'Intelligent Vehicle-Highway Systems'

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "'Intelligent Vehicle-Highway Systems'"

Transcriptie

1 Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Adviesdienst Verkeer en Vervoer Vertaling van de SAMENVATTING van het STRATEGISCH PLAN voor 'Intelligent Vehicle-Highway Systems' in de Verenigde Staten 1 ij! j; Vertaling: Peter van Schijndel Eindredactie: Henk Taale Voorwoord: Frans Middelham Rotterdam, april 1993 Rijkswaterstaat Dienst Verkeerskunde Bureau Dokumentatie Postbus BA Rotterdam portnummer: CXR93011.rap

2 _

3 VOORWOORD Dit rapport is een vertaling van de "EXECUTIVE SUMMARY" van het "Strategic Plan for Intelligent Vehicle-Highway Systems (IVHS) in the United States", zoals dat medio 1992 is gepresenteerd. IVHS is het antwoord van de VS op de ontwikkelingen in Europa met PROMETHEUS en DRIVE. De inhoud achten we zodanig van belang dat we de moeite hebben genomen dit document te vertalen om het daarmee voor een breder publiek toegankelijk en begrijpelijk te maken. Het kan daarmee bijdragen aan het formuleren van de eigen visie van de Adviesdienst Verkeer en Vervoer op de huidige ontwikkelingen in de steer van telematica en het verkeer en vervoer, het positioneren van de diverse activiteiten waarbij de AW betrokken is en het voltooien van de puzzel waarmee zoveel mensen bezig zijn. In tegenstelling tot wat de titel doet vermoeden, als zou het gaan om systemen voor autosnelwegen, gaat het in dit stuk om een uitgesproken visie op de ontwikkelingen voor de komende 20 jaar van het gehele wegenstelsel. In Amerikaanse termen is dat zowel het systeem van snelwegen dat de steden verbindt (in onze termen het hoofdwegennet) als het systeem van wegen in de steden zelf (in onze termen het onderliggend wegennet). Het document is op belangrijke onderdelen vergelijkbaar met het door CX uitgebrachte document: "Dynamic Traffic Management in The Netherlands" waarin eveneens sprake is van een visie voor de korte, middellange en lange termijn op het gebied van verkeersbeheersing, inclusief de te verwachten verbeteringen en de daarmee gepaard gaande kosten. Opvallend in het IVHS-document is de integrale benadering vanuit het perspectief van de verkeersveiligheid en de economische verliezen welke de huidige congestie met zich meebrengt. Daarbij worden vooral de organisatorische verantwoordelijkheden gelegd bij die partners waar deze verantwoordelijkheden van nature horen. De nota geeft blijk van een visie op de technieken welke moeten worden toegepast, zoals uit de elektronica, computerhardware en -software, besturingsmodellen en communicatie. Ook is er een visie op de verschillende toe te passen systemen, zoals verkeersbeheersings-, reizigerinformatie-, voertuig-, openbaar vervoer- en vlootmanagementsystemen. Met name het hoofdstuk 'Korte termijn acties' spreekt tot de verbeelding. Het is uitstekend geschikt om te worden vergeleken met de manier waarop wij onze huidige activiteiten, zowel in lokaal, regionaal, landelijk als in Europees verband, ontplooien. Een serieuze bestudering kan ik daarom van harte aanbevelen. Wellicht roept het IVHS-document dan ook een aantal kritische vragen op die we aan onze opdrachtgevers en aan ons zelf zouden kunnen stellen. Met name ten aanzien van de wijze waarop we in Nederland de keuzes (of het ontwijken daarvan) bij onze eigen dilemma's proberen te verantwoorden. Frans Middelham Adviesdienst Verkeer en Vervoer Hoofdafdeling Infrastructuur en Benutting

4

5 SAMENVATTING van het STRATEGISCH PLAN VOOR 'Intelligent Vehicle-Highway Systems' in de Verenigde Staten Voorbereid door IVHS AMERIKA 20 mei 1992

6

7 STRATEGISCH PLAN VOOR IVHS IN DE VERENIGDE STATEN SAMENVATTING van het STRATEGISCH PLAN Inleiding: de noodzaak Oppervlaktetransport is in de Verenigde Slaten op een cruciaal punt aanbeland. De mobiliteit, die zo hoog wordt gewaardeerd, wordt bedreigd. Vele van 's lands wegen raken verstopt. De congestie blijft toenemen en de conventionele oplossing - het aanleggen van meer wegen - gaat niet meer op in vele delen van het land, zowel om financiele als om milieutechnische redenen. Veiligheid blijft een eerste zorg. In 1991 kwamen in de Verenigde Staten mensen om bij verkeersongevallen en meer dan 5 miljoen raakten er gewond. Openbaar vervoer, kampend met een chronisch tekort aan budget, wordt door velen als een onaantrekkelijk alternatief voor de auto gezien. Congestie eist zijn prijs, ook in verloren gegane produktiviteit, wat het land "De mobiliteit, die in jaarlijks ongeveer 100 miljard dollar kost. Verkeersongevallen, dikwijls veroorde Verenigde Staten zo hoog wordt zaakt door de congestie zelf, kosten nog eens 70 miljard dollar per jaar. gewaardeerd, wordt bedreigd." Getallen alleen kunnen het verlies van levens of de consequenties van langdurige ziektes van gewonden niet weergeven. Er zijn ook nog andere schadeposten. Bijvoorbeeld: inefficiente ritten van voertuigen reduceren de produktiviteit, verspillen energie en verhogen de emissie van uitlaatgassen. Vrachtwagens, bussen en auto's die stilstaan in het verkeer, verspillen elk jaar miljarden liters brandstof en stoten nodeloos tonnen vervuiling uit. Herkenning van deze problemen leidde tot het aannemen van de 'Intermodal Surface Transportation Efficiency Act (ISTEA)' uit 1991, getekend door president Bush op 18 december De doelstelling van ISTEA is duidelijk aangekondigd in een beleidsvoornemen: "...to develop a 'National Intermodal Transportation System' that is economically efficient and environmentally sound, provides the foundation of the Nation to compete in the global economy, and will move people and goods in an energy efficient manner."

8 IVHS AMERICA IVHS: Een antwoord Er is geen e e n d u i d i 9 antwoord op de complexe transport problemen waarmee we geconfronteerd worden. Echter, een reeks van technieken, bekend als 'Intelligent Vehicle-Highway Systems (IVHS)' kan van zeer groot nut zijn om de doelstellingen van de ISTEA de bereiken. Het Congres heeft dit onderkend en geeft een subsidie van 660 miljoen dollar voor het IVHS programma voor de komende 6 jaar. IVHS is samengesteld uit een aantal technieken, inclusief informatieverwerking, communicatie, regelingen en elektronica. Het samenvoegen van deze technieken in het transportsysteem kan levens, tijd en geld besparen. Doelen van IVHS in de V.S. Verbeterde veiligheid Verminderde congestie Toegenomen mobiliteit met een hogere kwaliteit Verminderde invloed op het milieu Verbeterde economische produktiviteit Een levensvatbare nieuwe industrie voor IVHS IVHS kan de veiligheid verhogen, congestie reduceren, mobiliteit verhogen, de uitwerking op het milieu minimaliseren, energie besparen en de economische produktiviteit van het wegennet bevorderen. Het zal de effectiviteit van toekomstige uitgaven aan aanleg en onderhoud van wegen sterk verbeteren en tevens de aantrekkelijkheid van het openbaar vervoer verhogen. IVHS zal net zo'n basisonderdeel van het transportsysteem zijn als asfalt of rails. De uitdaging ligt in de diversiteit van IVHS. De techniek is sterk interdisciplinair, varierend van natuurkunde tot psychologie. Aangezien de structuur van de overheid net zo divers is, zullen nieuwe werkrelaties tussen de verschillende niveaus bij de overheid nodig zijn. Nieuwe samenwerkingsverbanden tussen overheid en bedrijfsleven zullen gevormd moeten worden. Rechtskundige onderwerpen zoals produktverantwoordelijkheid en privacy zullen moeten worden vastgelegd. Veel deelnemers aan IVHS beconcurreren elkaar om de subsidies en de klanten; veel deelnemers hebben tegenovergestelde doelen en klanten. Echter, wil IVHS een succes worden, zal deze diversiteit tot een gezamenlijke aanpak moeten leiden - een samenhangend nationaal programma van technische verkenningen en praktijktesten leidend tot implementatie over het gehele land. Onderzoek moet worden gepland, uitgevoerd en gecoordineerd. Wettelijke en rechtskundige barrieres zullen moeten worden onderkend en hun invloed worden gematigd. Zowel investeringen van de overheid als van het bedrijfsleven zijn cruciaal in IVHS. De inspanning om deze middelen veilig te stellen, zal nu moeten beginnen. IVHS is geen luchtkasteel. Echte systemen, produkten en diensten worden nu al getest door de gehele Verenigde Staten. Sommige systemen van de eerste generatie zijn in feite al op de markt of worden ontwikkeld. Deze systemen: Verzamelen en verzenden dynamische informatie over verkeersomstandigheden en dienstregelingen voor reizigers, ongeacht of ze thuis, op het werk of onderweg zijn. Gewaarschuwd voor toevalligheden en vertragingen, hebben ze de mogelijkheid hun plannen te wijzigen, zodat het ongerief zo klein mogelijk is. Vergroten de capaciteit van de snelwegen doordat het aantal ongevallen kleiner wordt. Indien toch een ongeval plaats vindt, wordt het sneller afgewikkeld, worden de verkeersstromen om de plek des onheils geleid en worden tolgelden automatisch geind.

