist neurologie 26 maart 2015 V &VN neurocongres Definitie EBP Bij EBP gaat het om klinische beslissingen op basis van

Nadere informatie

Huizinga MM, Elasy TA, Wallston KA, Cavanaugh K, Davis D, Gregory RP, Fuchs L, Malone R, Cherrington A, DeWalt D, Buse J, Pignone M, Rothman RL (2008)

Huizinga MM, Elasy TA, Wallston KA, Cavanaugh K, Davis D, Gregory RP, Fuchs L, Malone R, Cherrington A, DeWalt D, Buse J, Pignone M, Rothman RL (2008) The Diabetes Numeracy Test (DNT) Huizinga MM, Elasy TA, Wallston KA, Cavanaugh K, Davis D, Gregory RP, Fuchs L, Malone R, Cherrington A, DeWalt D, Buse J, Pignone M, Rothman RL (2008) Development and validation

Nadere informatie

Hoe gaat dit er in de toekomst uitzien?

Hoe gaat dit er in de toekomst uitzien? Hoe gaat dit er in de toekomst uitzien? Joep Dille, Manager afdeling Innovatie en Wetenschap, Isala Gebruiker IT IS ALL IN THE CLOUDS Programma Drie Vragen: Waarom heeft Isala gegevens nodig? (management

Nadere informatie

Optimaliseren chemotherapie probleem signalering en interventies

Optimaliseren chemotherapie probleem signalering en interventies Natascha Schrama 18 mei 2006 Jaarbeurs Utrecht Optimaliseren chemotherapie probleem signalering en interventies Natascha Schrama Verpleegkundig specialist oncologie ziekenhuis Bernhoven Oss/Veghel Inhoud

Nadere informatie

Hartfalen bij verpleeghuisbewoners; waar liggen de uitdagingen?

Hartfalen bij verpleeghuisbewoners; waar liggen de uitdagingen? Hartfalen bij verpleeghuisbewoners; waar liggen de uitdagingen? Drs. Mariëlle AMJ van der Velden-Daamen Prof. Dr. Jan PH Hamers Prof. Dr. Hans Peter Brunner la Rocca Dr. Frans ES Tan Prof. Dr. Jos MGA

Nadere informatie

Comorbiditeit & richtlijnen: gaat dat samen?

Comorbiditeit & richtlijnen: gaat dat samen? Comorbiditeit & richtlijnen: gaat dat samen? TRANZO ZORGSALON 14 oktober 2010 Marjolein Lugtenberg TRANZO, UvT/ PZO, RIVM Richtlijnen o Ter verbetering van kwaliteit van zorg o Bron van evidence-based

Nadere informatie

Het syndroom van Klinefelter: Screening en opvolging van metabole afwijkingen. David Unuane Endocrinologie Klinefelter Kliniek

Het syndroom van Klinefelter: Screening en opvolging van metabole afwijkingen. David Unuane Endocrinologie Klinefelter Kliniek Het syndroom van Klinefelter: Screening en opvolging van metabole afwijkingen David Unuane Endocrinologie Klinefelter Kliniek Achtergrond Het Klinefelter syndroom(ks): Genetisch kenmerk extra X-chromosoom:

Nadere informatie

Multidisciplinaire aanpak van IBD

Multidisciplinaire aanpak van IBD Antwerpse Geneeskundige Dagen 12/09/2014 Multidisciplinaire aanpak van IBD Tom Moreels UCL Cliniques Universitaires Saint-Luc Hépato-Gastroentérologie tom.moreels@uclouvain.be Inflammatoir darmlijden dunne

Nadere informatie

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial dr. T. Verbeek arts-epidemioloog Afd. Huisartsgeneeskunde en Epidemiologie 22 januari

Nadere informatie

Multidimensional Fatigue Inventory

Multidimensional Fatigue Inventory Multidimensional Fatigue Inventory (MFI) Smets E.M.A., Garssen B., Bonke B., Dehaes J.C.J.M. (1995) The Multidimensional Fatigue Inventory (MFI) Psychometric properties of an instrument to asses fatigue.

