Wetenschappelijke Vergadering Recente evoluties in de oncologische thoraxchirurgie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wetenschappelijke Vergadering Recente evoluties in de oncologische thoraxchirurgie"

Transcriptie

1 Wetenschappelijke Vergadering Recente evoluties in de oncologische thoraxchirurgie Lieven Depypere, thoraxheelkunde, AZ Damiaan Oostende Consulent thoraxheelkunde UZ Gasthuisberg Leuven

2 Indeling: Situering Longcarcinoom Slokdarmcarcinoom Evoluties in oncologische thoraxchirurgie Publiek debat en eigen cijfers

3 Indeling: Situering Longcarcinoom Slokdarmcarcinoom Evoluties in oncologische thoraxchirurgie Publiek debat en eigen cijfers

4 Situering Oncologische thoraxchirurgie behelst behandeling van primaire longtumoren primaire slokdarmtumoren thymoom + thymosarcoom andere primaire mediastinale tumoren thoraxwand- en diafragmatumoren metastasen in de thorax

5 Indeling: Situering Longcarcinoom Slokdarmcarcinoom Evoluties in oncologische thoraxchirurgie Publiek debat en eigen cijfers

6 Longcarcinoom In 2010: 7831 nieuwe diagnose in België (5616 M en 2215 V) 2 types: kleincellig (SCLC) (1/4) en niet-kleincellig (NSCLC) (3/4) > 50% sterft binnen het jaar na diagnose (25 tot 30% stadium III en 45 tot 50% stadium IV bij diagnose) 5-jaarsoverleving van 14,6% (M) en 19,5% (V)

7 Longcarcinoom stagering TNM7: T-stadium T1: 0-3cm T2: >3-7cm of ingroei viscerale pleura T3: > 7cm of ingroei pariëtale pleura, thoraxwand, meerdere nodules in dezelfde lob, T4: ingroei in mediastinum, grote vaten, trachea, slokdarm of meerdere nodules in verscheidene lobben van dezelfde long

8 Longcarcinoom stagering TNM7: N-stadium N1: tot hilair ipsilateraal => pos 10 en hoger N2: mediastinaal N3: contralateraal TNM7: M-stadium M1: metastasen op afstand

9 Longcarcinoom stagering Bronchoscopie, EUS, EBUS of transthoracale punctie. Door ligging niet altijd makkelijk => soms thoracoscopie Histologie HRCT thorax [+ bovenbuik (bijnieren + lever)] FDG-PET (botscan) NMR hersenen (bij curatief en zeker stadium III) Bloedname + tumormerkers T N M

10 Longcarcinoom: Oncologisch operabel? Indien geen metastasen op afstand: mediastinale staging PET-CT => veel vals positieven => histologie! EUS / EBUS Mediastinoscopie Thoracoscopie Stadium I en II => chirurgie

11 Longcarcinoom: Medisch operabel? Cardiale klachten of VG? => Zo ja: nazicht Longfunctie (+ diffusie)

12 Indeling: Situering Longcarcinoom Slokdarmcarcinoom Evoluties in oncologische thoraxchirurgie Publiek debat en eigen cijfers

13 Slokdarmcarcinoom 1200 nieuwe patiënten per jaar in België Laatste decennia forse stijging van het adenocarcinoom (Barrettmetaplasie gerelateerd ikv GORD) Overall 5-jaarsoverleving van 10-15% => Door betere diagnostiek en multimodale behandeling: > 20%

14 Slokdarmcarcinoom stagering (TNM7) N1= 1-2 N2= 3-6 N3= 7 of meer

15 Slokdarmcarcinoom stagering (TNM7) N

16 Slokdarmcarcinoom stagering Oesofagogastroscopie EUS (echo-endo) CT thorax/abdomen FDG-PET Bloedname + CEA Histologie + T N M (RX SMD) (laparoscopie)

17 Slokdarmcarcinoom: oncologisch operabel? Mucosale kanker => EMR +/- ablatie Extramucosale kanker => Heelkunde +/- CRT Gemetastaseerde kanker => CT

18 Slokdarmcarcinoom: Medisch operabel? Cardiovasculair en pulmonaal Longfunctie Echocardiografie Fietsproef of alternatief Duplex halsvaten

19 Indeling: Situering Longcarcinoom Slokdarmcarcinoom Evoluties in oncologische thoraxchirurgie Publiek debat en eigen cijfers

20 Eerste slokdarmresectie voor een kwaadaardige tumor: 1913 Franz Torek ( )

21 Eerste pneumonectomie voor een kwaadaardige tumor: 1933 Evarts A. Graham( )

22

23 Evoluties type ingreep Slokdarm Posterolaterale thoracotomie + laparotomie + cervicotomie Long Posterolaterale thoracotomie Thoracofrenolaparotomie Transhiatale oesofagectomie via laparotomie Muscle sparing anterieure of laterale thoracotomie Minimaal invasief (eerste MIO: Watson) Minimaal invasief (eerste VATS lobectomie: McKenna)

24 Waarom minimaal invasief? Vele definities over minimaal invasief => Via kleine incisies, met volledig gebruik van camera (geen direct zicht) en zonder spreiden van de ribben

25 Waarom minimaal invasief? Minder littekens Minder pijn Minder respiratoire en andere complicaties Korter verblijf en sneller herstel Zelfs haalbaar voor hoog-risico patiënten Snellere en correctere adjuverende therapie (en betere overleving?) Goedkoper En vooral: ONCOLOGISCH DEZELFDE PROCEDURE

26 Littekens

27 Pijn Detterbeck, Thoracic Surgical Science. 2009; 6 Published online 2009 August 3. doi: /tss Biere et al, Lancet 2012; 379:

28 Verblijf Scott et al, Video-assisted thoracic surgery versus open lobectomy for lung cancer: A secondary analysis of data from the American College of Surgeons Oncology Group Z0030 randomized clinical trial. The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery Vol 139; 4: Biere et al, Lancet 2012; 379:

29 Respiratoir Detterbeck, Thoracic Surgical Science. 2009; 6 Published online 2009 August 3. doi: /tss Biere et al, Lancet 2012; 379:

30 Andere complicaties Scott et al, Video-assisted thoracic surgery versus open lobectomy for lung cancer: A secondary analysis of data from the American College of Surgeons Oncology Group Z0030 randomized clinical trial. The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery Vol 139; 4: Biere et al, Lancet 2012; 379:

31 Hoog risico patiënten (Ann Surg 2012;256: ) Multivariate analysis of pulmonary complications: Thoracotomy (OR 1,25) Decreasing FEV1 (OR 1,01 pu) DLCO% predicted (OR 1,01 pu) Increasing age (OR 1,02 py)

