wissel 3-5 INHOUD voorjaar 2003, nummer 10

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "wissel 3-5 INHOUD voorjaar 2003, nummer 10"

Transcriptie

1 1 wissel Hogeschool van Amsterdam Wissel is een uitgave van Accountmanagement voor samenwerking sociaal-agogische opleidingen en werkveld voorjaar 2003, nummer 10 INHOUD Van bachelor naar master Na een hbo-bachelor doorstuderen voor een hbo- of womaster. De nieuwe structuur van bachelors en masters (kortweg bama) maakt onderwijs in Europa vergelijkbaar. De Hogeschool van Amsterdam en Universiteit van Amsterdam zijn al vergevorderd in hun samenwerking. Projectleider dr. Anke le Loux over de unieke kansen. 7 Nieuwe lector ziet geweldig leuke dingen Sinds 1 februari is dr. Frans Leenders aan het werk als lector sociaal-agogische opleidingen. Zijn taak: een bamabrug slaan tussen hogeschool en universiteit. Zijn uitdaging: een eigen identiteit voor de opleidingen. 7 Verder in dit nummer: Redactioneel - 2 Op weg naar een professional school for Social Work - 6 Studenten over deeltijdopleiding SJD - 8 Nieuw onderwijsmodel bij CMV: Ondernemend Leren - 9 Competentiegericht leerplan SPH in pilotfase - 10 MWD-alumnidag op 23 mei - 11 Vaardig op internet dankzij Wetenswaardigheden - 12 >>

2 voorjaar Redactioneel Samenwerking Colofon In de vorige Wissel hebt u kunnen lezen in hoeverre allerlei maatschappelijke ontwikkelingen van invloed zijn op zowel de inhoud als de professionele beroepsontwikkelingen. Deze Wissel heeft als rode draad samenwerking. Redactie Pieter van Vliet CMV Wilfred Diekmann SPH Dick de Korte MWD Leo Witte SJD De invoering van de bama-structuur (Bachelor - Master) leidt tot diverse vormen van samenwerking en afstemming; we informeren u over de samenwerking tussen de Hogeschool van Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam op dit terrein. CMV maakt duidelijk dat hun nieuwe onderwijsconcept van ondernemend leren ook een verdergaande samenwerking met het werkveld vereist. De instellingen leveren namelijk de praktijkopdrachten aan. Samenwerking tussen de opleidingen vindt plaats in het kader van de ontwikkelingen rondom Social Work; ook hierover leest u in Wissel. De samenwerking met het werkveld krijgt eveneens een impuls door onze lector, Frans Leenders, met wie u in deze Wissel nader kennis kunt maken. Tot slot zijn er nog tal van andere ontwikkelingen die onze aandacht vragen. Zo verhuizen de sociaal-agogische opleidingen per september naar de Wibautstraat, gaat de opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening nauw samenwerken met de Hogere Juridische Opleiding, en zijn we in Almere druk aan de slag om daar in september met de deeltijdopleidingen te kunnen starten. Volop nieuws en ontwikkelingen om u in komende Wissel weer nader over te informeren! Ria Bruins Lid managementteam SAO sao.hva.nl Meer info: Met medewerking van Verschijning Vormgeving en druk Tekst Fotografie Advertenties Eindredactie Redactieadres Wissel Atie Engel Victor van de Bersselaar Tweemaal per jaar Drukkerij Hub. Tonnaer Weert Kerstin van Tiggelen, Accent`Grave Ronald Roozen Zie redactieadres Ria Bruins, Accountmanagement Dorothé Willems, Bureau communicatie Kerstin van Tiggelen, Accent`Grave Hogeschool van Amsterdam Accountmanagement Europaboulevard PC Amsterdam telefoon: fax:

3 wissel 3 wissel Vergevorderde samenwerking Hogeschool van Amsterdam en Universiteit van Amsterdam levert bijzonder surplus rond bama-structuur Projectleider dr. Anke le Loux: Diversiteit afgestudeerden nieuwe uitdaging voor personeelsbeleid werkgevers Na een hbo-opleiding via een goede aansluiting doorstromen naar de bovenkant van het wetenschappelijk onderwijs (wo). Een onderwijssysteem van bachelors en masters (bama) gaat dat mogelijk maken. Dat vraagt om nauwe samenwerking tussen hogeschool en universiteit. Tussen de HvA en UvA bestaat die samenwerking al geruime tijd. Een voorsprong die zijn vruchten afwerpt. Het begon als een proefballonnetje. Hbo-studenten voor een half (30 studiepunten) of heel jaar (60 studiepunten) laten meelopen binnen een inhoudelijk verwant wo-curriculum. Deels in ruil voor vrijstelling in theoretische vakken binnen het HvA-programma. Een interessante variatie voor de deelnemers, en een hoger studierendement voor de participerende onderwijsinstellingen. Een initiatief onder het motto: de juiste student op de juiste plaats. Risicovrije oriëntatie Anke le Loux onderzoekt en initieert namens de HvA en UvA al enkele jaren dit soort samenwerkingsmogelijkheden. Met waardevolle resultaten, zo is inmiddels bewezen. Le Loux: Na hun propedeuse maken diverse hbo-studenten de overstap naar de universiteit. Cijfers wijzen uit dat deze groep minder kans van slagen heeft. Met het gevolg dat de student te maken krijgt met ernstige studievertraging of zelfs studiestaking. Via het volgen van vakken op de universiteit tijdens de hbo-opleiding bieden we de potentiële overstappers echter een alternatief aan het einde van de hbo-opleiding. Het volgen van onderwijs bij de universiteit fungeert dan als een risicovrije oriëntatie, waardoor ze beter onderbouwd kunnen beslissen of ze willen doorgaan met een wo-mastersopleiding. Het principe werkt ook de andere kant op, signaleert Le Loux. Het hbo is een logisch vervolg op de havo. Toch zie je regelmatig vwo ers instappen. Soms bewust kiezend voor een beroepsgeoriënteerde opleiding. Maar soms ook uit traditionele overwegingen, bijvoorbeeld omdat een universiteit niet in hun denkraam past. Deze laatste groep zit dan in het hbo niet op hun plek omdat ze zich onvoldoende uitgedaagd voelen. Deze mensen kun je dan beter naar de universiteit verwijzen of in samenwerking met de universiteit een verzwaard programma aanbieden. Optimale aansluiting De hechte contacten tussen hogeschool en universiteit - beide ook nog eens gevestigd in dezelfde stad, dus in elkaars onmiddellijke nabijheid - blijken van grote waarde voor een soepele invulling en uitwerking van de bamastructuur. Het is immers zeer wel denkbaar dat studenten die succesvol een hbo-bacheloropleiding zoals Sociaal Pedagogische Hulpverlening hebben afgerond, hun studie willen bekronen met bijvoorbeeld een wo-master Sociologie. Deze wo-masteropleidingen krijgen daarom te maken met instroom van verschillende kanten. Vanuit verschillende oriëntaties, namelijk wo en hbo. En ook vanuit verschillende vakgebieden, zoals Maatschappelijk Werk en Dienstverlening, of Personeel & Arbeid. Om een succesvolle aansluiting te garanderen, moeten per masteropleiding in de opleidings- en examenregeling duidelijke instroomeisen worden omschreven. Dat kunnen bepaalde bachelors zijn, maar ook in praktijk opgebouwde kennis en vaardigheden. Omdat HvA en UvA inhoudelijk voor elkaar steeds meer een open boek zijn, is het mogelijk om heel gericht aan te geven welke deficiënties bij welke bachelorsopleiding in een schakeltraject moeten worden opgevangen als iemand wil doorstromen naar een bepaalde wo-master. Bovendien zijn we in staat om al bij de opbouw van de studies overlap te voorkomen. Het gaat dus echt om kwaliteitsverbetering in de samenhang van het onderwijsaanbod, aldus Le Loux. Woekeren met studiefinanciering De HvA en UvA zien nog meer mogelijkheden om zichzelf onderscheidend in de markt te zetten. Studenten zijn namelijk niet alleen gebaat bij een optimale afstemming van de onderwijsprogramma s, maar ook bij de betaalbaarheid van de opleidingen. De standaardstudiefinanciering