Nadere informatie

Cover Page. Author: Smelt, Antonette Title: Treatment of migraine : from clinical trial to general practice Issue Date: 2014-05-14

Cover Page. Author: Smelt, Antonette Title: Treatment of migraine : from clinical trial to general practice Issue Date: 2014-05-14 Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/25761 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Smelt, Antonette Title: Treatment of migraine : from clinical trial to general

Nadere informatie

Overbehandeling Nieuwe behandeling Bloeddrukbehandeling. Sterfte en HbA1c. ACCORD-studie. HbA1c en gezondheidstoestand

Overbehandeling Nieuwe behandeling Bloeddrukbehandeling. Sterfte en HbA1c. ACCORD-studie. HbA1c en gezondheidstoestand Overbehandeling Nieuwe behandeling Bloeddrukbehandeling Is de NHG-Standaard nog up-to-date? MONITORING VAN ONDERBEHANDELING! Simon Verhoeven en Daniel Tavenier MAAR HOE ZIT HET MET OVERBEHANDELING? Sterfte

Nadere informatie

Meer sparend bestraling van de axilla? Less is more (than enough) Nicola Russell

Meer sparend bestraling van de axilla? Less is more (than enough) Nicola Russell Meer sparend bestraling van de axilla? Less is more (than enough) Nicola Russell Techniek tot nu toe Conventionele simulatie Virtuele simulatie Techniek voor okselbestraling Klier levels I III Plexus brachialis

Nadere informatie

De oudere patiënt met comorbiditeit

De oudere patiënt met comorbiditeit De oudere patiënt met comorbiditeit Dr. Arend Mosterd cardioloog Meander Medisch Centrum, Amersfoort Dr. Irène Oudejans klinisch geriater Elkerliek ziekenhuis, Helmond Hartfalen Prevalentie 85 plussers

Nadere informatie

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors Gender differences in heart disease Dr Danny Schoors Women are meant to be loved, not to be understood Oscar Wilde (1854-1900) 2 05/01/16 Inleiding Cardiovasculaire ziekte 7 tot 10 jaar later dan bij mannen

Nadere informatie

MDO september 2014 CAT: bewijs voor nimodipine bij SAB

MDO september 2014 CAT: bewijs voor nimodipine bij SAB MDO september 2014 CAT: bewijs voor nimodipine bij SAB B. J. Snel AIOS anesthesiologie Rowland MJ, Hadjipavlou G. Delayed cerebral ischemia after subarachnoid haemorrage: looking beyond vasospasm. Br J

Nadere informatie

Hoe kan wetenschappelijk onderzoek versneld worden met de diagnosethesaurus? Jan Verschuuren. Symposium DHD 24 september 2015

Hoe kan wetenschappelijk onderzoek versneld worden met de diagnosethesaurus? Jan Verschuuren. Symposium DHD 24 september 2015 Hoe kan wetenschappelijk onderzoek versneld worden met de diagnosethesaurus? Jan Verschuuren Symposium DHD 24 september 2015 Spierziekten ALS Polyneuropathie Myasthenia Myopathie Spierziekten ALS Polyneuropathie

Nadere informatie

Evidence based nursing: wat is dat?

Evidence based nursing: wat is dat? Evidence based nursing: wat is dat? Sandra Beurskens Lector kenniskring autonomie en participatie van mensen met een chronische ziekte Kenniskring autonomie en participatie EBN in de praktijk: veel vragen

Nadere informatie

17/04/2013. 1. Epidemiologische studies. Children should not be treated as miniature men and women Abraham Jacobi

17/04/2013. 1. Epidemiologische studies. Children should not be treated as miniature men and women Abraham Jacobi Aanpak en interpretatie van een epidemiologische studie Aanpak en interpretatie van een epidemiologische studie Katia Verhamme, MD, PhD Epidemioloog OLV Ziekenhuis-Aalst Erasmus MC Rotterdam 20 april 2013

