evaluatie, monitoring, tevr effectonderzoek en datave

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "evaluatie, monitoring, tevr effectonderzoek en datave"

Transcriptie

1 ijs arbeid data zorg onderwijs zekerheid etenschap rg welzijn mobiliteit jn beleids- Het ITS maakt deel uit van de Radboud Universiteit Nijmegen evaluatie, monitoring, tevr effectonderzoek en datave Vrijstellingen onder de loep Een onderzoek naar de praktijk rond artikel 5 onder a en 11 onder g van de Leerplichtwet 1969 Ardi Mommers Jos Lubberman November 2013

2 Projectnummer: Opdrachtgever: Ingrado 2013 ITS, Radboud Universiteit Nijmegen Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, en evenmin in een retrieval systeem worden opgeslagen, zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van het ITS van de Radboud Universiteit Nijmegen. No part of this book/publication may be reproduced in any form, by print, photoprint, microfilm or any other means without written permission from the publisher. ii

3 Voorwoord De Leerplichtwet 1969 voorziet naast verplichtingen voor jongeren om onderwijs te volgen ook in uitzonderingen, zogeheten vrijstellingen. Ingrado, de landelijke brancheorganisatie voor leerplicht en RMC, heeft ITS Radboud Universiteit Nijmegen verzocht om inzicht te verschaffen in de werkwijze en overwegingen van leerplichtambtenaren bij twee van deze vrijstellingen, te weten artikel 5 onder a en 11 onder g. Vragen die hierbij rijzen zijn: hoe komen vrijstellingen al dan niet tot stand? Op welke gronden wordt een vrijstelling al dan niet toegekend? Welke rol speelt leerbaarheid bij vrijstellingen? Maar ook: hoe verhouden artikel 5 onder a en 11 onder g zich in de praktijk tot elkaar? Naast deze procedurele vragen rijst ook de vraag wat de omvang van het fenomeen vrijstellingen artikel 5 onder a en 11 onder g is: hoeveel vrijstellingen op basis van deze gronden zijn er ontstaan? Om antwoord te geven op deze vragen, is in dit onderzoek gekozen voor een tweeledige opzet: Op basis van een internetenquête onder alle zelfstandig opererende gemeenten op het gebied van leerplicht, Regionale Bureaus Leerplicht en samenwerkingsverbanden van gemeenten op het gebied van leerplicht, zijn kwantitatieve inzichten verkregen. Met behulp van vier focusgroepen onder leerplichtambtenaren heeft aanvullend kwalitatieve verdieping plaats gevonden. De combinatie van deze methoden maakt het mogelijk om vanuit het perspectief van Leerplicht een gedegen beeld van de fenomenen artikel 5 onder a en 11 onder g te creëren. Voorliggend rapport heeft niet tot stand kunnen komen zonder de waardevolle inzichten van de begeleidingscommissie en de praktische veldkennis van Ingrado. Onze dank gaat daarom uit naar de leden van de begeleidingscommissie: Cynthia van Rijbroek, Gülay Sert en Sabine van Westen (allen Ministerie van OCW) en Carry Roozemond (Ingrado). Tevens danken wij vanzelfsprekend alle medewerkers van Leerplicht die tijd en moeite hebben gestoken in de deelname aan de internetenquête en natuurlijk in het bijzonder de deelnemers aan de focusgroepen. Hun inzet en bereidwilligheid tot het delen van hun praktijkkennis en -ervaringen heeft ons in staat gesteld om tot dit rapport te komen. Jos Lubberman Ardi Mommers Nijmegen, november 2013 iii

4

5 Managementsamenvatting Vrijstellingen onder de loep Aanleiding De Leerplichtwet 1969 voorziet naast verplichtingen voor jongeren om onderwijs te volgen ook in uitzonderingen, zogeheten vrijstellingen. Ingrado, de landelijke brancheorganisatie voor leerplicht en RMC, heeft ITS Radboud Universiteit Nijmegen verzocht om inzicht te verschaffen in de werkwijze en overwegingen van leerplichtambtenaren bij twee van deze vrijstellingen, te weten artikel 5 onder a en 11 onder g. Het onderzoek dient hierbij zowel kwantitatieve als kwalitatieve vragen te beantwoorden. De onderzoeksvragen: Hoeveel beroepen op / verzoeken voor vrijstellingen op grond van artikel 5 onder a en 11 onder g zijn in het afgelopen schooljaar (2012/2013) ingediend en ontstaan / toegekend? Hoeveel vrijstellingen o.b.v. artikel 5 onder a betroffen nieuwe vrijstellingen en welk deel was een verlenging? Wat zijn de afwegingen die door leerplichtambtenaren worden gemaakt bij het al dan niet laten ontstaan / toekennen van de betreffende vrijstellingen en in hoeverre speelt de ingeschatte leerbaarheid hierbij een rol? In hoeverre leiden niet-ontstane vrijstellingen artikel 5 onder a tot een thuiszitter of absoluut verzuimer? Methode Om antwoord te geven op deze vragen, is in dit onderzoek gekozen voor een tweeledige opzet. Op basis van een internetenquête onder alle zelfstandig opererende gemeenten op het gebied van leerplicht, Regionale Bureaus Leerplicht en samenwerkingsverbanden van gemeenten op het gebied van leerplicht, zijn kwantitatieve inzichten verkregen. Met behulp van vier focusgroepen onder leerplichtambtenaren heeft aanvullend kwalitatieve verdieping plaats gevonden. De combinatie van deze methoden maakt het mogelijk om vanuit het perspectief van Leerplicht een gedegen beeld van de fenomenen artikel 5 onder a en 11 onder g te schetsen. Aantallen vrijstellingen artikel 5 onder a In het schooljaar 2012/2013 zijn door 156 responderende organisaties (die samen 240 gemeenten vertegenwoordigen en 58 procent van het totaal aantal leerplichtigen) vrijstellingen artikel 5 onder a verleend. Beroepen op artikel 5 onder a leiden in 95% van de gevallen tot vrijstelling. v

6 Bijna twee vijfde (39%) van alle vrijstellingen waren nieuw, waarvan driekwart voor onbepaalde tijd. Eveneens twee vijfde (39%) van de vrijstellingen betroffen doorlopende vrijstellingen voor onbepaalde tijd. Twee derde van de vrijstellingen op grond van artikel 5 onder a betreft dus personen waarvan verwacht wordt dat ze nooit in staat zullen zijn een school te bezoeken. De overige 31 procent wordt gevormd door tijdelijke vrijstellingen. Aantallen vrijstellingen artikel 11 onder g In schooljaar 2012/2013 zijn door 149 responderende organisaties (die samen 234 gemeenten vertegenwoordigen en 52 procent van alle leerplichtigen), 580 verleende vrijstellingen op basis van artikel 11 onder g verleend. Het gaat hierbij om vrijstellingen van (cumulatief) meer dan 10 dagen in een schooljaar. Tot en met tien dagen neemt niet Leerplicht, maar de schoolleiding een beslissing. Verzoeken op artikel 11 onder g leiden in 85 procent van de gevallen tot vrijstelling. Proces vrijstellingen artikel 5 onder a Ouders doen namens een jongere een beroep op artikel 5 onder a. Indien aan de voorwaarden voldaan, ontstaat een vrijstelling van rechtswege: automatisch intredend op basis van de wet. Naar gelang de situatie en / of leerplichtorganisatie kunnen verschillende zaken relevant zijn voor de leerplichtambtenaren bij het tot stand komen van de vrijstelling, hoewel over de formele, juridische voorwaarden weinig discussie is. Het kunnen overleggen van een medische verklaring bij een schriftelijke indiening van een beroep, wordt vrijwel zonder uitzondering als belangrijk benoemd. Het beeld dat leerplichtambtenaren zomaar vrijstellingen zouden afgeven, klopt op basis van dit onderzoek niet. Ze hebben vaak niet de wettelijke mogelijkheid een artikel 5 onder a niet te verlenen. Aanvullend worden echter ook andere aspecten belangrijk geacht, zoals het oordeel over leerbaarheid van de jongere en de aanwezigheid van alternatieve educatie of zorg. Relatief de meeste verschillen lijken te bestaan over het belang van de wens van ouder en jongere bij het ontstaan van de vrijstelling. Tegelijkertijd spelen ouders / de jongere natuurlijk altijd een hoofdrol, doordat ze het beroep indienen. Het verlenen van een vrijstelling artikel 5 onder a blijkt ook regelmatig nodig om jongeren verder te kunnen helpen binnen de dagbehandeling (AWBZ-middelen komen dan vrij). Leerplichtambtenaren hebben er moeite mee iemand om die reden vrij te stellen. De jongere verliest dan namelijk ook zijn/haar inschrijving aan de school en dat is zeker bij tijdelijke vrijstellingen niet wenselijk. Leerplichtambtenaren zien hiervoor graag een oplossing. vi

7 Leerbaarheid Op basis van de verzamelde gegevens kunnen we enerzijds een groep leerplichtorganisaties/-ambtenaren onderscheiden die zeer nauw de regels van de wet volgt en zich ook nadrukkelijk beroept op de formele aspecten bij een vrijstellingsprocedure (kortweg preciezen ). Anderzijds lijkt er een groep te onderscheiden die naast de formele aspecten ook andere overwegingen mee laat spelen en daarbij de wettelijke grenzen opzoekt (kortweg rekkelijken ). Dit onderscheid lijkt ook naar voren te komen in de discussie over leerbaarheid. Leerbaarheid speelt volgens een deel geen expliciete rol in vrijstellingsprocedures en is dan ook een aspect waar leerplicht zich volgens hen niet aan moet branden. Enkel het oordeel van een medisch professional over het geschikt zijn om tot een school/instelling toegelaten te kunnen worden (zoals in de wet geformuleerd) is hierbij relevant. Een ander deel van de ambtenaren legt meer nadruk op leerbaarheid in termen van ontwikkelingsperspectieven en neemt dit wel mee in de behandeling van een beroep. Geenszins zijn er aanwijzingen dat leerplichtambtenaren zelf leerbaarheid toetsen of hier een persoonlijk oordeel over vellen; de autoriteit van de medisch professional staat buiten kijf. Wel wordt er in onduidelijke situaties een second opinion aangevraagd. In de focusgroepen wordt aangegeven dat hier echter zelden om gevraagd wordt, aangezien jongeren waarvoor een beroep op 5 onder a wordt gedaan, grotendeels zwaar gehandicapten zijn waarvoor school vrijwel nooit een optie is. We constateren dat er voor een deel van de leerplichtambtenaren zeker aanvullende overwegingen spelen bij vrijstellingsprocedures náást de formele, juridische voorwaarden. Deze bevinding is interessant, aangezien artikel 5 onder a in theorie van rechtswege ontstaat indien een beroep voorzien wordt van de juiste schriftelijke bescheiden. In de praktijk lijkt er voor een deel dus ook een beoordelingsproces achter schuil te gaan. Het beeld dat leerplichtambtenaren zomaar vrijstellingen zouden afgeven, klopt volgens ons dan ook niet. Ze hebben vaak niet de wettelijke mogelijkheid een artikel 5 onder a niet te verlenen. Bovenal handelen ze vanuit het belang van de jongeren, waarbij een vrijstelling soms noodzakelijk is om een indicatie voor zorg (ABWZ) te krijgen; het is dan ook soms noodzakelijk bepaalde keuzes te maken. Feitelijk is de onafhankelijke arts de poortwachter voor het tot stand komen van een artikel 5 onder a. Een discussie over de leerbaarheid dient dan ook met hen te worden gevoerd. Absoluut verzuim of thuiszitter Wanneer vrijstellingen 5 onder a niet ontstaan, gaat een groot deel van de jongeren weer terug naar school. Het deel dat dit niet doet, lijkt voornamelijk uit oudere jongeren te bestaan. Zij worden dan ziek gemeld, maar raken niet uit zicht, omdat ze in administratiesystemen snel naar voren komen. In samenspraak met de ouders wordt dan vaak alsnog een oplossing bedacht, bijvoorbeeld door een alternatief traject te vii

8 bieden. Er zijn dan ook geen aanwijzingen dat een artikel 5 onder a-procedure leidt tot een thuiszitter als gevolg van een niet ontstane vrijstelling. Ook absoluut verzuim lijkt nauwelijks een punt, aangezien jongeren waarvan vast staat dat ze niet naar school kunnen een vrijstelling artikel 5 onder a krijgen. Jongeren die op latere leeftijd een dergelijke vrijstelling nodig hebben, staan dan nog ingeschreven op een school. Dit neemt niet weg dat er zeker individuele gevallen kunnen zijn die tussen wal en schip vallen. In dit onderzoek zijn we ze niet tegengekomen en vanuit de leerplichtorganisaties wordt ook aangegeven dat men altijd naar individuele oplossingen zoekt. Grote knelpunten zijn hier op grond van artikel 5 onder a niet te verwachten. Artikel 11 onder g Artikel 11 onder g is een relatief weinig ingezet vrijstellingsinstrument (uitgaande van meer dan tien dagen cumulatief), zoals we in de aantallen reeds zagen. Een reden hiervoor kan de grote discussie zijn over wanneer dit artikel van toepassing is en waarom. Zo zijn er weliswaar typische gewichtige omstandigheden waarbij een jongere een vrijstelling 11 onder g toegewezen kan krijgen: ernstige ziekte of overlijden van een verwant, tegelijkertijd zijn er ook betwistbare redenen tot honorering. Er bestaan bijvoorbeeld grote verschillen over verhuizing van het gezin, jubilea van verwanten of topsportverplichtingen als vrijstellingsgronden. Met name laatste twee redenen worden discutabel geacht, aangezien een groep ambtenaren van mening is dat artikel 11 onder g enkel van toepassing is op gewichtige omstandigheden buiten de wil van het kind of de ouders, hetgeen conform de bestaande jurisprudentie is. Ook bij dit artikel zien we dus onderscheid tussen de rekkelijken en preciezen als het gaat om het tot stand komen en verlenen van vrijstellingen. Naast zojuist benoemde redenen, kan artikel 11 onder g volgens een deel van de ambtenaren ook gebruikt worden om een jongere tijdelijk een time out van school te geven, bijvoorbeeld om zorg te ontvangen. Een ander deel is het hier echter niet mee eens of heeft nog niet eerder nagedacht over een dergelijke toepassing van het artikel. Het lijkt artikel 11 onder g aan duidelijke kaders te ontbreken, met verschillende interpretaties onder ambtenaren als gevolg. Artikel 11 onder g zou een alternatief voor artikel 5 onder a kunnen zijn, wanneer een jongere tijdelijk geen onderwijs zou kunnen of moeten genieten. Tegelijkertijd vragen leerplichtambtenaren zich af of dit artikel hiervoor gebruikt zou moeten worden. Nadere discussie onder leerplichtprofessionals lijkt hierbij vruchtbaar. Bij artikel 11 onder g kan het beeld ontstaan van willekeur. Binnen leerplichtorganisaties zijn de ambtenaren meestal wel op één lijn te krijgen, tussen organisaties kunnen grote verschillen bestaan. Zeker als de ene gemeente beleid heeft dat bijvoorbeeld een wereldreis wel kan en een ander niet. Meer eenduidigheid in de uitvoering van de leerplicht bij artikel 11 onder g lijkt dan ook gewenst. Meer uitwisseling tussen amb- viii

9 tenaren (zoals intercollegiaal overleg) over hoe zij omgaan met het betreffende artikel kan hier goed aan bijdragen, maar ook een vergelijkende analyse of nastreven van meer uniformiteit in de ambtsinstructie van gemeenten kan hieraan bijdragen zijn mogelijkheden. Slotconclusie: Maatwerk en knelpunten Hoewel beide onderzochte vrijstellingsartikelen uiteenlopend zijn in toepassingsmogelijkheden, helderheid van de wettelijke kaders en wijzen waarop ze geïnterpreteerd worden, lijken beide artikelen de nodige maatwerkmogelijkheden te bieden. Of misschien beter gezegd: nemen ambtenaren de ruimte om maatwerk te leveren. Er zijn diverse voorbeelden van individuele oplossingen in bijzondere situaties, waarbij de ene leerplichtambtenaar soms meer de kaders van de wet op lijkt te zoeken dan de ander. De creativiteit van leerplichtambtenaren om in het belang van de jongere te opereren zien we regelmatig terug, ondanks het feit dat ruim een derde van de ambtenaren van mening is dat de Leerplichtwet onvoldoende bewegingsruimte biedt. We concluderen dan ook dat er reeds veel maatwerk geleverd wordt, maar dat dit nog niet voldoende is voor optimaal resultaat. Dit wordt met name geïllustreerd door het feit dat er beroepen worden gedaan op vrijstellingen 5 onder a om een indicatie voor zorginkoop te kunnen bewerkstelligen. Jongeren die zorg nodig hebben kunnen vaak slechts via een vrijstelling van de leerplicht aanspraak maken op persoonsgebonden budget (onderdeel van de AWBZ). Het komt daardoor voor dat een vrijstelling niet noodzakelijk is -hoewel voldaan dient te worden aan de juridische voorwaardenmaar dat er vanwege zorgbehoeften een beroep op gedaan wordt. De roep om een gedeeltelijke vrijstelling door leerplichtambtenaren waarbij de jongere zowel aanspraak maakt op persoonsgebonden budget én niet alle dagen van de week naar school móét, maar wel deels naar school kán, is daarom groot. Artikel 5 onder a wordt door een deel van de ambtenaren te zwart / wit geacht: wél school of géén school. Vrijstellingen 11 onder g kunnen hierbij soms zinvol zijn, maar zijn slechts een work-around in plaats van een oplossing. Tot slot De geconstateerde verschillen in omgaan met artikel 5 onder a en met name 11 onder g roepen de vraag op in hoeverre sprake is van willekeur binnen de uitvoering van de Leerplichtwet Deze willekeur lijkt door de wet ingebakken en past bij de discretionaire bevoegdheid van de leerplichtambtenaar. Desalniettemin is het aanbevelenswaardig als Ingrado de uitwisseling van informatie over de toepassing van de artikelen door diverse gemeenten bevordert om zo de rekkelijken en preciezen meer op één lijn te krijgen. Daarbij handelen de leerplichtambtenaren vanuit het belang van de jongere. ix

10

11 Inhoud Voorwoord Managementsamenvatting Vrijstellingen onder de loep iii v 1 Inleiding Aanleiding Doel en vraagstelling Onderzoeksverantwoording Internetenquête Focusgroepen Leeswijzer 5 2 Oordeel over en gebruik Leerplichtwet en ambtsinstructie Leerplichtwet Eenduidigheid en maatwerk Ambtsinstructie 10 3 Artikel 5 onder a Absolute aantallen vrijstellingen Totstandkoming beroepen Leerbaarheid Medisch kinderdagverblijven Proces bij niet ontstaan vrijstelling Proces na ontstaan vrijstelling 24 4 Artikel 11 onder g Absolute aantallen vrijstellingen Overwegingen bij verzoeken op artikel 11 onder g Discussie over verlenen vrijstellingen 34 xi

12 5 Conclusies Aantallen vrijstellingen Proces rond verlenen vrijstellingen Artikel 5 onder a Artikel 11 onder g Afsluitend: maatwerk en knelpunten 39 Bijlage 1 Aanvullende grafieken bij hoofdstuk 4 41 xii

13 1 Inleiding 1.1 Aanleiding Om ervoor te zorgen dat ieder kind naar school gaat en gebruik maakt van diens recht op onderwijs, kent Nederland de Leerplichtwet Deze wet verplicht 5 tot 16 jarigen om onderwijs te volgen aan een erkende instelling. Bovendien maakt de kwalificatieplicht deel uit van de Leerplichtwet: jongeren tussen 16 en 18 jaar moeten verplicht ingeschreven staan op een onderwijsinstelling totdat zij over een startkwalificatie beschikken. Naast verplichtingen voorziet de wet tevens in uitzonderingen. Kinderen die om welke reden dan ook (tijdelijk) geen onderwijs kunnen volgen, kunnen aanspraak maken op een vrijstelling van de leerplicht. Vrijstellingen worden bijvoorbeeld verleend om tijdelijk niet naar school te kunnen gaan vanwege gewichtige omstandigheden (artikel 11 onder g) of om uit te schrijven bij een onderwijsinstelling op lichamelijke of psychische gronden (artikel 5 onder a). De Kinderombudsman heeft onlangs een inventarisatie 1 uitgevoerd naar leerplichtige kinderen die meer dan vier weken zonder onderwijs thuiszitten of hebben gezeten. Hieruit bleek dat het onderwijsveld enkele knelpunten ervaart als het gaat om het leveren van maatwerk aan deze jongeren, waardoor ze (tijdelijk) niet naar school kunnen gaan. In de discussie rondom de inventarisatie van de Kinderombudsman is de vraag opgekomen of leerplichtambtenaren kinderen die in aanmerking komen voor deze artikelen niet te snel van een vrijstelling voorzien, met als gevolg dat deze leerlingen thuis komen te zitten. Het Kamerlid Ypma stelde onlangs in de Tweede Kamer Ik ben benieuwd hoeveel thuiszitters er nu precies zijn. Zijn er mogelijkheden deze thuiszitters goed onderwijs te geven? Sommige kinderen worden vrijgesteld van de leerplicht, maar kunnen nog wel leren, zij het niet in een schoolse setting. Is het de moeite waard, te overwegen om een vrijstelling van de schoolplicht in te stellen, terwijl de leerplicht behouden blijft en deze kinderen dus thuis onderwezen moeten worden? 1 Stam, J., & Vreeburg Laan, van der. E.J.M. (2013). Van leerplicht naar leerrecht. Adviesrapport over waarborging van het recht op onderwijs naar aanleiding van het onderzoek naar thuiszitters. Den Haag: de Kinderombudsman. 1

14 Ingrado voert zelf regelmatig onderzoek uit naar thuiszittende leerlingen, met name naar factoren die van invloed zijn op verzuim waaraan leerplichtambtenaren iets zouden kunnen doen. Toch wil men in het kader van deze discussie graag nagaan hoe leerplichtambtenaren omgaan met het verlenen van vrijstellingen voor kinderen die niet kunnen leren in een schoolse setting. Jongeren die zogezegd nog wel leerbaar zijn, maar in een andere setting. Ingrado wil daarom meer inzicht in de gronden waarop een vrijstelling al dan niet tot stand komt. Zo is bijvoorbeeld artikel 5 onder a nadrukkelijk bedoeld voor jongeren met chronische psychische en / of lichamelijke problemen. Hoe besluit een leerplichtambtenaar dat een jongere op deze gronden vrijgesteld mag worden en in welke mate kijken de ambtenaren hierbij naar de leerbaarheid? Tevens is het de vraag of en welke ruimte de wet leerplichtambtenaren biedt om creatieve oplossingen voor thuiszittende leerlingen te vinden. Deze vragen zijn aanleiding voor Ingrado om een onderzoek uit te laten voeren naar het proces van vrijstellingen rond artikel 5 onder a en in diens verlengde artikel 11 onder g, omdat die eventueel is in te zetten om jongeren tijdelijk een vrijstelling te geven. Waar bij artikel 5 onder a de jongere uitgeschreven wordt van de onderwijsinstelling, blijft deze bij 11 onder g ingeschreven. In dit onderzoek richten we ons bij artikel 11 onder g overigens alleen op vrijstellingen die door leerplichtambtenaren worden afgegeven voor verlof van (cumulatief gezien binnen het schooljaar) meer dan tien dagen op grond van gewichtige omstandigheden. Voor verlof van (cumulatief) maximaal tien dagen in geval van gewichtige omstandigheden, neemt de schoolleiding een beslissing. Beoordelingsprocessen op scholen worden hier buiten beschouwing gelaten. 1.2 Doel en vraagstelling Met dit onderzoek wil Ingrado, zoals hiervoor beschreven, helder krijgen hoe in de praktijk met de verlening (toewijzing en afwijzing) van vrijstellingen artikel 5 onder a en 11 onder g wordt omgegaan. Daarbij wil men ook graag inzicht krijgen in mogelijke verschillen tussen leerplichtambtenaren, zodat in dat geval meer eenduidigheid nagestreefd kan worden. Het ITS Radboud Universiteit Nijmegen is benaderd om zowel kwantitatief als kwalitatief onderzoek uit te voeren. Naast het aantal verleende vrijstellingen, moet ook het proces van vrijstelling belicht worden. Verleent men vrijstellingen bijvoorbeeld op grond van het aanleveren van de wettelijke vereiste bewijsstukken, of spelen andere overwegingen een rol bij het al dan niet verlenen van een vrijstelling? 2

15 Het onderzoek dient antwoord te geven op de volgende twee hoofdvragen: 1. Kwantitatief: Hoeveel beroepen op / verzoeken voor vrijstellingen op grond van artikel 5 onder a en 11 onder g zijn in het afgelopen schooljaar (1 augustus 2012 tot en met 31 juli 2013) ingediend en ontstaan / toegekend? Hoeveel van deze vrijstellingen betroffen nieuwe vrijstellingen en welk deel was een verlenging? 2. Kwalitatief: Wat zijn de afwegingen die door leerplichtambtenaren worden gemaakt bij het al dan niet laten ontstaan / toekennen van de betreffende vrijstellingen en in hoeverre speelt de ingeschatte leerbaarheid hierbij een rol (kijkt men bijvoorbeeld alleen naar de wettelijke vereiste bewijsstukken (zie artikel 7), of maakt men ook aanvullende overwegingen/afwegingen)? In hoeverre leiden niet-ontstane vrijstellingen artikel 5 onder a tot een thuiszitter of absoluut verzuimer? 1.3 Onderzoeksverantwoording Om een solide basis te vormen ter beantwoording van de onderzoeksvragen, wordt in dit onderzoek gebruikt gemaakt van twee dataverzamelingsmethoden: de internetenquête en de focusgroep. We bespreken beide methoden hieronder afzonderlijk Internetenquête Met behulp van een internetenquête onder alle Nederlandse leerplichtorganisaties 2. (i.e. gemeenten die zelfstandig leerplicht uitvoeren; Regionale Bureaus Leerplicht; en gemeentelijke samenwerkingsverbanden op het gebied van leerplicht) is kwantitatief inzicht verworven in de aantallen vrijstellingen artikel 5 onder a en 11 onder g, alsmede in meningen en ervaringen van leerplichtmedewerkers. Voor de aanschrijving per leerplichtorganisatie is gebruik gemaakt van het contactpersonenbestand van Ingrado. Ingrado heeft voorafgaand en tijdens het uitzetten van het survey via eigen kanalen (onder meer de website en nieuwsbrief) aandacht gevraagd voor het onderzoek. Ook is drie maal via gerappelleerd én is er een telefonische herinnering geweest. 2 In het vervolg van dit rapport wordt voor het gemak de term leerplichtorganisaties gebruikt om alle zelfstandig (op het gebied van leerplicht) opererende gemeentes, Regionale Bureaus Leerplicht en gemeentelijke samenwerkingsverbanden op het gebied van leerplicht te benoemen. 3

16 In totaal zijn er 255 verschillende leerplichtorganisaties te onderscheiden en aangeschreven. Uiteindelijk hebben van hen de vragenlijst ingevuld, die gezamenlijk 241 gemeenten vertegenwoordigen. Dit is een nettorespons van 62 procent 4. In tabel 1.1 zien we het responsoverzicht uitgesplitst naar type leerplichtorganisatie. Tabel 1.1 Responsoverzicht naar type leerplichtorganisatie Non-respons Respons Totaal Gemeente 81 (37%) 136 (63%) 217 (100%) RBL 10 (53%) 9 (47%) 19 (100%) Gemeentelijk samenwerkingsverband o.g.v. leerplicht 7 (37%) 12 (63%) 19 (100%) Totaal 98 (38%) 157 (62%) 255 (100%) De respons op de enquête is representatief gebleken voor verschillende achtergrondkenmerken. Er is geen significant verschil waarneembaar in de verhouding respons : non-respons naar type leerplichtorganisatie, stedelijkheid, rayon of het aantal leerplichtigen per organisatie Focusgroepen Voor het beantwoorden van de tweede onderzoeksvraag en ter verdieping van de vragen in de internetenquête zijn vier focusgroepen met leerplichtambtenaren gehouden. Twee in Amersfoort, één in Breda en één in Den Haag. In totaal waren er zeventien deelnemers. De gesprekken duurden ongeveer anderhalf uur. In de gesprekken is aandacht besteed aan de vrijstellingsprocessen bij artikel 5 onder a en 11 onder g. Hierbij is in het bijzonder ingegaan op overwegingen die een rol spelen bij dergelijke processen, bijvoorbeeld over het belang van leerbaarheid. Ook zijn de mogelijkheden en beperkingen van de Leerplichtwet behandeld. Tijdens de 3 Hoewel de totaalrespons 157 betreft, kan het aantal respondenten waarop geanalyseerd worden verschillen per vragenlijstonderdeel. Dit verschil ontstaat wanneer respondenten niet hebben geantwoord op vragen of wanneer het voorwaardelijke vragen betreffen die afhankelijk van een eerder antwoord al dan niet gesteld worden. 4 In termen van het totaal aantal leerplichtigen dekt de responsgroep 59 procent van het totaal. Om deze dekking te berekenen, zijn alle gemeenten binnen RBL s en samenwerkingsverbanden op het gebied van leerplicht als individuele cases beschouwd. Wanneer een vragenlijst voor een RBL of gemeentelijk samenwerkingsverband is ingevuld, telt dit als respons voor álle onderliggende, individuele gemeenten. 4

17 focusgroepen zijn tussentijdse resultaten uit de vragenlijst gepresenteerd en besproken, op deze manier kunnen de resultaten beter geduid worden en geeft het de deelnemers inzage in de opvattingen en ervaringen van collega s. 1.4 Leeswijzer Alvorens dieper in te gaan op de aantallen afgegeven vrijstellingen en processen rond artikel 5 onder a en 11 onder g, gaat hoofdstuk 2 eerst nader in op het gebruik van de Leerplichtwet en ambtsinstructie ten behoeve van deze artikelen in meer algemene termen. Het gaat dan met name om oordelen van leerplichtambtenaren over de eenduidigheid en maatwerkmogelijkheden. In hoofdstuk 4 staat artikel 5 onder a centraal. Het hoofdstuk trapt af met de absolute aantallen vrijstellingen artikel 5 onder a, om vervolgens in te gaan op verdiepende aspecten (beslissingen, overwegingen en dergelijke). Dezelfde structuur wordt in hoofdstuk 5 toegepast, maar dan voor vrijstellingen artikel 11 onder g. In beide hoofdstukken worden zowel de resultaten uit het survey als de resultaten uit de focusgroepen behandeld. In de focusgroepen kwam het beeld naar voren dat grotere leerplichtorganisaties anders lijken te opereren dan de kleinere. In de analyses is daarom nagegaan of er statistisch significante verschillen zijn in antwoorden op de vragenlijstvragen naar omvang van leerplichtorganisaties. Als indicator hiervoor gebruiken we het aantal leerplichtige jongeren (5 tot en met 16-jarigen 5 ) dat onder de betreffende organisatie valt. De organisaties zijn ingedeeld as klein óf groot, waarbij de grens tussen de categorieën op leerplichtigen ligt. Bij deze grens is de verhouding tussen kleine en grote organisaties vrijwel gelijk (52 tegenover 48 procent). Door deze indeling hebben beide groepen altijd voldoende celvullingen op vragenlijst-items, waardoor we zinvolle statistische analyses kunnen uitvoeren op mogelijke verschillen in antwoorden naar organisatieomvang. Bij het beschrijven van de processen en meningen van leerplichtambtenaren uit het survey over artikel 5 onder a en 11 onder g is er consequent voor gekozen alleen de respondenten mee te nemen die met dat artikel te maken hebben gehad (i.e. minstens één vrijstelling op basis van het betreffende artikel in het afgelopen schooljaar). We zijn immers geïnteresseerd in de werkwijze en beslissingen van ambtenaren bij vrij- 5 Uiteraard vallen de jarigen onder de kwalificatieplicht. Zij hebben daarbij te maken met dezelfde vrijstellingsregels als de leerplichtigen. Toch zijn ze bij de indeling in grote en kleine organisaties buiten beschouwing gelaten, aangezien we per gemeente niet beschikken over het aantal personen zonder startkwalificatie in deze leeftijd. We verwachten echter dat het voor de indeling van de leerplichtorganisaties en daarmee analyses weinig tot geen verschil maakt. 5

18 stellingen, ervaring met de specifieke materie is dan noodzakelijk. Voor artikel overschrijdende vragen worden alleen resultaten getoond voor respondenten die óf een vrijstelling op basis van artikel 5 onder a óf op basis van artikel 11 onder g hebben afgegeven. Overigens is de uitval van respondenten hiermee nihil. Voor diverse items in de vragenlijst waarop verhoudingsgewijs veel weet niet is geantwoord, is geanalyseerd of dit te maken heeft met de functie van de respondent binnen leerplicht. Eén op de tien respondenten is namelijk geen leerplichtambtenaar, hetgeen verminderd zicht op de situatie zou kunnen verklaren. De functie van de respondent blijkt echter niet van invloed op de kans op een weet niet, er is dan ook geen reden om deze respondenten buiten de analyse te houden. 6

19 2 Oordeel over en gebruik Leerplichtwet en ambtsinstructie 2.1 Leerplichtwet 1969 De Leerplichtwet 1969 geeft de kaders voor de uitvoering van de leerplicht en verlenen van vrijstellingen in Nederland. 6 Nederlandse jongeren zijn vanaf 5 jaar leerplichtig en blijven dit tot 16 jaar. Tussen 16 en 18 jaar geldt vervolgens nog de kwalificatieplicht, hetgeen wil zeggen dat jongeren nog leerplichtig zijn, zolang ze geen startkwalificatie hebben behaald. Ook zij vallen onder dezelfde regels als de jongeren tot en met 16 jaar omtrent leerplicht. Hoewel jongeren verplicht ingeschreven staan op een school of instelling en deze bovendien geregeld dienen te bezoeken, biedt de Leerplichtwet onder bepaalde voorwaarden mogelijkheden voor jongeren om zich te onttrekken aan de leerplicht. Deze mogelijkheden betreffen de zogenaamde vrijstellingen, die op verschillende gronden verleend kunnen worden. Twee van deze vrijstellingen staan in dit onderzoek centraal, te weten artikel 5 onder a en artikel 11 onder g. Artikel 5 onder a Artikel 5 onder a betreft een vrijstelling van de inschrijvingsplicht. Deze is van toepassing indien: de jongere op lichamelijke of psychische gronden niet geschikt is om tot een school onderscheidenlijk een instelling te worden toegelaten. Bij deze vrijstelling is ook artikel 7 van de Leerplichtwet van belang. Daarin staan de voorwaarden waaraan een beroep op vrijstelling voor dit artikel dient te voldoen: Een beroep op vrijstelling op grond van artikel 5 onder a kan slechts worden gedaan, indien bij de kennisgeving een verklaring van een door burgemeester en wethouders van de gemeente, waar de jongere als ingezetene in de basisadministratie persoonsgegevens is ingeschreven, aangewezen arts - niet zijnde de behandelende arts - of van een door hen aangewezen academisch gevormde of daarmede bij ministeriële regeling gelijkgestelde pedagoog of psycholoog is overgelegd, waaruit blijkt, dat deze de jongere niet geschikt achten om tot een school onderscheidenlijk een 6 De actuele Leerplichtwet 1969 is terug te vinden op 7

20 instelling te worden toegelaten. Deze verklaring mag niet ouder zijn dan drie maanden. Artikel 5 onder a ontstaat formeel van rechtswege als bij een beroep de benodigde documenten ingevoegd zijn, de juistheid van de documenten beoordeeld is en het beroep voor 1 juli van het daaropvolgende schooljaar is ingediend. Formeel komt hier geen toetsing door een leerplichtambtenaar aan te pas. De vrijstelling zorgt er in principe ook voor dat de jongere niet meer ingeschreven staat op een school of instelling. Artikel 11 onder g Artikel 11 onder g betreft een vrijstelling van geregeld schoolbezoek. De vrijstelling is van toepassing indien: de jongere door andere gewichtige omstandigheden verhinderd is de school onderscheidenlijk de instelling te bezoeken. Specifieke voorwaarden of type gewichtige omstandigheden worden hierbij niet expliciet benoemd. In artikel 14 staat een nadere procedure beschreven voor het verlenen van de vrijstelling, maar geen inhoudelijke afweging. Bij een verzoek op vrijstelling artikel 11 onder g wordt dan ook een beslissing genomen door de leerplichtambtenaar (indien het totaal aantal dagen op jaarbasis de tien dagen overschrijdt, tot tien dagen kan de schoolleider zelf een beslissing nemen). Een vrijstelling op grond van artikel 11 onder g ontstaat dus niet zoals 5 onder a van rechtswege. Op het oog biedt deze vrijstelling dan ook meer mogelijkheden voor discussie tussen leerplichtambtenaren en organisaties dan een 5 onder a. De wetgever lijkt hierop te hebben geanticipeerd door in artikel 16 onder 4 te eisen dat gemeenten een instructie opstellen waarin onder meer aandacht wordt geschonken aan de wijze waarop men artikel 14 (en daarmee artikel 11 onder g) uit moet voeren. Deze zogenoemde ambtsinstructie kan tussen gemeenten verschillen, niet alleen in voorschriften voor de uitvoering, maar ook in de reikwijdte van de instructie. Als een leerling een vrijstelling op grond van artikel 11 onder g ontvangt, blijft de leerling in principe wel ingeschreven op de school of instelling. Naast de voorwaarden en vereisten zoals beschreven in de Leerplichtwet 1969, en de handreikingen in de ambtsinstructie, is ook jurisprudentie van belang voor het beoordelen van vrijstellingsverzoeken. Dit valt echter buiten de scope van dit onderzoek. 8

Managementsamenvatting Vrijstellingen onder de loep

Managementsamenvatting Vrijstellingen onder de loep Managementsamenvatting Vrijstellingen onder de loep Ardi Mommers, Jos Lubberman, november 2013 ITS, Radboud Universiteit Nijmegen Aanleiding De Leerplichtwet 1969 voorziet naast verplichtingen voor jongeren

Nadere informatie

evaluatie, monitoring, tevr effectonderzoek en datave

evaluatie, monitoring, tevr effectonderzoek en datave ijs arbeid data zorg onderwijs zekerheid etenschap rg welzijn mobiliteit jn beleids- Het ITS maakt deel uit van de Radboud Universiteit Nijmegen evaluatie, monitoring, tevr effectonderzoek en datave Wachtdagen

Nadere informatie

evaluatie, monitoring, tevr effectonderzoek en datave

evaluatie, monitoring, tevr effectonderzoek en datave ijs arbeid dat a zorg onderwijs zekerheid t enschap rg welzijn obilit eit n beleids- Het ITSmaakt deel uit van de Radboud Universiteit Nijmegen evaluatie, monitoring, tevr effectonderzoek en datave CE

Nadere informatie

evaluatie, monitoring, tevr effectonderzoek en datave

evaluatie, monitoring, tevr effectonderzoek en datave ijs arbeid data zorg onderwijs zekerheid etenschap rg welzijn mobiliteit jn beleids- Het ITS maakt deel uit van de Radboud Universiteit Nijmegen evaluatie, monitoring, tevr effectonderzoek en datave Verlangd

Nadere informatie

evaluatie, monitoring, tevr effectonderzoek en datave

evaluatie, monitoring, tevr effectonderzoek en datave ijs arbeid data zorg onderwijs zekerheid etenschap rg welzijn mobiliteit jn beleids- Het ITS maakt deel uit van de Radboud Universiteit Nijmegen evaluatie, monitoring, tevr effectonderzoek en datave Bewegingsonderwijs

Nadere informatie

Informatieverstrekking over Leerplichtwet schiet tekort Gemeente Amsterdam Stadsdeel Amsterdam-Noord

Informatieverstrekking over Leerplichtwet schiet tekort Gemeente Amsterdam Stadsdeel Amsterdam-Noord Rapport Gemeentelijke Ombudsman Informatieverstrekking over Leerplichtwet schiet tekort Gemeente Amsterdam Stadsdeel Amsterdam-Noord 11 mei 2010 RA0938492 Samenvatting Een vader, die het ouderschap met

Nadere informatie

In deze folder staat per situatie een toelichting. Ook de bijbehorende procedure is steeds kort omschreven.

In deze folder staat per situatie een toelichting. Ook de bijbehorende procedure is steeds kort omschreven. 1Verplichtingen Leerplichtwet BES 2 Lichamelijke en psychische ongeschiktheid 3 Bedenkingen tegen de richting van het onderwijs 4 Inschrijving op een school in het buitenland 5 Bijzondere vrijstellingen

Nadere informatie

Kenmerk ontheffing in de Bijstands Uitkeringen Statistiek

Kenmerk ontheffing in de Bijstands Uitkeringen Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Divisie sociale en regionale statistieken (SRS) Sector statistische analyse voorburg (SAV) Postbus 24500 2490 HA Den Haag Kenmerk ontheffing in de Bijstands Uitkeringen

Nadere informatie

Onderwijs, zorg en de Leerplichtwet

Onderwijs, zorg en de Leerplichtwet Handreiking Onderwijs, zorg en de Leerplichtwet De behoefte aan maatwerkoplossingen voor jongeren die (tijdelijk) geheel of gedeeltelijk niet naar school kunnen, is groot, zeker na de invoering van de

Nadere informatie

DOORDRINKEN DOORDRINGEN. Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting. Jos Kuppens Henk Ferwerda

DOORDRINKEN DOORDRINGEN. Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting. Jos Kuppens Henk Ferwerda DOORDRINGEN of Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting DOORDRINKEN Jos Kuppens Henk Ferwerda In opdracht van Ministerie van Veiligheid en Justitie, Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum,

Nadere informatie

Opgave schoolverzuim leer- en kwalificatieplichtige leerlingen over. schooljaar 2011-2012

Opgave schoolverzuim leer- en kwalificatieplichtige leerlingen over. schooljaar 2011-2012 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie DUO/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie bvh 079-3232.666

Nadere informatie

De stand van Mediation in Nederland

De stand van Mediation in Nederland De stand van Mediation in Nederland drs. R.J.M. Vogels Zoetermeer, 17 november 2011 In opdracht van het Nederlands Mediation Instituut (NMI). De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus.

Nadere informatie

Rapportage invullijst (1)

Rapportage invullijst (1) Rapportage invullijst (1) Eerste inventarisatie bestand leerling flexkrachten d.d. 16 januari 2013 Gert de Jong Hedwig Vermeulen Projectnummer: 34001230 Opdrachtgever: A+O Metalektro 2013 ITS, Radboud

Nadere informatie

BergOp 4.1 Handleiding voor gebruikers

BergOp 4.1 Handleiding voor gebruikers BergOp 4.1 Handleiding voor gebruikers Testversie 1 Praktikon B.V. Postbus 6909 6503 GK Nijmegen www.praktikon.nl tel. 024-3615480 praktikon@acsw.ru.nl fax. 024-3611152 www.bergop.info 2016 Praktikon B.V.

Nadere informatie

Extra verlof: alleen in bijzondere gevallen

Extra verlof: alleen in bijzondere gevallen Extra verlof: alleen in bijzondere gevallen Voor alle ouders van kinderen in het basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs Het belang van onderwijs voor uw kind De toekomst van uw kind

Nadere informatie

LATER IN LISSE? De invloed van verlengde sluitingstijden op het alcoholgebruik van uitgaanspubliek. Rapportage

LATER IN LISSE? De invloed van verlengde sluitingstijden op het alcoholgebruik van uitgaanspubliek. Rapportage LATER IN LISSE? De invloed van verlengde sluitingstijden op het alcoholgebruik van uitgaanspubliek Rapportage LATER IN LISSE? De invloed van verlengde sluitingstijden op het alcoholgebruik van uitgaanspubliek

Nadere informatie

Richtlijn melding leerplicht in het kader van de Algemene Kinderbijslagwet

Richtlijn melding leerplicht in het kader van de Algemene Kinderbijslagwet Richtlijn melding leerplicht in het kader van de Algemene Kinderbijslagwet INLEIDING RICHTLIJN MELDING LEERPLICHT IN HET KADER VAN DE ALGEMENE KINDERBIJSLAGWET (AKW) Met de wijziging van de algemene wet

Nadere informatie

Handreiking voor schooldirecteuren bij het aanvragen en toekennen van verlof

Handreiking voor schooldirecteuren bij het aanvragen en toekennen van verlof Handreiking voor schooldirecteuren bij het aanvragen en toekennen van verlof - vanwege vakantie - gewichtige omstandigheden - Plichten voortvloeiend uit godsdienst of levensovertuiging. Bronnen: De leerplichtwet

Nadere informatie

Inhoudsopgave verzuimkaart Clusius College mbo

Inhoudsopgave verzuimkaart Clusius College mbo Inhoudsopgave kaart Clusius College mbo VERZUIMKAART... 2 Verzuimregistratie... 2 Leer- en kwalificatieplicht... 2 Taken van de leerplichtambtenaar... 3 Taken van het RMC... 3 Verzuimbeleid van het Clusius

Nadere informatie

De Wmo en inkomensgrenzen (2012)

De Wmo en inkomensgrenzen (2012) De Wmo en inkomensgrenzen (2012) 1. Aanleiding Recent zijn er door de Tweede Kamer en diverse gemeenten vragen gesteld over inkomensgrenzen in de Wmo, mede naar aanleiding van enkele rechterlijke uitspraken

Nadere informatie

Verzuim- en. meldprotocol. 12-23 jaar in VO en MBO Noorden Midden-Limburg (regio 38)

Verzuim- en. meldprotocol. 12-23 jaar in VO en MBO Noorden Midden-Limburg (regio 38) Verzuim- en meldprotocol 12-23 jaar in VO en MBO Noorden Midden-Limburg (regio 38) Leerlingen/studenten tot 18 jaar zonder startkwalificatie vallen onder de leer- en kwalificatieplicht. Leerlingen/studenten

Nadere informatie

De Leerplichtwet. Inhoud

De Leerplichtwet. Inhoud Gemeente Hof van Twente Postbus 54 7470 AB Goor Tel. 0547 85 85 85 Fax 0547 85 85 86 E-mail info@hofvantwente.nl Website: www.hofvantwente.nl De Leerplichtwet Inhoud 1. Doel en inhoud van de Leerplichtwet

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

SAMENVATTING. 104778 klacht over beslissing directeur om geen verlof te verlenen aan leerling; PO

SAMENVATTING. 104778 klacht over beslissing directeur om geen verlof te verlenen aan leerling; PO SAMENVATTING Landelijke Klachtencommissie Onderwijs 104778 klacht over beslissing directeur om geen verlof te verlenen aan leerling; PO Ouders hebben verlof gevraagd voor een gezinsvakantie buiten de schoolvakantie

Nadere informatie

Model proces-verbaal Leerplicht

Model proces-verbaal Leerplicht Tbv opleiders Boa Onderwijs versie : december 2013 Een Proces Verbaal wordt voldoende beoordeeld als de kandidaat (conform de gegevens uit het dossier en het gevoerde verhoorgesprek) - alle blauwe velden

Nadere informatie

Achtergrondinformatie formatiemeter 2014

Achtergrondinformatie formatiemeter 2014 Achtergrondinformatie formatiemeter 2014 Aanleiding De formatierichtlijn leerplichtfunctie dateert uit 2007. Een aantal ontwikkelingen is aanleiding om de formatierichtlijn in 2013 tegen het licht te houden.

Nadere informatie

Werkbelevingsonderzoek 2013

Werkbelevingsonderzoek 2013 Werkbelevingsonderzoek 2013 voorbeeldrapport Den Haag, 17 september 2014 Ipso Facto beleidsonderzoek Raamweg 21, Postbus 82042, 2508EA Den Haag. Telefoon 070-3260456. Reg.K.v.K. Den Haag: 546.221.31. BTW-nummer:

Nadere informatie

Bij deze bieden wij u de resultaten aan van het onderzoek naar de eerste effecten van de decentralisaties in de gemeente Barneveld.

Bij deze bieden wij u de resultaten aan van het onderzoek naar de eerste effecten van de decentralisaties in de gemeente Barneveld. rriercoj Gemeenteraad Barneveld Postbus 63 3770 AB BARNEVELD Barneveld, 27 augustus 2015 f Ons kenmerk: Ö^OOJcfc Behandelend ambtenaar: I.M.T. Spoor Doorkiesnummer: 0342-495 830 Uw brief van: Bijlage(n):

Nadere informatie

De hybride vraag van de opdrachtgever

De hybride vraag van de opdrachtgever De hybride vraag van de opdrachtgever Een onderzoek naar flexibele verdeling van ontwerptaken en -aansprakelijkheid in de relatie opdrachtgever-opdrachtnemer prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis ing. W.A.I.

Nadere informatie

Tevredenheid cliënten afdeling Sociale Zaken

Tevredenheid cliënten afdeling Sociale Zaken Tevredenheid cliënten afdeling Sociale Zaken Rapportage kwantitatief onderzoek naar de tevredenheid van cliënten van de afdeling Sociale Zaken van de gemeente Houten. dinsdag 4 november 26 Oakdale Group

Nadere informatie

Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren

Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren WAARDERINGSKAMER Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren Een onderzoek naar overschrijding van de jaargrens bij de afhandeling van WOZ-bezwaarschriften 18 juli 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Jaarverslag leerplicht Schooljaar 2011-2012

Jaarverslag leerplicht Schooljaar 2011-2012 Jaarverslag leerplicht Schooljaar 2011-2012 Voorwoord 2 Behandelzaken 3 Tabellen & Grafieken 4 Toelichting cijfers jaarverslag 7 Trajectbureau Opleiding & Werk 8 Voorwoord De gemeente Soest wil dat alle

Nadere informatie

Datum: 20 februari 2012 Uitgebracht aan: Begeleiding / behandeling in groepsverband. Onderstaand de volledige uitspraak.

Datum: 20 februari 2012 Uitgebracht aan: Begeleiding / behandeling in groepsverband. Onderstaand de volledige uitspraak. Onderwerp: Samenvatting: Soort uitspraak: AWBZ-zorg en gedeeltelijke ontheffing van de leerplicht Als een kind leerplicht is, is onderwijs in beginsel voorliggend op de inzet van begeleiding of behandeling

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden. RMC-wet 2001. Jaargang 2001 Staatsblad 2001 636 1

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden. RMC-wet 2001. Jaargang 2001 Staatsblad 2001 636 1 RMC-wet 2001 636 Wet van 6 december 2001 tot wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs, de Wet educatie en beroepsonderwijs en de Wet op de expertisecentra in verband met de invoering van de verplichting

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Tevredenheidsonderzoek 2012 Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Zoetermeer, maandag 4 februari 2013 In opdracht van Jobcoach organisatie Trace Daelzicht De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Rapportage resultaten enquête project derdengelden

Rapportage resultaten enquête project derdengelden Rapportage resultaten enquête project derdengelden Inleiding De verplichting om een stichting derdengelden ter beschikking te hebben is sinds de introductie in 1998 een terugkerend onderwerp van discussie

Nadere informatie

De accountantspraktijk waarbij één accountant werkzaam is of waaraan één

De accountantspraktijk waarbij één accountant werkzaam is of waaraan één Verordening op de kosten kwaliteitsbeoordelingen De ledenvergadering van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants; Gelet op de artikelen 5, eerste lid en 19, eerste lid, van de Wet op het accountantsberoep;

Nadere informatie

Welkom in Oldenzaal! Leerplichtwet

Welkom in Oldenzaal! Leerplichtwet Informatiefolder Glimlach van Twente Leerplichtwet Welkom in Oldenzaal! Leerplichtwet Met een goede schoolopleiding en een diploma op zak sta je sterker in de maatschappij. Daarom moeten alle jongeren

Nadere informatie

Thuiszitters Directeur van het samenwerkingsverband en de inspectie: Vrienden voor het leven

Thuiszitters Directeur van het samenwerkingsverband en de inspectie: Vrienden voor het leven Thuiszitters Directeur van het samenwerkingsverband en de inspectie: Vrienden voor het leven Lunteren, 27 mei 2015 Minisymposia M.b.t. het thema de thuiszittende leerling werd geconstateerd dat Passend

Nadere informatie

De Duinpieper LEERPLICHT: IEDEREEN OP SCHOOL. Deze brochure is een uitgave van de gemeente Noordwijk en de Noordwijkse scholen

De Duinpieper LEERPLICHT: IEDEREEN OP SCHOOL. Deze brochure is een uitgave van de gemeente Noordwijk en de Noordwijkse scholen De Duinpieper LEERPLICHT: IEDEREEN OP SCHOOL Iedereen op school Alle kinderen in Nederland moeten naar school. Want onderwijs is belangrijk als je later in de maatschappij wilt meedoen. En met een goede

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Zoetermeer, vrijdag 13 november 2015 In opdracht van Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen

Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen * Van toepassing op gemeenten met een samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers

Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers nderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Goirle DIMENSUS beleidsonderzoek April 2012 Projectnummer 488 Het onderzoek De gemeente Goirle is eind april 2010

Nadere informatie

Opgave op grond van artikel 25, tweede en derde lid van de Leerplichtwet 1969 over schooljaar 2006-2007

Opgave op grond van artikel 25, tweede en derde lid van de Leerplichtwet 1969 over schooljaar 2006-2007 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie bvh 079-3232.666

Nadere informatie

De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Research voor Beleid. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in

De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Research voor Beleid. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in Achtergronden en motieven bij wachten op een pgb Eindrapport Een onderzoek in opdracht van het ministerie van VWS drs. L. Boer drs. M. Hollander Projectnummer: B3811 Zoetermeer, 16 december 2010 De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Recht op onderwijs Plicht tot leren

Recht op onderwijs Plicht tot leren Recht op onderwijs Plicht tot leren Informatie over: Leerplicht Verzuim Vakantie/verlof buiten Schoolvakanties Vrijstelling van leerplicht Voortijdig schoolverlater INHOUDSOPGAVE Inleiding 2 Leerplicht

Nadere informatie

Zorgen over het keukentafelgesprek De bedoeling en werkwijze van het keukentafelgesprek in de Wmo AVI / VNG / 19 april 2015

Zorgen over het keukentafelgesprek De bedoeling en werkwijze van het keukentafelgesprek in de Wmo AVI / VNG / 19 april 2015 Zorgen over het keukentafelgesprek De bedoeling en werkwijze van het keukentafelgesprek in de Wmo AVI / VNG / 19 april 2015 De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) is er op gericht dat gemeenten

Nadere informatie

LMC VMBO Zuid loc. Veenoord 3e controle Concept versie d.d. 13-07-2015 Definitieve versie 23-09-2015

LMC VMBO Zuid loc. Veenoord 3e controle Concept versie d.d. 13-07-2015 Definitieve versie 23-09-2015 Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen LMC VMBO Zuid loc. Veenoord 3e controle Concept versie d.d. 13-07-2015

Nadere informatie

Leden over hun relatie met de gemeente. Korte rapportage naar aanleiding van de digitale enquête gehouden van 15 t/m 29 oktober 2009

Leden over hun relatie met de gemeente. Korte rapportage naar aanleiding van de digitale enquête gehouden van 15 t/m 29 oktober 2009 Leden over hun relatie met de gemeente Korte rapportage naar aanleiding van de digitale enquête gehouden van 15 t/m 29 oktober 2009 Voorburg, 5 november 2009 Aanleiding De Besturenraad heeft veel contact

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Beginmeting 2014 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, september

Nadere informatie

Compensatie eigen risico is nog onbekend

Compensatie eigen risico is nog onbekend Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (M. Reitsma-van Rooijen, J. de Jong. Compensatie eigen risico is nog onbekend Utrecht: NIVEL, 2009) worden gebruikt. U

Nadere informatie

Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen

Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen * Van toepassing op gemeenten met een samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

2 Via 10 vragen. 5 alles over. leerplicht

2 Via 10 vragen. 5 alles over. leerplicht 2 Via 1 vragen alles over leerplicht 4 7 2 2 2 Leerplicht en daarna? Onderwijs is belangrijk om in de maat schappij goed mee te komen. Met een goede opleiding en een diploma op zak sta je sterker. Daarom

Nadere informatie

Jaarverslag Leerlingzaken

Jaarverslag Leerlingzaken Jaarverslag Leerlingzaken 2014 2015 Inhoud Voorwoord > Tabel: Aantal Leerlingen in Utrecht > Visie en uitgangspunten > Tabel: Verzuimcijfers > De Wet > Tabel: Vrijstellingen > Tabel: Controle in het mbo

Nadere informatie

Iedereen naar school. Informatie voor ouders over leerplicht. gemeente T i e l

Iedereen naar school. Informatie voor ouders over leerplicht. gemeente T i e l Iedereen naar school Informatie voor ouders over leerplicht gemeente T i e l 2 Iedereen naar school Informatie voor ouders over leerplicht Onderwijs is belangrijk om in de maatschappij goed mee te komen.

Nadere informatie

Handreiking bij het aanvragen en toekennen van verlof

Handreiking bij het aanvragen en toekennen van verlof Regionaal Bureau Leerplicht Holland Rijnland Bezoekadres: Schuttersveld 9 Postadres: Postbus 558, 2300 AN LEIDEN T 071 523 90 00 E info-rbl@hollandrijnland.net Handreiking bij het aanvragen en toekennen

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Universiteit van Amsterdam, INTT De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

E-panel. Belangrijke rol weggelegd voor Zorgverzekeraars Second opinion: een patiëntenrecht met obstakels

E-panel. Belangrijke rol weggelegd voor Zorgverzekeraars Second opinion: een patiëntenrecht met obstakels E-panel Met de uitkomsten van de enquête over second opinion Nr. 18 - januari 2011 Belangrijke rol weggelegd voor Zorgverzekeraars Second opinion: een patiëntenrecht met obstakels We weten bijna allemaal

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Studiecentrum Talen Eindhoven bv De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Van de raadsleden N. Rennenberg en Verbeek (OAE) over Thuiszitters

Van de raadsleden N. Rennenberg en Verbeek (OAE) over Thuiszitters gemeente Eindhoven Raadsnummer 15R6339 Inboeknummer 15bst00598 Beslisdatum B&W 26 mei 2015 Dossiernummer 15.22.103(2.4.1) Raadsvragen Van de raadsleden N. Rennenberg en Verbeek (OAE) over Thuiszitters

Nadere informatie

Beantwoording vragen rondom in- en uitschrijving in het voortgezet onderwijs

Beantwoording vragen rondom in- en uitschrijving in het voortgezet onderwijs Beantwoording vragen rondom in- en uitschrijving in het voortgezet onderwijs Hoofdvraag Is artikel 10, eerste lid, Leerplichtwet 1969 (Lpw 1969), onverenigbaar met artikel 4 en 5 van het Bekostigingsbesluit

Nadere informatie

factsheet februari 2014

factsheet februari 2014 factsheet februari Sliedrecht De factsheet Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (LVS) geeft inzicht in het schoolverzuim van leerlingen in de totale regio Zuid-Holland Zuid en afzonderlijke gemeenten.

Nadere informatie

Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen

Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen * Van toepassing op gemeenten met een samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

RMC EN VOORTIJDIG SCHOOLVERLATEN

RMC EN VOORTIJDIG SCHOOLVERLATEN RMC EN VOORTIJDIG SCHOOLVERLATEN VOORTIJDIG SCHOOLVERLATEN Iedere jongere tussen de 12 en 23 jaar die het onderwijs verlaat zonder een startkwalificatie wordt aangemerkt als een Voortijdige Schoolverlater.

Nadere informatie

De inzet van het persoonsgebonden budget op school in het onderwijs

De inzet van het persoonsgebonden budget op school in het onderwijs Het ITS maakt deel uit van de Radboud Universiteit Nijmegen De inzet van het persoonsgebonden budget op school in het onderwijs Ed Smeets Clarie Ramakers Mary van den Wijngaart DE INZET VAN HET PERSOONSGEBONDEN

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over het Nederlandse consulaat te Barcelona (Spanje). Bestuursorgaan: de minister van Buitenlandse Zaken.

Rapport. Rapport betreffende een klacht over het Nederlandse consulaat te Barcelona (Spanje). Bestuursorgaan: de minister van Buitenlandse Zaken. Rapport Rapport betreffende een klacht over het Nederlandse consulaat te Barcelona (Spanje). Bestuursorgaan: de minister van Buitenlandse Zaken. Datum: 13 juli 2012 Rapportnummer: 2012/114 2 Klacht Op

Nadere informatie

Leerrecht en leerplicht. Wat u als ouder moet weten over de leerplichtwet. Schitteren in Zijn licht

Leerrecht en leerplicht. Wat u als ouder moet weten over de leerplichtwet. Schitteren in Zijn licht Leerrecht en leerplicht Wat u als ouder moet weten over de leerplichtwet Schitteren in Zijn licht 1 Voorwoord 1 Leerrecht en leerplicht 2 Kwalificatieplicht 2 RMC 2 De leerplichtambtenaar 2 Leerplicht

Nadere informatie

Jaarrapport Cenzo totaal 2013

Jaarrapport Cenzo totaal 2013 Jaarrapport Cenzo totaal 2013 Copyright Niets uit deze uitgave mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Cenzo worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt. Voor het gebruik van de informatie

Nadere informatie

De zorgplicht van scholen voor leerlingen: de praktijk

De zorgplicht van scholen voor leerlingen: de praktijk AANSPRAKELIJKHEID VAN SCHOLEN mr.dr. b.m. paijmans Aansprakelijkheid van scholen De zorgplicht van scholen voor leerlingen: de praktijk 134 Aansprakelijkheid van scholen De zorgplicht van scholen voor

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld

Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld 1. Inleiding De Inspectie van het Onderwijs voert al lange tijd tevredenheidsonderzoeken uit onder besturen en scholen in de sectoren

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek DBC COPD - Eerste lijn (2011)

Klanttevredenheidsonderzoek DBC COPD - Eerste lijn (2011) Klanttevredenheidsonderzoek DBC COPD - Eerste lijn (2011) Inhoudsopgave Verslag 2-4 Grafieken 5-10 Samenvatting resultaten 11-16 Bijlage - Vragenlijst 17+18 Cohesie Cure and Care Hagerhofweg 2 5912 PN

Nadere informatie

IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN

IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN - eindrapport - dr. M. Witvliet Y. Bleeker, MSc Regioplan Jollemanhof 8 09 GW Amsterdam Tel.: + (0)0 5 5 5 Amsterdam,

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2010 74 Wet van 4 februari 2010 tot wijziging van de Algemene Kinderbijslagwet en de Algemene nabestaandenwet in verband met aanpassing aan de invoering

Nadere informatie

BIJLAGE 1: UITKOMST ONDERZOEK NEWSCHOOL.NU TE HARDERWIJK

BIJLAGE 1: UITKOMST ONDERZOEK NEWSCHOOL.NU TE HARDERWIJK BIJLAGE 1: UITKOMST ONDERZOEK NEWSCHOOL.NU TE HARDERWIJK INHOUD Uitkomst onderzoek Newschool.nu te Harderwijk 3 2 en oordelen per onderliggende onderzoeksvraag 4 3 Samenvattend oordeel 10 Bijlage 1A: Overzicht

Nadere informatie

Vervolgonderzoek AMK Utrecht

Vervolgonderzoek AMK Utrecht Vervolgonderzoek AMK Utrecht Inspectie jeugdzorg februari 2007 2 Inspectie jeugdzorg Inhoudsopgave Samenvatting... 5 Hoofdstuk 1... 7 1.1 Aanleiding... 7 1.2 Centrale onderzoeksvraag... 7 1.3 Toetsingskader...

Nadere informatie

achternaam: ----------------------------------------------------------------------------------------------

achternaam: ---------------------------------------------------------------------------------------------- Formulier aanvraag vervangende leerplicht (artikel 3a, 3b, 15 Lpw) 1 Gegevens van de aanvrager ouder(s)/verzorger(s) achternaam: ----------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Stagiairs soms slecht voorbereid op praktijk. Zorgverleners over de aansluiting

A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Stagiairs soms slecht voorbereid op praktijk. Zorgverleners over de aansluiting Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Stagiairs soms slecht voorbereid op praktijk. Zorgverleners over de aansluiting

Nadere informatie

Juridische handreiking relatie BIM-protocol en de DNR 2011 (voor adviseurs en opdrachtgevers) prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis

Juridische handreiking relatie BIM-protocol en de DNR 2011 (voor adviseurs en opdrachtgevers) prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis Juridische handreiking relatie BIM-protocol en de DNR 2011 (voor adviseurs en opdrachtgevers) prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis s-gravenhage, 2015 Omslagfoto Het voorbereiden van renovatiewerkzaamheden

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Tussenmeting 2015 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, oktober

Nadere informatie

Deelrapportage "Apotheken door Cliënten Bekeken" Vorige en huidige meting Apotheek Den Hoorn

Deelrapportage Apotheken door Cliënten Bekeken Vorige en huidige meting Apotheek Den Hoorn Deelrapportage "Apotheken door Cliënten Bekeken" Vorige en huidige meting Apotheek Den Hoorn E Inhoud 1. Inleiding en methode 1 1.1. Achtergrond 1 1.2. Doel van het kwaliteitstraject: meten en verbeteren

Nadere informatie

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Alphen aan den Rijn; hoofdstuk II van de Uitvoeringsregeling Invorderingswet;

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Alphen aan den Rijn; hoofdstuk II van de Uitvoeringsregeling Invorderingswet; Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Alphen aan den Rijn; Gelet op het bepaalde in: artikel 255 Gemeentewet; artikel 26 Invorderingswet 1990; hoofdstuk II van de Uitvoeringsregeling

Nadere informatie

Rapportage Monitor Transitie Jeugd Kwartaal 2, 2015

Rapportage Monitor Transitie Jeugd Kwartaal 2, 2015 Rapportage Monitor Transitie Jeugd Kwartaal 2, 2015 De Monitor Transitie Jeugd brengt de onbedoelde effecten en knelpunten van de transitie van de jeugdhulp naar de gemeenten vanuit cliëntperspectief in

Nadere informatie

Bijlage 1 Definities en cijfers schoolverzuim

Bijlage 1 Definities en cijfers schoolverzuim Bijlage 1 Definities en cijfers schoolverzuim 1. Definities schoolverzuim In de Leerplichtwet 1969 (hierna: de Leerplichtwet) worden verschillende soorten schoolverzuim onderscheiden: 1) Relatief verzuim.

Nadere informatie

De volgende soorten schoolverzuim worden in de Leerplichtwet 1969 (hierna: Leerplichtwet) onderscheiden:

De volgende soorten schoolverzuim worden in de Leerplichtwet 1969 (hierna: Leerplichtwet) onderscheiden: a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.minocw.nl

Nadere informatie

LEERLINGENVERVOER 2013

LEERLINGENVERVOER 2013 LEERLINGENVERVOER 2013 2 Leerlingenvervoer 2013 September 2013 3 In opdracht van: Afdeling Werk en Welzijn Uitgevoerd door: Team Beleidsonderzoek & Informatiemanagement Jolanda Rozemeijer september 2013

Nadere informatie

Invoering WIK een goede zet!

Invoering WIK een goede zet! Invoering WIK een goede zet! Korte peiling over een actueel onderwerp op het gebied van credit management juni 2013 Korte peiling: WIK B15893 / juni 2013 Pag. 1 Copyright 2013 Blauw Research bv Alle rechten

Nadere informatie

Invoering WIK een goede zet!

Invoering WIK een goede zet! Invoering WIK een goede zet! Korte peiling over een actueel onderwerp op het gebied van credit management juni 2013 Korte peiling: WIK B15893 / juni 2013 Pag. 1 Copyright 2013 Blauw Research bv Alle rechten

Nadere informatie

Ter attentie van de leden van de Vaste Kamercommissie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Ter attentie van de leden van de Vaste Kamercommissie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap De Kinderombudsman Visie op het verlengen van de kwalificatieplicht tot 21 jaar 7 september 2015 Ter attentie van de leden van de Vaste Kamercommissie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Aanleiding De

Nadere informatie

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen?

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen? Samenvatting Aanleiding en onderzoeksvragen ICT en elektriciteit spelen een steeds grotere rol bij het dagelijks functioneren van de maatschappij. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie (hierna: Ministerie

Nadere informatie

Verzuim- en. meldprotocol. voor jongeren van 12-23 jaar voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs in Noord en Midden-Limburg (regio 38)

Verzuim- en. meldprotocol. voor jongeren van 12-23 jaar voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs in Noord en Midden-Limburg (regio 38) Verzuim- en meldprotocol voor jongeren van 12-23 jaar voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs in Noord en Midden-Limburg (regio 38) Herziene versie na evaluatie - maart 2014 Leerlingen/studenten tot

Nadere informatie

Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang op grond van sociaal medische indicatie

Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang op grond van sociaal medische indicatie Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang op grond van sociaal medische indicatie Het college van burgemeester en wethouders van Schiedam, gelet op artikel 4.81 van de Algemene wet bestuursrecht,

Nadere informatie

Bekostiging van residentiële leerlingen

Bekostiging van residentiële leerlingen Bekostiging van residentiële leerlingen Een aantal leerlingen verblijft in een residentiële instelling. Dit betreft enerzijds gesloten instellingen: Justitiële Jeugdinrichting (JJI) en Gesloten Jeugdzorg

Nadere informatie

De leerplichtfunctie in Nederland

De leerplichtfunctie in Nederland De leerplichtfunctie in Nederland Onderzoek naar uitvoering van de Leerplichtwet door gemeenten Opdrachtgever: ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap ECORYS Susan Warmerdam Jos Lubberman Mirjam

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 600 VIII Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2003 Nr. 127 BRIEF

Nadere informatie

KOOPZONDAGEN De mening van burgers en ondernemers

KOOPZONDAGEN De mening van burgers en ondernemers KOOPZONDAGEN De mening van burgers en ondernemers Opdrachtnemer: Bureau O&S Heerlen Opdrachtgever: Bureau Economie Januari 2013 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 3 2. Onderzoeksvragen 3 3. Onderzoeksopzet 3 4.

Nadere informatie

Onderzoek Huishoudelijke hulp 2011

Onderzoek Huishoudelijke hulp 2011 2011 1 (11) Onderzoek Huishoudelijke hulp 2011 Auteur Tineke Brouwers en Francien Wisman Respons onderzoek Op 17 mei 2011 kregen 1034 inwoners van Nieuwegein die huishoudelijke hulp ontvangen een vragenlijst

Nadere informatie

Cliëntenaudit Bureau ABC

Cliëntenaudit Bureau ABC Cliëntenaudit Bureau ABC 2014 Zoetermeer 17 april 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties

Nadere informatie

Gemeente Zeist. Wmo-klanttevredenheidsonderzoek over 2014. 8 juli 2015

Gemeente Zeist. Wmo-klanttevredenheidsonderzoek over 2014. 8 juli 2015 Gemeente Zeist Wmo-klanttevredenheidsonderzoek over 8 juli 2015 DATUM 8 juli 2015 TITEL Wmo-klanttevredenheidsonderzoek over ONDERTITEL OPDRACHTGEVER Gemeente Zeist Boulevard Heuvelink 104 6828 KT Arnhem

Nadere informatie