32 Adjuvante therapie Petersen et al, Ann Thor Surg, 83(4):2007;

33

34 Lymfeklierdissectie

35 Lymfeklierdissectie Sagawa et al, Ann Thorac Surg Mar;73(3): A prospective trial of systematic nodal dissection for lung cancer by video-assisted thoracic surgery: can it be perfect? Abstract BACKGROUND: There have been no reports evaluating the completeness of systematic nodal dissection with video-assisted thoracic surgery (VATS). In order to elucidate the completeness of the dissection, we have conducted a prospective trial with patients having primary lung cancer. METHODS: Patients with clinical stage I lung cancer were the candidates for this study. Thoracotomy was performed with a small skin incision of 7 cm to 8 cm in length. Through these small wounds and two trocars, pulmonary resection was performed and then hilar and mediastinal lymph nodes were dissected. After that, a standard thoracotomy was carried out by another surgeon to complete systematic nodal dissection. RESULTS: Video-assisted thoracic surgery lobectomy with lymph node dissection was accomplished in 17 right lung cancer patients and 12 left lung cancer patients. On the right side, the average numbers of resected lymph nodes by VATS and remnant lymph nodes were 40.3 and 1.2, respectively. The average weights of dissected tissues by VATS and remnant tissues were 10.0 g and 0.2 g, respectively. On the left side, there were 37.1 and 1.2 lymph nodes and 8.3 g and 0.2 g of weight of dissected tissues. No nodal involvement was observed in the remnant lymph nodes. CONCLUSIONS: The lymph node dissection with VATS was technically feasible and the remnant ("missed" by VATS) lymph nodes and tissues were 2% to 3%, which seems acceptable for clinical stage I lung cancer.

36 Lymfeklierdissectie Biere SS, Cuesta MA, van der Peet DL. Minimally invasive versus open esophagectomy for cancer: a systematic review and meta-analysis. Minerva Chir Apr;64(2):

37 En wie gaat dat betalen?

38

39

40 Technische vereisten Absolute noodzaak voor afzonderlijke longventilatie (dubbel lumen tube of bronchusblokker) Gecombineerd met soms moeilijke positionering (prone position) Aangepast instrumentarium

41 Minimaal invasieve oesofagectomie (MIO)

42 VATS lobectomie

43 Indeling: Situering Longcarcinoom Slokdarmcarcinoom Evoluties in oncologische thoraxchirurgie Publiek debat en eigen resultaten

44 KCE-rapport 200 (16 april 2013) Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) peilde samen met de Stichting Kankerregister naar de kwaliteit van de zorg bij slokdarm- en maagkanker. Het blijven moeilijk te behandelen kankers, met een kans om 5 jaar na de diagnose nog in leven te zijn van 21% voor slokdarmkanker en 30% voor maagkanker. Met deze cijfers doet België het wel beter dan de meeste Europese landen. De overlevingskansen liggen duidelijk hoger als de patiënt behandeld wordt in een ervaren of hoog-volume ziekenhuis. Toch komt slechts 1 op 20 patiënten met maagkanker en 1 op 3 patiënten met slokdarmkanker daar terecht. Goede registratie, ondermeer over het stadium waarin de kanker zich bevindt, is essentieel voor de opvolging van de zorgkwaliteit. In 35% van de gevallen werd deze informatie niet gemeld aan het Kankerregister.

45 Persbericht 17 juni 2013 De overlevingskans bij slokdarmkanker is tot vier keer hoger in ziekenhuizen die er veel ervaring mee hebben. Toch komt maar een op de drie patiënten in die ziekenhuizen terecht. CM publiceert daarom op haar website de cijfers van het aantal CM-leden dat voor die kanker in behandeling waren per ziekenhuis. Patiënten kunnen zo nagaan in welke ziekenhuizen ze best behandeld worden voor deze ziekte.

46 Slokdarmcarcinoom

47 Slokdarmcarcinoom

48 Slokdarmcarcinoom

49 Longcarcinoom: eigen cijfers vergeleken met European Society of Thoracic Surgeons Database (> resecties) : 75 anatomische longresecties Leeftijd: gem 66j (40-88) 40% 30% 23% 29% 35% 20% 10% 7% 7% 0% Lokalisatie 23% 7% 1% 12% 24% 33% LBK LOK MK RBK ROK 35% 16% 1% 7% 24% 17% LUL LLL ML RUL RLL bronchus intermedius unknown

50 Longcarcinoom: eigen cijfers Histologie (N=75) adeno c stadium (N=66) 7% 14% 4% 8% 7% 32% 28% spino grootcellig carcinoïd/nneuroendocrien metastase complete respons 8% 18% 3% 3% 3% 23% 42% Ia Ib IIa IIb IIIa IIIb IV andere

51 Longcarcinoom: eigen cijfers Verblijf en complicaties vergeleken met European Society of Thoracic Surgeons Database (> resecties) Gemiddeld verblijf ICU/MCU: 2,9 d (1-26), mediaan = 2d Gemiddelde hospitalisatieduur: 14 d (5-104), mediaan = 10d 30 dagen mortaliteit 4% (ESTS database: 3,8%) Verlengd luchtlek 8% (ESTS database: 8,7%) Complicaties (T M&M) University of Ancona Complications (T M&M) 3% 3% 4% 12% 12% 5% 61% geen I II IIIa IIIb IV V 0% 23% 3% 2% 4% 3% 65% none I II IIIa IIIb IV V

52 Thoracic Morbidity and Mortality System J Thorac Dis 2013;5(3):

53 Vragen?

Thoraxchirurgie. In Tergooiziekenhuizen

Thoraxchirurgie. In Tergooiziekenhuizen Thoraxchirurgie In Tergooiziekenhuizen Waarvoor? Trauma Benigne afwijkingen Maligne afwijkingen Thorax trauma Benigne afwijkingen Pneumothorax Goedaardige tumoren Infekties Maligne afwijkingen Longcarcinoom

Nadere informatie

CHIRURGIE BIJ LONGKANKER

CHIRURGIE BIJ LONGKANKER CHIRURGIE BIJ LONGKANKER Prof. Dr. P. De Leyn Kliniekhoofd Thoraxheelkunde Universitair Ziekenhuis Gasthuisberg Leuven Meeting Pneumologie Verpleegkundigen BVP/SVP meeting dec 2007 LEUVEN LUNG CANCER GROUP

Nadere informatie

Mediastinale klierstagering van longkanker: nieuwe concepten Kurt G. Tournoy Thoracale Oncologie, Onze-Lieve-Vrouw Ziekenhuis Aalst; Universiteit Gent

Mediastinale klierstagering van longkanker: nieuwe concepten Kurt G. Tournoy Thoracale Oncologie, Onze-Lieve-Vrouw Ziekenhuis Aalst; Universiteit Gent thoracale oncologie Peerreviewed article Mediastinale klierstagering van longkanker: nieuwe concepten Kurt G. Tournoy Thoracale Oncologie, OnzeLieveVrouw Ziekenhuis Aalst; Universiteit Gent Bij patiënten