Nadere informatie

Concentreren moet, maar mag niet

Concentreren moet, maar mag niet Concentreren moet, maar mag niet M. Hogervorst Chirurg Gelre Ziekenhuizen disclosure Spreker is intensief betrokken geweest bij de mislukte fusie poging in stedendriehoek Gelderland en slaapt er nog regelmatig

Nadere informatie

Rob Heerdink Universitair Hoofddocent Klinische Farmacoepidemiologie Universiteit Utrecht

Rob Heerdink Universitair Hoofddocent Klinische Farmacoepidemiologie Universiteit Utrecht Hoe vertaal ik resultaten uit de medische literatuur en richtlijnen naar de dagelijkse praktijk? Interpretatie van resultaten van geneesmiddelenonderzoek Rob Heerdink Universitair Hoofddocent Klinische

Nadere informatie

Behandeling van het acute herseninfarct

Behandeling van het acute herseninfarct Behandeling van het acute herseninfarct VPL symposium 14-03-2014 Puck Fransen, onderzoeker neurologie, Erasmus MC Inhoud Achtergrond (epidemiologie/etiologie) Behandeling endovasculaire behandeling Huidige

Nadere informatie

Ontwikkelen van een Cochrane Systematic Review over interventies

Ontwikkelen van een Cochrane Systematic Review over interventies Ontwikkelen van een Cochrane Systematic Review over interventies 22 en 23 Maart 2016 Bestemd voor personen die in het kader van de Cochrane Collaboration een systematische review over interventies gaan

Nadere informatie

Methodiek en systematiek voor de verpleegkundige beroepsuitoefening

Methodiek en systematiek voor de verpleegkundige beroepsuitoefening Methodiek en systematiek voor de verpleegkundige beroepsuitoefening Helen I. de Graaf-Waar Herma T. Speksnijder Methodiek en systematiek voor de verpleegkundige beroepsuitoefening Houten 2014 Helen I.

Nadere informatie

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Thorax/buik/organen. Circulatie en ademhalingsstelsel Longaandoeningen

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Thorax/buik/organen. Circulatie en ademhalingsstelsel Longaandoeningen Uitgebreide toelichting van het meetinstrument Lung Information Needs Questionnaire (LINQ) Longziekten Informatie Behoefte Questionnaire Juli 2015 Review: 1. Dijcks B 2. Jungen MJH Invoer: Bokhorst ML

Nadere informatie

Osteonecrosis of the jaw (ONJ)

Osteonecrosis of the jaw (ONJ) INLEIDING Welkom 1 2 Osteonecrosis of the jaw (ONJ) Hoe kunnen we dit voorkomen en als het toch optreedt, hoe kunnen we het managen? 3 Complication of bisphosphonate and denosumab use 1 Dit ga je echter

Nadere informatie

Wetenschappelijke vorming in de huisartsopleiding

Wetenschappelijke vorming in de huisartsopleiding Versiedatum: 0-0-06 Pagina van 5 De wetenschappelijke onderbouwing van het huisartsgeneeskundig handelen vormt een belangrijke leidraad voor de huisarts. Deze moet een wetenschappelijke onderbouwing kunnen

Nadere informatie

CRRT: when to start? when to stop? and how much?

CRRT: when to start? when to stop? and how much? CRRT: when to start? when to stop? and how much? Gerrie Cuperus, Renal Practitioner i.o. Antonius Ziekenhuis Sneek, mei 2009 Inhoud presentatie Korte introductie ziekenhuis Vraag- en doelstelling Het onderzoek

Nadere informatie

Handhygiëne in Nederlandse ziekenhuizen

Handhygiëne in Nederlandse ziekenhuizen Handhygiëne in Nederlandse ziekenhuizen Elise van Beeck Maatschappelijke Gezondheidszorg & Medische Microbiologie en Infectieziekten Erasmus MC Rotterdam Overzicht presentatie Introductie: waar is het

