Servicedocument. Basisexamen informatiesystemen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Servicedocument. Basisexamen informatiesystemen"

Transcriptie

1 Servicedocument Basisexamen informatiesystemen Datum: oktober 2013 Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, opgeslagen in een dataverwerkend systeem of uitgezonden in enige vorm door middel van druk, fotokopie of welke andere vorm dan ook zonder toestemming van Associatie/Exin. Associatie/Exin, 2013 p. 1 van 15

2 INHOUD 1. Leeswijzer Beschrijving van het examen... 5 Naam examen... 5 Inleiding... 5 Plaats in iea raamwerk... 5 Globale inhoud... 5 Doelgroep... 5 Voorkennis/niveau... 5 Vervolg... 6 Competenties... 6 Toetsvorm... 6 Indicatie studielast Examenspecificaties... 7 Examenonderwerpen... 7 Eindtermen en examenspecificaties... 7 Toelichting op eindtermen en examenspecificaties Bronnen Boeken Artikelen Samenhang bronnen en eindtermen Toetsmatrijs Examengegevens Matrijs Bijlagen: - Gebruikte termen volgens de gereviseerde versie van Bloom Associatie/Exin, 2013 p. 2 van 15

3 1. Leeswijzer Elk iea examen heeft een servicedocument. Een servicedocument beschrijft welke onderwerpen worden getoetst en op welke wijze het examen is opgebouwd. Het document biedt daarmee voor opleiders een handvat bij de voorbereiding van haar studenten op het examen. Voor studenten is een apart voorbereidingsdocument beschikbaar. Het servicedocument bevat de volgende onderwerpen: een beschrijving van het examen; een overzicht van de onderwerpen en een beschrijving van de exameneisen en specificaties; de onderliggende bronnen; de toetsmatrijs. Beschrijving van het examen In de beschrijving van het examen komen aan de orde: Inleiding; Plaats in het iea raamwerk: de plaats van het examen in het iea raamwerk en de relevantie van het examen in de beroepspraktijk; Globale inhoud: een korte beschrijving van de onderwerpen waaruit het examen bestaat; Doelgroep: voor wie het examen is bedoeld; Voorkennis: welke kennis vooraf als bekend wordt verondersteld; Vervolg: welk examen kan aansluitend op dit examen gedaan worden; Competenties: welke competenties worden getoetst bij dit examen. Dit zal plaatsvinden aan de hand van het Europese Competence Framework (e-cf); Toetsvorm: met welk type vragen de toetsing plaatsvindt; Studielast: een indicatie van het aantal studiebelastingsuren. Examenspecificaties In dit hoofdstuk worden de onderwerpen, eindtermen en de nadere examenspecificaties weergegeven. Het examen is geconcentreerd rondom een aantal hoofdonderwerpen. Deze worden vervolgens vertaald in eindtermen c.q. exameneisen. De eindtermen geven op hoofdlijnen aan wat een kandidaat moet kennen en kunnen. De examenspecificaties zijn een gedetailleerde beschrijving van deze termen. Gebruikmakend van de taxonomie van Bloom zijn er drie soorten specificaties: 1. specificaties waarbij een kandidaat iets moet kennen met als doel zaken te reproduceren, op te sommen, te beschrijven, te herkennen, verbanden te leggen en/of te definiëren. Dit leidt tot kennisvragen. 2. specificaties waarbij een kandidaat inzicht dient te hebben in zaken met als doel te selecteren en samen te vatten, te verklaren, te onderbouwen, uit te leggen (in eigen woorden), verschillen te duiden en/of voorbeelden te geven. Dit leidt tot begripsvragen. 3. specificaties waarbij een kandidaat zaken toe moet kunnen passen met als doel oplossingen voor te stellen, een situatie met kennis van zaken aan te pakken, een test uit te voeren en/of concrete gevallen te toetsen aan abstracte definities. Dit leidt tot toepassingsvragen. Bronnen In het bronnenoverzicht worden de bronnen opgesomd die geacht worden bekend te zijn bij het examen. Hiermee wordt wederom een nadere specificatie van de onderwerpen aangebracht. Per exameneis wordt aangegeven welke literatuur en andere bronnen hieraan gekoppeld zijn. Uiteraard zijn het daarmee niet de enige bronnen die geschikt zijn om zich voor te bereiden op het examen, maar ze bieden een gezamenlijk kader en zullen daarom ook door de examenopstellers gebruikt worden als referentie. Associatie/Exin, 2013 p. 3 van 15

4 Toetsmatrijs Tot slot geeft de toetsmatrijs de opbouw van het examen weer. In de toetsmatrijs wordt aan de hand van het belang van elke exameneis aangegeven welk deel van de toets hierop betrekking heeft. Daarbij kent elk onderdeel een minimaal en een maximaal aantal vragen. Bijlagen In de bijlage wordt de terminologie zoals gebruikt bij de examenspecificaties toegelicht. Daarnaast is het iea raamwerk opgenomen om het bredere kader van het examen te schetsen. Associatie/Exin, 2013 p. 4 van 15

5 2. Beschrijving van het examen Naam examen Basisexamen Informatiesystemen Inleiding Bij iedere functie in de IT is een bepaalde hoeveelheid basiskennis nodig. Het begrijpen van de business en de vertaling naar de applicaties en de ICT infrastructuur zijn competenties die van een IT er gevraagd worden. Hierbij moet aangesloten worden bij internationale IT competenties en beroepsprofielen. Binnen het iea raamwerk heeft zich dit vertaald in een drietal basisexamens die zich ieder richten op steeds een ander systeem waarmee een IT er te maken krijgt. Het tweede is het basisexamen informatiesystemen. Plaats in iea raamwerk Dit examen is het tweede basisexamen in het iea raamwerk. In het onderstaande raamwerk is de positie van dit examen weergegeven: Globale inhoud Als eerste wordt in dit examen basiskennis over informatiesystemen getoetst. Vervolgens wordt ingegaan op de randvoorwaarden aan informatiesystemen. Dan wordt ingegaan op de analyse, structureren en modelleren van een informatiesysteem. Daarna komt de fase van het ontwikkelen en implementeren van een informatiesysteem aan bod, waarna tenslotte het beheer en de exploitatie van informatiesystemen wordt behandeld. Doelgroep Deze module is bedoeld als basiskennis voor mensen die meer inzicht willen krijgen in informatiesystemen. Voorkennis/niveau De kennis van het basisexamen bedrijfsprocessen wordt bekend verondersteld. Het betreft een examen op EQF 5 niveau en op e-cf 2 niveau. Associatie/Exin, 2013 p. 5 van 15