Nadere informatie

Dutch Lung Surgery Audit (DLSA)

Dutch Lung Surgery Audit (DLSA) Dutch Lung Surgery Audit (DLSA) Beschrijving Dit overzicht toont de kwaliteitsindicatoren welke per 1 april 2014 ontsloten zullen worden in het kader van het getrapte transparantiemodel van DICA. De ontsluiting

Nadere informatie

Niet-kleincellig Longkanker 2015. Sjaak Burgers s.burgers@nki.nl

Niet-kleincellig Longkanker 2015. Sjaak Burgers s.burgers@nki.nl Niet-kleincellig Longkanker 2015 Sjaak Burgers s.burgers@nki.nl Adviesraadlid Adviseur AstraZeneca Boehringer Instituut AsbestSlachtoffers Patiëntenvereniging voor Asbestslachtoffers Te bespreken: Roken

Nadere informatie

Behandelingsstrategie bij het Bronchuscarcinoma. Dr. Alida Vaes Pneumologie A.Z. St.-Dimpna Geel / H. Hartziekenhuis Mol

Behandelingsstrategie bij het Bronchuscarcinoma. Dr. Alida Vaes Pneumologie A.Z. St.-Dimpna Geel / H. Hartziekenhuis Mol 1 Behandelingsstrategie bij het Bronchuscarcinoma Dr. Alida Vaes Pneumologie A.Z. St.-Dimpna Geel / H. Hartziekenhuis Mol 2 Type tumor APO Niet kleincellig longcarcinoom(nsclc) Kleincellig longcarcinoom

Nadere informatie

Echo-endoscopie. Dr. Mike Cool. AZ Damiaan Oostende UZ Leuven. Echo-endoscopie

Echo-endoscopie. Dr. Mike Cool. AZ Damiaan Oostende UZ Leuven. Echo-endoscopie Echo-endoscopie Dr. Mike Cool AZ Damiaan Oostende UZ Leuven 1. Wat is echo-endoscopie? 2. Wat is de meerwaarde van echo-endoscopie? 3. Diagnostische toepassingen A. Oncologie 1. Slo kdarmcarcinoom 2. Maagcarcinoom

Nadere informatie

Oncoline: Initiële diagnostiek longca

Oncoline: Initiële diagnostiek longca Wat gaan we doen? Oncoline: Initiële diagnostiek longca X thorax: lesie >1cm SCLC: CT thorax NSCLC: PET/CT of CT thorax + PET Evt echo abdomen Evt skelet scintigram Evt MRI hersenen T-stagering long ca

Nadere informatie

CHAPTER 8. Samenvatting

CHAPTER 8. Samenvatting CHAPTER 8 Samenvatting 108 Chapter 8 Samenvatting 109 Samenvatting Jaarlijks wordt wereldwijd bij 1,2 miljoen mensen de diagnose longkanker gesteld en overlijden 1,1 miljoen mensen aan deze ziekte. Hiermee

Nadere informatie

Longkanker; state of the art

Longkanker; state of the art 24 mei 2005 Jaarbeurs Utrecht Longkanker; state of the art Ivonne Schoenaker Verpleegkundig consulent oncologie Isala Klinieken / Zwolle Longkanker: The ugly facts Per jaar wordt bij 8000 nieuwe patiënten

Nadere informatie

Dutch Lung Surgery Audit.Landelijke registratie van longresecties en overige thoracale chirurgie. DLSA

Dutch Lung Surgery Audit.Landelijke registratie van longresecties en overige thoracale chirurgie. DLSA Dutch Lung Surgery Audit.Landelijke registratie van longresecties en overige thoracale chirurgie. DLSA Vetgedrukte items zijn verplicht Versie: 2014-12-23 - v2.4.0 Patientgegevens Voor welk jaar gaat u

Nadere informatie

Leuvense Dagen voor Huisartsgeneeskunde 2012 PNEUMOLOGIE. Longkanker in de huisartspraktijk kristiaan.nackaerts@uzleuven.be

Leuvense Dagen voor Huisartsgeneeskunde 2012 PNEUMOLOGIE. Longkanker in de huisartspraktijk kristiaan.nackaerts@uzleuven.be Leuvense Dagen voor Huisartsgeneeskunde 2012 PNEUMOLOGIE Longkanker in de huisartspraktijk kristiaan.nackaerts@uzleuven.be Longkanker voor de huisartspraktijk Epidemiologie Etiologie Vroegtijdige detectie

Nadere informatie

Henderyckx Annemie hoofdverpleegkundige dienst longziekten campus Brugge. verpleegkundig Oncologisch congres AZ Sint Jan AV 16/03/2013

Henderyckx Annemie hoofdverpleegkundige dienst longziekten campus Brugge. verpleegkundig Oncologisch congres AZ Sint Jan AV 16/03/2013 Laat hem zijn sigaretje maar roken, zeggen zijn vrienden rond de toog als hij even naar buiten verdwijnt. Nu hij longkanker heeft, maakt het toch niet meer uit. verpleegkundig Oncologisch congres AZ Sint

Nadere informatie

[(Verdenking op) longcarcinoom] [Mediastinumchirurgie] [Metastasectomie] [Overige ingreep]

[(Verdenking op) longcarcinoom] [Mediastinumchirurgie] [Metastasectomie] [Overige ingreep] Dutch Lung Surgery Audit Vetgedrukte items zijn verplicht, grijs gedrukte items zijn optioneel Identificatie BSN-nummer Patiëntnummer in kliniek Geslacht... [Man] [Vrouw] Voorletters Tussenvoegsels Eigennaam

Nadere informatie

Richtlijn: Solitaire pulmonale nodule ( coin lesion )

Richtlijn: Solitaire pulmonale nodule ( coin lesion ) Richtlijn: Solitaire pulmonale nodule ( coin lesion ) Een solitaire pulmonale nodule (SPN) wordt radiologisch gedefinieerd als een intraparenchymateus longletsel met een diameter

Nadere informatie

Longcarcinoom. Richtlijnen voor gestandaardiseerde behandeling en followup

Longcarcinoom. Richtlijnen voor gestandaardiseerde behandeling en followup Longcarcinoom Richtlijnen voor gestandaardiseerde behandeling en followup Aan de totstandkoming van versie 1 van dit protocol werkten mee (in alfabetische volgorde): Benoit, Thomas; De Pooter, Christel;

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Centraal in dit proefschrift staat de minimaal invasieve slokdarmresectie als behandeloptie voor het slokdarmcarcinoom. In hoofdstuk 2 en 3 belichten wij in twee overzichtsartikelen de in de literatuur

Nadere informatie

Gepersonaliseerde aanpak bij longkanker

Gepersonaliseerde aanpak bij longkanker Gepersonaliseerde aanpak bij longkanker Dr. André VERSTRAETEN Dr. Elke GOVAERTS Dienst longziekten Pneumo-oncologie - Longkanker is de belangrijkste oorzaak van kankergerelateerde mortaliteit in beide

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86 1 KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86 2 1. BESCHRIJVENDE STATISTIEK Tabel 1: Invasieve borstkanker en ductaal carcinoma in situ

Nadere informatie

Beeldvorming van gemetastaseerd mamma ca en long ca

Beeldvorming van gemetastaseerd mamma ca en long ca Beeldvorming van gemetastaseerd mamma ca en long ca Tiehuis Jongen Padmos Leeuwenburgh Krebbers Sibinga-M Sanders v Everdingen Wink Naafs Weits Diakonessenhuis Wat gaan we doen? Oncoline: Initiële diagnostiek

Nadere informatie

Longtumoren. Wordt longkanker een chronische ziekte?