Nadere informatie

Betaalbare en gepersonaliseerde zorg. Page 1 Smaling 2012 Siemens Healthcare

Betaalbare en gepersonaliseerde zorg. Page 1 Smaling 2012 Siemens Healthcare Betaalbare en gepersonaliseerde zorg Page 1 Smaling 2012 Siemens Healthcare Betaalbare en gepersonaliseerde zorg Beelden bepalen de toekomst De beste manier om de toekomst te voorspellen is door hem zelf

Nadere informatie

What are we waiting for: doorlooptijden op de SEH

What are we waiting for: doorlooptijden op de SEH What are we waiting for: doorlooptijden op de SEH I.L. Vegting, N. Alam, K. Ghanes, O. Jouini, F. Mulder, M. Vreeburg, T. Biesheuvel J. van Bokhorst, P. Go, M.H.H. Kramer, G.M. Koole 2, P.W.B. Nanayakkara

Nadere informatie

Nationale Intensive Care Evaluatie,

Nationale Intensive Care Evaluatie, Nationale Intensive Care Evaluatie, Dave A. Dongelmans Voorzitter Stichting NICE Bestuurslid NVIC Anesthesioloog-Intensivist AMC Adviseur stichting 113-online suïcide preventie Wat doet NICE Start 1996

Nadere informatie

DUOS & Testiskanker. Jourik Gietema Sjoukje Lubberts Medische Oncologie Universitair Medisch Centrum Groningen

DUOS & Testiskanker. Jourik Gietema Sjoukje Lubberts Medische Oncologie Universitair Medisch Centrum Groningen DUOS & Testiskanker Jourik Gietema Sjoukje Lubberts Medische Oncologie Universitair Medisch Centrum Groningen DUOS Jaarsymposium 12-12-2014 Disclosures Geen 2 Stijgende incidentie Testis Carcinoom IKNL.Du

Nadere informatie

Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort. 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk

Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort. 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk Siemens Biograph true point PET/CT 40 slice Sinds 21 januari 2011 Sinds

Nadere informatie

ACCOMPLISH studie: naleving van handhygiene in Nederlandse ziekenhuizen. Ed van Beeck Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC

ACCOMPLISH studie: naleving van handhygiene in Nederlandse ziekenhuizen. Ed van Beeck Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC ACCOMPLISH studie: naleving van handhygiene in Nederlandse ziekenhuizen Ed van Beeck Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC ACCOMPLISH studie Actively Creating COMPLIance Saving Health ZonMw

Nadere informatie

ONCOLOGIE- en MILESTONEDAGEN

ONCOLOGIE- en MILESTONEDAGEN NEDERLANDSE VERENIGING voor ONCOLOGIE ONCOLOGIE- en MILESTONEDAGEN De Oncologiedagen worden georganiseerd door: NVvO, NKI-AVL en ERASMUS MC 1. Larynx- en hypofarynxafwijkingen 09-05-1970 2. Hormonen en

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten transparantie en openbaarheid

Onderzoeksresultaten transparantie en openbaarheid Onderzoeksresultaten transparantie en openbaarheid Peter W de Leeuw Afd. Interne Geneeskunde, azm, Maastricht en Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde Uitgangspunten Rapportage van resultaten van (biomedisch)

Nadere informatie

DIAGNOSTIEK. Hans Reitsma, arts-epidemioloog Afd. Klinische Epidemiologie, Biostatistiek & Bioinformatica Academisch Medisch Centrum

DIAGNOSTIEK. Hans Reitsma, arts-epidemioloog Afd. Klinische Epidemiologie, Biostatistiek & Bioinformatica Academisch Medisch Centrum DIAGNOSTIEK Hans Reitsma, arts-epidemioloog Afd. Klinische Epidemiologie, Biostatistiek & Bioinformatica Academisch Medisch Centrum Test Evaluatie Meer aandacht voor de evaluatie van testen Snelle groei