9 STRATEGISCH PLAN VOOR IVHS IN DE VERENIGDE STATEN Verbeteren de produktiviteit van wagenparken van het goederentransport, openbaar vervoer en hulpdiensten door automatische plaatsbepalings- en toewijzingssystemen, die dynamische de routes van voertuigen aanpassen om aan de behoeften van de klant tegemoet te komen. Helpen automobilisten een gewenste bestemming te bereiken door middel van navigatiesystemen, uitgebreid met functionaliteiten om routes te zoeken of dynamische routeinformatie te verwerken. Opgeslagen wegenkaarten en stratenplannen, die van zulke systemen deel uit maken, geven informatie over nabijgelegen zakelijke of toeristische attracties. Meer dan 20 praktijkproeven worden nu gerealiseerd of zijn gepland (als ondernemingen van overheid en bedrijfsleven), om meer geavanceerde IVHS concepten en componenten, dan de hierboven genoemde, te evalueren. De afbeelding hieronder laat een aantal van deze proeven zien. Daar er nog vele onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's in de maak zijn, beloofd de toekomst zelfs nog meer geavanceerde produkten en diensten. Deze behelzen systemen die botsingen proberen te vermijden, waardoor veel verkeersongevallen voorkomen kunnen worden, en systemen in het voertuig die informatie geven over wegcondities, inclusief bochten, snelheidslimieten en wegwerkzaamheden. Onderzoek wordt gedaan naar routegeleidingssystemen die gevoed worden met verkeersinformatie en de automobilist de snelste route wijst en hem langs vertragingen leidt. Verder wordt onderzoek gedaan naar verbeterde visuele systemen, die door duisternis, mist en stof kunnen "kijken" en zodoende de automobilist een heldere kijk op de weg bieden, en systemen die automatisch vrachtauto's wegen - en tevens identificeren - indien zij een grens passeren. CURRENT AND PLANNED IVHS OPERATIONAL TESTS SMART TRAVELER CUIOESTAR. IMIS TRAVUNK ADVANCE, SMART BUS SMART BUS PA SATELLITE CONN ATMS MOBILITY MANAGER PATH SMART TRAVELER PATHFINDER INFORM TRANSCOM l-»5 IMP. SMART BUS UCA, VA A MD LIVE VIDEO, VA A MD HELP/CRESCENT TRAVTEK SMART COMMUTER

10 IVHS AMERICA VOOrdelGn Binnen de komende 20 jaar kan een nationaal IVHS programma zelfs een grotere maatschappelijk invloed hebben dan het 'Interstate Highway System'. Net als bij de aanleg van het 'Interstate Highway System' zijn de effecten aan het begin van het programma moeilijk te voorspellen. Gezien dit feit, voorziet het Strategisch Plan in een reeks van onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's om de maatschappelijke invloed van IVHS te evalueren. Het is echter duidelijk dat IVHS substantiele voordelen kan opleveren, voor de hele maatschappij. Er zijn bijvoorbeeld voordelen voor zowel automobilisten in landelijke gebieden als in de met congestie belaagde grote steden; voor zowel de oudere als de jongere chauffeurs; en voor zowel de huidige gebruiker van het openbaar vervoer als voor diegenen die gebruik gaan maken van het openbaar vervoer als gevolg van de verbeteringen die mede door IVHS mogelijk zijn gemaakt. De verwachte grootste voordelen worden hierna opgesomd. Vanwege de verwachte schaal van de economische, wettelijke en sociale effecten van IVHS is het belangrijk dat er een grondige, systematische evaluatie van IVHS komt, tijdens de geplande praktijkproeven. Veiligheid IVHS geeft informatie aan en regelt het gebruik van motorvoertuigen en geeft daardoor de mogelijkheid van essentiele verbeteringen in de verkeersveiligheid. Historisch gezien heeft de ontwikkeling van veiligheidsvoorzieningen voor motorvoertuigen beurtelings gewisseld tussen primaire systemen, welke dreigende botsingen hielpen voorkomen, en de secundaire veiligheidssystemen, welke het letsel opgelopen door een ongeval hielpen terugbrengen. Tussen 1930 en 1950 lag de nadruk op primaire systemen, zoals remmen en verlichting. Later werd de focus gericht op de secundaire systemen, zoals veiligheidsgordels, kreukelzone's, etc. Nu geeft de komst van de IVHS techniek onvoorziene mogelijkheden een doorbraak te bereiken in systemen ter vermijding van ongevallen. Zulke primaire veiligheidssystemen kunnen automobilisten waarschuwen dat ze te dicht op een auto rijden op een andere rijstrook, of dat ze gevaar lopen van weg te raken. Dit zal het grootste voordeel hebben voor de automobilisten in landelijke gebieden. Meer dan de helft van de fatale ongevallen in de Verenigde Staten gebeurde op wegen in een landelijke omgeving, als gevolg van de dikwijls slechte wegcondities en te hoge snelheden. Belangrijke infrastructurele verbeteringen zullen ook bijdragen aan het verhogen van de veiligheid. Bijvoorbeeld, nieuwe verkeersregelsystemen zullen het aantal stops van voertuigen verminderen, de variatie in snelheid van voertuigen verminderen en de doorstroming van het verkeer verbeteren. Al deze verbeteringen zullen op hun beurt leiden tot het afnemen van het aantal ongevallen. Deskundigen hebben geraamd dat IVHS de ongevallen met dodelijke afloop in het jaar 2011 met 8 procent kan terugbrengen. Dat betekent dat er elk jaar 3300 levens gespaard worden en gewonden minder zijn, gebaseerd op het huidige verkeersniveau. Deze cijfers kunnen echter zeer voorzichtig genoemd worden Als er een doorbraak komt in IVHS toepassingen, zoals het vermijden van botsingen, is het mogelijk dat er een drastische vermindering ontstaat in de aantallen ongevallen, doden en gewonden

11 STRATEGISCH PLAN VOOR IVHS IN DE VERENIGDE STATEN Verminderde congestie en verbeterde mobiliteit IVHS kan op verschillende manieren helpen de congestie op wegen en snelwegen te reduceren. De informatie die aan de reizigers gegeven wordt, kan velen helpen congestie te vermijden door alternatieve routes te nemen, andere manieren van vervoer te kiezen of de reis uit te stellen. Snelle signalering en afwikkeling van ongevallen en incidenten zal de congestie en de secundaire ongevallen (kop-staart botsingen), die regelmatig optreden en nog meer vertraging veroorzaken, doen afnemen. Verbeterde openbaar vervoer systemen kunnen het aantal reizigers op de snelweg verminderen. Dynamische verkeersregelsystemen zullen zich automatisch aan de verkeersomstandigheden aanpassen. Elektronische tolheffing en verkeersmanagement kunnen congestie bij tolpleinen terugbrengen door het automatisch innen van tolgelden en kunnen dienen als basis voor 'rekening rijden', een hulpmiddel voor vraagbeheersing, waarvoor de ISTEA toestemming gegeven heeft een onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma te starten. Congestie is niet alleen een stedelijk probleem. In landelijke gebieden wordt het verkeer ontregeld door ongevallen, aanleg en onderhoud van wegen, omleidingen, congestie op toeristische routes en andere oorzaken. IVHS kan helpen al deze problemen te verlichten. Er zal een nieuwe flexibiliteit komen in het organiseren van carpool en buspool voorzieningen. Dit zal het aantal voertuigen met meerdere inzittenden vergroten en dus het totale aantal voertuigen in de verkeersstroom verminderen. Het regelrecht dirigeren van automobilisten naar carpoolplaatsen is een andere manier waarop IVHS de congestie zal verminderen. Verbeterde mobiliteit, evenals verhoogd gemak en comfort van het oppervlaktetransport, zijn doelen die IVHS mede kan helpen bereiken. Betere informatie - bijvoorbeeld opvraagbare actuele dienstregelingen en informatie over overstapmogelijkheden naar andere vervoerwijzen - kan het openbaar vervoer aantrekkelijker maken voor potentiele gebruikers. Betere informatie over vrijwilligersdiensten en dienstregelingen zal de mobiliteit van oudere Amerikanen en invaliden, in de stad en op het platteland, bevorderen. Volgens ramingen kan de verkeerscongestie met 20 procent worden in steden die gaan werken met de IVHS techniek. gereduceerd Verhoogde economische produktiviteit Het belang van efficient transport voor de gezondheid van de nationale economie kan niet genoeg benadrukt worden. Bijna alle economische activiteiten maken, direct of indirect, gebruik van transport. Verhoging van de doelmatigheid van ons transportsysteem zal de economische produktiviteit omhoog stuwen. Beheerders van vele wagenparken zullen een varieteit van economische voordelen gerealiseerd zien door IVHS, zoals verhoogde veiligheid, minimale vertragingen door congestie, efficiente route geleiding van voertuigen en een

12 IVHS AMERICA snellere verplaatsing van goederen door innovatieve verbeteringen zoals elektronische tolheffing en elektronische identificatie van rijdende voertuigen bij grensovergangen. Congestie minimaliseren en mensen overhalen te gaan carpoolen of bus- poolen, zal de effectiviteit van het energieverbruik van het transportsysteem verhogen. Emissies zullen worden teruggebracht door een doorgaande, homogenere verkeersstroom, door verhoging van het gebruik van het openbaar vervoer en door vergroting van het aandeel carpoolers en buspoolers. Er is enige bezorgdheid dat een verminderde congestie aanmoedigt tot het maken van meer reizen en dat zodoende de winst in energieverbruik en vervuiling teniet gedaan wordt. Dit probleem moet onderzocht worden. Maar opgemerkt dient te worden dat IVHS zorgt voor de middelen om verkeersbeheersingssystemen te implementeren, gebaseerd op 'rekening rijden', indien de politiek besluit dat dit een wenselijke manier is om de vraag te limiteren of te verschuiven. Energieverbruik en milieukwaliteit IVHS deelnemers: taken en verantwoordelijkheden IVHS omvat een uitgebreid arsenaal aan technieken, maar de uitdagingen zijn niet alleen van technische aard. Organisatorische, institutionele en wettelijke problemen moeten opgelost worden, alvorens implementatie kan plaatsvinden op uitgebreide schaal. In feite zal voor de implementatie van IVHS voorafgaande samenwerking tussen alle niveaus van de overheid, het bedrijfsleven en universiteiten nodig zijn. IVHS kan dienen als een nationaal model voor de toepassing van technische systemen, waarvoor coordinate tussen overheid en bedrijfsleven een eerste zorg is. Elke sector is belangrijk - hoofdzaken zijn onder andere de volgende: Ontwikkeling van nieuwe relaties tussen overheid en bedrijfsleven Nieuwe vormen van samenwerking tussen federate, staats- en lokale overheidsinstanties Afspraken over een totale systeemarchitectuur Stabiele subsidising en.management van onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's Vaststellen van geschikte standaards en protocollen Opleiding van een nieuwe generatie deskundigen op het gebied van transport "Voor de implementatie van IVHS zal voorafgaande samenwerking tussen alle niveaus van de overheid, het bedrijfsleven en universiteiten nodig zijn." -6-