4 voorjaar Projectleider dr. Anke le Loux in de vorm van de basisbeurs dekt de initiële hbo-opleiding van (meestal) vier jaar. Dus is het voor de studenten zorgvuldig rekenen hoe zij hun eventuele studie na de hbo-bacheloropleiding optimaal moeten organiseren. Want een schakeltraject van een jaar plus een jaar wo-masters is een lange periode om door te komen zonder studiefinanciering. De eerder genoemde mogelijkheid om al tijdens de hbo-opleiding vakken op de universiteit te volgen, blijkt opeens van onschatbaar belang, concludeert Le Loux: Door hun studie te verzwaren, hebben de meest succesvolle hbo-studenten het schakeltraject afgerond als zij hun hbo-bachelordiploma halen. Zij kunnen dan meteen met hun masters beginnen. En zo een kostbaar jaar winnen. Anderen geven misschien wel de voorkeur aan het schakeljaar als apart traject, maar zullen de flexibiliteit van het systeem gebruiken om de hbo-bachelorstudie in slechts drie jaar af te ronden. De sociaal-agogische opleidingen bieden bijvoorbeeld mbo ers en vwo ers een driejarige route aan. Ook dat is een jaar tijdwinst. Toenemende pluriformiteit De voordelen van de nieuwe onderwijsstructuur voor de studenten zijn evident. De Europese doelstellingen behelzen met name de internationale vergelijkbaarheid van diploma s en titels. De HvA/UvA-samenwerking voegt hieraan nog een aantal aantrekkelijke dimensies toe, zoals de risicovrije oriëntatiemogelijkheid door vakken te volgen bij het wo, de ideale bama-aansluiting die overlap in de programma s voorkomt en deficiënties op voorhand inzichtelijk maakt, en een verzwaarde en/of versnelde hbo-opleiding om studietijd te besparen. Ook aan werkgevers zullen de veranderingen niet ongemerkt voorbij gaan, is de stellige overtuiging van Le Loux. Er stroomt een nieuwe groep hoogopgeleide mensen de arbeidsmarkt op, met elk

5 5 wissel vrijwel unieke kennis en vaardigheden. De combinatiemogelijkheden van opleidingen en dus de verscheidenheid van mensen neemt enorm toe, aldus Le Loux. Het gaat niet langer meer alleen om de eindcompetentie, maar ook de route ernaartoe die andere, en vaak verschillende competenties toevoegt. Dat betekent dat HR-managers anders moeten gaan nadenken over personeelsbeleid en profilering van vacatures. Een enorme meerwaarde voor iedere organisatie, want pluriformiteit versterkt. Bama in het kort De wet gaat uit van een binair onderwijsstelsel: beroepsgeoriënteerde opleidingen (hbo) en wetenschappelijk georiënteerde opleidingen (wo). Beide kennen twee niveaus, die opleiden tot de respectievelijke titels bachelor en master. De oude vierjarige universitaire studies zijn omgebouwd naar twee opleidingen: een driejarige wo-bachelor en een (meestal) éénjarige wo-master. Gedurende de reguliere studieduur ontvangt de student studiefinanciering en bekostigt de overheid de universiteit. Na een wo-bachelor is overigens ook de overstap naar een hbo-master mogelijk, zie hieronder. De vierjarige hbo-opleidingen leiden op tot hbo-bachelors. Hierop zijn eveneens studiefinanciering en bekostiging van toepassing. Hbo-bachelors zullen na hun opleiding meestal gaan werken in de beroepspraktijk. Zij kunnen ook kiezen voor een masteropleiding en daarvoor hun overgebleven studiefinancieringsrechten gebruiken. Eén van de mogelijkheden is om (veelal via een schakeltraject) bestaande wetenschappelijke masters te volgen. Hbo-bachelors kunnen echter ook een beroepsgeoriënteerde hbo-masters doen. Daarvoor is meestal werkervaring vereist. Omdat hbo-masters als regel niet bekostigd worden door de overheid, is een bijdrage van werkgevers vaak onontbeerlijk. De sociaal-agogische opleidingen van de Hogeschool van Amsterdam hebben de ambitie om, eventueel in samenwerking met de universiteit, één of meer beroepsgeoriënteerde masteropleidingen te ontwikkelen. Ook spelen er plannen voor een masteropleiding waarin studenten leren praktijkvraagstukken op het terrein van de ontwikkeling van kwaliteit, methodiek en organisatie te onderzoeken en van oplossingen te voorzien op een wijze die wetenschappelijk wordt onderbouwd en verantwoord. Daarnaast zijn er mogelijkheden voor in company-trajecten die in samenwerking met werkveldinstellingen worden opgezet. Het HUS-project De opleiding SPH was in de afgelopen jaren ook betrokken bij het HUS-project. Daarin werd samengewerkt met Pedagogiek van de UvA en het Sociaal Agogisch Centrum Het Burgerweeshuis, een grote instelling voor jeugdhulpverlening (inmiddels gefuseerd met Amstelstad tot SaC-Amstelstad). HUS is de afkorting van HvA, UvA en SaC. In dit project stond kennisontwikkeling centraal. Met een gemeenschappelijke visie op jeugdhulpverlening ( Helpen bij opvoeden ) als uitgangspunt, hebben de deelnemende partijen deze visie verder uitgewerkt en handen en voeten gegeven. In de afgelopen drieënhalf jaar hebben veertien projectgroepen van SPH-studenten en zes studenten Pedagogiek in hun afstudeerfase gewerkt aan vragen in het kader van HUS. In maart heeft de laatste officiële HUS-projectgroep zijn resultaten gepresenteerd (over noodzakelijke competenties van hulpverleners voor helpen bij opvoeden) en de laatste officiële UvA-HUS-student haar scriptie ingeleverd. Op dit moment is het project in een afrondende fase waarin de resultaten worden vastgelegd en geëvalueerd. De inhoudelijke oogst wordt samengevat in een nog dit jaar te publiceren artikel. Mogelijk volgen er meerdere publicaties. Daarnaast kijken betrokkenen terug op het proces van samenwerken, dat leidt tot tal van conclusies en verbeterpunten. Deze kunnen van pas komen bij een eventuele verdere en meer structurele samenwerking op het gebied van onderwijs- en kennisontwikkeling. Samenwerken aan vragen uit de praktijk door medewerkers van praktijkinstelling, hbo en wo en studenten uit hbo en wo kan, mits goed georganiseerd en aangestuurd, een enorme meerwaarde opleveren. Wat betreft de sociaal-agogische opleidingen van de HvA is het doel dit soort activiteiten een belangrijke rol te laten spelen in het pas gestarte lectoraat en de pas gestarte kenniskring.

6 voorjaar Nieuw diploma Social Work bevordert herkenbaarheid opleidingen Studenten aan sociaal agogische opleidingen krijgen binnenkort geen diploma CMV, MWD of SPH meer, maar een diploma Social Work met een aantekening van de gevolgde opleiding. Dat is vooralsnog niet het gevolg van wensen uit de beroepspraktijk, maar van ontwikkelingen in en om het hoger onderwijs. Van verschillende kanten wordt aangestuurd op een hergroepering van de agogische opleidingen onder gemeenschappelijke Social Work-vlag. Een mwd er, een sph er en een cmv er reflecteren op de advertentie voor een buurtregisseur. De mwd er heeft ervaring als casemanager in een ziekenhuis. De cmv er heeft stage gelopen bij een stichting voor maatschappelijke ontwikkeling in een nieuwbouwwijk in een grote stad. De sph er heeft ervaring in het werken met leefgroepen en de overgang van intramurale naar ambulante hulpverlening. Zij heeft in die functie veel contacten gehad met schoolleiders, sociale werkplaatsen, werkgevers, en de politie. De sph er krijgt de functie. Waarom zij? Professional school Die vraag is tot nu toe niet zo eenvoudig te beantwoorden. Simpelweg omdat de onderscheidende competenties per opleiding, vertaald naar concrete vacatures, niet altijd even helder zijn. Dat gaat veranderen. Een eerste stap daartoe is de in 1999 in Europees verband getekende Bologna-verklaring. Centraal in die verklaring staat de invoering van een meer uniform systeem van hoger onderwijs in Europa. In de praktijk betekent dit dat hogescholen en universiteiten het Angelsaksische onderwijsmodel zullen overnemen. Een vierjarige hbo-opleiding levert voortaan de titel bachelor op. En wie bachelor zegt, zegt ook master. Om de herkenbaarheid te bevorderen wil de HBO-raad bij voorbaat het aantal bachelor- en mastertitels beperken. Voor CMV, MWD en SPH wordt dat de titel Bachelor of Social Work. De HBOraad hoopt zo tevens een vereenvoudiging van het al te kostbare accreditatiesysteem te bewerkstelligen. Ook de Hogeschool van Amsterdam streeft in de samenwerking met de Universiteit van Amsterdam naar een clustering van opleidingen. Daartoe worden zogenaamde professional schools ingericht. De opleidingen CMV, MWD en SPH zullen worden ondergebracht in een professional school for Social Work. Gemeenschappelijke identiteit Inmiddels heeft de HBOraad een Werkgroep Sociaal Agogische domeincompetenties ingesteld die tot taak heeft in de domeinen van CMV-, MWD- en SPHcompetenties met vergelijkbare functies in kaart te brengen. Doel is de samenhang in of de identiteit van het sociaal agogische domein aan het licht te brengen met handhaving van de huidige opleidingsprofielen. De opleidingen CMV, MWD en SPH van de Hogeschool van Amsterdam zijn alvast een discussie gestart over de manier waarop vorm gegeven kan worden aan die gemeenschappelijke sociaal agogische identiteit. Een belangrijke overweging daarbij is of ontwikkelingen in werkveld en samenleving aanleiding geven tot een heroriëntatie van de opleidingen. Eind juni wordt de eerste fase van deze discussie afgerond. Sentor Intercedents (advertentie) Sentor Intercedents houdt zich sinds 1990 bezig met de personeelsvoorziening voor de maatschappelijke en sociale dienstverlening. Wij leveren uitzendkrachten door geheel Nederland. Hbo ers met een opleiding MWD, CMV, SPH of SJD kunnen bij ons aan de slag in een groot aantal boeiende vacatures in verschillende sectoren. Denk hierbij onder meer algemeen maatschappelijk werk, gezondheidszorg, ouderenwerk, crisisopvang, groepswerk, jeugdhulpverlening, vrouwenhulpverlening, verslavingszorg, reclasseringswerk, sociaal raadswerk, thuiszorg, vluchtelingenwerk, schuldhulpverlening, cultureel werk en het opbouwwerk. Binnen deze sectoren zijn wij ook op zoek naar administratief medewerkers en personeelswerkers. U kunt u dagelijks inschrijven tussen 9.00 en uur via telefoonnummer , of aanmelden op Voor meer informatie kunt u terecht op