6 Vervolg Na dit examen kan het basisexamen infrastructuur (1.3) worden gedaan. Competenties In dit examen worden verschillende elementen van competenties van het e-cf getoetst. Bij een basisexamen betreffen dit voornamelijk kenniselementen. Hiermee wordt dus nog niet de competentie compleet afgetoetst, maar wordt een bijdrage geleverd aan het in een later stadium kunnen behalen van de betreffende competentie. Het betreft de volgende competenties uit het e-cf: A6 Ontwerp van applicaties A8 Duurzame ontwikkeling B1 Ontwerp en ontwikkeling B2 Systeemintegratie B3 Testen B4 Oplossingen implementeren C1 Gebruikersondersteuning C2 Ondersteunen van wijzigingen D3 Opleiding en training E8 Informatiebeveiligingsmanagement Toetsvorm De toetsing bestaat uit een examen met automatisch te corrigeren vragen. Indicatie studielast De gemiddelde studielast voor dit examen is 280 uur. Associatie/Exin, 2013 p. 6 van 15

7 3. Examenspecificaties Examenonderwerpen In het examen komen de volgende hoofdonderwerpen aan de orde: 1. Informatiesystemen 2. Randvoorwaarden aan informatiesystemen 3. Analyse, structureren en modelleren 4. Ontwikkelen en implementeren van informatiesystemen 5. Beheer en exploitatie van informatiesystemen Eindtermen en examenspecificaties 2.1 De kandidaat heeft inzicht in de functie en constructie van informatiesystemen K B T De kandidaat kent en heeft inzicht in het concept informatiesysteem De kandidaat kan het begrip informatiesysteem beschrijven De kandidaat kan concepten benoemen en beschrijven die met het begrip informatiesysteem samenhangen De kandidaat kan de systeemsoort die gerelateerd is aan informatiesysteem beschrijven aan de hand van relevante actor en informatie aspect.* De kandidaat kan een voorbeeld geven van een functie en een constructie oriëntatie van een informatiesysteem De kandidaat kan verschillende soorten informatiesystemen benoemen, beschrijven en herkennen.* De kandidaat kan herkennen of een beschrijving gaat over een informatiesysteem De kandidaat kan de elementen van het informatiesysteem benoemen, beschrijven en herkennen.* De kandidaat kan de relatie tussen elementen van het informatiesysteem beschrijven De kandidaat kan een voorbeeld geven van een informatiesysteem De kandidaat kan de geschiedenis en de ontwikkeling van informatiesystemen beschrijven De kandidaat kan verschillende informatiesystemen op een tijdlijn plaatsen De kandidaat kan de elementen van het informatiesysteem specificeren De kandidaat kan klanten, gebruikers en belanghebbenden beschrijven en herkennen De kandidaat kan de nieuwste technologieën benoemen en beschrijven De kandidaat kan de verschillende soorten platforms benoemen, beschrijven en herkennen.* De kandidaat kan de verschillen aangeven tussen soorten platforms De kandidaat kan de verschillende soorten programmatuur benoemen, beschrijven en herkennen.* De kandidaat kan de verschillen aangeven tussen soorten programmatuur De kandidaat kan het begrip webbased software beschrijven en Associatie/Exin, 2013 p. 7 van 15

8 verschillende soorten webbased software benoemen De kandidaat kan verschillende soorten programmeertalen benoemen en beschrijven.* 2.2 De kandidaat kent en heeft inzicht in de randvoorwaarden aan een informatiesysteem De kandidaat kan gebruikerseisen die aan een informatiesysteem worden gesteld benoemen, beschrijven, herkennen en relateren aan het informatiesysteem en de ontwikkeling daarvan.* De kandidaat kan kwaliteitseisen die aan een informatiesysteem worden gesteld benoemen, beschrijven, herkennen en relateren aan het informatiesysteem en de ontwikkeling daarvan.* De kandidaat kan eisen van duurzaamheid die aan een informatiesysteem worden gesteld benoemen, beschrijven, herkennen en relateren aan het informatiesysteem en de ontwikkeling daarvan De kandidaat kan eisen op gebied van beveiliging die aan een informatiesysteem worden gesteld benoemen, beschrijven, herkennen en relateren aan het informatiesysteem en de ontwikkeling daarvan De kandidaat kan van de verschillende eisen die gesteld worden door de organisatie aan een informatiesysteem voorbeelden geven De kandidaat kan de mogelijkheden om informatiesystemen te beveiligen benoemen en beschrijven.* De kandidaat kan, gegeven een bepaalde situatie, de mogelijkheden aangeven om informatiesystemen te beveiligen De kandidaat kan een aanpak beschrijven voor de interne audit van het informatiesysteem De kandidaat kan 'best practices' in en standaarden voor informatiebeveiligingsmanagement benoemen en beschrijven De kandidaat kan de opzet van en aandachtspunten bij een beveiligingsaudit beschrijven. 2.3 De kandidaat kent de principes van analyse, structureren en modelleren De kandidaat kan het belang aangeven van een informatieanalyse De kandidaat kan de basisprincipes van een informatieanalyse benoemen en beschrijven.* De kandidaat kan verschillende datamodelleringstechnieken benoemen en beschrijven.* De kandidaat kan het begrip gegevensontwerp beschrijven De kandidaat kan het begrip objectgeoriënteerd ontwerpen beschrijven De kandidaat kan de begrippen functioneel en technisch ontwerp beschrijven De kandidaat kan een functionele specificatie ontwerpen vanuit vastgestelde eisen De kandidaat kan moderne en klassieke methoden benoemen en de verschillen hiertussen aangeven.* 2.4 De kandidaat heeft inzicht in het ontwikkelen en implementeren van informatiesystemen De kandidaat kent aspecten van het informatieplan en de relatie met het informatiesysteem De kandidaat kan de begrippen informatieplan en informatieplanning beschrijven De kandidaat kan het belang aangeven van informatieplan en informatieplanning. Associatie/Exin, 2013 p. 8 van 15

9 De kandidaat kan de elementen van een informatieplan benoemen en beschrijven.* De kandidaat kan de relatie beschrijven tussen informatiestrategie, informatieplan en informatiesysteem De kandidaat kent en heeft inzicht in het ontwikkelen van informatiesystemen De kandidaat kan een vooronderzoek/haalbaarheidsstudie beschrijven en het belang ervan aangeven De kandidaat het verschil aangeven tussen functionele en nietfunctionele eisen De kandidaat kan beschrijven hoe functionele en niet-functionele eisen verzameld, geformaliseerd en gevalideerd moeten worden De kandidaat kan de verschillende methoden van systeemontwikkeling benoemen, beschrijven en herkennen.* De kandidaat kan de voor- en nadelen aangeven van de verschillende methoden van systeemontwikkeling De kandidaat kan de verschillen aangeven tussen de methoden van systeemontwikkeling De kandidaat kan, gegeven een bepaalde situatie, de geschiktheid van verschillende applicatieontwikkelingsmethoden beoordelen De kandidaat kan per methode het proces van systeemontwikkeling beschrijven, zodat hij/zij hierbij de verschillende fasen kan benoemen en beschrijven.* De kandidaat kan per fase van het systeemontwikkelproces: het doel, de activiteiten, eindproducten en de rol van de gebruiker aangeven De kandidaat kan ramingsmodellen en -gegevens om kosten van verschillende fasen van de softwarelevenscyclus te berekenen toepassen De kandidaat kan prototyping beschrijven en het belang ervan aangeven De kandidaat kan het gebruik van prototypen ter ondersteuning van het valideren van eisen beoordelen De kandidaat kan meeteenheden in relatie tot applicatieontwikkeling benoemen en beschrijven De kandidaat kan ontwerpprincipes voor gebruikersinterfaces benoemen en beschrijven.* De kandidaat kan de rol van de gebruiker bij het proces van systeemontwikkeling beschrijven De kandidaat kent de principes van testen en kan een eenvoudige test uitvoeren De kandidaat kan verschillende soorten testen benoemen en beschrijven.* De kandidaat kan het belang aangeven van de verschillende soorten testen De kandidaat kan het testproces beschrijven De kandidaat kan de onderdelen van een testplan benoemen De kandidaat kan eenvoudige testen uitvoeren geheel conform gedetailleerde voorschriften De kandidaat kent de principes van de invoering van informatiesystemen en kan individuele componenten verwijderen of installeren De kandidaat kan technologieën en normen tijdens implementatie benoemen en beschrijven. Associatie/Exin, 2013 p. 9 van 15