13 STRATEGISCH PLAN VOOR IVHS IN DE VERENIGDE STATEN IVHS AMERICA IVHS AMERICA Organization Board of Da-actors Coordinating Counea - Technical and Subcommittaaa Stratagic Planning International Liaison Cfearinghouaa ft Editorial navtaw - ATMS ATIS cvo APTS AVCS Safety* Human Factors Benefits A Evaluation Systam AreMactura StandaidtA Protocols hatkutional Issues Lagal Issoas Bedrijfsleven Verantwoordelijkheden van partners IVHS AMERICA Bijhouden Strategisch Plan en administrate Zorgen voor forum voor oplossen problemen Evalueren en adviseren Federale overheid Subsidieren en beheren van R&D Verwijderen van institutionele barrieres Staats- en lokale overheid Toepassen van IVHS Beheren en onderhouden van IVHS Professionele organisaties Ontwikkelen van standaarden Verspreiden van informatie Bedrijfsleven Ontwikkelen van produkten Verkopen van produkten Fungeren als onderzoekspartner Federale Laboratoria Overdragen van technologie Zorg dragen voor ontwikkelingsexpertise Universiteiten Onderwijzen van IVHS mensen Fungeren als onderzoekspartner Een leidende rol in het ontwerp voor een nationaal programma van IVHS onderzoek, ontwikkeling en toepassing is weggelegd voor de 'Intelligent Vehicle Highway Society of America' (IVHS AMERICA). Haar opdracht is de interesse in en de activiteiten voor IVHS te stimuleren en het coordineren en aanmoedigen van relaties tussen overheid, bedrijfsleven en universiteiten, welke het transportsysteem aanzienlijk veiliger en effectiever zullen maken. IVHS AMERICA is een forum, waar leden van de IVHS gemeenschap uit bedrijfsleven en overheid bij elkaar komen om overeenstemming te bereiken en om actie te ondernemen om de implementatie van de techniek te versnellen. Een hoofdtaak van het genootschap is het coordineren van de ontwikkeling van het Strategisch Plan en, in de toekomst, het evalueren van de vooruitgang van IVHS en het maken van eventuele noodzakelijke wijzigingen van het plan. Dienend als een 'Federal Advisory Committee' voor het 'Department of Transportation' (DOT), zal het genootschap de federale overheidsactiviteiten t.a.v. IVHS helpen begeleiden en het DOT adviseren over het vaststellen van prioriteiten. IVHS AMERICA zal ook het grote publiek informeren over de voortgang van IVHS en zijn sociale gevolgen. IVHS AMERICA zal werken met inmiddels aanvaarde voorstellen voor standaardisatie om de acceptatie van werkbare IVHS standaarden te verzekeren. Voor het grootste gedeelte zal de organisatie geen standaarden zelf bedenken. Dezelfde filosofie geldt voor de benadering van het onderzoek. De behoefte aan onderzoek zal worden ge'inventariseerd en uitvoering zal komen te liggen bij geschikte bureaus en organisaties, zowel van de overheid als het bedrijfsleven. De rol van het bedrijfsleven binnen IVHS is fundamenteel. De industrie zal veruit het grootste deel investeren in IVHS, maar alleen als de winstverwachtingen gunstig zijn. Het verkopen van IVHS produkten en diensten kan het best gebeuren door het bedrijfsleven, die de technieken zal ontwikkelen en de grote verscheidenheid aan produkten en diensten, die IVHS een realiteit maken, verkopen. IVHS kan een veelbetekenende gelegenheid zijn om zaken te doen, zowel voor de automobielindustrie als voor bedrijven in de elektronica-, computer-, communicatie- en informaticaindusrie. De markt is niet alleen beperkt tot voertuigen. Draagbare toestellen zullen de reiziger van een grote varieteit aan informatie voorzien, inclusief dienstregelingen voor de bus, bestanden van zakelijke catalogi en toeristische attracties. Dezelfde schat aan informatie kan ook geleverd worden op kantoorcomputers of PC's. Hoewel forse investeringen van het bedrijfsleven nodig zijn om verder te gaan met IVHS, zal er ook behoefte zijn aan subsidies van de overheid om ontwikkeling van consumenten produkten en diensten aan te moedigen, die mogelijk van groot algemeen belang zijn, maar die risicovolle onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's vragen. Voldoen aan infrastructurele wensen van IVHS, zal ook een grote markt creeren. Behoeften in deze markt bestaan onder andere uit sensoren en detectoren, bakens, hard- en software voor elektronische tolheffing en omvangrijke verkeersbeheersingssystemen.

14 IVHS AMERICA IVHS vraagt om ontwikkeling van geheel nieuwe rollen in het transport van overheid en bedrijfsleven. Het bedrijfsleven bijvoorbeeld zou een verscheidenheid aan infrastructurele diensten, zoals het verzamelen van verkeersgegevens, kunnen financieren en exploiteren, indien het daarvoor een vergunning krijgt van de betreffende overheidsinstanties. De federale overheid IVHS Coordinatie in het DOT DOT IVHS Coordinating Group Working Group. 1 FHWA FTA OST NHTSA RSPA De federale overheid zal een nationaal perspectief voor IVHS bepalen. Federale uitgaven, met als voorbeeld de ISTEA, zullen nodig zijn om de investeringen van bedrijfsleven en lokale overheid in gang te zetten. Het 'Department of Transportation '(DOT) van de V.S. heeft de hoofdverantwoordelijkheid voor de coordinatie en het bevorderen van de ontwikkeling van de techniek in samenwerking met staats en gemeentelijke overheden, het bedrijfsleven en universiteiten. DOT zal opdracht geven voor onderzoek, demonstraties en praktijkproeven bekostigen, uniformiteit van de evaluaties waarborgen, implementaties aanmoedigen en, indien nodig, een nationale uitwisselbaarheid van systemen verzekeren. De 'Federal Highway Administration' (FHWA) is aangewezen als het instituut met een voortrekkers rol voor het DOT programma. De 'Office of the Secretary', evenals andere DOT instituten, zullen ook een belangrijke rol spelen, in overeenstemming met hun primaire verantwoordelijkheden. Deze andere instituten zijn de 'National Highway Traffic Safety Administration' (NHTSA), de 'Federal Transit Administration' (FTA) en de 'Research and Special Programs Administration' (RSPA). Andere federale instellingen zullen ook betrokken worden bij aspecten van IVHS. Dat betreft de 'Federal Communications Commission', het 'Department of Energy', de 'Environmental Protection Agency', het 'Department of Justice' en de 'Interstate Commerce Commission'. Staats- en lokale overheden Staats- en lokale overheden zijn verantwoordelijk voor de bouw, exploitatie en onderhoud van de oppervlaktetransportsystemen en voor het beheersen van het verkeer. Dit maakt dat hun deelname fundamenteel is voor het succes van IVHS. Indien IVHS genegeerd of afgewezen wordt door lokale overheden is het gedoemd te mislukken. Staatsoverheden zijn eigenaar van de 'Interstate highways', 'U.S. highways' en andere doorgaande hoofdwegen. Lokale overheden zijn eigenaar van snelwegen en andere lokale wegen. Vele openbaar vervoersystemen worden beheerd door zowel staats- als lokale overheden of door een samenwerkingsverband van overheden. Staats- en lokale overheden zullen de IVHS infrastructuur aanleggen, exploiteren en onderhouden, of zij zullen dit uitbesteden aan het bedrijfsleven. Het uitvoeren van al deze programma's zal intensieve federale assistentie vergen. De ISTEA benadrukt op belang van 'Metropolitan Planning Organizations' (MPO's), die de transportsystemen voor hele regio's zullen coordineren. Staats- en lokale overheden in aangrenzende rechtsgebieden zullen nieuwe wegen moeten vinden om samen te werken, teneinde IVHS te ontwikkelen en -8-

15 STRATEGISCH PLAN VOOR IVHS IN DE VERENIGDE STATEN toe te passen. Temeer daar waar systemen de staatsgrenzen overschrijden, zal samenwerking nodig zijn om ze te exploiteren. Coordinatie van controle op het transport is een voorbeeld van zo'n vereiste. Lokale overheden zullen IVHS misschien ook willen gebruiken om andere, aan transport gerelateerde sociale, politieke of economische doelen te promoten. Universiteiten Universiteiten zullen nieuwe academische leerprogramma's moeten ontwikkelen, die een nieuw type deskundigen op transportgebied gaan opleiden, geschoold in de disciplines en concepten, die fundamenteel voor IVHS zijn. Hieronder vallen bijvoorbeeld communicatie, informatica, systeemtechniek en rechten. Universiteiten moeten nieuwe begrippen en kennis ontwikkelen, verwant aan IVHS, en moeten nieuwe academische disciplines integreren met de transport wetenschap. Universiteiten zullen ook helpen het Strategisch Plan te implementeren, door het beoordelen van de huidige stand van de mogelijke technische verbeteringen en het uitvoeren van fundamenteel en toegepast onderzoek. Een Strategisch Plan om IVHS te implementeren Om de implementatie van IVHS te sturen heeft het Congres aan het DOT gevraagd een strategisch plan voor te bereiden. Het DOT op haar beurt, heeft IVHS AMERICA gevraagd een eigen strategisch plan te maken wat kan dienen als basis voor het rapport aan het Congres. Bij het opstellen van het plan kreeg IVHS AMERICA bijdragen van de gehele IVHS gemeenschap, zoals federale, staats- en lokale overheidsinstellingen, industrie, universiteiten, handelsinstellingen, consumentenbonden en belangengroeperingen. Het doel van het Strategisch Plan is het sturen van de ontwikkeling en de implementatie van IVHS techniek, met behoud van de gestelde doelen van veiligheid, verhoogde mobiliteit en verbeterde produktiviteit van het transportsysteem. De belangrijkste oogmerken van het plan zijn: Stel de doelen van een nationaal IVHS programma vast en voorspel de kosten en de baten. Inventariseer de belangrijkste uitdagingen bij de toepassing van IVHS en zoek wegen waarbinnen zij kunnen worden opgelost. Stel geschikte rollen voor voor de participerende overheidsinstellingen, bedrijfsleven en universiteiten en help samenwerking tussen hen op te bouwen. Zet in grote lijnen een actieplan op voor het ontwikkelen, het testen en het toepassen van de IVHS techniek. Schat de omvang en de bronnen voor de benodigde gelden. TeChniSChe Het S t r a t e 9 i s c n P l a n i s e e n wegwijzer voor de implementatie van IVHS in de komende 20 jaar. Echter, IVHS bestaat uit technieken die zich snel ontwik- kelen. Daarom is het ook een 'dynamisch' plan dat zal evolueren met de veranderingen in de techniek en de ervaringen opgedaan met de praktijkproeven en de toepassing van IVHS. implementatie