7 7 wissel Nieuwe lector sociaal-agogische opleidingen dr. Frans Leenders op zoek naar een onderscheidende identiteit Ik wil de mensen buiten laten weten dat hier geweldig leuke dingen gebeuren Met het lectoraat is een langgekoesterde wens in vervulling gegaan: weer contact met studenten. Frans Leenders is per 1 februari de verbindingsofficier tussen HvA en UvA om de sociale bachelor- en mastersopleidingen op elkaar af te stemmen. De andere opdracht: het ontwikkelen van een methodologie rond vraaggerichte methodieken. Dick de Korte, redacteur van de Wissel, vroeg hem naar zijn eerste impressies. Wat mijzelf erg boeit is dat de hogescholen altijd een minderwaardigheidscomplex hebben naar de universiteiten toe, zo steekt Leenders van wal. Dat blijkt al uit de onderzoeksvraag die aan deze functie hangt: óf iets dat lijkt op universitair onderzoek, óf iets dat juist afwijkt. Maar beide met de universiteit als referentiepunt. Het lijkt mij juist heel leuk om met docenten en studenten na te denken of we een aantal positieve referentiepunten kunnen benoemen vanuit het werk zelf. Een identiteit die we met z n allen herkennen als SAO-eigen, en die goed naar buiten toe kan worden gecommuniceerd. Als een eerste aanzet daartoe is alle docenten gevraagd om deel te nemen in zogeheten kampvuren: werkgroepen die zich met bepaalde samenhangende thema s bezighouden. Hbo-studenten gretiger Hogescholen zitten bovenop maatschappelijke fenomenen. Meer dan een universiteit, zo vergelijkt Leenders. Daar moet een issue al bijna verstild zijn, wil het onderwerp van onderzoek worden. Studenten van een hbo zijn veel gretiger. Door die directe relatie met de praktijk denken hbo ers echter te ééndimensioneel over zichzelf. Alsof ze alleen maar geïnteresseerd zijn in het handelen. En een intellectuele impuls niet aan hen besteed is. Ten onrechte. We moeten alleen extra goed zoeken naar theorieën die aansprekend en relevant zijn. Van allerlei docenten hoor ik interessante verhalen over hoe zij hun studenten weten te enthousiasmeren. Hun verschillende manieren van aanpak ga ik proberen samen te voegen onder één of een beperkt aantal noemers. Trucje van de verleiding Wat ik achterlaat als mijn werk er hier na vier jaar op zit? Dat we studenten afleveren die binnen hun vakgebied het trucje van de verleiding goed hebben begrepen en effectief kunnen inzetten. Professionals die zich in iedere situatie afvragen: Wat kan ik hier betekenen? En: Hoe kan ik hier iets opbouwen? Responsief, in interactie met de omgeving. Daarnaast hoop ik dat we de universiteit hebben kunnen interesseren voor gezamenlijke projecten waarin de HvA de power krijgt om zelf dingen neer te zetten. Laten we wel zijn: onze onderhandelingspositie is ongelijk, want zij hebben de gefinancierde masteropleidingen. Daarom is het ook zo belangrijk om het bedrijfsleven te verleiden tot in company hbo-masters. Een prima manier om middelen te vergaren en onze eigen competenties te etaleren. Dr. Frans Leenders studeerde ontwikkelingspsychologie aan de VU. Hij promoveerde en werkte veertien jaar aan de RUU als docent en onderzoeksleider. In 1989 werd hij directeur van Bouman Verslavingszorg in Rotterdam, en leidde in 1996 de fusie van alle regionale GGZ s naar één grote koepelorganisatie GGZ Nederland. Vanaf 1 februari 2003 werkt Leenders drie dagen per week als lector sociaal-agogische opleidingen aan de HvA, en twee dagen als zelfstandig adviseur.

8 voorjaar Eerste groep deeltijdstudenten Sociaal Juridische Dienstverlening wil scoren in persoonlijke en professionele groei Niemand gaat voor de cijfertjes Het is een bont gezelschap, de studenten die nu bijna het eerste jaar achter de rug hebben van de kersverse deeltijdopleiding SJD. Bont, want deeltijders hebben allemaal al een eigen achtergrond en baan. Die interactie maakt de deeltijdstudie extra boeiend. Evenals de voortdurende wisselwerking tussen praktijk en theorie. Of zoals SJD er in spe Daan Wiggermans het verwoordt: Vanzelfsprekendheden worden een stuk minder vanzelfsprekend. De docenten moeten van goeden huize komen. Want geen van de studenten slikt de leerstof als zoete koek. Er ontstaan regelmatig stevige discussies. Over maatschappelijke thema s. Over methodieken. En over de eigen werkhouding. Ik wil het gewoon goed doen, vertelt Lucie Mekken, die bij haar werkgever nu al is doorgestroomd naar een functie op HBO-niveau. Met een zesje of zeventje alleen ben je er niet. Bij iedere situatie heb ik het gevoel een opdracht te moeten vervullen. Dus steek ik er zoveel tijd in als ik voor mijzelf nodig vind. En dat is vaak meer dan de tien uur per week die officieel als studiebelasting staan opgegeven, herkennen ook de anderen. Van sommige thema s weet ik echt niets af. Dan ga ik me eerst serieus inlezen om inhoudelijk sterk in mijn schoenen te kunnen staan, aldus ex-strafrechtstudent aan de Open Universiteit Khadija Ioudielen. De tip van... Daan: Integreer wat je leert Lucie: Zorg dat je werkgever achter je staat Cynthia: Maak gebruik van de hulpvaardigheid van de docenten Khadija: Profiteer van de ruimte om je mond open te kunnen doen Ülkühan: Probeer een aansluitende functie te vinden Leren verplaatsen Opleiding en baan leren veel van elkaar. Maar het is soms ook verwarrend. Want de opleiding leidt op voor allerlei sociaal-juridische rollen. En een functie is vaak gefixeerd op één specifieke taak, signaleert Ülkühan Doruk, die bewust haar studie een jaar heeft uitgesteld totdat SJD deeltijd van start ging. De ene keer ben ik meer hulpverlener, dan weer meer zakelijk adviseur. Je moet jezelf echt trainen om je steeds te verplaatsen in een andere positie. Dat maakt me wel steeds meer bewust van mijn handelen, vult Daan aan, die vooral zijn generalistische kant wil ontwikkelen. Cynthia, die de overstap maakte van bijzonder onderzoeker naar een job met meer cliëntencontact, besluit: Het sluit echt geweldig aan! Op aangeven van werkgevers De motivatie spettert er van af, en heeft daarmee ook een directe positieve invloed op de prestaties in de huidige werkkring van de deelnemers. Dat was ook de insteek van de HvA, nadat de werkgevers zelf hadden aangegeven naast de voltijds- en duaalstudie graag een deeltijdvariant te zien. Binnen drie maanden na opening van de inschrijvingstermijn stond de teller al op 85 aanmeldingen, zodat er voldoende basis was om SJD Deeltijd in september 2002 van start te laten gaan. De eerste twee studiejaren waren toen al gebouwd, en tegen de komende zomervakantie zijn ook het derde en vierde jaar af. De betrokkenheid van werkgevers blijkt ook uit de studiefaciliteiten voor de deeltijdstudenten, hoewel de verschillen groot zijn. Cynthia Keuss zit op rozen: vergoeding van alle schoolkosten, reiskosten en studietijd. Lucie Mekken is echter buitengewoon tevreden met de grote inzet van haar praktijkbegeleidster op het werk. Zij leest de stukken van Lucie door en fungeert als actieve sparring partner. Staand van links naar rechts: Lucie Mekken-Zwiers, Liesbeth Verkuijl (docent), Jeroen Zoon (docent en projectleider) en Daan Wiggermans Zittend van links naar rechts: Khadija Ioudinen, Cynthia Keuss en Ulkühan Doruk