10 De kandidaat kan technologieën en normen tijdens implementatie toepassen, zodat hij/zij onder leiding en conform gedetailleerde instructies het verwijderen of installeren van individuele componenten uit kan voeren De kandidaat kan aandachtspunten benoemen en beschrijven bij systeemintegratie De kandidaat kan interfacing technieken tussen modules, systemen en componenten benoemen en beschrijven De kandidaat kan beschrijven hoe de systeemprestatie voor, tijdens en na de systeemintegratie gemeten kan worden De kandidaat kan prestatieanalysetechnieken benoemen en beschrijven De kandidaat kan technieken i.v.m. probleemmanagement benoemen en beschrijven De kandidaat kan methoden en technieken betreffende het samenstellen van software (packaging) en distribueren ervan benoemen en beschrijven De kandidaat kan aandachtspunten benoemen en beschrijven bij de conversie van bestanden en procedures De kandidaat kan aandachtspunten benoemen en beschrijven bij de overdracht aan de organisatie De kandidaat kan aandachtspunten benoemen en beschrijven bij de nazorg. 2.5 De kandidaat kent de principes van beheer en exploitatie van informatiesystemen en kan op een gebruikersverzoek reageren De kandidaat kan generieke organisatievormen van beheer benoemen en beschrijven.* De kandidaat kan de verschillende onderdelen van beheerprocessen en rollen, taken en verantwoordelijkheden daarbinnen benoemen en beschrijven De kandidaat kan de doelstellingen van beheer voor de korte en (middel)lange termijn beschrijven De kandidaat kan bij een bepaalde organisatievorm de specifieke beheervorm aangeven De kandidaat kan de verschillende soorten onderhoud benoemen en beschrijven.* De kandidaat kan het begrip wijzigingsbeheer beschrijven De kandidaat kan hulpmiddelen en technieken voor wijzigingsbeheer (change management) benoemen en beschrijven De kandidaat kan basiskennis en vaardigheden op gebied van gebruikersondersteuning benoemen en beschrijven De kandidaat kan basiskennis en vaardigheden op gebied van gebruikersondersteuning toepassen, zodat hij/zij in staat is om op gebruikersverzoeken te reageren De kandidaat kan eenvoudige incidenten oplossen en volgt daarbij voorgeschreven procedures De kandidaat kan geschikte pedagogische benaderingen en onderwijskundige methoden voor overdracht benoemen en beschrijven De kandidaat kan methoden om trainingsbehoeften te analyseren benoemen en beschrijven De kandidaat kan invulling geven aan les- en trainingsprogramma s die voldoen aan de ICT-opleidingsbehoeften van de klant. Associatie/Exin, 2013 p. 10 van 15

11 Toelichting op eindtermen en examenspecificaties In deze toelichting wordt met name aangegeven welke begrippen, concepten, definities etc. bekend worden verondersteld bij de specificaties De kandidaat weet dat informatiesystemen behoren tot systeemsoort: I-systeem (Informatie & Intelligentie); actor: rationele actor; informatie aspect: informa De kandidaat kent de verschillende soorten informatiesystemen: transactieverwerkingssystemen/ Transaction Processing Systems (TPS), Managementinformatiesystemen (MIS), beslissingsondersteunende systemen/ Decision Support Systems (DSS), Executive support systems (ESS), Workflowmanagementsystemen, Documentaire Informatie Systemen (DIS), Groupware De kandidaat kent de elementen van het informatiesysteem: mensen, middelen, procedures en regels gerelateerd aan informatieverzorging De kandidaat kent verschillende soorten platforms: besturingssystemen (Windows, Mac OS, Linux, Unix), browser platforms (Internet Explorer, Chrome, Mozilla Firefox, Safari), mobiele platforms (ios, Android, Windows, Blackberry) De kandidaat kent verschillende soorten programmatuur: systeem software (1. systeembeheerprogramma s (besturingssysteem/operating systems, databasemanagementsystemen, programma s voor netwerkbeheer en data communicatie); 2. Programmeertalen en ontwikkelomgevingen; 3. Systeemondersteunende programma s (utility programs) en application software (general purpose software (i.e. document production/ graphics software, spreadsheets, databases, multimedia, internet use, management applications/ productivity software), application specific software). Enterprise systemen, supply chain management systemen (SCM), customer relationship management systemen (CRM) De kandidaat kent verschillende soorten programmeertalen: Eerste generatie (machinecode), tweede generatie (assembleertalen), derde generatie (hogere programmeertalen (general purpose en special purpose), vierde generatie (4 GL), vijfde generatie (OO), zesde generatie (CBD) De kandidaat kent gebruikerseisen: volledigheid, relevantie, actualiteit, juistheid en nauwkeurigheid De kandidaat kent kwaliteitseisen: 1. betrouwbaarheid (juist, volledig, tijdig, geoorloofd), 2. continuïteit, 3. efficiëntie (snelheid van werken, gebruiksvriendelijkheid, aansluiting), 4. effectiviteit (dekkingsgraad, continuïteit, relevantie/ondersteuning) De kandidaat kent mogelijkheden om informatiesystemen te beveiligen: algemene maatregelen (m.b.t. programmatuur, apparatuur, exploitatie, gegevensbeveiliging, procedures bij de implementatie, administratieve organisatie) en beschermingsmaatregelen specifiek op applicaties gericht (invoerprocedures (autorisatie, dataconversie, gegevensbewerking, foutenafhandeling), verwerkingsprocedures, uitvoerprocedures). Toegangscontrole; firewalls, inbraakdetectiesystemen, antivirussoftware, Unified threat management (UTM) systemen; WEP; encryptie, SSL, S-http, digitale certificaten, Public key infrastructure, geautomatiseerde transactieverwerking, fouttolerante computersystemen, load balancing, recovery-oriented computing; Deep Packet Inspection (DPI), Managed Security Service Providers (MSSP s) De kandidaat kent basisprincipes van een informatieanalyse: precedentieanalyse, procesanalyse, eigenschappenanalyse De kandidaat kent verschillende datamodelleringstechnieken: gegevensgerichte benadering en objectgeoriënteerde benadering (UML) De kandidaat kent moderne methoden: agile, RAD en klassieke methoden: waterval methode De kandidaat kent elementen van een informatieplan: doel van het plan, redenen, Associatie/Exin, 2013 p. 11 van 15