Longtumoren. Wordt longkanker een chronische ziekte? Parallelsessie 2.2 Longtumoren Wordt longkanker een chronische ziekte? dr. J. Widder, radiotherapeut, afdeling Radiotherapie drs. C. Van De Wauwer, chirurg, afdeling Thoraxchirurgie dr. H. Kramer, longarts,

Nadere informatie

Richtlijn: Behandeling van potentieel resecabel stadium III NKCLC

Richtlijn: Behandeling van potentieel resecabel stadium III NKCLC Richtlijn: Behandeling van potentieel resecabel stadium III NKCLC Deze richtlijn werd opgesteld in overeenkomst met de 7 de editie van het TNM systeem (TNM7), in voege vanaf begin 2010. Er blijkt een grote

Nadere informatie

Betere kwaliteit = betere uitkomst van zorg?

Betere kwaliteit = betere uitkomst van zorg? Betere kwaliteit = betere uitkomst van zorg? Symposium (Over)leven na Kanker Tilburg, 8 maart 2013 Dr. V. Lemmens Hoofd Sector Onderzoek, Integraal Kankercentrum Zuid Eindhoven Kwaliteit Kwaliteit: definitie?

Nadere informatie

Presentatie over Longkanker voor het. Yvonne Berk, longarts CWZ December 2015

Presentatie over Longkanker voor het. Yvonne Berk, longarts CWZ December 2015 Presentatie over Longkanker voor het Yvonne Berk, longarts CWZ December 2015 De cijfers De onderzoeken De diagnose De behandeling De prognose Man: 2 e plaats; vrouw 3 e plaats Longkanker: de lelijke feiten

Nadere informatie

Bronchoscopie bij de diagnostiek van het bronchuscarcinoom : rol van nieuwe navigatietechnieken. Dr. Annelies Janssens Longarts

Bronchoscopie bij de diagnostiek van het bronchuscarcinoom : rol van nieuwe navigatietechnieken. Dr. Annelies Janssens Longarts Bronchoscopie bij de diagnostiek van het bronchuscarcinoom : rol van nieuwe navigatietechnieken Dr. Annelies Janssens Longarts Diagnose Stadiëring Duidelijke histologische diagnose Hoe uitgebreid is het

Nadere informatie

Chemotherapie en stolling

Chemotherapie en stolling Chemotherapie en stolling Therapie, preventie en risicofactoren Karen Geboes UZ Gent 4 december 2015 Avastin en longembolen: hoe behandelen en Avastin al dan niet verder? Chemotherapie en stolling: Therapie,

Nadere informatie

Echogeleide chirurgie voor mammacarcinoom

Echogeleide chirurgie voor mammacarcinoom Echogeleide chirurgie voor mammacarcinoom Een prospectief gerandomiseerd onderzoek N.M.A. Krekel M.H. Haloua M.P. van den Tol S. Meijer Chirurgische oncologie VU Universitair Medisch Centrum Incidentie

Nadere informatie

Evidence based Medicine II Korte casus III

Evidence based Medicine II Korte casus III Evidence based Medicine II Korte casus III Sil van Cauwenberghe Melissa De Henau Tutor: Chelsey Plas Clinicus: Prof. Dr. Waelput 17/02/15 pag. 1 Inhoud Probleemlijst Differentiaaldiagnoses Cyste Lymfekliermetastase

Nadere informatie

Thoracoscopische resectie technieken bij longtumoren

Thoracoscopische resectie technieken bij longtumoren Thoracoscopische resectie technieken bij longtumoren Dr. Ludo Verougstraete Dienst Vasculaire en Thoracale Heelkunde Historiek Definitie en Voordelen van VATS longresectie Strategieën in verband met veiligheid

Nadere informatie

BTS- (2001) en ACCP richtlijn (2007) deze limiet aanbevelen. Verbeterde perioperatieve

BTS- (2001) en ACCP richtlijn (2007) deze limiet aanbevelen. Verbeterde perioperatieve Richtlijn: Preoperatieve cardiopulmonale evaluatie Of de patiënt met longkanker heelkundige resectie kan ondergaan, hangt af van meerdere factoren. Preoperatieve functionele evaluatie verloopt systematisch,

Nadere informatie

Het bronchuscarcinoma Incidentie, symptomen en diagnose. Dr. M. Delanote Pneumoloog A.Z. St.-Dimpna, Geel

Het bronchuscarcinoma Incidentie, symptomen en diagnose. Dr. M. Delanote Pneumoloog A.Z. St.-Dimpna, Geel 1 Het bronchuscarcinoma Incidentie, symptomen en diagnose Dr. M. Delanote Pneumoloog A.Z. St.-Dimpna, Geel 2 1. Incidentie 2. Etiologie 3. Types 4. Symptomen 5. Diagnose 1. Incidentie 3 Vlaamse liga tegen

Nadere informatie

Pancreascarcinoom en kansen voor de toekomst

Pancreascarcinoom en kansen voor de toekomst 18 mei 2006 Jaarbeurs Utrecht Pancreascarcinoom en kansen voor de toekomst Jan Ouwerkerk Research Coördinator Oncologie Leids Universitair Medisch Centrum Pancreas Carcinoom Incidencie: 33.730 nieuwe patiënten

Nadere informatie

19 Haemoptoe. Probleemlijst. Specifieke anamnese. Differentiële diagnose. Haemoptoe Differentiële diagnose. Specifiek lichamelijk onderzoek

19 Haemoptoe. Probleemlijst. Specifieke anamnese. Differentiële diagnose. Haemoptoe Differentiële diagnose. Specifiek lichamelijk onderzoek 45-Chirurgie 19 01-06-2005 11:00 Pagina 369 369 19 Haemoptoe S. Meijer Een 78-jarige man wordt naar de longarts verwezen in verband met haemoptoe. Wat zou u nog meer willen weten? Specifieke anamnese De

Nadere informatie

Longkanker en nieuwe ontwikkelingen. Dr. SA Smulders longarts

Longkanker en nieuwe ontwikkelingen. Dr. SA Smulders longarts Longkanker en nieuwe ontwikkelingen Dr. SA Smulders longarts Indeling Cijfers over longkanker Een vlekje op de foto, en wat dan? - Diagnostiek - Stadiering - Behandelplan Behandelmogelijkheden Nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

chirurgische behandeling van kanker

chirurgische behandeling van kanker chirurgische behandeling van kanker p1 chirurgische behandeling van kanker p2 geen how I do it p3 wet van de afnemende meeropbrengst 2009 p4 chirurgische oncologie trends laatste 100 jaar meer is beter

Nadere informatie

ONCOLOGISCH HANDBOEK PNEUMOLOGIE laatste update december 2012

ONCOLOGISCH HANDBOEK PNEUMOLOGIE laatste update december 2012 ONCOLOGISCH HANDBOEK PNEUMOLOGIE laatste update december 2012 NOW is een samenwerkingsverband op vlak van Oncologie tussen volgende ziekenhuizen: 1 Inhoud 1. Staging van longkanker volgens de 7 e editie

Nadere informatie

Oligometastasen: Echt of wishfull thinking? Dirk De Ruysscher, MD, PhD Radiation Oncologist University Hospitals Leuven/ KU Leuven Leuven, Belgium

Oligometastasen: Echt of wishfull thinking? Dirk De Ruysscher, MD, PhD Radiation Oncologist University Hospitals Leuven/ KU Leuven Leuven, Belgium Oligometastasen: Echt of wishfull thinking? Dirk De Ruysscher, MD, PhD Radiation Oncologist University Hospitals Leuven/ KU Leuven Leuven, Belgium Casus 65-jaar oude blanke vrouw 20 pak jaren Gestopt met

Nadere informatie

Nederlandse introductie en samenvatting voor niet-ingewijden

Nederlandse introductie en samenvatting voor niet-ingewijden Nederlandse introductie en samenvatting voor niet-ingewijden 157 Introductie In de Westerse wereld is het aantal mensen dat slokdarmkanker krijgt de laatste jaren sterk toegenomen. In 1989 werd de diagnose

Nadere informatie

(Neo)adjuvante chemotherapie bij het rectumcarcinoom. Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam

(Neo)adjuvante chemotherapie bij het rectumcarcinoom. Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam (Neo)adjuvante chemotherapie bij het rectumcarcinoom Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam Adjuvante chemotherapie bij rectumcarcinoom in Nederland Geloof Gewoonte Evidence-based medicine

Nadere informatie

Robot Chirurgie R. van Hillegersberg

Robot Chirurgie R. van Hillegersberg Robot Chirurgie Toename incidentie slokdarm ca NL Harbers MM (RIVM), Wilk EA van der (RIVM), Wijnhoven BPL (Flinders Medical Centre, South Australia). Zijn er verschillen tussen Nederland en andere landen?

Nadere informatie

Kwaliteitsindicatoren inzake borstkanker

Kwaliteitsindicatoren inzake borstkanker Kwaliteitsindicatoren inzake borstkanker Hieronder vindt u de resultaten van de Borstkliniek van az Sint-Blasius. De Borstkliniek werd opgestart in 2002 en behandelt jaarlijks ruim 200 nieuwe patiënten

Nadere informatie

Richtlijn: Thorax wand tumoren

Richtlijn: Thorax wand tumoren Richtlijn: Thorax wand tumoren Primaire thoraxwand tumoren zijn een multidisciplinaire topic waar verschillende groepen aan samenwerken. Ze komen zelden voor. Een overzicht van de verschillende histologische

Nadere informatie

Meer sparend bestraling van de axilla? Less is more (than enough) Nicola Russell

Meer sparend bestraling van de axilla? Less is more (than enough) Nicola Russell Meer sparend bestraling van de axilla? Less is more (than enough) Nicola Russell Techniek tot nu toe Conventionele simulatie Virtuele simulatie Techniek voor okselbestraling Klier levels I III Plexus brachialis

Nadere informatie

Behandeling Prostaatkanker

Behandeling Prostaatkanker Behandeling Prostaatkanker - Informatieavond 7 december 2011 VUmc Cancer Center Amsterdam André N. Vis, M.D., Ph.D., uroloog Minimaal Invasieve Urologie en Robot Urologie VUmc Amsterdam Behandeling Prostaatkanker

Nadere informatie

Cover Page. Author: Dikken, Johannes Leen Title: Gastric cancer : staging, treatment, and surgical quality assurance Issue Date: 2012-09-26

Cover Page. Author: Dikken, Johannes Leen Title: Gastric cancer : staging, treatment, and surgical quality assurance Issue Date: 2012-09-26 Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19858 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Dikken, Johannes Leen Title: Gastric cancer : staging, treatment, and surgical

Nadere informatie

Project Kwaliteitsindicatoren Borstkanker 2007-2008

Project Kwaliteitsindicatoren Borstkanker 2007-2008 Project Kwaliteitsindicatoren 2007-2008 De borstkliniek: Iedere nieuwe diagnose van een borsttumor dient door de borstkliniek te worden geregistreerd bij het Nationaal Kankerregister. Het Project Kwaliteitsindicatoren

Nadere informatie

Evoluties in de primaire en secundaire preventie van baarmoederhalskanker. Koen Traen

Evoluties in de primaire en secundaire preventie van baarmoederhalskanker. Koen Traen Evoluties in de primaire en secundaire preventie van baarmoederhalskanker Koen Traen Baarmoederhalskanker Baarmoederhalskanker Baarmoederhalskanker Life-time risico in België 1 2% 600 nieuwe gevallen/jaar

Nadere informatie

Peniscarcinoom in Nederland, voorbeeld van gecentraliseerde zorg? Simon Horenblas. Afdeling urologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam

Peniscarcinoom in Nederland, voorbeeld van gecentraliseerde zorg? Simon Horenblas. Afdeling urologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Peniscarcinoom in Nederland, voorbeeld van gecentraliseerde zorg? Simon Horenblas Afdeling urologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Prostaatkanker: 11.000 Oncologie Nederland Borstkanker: 14.000 Peniscarcinoom

Nadere informatie

INLEIDING kwaliteitsindicatoren.

INLEIDING kwaliteitsindicatoren. INLEIDING Om objectief zicht te krijgen op de resultaten en de geleverde kwaliteit van onze patiëntenzorg, heeft het A.Z. St.-Dimpna in 2013 besloten in het Vlaamse indicatorenproject voor patiënten en

Nadere informatie

Vlaams Indicatoren Project VIP²

Vlaams Indicatoren Project VIP² Vlaams Indicatoren Project VIP² Op initiatief van de Vlaamse Vereniging van Hoofdartsen, Icuro, Zorgnet Vlaanderen en de Vlaamse overheid, is het Vlaamse VIP 2 -indicatorenproject opgericht. Samen met

Nadere informatie

Aspergillus-infecties: chirurgische (on)mogelijkheden. Dr M.A. Paul Afdeling cardiothoracale chirurgie VU medisch centrum Amsterdam

Aspergillus-infecties: chirurgische (on)mogelijkheden. Dr M.A. Paul Afdeling cardiothoracale chirurgie VU medisch centrum Amsterdam Aspergillus-infecties: chirurgische (on)mogelijkheden Dr M.A. Paul Afdeling cardiothoracale chirurgie VU medisch centrum Amsterdam Disclaimer: Medical teachers know...that half of what they teach is not

Nadere informatie

Vlaams Indicatoren Project VIP²: borstkankerindicatoren

Vlaams Indicatoren Project VIP²: borstkankerindicatoren Vlaams Indicatoren Project VIP²: borstkankerindicatoren Op initiatief van de Vlaamse Vereniging van Hoofdartsen, Icuro, Zorgnet Vlaanderen en de Vlaamse overheid, is het Vlaamse VIP 2 -indicatorenproject

Nadere informatie

Casus 1 (3) Komt op poli, laat bloedbeeld prikken Uitslag: Normaalwaarden? T.a.v. Trombopenie: waar let je op? Wat nu? Hb 3.8 L 2.

Casus 1 (3) Komt op poli, laat bloedbeeld prikken Uitslag: Normaalwaarden? T.a.v. Trombopenie: waar let je op? Wat nu? Hb 3.8 L 2. Casus 1 Man, 67 jaar, NSCLC, stadium IIIA (tumor re-long+ positieve lymfklieren mediastinum) Bezig met radiotherapie (5 weken), met wekelijks korte kuur chemotherapie Nu in 3e week, afgelopen week geen

Nadere informatie

Maligne pleura exsudaat

Maligne pleura exsudaat Maligne pleura exsudaat Regionale richtlijn IKL, Versie: 1.1 Laatst gewijzigd: 25-10-2005 Methodiek: Consensus based Verantwoording: IKL werkgroep bronchuscarcinomen Inhoudsopgave Algemeen...1 Diagnostiek...2

Nadere informatie

Procare : kwaliteitsbewaking van de behandeling van het rectumcarcinoom in België

Procare : kwaliteitsbewaking van de behandeling van het rectumcarcinoom in België Definitie rectumtumor Procare : kwaliteitsbewaking van de behandeling van het rectumcarcinoom in België Dr L. Deruyter Digestieve Oncologische Heelkunde AZ Sint-Jan Brugge-Oostende Campus Henri Serruys

Nadere informatie

Hodgkin lymfoom 2014. Dr. A. Van Hoof, hematologie Brugge

Hodgkin lymfoom 2014. Dr. A. Van Hoof, hematologie Brugge Hodgkin lymfoom 2014 Dr. A. Van Hoof, hematologie Brugge Wat is Hodgkin lymfoom? Waarom bij mij? Diagnose en stadiumbepaling Behandeling Laattijdige verwikkelingen Lymfomen Ziekte van Hodgkin of Hodgkin

Nadere informatie

Toelichting bij de resultaten van het Vlaams Indicatoren Project (VIP²)

Toelichting bij de resultaten van het Vlaams Indicatoren Project (VIP²) Toelichting bij de resultaten van het Vlaams Indicatoren Project (VIP²) Resultaten behandeling borstkanker Recent werden de resultaten van het Vlaams Indicatoren Project (VIP²) gepubliceerd met betrekking

Nadere informatie

Disseminatiediagnostiek bij locoregionaal recidief van mammacarcinoom: klinische praktijk en perspectief voor PET

Disseminatiediagnostiek bij locoregionaal recidief van mammacarcinoom: klinische praktijk en perspectief voor PET Disseminatiediagnostiek bij locoregionaal recidief van mammacarcinoom: klinische praktijk en perspectief voor PET F.J. van Oost 1, J.J.M. van der Hoeven 2,3, O.S. Hoekstra 3, A.C. Voogd 1,4, J.W.W. Coebergh

Nadere informatie

kankerzorg in het MC Leeuwarden

kankerzorg in het MC Leeuwarden kankerzorg in het MC Leeuwarden nieuw gediagnosticeerde tumoren en hun primaire behandelingen IKNL in samenwerking met oncologiecommissie MCL Februari 2015 inhoudsopgave Versie Definitief Totstandkoming

Nadere informatie

5.4 Gastro-intestinaal

5.4 Gastro-intestinaal 5.4 Gastro-intestinaal 5.4.1 Indicator: Deelname aan de Dutch UpperGI Cancer Audit (DUCA) De mortaliteit en morbiditeit van de chirurgische behandeling van slokdarmkanker heeft de laatste jaren veel aandacht

Nadere informatie

IKZ - 7 dec 2006 Adjuvante en Neo-adjuvante Chemotherapie na curatief geopereerd NSCLC

IKZ - 7 dec 2006 Adjuvante en Neo-adjuvante Chemotherapie na curatief geopereerd NSCLC IKZ - 7 dec 2006 Adjuvante en Neo-adjuvante Chemotherapie na curatief geopereerd NSCLC Erik van der Heijden, longarts UMC St Radboud 2005 CBS: Kanker belangrijkste doodsoorzaak in NL Longkanker verantwoordelijk

Nadere informatie

The Belgian Pulmonary Function Study: the Belgian Thoracic Society

The Belgian Pulmonary Function Study: the Belgian Thoracic Society The Belgian Pulmonary Function Study: the Belgian Thoracic Society Historische context Nomenclatuur van longfunctie onderzoek onder vuur Geen evidentie dat weerstandsmeting nuttig is in de diagnostiek

Nadere informatie

BVP 06/12/2014 Werkgroep voor Pneumologie Verpleegkundigen THORAXTRAUMA Waar lucht en bloed overal kunnen kruipen

BVP 06/12/2014 Werkgroep voor Pneumologie Verpleegkundigen THORAXTRAUMA Waar lucht en bloed overal kunnen kruipen BVP 06/12/2014 Werkgroep voor Pneumologie Verpleegkundigen THORAXTRAUMA Waar lucht en bloed overal kunnen kruipen Paul E.Van Schil, MD Dienst Thorax- en Vaatheelkunde UA - UZ Antwerpen Thoraxtrauma algemene

Nadere informatie

Richtlijn Niet-kleincellig longcarcinoom; stadiëring en behandeling

Richtlijn Niet-kleincellig longcarcinoom; stadiëring en behandeling voor de praktijk Richtlijn Niet-kleincellig longcarcinoom; stadiëring en behandeling J.P.van Meerbeeck, C.C.E.Koning, V.C.G.Tn-Heijnen, A.G.Boekema, C.J.E.Kaandorp en J.S.Burgers* Er is een landelijke,

Nadere informatie

Maagkanker Multimodale behandeling anno 2014. Henk Boot, MDL-arts 10 januari 2014

Maagkanker Multimodale behandeling anno 2014. Henk Boot, MDL-arts 10 januari 2014 Maagkanker Multimodale behandeling anno 2014 Henk Boot, MDL-arts 10 januari 2014 Prognose bij maagkanker Prognose maagkanker : TNM 7 (2010) Marelli 2012 In: de Manzoni et al. Surgery in the multimodal

Nadere informatie

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies Center of Research on Psychology in Somatic diseases Lonneke van de Poll Franse, Integraal Kankercentrum

Nadere informatie

Maligne melanoma Belang van sentinelklierbiopsie

Maligne melanoma Belang van sentinelklierbiopsie Maligne melanoma Belang van sentinelklierbiopsie Annemie Rutten Medische Oncologie AZ St. Augustinus Maligne melanoma 10% van alle huidkankers, maar meest agressieve. Incidentie van maligne melanoma neemt

Nadere informatie

Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort. 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk

Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort. 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk Siemens Biograph true point PET/CT 40 slice Sinds 21 januari 2011 Sinds

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER (2007-2008) Handleiding bij fase 1: Validatie van de individuele resultaten

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER (2007-2008) Handleiding bij fase 1: Validatie van de individuele resultaten KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER (2007-2008) Handleiding bij fase 1: Validatie van de individuele resultaten 1 2 Op initiatief van de Vlaamse Overheid, de Vlaamse Vereniging van Hoofdartsen,

Nadere informatie

Aanvraag gegevens ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek

Aanvraag gegevens ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek Aanvraag gegevens ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek Registratie waarvan gegevens worden opgevraagd: DSCA Contactpersoon: Naam: Mw. Drs. J. t Lam - Boer Centrum/ziekenhuis: Radboud umc Adres: Postbus

Nadere informatie

- incidentele bevinding zonder klachten - weigering van chirurgische behandeling - slechte algehele conditie waardoor chirurgie niet verantwoord is

- incidentele bevinding zonder klachten - weigering van chirurgische behandeling - slechte algehele conditie waardoor chirurgie niet verantwoord is Auteur Soort studie Aantal patiënten Lee 2013 Qurashi Systematic review 1999-2011 Systematic review 1999-2011 Radiotherapie / Chirurgie (meestal gevolgd door ) 377 Conservatief waaronder Inclusiecriteria

Nadere informatie

EuroSCORE. Wat kunnen we ermee? Wat doen we ermee? l. Noyez. CNE Thoraxchirurgie 15 april 2014

EuroSCORE. Wat kunnen we ermee? Wat doen we ermee? l. Noyez. CNE Thoraxchirurgie 15 april 2014 Wat kunnen we ermee? Wat doen we ermee? l. Noyez CNE Thoraxchirurgie 15 april 014 Disclosures Cardio-thoracaal chirurg Radboudumc, Nijmegen Bestuurslid NVT voorzitter com kwaliteit Bestuurslid BHN to construct

Nadere informatie

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline?

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Joost Hoekstra, internist, AMC Potentiële belangenverstrengeling Klinische Diabetologie AMC ontvangt sponsoring van cq doet projecten met

Nadere informatie

Comorbiditeit en oncologische zorg voor ouderen

Comorbiditeit en oncologische zorg voor ouderen Comorbiditeit en oncologische zorg voor ouderen Huub Maas, klinisch geriater TweeSteden ziekenhuis Tilburg IKZ Eindhoven Rotterdam 19-11-2008 Definities Comorbiditeit: bijkomende ziekte(n) naast de index

Nadere informatie

Richtlijnen Pneumologie

Richtlijnen Pneumologie Laarbeeklaan 101 1090 Brussel Oncologisch Handboek Richtlijnen Pneumologie Bronchuscarcinoom V2.2015 Bronchuscarcinoom - ICD-O C34 INHOUD 1 DIAGNOSTIEK EN STADIËRING... 3 1.1 Histologische diagnose...

Nadere informatie

PREOPERATIEF LONGFUNCTIEONDERZOEK

PREOPERATIEF LONGFUNCTIEONDERZOEK PREOPERATIEF LONGFUNCTIEONDERZOEK Kan de patiënt een longresectie ondergaan? JA van Noord Atrium medisch centrum Heerlen Wat is het risico op postoperatieve pulmonale complicaties bij een patiënt met een

Nadere informatie

Aandeel van patiënten met invasieve borstkanker waarbij een ER, PR en/of HER2 statusbepaling werd uitgevoerd vóór enige systemische behandeling

Aandeel van patiënten met invasieve borstkanker waarbij een ER, PR en/of HER2 statusbepaling werd uitgevoerd vóór enige systemische behandeling Status bepaling: 99,4% Aandeel van patiënten met invasieve borstkanker waarbij een ER, PR en/of HER2 statusbepaling werd uitgevoerd vóór enige systemische behandeling Vóór het starten van de behandeling

Nadere informatie

Head and neck orofarynxcarcinomen formulier voor registratie nieuwe diagnose

Head and neck orofarynxcarcinomen formulier voor registratie nieuwe diagnose Head and neck: orofarynxcarcinoomregistratieformulier (nieuwe diagnose) 1/7 08/10/2012 Head and neck orofarynxcarcinomen formulier voor registratie nieuwe diagnose Alle variabelen zijn verplicht in te

Nadere informatie

EGFR klinische relevantie bij longkanker

EGFR klinische relevantie bij longkanker EGFR klinische relevantie bij longkanker Longkanker oud Incidentie Histologie Stadiëring Behandeling roken EGFR Pathofysiologie Behandeling Varia Erik Thunnissen ethunnissen@vumc.nl 3. VIKC 2005 Incidentie

Nadere informatie

Oncologie 2015 Handboek met indicatoren en normen voor tien oncologische aandoeningen. Versie juli 2014

Oncologie 2015 Handboek met indicatoren en normen voor tien oncologische aandoeningen. Versie juli 2014 Oncologie 2015 Handboek met indicatoren en normen voor tien oncologische aandoeningen Versie juli 2014 VGZ kiest voor kwaliteit VGZ staat voor zorg van goede medische kwaliteit, die klantvriendelijk en

Nadere informatie

2014 T4 tumoren/ thoraxwand doet mee, wat nu?

2014 T4 tumoren/ thoraxwand doet mee, wat nu? 2014 T4 tumoren/ thoraxwand doet mee, wat nu? Marie-Jeanne Vrancken Peeters Antoni van Leeuwenhoek NKI 2014 Locally advanced mc, Wat nu? Marie-Jeanne Vrancken Peeters Antoni van Leeuwenhoek NKI Locally

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek M. Lacko KNO-arts/Hoofd-hals oncoloog Oncologie symposium, Maastricht 21 mei 2015 Indeling presentatie 1. Incidentie en epidemiologie

Nadere informatie

OLIJFdag 3 oktober 2015

OLIJFdag 3 oktober 2015 OLIJFdag 3 oktober 2015 Nieuwe behandelingen bij eierstokkanker Els Witteveen Internist-oncoloog Huidige en nieuwe inzichten Intraperitoneale toediening Toevoeging van bevacizumab Dose dense toediening

Nadere informatie

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie Is Orthopedische Manuele Therapie nog Orthopedische Manuele Therapie? Zijn de huidige paradigma shifts wenselijk?