9 9 wissel Ondernemend Leren CMV (vervolg) Bij de opleiding CMV wordt hard doorgewerkt aan de ontwikkeling en inrichting van een nieuw onderwijsmodel. Binnen het concept van ondernemend leren verwerven studenten competenties door praktijkopdrachten uit te voeren. Deze praktijkopdrachten vormen de ruggengraat van de vernieuwde opleiding. De meeste van deze opdrachten hebben een externe opdrachtgever. Dit is een voor CMV relevante instelling, organisatie of bedrijf. Voor deeltijdstudenten zal dat zo mogelijk de eigen werkgever zijn. Het onderwijsplan voor de hoofdfase CMV onderscheidt zeven typen opdrachten die studenten kunnen uitvoeren: a. maatschappelijk ondernemen b. cultureel ondernemen c. werken in een organisatie d. bedrijfsmatig handelen e. beleidsopdracht f. methodiekontwikkeling g. de masterproof Geen traditionele stages Door middel van het uitvoeren van deze praktijkopdrachten kunnen studenten alle CMV competenties verwerven zoals die beschreven zijn in het landelijke opleidingsprofiel CMV Alert en Ondernemend (september 1999). De formulering van de opdrachten is gebaseerd op de projecten die de opleiding CMV eerder in het kader van het leren-leren heeft ontwikkeld en die de afgelopen jaren de kern van het CMVonderwijs hebben uitgemaakt. Nieuw is dat de projecten tot praktijkopdrachten zijn omgebouwd en externe opdrachtgevers hebben gekregen. In het nieuwe opleidingsmodel komen de traditionele stages te vervallen. De praktijkopdrachten garanderen dat studenten veelvuldig en op verschillende niveaus met de praktijk in aanraking komen. Opdracht c. ( werken in een organisatie ) lijkt nog het meest op de oude stage. Het praktijkbureau is verantwoordelijk voor het verwerven van praktijkopdrachten en het goedkeuren en toewijzen van opdrachten aan studenten. Wisselende tijdsinvestering De tijd die studenten aan de opdrachten besteden kan erg variëren, afhankelijk van de zwaarte van de opdracht en de plaats die de opdracht in het leerproces van de student inneemt. Over het algemeen hebben de projecten een looptijd die ligt tussen de drie en acht maanden. De tijdsinvestering bedraagt gemiddeld 500 uur per student. Voor opdracht c. ( werken in een organisatie ) ligt de tijdsinvestering gemiddeld hoger: een duur van zes tot tien maanden met een gemiddelde tijdsinvestering van 32 uur per week. Voor deeltijdstudenten gelden andere regels. Het kan voorkomen dat op initiatief van de opdrachtgever of van de studenten meerdere opdrachttypes in één samengestelde opdracht bij elkaar komen. Of dat een student of projectgroep meerdere opdrachten bij één opdrachtgever achter elkaar uitvoeren. Met name de combinatie van opdracht c. ( werken in een organisatie ) met één of meer opdrachten onder d. t/m f. ligt voor de hand. De tijdsduur en tijdsinvestering bij dergelijke samengestelde opdrachten zal navenant toenemen De precieze formulering van de verschillende typen opdrachten vindt u in het Onderwijsplan van CMV. Daarin zijn ook formulieren opgenomen om een opdracht in te dienen. Geïnteresseerde instellingen en organisaties kunnen contact opnemen Jan Terwisscha ( ) of Mart Kind ( ) van het praktijkbureau CMV. Zij zijn ook bereid om u te helpen bij het formuleren van een opdracht.

10 voorjaar Project SPH Competent in pilotfase De vorige Wissel meldde dat SPH Amsterdam deelneemt aan het project SPH Competent. Daarin werken vijf hogescholen samen aan een competentiegericht leerplan. Aparte projectgroepen richten zich op de onderwerpen assessment, portfolio, e-learning en vouchers. Op dit moment worden pilots voorbereid en deels al uitgevoerd. In Amsterdam lopen pilots op de drie eerstgenoemde terreinen. In assessments beoordelen de deelnemers het niveau waarop studenten zich competenties eigen gemaakt hebben. Een voorbeeld is het onderwijsproject Jeugd in perspectief binnen de voltijdsopleiding. Daarin assessen vierdejaars studenten eerstejaars collega s op de competentie legitimeren en verantwoorden. Zij doen dit in de rol van opdrachtgever van de eerstejaars projectgroepen. In een andere pilot beoordelen vierdejaars studenten andere vierdejaarsstudenten (peer assessment) op de competenties samenwerken en communiceren. Dit observeren gebeurt in vergadersituaties binnen projectgroepen. Training voor docenten Meerdere vergelijkbare vormen van (peer) assessment zullen volgend jaar worden geïmplementeerd. Steeds gaat het om het definiëren van de competenties en van de indicatoren die duiden op een bepaald niveau waarop de competentie wordt gedemonstreerd. Daarbij wordt er geëxperimenteerd met situaties waarin, en methoden waarmee de assessoren tot hun beoordeling komen. VWO-route voor portfoliosysteem Het portfoliosysteem dat binnen SPH Competent wordt ontwikkeld, gaat volgend jaar uitgeprobeerd worden in één van de SPH-routes, namelijk door de studenten en begeleidende docenten van de zogenoemde (driejarige) VWO-route. Een (digitaal) portfolio bevat al het bewijsmateriaal van een student met betrekking tot de eigen ontwikkeling en de ontwikkelde competenties. Dit geeft de student zelf én anderen (zoals de docenten) een goed beeld en de student ontwikkelt als het ware zijn eigen digitale visitekaartje. Het portfolio wordt ingebed in een (vernieuwd) systeem van studieloopbaanbegeleiding. Docenten worden hiervoor getraind. E-learning breed ingezet Het eerste voorbeeld van e-learning is hiermee al genoemd. In twee andere pilots gaan eerstejaars voltijd respectievelijk deeltijdstudenten werken in een digitale werkruimte waarin zij informatie kunnen uitwisselen, kunnen discussiëren en samen kunnen werken aan teksten. In weer een andere pilot leren eerstejaars voltijdstudenten met behulp van een bepaald programma (digitale) informatie te verzamelen, te ordenen en te evalueren. Dan zijn er in het vierde jaar voltijd plannen voor het gebruik van digitale middelen bij het verwerven van competenties i.c. het zich voorbereiden op assessmentsituaties. Dit onder meer door het bekijken van in een databank opgenomen streaming video -opnamen. Ten slotte staat er een pilot op stapel waarin uitgeverijen en onder andere SPH Amsterdam enkele studieboeken zullen digitaliseren, wat naar verwachting extra leer- en oefenmogelijkheden zal scheppen. Een aantal docenten volgt op dit moment een training voor assessoren. Het is de bedoeling dat zij samen met assessoren uit het werkveld deelnemen aan een groot assessment van vier dagen voor veertig studenten, waarin alle relevante SPH-competenties worden gedemonstreerd en beoordeeld.

11 11 wissel Sociaal Agogische Opleidingen maken website over internettoepassingen in de sociale sector nog voor de zomer van start Studenten, docenten en het werkveld moet competenter worden in het (mede)ontwerpen van internettoepassingen voor agogische doelen. Daarom is najaar 2002 een project van de HBO-raad gestart met als opdracht het maken van een onderwijsproduct over internettoepassingen in de sociale sector. In mei/ juni van dit jaar levert het project een website op: De site wordt ook toegankelijk voor het werkveld. manifestatie vindt u op in de rubriek Actueel (agenda). Voor nadere informatie over het project van de HBO-raad en het leveren van bijdragen (bijvoorbeeld opdrachten) voor de website kunt u contact opnemen met Atie Engel, accountmanager van de sociaal-agogische opleidingen. Telefoon of per De site zal bestaan uit drie delen: Leven in de informatiesamenleving biedt een beoordelingskader om de betekenis van de informatiesamenleving te duiden voor zowel de sociale sector als hun eigen werk. Stoeien met technologie gaat over de betekenis van technologie voor de samenleving en andersom. Agogische toepassingen gaat over de vraag op welke wijze internet ingezet kan worden in de hulp- en dienstverlening. Bijvoorbeeld in de gehandicaptenzorg, ouderenwerk, lotgenotencontact en buurtactivering. Andere onderwerpen zijn onder meer therapie en internet, hulpverlening, en internetgebruik bij voorlichting, informatie en advies. De website bevat per onderwerp opdrachten voor studenten, gericht op het (verder) ontwikkelen van internettoepassingen. De site is slechts het begin, een kennisbank die als katalysator voor verdere ontwikkeling zal fungeren. Docenten, studenten en geïnteresseerden kunnen zelf nieuw materiaal toevoegen, zoals teksten, scripties en opdrachten. Op donderdag 12 juni vindt in de Passengers Terminal Amsterdam de manifestatie ICT & Samenleving plaats. Tijdens deze dag presenteren tal van maatschappelijke ICT-projecten zich die de afgelopen jaren met steun van de overheid zijn opgezet. De website Sociaal Digitaal zal dan ook van de partij zijn. Meer over deze Reüniemiddag oud-studenten MWD Op 23 mei aanstaande is er een reüniemiddag voor studenten die zijn afgestudeerd aan de Europaboulevard. Tijdens deze ontmoeting kun je bijpraten over wat iedereen heeft gedaan heeft in de afgelopen jaren. Er is een aantal workshops en een gezellige bijeenkomst in Kult. Wanneer jij afgestudeerd bent aan de Europaboulevard maar je hebt nog geen uitnodiging ontvangen, neem dan even contact op met Liesbeth Steenbeek, Jij komt toch?!

12 voorjaar Wetenswaardigheden Sociaal Agogische Opleidingen verhuizen Tijdens de zomervakantie verhuizen de sociaal-agogische opleidingen MWD, CMV en SPH naar het Philip Kohnstammhuis aan de Wibautstraat 2-4. Telefoonnummers en adressen blijven hetzelfde. De Sociaal Agogische Opleidingen delen het pand aan de Wibautstraat met de Educatieve opleidingen van de Hogeschool van Amsterdam. De opleiding SJD verhuist niet mee. Samen met de Hogere Juridische Opleiding zal SJD waarschijnlijk gehuisvest worden in het pand aan de Wibautstraat 3, tegenover het Philip Kohnstammhuis. Open avond 12 juni 2003 Werkzaam in de sector zorg en welzijn en geïnteresseerd in een volgende stap in uw loopbaan? De Sociaal-Agogische Opleidingen van de Hogeschool van Amsterdam bieden uiteenlopende mogelijkheden voor een voltijd-, deeltijd- of duale studie. U bent van harte welkom op de eerstvolgende open avond op donderdag 12 juni van tot uur aan de Europaboulevard 23 in Amsterdam. Kijk voor meer informatie op Sociaal Agogische Opleidingen in deeltijd in Almere Open dag 21 juni 2003 Werkzaam in de sector zorg en welzijn en geïnteresseerd in een volgende stap in uw loopbaan? De Sociaal Agogische Opleidingen van de Hogeschool van Amsterdam bieden vanaf september 2003 drie deeltijdopleidingen aan in Almere: Culturele en Maatschappelijke Vorming Maatschappelijk Werk en Dienstverlening Sociaal Pedagogische Hulpverlening U bent van harte welkom op de eerstvolgende open dag in Almere op zaterdag 21 juni van tot uur in het gebouw van de Pabo Almere aan de Landdroststraat 2 in Almere. Kijk voor meer informatie op Studenten zoeken externe opdracht Ook het komend studiejaar zijn ruim 500 studenten beschikbaar voor de uitvoering van uw externe opdracht. In de komende periode mei - juni benaderen we instellingen met het verzoek een opdracht aan te bieden die vanaf november kan worden uitgevoerd. U kunt natuurlijk ook nu al zelf het initiatief nemen. Vraag onze nieuwe folder met inschrijfformulier aan bij het secretariaat van het Accountmanagement (telefoon ) of kijk op de website doorklikken op De externe opdracht.

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Inhoud 1. Heldere onderwijsvisie 2. Opleiden op maat 3. Online leren 4. Samen verantwoordelijk 5. Modulaire opleiding

Nadere informatie

DOORSTUDEREN NA HET HBO

DOORSTUDEREN NA HET HBO DOORSTUDEREN NA HET HBO Met welke financiële gevolgen moet je rekening houden? Informatie van het Avans Studentendecanaat Stand van zaken 2015-2016 Kenmerk: 14 september 2015 Studeren na het HBO: onderwerpen

Nadere informatie

Studeren na het HBO. stand van zaken 2013-2014. Informatie van het Avans Studentendecanaat

Studeren na het HBO. stand van zaken 2013-2014. Informatie van het Avans Studentendecanaat Studeren na het HBO stand van zaken 2013-2014 Informatie van het Avans Studentendecanaat 1 Studeren na het HBO: onderwerpen 1. Wat moet je weten over het collegegeld als je kiest voor een nieuwe bachelor

Nadere informatie

Instituut voor Sociale Opleidingen

Instituut voor Sociale Opleidingen Instituut voor Sociale Opleidingen Naar een nieuwe opleiding Social Work In september 2016 start Hogeschool Rotterdam met de nieuwe opleiding Social Work. Dit betekent dat eerstejaars studenten (die in

Nadere informatie

Doorstroom HBO- WO: stimuleren of afremmen? Wilfred Diekmann, HvA Saskia Swart, HvA Johan Post, UvA

Doorstroom HBO- WO: stimuleren of afremmen? Wilfred Diekmann, HvA Saskia Swart, HvA Johan Post, UvA Doorstroom HBO- WO: stimuleren of afremmen? Wilfred Diekmann, HvA Saskia Swart, HvA Johan Post, UvA Opbouw inleiding Toenemende populariteit doorstroom Vrees voor kwaliteit HO bij soepele doorstroom vanuit

Nadere informatie

Studeren na het HBO. stand van zaken 2014-2015. Informatie van het Avans Studentendecanaat

Studeren na het HBO. stand van zaken 2014-2015. Informatie van het Avans Studentendecanaat Studeren na het HBO stand van zaken 2014-2015 Informatie van het Avans Studentendecanaat 1 Studeren na het HBO: onderwerpen 1. Wat moet je weten over het collegegeld als je kiest voor een nieuwe bachelor

Nadere informatie

Zeeuwse opleiding. Welkom op de voorlichtingsavond certificeringstraject

Zeeuwse opleiding. Welkom op de voorlichtingsavond certificeringstraject Welkom op de voorlichtingsavond certificeringstraject Deze opleiding is een initiatief van RPCZ, Scalda, HZ University of Applied Sciences, Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen, Kibeo, Kinderopvang Walcheren,

Nadere informatie

Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding

Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding Heeft u in het verleden een hbo- of wo-opleiding afgerond en wilt u de bacheloropleiding psychologie volgen dan kunt u in aanmerking

Nadere informatie

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional.

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional. Sinds een tiental jaren hebben we opleidingsvormen ontwikkeld die recht doen aan zowel vakbekwaamheid als praktijkkennis van aanstaande leraren. In toenemende mate doen we dat op basis van opleiden in

Nadere informatie

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Bijlage 7: Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Visie opleidingen Pedagogiek Hogeschool van Amsterdam Wij dragen als gemeenschap en daarom ieder van ons als individu, gezamenlijk

Nadere informatie

MASTER PEDAGOGIEK MASTEROPLEIDING DEELTIJD

MASTER PEDAGOGIEK MASTEROPLEIDING DEELTIJD MASTER PEDAGOGIEK MASTEROPLEIDING DEELTIJD 2017-2018 HVA.NL/MP CREATING TOMORROW MASTER PEDAGOGIEK ALS PEDAGOOG OF LERAAR HOUD JE VAN JE VAK. MAAR NA ENKELE JAREN WERKEN KAN ER EEN MOMENT KOMEN DAT JE

Nadere informatie

Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding

Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding Hebt u in het verleden een hbo- of wo-opleiding 5 afgerond en wilt u de bacheloropleiding Psychologie volgen dan kunt u in aanmerking

Nadere informatie

Hbo tweedegraadslerarenopleiding

Hbo tweedegraadslerarenopleiding Hbo tweedegraadslerarenopleiding Verkort traject www.saxionnext.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Een bijzondere opleiding 4 Opbouw 5 Toelating en inschrijving 7 Beste student, Je hebt een afgeronde hbo- of

Nadere informatie

1. Welke routes tot leraar zijn er in het hoger onderwijs?

1. Welke routes tot leraar zijn er in het hoger onderwijs? 1 1. Welke routes tot leraar zijn er in het hoger onderwijs? Het hoger onderwijs kent routes tot leraar in het hoger beroepsonderwijs en het wetenschappelijk onderwijs: HBO Het hoger beroepsonderwijs kent

Nadere informatie

Culturele en Maatschappelijke Vorming. CMV voltijd de opleiding en het werkveld.... van mensen zonder werk ondernemers maakt

Culturele en Maatschappelijke Vorming. CMV voltijd de opleiding en het werkveld.... van mensen zonder werk ondernemers maakt Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd de opleiding en het werkveld... van mensen zonder werk ondernemers maakt Culturele en Maatschappelijke Vorming (CMV) voltijd Samenleven in buurt en stad,

Nadere informatie

Bachelor-Master: Oude wijn in nieuwe zakken? Of: Toch een vernieuwing?

Bachelor-Master: Oude wijn in nieuwe zakken? Of: Toch een vernieuwing? Bachelor-Master: Oude wijn in nieuwe zakken? Of: Toch een vernieuwing? Adri Vermeer Het laatste jaar is de onderwijskundige discussie - bij ons in Utrecht althans - beheerst, zelfs overheerst door de invoering

Nadere informatie

Richtlijn beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Positionering van de opleidingen De vergelijking met Vlaanderen

Richtlijn beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Positionering van de opleidingen De vergelijking met Vlaanderen Richtlijn beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Het is aan het beoordelingspanel om te bepalen of deze toelichting relevant is bij de beoordeling van de onderhavige opleiding. Positionering

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA)

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Academie Mercuur en AdviCo verzorgen in samenwerking met Hogeschool SDO de opleiding HBO Bachelor Bedrijfskunde. Het programma

Nadere informatie

Subsector pedagogische opleidingen

Subsector pedagogische opleidingen Samenvatting... 2 Gemiddeld in aantal en inschrijvingen... 2 Meeste instroom in hbo-... 3 Weinig uitval... 3 Relatief minder switchers... 3 Hoog rendement in hbo-bachelor en wo-master... 3 Accreditatie-uitkomsten:

Nadere informatie

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA VOORWOORD Hoe leiden we elke student op tot de professional voor de wereld van morgen? Met de blik op 2025 daagt die vraag

Nadere informatie

Tien jaar master(s) in het sociaal werk en sociaal beleid Een blik op het verleden, heden én de toekomst! Resultaten onderwijsproject

Tien jaar master(s) in het sociaal werk en sociaal beleid Een blik op het verleden, heden én de toekomst! Resultaten onderwijsproject Tien jaar master(s) in het sociaal werk en sociaal beleid Een blik op het verleden, heden én de toekomst! Resultaten onderwijsproject Inhoud 1. Bekendheid van de opleiding 2. Algemene tevredenheid over

Nadere informatie

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Het is aan het beoordelingspanel om te bepalen of deze toelichting relevant is bij de beoordeling van de onderhavige

Nadere informatie

S TA G E S L I J N 5

S TA G E S L I J N 5 STAGES LIJN5 Wil jij stage lopen bij Lijn5? In de provincie Utrecht biedt Lijn5 behandeling en begeleiding aan kinderen en jongeren met én zonder licht verstandelijke beperking en hun gezin. Lijn5 beschikt

Nadere informatie

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor De opleiding interior design & Styling - hbo bachelor Mensen zien hun omgeving steeds meer als een verlengstuk van hun persoonlijkheid.

Nadere informatie

... haar helpt een toekomst op te bouwen. Maatschappelijk Werk en Dienstverlening. MWD voltijd de opleiding en het werkveld

... haar helpt een toekomst op te bouwen. Maatschappelijk Werk en Dienstverlening. MWD voltijd de opleiding en het werkveld ... haar helpt een toekomst op te bouwen Maatschappelijk Werk en Dienstverlening MWD voltijd de opleiding en het werkveld Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (MWD) voltijd Bij sommige mensen gaat het

Nadere informatie

Veel gestelde vragen bij je keuze voor Toegepaste Psychologie aan de HAN Nijmegen

Veel gestelde vragen bij je keuze voor Toegepaste Psychologie aan de HAN Nijmegen Veel gestelde vragen bij je keuze voor Toegepaste Psychologie aan de HAN Nijmegen Wat houdt de opleiding Toegepaste Psychologie (TP) in? Toegepaste Psychologie is het in de praktijk gebruik maken van de

Nadere informatie

Contextschets Techniek

Contextschets Techniek Contextschets Techniek Nationaal Techniekpact 2020... 2 Welke activiteiten ondernemen de hbo-instellingen?... 2 Welke activiteiten ondernemen de universiteiten?... 3 Welke activiteiten onderneemt de 3TU?...

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Sociaal Pedagogische Hulpverlening. SPH voltijd de opleiding en het werkveld.... voor haar een nieuwe liefde vindt

Sociaal Pedagogische Hulpverlening. SPH voltijd de opleiding en het werkveld.... voor haar een nieuwe liefde vindt Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH voltijd de opleiding en het werkveld... voor haar een nieuwe liefde vindt Sociaal Pedagogische Hulpverlening (SPH) voltijd Een pension voor dak- en thuisloze jongeren.

Nadere informatie

DOORSTUDEREN NA HET HBO

DOORSTUDEREN NA HET HBO DOORSTUDEREN NA HET HBO Met welke financiële gevolgen moet je rekening houden? Informatie van het Avans Studentendecanaat Stand van zaken 2016-2017 Kenmerk: 14 september 2015 Studeren na het HBO: onderwerpen

Nadere informatie

MBO-HBO DOORSTROOMASSESSMENT

MBO-HBO DOORSTROOMASSESSMENT MBO-HBO DOORSTROOMASSESSMENT Jij en het hbo. een succesvolle combinatie? 1 UNIEKE KANS Jij en het hbo..een succesvolle combinatie? Unieke kans..test jezelf voor het hbo! Krijg zicht op jezelf Ontdek je

Nadere informatie

Hogeschool Windesheim Zwolle Aandacht voor jeugdzorg en jeugd- en opvoedhulp in hbo-opleidingen en onderzoek.

Hogeschool Windesheim Zwolle Aandacht voor jeugdzorg en jeugd- en opvoedhulp in hbo-opleidingen en onderzoek. Hogeschool Windesheim Zwolle Aandacht voor jeugdzorg en jeugd- en opvoedhulp in hbo-opleidingen en onderzoek. WGV Oost Deventer, 20 maart 2013 Attie Valkenburg van Roon, projectleider Master Zorg voor

Nadere informatie

Master s Event 8 oktober 2016

Master s Event 8 oktober 2016 Master s Event 8 oktober 2016 Welkom bij deze voorlichting over het hbo premasterprogramma Youth, Education and Society (YES) 10.00-10.30 zaal Ruppert Paars 12.15-12.45 zaal Ruppert 1.11 Introductie hbo

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord... 2 Het project in t kort... 3 Samenstelling projectteam... 5 Activiteiten... 7. nr. 1, 30 september 2010 1

Inhoud. Voorwoord... 2 Het project in t kort... 3 Samenstelling projectteam... 5 Activiteiten... 7. nr. 1, 30 september 2010 1 Inhoud Voorwoord... 2 Het project in t kort... 3 Samenstelling projectteam... 5 Activiteiten... 7 nr. 1, 30 september 2010 1 Voorwoord Leven-s-lang of Lang Leve het Leren?! Denk eens terug aan een recente,

Nadere informatie

Behoefteonderzoek onderwijs voor professionals

Behoefteonderzoek onderwijs voor professionals Behoefteonderzoek onderwijs voor professionals Geachte heer, mevrouw, HBO-instelling Windesheim staat als kennisinstelling midden in de samenleving en volgt ontwikkelingen in het werkveld op de voet. Wij

Nadere informatie

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN Sport & Business: Medewerker Marketing & Communicatie Medewerker Evenementenorganisatie Nijmegen 2016-17 JOHAN CRUYFF COLLEGE UNIVERSITY INSTITUTE Johan Cruijff

Nadere informatie

Deeltijd-hbo Communicatie Communiceren in theorie én praktijk

Deeltijd-hbo Communicatie Communiceren in theorie én praktijk Deeltijd-hbo Communicatie Communiceren in theorie én praktijk Ben je tenminste drie jaar aan het werk én heb je ervaring met het organiseren van beurzen en evenementen of het bewaken van een huisstijl?

Nadere informatie

Het vmbo van de toekomst. Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan!

Het vmbo van de toekomst. Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan! Het vmbo van de toekomst Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan! Voorstellen Mirjam Bosch, plv. directeur CSV Veenendaal Dennis Heijnens, adviseur bij Actis Advies Programma deelsessie

Nadere informatie

Voor onze opleiding geldt: samenwerken met informele zorg hoort erbij

Voor onze opleiding geldt: samenwerken met informele zorg hoort erbij Inspiratie voor hbo zorg en welzijn Informele zorg & Social Work aan de hogeschool Inholland Voor onze opleiding geldt: samenwerken met informele zorg hoort erbij Voor onze opleiding geldt: samenwerken

Nadere informatie

A. Persoonlijke gegevens

A. Persoonlijke gegevens Windesheim, Gesprek op afstand Zelfevalutie/feedbackformulier Beste (aankomende) student, Hartelijk dank voor het invullen en versturen van het Intakeformulier Afstandsleren School of Education. Per e-mail

Nadere informatie

Management in de Zorg (Associate degree: duaal/deeltijd)

Management in de Zorg (Associate degree: duaal/deeltijd) Zorg en Welzijn Algemeen U heeft ervoor gekozen om leiding te geven binnen de zorg of welzijnssector. Dit betekent dat u zich een heel nieuw vak eigen moet maken. Gun uzelf de opleiding Management in de

Nadere informatie

Interculturele managementcompetenties

Interculturele managementcompetenties Handreiking Interculturele managementcompetenties Handreiking voor (opleidings)managers in het hsao HO-raad, oktober 2012 Project intercultureel vakmanschap in het hsao Deelproject van het ZonMw programma

Nadere informatie

HBO-ICT BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2015-2016

HBO-ICT BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2015-2016 HBO-ICT BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2015-2016 LEERROUTES: BUSINESS IT & MANAGEMENT, SOFTWARE ENGINEERING EN SYSTEM AND NETWORK ENGINEERING CREATING TOMORROW HBO-ICT DEELTIJD NAAST JE WERK LEG JE MET EEN

Nadere informatie

Subsector overig. Subsector overig

Subsector overig. Subsector overig Subsector overig Samenvatting... Grote subsector... 2 Veel switchende studenten... 3 Hoge uitval onder mbo ers... 4 Hoog wo-diplomarendement... 4 Minste studenten van hbo naar wo... 4 8 accreditaties na

Nadere informatie

Instroom en Inschrijvingen

Instroom en Inschrijvingen Instroom en Inschrijvingen Meer instroom van studenten in de sector Techniek... 2 Veel instroom in ontwerp-opleidingen... 3 Meer havisten en minder mbo ers in hbo-bacheloropleidingen... 5 Groeiende instroom

Nadere informatie

Profiel. Opleidingsmanager HBO-Rechten. 10 mei Opdrachtgever Hogeschool van Amsterdam Faculteit Maatschappij en Recht

Profiel. Opleidingsmanager HBO-Rechten. 10 mei Opdrachtgever Hogeschool van Amsterdam Faculteit Maatschappij en Recht Profiel Opleidingsmanager HBO-Rechten 10 mei 2017 Opdrachtgever Hogeschool van Amsterdam Faculteit Maatschappij en Recht Voor meer informatie over de functie Jeannette van der Vorm, adviseur Leeuwendaal

Nadere informatie

Voorlichting psychologie 21 mei 2015. Welkom!

Voorlichting psychologie 21 mei 2015. Welkom! Voorlichting psychologie 21 mei 2015 Welkom! Voorlichting psychologie 21 mei 2015 Sprekers: Stefanie Kwikkel, MSc Francis Voorn studieadviseur student psychologie Psychologie studeren aan de Radboud Universiteit

Nadere informatie

HSAO Contourennota Uitstroomprofielen & Onderwijsarrangementen. I. Vooraf

HSAO Contourennota Uitstroomprofielen & Onderwijsarrangementen. I. Vooraf HSAO Contourennota Uitstroomprofielen & Onderwijsarrangementen I. Vooraf In het kader van het Actieplan Professionalisering in de jeugdzorg heeft het HSAO landelijke afspraken gemaakt met het werkveld

Nadere informatie

Algemeen vormend onderwijs, beroepsonderwijs en scholing in Nederland

Algemeen vormend onderwijs, beroepsonderwijs en scholing in Nederland Algemeen vormend onderwijs, beroepsonderwijs en scholing in Nederland 2e fase wetenschappelijk onderwijs post hoger beroepsonderwijs beroepsgerichte volwasseneneducatie OU wetenschappelijk onderwijs hoger

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

WELKOM!! Workshop Het vervolg van matching: doorstroom naar studieloopbaanbegeleiding. Indra Newton Willem Vrooland

WELKOM!! Workshop Het vervolg van matching: doorstroom naar studieloopbaanbegeleiding. Indra Newton Willem Vrooland WELKOM!! Workshop Het vervolg van matching: doorstroom naar studieloopbaanbegeleiding Indra Newton Willem Vrooland Tijdlijn Matching CompetentieTest + Reflectievragenlijst SLB-gesprek Studievoortgangsassessment

Nadere informatie

Samenwerking. Betrokkenheid

Samenwerking. Betrokkenheid De Missie Het Spectrum is een openbare school met een onderwijsaanbod van hoge kwaliteit. We bieden het kind betekenisvol onderwijs in een veilige omgeving. In een samenwerking tussen kind, ouders en school

Nadere informatie

Profiel. Opleidingsmanager Social Work. 15 juni Opdrachtgever Hogeschool van Amsterdam Faculteit Maatschappij en Recht

Profiel. Opleidingsmanager Social Work. 15 juni Opdrachtgever Hogeschool van Amsterdam Faculteit Maatschappij en Recht Profiel Opleidingsmanager Social Work 15 juni 2017 Opdrachtgever Hogeschool van Amsterdam Faculteit Maatschappij en Recht Voor meer informatie over de functie Jeannette van der Vorm, adviseur Leeuwendaal

Nadere informatie

Maatschappelijke Zorg (Agogisch medewerker GGZ)

Maatschappelijke Zorg (Agogisch medewerker GGZ) Gilde Opleidingen Telefoon: (0475)34 32 43 E-mail: info@gildeopleidingen.nl Maatschappelijke Zorg (Agogisch medewerker GGZ) Studierichting Maatschappelijk zorg Locatie Roermond - Kerkeveldlaan Venray -

Nadere informatie

Management in de Zorg (Associate degree: duaal/deeltijd)

Management in de Zorg (Associate degree: duaal/deeltijd) Zorg en Welzijn Algemeen U heeft ervoor gekozen om leiding te geven binnen de zorg of welzijnssector. Dit betekent dat u zich een heel nieuw vak eigen moet maken. Gun uzelf de opleiding Management in de

Nadere informatie

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren!

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017 Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! Welzijn PEDAGOGISCH MEDEWERKER KINDEROPVANG > GESPECIALISEERD PEDAGOGISCH MEDEWERKER > ONDERWIJSASSISTENT

Nadere informatie

Dit onderdeel gaat over diploma s van bekostigde opleidingen. Hierbij onderscheiden we diplomarendement en het aantal diploma s.

Dit onderdeel gaat over diploma s van bekostigde opleidingen. Hierbij onderscheiden we diplomarendement en het aantal diploma s. Na nominaal plus 1 jaar 45 procent een diploma... 2 Rendement wo stijgt, hbo-rendement daalt... 4 Hbo-ontwerpopleidingen laagste rendement van de sector... 6 Hoger rendement wo biologie, scheikunde en

Nadere informatie

Post-hbo opleiding autismespecialist

Post-hbo opleiding autismespecialist Post-hbo opleiding autismespecialist mensenkennis De docente is duidelijk, enthousiast en motiverend. Ik heb inzicht gekregen in wat ik in mijn rol als hulpverlener kan doen en waar ik rekening mee moet

Nadere informatie

voor het hoger beroepsonderwijs

voor het hoger beroepsonderwijs voor het hoger beroepsonderwijs Peer Support betekent systematische en structurele begeleiding van een jongerejaars student door een ouderejaars. Peer Support is een internationaal erkend programma dat

Nadere informatie

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Bouwkunde hva techniek HVA TECHNIEK bouwkunde 2013-2014 Bouwkunde: studeren in dé bouwplaats van Nederland Bouwkunde studeren in Amsterdam biedt veel uitdagingen. Want als er

Nadere informatie

BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN VEILIGHEID

BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN VEILIGHEID BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN VEILIGHEID BESTUURSKUNDE: BESTUREN VAN VEILIGHEID > Een unieke combinatie van algemene bestuurskundevakken en vakken die zich toeleggen op het besturen van veiligheid; algemene

Nadere informatie

Lerarenopleidingen Amsterdam. Volg een versneld programma

Lerarenopleidingen Amsterdam. Volg een versneld programma Lerarenopleidingen Amsterdam Volg een versneld programma Pabo-afgestudeerden Je bent in het bezit van een pabogetuigschrift*versneld studieprogramma van 2 tot 3 jaar afhankelijk van vooropleiding, vrijstellingen

Nadere informatie

Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding

Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding Hebt u in het verleden een hbo- of wo-opleiding 1 afgerond en wilt u de bacheloropleiding Psychologie volgen dan kunt u in aanmerking

Nadere informatie

Handleiding Mbo-hbo doorstroomassessment jij en het hbo ..een succesvolle combinatie?

Handleiding Mbo-hbo doorstroomassessment jij en het hbo ..een succesvolle combinatie? Handleiding jij en het hbo..een succesvolle combinatie? Inhoudsopgave Leeswijzer 3 Inleiding 4 1. Het portfolio 5 1.1 Kwaliteitseisen 5 1.2 Samenstelling van het portfolio 5 1.3 Inleveren portfolio 6 1.4

Nadere informatie

Veranderen van opleiding

Veranderen van opleiding Veranderen van opleiding Veel hbo-psychologie studenten door naar een wo-opleiding... 2 Havisten in Gedrag & Maatschappij stappen vaker over naar wo... 3 Mbo ers en havisten in psychologie-opleidingen

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. Mei 2015

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. Mei 2015 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs Mei 2015 Feiten en cijfers 2 Inleiding Op 19 mei 2015 hebben de hogescholen hun strategische agenda #hbo2025: wendbaar & weerbaar1

Nadere informatie

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014 PEER REVIEWS Managementgroep Interactum September 2014 Met peer review wordt een systeem bedoeld waarbij de betreffende opleidingen structureel gebruik maken van elkaars deskundigheid en elkaars critical

Nadere informatie

Pedagogisch Professional Kind en Educatie

Pedagogisch Professional Kind en Educatie Associate Degree Pedagogisch Professional Kind en Educatie Voorlichting 21 juni 2016 AANLEIDING ONTWIKKELING OPLEIDING PEDAGOGISCH PROFESSIONAL KIND EN EDUCATIE Nieuwe onderwijsvormen (IKC, SLIMfit, Sterrenscholen)

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen voor de regeling?

Nadere informatie

Bachelor of Business Administration (MER opleiding)

Bachelor of Business Administration (MER opleiding) Bachelor of Business Administration (MER opleiding) voor decentrale overheden Het Onderwijs De Bachelor of Business Administration voor decentrale overheden (Management, Economie & Recht, MER) wordt aangeboden

Nadere informatie

14-15 THINK GLOBAL ACT LOCAL. MBOvt. versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject. florijn.nl

14-15 THINK GLOBAL ACT LOCAL. MBOvt. versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject. florijn.nl MBOvt versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject florijn.nl THINK GLOBAL ACT LOCAL 14-15 MBOvt versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject Het Florijn College biedt Middelbaar Beroepsonderwijs

Nadere informatie

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt.

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Kennis in beweging eten werkt Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Weten werkt Partner in praktijkleren en personeelsontwikkeling. Dat wil Kenniscentrum GOC zijn voor alle bedrijven en medewerkers

Nadere informatie

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Naar transparanter hoger onderwijs Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Samenvatting van het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk hoger onderwijs Toegang vanuit [1] Eerste cyclus Tweede

Nadere informatie

UNIVERSITY OF INFINITE AMBITIONS. MASTER OF SCIENCE SCIENCE EDUCATION AND COMMUNICATION

UNIVERSITY OF INFINITE AMBITIONS. MASTER OF SCIENCE SCIENCE EDUCATION AND COMMUNICATION UNIVERSITY OF INFINITE AMBITIONS. MASTER OF SCIENCE SCIENCE EDUCATION AND COMMUNICATION LERARENOPLEIDING NATUURKUNDE, WISKUNDE, SCHEIKUNDE, INFORMATICA EN ONTWERPEN Heb jij een technische bachelor gevolgd

Nadere informatie

Intercultureel vakmanschap in de stage

Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking C Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking voor hsao-opleidingen en stageverlenende instellingen in de jeugdzorg HBO-raad, oktober 2012 Project intercultureel vakmanschap in het hsao

Nadere informatie

De zeven leerroutes zorgen ervoor dat studenten een optimaal op hun vooropleiding aansluitend onderwijsprogramma kunnen volgen. De organisatiecultuur wordt gekenmerkt door een hoge mate van betrokkenheid,

Nadere informatie

2

2 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 De ILO leidt op voor eerstegraads leraar in 23 verschillende vakken. Je kunt voor de meeste opleidingen zowel in augustus als in februari beginnen. Voor Arabisch, Hebreeuws,

Nadere informatie

Informatie voor aanbieders van werkplekken voor bachelor- en Associate degreestudenten

Informatie voor aanbieders van werkplekken voor bachelor- en Associate degreestudenten Werkplekleren Informatie voor aanbieders van werkplekken voor bachelor- en Associate degreestudenten Doel van deze brochure U bent benaderd door een student van Aeres Hogeschool Wageningen (voorheen Stoas

Nadere informatie

master leraar voortgezet onderwijs

master leraar voortgezet onderwijs DEEL JE KENNIS! master leraar voortgezet onderwijs JOUW PROGRAMMA IN EEN NOTENDOP De master Leraar voortgezet onderwijs van de VU is een eenjarige master (voltijd*) waarin je een eerstegraads onderwijsbevoegdheid

Nadere informatie

Advies onderzoeksfase Lef L up! Samenvatting

Advies onderzoeksfase Lef L up! Samenvatting Advies onderzoeksfase Lef L up! Samenvatting Achtergrond Aansluitend op de strategische doelstelling van Noorderlink 'Mobiliteit tussen Noorderlink organisaties bevorderen' gaan we de kracht van het netwerk

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Welzijn-breed (gespecialiseerd pedagogisch medewerker in de kinderopvang) BOL

Welzijn-breed (gespecialiseerd pedagogisch medewerker in de kinderopvang) BOL Crebo Duur Niveau Leerweg Start 25484 3 jaar Niveau 4 BeroepsOpleidende Leerweg (BOL) Augustus (bij voldoende aanmeldingen) Locatie(s) Auditorium, Elst Onze opleidingen in Elst kenmerken zich door kleinschaligheid

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

* 1. Wat is uw geslacht? Beste oud-studenten,

* 1. Wat is uw geslacht? Beste oud-studenten, Beste oud-studenten, Hogeschool de Kempel doet onderzoek naar de loopbaan van afgestudeerden. De gegevens zijn van belang om verbeteringen aan te brengen in de huidige opleiding en om de huidige studenten

Nadere informatie

TOPClass gedragsspecialist 10 06-2014

TOPClass gedragsspecialist 10 06-2014 TOPClass gedragsspecialist 10 06-2014 Opzet workshop Wie zijn wij, jullie? Informatie over TOPClass gedragsspecialist Voorbeeld programma, samenwerking Stelling Vragen Opvallende leerlingen Waarom TOPClass

Nadere informatie

creating tomorrow BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek

creating tomorrow BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek HVA TECHNIEK BEDRIJFSWISKUNDE 2013-2014 Bedrijfswiskunde: jij wordt degene die de feiten kent. Bij Bedrijfswiskunde draait het om het oplossen

Nadere informatie

MBO HBO. Maritieme techniek. Deeltijdopleidingen voor professionals WWW.STC-GROUP.NL

MBO HBO. Maritieme techniek. Deeltijdopleidingen voor professionals WWW.STC-GROUP.NL MBO HBO Maritieme techniek Deeltijdopleidingen voor professionals WWW.STC-GROUP.NL DEELTIJD MBO- EN HBO-OPLEIDINGEN Nederlandse scheeps- en jachtwerven horen tot de absolute wereldtop. De voorsprong op

Nadere informatie

Managementassistent/directiesecretaresse

Managementassistent/directiesecretaresse Gilde Opleidingen Telefoon: (0475)34 32 43 E-mail: info@gildeopleidingen.nl Managementassistent/directiesecretaresse Studierichting Secretarieel Locatie Venlo - Hagerhofweg Weert - Drakesteyn Niveau 4

Nadere informatie

Subsector geografie. Sectorbeeld Gedrag & Maatschappij, Inspectie van het Onderwijs,

Subsector geografie. Sectorbeeld Gedrag & Maatschappij, Inspectie van het Onderwijs, Samenvatting... 2 Minst aantal opleidingen... 2 Minst aantal studenten... 3 Instroom neemt af... 3 Laagste uitval... 3 Lager diplomarendement... 3 Daling in switch... 3 Twee nieuwe opleidingen... 4 Weinig

Nadere informatie

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS Leerroute van de opleiding Commerciële Economie Amsterdam 2016-17 JOHAN CRUYFF UNIVERSITY INSTITUTE COLLEGE Johan Cruijff Oprichter In mijn ervaring bezitten sporters

Nadere informatie

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs NEDERLAND Pre-basis onderwijs Leeftijd 2-4 Verschillend per kind, voor de leeftijd van 4 niet leerplichtig Omschrijving Peuterspeelzaal, dagopvang etc Tijd Dagelijks van 9:30 15:30 (verschilt pers school)

Nadere informatie

Opleiding een goede basis voor arbeidsmarkt?

Opleiding een goede basis voor arbeidsmarkt? Opleiding een goede basis voor arbeidsmarkt? Afgestudeerden uit Gedrag & Maatschappij kritischer... 2 Voltijd-hbo ers vaker ontevreden dan deeltijders... 4 Afgestudeerden uit psychologie zeer ontevreden...

Nadere informatie

Beroepsregistratie en herregistratie. in de jeugdhulp en

Beroepsregistratie en herregistratie. in de jeugdhulp en Ik ben begeleider in de gehandicaptenzorg Ik ben jeugdzorgwerker Ik ben sociaal werker Beroepsregistratie en herregistratie in de jeugdhulp en jeugdbescherming: wat vraagt het van jou? Ik werk nog niet

Nadere informatie

Subsector sociale wetenschappen

Subsector sociale wetenschappen Samenvatting... 2 Weinig opleidingen... 2 Kleinste aantal instromende studenten... 3 Uitval lager... 3 Veel switch... 3 Diplomarendement beter dan sector, slechter dan totaal ho... 3 Accreditaties met

Nadere informatie

Vragenlijst HBO-Monitor deeltijd 2016

Vragenlijst HBO-Monitor deeltijd 2016 Vragenlijst HBO-Monitor deeltijd 2016 > Met zwarte of blauwe pen invullen > Kruis slechts één antwoord aan tenzij anders is aangegeven > Let op naar welke vraag u soms wordt doorverwezen Enkele algemene

Nadere informatie

CONVENANT OPLEIDING LERAARPLUS

CONVENANT OPLEIDING LERAARPLUS CONVENANT OPLEIDING LERAARPLUS Onderwijsstichting Arcade (openbaar primair onderwijs Coevorden Hardenberg) Openbaar primair onderwijs gemeente Emmen Stenden Hogeschool (PABO Emmen) 1 INHOUDSOPGAVE PREAMBULE...3

Nadere informatie

Pedagogische wetenschappen (BSc)

Pedagogische wetenschappen (BSc) Pedagogische wetenschappen (BSc) Bachelor Bij ons leer je de wereld kennen Type Bachelor Voertaal Nederlands Plaats Leiden Als je Pedagogische Wetenschappen in Leiden studeert, dan houd je je bezig met

Nadere informatie