Nadere informatie

The quality of dying: autonomie en begeleiding

The quality of dying: autonomie en begeleiding 18 mei 2006 Jaarbeurs Utrecht The quality of dying: autonomie en begeleiding Marieke Schreuder Verpleegkundig specialist UMCUtrecht/IKMN haschreuder@ikmn.nl Inhoud Concept autonomie Onderzoeksresultaten

Nadere informatie

Hypertensie bij ouderen

Hypertensie bij ouderen Medisch Symposium: Geriatrie voor Huisartsen 01/10/2011 Hypertensie bij ouderen Em. Prof. R. Fagard Afdeling Hypertensie en Cardiovasculaire Revalidatie KU Leuven SBP and DBP (mmhg) Bloeddruk vs leeftijd

Nadere informatie

To ventilate or not to ventilate, that s the question

To ventilate or not to ventilate, that s the question To ventilate or not to ventilate, that s the question Prof Jan Bakker Afdelingshoofd Intensive Care Volwassenen jan.bakker@erasmusmc.nl VRAAG Opname op Intensive Care? JA Kan ik nog niet zeggen Doet opname

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: U9 Monitoren Distributielijst : STZ Datum : 15-10-2012 Revisiedatum : 15-10-2013 Veranderingen ten opzichte van eerdere versies Versiedatum Hoofdstuk Versiedatum Hoofdstuk

Nadere informatie

Standpunt Nederlandse Hoofdpijn Vereniging (NHV) inzake de behandeling van Chronische Migraine met Botuline Toxine (BT)

Standpunt Nederlandse Hoofdpijn Vereniging (NHV) inzake de behandeling van Chronische Migraine met Botuline Toxine (BT) Standpunt Nederlandse Hoofdpijn Vereniging (NHV) inzake de behandeling van Chronische Migraine met Botuline Toxine (BT) Dr. G.M. Terwindt en Prof. Dr. M.D.Ferrari, neurologen LUMC Chronische Migraine (CM)

Nadere informatie

Het EPD, hoe deal ik ermee? NVFG - Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde. CRA dag 25 april 2013

Het EPD, hoe deal ik ermee? NVFG - Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde. CRA dag 25 april 2013 0 Het EPD, hoe deal ik ermee? NVFG - Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde CRA dag 25 april 2013 Het EPD, hoe deal ik ermee? Moderators: Sharon Anderson Hans Martens Presentators: Robbert

Nadere informatie

Het elektronisch dossier van de zorgverlener en de patiënt wordt het belangrijkste instrument om nieuwe medische kennis te verwerven

Het elektronisch dossier van de zorgverlener en de patiënt wordt het belangrijkste instrument om nieuwe medische kennis te verwerven Diagnostics Quality of care EMD als registratie- en kennisinstrument Education development Care for the elderly Nicolas Delvaux, 22 oktober 2015 www.achg.be Het elektronisch dossier van de zorgverlener

Nadere informatie

Bijwerkingen van psychotrope geneesmiddelen. Nikkie Aarts

Bijwerkingen van psychotrope geneesmiddelen. Nikkie Aarts Bijwerkingen van psychotrope geneesmiddelen Nikkie Aarts Afdeling Epidemiologie & Inwendige Geneeskunde 3 de Lustrum Farmacovigilantie Platform Nederland Dinsdag 19 mei 2015 Promotietraject In de dagelijkse

Nadere informatie

2/13/2012. Incentives in the Diagnosis Treatment Combination payment system for specialist medical care

2/13/2012. Incentives in the Diagnosis Treatment Combination payment system for specialist medical care Incentives in the Diagnosis Treatment Combination payment system for specialist medical care A study about behavioral responses of medical specialists and hospitals in the Netherlands 1. DBC 2. Onderzoeksvragen

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek

Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek Prof dr JJM van Delden Julius Centrum, UMC Utrecht j.j.m.vandelden@umcutrecht.nl Inleiding Medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

NEUROLOGISCHE MUZIEKTHERAPIE BIJ SCHIZOFRENIE

NEUROLOGISCHE MUZIEKTHERAPIE BIJ SCHIZOFRENIE NEUROLOGISCHE MUZIEKTHERAPIE BIJ SCHIZOFRENIE Gerben Roefs Zuyd Hogeschool Master of Arts Therapies 19 juni 2015 Opbouw Presentatie VOLGT PROCES VAN WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK DOEN START MET EEN IDEE -

Nadere informatie

Wondconsulent als casemanager Sandra Janssen V.S. Wondzorg, MSc i.o. Advanced Practice, Healthcare

Wondconsulent als casemanager Sandra Janssen V.S. Wondzorg, MSc i.o. Advanced Practice, Healthcare Decubituszorg verbindt de ketenzorg: casus patiënt met dwarslaesie en decubitus categorie IV zitknobbel. Wondconsulent als casemanager Sandra Janssen V.S. Wondzorg, MSc i.o. Advanced Practice, Healthcare

Nadere informatie

Towards a hospitalbroad approach of frail older patients / Senior Friendly Hospital

Towards a hospitalbroad approach of frail older patients / Senior Friendly Hospital Towards a hospitalbroad approach of frail older patients / Senior Friendly Hospital 06.12.2011 Herbert Habets Geriatric Clinical Nurse Specialist / Nurse Scientist Orbis Medisch Centrum, Sittard Geleen

Nadere informatie

Publications PUBLICATIONS

Publications PUBLICATIONS Publications 164 Publications PUBLICATIONS 1. Heemskerk B, Veltrop-Duits LA, van Vreeswijk T, ten Dam MM, Heidt S, Toes RE, van Tol MJ, Schilham MW. Extensive cross-reactivity of CD4 + adenovirus-specific

Nadere informatie

Post-EAPC symposium 17 juni 2014

Post-EAPC symposium 17 juni 2014 Post-EAPC symposium 17 juni 2014 Zorg rond het levenseinde Arianne Brinkman, onderzoeker Erasmus MC Geen potentiële belangenverstrengeling / End-of-life care, onderwerpen: - Changes in personal dignity

Nadere informatie

Kwaliteit van leven na een oesofagusresectie met buismaagreconstructie. Renée Acosta MANP Afdeling Heelkunde Erasmus Medisch Centrum Rotterdam

Kwaliteit van leven na een oesofagusresectie met buismaagreconstructie. Renée Acosta MANP Afdeling Heelkunde Erasmus Medisch Centrum Rotterdam Kwaliteit van leven na een oesofagusresectie met buismaagreconstructie. Renée Acosta MANP Afdeling Heelkunde Erasmus Medisch Centrum Rotterdam Van Meerten et al, 2008 Veel voorkomende klachten Fysiek Voedingsgerelateerd;

Nadere informatie

Addendum bij de multidisciplinaire richtlijn Dreigende Vroeggeboorte gepubliceerd in 2011. Opgesteld door de Otterlo Werkgroep, versie 2014

Addendum bij de multidisciplinaire richtlijn Dreigende Vroeggeboorte gepubliceerd in 2011. Opgesteld door de Otterlo Werkgroep, versie 2014 Addendum bij de multidisciplinaire richtlijn Dreigende Vroeggeboorte gepubliceerd in 2011 Opgesteld door de Otterlo Werkgroep, versie 2014 Uitgangsvraag: Leidt een rescue -behandeling met corticosteroïden

Nadere informatie

Voeding bij diabetes. Erik Muls, MD, PhD Endocrinologie - Voeding Universiteit Leuven. Ede, 08.02.2011

Voeding bij diabetes. Erik Muls, MD, PhD Endocrinologie - Voeding Universiteit Leuven. Ede, 08.02.2011 Voeding bij diabetes Erik Muls, MD, PhD Endocrinologie - Voeding Universiteit Leuven Ede, 08.02.2011 DIABETES ATLAS, 3rd ed, IDF 2006 2007 2025 Total population (millions) 6600 7900 Adult population (millions)

Nadere informatie

Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit. Mariëtte de Rooij

Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit. Mariëtte de Rooij Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit Mariëtte de Rooij Inhoud Artrose en comorbiditeit Aangepaste oefentherapie bij comorbiditeit Resultaten pilot studie Voorbeeld Conclusie Randomized