12 huidige systemen/ situatie, nieuwe ontwikkelingen, managementstrategie, implementatieplan, budget De kandidaat kent de verschillende methoden van systeemontwikkeling: 1. lineair, 2. waterval (System Development Methodology (SDM) en Soft Systems Methodology (SSM), 3. evolutionair/ incrementeel (IAD, RAD). Systeemontwikkelingsmethoden met als uitgangspunt de uit te voeren functies (processen) van het informatiesysteem (ISAC (Information System Analysis of Changes), SASO (Systeem Analyse en Systeem Ontwerp), SADT (Structured Analysis and Design Technique) en Yourdon) en systeemontwikkelingsmethoden met als uitgangspunt gegevens (NIAM (Nijssens (of: Natuurlijke taal) Informatie Analyse Methode) en D2S2 (Development of Data Sharing Systems)) De kandidaat kent de fasen in het proces van systeemontwikkeling: definitiestudie, functioneel ontwerp, technisch ontwerp, bouw, acceptatietest, invoering, gebruik en beheer De kandidaat kent ontwerpprincipes voor gebruikersinterfaces: paneelcompositie, interfacepanelen, interface-elementen (tekstinvoerveld, drop-down, command button, ) De kandidaat kent verschillende soorten testen: unit test, systeemtest, acceptatietest De kandidaat kent generieke organisatievormen van beheer: functioneel beheer, applicatiebeheer, technisch beheer De kandidaat kent de verschillende soorten onderhoud: correctief, preventief, perfectief, adaptief, additief. Associatie/Exin, 2013 p. 12 van 15

13 4. Bronnen Voor het verkrijgen van de benodigde informatie, kan gebruik gemaakt worden van verschillende bronnen. In dit deel wordt aangegeven van welke bronnen is uitgegaan bij het vaststellen van de eindtermen en specificaties. Ook de opstellers van het examen maken gebruik van deze bronnen. Het is daarmee echter geen verplichte literatuur, maar een nadere specificering van de exameneisen. Het is de expertise van de opleider op welke wijze de kandidaten deze kennis tot zich nemen. Boeken a. Laudon, K.C. en J.P. Laudon, Bedrijfsinformatiesystemen, 11 e editie, Amsterdam: Pearson Education, 2010, isbn: b. Derksen, T. en Crins, H., AIV, Informatiekunde voor het HBO, 6 e uitgave, Academic service, 2011, ISBN c. Bocij, P. et al., Business Information Systems, 4 e editie, Pearson Education, 2008, ISBN d. Warmer, J. en Kleppe, A., praktisch UML, 5 e editie, Amsterdam Pearson Education, 2011, ISBN h. Looijen, M. en Hemmen, L. van, Beheer van informatiesystemen, 7 e druk, Academic Service, 2011, ISBN i. Pols, R. van der, BISL - een framework voor business informatiesystemen, 2 e druk, Van Haren, 2012, ISBN Artikelen e. Dietz, J.L.G., L-Paso the passage to professionalism; het raamwerk versie 2, 2001 f. Jagroep, E., Op weg naar duurzame software, in: Informatie april 2013, Den Haag: Bim Media. g. Spruijt, R., De gebruiker bepaalt, in: Informatie januari 2013, Den Haag: Bim Media. Samenhang bronnen en eindtermen a. H1, H2, b. H1,H3, c. H1, H2, e 2 a. H4 b. H6, H7, c. H4 2.2 a. H7, b H3, H6, H7, c. H15, f, g 2.3 a. H12, b. H11, H12, H14, c. H10, H11, d. H a. H13, b. H9 2 a. H12, b. H11 c. H7, H8, H10, d. H2 3 b. H11, H16 c. H12 4 b. H11, c. H b. H17 c. H16, h. H5 t/m 10, i. H4 Associatie/Exin, 2013 p. 13 van 15

14 5. Toetsmatrijs Examengegevens Examenvorm: Automatisch te corrigeren vragen Aantal vragen: 50 Examentijd: 150 min. Matrijs De toetsmatrijs geeft een overzicht van het minimaal en maximaal aantal vragen per eindterm en per vraagsoort in zowel percentage als feitelijk aantal vragen. Eindterm Specificatie Puntenverdeling in % Aantal vragen soort min max min max K B T ,2,3,4,5,6,7,8,10,11 20% 25% ,2,3,4,5,6,7, % 5% ,2,3,4,6,8,9,10 5% 15% % 5% % 5% ,2,3,4,5,6,8 10% 20% % 5% ,2,3,4 20% 25% ,2,3,5,8,9,11,13,14, ,2,3, ,3,4,5,6,7,8,9,10, % 5% ,10,12 5% 10% ,2,3,4,5,6,7,8,11,12 10% 20% ,10,13 2% 5% 1 3 Kennisvragen 60% 83% Begripsvragen 6% 15% 3 8 Toepassingsvragen 11% 25% 6 13 Totaal 100% 50 Associatie/Exin, 2013 p. 14 van 15

15 Bijlage: Gebruikte termen volgens de gereviseerde versie van Bloom 1 Kennis Inzicht Toepassen Term Beschrijven Samenhangende concepten beschrijven Essentie beschrijven Relatie of invloed beschrijven Benoemen Samenhangende concepten benoemen Herkennen Op een tijdlijn plaatsen Belang aangeven Voor- en nadelen aangeven Verklaren Voorbeeld geven Verschillen aangeven Schema lezen Zaken toepassen Passend middel selecteren Invulling geven Iets beoordelen Een plan opstellen Toelichting Een juiste beschrijving of definitie van het gevraagde aangeven. Aan de hand van een gegeven concept een juiste beschrijving van daaraan gerelateerde concepten aangeven. Aan de hand van een beschrijving of een andersoortige weergave de essentie van het gevraagde aangeven. Aan de hand van een beschrijving of een andersoortige weergave de onderlinge relatie tussen of invloed van gevraagde concepten aangeven. Een uitputtende en juiste opsomming van bij elkaar horende termen aangeven (bijv. soorten, typen van iets). Aan de hand van een gegeven concept een juiste opsomming van daaraan gerelateerde concepten aangeven. Aan de hand van een beschrijving of een andersoortige weergave het gevraagde herkennen. De chronologische volgorde van gevraagde concepten aangeven. Aan de hand van een beschrijving of een andersoortige weergave het belang van het gevraagde aangeven. Aan de hand van een beschrijving of een andersoortige weergave de vooren nadelen van het gevraagde aangeven. Aan de hand van een beschrijving of een andersoortige weergave een verklaring van het gevraagde aangeven. Aan de hand van een beschrijving of een andersoortige weergave een voorbeeld van het gevraagde aangeven. Aan de hand van een beschrijving of een andersoortige weergave de verschillen tussen gevraagde concepten aangeven. Een juiste interpretatie van een schema aangeven. Aan de hand van een beschrijving of een andersoortige weergave de juiste handelwijze aangeven. Aan de hand van een beschrijving of een andersoortige weergave het juiste passende middel aangeven. Aan de hand van een beschrijving of een andersoortige weergave een juiste invulling aangeven. Aan de hand van een beschrijving of een andersoortige weergave een juiste beoordeling van het gevraagde aangeven. Gegeven een bepaalde situatie een plan opstellen voor het gevraagde. 1 F. Resink, Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO), Checklist vraagstellingen volgens de gereviseerde taxonomie van Bloom. Associatie/Exin, 2013 p. 15 van 15