Nadere informatie

Analyse en behandeling bij verdenking op maligniteit bij de oudste ouderen

Analyse en behandeling bij verdenking op maligniteit bij de oudste ouderen Dr. M.E. Hamaker Klinisch geriater mhamaker@diakhuis.nl Analyse en behandeling bij verdenking op maligniteit bij de oudste ouderen Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

Maligne pleura exsudaat

Maligne pleura exsudaat Maligne pleura exsudaat Regionale richtlijn IKL, Versie: 1.1 Datum Goedkeuring: 25-10-2005 Methodiek: Consensus based Verantwoording: IKL werkgroep bronchuscarcinomen Inhoudsopgave Algemeen...1 Diagnostiek...2

Nadere informatie

Osteonecrosis of the jaw (ONJ)

Osteonecrosis of the jaw (ONJ) INLEIDING Welkom 1 2 Osteonecrosis of the jaw (ONJ) Hoe kunnen we dit voorkomen en als het toch optreedt, hoe kunnen we het managen? 3 Complication of bisphosphonate and denosumab use 1 Dit ga je echter

Nadere informatie

Kwaliteit vanuit financieel perspectief: beperkingen en kansen. Prof. Rob Tollenaar (DICA) Johannes Govaert (DICA) Wouter van Dijk (X-IS)

Kwaliteit vanuit financieel perspectief: beperkingen en kansen. Prof. Rob Tollenaar (DICA) Johannes Govaert (DICA) Wouter van Dijk (X-IS) Kwaliteit vanuit financieel perspectief: beperkingen en kansen Prof. Rob Tollenaar (DICA) Johannes Govaert (DICA) Wouter van Dijk (X-IS) 13:45 14:15 14:35 Johannes Govaert Dutch Value Based Healthcare

Nadere informatie

Stagering en prognose TNM stagering volgens de classificatie van de International Mesothelioma Interest Group (IMIG) wordt toegelicht in de tabel.

Stagering en prognose TNM stagering volgens de classificatie van de International Mesothelioma Interest Group (IMIG) wordt toegelicht in de tabel. Richtlijn: Mesothelioom Mesothelioom is een tumor van het longvlies (80%), meer zeldzaam ook van het buikvlies, het pericard of de tunica vaginalis. Op basis van gegevens van het Belgisch Kankerregister

Nadere informatie

INLEIDING kwaliteitsindicatoren.

INLEIDING kwaliteitsindicatoren. INLEIDING Om objectief zicht te krijgen op de resultaten en de geleverde kwaliteit van onze patiëntenzorg, heeft het Borstcentrum Zuiderkempen (ziekenhuizen Geel-Mol) in 2013 besloten in het Vlaamse indicatorenproject

Nadere informatie

Unilaterale diafragma hoogstand. MR Ghamati

Unilaterale diafragma hoogstand. MR Ghamati Unilaterale diafragma hoogstand. MR Ghamati Inleiding Etiologie Risicofactoren en oorzaken Diagnostisering Kliniek Diafragma plicatie Review Conclusie Etiologie Oorzaken van een hoogstand van hemidiafragma

Nadere informatie

NEDERLANDSE 8 SAMENVAT TING VooR NIET-INGEWIJDEN PTER A H C

NEDERLANDSE 8 SAMENVAT TING VooR NIET-INGEWIJDEN PTER A H C Nederl andse samenvat ting voor nie t-inge wijden 8 CHAPTER nederlandse samenvatting Inleiding In 2006 rookte 28% van de Nederlandse bevolking gemiddeld 15 sigaretten per dag. Jaarlijks overlijden circa

Nadere informatie

19 mei 2009 Jaarbeurs Utrecht. Longkanker. Nieuwe inzichten en aanpak. Annemieke Kreiter Nurse practitioner oncologie SKB Winterswijk

19 mei 2009 Jaarbeurs Utrecht. Longkanker. Nieuwe inzichten en aanpak. Annemieke Kreiter Nurse practitioner oncologie SKB Winterswijk 19 mei 2009 Jaarbeurs Utrecht Longkanker Nieuwe inzichten en aanpak Annemieke Kreiter Nurse practitioner oncologie SKB Winterswijk Met dank aan Diane Paolilli, Elizabeth Waxman en Cynthia Chernecky Cijfers

Nadere informatie

Evidence zoeken @ WWW

Evidence zoeken @ WWW Evidence zoeken @ WWW Dirk Ubbink Evidence Based Surgery 2011 Informatie Jaarlijks: >20.000 tijdschriften en boeken MEDLINE: >6.700 tijdschriften Jaarlijks 2 miljoen artikelen gepubliceerd 5500 publicaties

Nadere informatie

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014 Mindfulness binnen de (psycho) oncologie Else Bisseling, 16 mei 2014 (Online) Mindfulness-Based Cognitieve Therapie voor kankerpatiënten. (Cost)effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT)

Nadere informatie

De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van. Leven

De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van. Leven De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van Leven The Effects of the Kanker Nazorg Wijzer on Psychological Distress and Quality of Life Miranda H. de Haan Eerste

Nadere informatie

Op de bres voor arbeidshygiëne!

Op de bres voor arbeidshygiëne! Op de bres voor arbeidshygiëne! NVvA 19 maart 2015 Workshop J Op de bres voor arbeidshygiëne! NVvA 19 maart 2015 Workshop J Drie kwarts - maat Deel 1 Deel 2 Deel 3 Gezondheidsbewaking Jos Rooijackers,

Nadere informatie

Adjuvant!! Online ~ Wanneer helpt het en wanneer niet?

Adjuvant!! Online ~ Wanneer helpt het en wanneer niet? Adjuvant!! Online ~ Wanneer helpt het en wanneer niet? Stella Mook NKI symposium Amsterdam, Oktober 2009 www.adjuvantonline.com Informatie Input Natural Mortality Tx benefit Breast Cancer Mortality Huidige

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie