Over the past fifteen years, the accounting framework of local authorities has

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Over the past fifteen years, the accounting framework of local authorities has"

Transcriptie

1 Federale Overheidsdienst Financiën - België Documentatieblad 69e jaargang, nr. 1, 1e kwartaal 2009 De boekhouding van de lokale besturen in België: tussen traditie en modernisering Arnaud DESSOY Verantwoordelijke Studies Public Finance & Social Profit (Dexia bank) A B S T R A C T A B S T R A C T Over the past fifteen years, the accounting framework of local authorities has undergone major changes, which have progressively affected all categories of local administrations (municipalities, provinces, psac (ocmw), police zones). The originality of the reform is the result of having maintained a twofold accounting circuit combining the budgetary accounting (based on transactions) that prevailed until then and general accounting (partly double-entry), providing a very detailed picture of assets and debts as well as the development of both. Having briefly outlined the history of the accounting framework of local authorities in Belgium, the article gives a relatively detailed description of the two pillars of local authority accounting, i.e. budgetary and general accounting. The main accounting structures are illustrated on the basis of figures covering the entire municipal sector. In conclusion, the article assesses the main contributions made by the accounting reform and finally endeavours to set out a number of possible future developments. Keywords: municipalities, local authorities, public accounting, Belgium JEL classification code: H83 227

2 Documentatieblad 69e jaargang, nr. 1, 1e kwartaal

3 De boekhouding van de lokale besturen in België: tussen traditie en modernisering 1 Reglementair kader - evolutie 1.1 Vrij late introductie van boekhoudnormen De financiële en boekhoudkundige organisatie van de lokale instellingen kende een geleidelijke overgang van de zuivere organisatorische autonomie van de gemeenten naar steeds striktere reglementaire bepalingen (1). Met de informatisering van de lokale besturen werd de boekhouding ook nauwkeuriger en verfijnder. De boekhoudnormen voor de lokale besturen werden vrij laat ingevoerd (2). Pas kort vóór 1930 voelde men echt de noodzaak om de boekhoudkundige registratie van de ontvangsten en uitgaven van de gemeenten te moderniseren en de regels te harmoniseren voor het opstellen van de rekeningen en begrotingen. Tot dan voorzag de gemeentewet niet in een uniform kader voor de gemeentebegrotingen. De rudimentaire richtlijnen voor het opstellen van de begroting waren te vinden in twee rondzendbrieven van 1820 en Aanvullende richtlijnen van de bestendige deputaties vulden de leemten van het boekhoudsysteem zo goed mogelijk aan. De verscheidenheid van de boekhoudmethodes bemoeilijkte niet alleen het opstellen van betrouwbare statistieken maar maakte het ook onmogelijk voor de toenmalige regering om een nauwkeurige diagnose te stellen van de reële financiële gezondheid van de gemeenten die (toen al) om een herfinanciering vroegen. Een commissie opgericht in de schoot van de Vereniging van Steden bereidde in 1933 een hervorming van de gemeenteboekhouding voor. Zo kon de regering in haar rondzendbrief van 7 september 1934 richtlijnen geven voor het opstellen van de gemeentebegrotingen. Deze rondzendbrief werd in de daaropvolgende jaren door andere rondzendbrieven aangevuld en verduidelijkte een hele reeks principes die nu nog steeds de basis vormen van de gemeenteboekhouding (onderverdeling in hoofdstukken volgens de functionele indeling, onderscheid tussen de gewone en de buiten gewone dienst, onderscheid tussen eigen dienstjaar en vorige dienstjaren). Deze bepalingen werden door een wijziging van de gemeentewet in 1939 langs administratieve weg aangepast en aangevuld met nieuwe regels voor het administratief toezicht. Deze lagen eveneens aan de basis van de besluiten van de Regent van februari 1945 houdende het algemeen reglement op de gemeentelijke comptabiliteit (argc). (1) Coenen A., 2000, Introduction aux finances communales (La Charte), p. 90. (2) Van Audenhove M., Geschiedenis van de gemeentefinanciën, Volume 1 (Gemeentekrediet), pp

4 Documentatieblad 69e jaargang, nr. 1, 1e kwartaal 2009 Vanaf 1 januari 1968 werd een nieuw rekeningstelsel ingevoerd in de boekhouding van de lokale besturen. Er werd gekozen voor de gemeenteboekhouding met functionele en economische indeling om de boekhouding van de lokale besturen in de nationale boekhouding te kunnen integreren. Dit rekeningstelsel vormt nog steeds de basis van de begrotingsboekhouding die de lokale besturen toepassen. 1.2 Toevoeging van een vermogensboekhouding aan de traditionele begrotingsboekhouding Dit reglementaire kader van de gemeenteboekhouding blijft van kracht tot aan de goedkeuring van de nieuwe gemeenteboekhouding op 1 januari 1995, die een zeer grote ingreep betekende door een vermogensboekhouding toe te voegen aan de bestaande begrotingsboekhouding. Het ging om een fundamentele hervorming in het financiële leven van de gemeenten waarbij voor het eerst nauwkeurige en dynamische informatie werd verstrekt over de waardering van het patrimonium en de schuldenlast van de gemeenten. Het originele van de hervorming was dat de tot dan toe gangbare begrotingsboekhouding behouden bleef maar aan een algemene boekhouding werd gekoppeld (geënt op de boekhouding toegepast door bedrijven). Deze nieuwe gemeenteboekhouding werd ingevoerd bij het Koninklijk Besluit van 2 augustus Het verslag aan de koning van het Koninklijk Besluit over dit nieuwe reglement verduidelijkt de doelstellingen. De nieuwe boekhouding die dit ontwerp wenst in te voeren, handhaaft het traditionele verworvene door een begrotingsboekhouding te behouden die gelijkenis vertoont met die welke werd ingevoerd bij het Besluit van de Regent van 10 februari 1945, maar wordt ook grotendeels gemoderniseerd door ze aan te vullen met een dubbele boekhouding die rekening houdt met alle concepten en economische stromen In het bijzonder het vermogen en de schuld, begrippen die typisch zijn voor de boekhouding van de ondernemingen en waarvan de betrouwbaarheid sterk afhankelijk is van de correcte waardering van deze bezittingen en schulden. De nieuwe gemeenteboekhouding wil dus deze begrippen en de waardering ervan integreren. Ook de economische stromen ervan zullen worden geïntegreerd omdat die een weerslag hebben op de waarde en tot uiting komen in de boekhoudkundige afschrijving van de goederen van het patrimonium en in de eventuele herwaardering. Dit nieuwe rekeningstelsel, of meer bepaald dit aanvullende aspect op het vlak van algemene boekhouding, werd in 1998 ook uitgebreid tot de ocmw s, in 2003 tot de provincies en in 2001 tot de politiezones. 230

5 De boekhouding van de lokale besturen in België: tussen traditie en modernisering 1.3 Geleidelijke invloed van de regionalisering op de boekhoudkundige organisatie van de lokale besturen Sinds de Lambermont-akkoorden en de regionalisering van de gemeentewet werd de budgettaire, boekhoudkundige en financiële organisatie een prerogatief van de gewesten. Eerst brachten de gewesten kleine wijzigingen aan aan het rekeningstelsel van de begrotingsboekhouding (functionele indeling) en/of aan het algemene rekeningstelsel (details van bepaalde algemene of bijzondere rekeningen). Meer recent hebben het Vlaamse en het Waalse Gewest meer ingrijpende wijzigingen doorgevoerd. De Vlaamse regering heeft door het aannemen van een nieuw Gemeentedecreet het gemeenterecht ingrijpend veranderd (decreet van 6 juli 2005). Deze wijzigingen hebben zowel betrekking op de werking van de gemeentelijke organen als op de dagelijkse werking van de administratie. Specifiek voor de boekhouding is er een bepaling opgenomen die een hervorming voorziet. Het huidige systeem waarbij de enkelvoudige begrotingsboekhouding naast een dubbele algemene boekhouding bestaat zal vermoedelijk op termijn verdwijnen. De boekhouding moet gebeuren volgens een dubbel systeem dat aan de omvang van de activiteiten is aangepast (zoals de boekhouding die de ocmw s reeds voeren cf. infra). Uitvoeringsbesluiten moeten deze bepaling echter nog verder uitwerken en duidelijker stellen. De Waalse regering van haar kant, bracht eerst de verschillende wetgevingen over de lokale besturen samen in een Code de la démocratie locale et de la décentralisation. Daarna voerde het een eerste hervorming van het gemeenterecht door (decreet van 8 december 2005) en wijzigde het de organisatie van het administratief toezicht op de lokale besturen (decreet van 22 november 2007). De gewestelijke beleidsverklaring voorzag meteen in een hervorming van de gemeenteboekhouding : De gemeenteboekhouding zal worden herschikt rond twee assen: enerzijds de boekhouding (en de uitvoeringsrekening van de begroting) als instrument van democratische controle en anderzijds de algemene boekhouding als referentie voor de analyse van de financiële toestand van de gemeenten. Een nieuw boekhoudreglement werd aangenomen bij het besluit van de Waalse regering van 5 juli 2007 (3) voor de gemeenten en van 17 januari 2008 voor de ocmw s. In feite gaat het niet om een grondige hervorming van de boekhouding zelf maar is het vooral een opsmuk van het argc met de bedoeling de gebreken te corrigeren, zoveel mogelijk te vereenvoudigen en, ten slotte, de leesbaarheid van de gegenereerde documenten te verbeteren (4). Dit laatste aspect kadert bovendien in het project E-comptes, dat de bedoeling heeft (3) Besluit van de Waalse regering van 5 juli 2007 in verband met het algemeen reglement op de gemeentelijke comptabiliteit, in uitvoering van het artikel L van de Code de la démocratie locale et de la décentralisation. (4) Brognon Ph. en Dessoy A., Janvier 2008, Réforme comptable et nouveaux outils d analyse financière pour les communes et les cpas wallons (Dexia, Brussel), 60 bladzijden.. 231

6 Documentatieblad 69e jaargang, nr. 1, 1e kwartaal 2009 om alle gemeenten en ocmw s te voorzien van een software voor de geïnformatiseerde analyse van hun financiën. De boekhouding van de ocmw s werd vroeger geregionaliseerd dan die van de gemeenten en heeft tot een bijzonder complexe situatie geleid. Zowel de Brusselse, Vlaamse en Waalse regeringen hebben vanaf 1997 het boekhoudkundig kader van de ocmw s van hun ambtsgebied gewijzigd, terwijl de Duitstalige Gemeenschap de boekhouding van deze instellingen niet heeft veranderd. In Vlaanderen onderging de boekhouding van de ocmw s de belangrijkste wijziging. Het nieuwe boekhoudsysteem voorziet sedert 2003 dat het budget voortaan uit vier delen bestaat. Eerst en vooral is er het exploitatiebudget. Dat omvat de kosten en opbrengsten van elk activiteitencentrum van het ocmw. Het activiteitencentrum is een afdeling van het ocmw dat een bepaalde taak uitvoert: sociale bijstand, dagopvang, rusthuis, administratie en waarvan het aantal voor elk ocmw varieert. Daarbij komt nog het geconsolideerde exploitatiebudget voor het geheel van activiteiten van het ocmw. Het tweede luik is het investeringsbudget, dat de opbrengsten en kosten in verband met de aan- en verkoop van duurzame goederen omvat. Het derde gedeelte van de begroting is gewijd aan de cashflow die het ocmw tijdens het betrokken dienstjaar zal innen of uitgeven. Het laatste gedeelte, ten slotte, specificeert de gemeentelijke tegemoetkoming in het tekort van het ocmw. Ze wordt per activiteitencentrum berekend op basis van de cashflow. Voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft ook de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie, die bevoegd is voor de boekhouding van de 19 Brusselse ocmw s, een hervorming doorgevoerd, die weliswaar minder omvangrijk is dan in Vlaanderen. Vier van deze wijzigingen verdienen onze bijzondere aandacht. In de eerste plaats wordt het traditionele onderscheid tussen de gewone en de buitengewone dienst vervangen door de begrippen exploitatiedienst en investeringsdienst. Ten tweede hebben sommige posten een nieuwe benaming gekregen. Voortaan spreekt men van herverdeling als de overdrachtuitgaven worden bedoeld en van financiële opbrengsten en financiële kosten om respectievelijk de schuldontvangsten en -uitgaven aan te duiden (cf. infra deel 3.3 de economische groepen). In tegenstelling tot de vroegere rubriek schulduitgaven, omvatten de financiële kosten evenwel uitsluitend de rentelasten en niet de kapitaalaflossingen. De aflossingen zijn immers opgenomen in de investeringsdienst. Ten derde corrigeren de kredieten van de vorige dienstjaren de gemeentelijke bijdrage in het tekort van het ocmw (een positief saldo wordt van deze bijdrage afgetrokken, terwijl een tekort er aan wordt toegevoegd). Ten slotte omvat het algemeen samenvattend overzicht van de begroting zowel de exploitatiedienst als de 232

7 De boekhouding van de lokale besturen in België: tussen traditie en modernisering investeringsdienst. Er is dus slechts één enkel boekhoudresultaat op basis van deze twee diensten. In Wallonië is de toevoeging van een aspect algemene boekhouding grotendeels geïnspireerd op de gemeenteboekhouding zonder een grondige wijziging aan te brengen in de begrotingsboekhouding. Los van de specificiteit van de opdrachten die deze twee lokale overheden hebben, gelijkt de Waalse ocmw-boekhouding zeer sterk op die voor de gemeenten, zowel op het vlak van de organisatie als van de boekhouddocumenten. 233

8 Documentatieblad 69e jaargang, nr. 1, 1e kwartaal Principes basisbegrippen (5) 2.1 De twee pijlers van de nieuwe boekhouding van de lokale besturen De boekhouding van de lokale besturen heeft sinds 1995 voor de gemeenten (sedert 1998 voor de ocmw s en sinds 2003 voor de provincies) twee afzonderlijke en aanvullende aspecten (cf. grafiek), namelijk de begrotingsboekhouding en de algemene boekhouding. Grafiek 1:De twee pijlers van de boekhouding van de lokale besturen BEGROTINGS- BOEKHOUDING ALGEMENE BOEKHOUDING Kasboekhouding (enkel boekhouden) In- en uitgaande financiële stromen Vermogensboekhouding (dubbel boekhouden) Vermogenstoestand (roerende en onroerende activa, schulden, thesaurie) BEGROTING BEGROTINGSREKENING BALANS RESULTATENREKENING Overschot (boni) of tekort (mali) Nieuwe investeringen Nieuwe leningen Exploitatieresultaat van het boekjaar, uitzonderlijk resultaat Gemeentelijk patrimonium Gemeenteschuld De begrotingsboekhouding is een enkelvoudige boekhouding van de jaarlijkse stromen van ontvangsten (vastgestelde rechten en minwaarden) en uitgaven (vastleggingen en aanrekeningen). Deze boekhouding is toegankelijker en kan intuïtiever worden geïnterpreteerd, zodat ze eerder gehanteerd wordt door de colleges en gemeenteraden. (5) Het vervolg van dit artikel heeft vooral betrekking op de gemeenteboekhouding die momenteel in alle gemeenten van het land van kracht is en, na kleine wijzigingen, op de provincies en politiezones wordt toegepast. 234

9 De boekhouding van de lokale besturen in België: tussen traditie en modernisering De begrotings- of algemene boekhouding is een systeem van dubbele boekhouding zoals het systeem uit de privésector en registreert de schuld en het vermogen van de gemeente of het ocmw. Ze omvat de balans en de resultatenrekening. Ze registreert de bewegingen van de vermogenswaarden, de kosten en opbrengsten maar ook de inningen en uitbetalingen. Zo komt ze, met behulp van de balans, tot de vermogenssituatie en wordt het financieel resultaat bepaald aan de hand van de resultatenrekening. Ze is gebaseerd op algemene en bijzondere rekeningen. 2.2 Link tussen begrotings- en algemene boekhouding Het originele van de gemeenteboekhouding is dat het aspect algemene boekhouding werd toegevoegd, maar met behoud van de traditionele begrotingsboekhouding. Bijzonder aan de nieuwe boekhouding is dus dat dezelfde informatie in twee verschillende boekhoudcircuits kan worden ingevoerd. Technisch gezien vormt de economische code (cf. infra) de koppeling tussen deze twee boekhoudingen. Om het verband tussen deze twee boekhoudingen goed te begrijpen, is het nuttig de verschillende boekingsfasen van een ontvangst en een uitgave bij een lokaal bestuur als uitgangspunt te nemen. De tabellen 1 en 2 geven de verschillende fasen weer van de effectieve realisatie van de ontvangsten en uitgaven (met hun registratie in de verschillende boekhouddocumenten). Tabel 1: Schema van een uitgave Begrotingsvooruitzicht Vastlegging Aanrekening Krediet (beperkt) aangebracht op het initieel budget (of op de begrotingswijziging) Krediet vastgelegd voor een welbepaalde schuldeiser als gevolg van een contractuele verplichting van de gemeente of het OCMW. Dit vindt plaats op het ogenblik dat de bestelbon wordt uitgeschreven, de offerte toegewezen, de beslissing tot stand komt om een subsidie toe te kennen... Na ontvangst en nazicht van de factuur, wordt de uitgave in de boekhouding geregistreerd (eventueel met aanpassing van het bedrag van de vastlegging) Budget Begrotingsboekhouden Raad X X College van burgemeester en schepenen of Raad of Vast bureau Ordonnantie Erkenning van het exacte bedrag College van burgemeester en schepenen Raad of Vast bureau Mandaat Betaalmandaat wordt opgesteld (ontvanger krijgt de opdracht om de betaling uit te voeren) ter uitvoering van een ordonnantie X Algemene boekhouding Ontvanger X X College OCMW- Secretaris Betaling Ontvanger X 235

10 Documentatieblad 69e jaargang, nr. 1, 1e kwartaal 2009 Tabel 2: Schema van een ontvangst Begrotingsvooruitzicht Recht Vastgesteld recht Ontvangstenstaat Krediet (beperkt) aangebracht op het initieel budget (of op de begrotingswijziging) Elk bedrag door iemand verschuldigd aan de gemeente of het OCMW, door een derde toegewezen tijdens een bepaald dienstjaar Vastgesteld recht dat voorwerp is van registratie in de boekhouding. Regels bepalen wanneer een recht moet worden vastgesteld: bijvoorbeeld de uitvoeringsdatum voor de inkohiering van een belasting, de subsidiebelofte Document dat de ontvanger opdracht geeft over te gaan tot een ontvangst Budget Begrotingsboekhouden Raad X X College van burgemeester en schepenen of Vast bureau Algemene boekhouding Ontvanger X X College ocmw-secretaris Inning Inning van de vordering, thesauriegewijs Ontvanger X Onverhaalbaar of oninbaar Vermindering van een vastgesteld recht (niet geïnd tijdens het lopende dienstjaar) als gevolg van insolvabiliteit van de schuldenaar, van een materiële vergissing (ontvanger), van opheffing of herstel (college van burgemeester en schepenen, Raad voor Maatschappelijk Welzijn). Raad Ontvanger X X Beide tabellen illustreren duidelijk dat de begrotingsboekhouding zich toespitst op het gedeelte dat aan de financiële stromen voorafgaat (te beginnen bij de begrotingsvooruitzichten), terwijl de algemene boekhouding pas daarna volgt (tot de eindfase van de betaling of de invordering). De link tussen de begrotingsboekhouding en de algemene boekhouding komt tot stand (via de economische code van het begrotingsartikel) op het ogenblik van de aanrekening van de uitgave of van het vastgestelde recht van de ontvangst: voor de uitgaven is de aanrekening de laatste handeling van de begrotingsboekhouding die in de algemene boekhouding een kost zal genereren; de volgende boekhoudkundige verrichtingen, zoals de betaalbaarstelling van het mandaat en de boeking van het rekeninguittreksel vinden enkel plaats in de algemene boekhouding; het creëren van een vastgesteld recht geeft aanleiding tot het boeken van een opbrengst in de algemene boekhouding. 236

11 De boekhouding van de lokale besturen in België: tussen traditie en modernisering 2.3 De boekhouddocumenten In de jaarlijkse boekhoudcyclus gebruiken de gemeenten en de ocmw s chronologisch twee reeksen van boekhouddocumenten: de begroting of het budget (en de eventuele begrotingswijzigingen in de loop van het dienstjaar) de jaarrekening (die de begrotingsrekening, de balans en de resultatenrekening omvat). Deze twee documenten verschillen zowel door hun eerste bestemming, de vorm waarin ze worden gepresenteerd, de manier waarop ze worden goedgekeurd, de regels voor het administratief toezicht waaraan ze onderworpen zijn (procedure en termijnen inzake goedkeuring ) als door de inhoud van de financiële informatie. Op het vlak van de financiële analyse bieden deze twee documenten dus vrij verschillende mogelijkheden (cf. deel 3 financiële analyse). Terwijl de begroting uitsluitend deel uitmaakt van de begrotingsboekhouding, behoren de jaarrekeningen zowel tot de begrotings- als de algemene boekhouding. a) De begroting of het budget De begroting of budget is de nauwkeurige raming van alle ontvangsten en uitgaven die in de loop van het financiële dienstjaar kunnen worden uitgevoerd, met uitzondering van de geldbewegingen die voor rekening van derden worden uitgevoerd of die enkel een weerslag hebben op de thesaurie, evenals de ontvangsten en de uitgaven van de gemeentebedrijven en - diensten die een afzonderlijke activiteit hebben met industrieel of commercieel karakter (uitsluitend winst of verlies). In de boekhoudcyclus vormt de begroting het initieel financieel document. Daarom heeft het een bijzonder belang. Er zijn gewoonlijk drie belangrijke aspecten verbonden aan het opstellen van een begroting: een machtiging (wettelijke basis): door de goedkeuring van de begroting, geeft de gemeenteraad aan het college opdracht om de geplande uitgaven vast te leggen en de verwachte ontvangsten te realiseren (onder meer belastingen heffen); 237

12 Documentatieblad 69e jaargang, nr. 1, 1e kwartaal 2009 een raming (financieel beheer): de begroting omvat alle ontvangsten en uitgaven die door het college werden gepland en vormt een prognose van de financiële toestand van de gemeente op het einde van het komende financiële dienstjaar; een politieke daad (programma): via de toekenning van uitgavenkredieten voor de verschillende aangelegenheden van gemeentelijk belang is de begroting eveneens een financiële vertaling van het politieke programma van de gemeentelijke meerderheid die aan de macht is. De begroting is in haar huidige opvatting veel meer dan een gewone opsomming van uit te voeren ontvangsten en uitgaven, omdat ze een belangrijk aantal bewijsstukken en bijbehorende tabellen omvat (waardoor men een vollediger en meer gedetailleerd beeld van bepaalde beheersdomeinen heeft (personeel, schuld, links met derde verenigingen ). Om de gemeenten te helpen bij het opstellen van hun begroting verspreidt elk Gewest jaarlijks een belangrijke begrotingscirculaire waarin vooral gewezen wordt op de begrotingsprincipes, de boeking van nieuwe artikels wordt verduidelijkt en aanbevelingen worden meegegeven van parameters voor het ramen van bepaalde ontvangsten en uitgaven. b) De jaarrekening De begrotingsrekening recapituleert, na het afsluiten van het dienstjaar, de mate waarin de begrotingsvooruitzichten van de ontvangsten en uitgaven werkelijk werden gerealiseerd. Hoewel de begroting slechts een prognose of raming is van de vastleggingen en de vastgestelde rechten, levert de begrotingsrekening, in vrijwel dezelfde vorm als de begroting, kostbare informatie over de diverse stadia van realisaties van de ontvangsten en uitgaven. Ze vormt in dit opzicht een instrument om de kwaliteit van de uitvoering van de begroting te meten. De balans geeft een beeld van de vermogenstoestand van de gemeente op 31 december van elk dienstjaar. De resultatenrekening is een synthese van de rekeningen van de kosten en opbrengsten en geeft aan in welke mate in de loop van het dienstjaar de geregistreerde verrijkende en verarmende bewegingen een invloed hebben op het eigen vermogen van de gemeente. 238

13 De boekhouding van de lokale besturen in België: tussen traditie en modernisering Deze drie documenten (begrotingsrekening, balans, resultatenrekening) vormen samen de jaarrekening van de gemeente, die de gemeenteraad in principe elk jaar moet goedkeuren tijdens het eerste kwartaal. 2.4 De spelers die betrokken zijn bij de boekhouding en de lokale financiën We beperken ons hier tot een overzicht van de bevoegdheden die aan de interne actoren van de lokale besturen zijn toegekend. Het is duidelijk dat de toezichthoudende overheden (voornamelijk het Gewest, maar ook de federale staat voor de politiezones) een doorslaggevende rol spelen in de procedures in verband met de goedkeuring van de boekhouddocumenten en de financiële controle. a) De raad De raad (op het niveau van de gemeente, de provincie, het ocmw of de politiezone) is het wetgevend gezag dat bepaalt welk beleid de lokale instelling zal volgen. Wat de financiële aspecten betreft, is de raad vooral bevoegd voor het stemmen over de begroting, de goedkeuring van de jaarrekening en het aannemen van de reglementen over belastingen (voor de gemeenten en provincies). b) Het college Het college (of het vast bureau van de ocmw s) is belast met het dagelijks beheer. Behalve de voorbereiding van de begroting treedt het college geregeld op in diverse stadia van uitvoering van de ontvangsten en uitgaven (cf. tabel 1 en 2). Het college verdeelt onder zijn leden de bevoegdheden en de directies van de gemeentediensten waarmee het belast is. De schepenen hebben echter geen individuele macht en ze oefenen hun opdracht enkel uit als een verenigde collegiale groep. In dit kader en binnen deze grenzen oefent de schepen van Financiën de opdracht uit die hem door het college werd toevertrouwd. c) De secretaris De secretaris is belast met de voorbereiding van de aangelegenheden die aan de raad en het college worden voorgelegd (en dus ook de financiële dossiers). Hij woont de vergaderingen van de raad en het college bij. Hij is belast 239

14 Documentatieblad 69e jaargang, nr. 1, 1e kwartaal 2009 met het opstellen van de notulen en het overschrijven van de beraadslagingen en besluiten. Onder het gezag van het college leidt en coördineert hij de administratieve diensten. Op het vlak van de financiële aangelegenheden is de secretaris eerder betrokken bij de voorbereiding van de begroting. In de vroegere boekhouding hielden zowel de diensten van de secretaris als die van de ontvanger de grootboeken van de ontvangsten en uitgaven bij, alsook het dikke boek van de eigendommen en het register van de leningen. d) De ontvanger (de bijzondere rekenplichtige in de politiezones) De ontvangers (of bijzonder rekenplichtigen) spelen uiteraard een sleutelrol in de boekhouding en het financieel beheer van de lokale besturen. De gemeentewet onderscheidt, volgens het aantal inwoners van de gemeente, twee soorten statuten: plaatselijk ontvanger : lokaal ambtenaar (gemeente, ocmw of provincie) die door de raad wordt benoemd. gewestelijk ontvanger : gewestelijk ambtenaar die zijn functies kan uitoefenen in gemeenten met minder dan inwoners en in ocmw s van gemeenten met minder dan inwoners. Hun opdracht wordt strikt bepaald door de wet of gewestdecreten en door andere regelgeving, waaronder het algemeen reglement op de boekhouding. Zoals reeds werd aangestipt, werd deze wetgeving of reglementering gedeeltelijk geregionaliseerd, zodat de activiteiten en verantwoordelijkheden van de ontvangers kunnen variëren naargelang van de gewesten. We vermelden in het bijzonder de nieuwe bepalingen van het nieuw Vlaams gemeentedecreet, dat na goedkeuring een nieuwe financiële organisatie voorziet en de rol van de ontvanger herziet (6). (6) De klassieke functie van ontvanger wordt omgezet in een functie van financieel beheerder. Deze laatste is de ambtenaar die met de gemeentefinanciën is belast. Terzelfder tijd is de financiële beheerder belast met verscheidene taken op het vlak van controle en verslaggeving. Taken die de financieel beheerder uitoefent onder zijn eigen verantwoordelijkheid: voorafgaande controle van het krediet en van de wettigheid van de beslissingen van de gemeente met budgettaire en financiële implicaties; inning van de ontvangsten; uitvoering van de betalingen (in opdracht van de gemeentesecretaris of de titularis van de begroting); debiteurenbeheer. Taken die de financieel beheerder uitoefent onder de functionele leiding van de secretaris en in overleg met het managementteam : opstellen van de financiële nota van het meerjarenplan en van de begroting; voeren van de gemeenteboekhouding en opstellen van de jaarrekening; thesauriebeheer; financiële analyse en beleidsadvies over financiën. 240

15 De boekhouding van de lokale besturen in België: tussen traditie en modernisering De voornaamste opdracht van de ontvanger kan als volgt worden samengevat: De ontvanger is de rekenplichtige van de gemeente De ontvanger voert de boekhouding van het bestuur. Hij is verantwoordelijk voor de juistheid van de boekingen. Hij stelt de jaarrekeningen op: begrotingsrekening, balans, resultatenrekening en bijlage. De ontvanger is belast met het innen van de ontvangsten en het beheer van de geschillen. De ontvanger is, alleen en onder zijn verantwoordelijkheid, belast met het innen van de ontvangsten De ontvanger moet maatregelen nemen met het oog op de snelle inning van de ontvangsten onder zijn verantwoordelijkheid, zonder een opdracht of machtiging af te wachten. De ontvanger controleert de wettigheid van de uitgaven De ontvanger is belast om, alleen en onder zijn verantwoordelijkheid, de geordonnanceerde uitgaven te betalen op basis van regelmatige bevelschriften. Indien de uitgave onwettig is, moet de ontvanger, onder zijn persoonlijke verantwoordelijkheid, de betaling weigeren en het bevelschrift naar het gezag terugsturen met het verzoek om, zo nodig, de uitgave te regelen. Deze opdracht heeft tot doel het politieke gezag een waarborg te bieden voor de wettigheid en de regelmatigheid van zijn optreden. De sanctie is de persoonlijke geldelijke aansprakelijkheid en vereist daarom dat de onafhankelijkheid van de ontvanger ten aanzien van het gezag gewaarborgd blijft. De ontvanger is belast met het beheer van de thesaurie. De ontvanger betaalt de uitgaven, int de ontvangsten, opent en beheert de financiële rekeningen, stelt de maandelijkse prognoses in verband met de thesaurie op en belegt de theasurieoverschotten. De ontvanger is de financiële adviseur. De nieuwe gemeentewet en de nieuwe reglementen op de boekhouding maken van de ontvanger de financiële adviseur van het bestuur. Hij geeft zijn advies over alle vraagstukken die een financiële of budgettaire weerslag hebben, met name het aangaan van leningen, het schuldbeheer, de hulp bij het opstellen van de begrotingen, de 241

16 Documentatieblad 69e jaargang, nr. 1, 1e kwartaal 2009 analyse van de jaarrekeningen, de studies van de kosten en de kostprijs en de toepassing van de wet op de overheidsopdrachten. De rol van adviseur wordt versterkt. Om het goede verloop van de essentiële toezichthoudende opdracht te waarborgen is de ontvanger persoonlijk financieel aansprakelijk en beschikt hij over een bijzonder statuut. De onafhankelijkheid van de ontvanger, die onder het rechtstreeks gezag van het schepencollege of van de ocmw-voorzitter staat, is het onvermijdelijke uitvloeisel van deze belangrijke aansprakelijkheid: de ontvanger moet de uitvoering kunnen weigeren van onwettelijke betalingen die de lokale besturen eventueel zouden trachten te verrichten. Om zijn beheer te waarborgen, is de ontvanger verplicht een zekerheid te stellen. Deze borgstelling werd in Vlaanderen afgeschaft door het nieuwe gemeentedecreet. 242

17 De boekhouding van de lokale besturen in België: tussen traditie en modernisering 3 Basisregels van de begrotingsboekhouding Het rekeningstelsel van de begrotingen en de begrotingsrekeningen steunt op enkele basisprincipes die niet alleen de presentatie van deze documenten bepalen maar vooral ook de financiële interpretatie ervan. Deze drie principes vormen tegelijk de specifieke kenmerken van de boekhouding van de lokale besturen die hen onderscheidt van de andere gezagsniveaus: Boekhoudjaar Onderscheid gewone dienst en buitengewone dienst Functionele en economische indeling 3.1 Boekhoudjaar Het boekjaar van de overheid valt samen met het kalenderjaar (annaliteitsprincipe) (7). Hoewel de staat en de deelentiteiten het zogenaamde beheersboekhoudsysteem gebruiken (een verrichting koppelen aan de datum waarop ze werd uitgevoerd, ongeacht de datum waarop ze is ontstaan), gebruiken de lokale besturen het systeem van de aanrekening volgens het boekjaar. Worden enkel beschouwd als behorende tot een boekjaar, de door de gemeente verworven rechten en de verbintenissen die tijdens het boekjaar werden aangegaan ten aanzien van haar schuldeisers, ongeacht het boekjaar waarin ze zijn afgesloten. Zo maakt de boekhouding van de lokale besturen dus systematisch onderscheid tussen de verrichtingen van het eigen(lijke) dienstjaar en die van de vorige dienstjaren. Dit onderscheid heeft gevolgen voor de presentatie van de begrotingsdocumenten (sectie 02) en de resultaten die uit de begrotingsboekhouding zijn afgeleid. Zo omvat de begrotingssectie van de vorige dienstjaren de ontvangsten- en uitgavenkredieten die niet in de begrotingen van de afgesloten dienstjaren (7) Tot de inwerkingtreding van de ngb in 1995 werden de eerste drie maanden van het volgende jaar beschouwd als een verlenging van het dienstjaar en was het toegestaan om voor het eigen dienstjaar vastgelegde uitgaven van nog vóór 31 december te betalen en de vastgestelde rechten van vóór dezelfde vervaldag te innen. 243

18 Documentatieblad 69e jaargang, nr. 1, 1e kwartaal 2009 zijn ingeschreven (d.w.z. waarvan de rekening door de raad reeds werd afgesloten), maar die wel betrekking hebben op dit dienstjaar, terwijl de sectie van het eigen dienstjaar de kern van de begroting vormt. Er bestaan dan ook twee soorten saldi in de begrotingsboekhouding : het saldo eigen dienstjaar heeft enkel betrekking op de ontvangsten en uitgaven van het betrokken dienstjaar, namelijk de door de gemeente verworven ontvangstrechten en de verbintenissen die ze tijdens het dienstjaar ten aanzien van haar schuldeisers heeft aangegaan, ongeacht het dienstjaar waarin ze zijn afgesloten. het saldo algemeen totaal houdt ook rekening met de verrichtingen van de vorige dienstjaren, met inbegrip van het overgedragen overschot of tekort, en van de overboekingen. Dankzij de overboekingen kunnen overdrachten worden uitgevoerd (storting of terugneming), ofwel tussen de (gewone/buitengewone) begroting en de reservefondsen, ofwel tussen de gewone en buitengewone begroting (cf. infra). Regel van het begrotingsevenwicht In geen enkel geval mag de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van de gemeenten een tekort voor de gewone of de buitengewone dienst vertonen en evenmin een fictief evenwicht of overschot laten zien. Deze bepaling van de naleving van het begrotingsevenwicht komt reeds voor (met een lichtjes andere formulering) in het besluit van de Regent van 10 februari Deze bepaling is duidelijk van toepassing op de gewone en de buitengewone begroting en heeft betrekking op alle dienstjaren samen (d.i. het algemeen totaal). De rampzalige toestand van de gemeentefinanciën in het begin van de jaren 80 vereiste echter een dwingender karakter van deze regel. In 1982 aangenomen bijzondere besluiten schreven een terugkeer voor naar het evenwicht binnen een termijn van zes jaar (dus tegen uiterlijk 1988). Deze besluiten zorgden ervoor dat reglementaire bepalingen tot wet werden verheven en achteraf in artikel 252 van de nieuwe gemeentewet werden opgenomen. Dit laatste artikel werd als zodanig overgenomen in de Code de la démocratie locale et de la décentralisation (art. L ) in Wallonië. Het nieuw Vlaams gemeentedecreet bevat daarentegen niet langer het principe van het begrotingsevenwicht. De Vlaamse regering zal nieuwe bepalingen opnemen in het toekomstige boekhoudreglement voor het nieuwe boekhoudsysteem 244

19 De boekhouding van de lokale besturen in België: tussen traditie en modernisering dat zich nog in een ontwerpfase bevindt. Intussen blijven voor de Vlaamse gemeenten de bepalingen van kracht die in het boekhoudreglement van 1990 zijn opgenomen. Grafiek 2: De verschillende niveaus van begrotingssaldi - Ontvangsten eigen dienstjaar Uitgaven eigen dienstjaar Saldo eigen dienstjaar - Ontvangsten vorige dienstjaren (overgedragen boni inbegrepen) Uitgaven vorige dienstjaren (overgedragen mali inbegrepen) Saldo vorige dienstjaren - Ontvangsten uit overboekingen Uitgaven voor overboekingen Saldo overboekingen - Ontvangsten algemeen totaal Uitgaven algemeen totaal Saldo algemeen totaal 3.2 De gewone en de buitengewone dienst Hoewel de begroting een geheel (eenheidsprincipe) vormt, bestaat ze in feite uit twee verschillende diensten. Het onderscheid tussen gewone en buitengewone dienst vormt een zeer specifiek kenmerk van de boekhouding van de lokale besturen ten opzichte van de boekhouding van de staat of van de deelentiteiten, die een zogenaamde eenheidsbegroting hebben aangenomen. De gewone dienst: geheel van de ontvangsten en uitgaven die zich minstens éénmaal tijdens een boekjaar voordoen en die de gemeente regelmatige inkomsten en een regelmatige werking garanderen, met inbegrip van de periodieke terugbetaling van de schuld. De gewone dienst omvat onder meer de bezoldigingen, de sociale bijdragen, de financiële kosten, de dekking van de exploitatietekorten van het ocmw of van de politiezone, de belastingen, de toelage van het Gemeentefonds, de dividenden De buitengewone dienst: geheel van de ontvangsten en uitgaven die rechtstreeks en duurzaam impact hebben op de omvang, de waarde of de instandhouding van het gemeentelijke patrimonium, met uitslui- 245

20 Documentatieblad 69e jaargang, nr. 1, 1e kwartaal 2009 ting van het gewone onderhoud. De buitengewone dienst omvat de aan- of verkoop van gebouwen, de investeringssubsidies, de nieuwe leningen Grafiek 3: Onderscheid tussen gewone en buitengewone dienst BEGROTING Gewone dienst Recurrente verrichtingen voor de regelmatige werking (periodieke aflossing aflossinggwerking van de schuld inbegrepen) Overdracht van overschot Buitengewone Dienst Uitzonderlijke verrichtingen die het gemeentelijk patrimonium beïnvloeden Beide begrotingen moeten in evenwicht zijn! Het reglement op de gemeenteboekhouding verduidelijkt de belangrijke regel van de scheiding van de gewone en buitengewone dienst: de ontvangsten en de uitgaven van de gewone en buitengewone dienst mogen niet worden verward, de uitgaven van elke dienst worden in evenwicht gehouden door ontvangsten van dezelfde aard en de buitengewone ontvangsten mogen niet dienen om de gewone uitgaven te dekken. Deze laatste regel vloeit voort uit een principe van gezond beheer: men mag geen schulden op lange termijn aangaan om de dagelijkse uitgaven te dekken. Omgekeerd mag de lokale overheid wel buitengewone uitgaven financieren met gewone middelen via een overdracht (overboeking). Een dergelijke overboeking is enkel aangewezen indien de gewone begroting een voldoende overschot vertoont en de gemeente tegelijk een gematigde belastingdruk kent. Als deze voorwaarden allemaal aanwezig zijn, bevordert dat uiteraard de financiële gezondheid van de gemeente, die op die manier niet moet lenen om de investeringen te financieren die haar patrimonium kunnen vergroten. 246

Bronnen en overgang naar het ESR (Waalse provincies)

Bronnen en overgang naar het ESR (Waalse provincies) Bronnen en overgang naar het ESR (Waalse provincies) Databronnen Uitgaven : geboekte ontvangsten - aanrekeningen (bron : boekhoudsysteem + ecomptes) Ontvangsten : geboekte netto vastgestelde rechten (bron

Nadere informatie

Bronnen en overgang naar het ESR (Brusselse gemeenten)

Bronnen en overgang naar het ESR (Brusselse gemeenten) Bronnen en overgang naar het ESR (Brusselse gemeenten) Databronnen Gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Uitgaven: Geboekte uitgaven - aanrekeningen (bronnen = boekhoudsystemen Phoenix, Stesud,

Nadere informatie

Bronnen en overgang naar het ESR (Duitstalige gemeenten)

Bronnen en overgang naar het ESR (Duitstalige gemeenten) Bronnen en overgang naar het ESR (Duitstalige gemeenten) Databronnen Boekhoudprogramma s van de gemeenten. Methodes gebruikt bij het ontbreken van gegevens Belangrijkste correcties om over te gaan naar

Nadere informatie

Deze omzendbrief beoogt de afsluiting en de vaststelling van de gemeenterekeningen voor het dienstjaar 2012.

Deze omzendbrief beoogt de afsluiting en de vaststelling van de gemeenterekeningen voor het dienstjaar 2012. Aan de dames en heren Burgemeesters en Schepenen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Ter informatie: Aan de dames en heren Gemeenteontvangers Sophie Jurfest T 02 800.32.71 F 02 800.38.00 sjurfest@mbhg.irisnet.be

Nadere informatie

Boekhoudplan. KLASSEN en ONDERKLASSEN

Boekhoudplan. KLASSEN en ONDERKLASSEN Boekhoudplan KLASSEN en ONDERKLASSEN Balansrekeningen KLASSE 1 KLASSE 2 KLASSE 3 KLASSE 4 FONDSEN EN PROVISIES VAN DE MAATSCHAPPELIJKE ZEKERHEID VASTGELEGDE MIDDELEN FINANCIELE REKENINGEN REKENINGEN VAN

Nadere informatie

pagina 1 van 5 Besluit van de Vlaamse Regering betreffende de begroting en de boekhouding van de Vlaamse rechtspersonen Datum 14/10/2011 DOCUMENT De Vlaamse Regering, Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus

Nadere informatie

Gelet op de bijzondere wet van 12 januari 1989 betreffende de Brusselse Instellingen, inzonderheid op de artikelen 42 en 63;

Gelet op de bijzondere wet van 12 januari 1989 betreffende de Brusselse Instellingen, inzonderheid op de artikelen 42 en 63; Samenwerkingsakkoord tussen de staat, de gemeenschappen, de gemeenschappelijke gemeenschapscommissie en de gewesten tot oprichting van een algemene gegevensbank Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus

Nadere informatie

KONINKLIJK BESLUIT VAN 22 JUNI 2001

KONINKLIJK BESLUIT VAN 22 JUNI 2001 KONINKLIJK BESLUIT VAN 22 JUNI 2001 tot vaststelling van de regelen inzake de begroting, de boekhouding en de rekeningen van de openbare instellingen van sociale zekerheid die zijn onderworpen aan het

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Deel I: Krachtlijnen van de vernieuwing 1. Hoofdstuk 1: Situering van het OCMW naar vernieuwende aspecten 3

Inhoud. Voorwoord. Deel I: Krachtlijnen van de vernieuwing 1. Hoofdstuk 1: Situering van het OCMW naar vernieuwende aspecten 3 Inhoud Voorwoord V Deel I: Krachtlijnen van de vernieuwing 1 Hoofdstuk 1: Situering van het OCMW naar vernieuwende aspecten 3 1. Inleiding 3 2. Structuur van het Organieke Decreet 3 3. Krachtlijnen van

Nadere informatie

Reglement voor de toekenning van renteloze leningen. aan erkende culturele verenigingen

Reglement voor de toekenning van renteloze leningen. aan erkende culturele verenigingen Reglement voor de toekenning van renteloze leningen aan erkende culturele verenigingen Goedgekeurd in de gemeenteraad van 28 januari 2002 Bekendgemaakt op 31 januari 2002 Artikel 1 Hoofdstuk I - Algemene

Nadere informatie

VERSLAG. van het Rekenhof. over de controle van de rekeningen 2004-2005 van Gimvindus nv

VERSLAG. van het Rekenhof. over de controle van de rekeningen 2004-2005 van Gimvindus nv Stuk 37-K (2007-2008) Nr. 1 Zitting 2007-2008 8 augustus 2008 VERSLAG van het Rekenhof over de controle van de rekeningen 2004-2005 van Gimvindus nv 4596 REK Stuk 37-K (2007-2008) Nr. 1 2 3 Stuk 37-K (2007-2008)

Nadere informatie

Financiële analyse 2007-2012. Gemeente Zwevegem

Financiële analyse 2007-2012. Gemeente Zwevegem Financiële analyse 2007-2012 Gemeente Zwevegem opmaak: 12 april 2013 Inleiding... 2 1. Budgettaire Boekhouding - analyse... 3 1.1 Globaal overzicht van de gewone dienst uitgaven... 3 1.1.1 Werkingskosten...

Nadere informatie

VLAAMSERAAD ONTWERP VAN DECREET. houdende de middelenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap voor het begrotingsjaar 1989. Stuk 71B (BZ 1988) - Nr.

VLAAMSERAAD ONTWERP VAN DECREET. houdende de middelenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap voor het begrotingsjaar 1989. Stuk 71B (BZ 1988) - Nr. Stuk 71B (BZ 1988) Nr. 1 VLAAMSERAAD BUITENGEWONE ZITTING 1988 ONTWERP VAN DECREET houdende de middelenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap voor het begrotingsjaar 1989 INHOUD Blz. Ontwerp van decreet.....................................................................................

Nadere informatie

Rubriek 404 Werkgevers, L/R bijdragen en premies voor beroepsziekten.

Rubriek 404 Werkgevers, L/R bijdragen en premies voor beroepsziekten. KLASSE 4 REKENINGEN VAN DERDEN De klasse 4 bevat de rekeningen van derden en neemt alle balansverrichtingen met derden, andere dan financiële (klasse 3), die zich in het verband van de betrekkingen met

Nadere informatie

De VLAAMSE RAAD heeft aangenomen en Wij, EXECUTIEVE, bekrachtigen hetgeen volgt

De VLAAMSE RAAD heeft aangenomen en Wij, EXECUTIEVE, bekrachtigen hetgeen volgt De VLAAMSE RAAD heeft aangenomen en Wij, EXECUTIEVE, bekrachtigen hetgeen volgt Artikel 1 Dit decreet regelt een aangelegenheid bedoeld in artikel 59bis van de Grondwet. Artikel 2 Bij het Ministerie van

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. houdende wijziging van diverse bepalingen inzake financiën en begroting als gevolg van het bestuurlijk beleid

ONTWERP VAN DECREET. houdende wijziging van diverse bepalingen inzake financiën en begroting als gevolg van het bestuurlijk beleid Stuk 825 (2005-2006) Nr. 1 Zitting 2005-2006 28 april 2006 ONTWERP VAN DECREET houdende wijziging van diverse bepalingen inzake financiën en begroting als gevolg van het bestuurlijk beleid 1879 FIN Stuk

Nadere informatie

De VLAAMSE RAAD heeft aangenomen en Wij, EXECUTIEVE, bekrachtigen hetgeen volgt:

De VLAAMSE RAAD heeft aangenomen en Wij, EXECUTIEVE, bekrachtigen hetgeen volgt: De VLAAMSE RAAD heeft aangenomen en Wij, EXECUTIEVE, bekrachtigen hetgeen volgt: Artikel 1 Dit decreet regelt een aangelegenheid bedoeld in artikel 107quater van de Grondwet. Artikel 2 Bij het Ministerie

Nadere informatie

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter,

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter, Aan de Voorzitter van het OCMW van Kinrooi Breeërsesteenweg 146 Postcode en plaats Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI Kinrooi/W65B-SFGE/2016 2 Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag

Nadere informatie

FAQ : de hulpverleningszones vanaf 2014

FAQ : de hulpverleningszones vanaf 2014 FAQ : de hulpverleningszones vanaf 2014 Inhoud Algemene informatie... 2 Wat zullen de prezones in 2014 worden?... 2 Zal de wet van 31/12/1963 betreffende de civiele bescherming nog van toepassing zijn

Nadere informatie

POLITIEZONE DEERLIJK HARELBEKE TOELICHTINGSNOTA VOOR DE ZITTING VAN DE POLITIERAAD VAN 14.10.2008

POLITIEZONE DEERLIJK HARELBEKE TOELICHTINGSNOTA VOOR DE ZITTING VAN DE POLITIERAAD VAN 14.10.2008 POLITIEZONE DEERLIJK HARELBEKE TOELICHTINGSNOTA VOOR DE ZITTING VAN DE POLITIERAAD VAN 14.10.2008 Openbare zitting 1. Zonaal veiligheidsplan 2009 2012. Goedkeuring van de delen die behoren tot de bevoegdheid

Nadere informatie

Verklarende nota met de wijzigingen: toelichting bij de meerjarenplanaanpassing 2015-2019

Verklarende nota met de wijzigingen: toelichting bij de meerjarenplanaanpassing 2015-2019 Verklarende nota met de wijzigingen: toelichting bij de meerjarenplanaanpassing 2015-2019 I. EXPLOITATIEBUDGET I.A. Uitgaven I.A.1. Goederen en diensten (werkingsuitgaven) Deze uitgaven worden in 2015

Nadere informatie

BUDGET 2015 GEMEENTE MERKSPLAS

BUDGET 2015 GEMEENTE MERKSPLAS BUDGET 2015 GEMEENTE MERKSPLAS INHOUDSTAFEL 1. INLEIDING... 3 2. MISSIE... 5 3. BELEIDSNOTA... 6 3.1. DOELSTELLINGENNOTA... 6 3.2. DOELSTELLINGENBUDGET... 16 3.3. FINANCIËLE TOESTAND... 17 3.4. LIJST OVERHEIDSOPDRACHTEN...

Nadere informatie

Inhoud Hoofdstuk 1 Situering van de politiezone...

Inhoud Hoofdstuk 1 Situering van de politiezone... Inhoud Hoofdstuk 1 Situering van de politiezone... 13 1.1 Historiek politiehervorming... 13 1.2 Een geïntegreerde politie op 2 niveaus... 14 1.2.1 Wat zijn de kenmerken van de geïntegreerde politie?...

Nadere informatie

DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, inzonderheid op artikel 5, 1;

DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, inzonderheid op artikel 5, 1; Besluit van de Vlaamse Regering van 13 januari 2006 betreffende de boekhouding en het financieel verslag voor de voorzieningen in bepaalde sectoren van het beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

Nadere informatie

Agentschap Inspectie RWO - Toezicht Afdeling Toezicht team Administratief Beheer Koning Albert II-laan 19 bus 22, 1210 Brussel. 1.

Agentschap Inspectie RWO - Toezicht Afdeling Toezicht team Administratief Beheer Koning Albert II-laan 19 bus 22, 1210 Brussel. 1. Agentschap Inspectie RWO - Toezicht Afdeling Toezicht team Administratief Beheer Koning Albert II-laan 19 bus 22, 1210 Brussel Toezichtsproject Presentiegelden en kostenvergoedingen toegekend in 2011 en

Nadere informatie

Ministerieel besluit van 8 juli 1966 (B.S. van 9.8.1966) houdende de interne regeling van de controle op de vastlegging van de uitgaven.

Ministerieel besluit van 8 juli 1966 (B.S. van 9.8.1966) houdende de interne regeling van de controle op de vastlegging van de uitgaven. Ministerieel besluit van 8 juli 1966 (B.S. van 9.8.1966) houdende de interne regeling van de controle op de vastlegging van de uitgaven. COORDINATIE WIJZIGEND BESLUIT 1. M.B. van 14.4.1967 (B.S. van 6.5.1967)

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 1-6 Europese economische samenwerkingsverbanden en economische samenwerkingsverbanden

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 1-6 Europese economische samenwerkingsverbanden en economische samenwerkingsverbanden COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 1-6 Europese economische samenwerkingsverbanden en economische samenwerkingsverbanden De Europese Ministerraad hechtte op 25 juli 1985 zijn goedkeuring

Nadere informatie

Ontwerp van verordening houdende vaststelling van de begrotingswijziging 1 en A voor het dienstjaar 2013

Ontwerp van verordening houdende vaststelling van de begrotingswijziging 1 en A voor het dienstjaar 2013 ONTWERP Verordening nr. 13-04 Ontwerp van verordening houdende vaststelling van de begrotingswijziging 1 en A voor het dienstjaar 2013 I. MEMORIE VAN TOELICHTING 1. Algemene toelichting. De begroting voor

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen. Nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen Nationale rekeningen Rekeningen van de overheid 2013 Inhoud van de publicatie De rekeningen van de Belgische overheid worden opgesteld volgens de definities van het

Nadere informatie

Financiën. Hoe wordt je gemeente bestuurd? Introductiesessies voor gemeenteraadsleden avond 3. Gemeentefinanciën 7/02/2013

Financiën. Hoe wordt je gemeente bestuurd? Introductiesessies voor gemeenteraadsleden avond 3. Gemeentefinanciën 7/02/2013 Hoe wordt je gemeente bestuurd? Introductiesessies voor gemeenteraadsleden avond 3 Financiën Gemeentefinanciën Politiek beleid is keuzen maken Keuzen kunnen maar gerealiseerd als daar middelen tegenover

Nadere informatie

Gecoördineerde tekst:

Gecoördineerde tekst: Gecoördineerde tekst: Decreet van 27 oktober 1998 houdende de erkenning en subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur (B.S.22-12-1998) Decreet

Nadere informatie

DE VERSLAGEN VAN DE ONTWIKKELINGS-NGO S

DE VERSLAGEN VAN DE ONTWIKKELINGS-NGO S WORKSHOP 5 DE VERSLAGEN VAN DE ONTWIKKELINGS-NGO S De financiële rapportering door NGO s in het kader van de nieuwe regelgeving (KB 2006) door Marc HEIRMAN 1 Overzicht regelgevende teksten Wetten op Rijkscomptabiliteit,

Nadere informatie

De financie le toestand van de Vlaamse OCMW s: analyse van de meerjarenplannen 2014-2019

De financie le toestand van de Vlaamse OCMW s: analyse van de meerjarenplannen 2014-2019 De financie le toestand van de Vlaamse OCMW s: analyse van de meerjarenplannen 2014-2019 1. Inleiding Sinds het boekjaar 2014 werken alle Vlaamse OCMW s, net als de andere lokale besturen (gemeenten, provincies,

Nadere informatie

BIJLAGE VAN HET BUDGET VOOR HET JAAR 2012 FINANCIEEL BELEIDSPLAN

BIJLAGE VAN HET BUDGET VOOR HET JAAR 2012 FINANCIEEL BELEIDSPLAN 1 Provincie : WEST-VLAANDEREN Arrond. : TIELT Gemeente : RUISELEDE NIS-Nr. : 37012 BIJLAGE VAN HET BUDGET VOOR HET JAAR 2012 FINANCIEEL BELEIDSPLAN 2012 (1) TOT 2014 2 I. OMSCHRIJVING VAN DE HUIDIGE FINANCIELE

Nadere informatie

Boekingsfiche 3420 Serviceflats Invest

Boekingsfiche 3420 Serviceflats Invest Deel 1: Omschrijving van de verrichtingen 0 Het OCMW heeft een stuk grond ter waarde van 100.000 euro waarop het aan een BEVAK een recht van opstal verleent voor de bouw van 20 serviceflats Het OCMW ontvangt

Nadere informatie

Budgetten wijzigen voor niet-specialisten

Budgetten wijzigen voor niet-specialisten Budgetten wijzigen voor niet-specialisten Ben Gilot Stafmedewerker financiën VVSG 21.11.2014 Gemeenten en OCMW s 1 kennen specifieke regels voor de aanwending van publieke gelden. Deze regels met betrekking

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. Advies van 4 september 2013 1

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. Advies van 4 september 2013 1 COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2013/12 - Erkenning van de opbrengsten en kosten die overeenstemmen met interesten en royalty's, evenals de toewijzing van de resultaten in de vorm van

Nadere informatie

Wet van 29 juni 1981 houdende de algemene beginselen van de sociale zekerheid voor werknemers (BS 02.07.1981)

Wet van 29 juni 1981 houdende de algemene beginselen van de sociale zekerheid voor werknemers (BS 02.07.1981) Wet van 29 juni 1981 houdende de algemene beginselen van de sociale zekerheid voor werknemers (BS 02.07.1981) Gewijzigd bij : (1) Programmawet van 22 december 2003 (BS 31.12.2003) Gewijzigd bij : (2) Programmawet

Nadere informatie

Dubieuze debiteuren en waardeverminderingen

Dubieuze debiteuren en waardeverminderingen Dubieuze debiteuren en waardeverminderingen 1 Inleiding Na herlezing van de fiches is gebleken dat de behandeling van dubieuze debiteuren verschillend was naargelang het debiteuren van bijdragen of prestaties

Nadere informatie

VOORSTEL VAN DECREET. van de dames Veerle Heeren, Dominique Guns en Caroline Gennez en de heer Bart De Wever

VOORSTEL VAN DECREET. van de dames Veerle Heeren, Dominique Guns en Caroline Gennez en de heer Bart De Wever Zitting 2004-2005 6 juli 2005 VOORSTEL VAN DECREET van de dames Veerle Heeren, Dominique Guns en Caroline Gennez en de heer Bart De Wever tot wijziging van het decreet van 15 juli 1997 houdende de Vlaamse

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer;

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer; KONINKRIJK BELGIE 1000 Brussel, Postadres : Ministerie Waterloola Kantoren : Regentsch Tel. : 02 Fax : 02 / COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 20 / 97 van 11 september

Nadere informatie

Aan de leden van de gemeenteraad. agenda gemeenteraad donderdag 18 december 2014. Mevrouw Mijnheer

Aan de leden van de gemeenteraad. agenda gemeenteraad donderdag 18 december 2014. Mevrouw Mijnheer Ilse Van den Branden secretariaat 03 778 30 75 ilse.vandenbranden@sint-niklaas.be Aan de leden van de gemeenteraad 04-12-2014 uw kenmerk ons kenmerk bijlagen - SEC/-/0100/01/ bondige toelichting agenda

Nadere informatie

3 ministers : de Leden van het Verenigd College, bevoegd voor het beleid inzake Bijstand aan personen;

3 ministers : de Leden van het Verenigd College, bevoegd voor het beleid inzake Bijstand aan personen; 15 OKTOBER 1998. Besluit van het Verenigd College betreffende de erkenning, de opleiding van het personeel en de kostprijs van de bemiddeling van de instellingen voor schuldbemiddeling. HOOFDSTUK I. -

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2013/14 De boekhoudkundige verwerking van de uitgestelde belastingen bij gerealiseerde meerwaarden waarvoor de uitgestelde belastingregeling geldt en bij

Nadere informatie

DECREET. houdende de erkenning en de subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur

DECREET. houdende de erkenning en de subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur VLAAMS PARLEMENT DECREET houdende de erkenning en de subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur HOOFDSTUK I Algemene bepalingen Artikel 1

Nadere informatie

FINANCIEEL MEERJARIG BELEIDSPLAN

FINANCIEEL MEERJARIG BELEIDSPLAN Provincie: WEST-VLAANDEREN GEMEENTE INGELMUNSTER Bijlage van het budget voor het jaar 2011 FINANCIEEL MEERJARIG BELEIDSPLAN 2011 TOT 2013 I. Omschrijving van de huidige financiële toestand als uitgangsbasis

Nadere informatie

LOKALE BESTUREN. Financiën 2015

LOKALE BESTUREN. Financiën 2015 LOKALE BESTUREN Financiën 2015 3 Brussel De lokale belastingen blijven stabiel na een forse stijging vorig jaar. De stijging van de exploitatieontvangsten in 2015 komt er vooral door de toename van de

Nadere informatie

61080 BELGISCH STAATSBLAD 05.10.2012 MONITEUR BELGE

61080 BELGISCH STAATSBLAD 05.10.2012 MONITEUR BELGE 61080 BELGISCH STAATSBLAD 05.10.2012 MONITEUR BELGE VLAAMSE OVERHEID N. 2012 3005 [C 2012/36065] 7 SEPTEMBER 2012. Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de voorwaarden tot het verkrijgen

Nadere informatie

Financieringsreglement Projectsubsidie Opvoedingsondersteuning

Financieringsreglement Projectsubsidie Opvoedingsondersteuning Financieringsreglement Projectsubsidie Opvoedingsondersteuning Artikel 1 Wat is de doelstelling van een projectsubsidie? De stad Antwerpen kan, onder de voorwaarden bepaald in dit reglement en binnen de

Nadere informatie

Brus sel, 19 mei 2008. Mijn heer de mi nis ter-pre si dent,

Brus sel, 19 mei 2008. Mijn heer de mi nis ter-pre si dent, 1608 Brus sel, 19 mei 2008 Mijn heer de mi nis ter-pre si dent, Wij hebben de eer U ter bekrachtiging door de Vlaamse Regering het ontwerp van decreet houdende bepalingen tot begeleiding van de aanpassing

Nadere informatie

Officieus gecoördineerde versie: oorspronkelijke tekst met opname van alle wijzigingen

Officieus gecoördineerde versie: oorspronkelijke tekst met opname van alle wijzigingen Opschrift Datum Gewijzigd bij Decreet houdende de ondersteuning en stimulering van het lokaal jeugdbeleid en de bepaling van het provinciaal jeugdbeleid 6 juli 2012 Decreet van 19 december 2014 houdende

Nadere informatie

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be.

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be. Aan de Voorzitter van het OCMW van Knokke-Heist Kraaiennestplein 1 bus 2 8300 Knokke-Heist Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI Aantal 2 OCMW / RMIB-SFGE / 2015 Betreft: Geïntegreerd

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 09 / 96 van 3 mei 1996 ---------------------------------- O. ref. : 10 / A / 96 / 008 BETREFT : Ontwerp van koninklijk besluit tot

Nadere informatie

Financiën van de politiezones

Financiën van de politiezones Financiën van de politiezones Financiën van de politiezones 1. Lokale politie 1.1. Lokale politie in nieuwe politiestructuur Vóór de politiehervorming vertoonde de politiestructuur een vrij hybride karakter,

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2015/XXX - Boekhoudkundige verwerking van de liquidatiereserve bedoeld in artikel 541 WIB 92 (Programmawet van 10 augustus 2015) en de bijzondere aanslag

Nadere informatie

FEDERALE OVERHEIDSDIENST FINANCIEN Algemene administratie van de FISCALITEIT Inkomstenbelastingen AANGIFTE IN DE ROERENDE VOORHEFFING

FEDERALE OVERHEIDSDIENST FINANCIEN Algemene administratie van de FISCALITEIT Inkomstenbelastingen AANGIFTE IN DE ROERENDE VOORHEFFING Bestemd voor de Administratie Datum van ontvangst van de aangifte:.. FEDERALE OVERHEIDSDIENST FINANCIEN Algemene administratie van de FISCALITEIT Inkomstenbelastingen AANGIFTE IN DE ROERENDE VOORHEFFING

Nadere informatie

Budgetwijziging 2015 nr. 1

Budgetwijziging 2015 nr. 1 Budgetwijziging 2015 nr. 1 BUDGETWIJZIGING 2015 nr. 1 Inhoud 1. Verklarende nota 3 1.1 Een motivering van de wijzigingen 1.2 De aangepaste onderdelen van het doelstellingenbudget en de financiële toestand

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR DE NORMALISATIE VAN DE BOEKHOUDING VAN DE OPENBARE INSTELLINGEN VAN SOCIALE ZEKERHEID PLENAIRE VERGADERING

COMMISSIE VOOR DE NORMALISATIE VAN DE BOEKHOUDING VAN DE OPENBARE INSTELLINGEN VAN SOCIALE ZEKERHEID PLENAIRE VERGADERING COMMISSIE VOOR DE NORMALISATIE VAN DE BOEKHOUDING VAN DE OPENBARE INSTELLINGEN VAN SOCIALE ZEKERHEID PLENAIRE VERGADERING Fonds voor de toekomst van de geneeskundige verzorging: boekingsregels voor het

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, KONINKRIJK BELGIE 1000 Brussel, Zetel : Ministerie van Justitie Poelaertplein 3 Tel. : 02/504.66.21 tot 23 Fax : 02/504.70.00 COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER O. ref. : 10

Nadere informatie

WET VAN 5 MEI 2014 BETREFFENDE DIVERSE AANGELEGENHEDEN INZAKE DE PENSIOENEN VAN DE OVERHEIDSSECTOR. (B.S. 02.06.2014) Uittreksels

WET VAN 5 MEI 2014 BETREFFENDE DIVERSE AANGELEGENHEDEN INZAKE DE PENSIOENEN VAN DE OVERHEIDSSECTOR. (B.S. 02.06.2014) Uittreksels FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID WET VAN 5 MEI 2014 BETREFFENDE DIVERSE AANGELEGENHEDEN INZAKE DE PENSIOENEN VAN DE OVERHEIDSSECTOR. (B.S. 02.06.2014) Uittreksels De Kamers hebben aangenomen

Nadere informatie

2 AUGUSTUS 1990. - Koninklijk besluit houdende het algemeen reglement op de gemeentelijke comptabiliteit. INHOUDSTAFEL

2 AUGUSTUS 1990. - Koninklijk besluit houdende het algemeen reglement op de gemeentelijke comptabiliteit. INHOUDSTAFEL 2 AUGUSTUS 1990. - Koninklijk besluit houdende het algemeen reglement op de gemeentelijke comptabiliteit. (NOTA : voor de toepasselijkheid op de openbare centra voor maatschappelijk welzijn in het Waalse

Nadere informatie

Methodologische vernieuwingen

Methodologische vernieuwingen Integrale versie Methodologische vernieuwingen Herziening van de opmaak van de statistieken voor de lokale overheidsector Dankzij een belangrijke vooruitgang in het ter beschikking stellen van basisgegevens

Nadere informatie

VZW en financiële rapportering

VZW en financiële rapportering VZW en financiële rapportering Wim Van De Walle 1 (c) 2013 Baker Tilly Belgium Thematiek Behoefte aan degelijke, transparante, coherente en betrouwbare beleids-en beheersrapportering Toezien dat rapportering

Nadere informatie

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be.

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be. Aan de Voorzitter van het OCMW van Wervik Steenakker 30 8940 WERVIK Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI Aantal 2 OCMW/ STOF-SCP/2015 Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag Geachte

Nadere informatie

GEMEENTERAAD - ONTWERPBESLUIT

GEMEENTERAAD - ONTWERPBESLUIT GEMEENTERAAD - ONTWERPBESLUIT OPSCHRIFT Vergadering van 15 juni 2015 Besluit nummer: 2015_GR_00609 Onderwerp: Dienstverlenende vereniging Veneco²- algemene vergadering van 30 juni 2015 - herschikkingsdividend

Nadere informatie

Dagorde van de gemeenteraad van 28 november 2013

Dagorde van de gemeenteraad van 28 november 2013 Dagorde van de gemeenteraad van 28 november 213 Openbare zitting Deel I 1 Jaarrekening 212: Deel I: Begrotingsrekening Deel II: Resultatenrekening en balans 2 Jaarverslag 212 Deel II 3 Budgetwijziging

Nadere informatie

Invloed van het buitengerechtelijk minnelijk akkoord of de gerechtelijke reorganisatie op de schulden en vorderingen. Ontwerpadvies 2010/X

Invloed van het buitengerechtelijk minnelijk akkoord of de gerechtelijke reorganisatie op de schulden en vorderingen. Ontwerpadvies 2010/X Invloed van het buitengerechtelijk minnelijk akkoord of de gerechtelijke reorganisatie op de schulden en vorderingen Ontwerpadvies 2010/X De Wet betreffende de continuïteit van de ondernemingen 1 vervangt

Nadere informatie

Hoofdstuk IV. De gemeentebegroting Hoe begrijpen en adviseren?

Hoofdstuk IV. De gemeentebegroting Hoe begrijpen en adviseren? Hoofdstuk IV De gemeentebegroting Hoe begrijpen en adviseren? Inleiding Heel wat leden van adviesraden worden jaarlijks geconfronteerd met de vraag van het College van Burgemeester en Schepenen om advies

Nadere informatie

District Deurne. Jaarrekening 2014

District Deurne. Jaarrekening 2014 District Deurne Jaarrekening 2014 Administratieve gegevens Type beleidsrapport: Jaarrekening Naam bestuur: District Deurne NIS-code bestuur: 11002 Adres bestuur: Maurice Dequeeckerplein 1, 2100 Deurne

Nadere informatie

NOTA AAN HET VERENIGD COLLEGE VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE

NOTA AAN HET VERENIGD COLLEGE VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST DE MINISTERS, LEDEN VAN HET VERENIGD COLLEGE VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE BIJSTAND AAN PERSONEN REGION BRUXELLES-CAPITALE LES MINISTRES, MEMBRES DU COLLÈGE

Nadere informatie

Reglement Stadsmarketingfonds

Reglement Stadsmarketingfonds Reglement Stadsmarketingfonds Goedgekeurd in de gemeenteraad van 25 mei 2009 Bekendgemaakt op 28 mei 2009 Artikel 1: Voorwerp Binnen de perken van de kredieten daartoe goedgekeurd op het budget van de

Nadere informatie

Dat dit reglement op de bepalingen van de ordonnantie van 3 april 2014 door een beslissing van het College op 26 juni 2014 aangepast is;

Dat dit reglement op de bepalingen van de ordonnantie van 3 april 2014 door een beslissing van het College op 26 juni 2014 aangepast is; Belasting op de afgifte van administratieve stukken. Wijzigingen. DE GEMEENTERAAD, Herzien zijn beraadslaging van 19 december 2013 betreffende de wijziging van het reglement betreffende de belasting op

Nadere informatie

HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen. Voor de toepassing van dit besluit wordt met de term «gemeente» ook een «brandweerintercommunale» verstaan.

HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen. Voor de toepassing van dit besluit wordt met de term «gemeente» ook een «brandweerintercommunale» verstaan. KONINKLIJK BESLUIT VAN 12 OKTOBER 2011 TOT OVERPLAATSING NAAR DE FOD BINNENLANDSE ZAKEN VAN DE PERSONEELSLEDEN IN DIENST BIJ DE CENTRA VAN HET EENVORMIG OPROEPSTELSEL. (inw. 31 oktober 2011) (B.S. 21.10.2011)

Nadere informatie

Goedkeuren reglement betreffende de ambulante activiteiten op het openbaar terrein

Goedkeuren reglement betreffende de ambulante activiteiten op het openbaar terrein Goedkeuren reglement betreffende de ambulante activiteiten op het openbaar terrein De gemeenteraad, Gelet op het gemeentedecreet van 15 juli 2008, meer bepaald artikel 42; Gelet op de wet van 25 juni 1993

Nadere informatie

VACATURE VAN BIJZONDER REKENPLICHTIGE

VACATURE VAN BIJZONDER REKENPLICHTIGE Hulpverleningszone 3 Rand Gemeentepark 1 2990 Wuustwezel VACATURE VAN BIJZONDER REKENPLICHTIGE De hulpverleningszone Rand gaat over tot de vacant verklaring van de functie van bijzonder rekenplichtige

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST VOORSTEL (BRUGEL-20130222-10) betreffende een voorontwerp van besluit betreffende de administratieve en geldelijke toestand van de

Nadere informatie

Artikel 406.21 Criteria toegepast door het Licentiedepartement voor het opstellen van haar verslag gericht aan de Licentiecommissie

Artikel 406.21 Criteria toegepast door het Licentiedepartement voor het opstellen van haar verslag gericht aan de Licentiecommissie Artikel 406.21 Criteria toegepast door het Licentiedepartement voor het opstellen van haar verslag gericht aan de Licentiecommissie Artikel 406.21 Publicatie Licentiedepartement DATUM 14/10/2015 AUTEUR

Nadere informatie

BESTUURSMEMORIAAL VU.Hilaire Ost, Provinciegriffier, Provinciehuis Boeverbos, Koning Leopold III-laan 41, 8200, Sint-Andries

BESTUURSMEMORIAAL VU.Hilaire Ost, Provinciegriffier, Provinciehuis Boeverbos, Koning Leopold III-laan 41, 8200, Sint-Andries INHOUD 23. PLP33 betreffende de jaarrekening 2002 van de politiezones. Algemene directie Directie Politiebeheer 24. Omzendbrief BA-2004/01 van 13 februari 2004 tot aanvulling van de omzendbrief BA-1998/01

Nadere informatie

Toelichting bij de informatieverzameling over door lokale besturen verstrekte waarborgen Versie 20 mei 2014 pagina 1/8

Toelichting bij de informatieverzameling over door lokale besturen verstrekte waarborgen Versie 20 mei 2014 pagina 1/8 Versie 20 mei 2014 pagina 1/8 Toelichting Er zijn drie versies van de tabellen, nl. één per type bestuur (gemeente, provincie of OCMW). De inhoud van die drie versies is quasi identiek, alleen verschillen

Nadere informatie

Het Budget 2015 past in het meerjarenplan 2014-2019 Aanpassing 2015 omdat aan volgende voorwaarden is voldaan:

Het Budget 2015 past in het meerjarenplan 2014-2019 Aanpassing 2015 omdat aan volgende voorwaarden is voldaan: BUDGET 2015 Situering Vanaf 1 januari 2013 is Sociaal Verhuurkantoor (SVK) Leie en Schelde gestart als pilootbestuur met de implementatie van de nieuwe regels van de Beleids- en Beheerscyclus (BBC). De

Nadere informatie

BESTEMMING VAN HET RESULTAAT

BESTEMMING VAN HET RESULTAAT BEDRIJFSWETENSCHAPPEN Hoofdstuk 4: BESTEMMING VAN HET RESULTAAT Indeling: 1. Juridische aspecten 2. Boekhoudkundige verwerking 3. Gevolgen voor de financiële structuur van de onderneming Bestemming resultaat

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 20 de dato 3 mei 2007. Verklarend lexicon van de gehanteerde begrippen in de jaarlijkse pensioenfiche

COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 20 de dato 3 mei 2007. Verklarend lexicon van de gehanteerde begrippen in de jaarlijkse pensioenfiche COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 20 de dato 3 mei 2007 Gelet dat de Commissie voor aanvullende pensioenen, samengesteld krachtens art. 53 van de Wet van 28 april 2003 betreffende de aanvullende

Nadere informatie

Subsidiereglement voor de socio-culturele, culturele en sociale verenigingen hervastgesteld in zitting van de gemeenteraad d.d. 9 juni 2005.

Subsidiereglement voor de socio-culturele, culturele en sociale verenigingen hervastgesteld in zitting van de gemeenteraad d.d. 9 juni 2005. Subsidiereglement voor de socio-culturele, culturele en sociale verenigingen hervastgesteld in zitting van de gemeenteraad d.d. 9 juni 2005. Hoofdstuk I: ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1: Binnen de perken

Nadere informatie

Artikel 1,- De gewone begroting over het dienstjaar 2008 wordt als volgt vastgesteld:

Artikel 1,- De gewone begroting over het dienstjaar 2008 wordt als volgt vastgesteld: Verordening nr. 07/05 16 november 2007 Ontwerp van verordening tot vaststelling van de begroting voor het dienstjaar 2008 VERORDENING Artikel 1, De gewone begroting over het dienstjaar 2008 wordt als volgt

Nadere informatie

7 JULI 1994. Decreet betreffende de erkenning van instellingen voor schuldbemiddeling

7 JULI 1994. Decreet betreffende de erkenning van instellingen voor schuldbemiddeling 7 JULI 1994. Decreet betreffende de erkenning van instellingen voor schuldbemiddeling (Vertaling) Artikel 1. Dit decreet is van toepassing op de openbare of privé-instellingen voor schuldbemiddeling zoals

Nadere informatie

Richtlijnen financieel verslag 2013 voor vrijwilligersorganisaties

Richtlijnen financieel verslag 2013 voor vrijwilligersorganisaties Richtlijnen financieel verslag 2013 voor vrijwilligersorganisaties Algemeen Organisaties die erkend zijn als autonome vrijwilligersorganisatie moeten jaarlijks volgende financiële stukken indienen: Verenigingen

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST BESLISSING (BRUGEL-Beslissing-20150220-23) betreffende de aanpassing van de tarieven voor de doorrekening van de kosten voor het

Nadere informatie

ONDERWERP : PENSIOENHERVORMING VOOR DE MANDATARISSEN

ONDERWERP : PENSIOENHERVORMING VOOR DE MANDATARISSEN p. 1 INHOUDSTAFEL 1. LOKALE MANDATARISSEN Gelden de nieuwe loopbaan- en leeftijdsvoorwaarden inzake pensioenen ook voor de lokale mandatarissen?... 2 Waarom werd de wet van 8 december 1976 tot regeling

Nadere informatie

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg Financiële verordening RUD Zuid-Limburg 1 Inhoud Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen... 3 Artikel 1 Begrippenkader... 3 Hoofdstuk 2 Begroting en verantwoording... 4 Artikel 2 Opstellen begroting en verantwoording...

Nadere informatie

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter,

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter, Aan de Voorzitter van het OCMW van Kalmthout Heuvel 39 2920 Kalmthout Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI KALMTHOUT/RMIB-STOF/2015 2 Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag Geachte

Nadere informatie

Subsidiereglement Bedrijf en buurt

Subsidiereglement Bedrijf en buurt Subsidiereglement Bedrijf en buurt Goedgekeurd in de gemeenteraad van 26 oktober 2009 Bekendgemaakt op 29 oktober 2009 Artikel 1 - Doel van de subsidie De Stad Gent wil als lokale overheid een impuls geven

Nadere informatie

http://ccff02.minfin.fgov.be/kmweb/document.do?method=printselecteddocuments...

http://ccff02.minfin.fgov.be/kmweb/document.do?method=printselecteddocuments... Page 1 of 5 Home > Résultats de la recherche > Circulaires > Circulaire nr. Ci.RH.231/532.259 (AAFisc Nr. 3/2013) dd. 25.01.2013 Algemene administratie van de FISCALITEIT - Centrale diensten Personenbelasting

Nadere informatie

BUDGET 2014 EN MEERJARENPLAN 2014-2019

BUDGET 2014 EN MEERJARENPLAN 2014-2019 BUDGET 2014 EN MEERJARENPLAN 2014-2019 4 NOVEMBER 2013 2013N006882 Documenten structuur Financiële normen in Uitgangspunten Cijfers budget 2014 en meerjarenplan 2014-2019 Informatie beschikbaar voor de

Nadere informatie

:Rendabiliteit van de categorieën van verzekeringsprodukten LEVEN.

:Rendabiliteit van de categorieën van verzekeringsprodukten LEVEN. 57.620/PC4/VK Brussel, 3 december 1992. MEDEDELING D. 104. Betreft :Rendabiliteit van de categorieën van verzekeringsprodukten LEVEN. I. INLEIDING. In het raam van de a posteriori controle, is het van

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. houdende de verlaging van het tarief van het verkooprecht voor beroepspersonen. Stuk 1823 (2007-2008) Nr. 1.

ONTWERP VAN DECREET. houdende de verlaging van het tarief van het verkooprecht voor beroepspersonen. Stuk 1823 (2007-2008) Nr. 1. Stuk 1823 (2007-2008) Nr. 1 Zitting 2007-2008 11 september 2008 ONTWERP VAN DECREET houdende de verlaging van het tarief van het verkooprecht voor beroepspersonen 4602 FIN Stuk 1823 (2007-2008) Nr. 1 2

Nadere informatie

VLAAMSE RAAD ONTWERP VAN DECREET

VLAAMSE RAAD ONTWERP VAN DECREET Stuk 11 - A (1980-1981) - Nr. 1 VLAAMSE RAAD ZITTING 1980-1981 21 OKTOBER 1980 ONTWERP VAN DECREET waarbij nieuwe voorlopige kredieten worden geopend die in mindering komen van de begroting van de Vlaamse

Nadere informatie

Modelverslagen met betrekking tot de statistieken

Modelverslagen met betrekking tot de statistieken Bijlage 6 Circulaire _2011_06-6 dd. 14 februari 2011 Modelverslagen met betrekking tot de statistieken Toepassingsveld: Openbare instellingen voor collectieve belegging naar Belgisch recht met een veranderlijk

Nadere informatie

PROGRAMMAWET (I) VAN 27 DECEMBER 2006. (B.S. 28 december 2006, 3e editie) Uittreksels

PROGRAMMAWET (I) VAN 27 DECEMBER 2006. (B.S. 28 december 2006, 3e editie) Uittreksels PROGRAMMAWET (I) VAN 27 DECEMBER 2006 (B.S. 28 december 2006, 3e editie) Uittreksels Aangevuld, gewijzigd of aangepast door: - de wet van 21 december 2007 houdende diverse bepalingen (I) (B.S. 31 december

Nadere informatie