Servicedocument. Basisexamen Informatiesystemen

Servicedocument. Basisexamen Informatiesystemen Servicedocument Basisexamen Informatiesystemen Versie 2-0 Datum: april 2015 Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, opgeslagen in een dataverwerkend

Nadere informatie

Servicedocument. Basisexamen Infrastructuur

Servicedocument. Basisexamen Infrastructuur Servicedocument Basisexamen Infrastructuur Datum: oktober 2013 Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, opgeslagen in een dataverwerkend systeem of

Nadere informatie

Examen ISyF Information Systems Foundation

Examen ISyF Information Systems Foundation Examen ISyF Information Systems Foundation Publicatiedatum Startdatum 1 september 2006 1 juli 2003 Doelgroep Information Systems Foundation richt zich op starters in de IT. De module richt zich op mensen

Nadere informatie

Servicedocument. Basisexamen Infrastructuur

Servicedocument. Basisexamen Infrastructuur Servicedocument Basisexamen Infrastructuur Versie 2-0 Datum: april 2015 Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, opgeslagen in een dataverwerkend

Nadere informatie

Servicedocument. Basisexamen Bedrijfsprocessen

Servicedocument. Basisexamen Bedrijfsprocessen Servicedocument Basisexamen Bedrijfsprocessen Versie 2-0 Datum: april 2015 Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, opgeslagen in een dataverwerkend

Nadere informatie

EXIN Business Information Management Foundation

EXIN Business Information Management Foundation Preparation Guide EXIN Business Information Management Foundation with reference to BiSL Editie 201601 Copyright 2016 EXIN Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of

Nadere informatie

Business Information Management Foundation

Business Information Management Foundation Preparation Guide Business Information Management Foundation Editie februari 2012 Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, opgeslagen in een dataverwerkend

Nadere informatie

Object Oriëntatie Foundation (OOF.NL)

Object Oriëntatie Foundation (OOF.NL) Object Oriëntatie Foundation (OOF.NL) EXIN Hét exameninstituut voor ICT ers Janssoenborch - Hoog Catharijne Godebaldkwartier 365 3511 DT Utrecht Postbus 19147 3501 DC Utrecht Nederland T +31 30 234 48

Nadere informatie

Functioneel ontwerp. Een introductie. Algemene informative voor medewerkers van SYSQA B.V. Almere

Functioneel ontwerp. Een introductie. Algemene informative voor medewerkers van SYSQA B.V. Almere Functioneel ontwerp Een introductie Algemene informative voor medewerkers van SYSQA B.V. Almere Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen... 3 2 Inleiding... 4 2.1

Nadere informatie

Examen BiSLF Business Information Management Foundation

Examen BiSLF Business Information Management Foundation Examen BiSLF Business Information Management Foundation Publicatiedatum Startdatum 1 januari 2006 1 oktober 2005 Doelgroep De doelgroep voor deze module heeft in zijn of haar functie een rol bij het aansturen,

Nadere informatie

Deze examenopgaven bestaan uit 16 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

Deze examenopgaven bestaan uit 16 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. Voorbeeldexamen Examenopgaven INFORMATIESYSTEMEN Belangrijke informatie Deze examenopgaven bestaan uit 16 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. Het examen bestaat

Nadere informatie

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces Software Processen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1 Het software proces Een gestructureerd set van activiteiten nodig om een software systeem te ontwikkelen Specificatie;

Nadere informatie

Servicedocument. Service and Operation

Servicedocument. Service and Operation Servicedocument Service and Operation Datum: september 2015 Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, opgeslagen in een dataverwerkend systeem of uitgezonden

Nadere informatie

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI getronicspinkroccade.nl Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI Machteld Meijer Zeist, 3 oktober 2006 Inhoud Domeinen en modellen Functioneel beheer en BiSL Rol van BiSL in SPI 1 Goed functioneel

Nadere informatie

Servicedocument. Building and Implementing

Servicedocument. Building and Implementing Servicedocument Building and Implementing Datum: september 2015 Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, opgeslagen in een dataverwerkend systeem

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren!

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! (de mens in het proces) Ronald Vendel Business Development manager Ruim 20 jaar ervaring Gestart in 1990 Software specialisme: Procesmanagement (BPM)

Nadere informatie

SDM II - System Development Methodology II. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

SDM II - System Development Methodology II. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. SDM II - System Development Methodology II Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 12 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Checklist basisontwerp SDM II

Checklist basisontwerp SDM II Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 5 Checklist basisontwerp SDM II Documentatie. Zijn de uitgangspunten voor het basisontwerp Is een plan van aanpak Zijn er wijzigingen op het Software Quality Assurance

Nadere informatie

Informatie analyse. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Informatie analyse. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Informatie analyse Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 12 Inhoudsopgave 1 Informatie-analyse... 3 1.1 INFORMATIE ANALYSE ALS ONDERDEEL

Nadere informatie

INFORMATIESYSTEMEN. Een vraag levert maximaal 1 punt op.

INFORMATIESYSTEMEN. Een vraag levert maximaal 1 punt op. Voorbeeldexamen Correctiemodel INFORMATIESYSTEMEN Een vraag levert maximaal op. De antwoorden worden automatisch, zonder tussenkomst van een corrector, beoordeeld. Bij het toekennen van punten gelden de

Nadere informatie

Servicedocument. ICT Management 1: Projects, Business change, Risk and Security

Servicedocument. ICT Management 1: Projects, Business change, Risk and Security Servicedocument ICT Management 1: Projects, Business change, Risk and Security Dat um: juli 2015 Versie 1.0 Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd,

Nadere informatie

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Nemas Middle Management wordt geadviseerd.

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Nemas Middle Management wordt geadviseerd. Diplomalijn Examen Niveau Management HRM hbo Versie 1.0 Geldig vanaf 1 september 2014 Vastgesteld op 26 september 2013 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Nadere informatie

BOKS HBO-ICT NIOC 2013 5 APRIL 2013 MISCHA BECKERS

BOKS HBO-ICT NIOC 2013 5 APRIL 2013 MISCHA BECKERS BOKS HBO-ICT NIOC 2013 5 APRIL 2013 MISCHA BECKERS INHOUD Body of knowledge and skills (BoKS) HBO-i domeinbeschrijving Curriculumontwikkeling 3 BODY OF KNOWLEDGE AND SKILLS verantwoording veel hogescholen

Nadere informatie

getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer

getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer Kennismaking 1 Beheer Van project naar beheer Grootschalige Vernieuwing Applicatiebeheer

Nadere informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie Djoerd Hiemstra, Klaas Sikkel, Luís Ferreira Pires, Maurice van Keulen, en Jan Kamphuis 1 Inleiding Studenten hebben in modules 1 en 2 geleerd om moeilijke

Nadere informatie

Databases en SQL Foundation (DBSQLF.NL)

Databases en SQL Foundation (DBSQLF.NL) Databases en SQL Foundation (DBSQLF.NL) EXIN Hét exameninstituut voor ICT ers Janssoenborch - Hoog Catharijne Godebaldkwartier 365 3511 DT Utrecht Postbus 19147 3501 DC Utrecht Nederland T +31 30 234 48

Nadere informatie

voorbeeldexamen Information Systems Foundation

voorbeeldexamen Information Systems Foundation voorbeeldexamen Information Systems Foundation I-Tracks voorbeeldexamen ISyF Information Systems Foundation uitgave oktober 2003 inhoud 3 inleiding 4 examenvragen 11 antwoordindicatie eerste uitgave oktober

Nadere informatie

Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens

Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens Copyright Datacon www.datacon.nl Wat is een intranetportal? Een intranet is een online gepersonaliseerde en geïntegreerde toegang tot

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Examenprogramma Associatie Praktijkdiploma Vakopleiding Payroll Services IV Geldig m.i.v. 1 januari 2011

Examenprogramma Associatie Praktijkdiploma Vakopleiding Payroll Services IV Geldig m.i.v. 1 januari 2011 Examenprogramma Associatie Praktijkdiploma Vakopleiding Payroll Services IV Geldig m.i.v. 1 januari 2011 Het examenprogramma omvat: 1. Beroepsprofiel 2. Opleidingsprofiel 3. Examenopzet 4. Examenprogramma

Nadere informatie

DR-BKM-X. Deelreglement Bedrijfskundig Management

DR-BKM-X. Deelreglement Bedrijfskundig Management DR-BKM-X Deelreglement Bedrijfskundig Management Uitgave: oktober 2008 DR-BKM 2 1 Algemeen Naam : Elsevier Opleidingen Adres : H.A. Lorentzstraat 1a, 3330 AK Zwijndrecht Aard : deeltijd, mondeling onderwijs

Nadere informatie

DevOps Waarom moeilijk doen 31 oktober 2013. als het samen kan

DevOps Waarom moeilijk doen 31 oktober 2013. als het samen kan DEVOPS?! INLEIDING Wat gaan we doen? 18:00 Introductie 19:00 Uitleg open space 19:30 Koffie + start open space 20:30 Wrap-up INLEIDING Even vooraf Samen Duurzaam Innoveren INLEIDING Ik ben Jan Buurman

Nadere informatie

Exameneisen gewicht % theorie

Exameneisen gewicht % theorie Exameneisen System Administration Foundation Publicatiedatum 1 april 2009 Startdatum 1 juli 2007 Doelgroep Voorkennis Mensen die in het operationele, technische beheer (willen) werken. (Aankomend) systeem-

Nadere informatie

Servicedocument. Application Design and Development

Servicedocument. Application Design and Development Servicedocument Application Design and Development Datum: november 2015 Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, opgeslagen in een dataverwerkend

Nadere informatie

voorbeeldexamen I-Tracks voorbeeldexamen ISDDF Information Systems Design and Development Foundation uitgave april 2005

voorbeeldexamen I-Tracks voorbeeldexamen ISDDF Information Systems Design and Development Foundation uitgave april 2005 voorbeeldexamen Information Systems Design and Development Foundation I-Tracks voorbeeldexamen ISDDF Information Systems Design and Development Foundation uitgave april 2005 inhoud 3 inleiding 4 voorbeeldexamen

Nadere informatie

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL )

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL ) Exameneisen Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL ) Publicatiedatum 1-1-2008 Startdatum 1-3-2007 Doelgroep IT Service Management Practitioner: Release &

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

5.1. Eindtermen, toetstermen en toetsmatrijs Basis competentieprofiel Inspecteur Elektrische Arbeidsmiddelen

5.1. Eindtermen, toetstermen en toetsmatrijs Basis competentieprofiel Inspecteur Elektrische Arbeidsmiddelen 5.1. Eindtermen, toetstermen en toetsmatrijs Basis competentieprofiel Inspecteur Elektrische Arbeidsmiddelen Competentie Toetsing Kunde / Vaardigheden 1. Kennis hebben van en inzicht hebben in relevante

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever EXIN WORKFORCE READINESS werkgever DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1

MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1 MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1 Samensteller(s): Richard van den Ham Datum: 30-08-2012 Versie: 1.0 Module: Databases Identificatie Progresscode: DBS1 Semester: 1 Omvang: 140 SBUs/ 5 ECTS-punten Lestijd:

Nadere informatie

BABOK en BiSL. Marcel Schaar Machteld Meijer. Valori Maise

BABOK en BiSL. Marcel Schaar Machteld Meijer. Valori Maise BABOK en BiSL Marcel Schaar Machteld Meijer Valori Maise Wat is BABOK BABOK. Ondersteuning voor het werk van de business analist Beschrijving van kennisgebieden (knowledge areas) en bijbehorende taken

Nadere informatie

Curriculum 2014-2015 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting

Curriculum 2014-2015 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting Curriculum 2014-2015 Opleidingen Open Universiteit, faculteit Management, Science & Technology, wetenschapsgebied Informatica en informatiekunde, geldig vanaf 1-9-2014 Afkortingen European Credits (studiepunten)

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen Last but not least Hoofdstuk 35 Bijlagen V1.2 / 01 februari 2016 Geen copyright! MCTL is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Gebaseerd op een werk van

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS opleider

EXIN WORKFORCE READINESS opleider EXIN WORKFORCE READINESS opleider DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

Zelftest Java concepten

Zelftest Java concepten Zelftest Java concepten Document: n0838test.fm 22/03/2012 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INLEIDING BIJ DE ZELFTEST JAVA CONCEPTEN Om de voorkennis nodig

Nadere informatie

Media Outlook 2 HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI CDMMOU02-2. Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt. Goedgekeurd door:

Media Outlook 2 HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI CDMMOU02-2. Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt. Goedgekeurd door: HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI Media Outlook 2 CDMMOU02-2 Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt Goedgekeurd door: (namens curriculumcommissie) Datum: MARKETING MET INTERACTIEVE MEDIA 6-5 -

Nadere informatie

Informatiekunde: Organisatie en ICT in Balans

Informatiekunde: Organisatie en ICT in Balans Informatiekunde: Organisatie en ICT in Balans TouW symposium 23 november 2013 Prof.dr.ir. Remko Helms - Dr. Rik Bos Agenda Wat is informatiekunde Informatiesystemen Ontwikkeling Implementatie Gebruik Carrière

Nadere informatie

Uitwerking thema avond Testnet HBO/Academische Testopleiding 14 november 2012

Uitwerking thema avond Testnet HBO/Academische Testopleiding 14 november 2012 Uitwerking thema avond Testnet HBO/Academische Testopleiding 14 november 2012 Inleiding: Tijdens deze thema avond heeft de werkgroep vertegenwoordigd door een 4 koppige delegatie de resultaten van de werkgroep

Nadere informatie

Data Warehouse. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Data Warehouse. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Data Warehouse Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DOEL VAN

Nadere informatie

Professioneel beheer. Altijd kunnen vertrouwen op uw (bedrijfskritische) informatiesystemen

Professioneel beheer. Altijd kunnen vertrouwen op uw (bedrijfskritische) informatiesystemen Professioneel beheer Altijd kunnen vertrouwen op uw (bedrijfskritische) informatiesystemen Onze visie op professioneel beheer Als een applicatie eenmaal ontwikkeld en in productie genomen is, dan draait

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS professional

EXIN WORKFORCE READINESS professional EXIN WORKFORCE READINESS professional DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is

Nadere informatie

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Socio-technisch systemen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Systeem categoriën Technische op computer gesteunde systemen Systemen die HW en SW bevatten, maar waar

Nadere informatie

EXIN Business Information Management Foundation

EXIN Business Information Management Foundation Voorbeeldexamen EXIN Business Information Management Foundation with reference to BiSL Editie mei 2012 Copyright 2012 EXIN Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt

Nadere informatie

Testen Foundation (TestF.NL)

Testen Foundation (TestF.NL) (TestF.NL) EXIN Hét exameninstituut voor ICT ers Janssoenborch - Hoog Catharijne Godebaldkwartier 365 3511 DT Utrecht Postbus 19147 3501 DC Utrecht Nederland T +31 30 234 48 11 F +31 30 231 59 86 E info@exin.nl

Nadere informatie

Brochure Leergang Informatiemanagement

Brochure Leergang Informatiemanagement Brochure Leergang Informatiemanagement Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische

Nadere informatie

SVHT-IT. Mission statement

SVHT-IT. Mission statement SVHT-IT Mission statement Wij leveren oplossingen en diensten aan het MKB op het gebied van ICT, waarbij service, flexibiliteit en een persoonlijke relatie met de klant voorop staan SVHT-IT is een onderneming

Nadere informatie

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision Werkplekvisie Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision De essentie De gebruiker centraal Verschillende doelgroepen Verschillende toepassingen Verschillende locaties Het beschikbaar

Nadere informatie

Brochure ISO 20000 Foundation

Brochure ISO 20000 Foundation Brochure ISO 20000 Foundation Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische

Nadere informatie

Een framework voor applicatiebeheer

Een framework voor applicatiebeheer Een framework voor applicatie Mark Smalley ASL-Foundation www.aslfoundation.org SPIder, Utrecht, 10 juni 2003 Agenda Positionering applicatie Wat is ASL Waarom ASL Hoe ziet ASL eruit Samenwerking domeinen

Nadere informatie

De beheerrisico s van architectuur

De beheerrisico s van architectuur De beheerrisico s van architectuur Een overzicht van de ArChimate Risico Extensie versie 0.2 Bert Dingemans Inleiding Het implementeren van een (enterprise) architectuur brengt altijd risico s met zich

Nadere informatie

Inhoud Deel een Het ontwikkeltraject 1 2 3

Inhoud Deel een Het ontwikkeltraject 1 2 3 5 Inhoud Inleiding 11 Deel een Het ontwikkeltraject 13 1 Werken binnen organisaties 15 1.1 Non-profit-organisatie 15 1.2 Profit-organisatie 16 1.3 Doelen 16 1.4 Rechtsvormen 16 Rechtspersoon 17 Persoonlijke

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Management Diploma('s) Diplomalijn(en) Nemas HRM Examen. HRM Niveau

EXAMENPROGRAMMA. Management Diploma('s) Diplomalijn(en) Nemas HRM Examen. HRM Niveau EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Management Diploma('s) Nemas HRM Eamen HRM Niveau vergelijkbaar met hbo Versie 2.0 Geldig vanaf 1-09-14 Vastgesteld op 26-09-13 Vastgesteld door Bestuur Nederlandse Associatie

Nadere informatie

Martin van Leeuwen Happy Testing

Martin van Leeuwen Happy Testing Titel, samenvatting en biografie Samenvatting: Deze presentatie beschrijft een aantal test maatregelen die in een RUP nieuwbouw project zijn genomen, om ervoor te zorgen dat het testen aan het eind van

Nadere informatie

Microsoft Partner. 2-Control B.V.

Microsoft Partner. 2-Control B.V. Microsoft Partner 2007 B.V. Veel kennis en ervaring Jong, dynamisch en flexibel Onafhankelijke partij - 2-1 Missie: B.V. ondersteunt bedrijven bij het verbeteren van de kwaliteit van de geautomatiseerde

Nadere informatie

Brochure ISO 27002 Advanced

Brochure ISO 27002 Advanced Brochure ISO 27002 Advanced Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Curriculum 2015-2016 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting

Curriculum 2015-2016 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting Curriculum 2015-2016 Opleidingen Open Universiteit, faculteit Management, Science & Technology, wetenschapsgebied Informatica en informatiekunde, geldig vanaf 1-9-2015 Afkortingen European Credits (studiepunten)

Nadere informatie

Brochure BISL Foundation

Brochure BISL Foundation Brochure BISL Foundation Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Praktijkdiploma Loonadministratie (PDL ) diploma

Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Praktijkdiploma Loonadministratie (PDL ) diploma Diplomalijn Examen Niveau Versie 1.0 Loonadministratie Verbredingsvakken Geldig vanaf 01-01-2015 Vastgesteld op 31-12-2013 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Vergelijkbaar met hbo-ad Bestuur Nederlandse

Nadere informatie

Leones. Business Case Service Management Tool

Leones. Business Case Service Management Tool Leones Business Case Service Management Tool Inhoudsopgave 1. AFBAKENING... 3 1.1 DOEL... 3 1.2 AANNAMES... 3 1.3 HUIDIGE SITUATIE... 3 1.4 PROBLEEMSTELLING... 3 1.5 WAT ALS ER NIETS GEBEURT?... 3 2. OPTIES...