16 IVHS AMERICA Een serie van belangrijke aannames en principes ligt ten grondslag aan het programma voor ontwikkeling en toepassing. Het plan behelst gemeenschappelijke overeenstemming - door geheel IVHS AMERICA - over wat er gedaan moet worden. Enkele van de meest belangrijke aannames en principes volgen hieronder: Een overheid die geld besteed aan de infrastructuur, speciaal aan geavanceerde verkeersbeheersingssystemen, is essentieel. De samenleving zal grote invloed hebben op de ontwikkeling van IVHS. De acceptatie van de diverse produkten door het publiek is eveneens essentieel voor het slagen van het project. Een andere belangrijke invloed is de noodzaak om te voorzien in voordelen die voor iedereen van belang zijn, zoals een toegenomen veiligheid en verlichting van de fileproblematiek. Het bedrijfsleven (en de consument) zal het grootste deel betalen van de IVHS ontwikkelingen, produkten, systemen en diensten, met name de in het voertuig benodigde apparatuur. In sommige gevallen zal in vroege ontwikkelingsfasen overheidsgeld nodig zijn, om de weg vrij te maken voor investeringen van het bedrijfsleven. Bestaande standaards zullen gebruikt moeten worden waar dat mogelijk is, en waar het nodig is, zullen nieuwe standaards ontwikkeld moeten worden, om er voor te zorgen dat de verschillende systemen gei'ntegreerd kunnen worden door heel de Verenigde Staten en Noord-Amerika. Systemen, produkten en diensten zullen worden ontwikkeld en toegepast binnen het kader van het federalisme en de markteconomie met gedecentraliseerd gezag en besluitvorming. Aanvankelijk zal de nadruk gelegd worden op reeds beproefde technieken. Onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's zullen opgezet worden in die gebieden waar de bestaande techniek niet aan de eisen voldoet of waar de eisen nog vastgesteld moeten worden (bijvoorbeeld: menselijke factoren). Op grote schaal opgezette praktijkproeven onder reele omstandigheden, uitgevoerd door ondernemingen, waarin zowel overheid als bedrijfsleven deelnemen, zijn van essentieel belang voor de overgang van onderzoek en ontwikkeling naar een commercialisering van de technieken. De voordelen van IVHS, die mogelijk enorm groot zijn, laten zich moeilijk zonder verdere studie kwantificeren; het onderzoekswerk zal voortgezet moeten worden. Als ervaring is opgedaan, kunnen verbeterde en verfijnde schattingen van de voordelen gemaakt worden. De vijf functionele gebieden van IVHS IVHS beslaat een scala van technieken uit elektronica, computerhardware en -software, besturingsmodellen en communicatie. Vijf functionele gebieden van systemen zijn onderscheiden waarin deze technieken worden toegepast: 'Advanced Traffic Management Systems' (ATMS) verkeersbeheersingssystemen 'Advanced Traveler Information Systems' (ATIS) reizigerinformatiesystemen 'Advanced Vehicle Control Systems' (AVCS) voertuigsystemen

17 STRATEGISCH PLAN VOOR IVHS IN DE VERENIGDE STATEN 'Commercial Vehicle Operations' (CVO) vlootmanagementsystemen 'Advanced Public Transportation Systems' (APTS) openbaar vervoersystemen CVO en APTS bestaan grotendeels uit systemen die gebruik maken van de technieken van de eerste drie gebieden. Alle vijf de functionele gebieden worden toegepast voor transport op landelijke en in stedelijke gebieden. VERKEERSBEHEERSINGS ATMS zal het management van verschillende wegbeheersfuncties integreren, SYSTEMEN z o a l s toeritdosering en verkeerslichtenregelingen. In meer geavanceerde toepassingen zal ATMS congestie voorspellen en alternatieve routes doorgeven aan voertuigen in een groot gebied om zodoende een efficient gebruik van het netwerk van snelwegen te verkrijgen en prioriteit voor carpoolers en buspoolers te handhaven. ATMS zal actuele gegevens over congestie op hoofdverkeerswegen en snelwegen verzamelen, benutten en verspreiden en zal verkeersoperators attenderen op alternatieve routes. Dynamische verkeersbeheersingssystemen zullen reageren op veranderende verkeersomstandigheden in verschillende gebieden en op verschillende wegtypes, door de automobilist, waar mogelijk, om de vertraging heen te leiden. Snelle detectie en afhandeling van verkeersongevallen zal zeer effectief zijn in het verminderen van congestie op de snelwegen. ATMS is de hoeksteen van IVHS. Alle andere functionele gebieden zullen gebruik maken van de informatie die door ATMS geleverd wordt. REIZIGERINFORMATIE SYSTEMEN ATIS biedt een verscheidenheid aan informatie die de reiziger helpt bij het bereiken van de gewenste bestemming, zowel met de auto, openbaar vervoer of een combinatie daarvan. Navigatiesystemen in het voertuig zijn een bouwsteen van ATIS. In toekomstige systemen zullen deze in toenemende mate gevoed worden met informatie van ATMS. De informatie zal bestaan uit locaties van ongevallen, weersen wegomstandigheden, optimale routes, aanbevolen snelheid en rijstrookbeperkingen. Net zoals deze informatie gebruikt kan worden in voertuigen, kan men het ook gebruiken voor de reisvoorbereiding thuis, op kantoor, in winkels en zelfs via de draagbare computer. VOERTUIG SYSTEMEN AVCS verhoogt de controle van de bestuurder over het voertuig, zodat het reizen veiliger en efficienter wordt. Ongevallen kunnen vermeden worden, in tegenstelling tot alleen maar het beperken van de gevolgen. AVCS bestaat uit een breed scala aan concepten welke op verschillende tijdstippen operationeel zullen worden. Systemen die een dreigende botsing kunnen waarnemen zullen de bestuurder daarvoor waarschuwen. In meer geavanceerde systemen zal het voertuig automatisch remmen of weggestuurd worden van de plaats des onheils. Zulke -11 -

18 IVHS AMERICA systemen behoren bij het voertuig en zullen vermoedelijk ontwikkeld worden door de autoindustrie en haar leveranciers. Zij zouden substantiate verbeteringen in veiligheid en het terugbrengen van congestie, veroorzaakt door ongevallen, moeten geven, om zo de overheidssubsidie te rechtvaardigen die gedurende de initiele ontwikkelfase gegeven is. Lange termijn AVCS ontwerpen liggen meer in de richting van infrastructuurinformatie en -beheersing die een hogere capaciteit van de snelwegen, met een factor twee of drie of zelfs meer, tot gevolg zouden moeten hebben. Een voorbeeld zijn geautomatiseerde rijstroken met een beperkte toegang, waarop de bewegingen van alle voertuigen automatisch gecontroleerd worden, zolang zij op die speciale strook rijden. Voor zulk een systeem zal vermoedelijk veel communicatie tussen het voertuig en de weg, maar ook tussen de voertuigen onderling, nodig zijn. De ISTEA vraagt om de ontwikkeling van een volledig geautomatiseerde snelweg en voertuigsysteem, dat als prototype zal dienen voor volledig geautomatiseerde IVHS systemen. De doelstelling is om de eerste volledig geautomatiseerde weg, een proefstrook, in 1997 operationeel te hebben. VLOOTMANAGEMENT Planners van bedrijven met wagenparken van vrachtwagens, bussen, bestelwagens, taxi's en hulpverleningsvoertuigen zijn al begonnen met het overnemen van de IVHS technieken. Naar verwachting zullen zij hun voortrekkersrol blijven spelen, omdat voor hen de economische voordelen van de implementatie van IVHS duidelijk zijn. Duizenden zware vrachtwagens zijn al uitgerust met geautomatiseerde plaatsbepalingssystemen en mobilofoons welke de chauffeurs verbinden met hun expeditiebedrijven. 'Automated Vehicle Identification (AVI)' systemen innen nu al automatisch tol, en bevorderen dus de verkeersafwikkeling, in New York, Texas en Oklahoma. De voordelen van elektronische tolheffing zijn overigens niet alleen voorbehouden aan bedrijfsvoertuigen. Juist de bestuurders van personenauto's profiteren. Het toenemende aantal voertuigen dat gebruik kan maken van de geautomatiseerde tolrijstroken, verlaagt de congestie. Een aantal van de planners van wagenparken van expeditiebedrijven en van hulpverleningsvoertuigen gebruiken 'Automated Vehicle Location' (AVL) systemen, zoals systemen voor navigatie in het voertuig, Loran-C, een wereldwijd locatiesysteem of het 'Global Positioning System' (GPS). Met deze systemen kunnen expediteurs onmiddellijk de positie van hun voertuigen bepalen. OPENBAAR VERVOER APTS gebruikt samengestelde technieken van ATMS, ATIS en AVCS voor een SYSTEMEN b e t e r b e h eer van bijvoorbeeld streekbussen, carpoolers en buspoolers. ATIS informeert de reiziger over de alternatieve routes en de kosten van de reis, terwijl ATMS constant de laatste informatie geeft. Het continu bijwerken van informatie over wie waar heen wil, is een andere applicatie die carpoolers en buspoolers nieuwe flexibiliteit biedt in het plannen van reizen. Elektronische pasjes zullen het de consument mogelijk maken het openbaar vervoer, tol- en parkeergelden te betalen, zonder dat er contant geld aan te pas komt. Ook voorkeursmaatregelen (zoals bijvoorbeeld het beinvloeden van de verkeerslichten) voor voertuigen met een hoge bezettingsgraad horen bij APTS

19 STRATEGISCH PLAN VOOR IVHS IN DE VERENIGDE STATEN Integratie van IVHS technieken Succesvolle integratie van de verschillende IVHS technieken vereist dat een aantal uitgangspunten en technieken reeds vroeg in het programma vastgelegd worden. Het gaat hier om de systeemarchitectuur, standaarden en protocollen, systeembeveiliging en menselijke invloeden, communicatie en operationele testen. IVHS zal een grote sprong voorwaarts doen, indien geavanceerde techniek en informatie gei'ntegreerd worden met de conventionele infrastructuur, zodat een uitgebreide reeks van consumentendiensten in steeds groter wordende gebieden kan worden aangeboden. Tijdens de voortgang van de ontwikkeling zal een steeds groter wordende interactie plaatsvinden tussen ATMS, ATIS en AVCS. IVHS kan meer zijn dan alleen de som van de delen, maar deze inherente synergie is alleen waardevol, indien vanaf de start het totaal gezien wordt als een gei'ntegreerd pakket van mogelijkheden. IVHS produkten en ATMS ATIS CVO APTS AVCS IVHS produkten en diensten Voordelen van IVHS diensten Bij een zo vergaande ondememing als IVHS moet niet over een nacht ijs worden gegaan. Het vraagt een lange termijn verbintenis met een zorgvuldig gepland en uitgevoerd programma. IVHS zal naar verwachting gedifferentieerd worden ingevoerd. Dat betekent dat de systemen onafhankelijk van elkaar in verschillende delen van het land gemaakt zullen worden. Deze 'eilanden' zullen uiteindelijk met elkaar verbonden worden en zo het gehele land bedekken, net als indertijd het netwerk van 'Interstate Highways'. Gefaseerde implementatie zal de verbetering voor de reizigers versnellen en zal de publieke vraag naar verdere toepassing doen toenemen. IVHS zal de klanten produkten en diensten leveren die tijdbesparend zijn en de reis aangenamer, veiliger of sneller maken. Het grootste deel van het Strategisch Plan gaat over de pijlers die deze produkten en diensten mogelijk maken, bijvoorbeeld het vele werk dat gemoeid is met het integreren van een breed scala aan technieken, of het ontwikkelen van standaarden. Het zou een fout betekenen te vergeten dat de consument hoofdzakelijk gei'nteresseerd is in de persoonlijke voordelen van een techniek, niet in de resultaten van de integratie, de standaarden of de mogelijke sociale verbeteringen. Uiteindelijk zullen consumenten het lot van IVHS bepalen door het met geldelijke maatstaven te beoordelen. Dit vraagt om extra veel aandacht voor menselijke factoren in het ontwerp van de IVHS hard- en software en om voorlichtingsprogramma's die de overgang naar IVHS vergemakkelijken. Ook de overheidsinstellingen, die een groot deel van de IVHS hardware, software en systemen zullen kopen, zijn belangrijke klanten. Figuur 1 laat de IVHS produkten en diensten zien die interessant zijn voor de consument en de tijdtabel waarin af te lezen valt wanneer de produkten of diensten beschikbaar zijn

20 IVHS AMERICA Belangrijke IVHS produkten en diensten tettistti uesunikuaarnefo OIJ D e n a a e n n g ; Korte termijn Middellange termijn Lange termijn VERKEERSBEHEERSING Verkeersmonitoring en-beheersing voor 15 Dynamische, een groot gebied bestrijkende, Compleet uitgeruste systemen, die een groot gebied bestrijken, om alle mogelijke vormen van oppervlaktetransport te beheren in grote stedelijke gebieden en belangrijke corridors gelegen in landelijke gebieden, verspreid over het gehele land Informatiesystemen voor verschillende vervoerwijzen, reagerend op het aanbod Verkeersbeheersing geintegreerd met optimale routegeleiding voor grote gebieden Elektronisch boekhouden voor het beheren van de voertuigen uit een vloot Geen belemmeringen bij grenzen voor het zakelijk verkeer Volledig geintegreerde systemen voor het innen van betalingen voor het gebruik van het transportsysteem stedelijke corridors en 3 corridors in verkeers- en vlootmanagement systemen binnensteden voor corridors in 50 stedelijke gebieden en 25 corridors in binnensteden RE1Z1GERINFORMATIE S Y S T E M E N Verkeersinformatie beschikbaar thuis. op het werk. in openbare gelegenheden, op stations en overstapknooppunten, en d.m.v. draagbare apparatuur Statische routegeleiding met zakelijke en toeristische informatie in nieuwe voertuigen en als accessoire Actuele informatie over de toestand van het verkeerssysteem voor langere reizen en verschillende vervoerwijzen Actuele informatie waarmee carpoolers gekoppeld kunnen worden Routegeleiding, gebaseerd op actuele verkeersomstandigheden In het voertuig getoonde verkeerstekens V E R H O G I N G V A N DE PRODUKTIVITEIT Vlootmanagementsystemen voor expeditiebedrijven en openbaar vervoerbedrijven Elektronische tolheffing a Geintegreerde elektronische betaling van Elektronische betaling van openbaar vervoer Elektronisch checken van kredietwaardigheid openbaar vervoer, parkeergeld en tolheffing Automatische verificatie van het gebruik van carpoolstroken VEILIGHEID E N ASSISTENTIE V O O R B E S T U UR D E R Veiligheidssystemen voor op de weg en voor Demonstratie van geautomatiseerde snelweg het milieu Semi-automatische SOS-voorzieningen Waarschuwing voor obstakels dichtbij Veiligheidssystemen voor passagiers Eenvoudige monitoring van voertuig- Systemen voor visuele verbeteringen prestaties Monitoring systemen voor het voertuig Zich aanpassende cruise control' Systemen voor de veiligheidsinspectie van bedrijfsvoertuigen Waarschuwing voor botsingen Automatisch vermijden van botsingen Figuur 1. Automatische voortbeweging van voertuigen op speciaal uitgeruste wegen Volledig geautomatiseerde SOS-systemen met gecoordineerde verzending van berichten Waarschuwing voor gevaarlijke kruispunten

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Beheer en onderhoud. 4 onafhankelijke onderzoeken: 1. Federal Highway Administration. 2. Low Cost Measures. 3. Warnke Studie. 4.

Beheer en onderhoud. 4 onafhankelijke onderzoeken: 1. Federal Highway Administration. 2. Low Cost Measures. 3. Warnke Studie. 4. Beheer en onderhoud 4 onafhankelijke onderzoeken: 1. Federal Highway Administration (US Department of Transportation, Verenigde Staten) 2. Low Cost Measures (Elsamex Spanje) 3. Warnke Studie (Deutsche

Nadere informatie

ImFlow: BELEIDSMATIG VERKEERS MANAGEMENT

ImFlow: BELEIDSMATIG VERKEERS MANAGEMENT ImFlow: BELEIDSMATIG VERKEERS MANAGEMENT Uw doelstellingen onder controle De slimme, duurzame stad Imflow zal de huidige manier van verkeersmanagement rigoureus veranderen. Effectief en duurzaam vervoer

Nadere informatie

Probleem 2. Oplossing 3. Kosten en opbrengsten 4. Impact Gemiddelde automobilist 5 Maatschappij 6. Verdeling van kosten en opbrengsten 7

Probleem 2. Oplossing 3. Kosten en opbrengsten 4. Impact Gemiddelde automobilist 5 Maatschappij 6. Verdeling van kosten en opbrengsten 7 Inhoudsopgave Onderwerp paginanummer Probleem 2 Oplossing 3 Kosten en opbrengsten 4 Impact Gemiddelde automobilist 5 Maatschappij 6 Verdeling van kosten en opbrengsten 7 Stakeholders 8 Implementatieplan

Nadere informatie

Spookfiles A58 is één van de projecten binnen het programma Beter Benutten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Spookfiles A58 is één van de projecten binnen het programma Beter Benutten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Factsheet Algemene informatie Wat is het project Spookfiles A58? In de hele wereld wordt gewerkt aan manieren om het verkeer sneller, veiliger, comfortabeler en duurzamer maken. Nederland loopt voorop

Nadere informatie

DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen!

DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen! (Bijdragenr. 56) DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen! Bert van der Veen Advin b.v. Rien Borhem Gemeente Amsterdam 1. Inleiding Om het verkeer in goede banen te leiden wordt steeds

Nadere informatie

Nederlandstalige samenvatting (summary in Dutch language)

Nederlandstalige samenvatting (summary in Dutch language) Nederlandstaligesamenvatting 145 Nederlandstaligesamenvatting (summaryindutchlanguage) Reizen is in de afgelopen eeuwen sneller, veiliger, comfortabeler, betrouwbaarder, efficiënter in het gebruik van

Nadere informatie

PERSMEDEDELING VAN HET KABINET VAN MINISTER HILDE CREVITS VLAAMS MINISTER VAN MOBILITEIT EN OPENBARE WERKEN 19 november 2009

PERSMEDEDELING VAN HET KABINET VAN MINISTER HILDE CREVITS VLAAMS MINISTER VAN MOBILITEIT EN OPENBARE WERKEN 19 november 2009 PERSMEDEDELING VAN HET KABINET VAN MINISTER HILDE CREVITS VLAAMS MINISTER VAN MOBILITEIT EN OPENBARE WERKEN 19 november 2009 Start dynamisch verkeersmanagement op het knooppunt Gent Met het oog op een

Nadere informatie

Bescherm het milieu en uw bedrijfsresultaten

Bescherm het milieu en uw bedrijfsresultaten 23042012_WORKsmart_ECO_bro_NL WORKsmart -Eco Bescherm het milieu en uw bedrijfsresultaten www.tomtom.com/business Let s drive business Inhoud 2 Hoe groen is uw onderneming? 3 Optimaliseer de inzet van

Nadere informatie

Managementrapport AUV-project Invoering Rode Rand op signaalgevers

Managementrapport AUV-project Invoering Rode Rand op signaalgevers ass Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Adviesdienst Verkeer en Vervoer Managementrapport AUV-project Invoering Rode Rand op signaalgevers Invoeringsmogelijkheden

Nadere informatie

CO2 uitstoot per klant Tolheffingen per klant Lege kilometers Gereden kilometers per stop en klant Transport- of voertuigkosten per stop en klant

CO2 uitstoot per klant Tolheffingen per klant Lege kilometers Gereden kilometers per stop en klant Transport- of voertuigkosten per stop en klant Hoe kun je de race tegen de klok winnen? HOE KUN JE DE RACE TEGEN DE KLOK WINNEN? PTV. The Mind of Movement De PTV Group levert software en consultancy diensten voor transport, logistiek en geomarketing.

Nadere informatie

Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Value at Stake-analyse (Analyse potentiële waarde) van IoE voor de publieke sector door Cisco

Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Value at Stake-analyse (Analyse potentiële waarde) van IoE voor de publieke sector door Cisco Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Value at Stake-analyse (Analyse potentiële waarde) van IoE voor de publieke sector door Cisco Joseph Bradley Christopher Reberger Amitabh Dixit Vishal

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

Beheer en Onderhoud. Inhoud van de presentatie

Beheer en Onderhoud. Inhoud van de presentatie Beheer en Onderhoud Inhoud van de presentatie De richtlijn Beheer en Onderhoud Opzetten van een beheersysteem Resultaten van de 3M enquête Beheer en Onderhoud 3M TSS Studiecentrum cases Case Gemeente Tiel

Nadere informatie

Nationaal verkeerskundecongres 2015

Nationaal verkeerskundecongres 2015 Nationaal verkeerskundecongres 2015 Meldsysteem wegwerkmeldingen en evenementen in een nieuw jasje Klaas Friso (DAT.Mobility) Samenvatting Het belang van meldsystemen van wegwerkzaamheden en evenementen

Nadere informatie

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden STUDIEDAG Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 Projectmatig werken in de lokale sector Katlijn Perneel, Partner, ParFinis Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden 1 Inhoud

Nadere informatie

GreenPlan. Boek groen resultaat

GreenPlan. Boek groen resultaat GreenPlan Boek groen resultaat Waarom groen ondernemen? Groen ondernemen krijgt in het bedrijfsleven steeds meer aandacht. En terecht. We zijn getuige van een opwarming van de aarde. Een toenemende CO

Nadere informatie

Nieuwe rolverdeling: Uitvoerende taken Wegbeheerder-Markt. Giovanni Huisken & Wim Broeders, MAPtm

Nieuwe rolverdeling: Uitvoerende taken Wegbeheerder-Markt. Giovanni Huisken & Wim Broeders, MAPtm Nieuwe rolverdeling: Uitvoerende taken Wegbeheerder-Markt Giovanni Huisken & Wim Broeders, MAPtm Primaire processen 1 Ontwikkelen beleid Openbaar vervoer Reinigingsdiensten Verkeer Vergunning verstrekken

Nadere informatie

Meer dan fleetmanagement

Meer dan fleetmanagement www.toyota-forklifts.nl TOYOTA I_SITE Meer dan fleetmanagement Hoe verminder ik mijn schadekosten? Wat is mijn optimale vlootomvang? Hoe verhoog ik mijn bezettingsgraad? Welke bestuurders hebben extra

Nadere informatie

Het informatieprobleem, groot/klein?

Het informatieprobleem, groot/klein? Het informatieprobleem, groot/klein? Stelling 1 is een klein probleem: Is niet essentieel, want autonoom is juist autonoom, en een volledig autonoom (level 5) voertuig kan dus zonder informatie via Wifi-P

Nadere informatie

Logistiek in de bouw

Logistiek in de bouw Logistiek in de bouw 1. Waarom aandacht voor logistiek in de bouw? 2. Effect van optimale logistiek in de bouw 3. Wat vraagt de opdrachtgever (RWS) in de aanbestedingsleidraad? 4. Wat doen wij als Veluwe

Nadere informatie

De strategische keuzes die moeten gemaakt worden zijn als volgt: Interne controle of zelfcontrole/sociale controle

De strategische keuzes die moeten gemaakt worden zijn als volgt: Interne controle of zelfcontrole/sociale controle 1 Hoofdstuk 1 1.1 Dirigeren en coördineren p43 1.1.1 Dirigeren Dirigeren is een synoniem voor delegeren. Dirigeren houdt in dat bepaalde bevoegdheden overgedragen worden naar een persoon met een lagere

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

vanuit de technische en organisatorische omgeving, werk-verdeling, budget, planning, en hergebruik van componenten. Het documenteren van SA dient

vanuit de technische en organisatorische omgeving, werk-verdeling, budget, planning, en hergebruik van componenten. Het documenteren van SA dient 9 Samenvatting Software heeft vooruitgang in veel vakgebieden mogelijk gemaakt en heeft een toenemend invloed op ons leven en de samenleving in zijn geheel. Software wordt gebruikt in computers, communicatienetwerken,

Nadere informatie

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING Versterking van de wetenschap en een betere benutting van de resultaten zijn een onmisbare basis, als Nederland

Nadere informatie

REISINFORMATIE- DIENSTEN

REISINFORMATIE- DIENSTEN REISINFORMATIE- DIENSTEN Met pre- en on-trip reisinformatiediensten kunnen reizigers slimmer, gemakkelijker en eenvoudiger reizen. Ze ontvangen reisinformatie op maat, op hun PC, via een app op hun smartphone

Nadere informatie

LETSELPREVENTIE-ONDERZOEK: SYMPTOOMBESTRIJDING OF NOODZAAK?

LETSELPREVENTIE-ONDERZOEK: SYMPTOOMBESTRIJDING OF NOODZAAK? LETSELPREVENTIE-ONDERZOEK: SYMPTOOMBESTRIJDING OF NOODZAAK? Inleiding ter gelegenheid van het bezoek van Staatsecretaris Drs. J. F. Scherpenhuizen aan het Instituut voor Wegtransportmiddelen TNO op 25

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig flexibiliteit genoeg geraken gezondheid goed goede goedkoop grote BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT Grafische voorstelling open antwoorden andere belangrijke zaken bij verplaatsingen aankomen aansluiting

Nadere informatie

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015 StadsDashboard Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld Merle Blok 12 mei 2015 Missie TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn

Nadere informatie

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012 EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' 1 MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012 2 DE STRATEGY-TO-PERFORMANCE GAP (MANKINS EN STEELE) 3 37% Gemiddelde prestatie verliezen

Nadere informatie

Doe veilig zaken het is gedekt!

Doe veilig zaken het is gedekt! Doe veilig zaken het is gedekt! Vooruitgang brengt altijd risico s met zich mee Frederick B. Wilcox Waar ligt u s nachts wakker van? Zorgen over niet betaald worden? Geen bankkrediet verkrijgen? Cashflow

Nadere informatie

Technicus onderwijs- en onderzoekgebonden - profiel O

Technicus onderwijs- en onderzoekgebonden - profiel O Technicus onderwijs- en onderzoekgebonden - profiel O Doel Ontwerpen, ontwikkelen en (doen) vervaardigen van apparatuur/instrumenten, installaties en (ICT-) systemen, binnen de doelstellingen van de dienst/afdeling

Nadere informatie

PLAN VOOR ULTRASNEL INTERNET IN BELGIË 2015-2020

PLAN VOOR ULTRASNEL INTERNET IN BELGIË 2015-2020 PLAN VOOR ULTRASNEL INTERNET IN BELGIË 2015-2020 België speelt momenteel een voortrekkersrol in het uitrollen van nieuwe technologieën voor ultrasnel internet. De Belgische overheid moet er alles aan doen

Nadere informatie

Kortom, van visie naar werkelijkheid!

Kortom, van visie naar werkelijkheid! Wie zijn wij Scopeworks is een internationaal bureau wat zich richt op executive search, interim management en consulting. Ons kantoor is gevestigd in Nederland en vanuit hier worden onze diensten wereldwijd

Nadere informatie

EIGENSCHAPPEN CONVERGED HARDWARE

EIGENSCHAPPEN CONVERGED HARDWARE EIGENSCHAPPEN CONVERGED HARDWARE Eigenschappen Converged Hardware 1 van 8 Document Informatie Versie Datum Omschrijving Auteur(s) 0.1 29-09-2015 Draft Remco Nijkamp 0.2 29-09-2015 Volgende Versie opgesteld

Nadere informatie

Praktijkinstructie Transportmanagementondersteuning

Praktijkinstructie Transportmanagementondersteuning instructie Transportmanagementondersteuning 3 (CLO10.3/CREBO:50197) pi.clo10.3.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen

Nadere informatie

Binnen het bestek van deze doelstelling is een specifieke actie van de lidstaten en de Commissie voorzien om gezamenlijk:

Binnen het bestek van deze doelstelling is een specifieke actie van de lidstaten en de Commissie voorzien om gezamenlijk: EUROPESE INHOUD IN WERELDWIJDE NETWERKEN COÖRDINATIEMECHANISMEN VOOR DIGITALISATIEPROGRAMMA'S DE BEGINSELEN VAN LUND: CONCLUSIES VAN DE VERGADERING VAN DESKUNDIGEN, LUND, SWEDEN, 4 APRIL 2001 Het eeurope

Nadere informatie

Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem

Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem Wat dienstverlenende organisaties kunnen leren van de manier waarop Toyota zijn auto s maakt. Wees bereid anders te denken Wij nodigen u uit om eens

Nadere informatie

Zie Hallo. De toekomst is aangebroken met Cisco TelePresence.

Zie Hallo. De toekomst is aangebroken met Cisco TelePresence. Brochure voor leidinggevenden Zie Hallo. De toekomst is aangebroken met Cisco TelePresence. 2010 Cisco en/of gelieerde bedrijven. Alle rechten voorbehouden. Dit document bevat openbare informatie van Cisco.

Nadere informatie

Verkeersplan werk in uitvoering Kempenbaan-Midden

Verkeersplan werk in uitvoering Kempenbaan-Midden Verkeersplan werk in uitvoering Kempenbaan-Midden Inhoud Achtergrondinformatie project Kempenbaan (gedeelte beter benutten) Proces Verkeersplan Werk in Uitvoering Verkeersrelaties: autogebruik, fietsgebruik

Nadere informatie

GATSO ACCESS CONTROL. Oplossingen voor verkeersmanagement

GATSO ACCESS CONTROL. Oplossingen voor verkeersmanagement GATSO ACCESS CONTROL Oplossingen voor verkeersmanagement EFFECTIEF VERKEERSMANAGEMENT IN UW STEDELIJK GEBIED We leven in een wereld waarin iedereen steeds mobieler wordt. Weliswaar zet dit de deur open

Nadere informatie

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen?

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen? Informatie en Communicatie Technologie (ICT) in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen Visies op de toekomst van Beleid, Praktijk en Onderzoek & Ontwikkeling In september 2002 heeft een internationale

Nadere informatie

Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan

Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan Verregaande strategische samenwerking Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan Datum: 8 april 2010 Samenwerking bij de volgende generatie van de smart fortwo

Nadere informatie

Project Portfolio Management Altijd en overal inzicht PMO

Project Portfolio Management Altijd en overal inzicht PMO Project Portfolio Management Altijd en overal inzicht PMO Een eenvoudige en toegankelijke oplossing Thinking Portfolio is een snel te implementeren software applicatie. Een krachtig web-based hulpmiddel

Nadere informatie

ONLY TOYOTA TRUCKS WITH SAS KNOW HOW

ONLY TOYOTA TRUCKS WITH SAS KNOW HOW ONLY TOYOTA TRUCKS WITH SAS KNOW HOW www.toyota-forklifts.nl TO DRIVE DOWN COSTS Toyota vorkheftrucks met SAS maken gebruik van intelligente technologieën om chauffeurskosten en kosten als gevolg van schade

Nadere informatie

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI)

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het zelfbeoordelingsformulier Het doel van deze evaluatie is om u te helpen bij het bepalen van de belangrijkste aandachtsvelden van uw leidinggevende

Nadere informatie

beheer en managementsysteem voor minicontainers

beheer en managementsysteem voor minicontainers beheer en managementsysteem voor minicontainers WAAROM IDENTIFICATIE? Al ruim 25 jaar wordt afval ingezameld met minicontainers. De minicontainer heeft daarmee een vaste plek in het straatbeeld verworven.

Nadere informatie

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN WHITEPAPER HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN..HET EFFECT VAN VREEMDE OGEN.. Copyright 2014 OPDIC W www.implementatie-erp.nl E info@implementatie-erp.nl Hoe de kans op een succesvolle

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bijlagen 121 Literatuur 144

Inhoudsopgave. Bijlagen 121 Literatuur 144 Inhoudsopgave 5 Voorwoord 7 Ten geleide 9 1 Inleiding 11 2 De risicoanalyse 25 3 Uitvoeren van de risicoanalyse 65 4 Risicomanagement 77 5 Uitvoeren van risicomanagement 85 6 Implementatie van risicomanagement

Nadere informatie

Horizontale planning - integratie in de gehele olie-en gas supply chain

Horizontale planning - integratie in de gehele olie-en gas supply chain Managementsamenvatting Horizontale planning - integratie in de gehele olie-en gas supply chain Neem planningsbesluiten voor maximale winst, meer veiligheid en minimalenadelige gevolgen voor het milieu

Nadere informatie

De kracht van pps in lightrail

De kracht van pps in lightrail De kracht van pps in lightrail Over de groeiende noodzaak van lightrail in stedelijke gebieden, de voordelen van publiek-private samenwerking en de gebundelde krachten van Strukton. Strukton pleit voor

Nadere informatie

B48 Regelscenario s Corridor A15 en Ruit Rotterdam

B48 Regelscenario s Corridor A15 en Ruit Rotterdam B48 Regelscenario s Corridor A15 en Ruit Rotterdam Gerben Quirijns (ARCADIS Nederland BV) In opdracht van Stadsregio Rotterdam Samenvatting Netwerkorganisatie Bereik! is in het kader van DVM Zuidvleugel

Nadere informatie

VVP 2005 VVP 2005 VVP 2005. De kaders voor het Verkeers- en Vervoerbeleid 2005-2015 van de gemeente Amersfoort

VVP 2005 VVP 2005 VVP 2005. De kaders voor het Verkeers- en Vervoerbeleid 2005-2015 van de gemeente Amersfoort 4 4 De kaders voor het Verkeers- en Vervoerbeleid 2005-2015 van de gemeente Amersfoort Bereikbaar en bewegen Voorwoord van H. Brink, Wethouder verkeer gemeente Amersfoort Hoe houden we Amersfoort bereikbaar

Nadere informatie

Checklist risicofactoren IT-projecten

Checklist risicofactoren IT-projecten Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 5 Checklist risicofactoren IT-projecten In onderstaande checklists zijn de factoren die het slagen van een project beïnvloeden opgenomen. Projectomvang Hoe groot is

Nadere informatie

CO 2 -prestatieladder. Inventarisatie sector en keteninitiatieven. Alsema B.V. Versie 1.1 Datum 12-06-2014 Status Definitief.

CO 2 -prestatieladder. Inventarisatie sector en keteninitiatieven. Alsema B.V. Versie 1.1 Datum 12-06-2014 Status Definitief. Pagina 1 van 7 CO 2 -prestatieladder Inventarisatie sector en keteninitiatieven Alsema B.V. Pagina 2 van 7 Aangepast rijgedrag bespaart brandstof Spreek chauffeurs aan op rijgedrag en bespaar brandstof!

Nadere informatie

C-ITS. www.beterbenutten.nl/its VERBETERDE VERKEERSDOORSTROOM VERHOOGDE VEILIGHEID EN COMFORT 40-50% REISTIJD REDUCTIE VERMINDERING LUCHTVERVUILING

C-ITS. www.beterbenutten.nl/its VERBETERDE VERKEERSDOORSTROOM VERHOOGDE VEILIGHEID EN COMFORT 40-50% REISTIJD REDUCTIE VERMINDERING LUCHTVERVUILING Het meest omvangrijke thema van Beter Benutten ITS is C-ITS: connected en coöperatieve intelligente transportsystemen. Connected toepassingen werken met langeafstandscommunicatie, via het telecomnetwerk

Nadere informatie

Rapport over het werkprofiel van Software engineer (sr)

Rapport over het werkprofiel van Software engineer (sr) Rapport over het werkprofiel van Software engineer (sr) Identificatienummer: Publicatiedatum: 19 november 2015 Leeswijzer Dit rapport omschrijft het werkprofiel van 'Software engineer (sr)' zoals die door

Nadere informatie

Van meten tot weten. Totaaloplossingen voor werkplek en ruimtemanagement

Van meten tot weten. Totaaloplossingen voor werkplek en ruimtemanagement Van meten tot weten Totaaloplossingen voor werkplek en ruimtemanagement werkplekbezettings- en ruimtebenuttings Detectie In traditionele kantoor- en schoolomgevingen, waar iedereen een eigen werkplek of

Nadere informatie

BEDRIJFSOVERDRACHT: EEN STAPJE TERUG OF EEN GROTE STAP VOORUIT?

BEDRIJFSOVERDRACHT: EEN STAPJE TERUG OF EEN GROTE STAP VOORUIT? BDRIJFSOVRDRACHT: STAPJ TRUG OF GROT STAP VOORUIT? Pagina 1 van 6 BDRIJFSOVRDRACHT: STAPJ TRUG OF GROT STAP VOORUIT? Overnames, bedrijfsopvolging en fusies zijn geen zaken waarin een organisatie snel ervaring

Nadere informatie

Casenso. Optimaliseer Uw Bedrijf. Casenso Consultancy

Casenso. Optimaliseer Uw Bedrijf. Casenso Consultancy Casenso Optimaliseer Uw Bedrijf Casenso Consultancy Internet : E-mail : office@casenso.nl Telefoon : +31 (0)24 322 0872 : Engels of Nederlands Consultancy Alle organisaties (bedrijven, non-profit, overheid)

Nadere informatie

Deze nota bevat ook een planning voor de verdere behandeling van dit dossier in de aanloop naar de zitting van de Raad TTE (8-9 juni 2006).

Deze nota bevat ook een planning voor de verdere behandeling van dit dossier in de aanloop naar de zitting van de Raad TTE (8-9 juni 2006). RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 24 februari 2006 (16.03) (OR. en) 6682/06 ENER 61 NOTA Betreft: Werking van de interne energiemarkt - Ontwerp-conclusies van de Raad De delegaties treffen in bijlage

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Allianz Nederland Schadeverzekering. Allianz. Wagenparkmanagement

Allianz Nederland Schadeverzekering. Allianz. Wagenparkmanagement Allianz Nederland Schadeverzekering Allianz Wagenparkmanagement Hoeveel gemak wilt u hebben bij het beheren van uw wagenpark? Uw wagenpark is onmisbaar voor uw bedrijfsvoering. Geen wonder dat u alle zorg

Nadere informatie

Oplossingen waarmee u écht verder komt

Oplossingen waarmee u écht verder komt Oplossingen waarmee u écht verder komt Alleen BP PLUS biedt de beste oplossingen om uw wagenpark zo efficiënt mogelijk in te zetten. Van een omvangrijk Europees netwerk van tankstations tot uitgebreide

Nadere informatie

Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat.

Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat. Water. Wegen. Werken.. Workshop "Privacy en geo-informatie: een onmogelijke combinatie!? Gebruik van Geo-informatie bij in Verkeersmanagement ir Jose A. Hernandez Procesmanager Verkeerscentrum Nederland

Nadere informatie

Exam Scheduler. Optimaliseer de examenervaring van uw studenten

Exam Scheduler. Optimaliseer de examenervaring van uw studenten Exam Scheduler Optimaliseer de examenervaring van uw studenten Optimaliseer de examenervaring van uw studenten met de software Exam Scheduler van Scientia. Examenplanning in het hoger en voortgezet onderwijs

Nadere informatie

1. CVIS User Acceptance Study (D.DEPN.4.1) 2. CVIS User Survey (D.DEPN.4.1a)

1. CVIS User Acceptance Study (D.DEPN.4.1) 2. CVIS User Survey (D.DEPN.4.1a) Datum review Rapportage in 2010 afgerond Projectnaam CVIS (Cooperative Vehicle-Infrastructure Systems) Looptijd 2005-2010 (?) Programma - Opdrachtgever - Geanalyseerde documenten 1. CVIS User Acceptance

Nadere informatie

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten B. Kwantitatieve doelstellingen & beleid 1 INLEIDING Verhoef wil concreet en aantoonbaar maken dat we ons inspannen om CO 2 te reduceren. Daarvoor hebben wij dit reductiebeleid opgesteld. 2 HET CO 2 REDUCTIE

Nadere informatie

SVHT-IT. Mission statement

SVHT-IT. Mission statement SVHT-IT Mission statement Wij leveren oplossingen en diensten aan het MKB op het gebied van ICT, waarbij service, flexibiliteit en een persoonlijke relatie met de klant voorop staan SVHT-IT is een onderneming

Nadere informatie

Taxis Pitane Automaat. Censys BV Eindhoven

Taxis Pitane Automaat. Censys BV Eindhoven Taxis Pitane Automaat Censys BV Eindhoven Wat is de 'automaat' van Taxis Pitane Een Taxis Pitane 'automaat' bestaat uit verschillende componenten: De belangrijkste Taxis Pitane component is wellicht het

Nadere informatie

TECSYS SMS - Supply Management System

TECSYS SMS - Supply Management System TECSYS SMS - Supply Management System Innovatie op de werkplek Curomed BV info@curomed.nl www.curomed.nl Uitdagingen in zorglogistiek op de werkplek Moderne ziekenhuizen hebben dagelijks te maken met verschillende

Nadere informatie

MobiMaestro /verkeersmanagement in steden en provinciën

MobiMaestro /verkeersmanagement in steden en provinciën MobiMaestro /verkeersmanagement in steden en provinciën >the right development >nederlands MobiMaestro /hoe creëer je doorstroming? Het wegverkeer groeit; steden en provinciale wegen krijgen steeds vaker

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Samenvatting. Het gebruik van ultrafiltratie (UF) membranen als oppervlakte water zuiveringstechnologie

Samenvatting. Het gebruik van ultrafiltratie (UF) membranen als oppervlakte water zuiveringstechnologie Samenvatting Het gebruik van ultrafiltratie (UF) membranen als oppervlakte water zuiveringstechnologie is in de laatste vijftien jaar enorm toe genomen. Ultrafiltratie membranen zijn gemakkelijk op te

Nadere informatie

Van ruwe data naar bruikbare informatie. Sales Insight van itradenetwork

Van ruwe data naar bruikbare informatie. Sales Insight van itradenetwork Van ruwe data naar bruikbare informatie. Sales Insight van itradenetwork Inzicht, kansen, groei Ziet u het niet meer? Het is kenmerkend voor de horeca-, hospitality- en voedingssector dat producenten en

Nadere informatie

COHESIEBELEID 2014-2020

COHESIEBELEID 2014-2020 GEÏNTEGREERDE TERRITORIALE INVESTERING COHESIEBELEID 2014-2020 De nieuwe wet- en regelgeving voor de volgende investeringsronde van het EU-cohesiebeleid voor 2014-2020 is in december 2013 formeel goedgekeurd

Nadere informatie

Rapport over de functie van Dirk Demo

Rapport over de functie van Dirk Demo Rapport over de functie van Dirk Demo Publicatiedatum: 14 februari 2014 Leeswijzer Dit rapport omschrijft de functie van 'Dirk Demo' zoals die door The PeopleFactory - Demo omgeving is vastgesteld en geeft

Nadere informatie

(Bijdragenr. 82) Dynamisch voetgangersmodel

(Bijdragenr. 82) Dynamisch voetgangersmodel (Bijdragenr. 82) Dynamisch voetgangersmodel Willem J. Mak Teun Immerman (Vialis bv) 1. Waarom voetgangersmodellen Door de komst van de microsimulatiemodellen is het al een aantal jaren mogelijk om complexe

Nadere informatie

Samen voor de slimste mobiliteit in de Brainport regio. Bram Hendrix (SRE) Maarten van Oosterhout (SRE) - Eindhoven, 6 november 2013 -

Samen voor de slimste mobiliteit in de Brainport regio. Bram Hendrix (SRE) Maarten van Oosterhout (SRE) - Eindhoven, 6 november 2013 - Samen voor de slimste mobiliteit in de Brainport regio Bram Hendrix (SRE) Maarten van Oosterhout (SRE) - Eindhoven, 6 november 2013 - Slim laden Samen voor de slimste mobiliteit in de Brainport regio elektrisch

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Wat houdt het begrip internationale samenwerking in?

Samenvatting. 1. Wat houdt het begrip internationale samenwerking in? Aanleiding voor het onderzoek Samenvatting In de 21 ste eeuw is de invloed van ruimtevaartactiviteiten op de wereldgemeenschap, economie, cultuur, milieu, etcetera steeds groter geworden. Ieder land dient

Nadere informatie

HET EFFECT VAN DE SCHEIDING TUSSEN INFRASTRUCTUURBEHEER EN VERVOERSBEHEER OP DE SPOORVERVOERSSECTOR IN DE EUROPESE UNIE

HET EFFECT VAN DE SCHEIDING TUSSEN INFRASTRUCTUURBEHEER EN VERVOERSBEHEER OP DE SPOORVERVOERSSECTOR IN DE EUROPESE UNIE DIRECTORAAT-GENERAAL INTERN BELEID VAN DE UNIE BELEIDSONDERSTEUNENDE AFDELING B: STRUCTUURBELEID EN COHESIE VERVOER EN TOERISME HET EFFECT VAN DE SCHEIDING TUSSEN INFRASTRUCTUURBEHEER EN VERVOERSBEHEER

Nadere informatie

Strategische planning Workbook

Strategische planning Workbook Strategische planning Workbook Dr. Sebastian Desmidt 2 Inhoudstafel Opstellen strategisch businessplan: het 10 stappenplan... 4 STAP 0: Analyse van de organisatiestrategie... 5 STAP 1: Probleemanalyse

Nadere informatie

MEMO. Aan: Rosemarie Bisseling. Van: Hero Boonstra. Kopie aan: Antonie Langelaan HSE Kernteam. Blad: 1 van 7. Onderwerp: CO2 Reductieplan

MEMO. Aan: Rosemarie Bisseling. Van: Hero Boonstra. Kopie aan: Antonie Langelaan HSE Kernteam. Blad: 1 van 7. Onderwerp: CO2 Reductieplan MEMO Aan: Rosemarie Bisseling Van: Hero Boonstra Kopie aan: Antonie Langelaan HSE Kernteam Onderwerp: CO2 Reductieplan Datum: 16-11-2014 Blad: 1 van 7 Plaats: Bunnik CO2 Reductieplan 2015-2020 Zoals gevraagd

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Tijdbesparing in de zorg met apps

Tijdbesparing in de zorg met apps De alles-in-1 Zorgapp Efficiënt en veilig Tijdbesparing in de zorg met apps Zorgapps maken al het coördinerende en administratieve werk eenvoudiger en efficiënter zodat tijd overblijft Moderne technologie

Nadere informatie

Introductie Overwegingen bij het gebruik van PUE In de meting op te nemen elementen Ontwerp gebaseerd op volledige capaciteit Toepassing van PUE

Introductie Overwegingen bij het gebruik van PUE In de meting op te nemen elementen Ontwerp gebaseerd op volledige capaciteit Toepassing van PUE PUE Het is algemeen geaccepteerd dat er iets moet gebeuren om het energieverbruik en de CO2-uitstoot van datacenters terug te dringen. Er is immers nu al sprake van een significant energieverbruik en een

Nadere informatie

Hét complete Uitzendbureau in de Cloud. matcher

Hét complete Uitzendbureau in de Cloud. matcher Hét complete Uitzendbureau in de Cloud matcher Een processysteem in plaats van een administratiesysteem Meer dan twee keer zoveel tijd besteden aan sales en zo uw omzet verhogen. e-matcher maakt het mogelijk.

Nadere informatie

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk?

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? 01000111101001110111001100110110011001 Hoeveelheid 10x Toename van de hoeveelheid data elke vijf jaar Big Data Snelheid 4.3 Aantal verbonden apparaten

Nadere informatie

Inhoud. Railverkeersmanagement. Deming circle. Deming circle. Deming circle in spoorwegsector. De spoorwegsector

Inhoud. Railverkeersmanagement. Deming circle. Deming circle. Deming circle in spoorwegsector. De spoorwegsector Railverkeersmanagement Innovatieplatform Rail donderdag 29 juni 2006 donderdag 29 juni 2006 Railverkeersmanagement 2 Deming circle Deming circle plan do plan do act check act check donderdag 29 juni 2006

Nadere informatie

Hoe kien is Lean Mobility? Project in het kader van Training Interactie Management 09 TiasNimbas Business School

Hoe kien is Lean Mobility? Project in het kader van Training Interactie Management 09 TiasNimbas Business School Hoe kien is Lean Mobility? Project in het kader van Training Interactie Management 09 TiasNimbas Business School Projectgroep Lean Mobility de bouwer Eric Stuiver de boer Paul Smits de brains Eric van

Nadere informatie

Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken

Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken De business organisatie heeft altijd stijgende verwachtingen van uw IT organisatie. Meer dan ooit is het van

Nadere informatie

MAN TeleMatics voor zuinig rijden en een transparante logistiek

MAN TeleMatics voor zuinig rijden en een transparante logistiek MAN TeleMatics voor zuinig rijden en een transparante logistiek MAN TeleMatics software in een nieuw jasje Asse 17/06/2013 Verschillende servicepakketten voor elk doel Wagenparken onderweg beheren met

Nadere informatie

GOF. Belgische gedragscode voor veiliger gsm-gebruik door jonge tieners en kinderen

GOF. Belgische gedragscode voor veiliger gsm-gebruik door jonge tieners en kinderen Belgische gedragscode voor veiliger gsm-gebruik door jonge tieners en kinderen Voorwoord In februari 2007 ontwikkelden de Europese mobiele providers en content providers een gezamenlijke structuur voor

Nadere informatie

Dossier : snelheid 1

Dossier : snelheid 1 Dossier : snelheid 1 Overdreven of onaangepaste snelheid verhoogt het risico op en de ernst van verkeersongevallen aanzienlijk. Niets nieuws, aangezien het om een basisgegeven van de verkeersveiligheid

Nadere informatie

Energie management Actieplan

Energie management Actieplan Energie management Actieplan Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Auteur: Mariëlle de Gans - Hekman Datum: 30 september 2015 Versie: 1.0 Status: Concept Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Doelstellingen...

Nadere informatie

De auto als actuator

De auto als actuator De auto als actuator Martie van der Vlist Goudappel Coffeng BV mvdvlist@goudappel.nl Rolf Krikke Quest-TC rolf@quest-tc.nl Samenvatting De auto als actuator Communicatiemiddelen in de auto worden gebruikt

Nadere informatie

Page 1. RAND Europe Sponsored Research. Motivatie voor het onderzoek. Inhoud presentatie. Probleemdefinitie. State-of-the-art in data verzameling

Page 1. RAND Europe Sponsored Research. Motivatie voor het onderzoek. Inhoud presentatie. Probleemdefinitie. State-of-the-art in data verzameling RAND Europe Sponsored Research RESR: Reistijdinformatie: beschikbaar of niet? Rik van Grol Ronald Plasmeijer Reistijdinformatie: beschikbaar of niet? Rik van Grol Ronald Plasmeijer PLATOS-colloquium 2

Nadere informatie