Nadere informatie

Henk Jan Out, Paul van Meurs en Rudolf van Olden. Van eerste humane toediening tot algemeen gebruik

Henk Jan Out, Paul van Meurs en Rudolf van Olden. Van eerste humane toediening tot algemeen gebruik VII 1 Introductie tot de farmaceutische geneeskunde................................ 1 Henk Jan Out, Paul van Meurs en Rudolf van Olden I Van eerste humane toediening tot algemeen gebruik 2 Exploratory

Nadere informatie

Wetenschappelijke stages in het Kennemer Gasthuis, Spaarne Ziekenhuis en het Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Kennemerland

Wetenschappelijke stages in het Kennemer Gasthuis, Spaarne Ziekenhuis en het Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Kennemerland Wetenschappelijke stages in het Kennemer Gasthuis, Spaarne Ziekenhuis en het Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Kennemerland Beste student, Je bent op zoek naar een plek voor een wetenschappelijke

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en toekomstvisie

Samenvatting, conclusies en toekomstvisie Samenvatting, conclusies en toekomstvisie Overbelasting van Spoedeisende Hulpafdelingen wordt een steeds groter probleem in Nederland. Lange wachttijden zijn het gevolg, met een toegenomen werkdruk voor

Nadere informatie

DOELGROEP De WSD werd gevalideerd bij patiënten met een beroerte (Westergren et al. 1999).

DOELGROEP De WSD werd gevalideerd bij patiënten met een beroerte (Westergren et al. 1999). WESTERGREN S SCREENING FOR DYSPHAGIA (WSD) Westergren, A., Hallberg, I.R., & Ohlsson, O. (1999). Nursing assessment of Dysphagia among patients with stroke. Scandinavian journal of Caring Sciences, 13,

Nadere informatie

Het BolusCal Educatieprogramma & Accu-Chek Aviva Expert:

Het BolusCal Educatieprogramma & Accu-Chek Aviva Expert: Het BolusCal Educatieprogramma & Accu-Chek Aviva Expert: Een innovatie voor mensen die meermaaldaags insuline gebruiken. Deze innovatie biedt patiënten ondersteuning bij het berekenen en toedienen van

Nadere informatie

22-10-2015. Tinnitus kwaliteit van leven en kosten. Besluitvorming. Vergoeding in Nederland. Effecten: kwaliteit van leven. Economische Evaluatie

22-10-2015. Tinnitus kwaliteit van leven en kosten. Besluitvorming. Vergoeding in Nederland. Effecten: kwaliteit van leven. Economische Evaluatie 220205 Condite, Nieuwegein, 205 Disclosure belangen spreker kwaliteit van leven en kosten Potentiële belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsering of

Nadere informatie

UITKOMSTEN WAT IS EEN UITKOMST? 30/04/2013. A is beter dan B? C is goedkoper dan D? Uitkomst = Het effect van een bepaalde interventie op

UITKOMSTEN WAT IS EEN UITKOMST? 30/04/2013. A is beter dan B? C is goedkoper dan D? Uitkomst = Het effect van een bepaalde interventie op UITKOMSTEN WAT IS EEN UITKOMST? A is beter dan B? C is goedkoper dan D? Mijn innovatie is beter dan de concurrentie Uitkomst = Het effect van een bepaalde interventie op Bijvoorbeeld: Mortaliteit Kwaliteit

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg

Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg In vergrijzende samenlevingen is de zorg voor het toenemende aantal kwetsbare ouderen een grote uitdaging

Nadere informatie

Handhygiene en gedrag: wat werkt wel en wat werkt niet? Ed van Beeck Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC

Handhygiene en gedrag: wat werkt wel en wat werkt niet? Ed van Beeck Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Handhygiene en gedrag: wat werkt wel en wat werkt niet? Ed van Beeck Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC De handen: bron en verspreider van microorganismen Met indicatie voor isolatie

Nadere informatie