Nadere informatie

Internettechnlogie, systteem- en netwerkbeheer MODULECODE STUDIEPUNTEN 10 VRIJSTELLING MOGELIJK ja

Internettechnlogie, systteem- en netwerkbeheer MODULECODE STUDIEPUNTEN 10 VRIJSTELLING MOGELIJK ja ECTS fiche Module info OPLEIDING STUDIEGEBIED AFDELING MODULE Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica MODULENAAM Internettechnlogie, systteem- en netwerkbeheer MODULECODE C4 STUDIEPUNTEN

Nadere informatie

ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden

ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden Drechtsteden Technische Architectuur (DTA) ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden Status : Definitief 1.0 Redactie : DTA Datum : 29-08-2007 1 Versiebeheer

Nadere informatie

Checklist risicofactoren IT-projecten

Checklist risicofactoren IT-projecten Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 5 Checklist risicofactoren IT-projecten In onderstaande checklists zijn de factoren die het slagen van een project beïnvloeden opgenomen. Projectomvang Hoe groot is

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 8 2.1 Voorkennis 8 2.2 Leerdoelen 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 2.4 Leermiddelen 9 3 Aanwijzingen voor het bestuderen

Nadere informatie

Zelftest Informatica-terminologie

Zelftest Informatica-terminologie Zelftest Informatica-terminologie Document: n0947test.fm 01/07/2015 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INTRODUCTIE Deze test is een zelf-test, waarmee u

Nadere informatie

Kwalificatiebeschrijving Applicatieontwikkelaar (CREBO-code: 10907)

Kwalificatiebeschrijving Applicatieontwikkelaar (CREBO-code: 10907) Kwalificatiebeschrijving Applicatieontwikkelaar (CREBO-code: 10907) kb.in13.4.v1 ECABO, 15 februari 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen

Nadere informatie

THEME Competence Matrix - Mechatronics

THEME Competence Matrix - Mechatronics COMPETENTIEGEGIED COMPETENTIE ONTWIKKELINGSSTAPPEN 1. Onderhouden van systemen en borgen van de betrouwbaarheid Hij/zij kan het elementaire onderhoud van machines en systemen, volgens planning uitvoeren.

Nadere informatie

Exameneisen en -specificaties

Exameneisen en -specificaties Exameneisen en -specificaties Examen Certified Function Point Analyst (CFPA) Cito B.V. Exameneisen en -specificaties examen Certified Function Point Analyst (CFPA) - juli 2012 1 Literatuur A. Definities

Nadere informatie

Op de computer kan naar eigen inzicht software op worden geïnstalleerd, een andere besturingssysteem is mogelijk.

Op de computer kan naar eigen inzicht software op worden geïnstalleerd, een andere besturingssysteem is mogelijk. Planningsfase 1. Afspraken maken over doelstelling en randvoorwaarden De doelstelling van het project: De doelstelling van het project: het maken van het gewenste product. De doelstelling van de student:

Nadere informatie

Vastgoedinformatiesystemen. Thijs van der Spil

Vastgoedinformatiesystemen. Thijs van der Spil Vastgoedinformatiesystemen Thijs van der Spil Wat je wilt voorkomen is een systeem dat niet kan wat je nodig hebt dat veel te duur is in aanschaf of exploitatie dat niet kan meegroeien met je organisatie

Nadere informatie

SURF SIS-conferentie

SURF SIS-conferentie SURF SIS-conferentie Deny Smeets: Directeur ICA (IC-Academie); Hoofd Service Unit ICT 18 juni 2009 HAN StudieInformatieSysteem HAN organisatie Faculteiten Service Bedrijf HAN ICT-organisatie HAN SIS informatiesystemen

Nadere informatie

1 Inrichting en beheersing van organisaties 11

1 Inrichting en beheersing van organisaties 11 Inhoud Voorwoord 5 1 Inrichting en beheersing van organisaties 11 1 Inleiding 12 1.1 Regels voor goed ondernemersbestuur 12 1.2 Interne beheersingssystemen 13 1.3 Inrichten en beheersen van organisaties

Nadere informatie

IV SDM - FASE 2 BASISONTWERP

IV SDM - FASE 2 BASISONTWERP IV SDM - FASE 2 BASISONTWERP IV.1 Inleiding Zoals reeds besproken onderkent het in Nederland veel gebruikte SDM II (System Development Methodology, versie II), bij de bouw van informatiesystemen de volgende

Nadere informatie

Agile systeemontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Agile systeemontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Agile systeemontwikkeling Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Terminologie... 4 3. Uitgangspunten...

Nadere informatie

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com Veilig de cloud in Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1 www.traxion.com Introductie Deze whitepaper beschrijft de integratie aspecten van clouddiensten. Wat wij merken is dat veel organisaties

Nadere informatie

Syllabus FSM Introductietraining Structuur en doelen

Syllabus FSM Introductietraining Structuur en doelen Syllabus FSM Introductietraining Structuur en doelen Datum: 12-03-2014 Versie: 1.1 Functional Service Management Inhoud De FSM Introductietraining... 3 Doelgroep... 3 Leerdoelen... 3 Inhoud... 3 Werkvormen...

Nadere informatie

Internetfilter HTTPS instellen

Internetfilter HTTPS instellen Internetfilter HTTPS instellen Windows Windows Phone Mac / Linux iphone / ipad Android Handleiding Installatie van HTTPS bij het Internetfilter In deze handleiding staat stapsgewijs beschreven hoe het

Nadere informatie

Scrum. Een introductie

Scrum. Een introductie Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 10 Scrum Een introductie Almere 1999 Proud of it Pagina 1 van 10 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Scrum... 4 3 Scrum rollen...

Nadere informatie

ECTS fiche. Module info. Evaluatie. Gespreide evaluatie OPLEIDING. Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica.

ECTS fiche. Module info. Evaluatie. Gespreide evaluatie OPLEIDING. Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica. ECTS fiche Module info OPLEIDING STUDIEGEBIED AFDELING MODULE MODULENAAM Netwerkbeheer 2 MODULECODE C2 STUDIEPUNTEN 10 VRIJSTELLING MOGELIJK Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica Evaluatie

Nadere informatie

Brochure Operational Support & Analysis

Brochure Operational Support & Analysis Brochure Operational Support & Analysis Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de

Nadere informatie

Ant: B Dit is het doel van het proces.

Ant: B Dit is het doel van het proces. In welk proces vormt het voor aanpassingen in de informatievoorziening beschikbaar gestelde budget een mandaat voor besluitvorming? A: Contractmanagement B: Financieel management C: Transitie D: Wijzigingenbeheer

Nadere informatie

Handleiding. Certificaat installeren

Handleiding. Certificaat installeren Handleiding Certificaat installeren Inhoudsopgave 1. Installatie op PC s met Windows 2 2. Voor niet-windows PC s en andere apparatuur 3 1.1. Microsoft Internet Explorer / Google Chrome 3 1.2. Mozilla Firefox

Nadere informatie

Brochure ISO 27002 Foundation

Brochure ISO 27002 Foundation Brochure ISO 27002 Foundation Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

voorbeeldexamen I-Tracks voorbeeldexamen IMF Infrastructure Management Foundation uitgave december 2003

voorbeeldexamen I-Tracks voorbeeldexamen IMF Infrastructure Management Foundation uitgave december 2003 voorbeeldexamen Infrastructure Management Foundation I-Tracks voorbeeldexamen IMF Infrastructure Management Foundation uitgave december 2003 inhoud 2 inleiding 3 examenvragen 12 antwoordindicatie EXIN

Nadere informatie

Brochure ASL2 Foundation

Brochure ASL2 Foundation Brochure ASL2 Foundation Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie