zeeland en slavenhandel driehoeksreizen overtocht naar Amerika.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "zeeland en slavenhandel driehoeksreizen 2013-2014 overtocht naar Amerika."

Transcriptie

1 Alles over slavernij Hoofdredacteur: Milo Brasser Redacteuren: Jesse Bliek, Fenna de Meulmeester, Rowen Wiggelinkhuyzen, Fleur van Dalen en Babet de Voogd

2 zeeland en slavenhandel De eerste bekende Zeeuwse slavenreis begon in 1673, dit gebeurde door een schip uit Veere. naast de gewone slavenhandel door de WIC werd er ook aan smokkelhandel in slaven gedaan. Ook worden de illegale slaven handelaren wel lorrendraaiers genoemd, de WIC wil deze lorrendraaiers graag uitschakelen, dit lukt helaas voor de WIC niet. In 1730 verliest de WIC het recht dat alleen zij rond de Atlantische Oceaan in slaven mogen handelen. Dat zorgt ervoor dat ook de normale (rijke) mensen in slaven gingen handelen. Deze mensen ondernemen zo`n 311 driehoeksreizen. MCC De MCC drijft vooral handel op de Middellandse zee en West- Indië, maar ze drijven ook wel handel op de Oostzee, de IJszee en de Witte zee, ook drijven ze handel met Frankrijk, Portugal en Spanje. Ook houdt de MCC zich voor een korte tijd bezig met de visvangst en de walvisvaart. Als de WIC het recht dat alleen zij slaven mogen handelen verliest gaat de MCC ook in slaven handelen, hun eerste reis begint in 1730, op deze reis wordt nog geen retourlading meegenomen. De eerste succesvolle driehoeksreis van de MCC vindt plaats in 1732, na een lange tijd worden de driehoeksreizen de belangrijkste manier van geld verdienen voor de MCC. in totaal onderneemt de MCC 113 driehoeksreizen. In 1889 wordt de WIC opgeheven. driehoeksreizen slavenreizen werden ook wel driehoeksreizen genoemd. De schepen van de WIC en de MCC bevaren de route tussen: Europa, West-Afrika en Zuid-Amerika. Op de wereldkaart vormt deze route een driehoek. Een driehoeksreis duurt gemiddeld 18 maanden. Behalve slaven werd er ook in andere dingen gehandeld, bijvoorbeeld: textiel, wapens, buskruit, alcoholistische dranken, kralen, spiegels en schelpen. Nog een andere naam voor slavenreizen is: trans-atlantische Driehoeks handel. Uit Afrika en Zuid-Amerika namen ze ook een hoop spullen mee, bijvoorbeeld: goud, ivoor, suiker, huiden, tabak, cacao, indigo en katoen overtocht naar Amerika. De meeste slaven schepen voerden naar west Indië slavenschepen voerden ook naar noord Indië. De mannen en vrouwen werden daar gescheiden op het verdek en op gesloten. Eén op de tien slaven gaan dood: de hygiëne is heel erg slecht. De slaven vinden de reis de hel reden daar voor zijn weinig ruimte en ze zitten vast met kettingen. Er zijn vaak ziektes aan boord van een schip. in 2013 in Zeeland werd herdacht van de afschaffing van de slavernij. En in 2014 wordt herdacht dat de slavenhandel werd beëindigd. De afschaffing van de slavernij zal in Amsterdam zijn. De Afschaffing van de slavenhandel zal in Zeeland zijn.

3 Door de ogen van een slaaf Hallo ik heet Mandua en dit is mijn verhaal over slaven! 1700, het was donker en een vreemd volk voer ons land binnen. De bewakers probeerden het vreemde volk nog tegen te houden maar het andere volk was te sterk. Het vreemde volk namen ons mee en we moesten op een vreemd schip genaamd het slavenschip. Ik vroeg me af wat er met ons zou gebeuren. Na een dag varen hoorden we op het dek allemaal geschreeuw we wisten niet wat het was. Maar wat raar was dat er steeds mensen weg werden gebracht en steeds naar een andere kajuit werden gebracht. Opeens werd ik mee genomen en ik vond het een beetje spannend. Opeens zei een meneer tegen mij, kijk maar even niet dan doet het niet zoveel pijn. Ik dacht pijn, wat doet er pijn maar opeens voelde ik een pijnlijk iets op mijn rug het was heet heel heet, de pijn voelde ik zelfs in mijn voeten ik schreeuwde en schreeuwde van de pijn. Ik probeerde te ontsnappen, maar de mensen die mij vasthielden waren te sterk voor mij. Ik werd nu meegesleurd naar een ander deel van het schip. Ik probeerde voor mijn leven te vechten. Maar ze waren weer te sterk voor mij. Ze gooiden me in een hok met andere Afrikaanse mensen. Ineens hoorden we een soort toeter. Dat was de toeter dat we ergens in een land waren. Er was een spleet boven mijn hooft. Ik keek er doorheen, en er was een vlag met het land West-India. Er werden nu mensen uit ons schip gehaald. Ik was aan de beurt. Ze bonden ons vast met hele zware kettingen. Ik probeerde te ontsnappen,maar dat lukte niet want ze sloegen mij. Ze brachten mij naar een soort fort maar ik werd meteen meegenomen naar de markt. Ze zeiden wie biedt er meer dan 200 goudstukken. Er werd meteen meer geboden want ze wilden mij denk ik heel graag hebben. Het hoogste dat ze boden was 550 goudstukken en ik werd mee genomen. Ze zeiden, deze slaaf is verkocht aan meneer Van den veen. Hij nam mij mee en zei, lopen jij anders krijg je de zweep. Ik liep maar door anders denk ik dat ik er geweest was. Hij nam mij mee en zei, jij gaat mooi op het land werken. Hij bracht mij naar een soort stal en zei, zoek maar een speer uit en een mes. ik deed maar wat hij zei,want anders zei ik tegen mij zelf dan ga ik dood. 5 min laten kwam een andere meneer binnen en hij zei lopen en naar het veld om te werken anders krijg je een zweep slag! Ik liep snel naar een veld en begon de rietvelden te snoeien met een klein mes wat ik had uit gekozen. Ik werd onder toezicht gehouden met 100 andere slaven. Een andere slaaf rende ineens weg en de witte meneren zeiden, er loopt er een weg. Ze schoten hem in zijn benen hij kreunde van de pijn en schreeuwde au mijn benen. Toen het avond werd moest ik naar een dorpje en een blanke meneer zei, hier ongedierte jij slaapt bij de sterke mensen en hij gooide mij op de grond met een stuk brood. Eten en meekomen. Ik at zo snel als ik kon en toen het op was nam hij mij mee. Ik moest met alle anderen slaven om in een kring gaan staan om de slaaf die eerder op de dag was weg gelopen. Deze slaaf kreeg straf, de blanke mensen zeiden dat hij 40 zweepslagen kreeg. De blanke zeiden ook dat als ik zou weg lopen dat ik dan 100 zweepslagen kreeg! Ik dacht bij mij zelf ik luister altijd naar de witte meneren. Na een aantal jaren werden we ineens door weggelopen slaven bevrijd de blanken hadden geen schijn van kans om te winnen. De huizen werden afgebrand en de blanken vermoord. Ze zeiden, jullie zijn vrij willen jullie bij ons in het dorp wonen? Iedereen zei tegelijk alsjeblieft wel. We mochten mee lopen en zeiden, nou dan is dit dorp jullie nieuwe thuis veel plezier en ga maar lekker de boel verkennen en lekker vrij zijn. Ik bedacht me geen moment en rende naar een huisje de mensen die ons hadden bevrijd zeiden jij mag hier wonen Mandua. Dus dit was mijn verhaal oven slaven.

4 Einde handelsgoederen Bij de Driehoek reizen van de WIC en de mcc zijn er handelsgoederen vervoerd. Met goederen kochten ze slaven bij de tussenstop gingen ze naar zuid Amerika in zuid Afrika werden ook slaven verkocht om op de plantage te werken. Joachim Christian Nettelbeck werd geboren in Kolberg in 1738 in Duitsland. in 1750 toen hij elf was ging hij mee op een handelschip hij vaart naar Suriname. hij wordt zeeman. En word opperstuurman bij de mcc. Gastspreker: Siegfried Siegfried was vandaag om kwart over een in de middag tot half drie in de middag. Hij vertelde over de slavenhandel. Hij liet dingen zien en vertelde ons van alles wat er in die tijd gebeurd was. Ook had hij veel boekje o.a. trouwboekjes en monsterboekjes. Een monsterboekje is een boekje waar alle slaven in staan die het niet overleefd hadden. Ook had hij mooie spulletjes bij zicht. Bijvoorbeeld: een arm band van een slaaf, die gebruikte ze als versiering. Hij liet zien op zijn mobiel waarvoor die waren. Hij vertelden ons over de driehoeks reizen. Op het einde mochten we vragen stellen. Er zijn vragen voorbij gekomen waar hij zelf het antwoord ook niet echt wist. Ook is hem gevraagd wat voor cijfer hij zich zelf zou geven.hij gag zichzelf een 1. Want er is zoveel wat met de slavenhandel te maken heeft en nog niemand weet. Er gaat nu nog steeds onderzoek naar de slavenhandel. Ook heeft hij ons verteld van de slaven die in de forten opgesloten werden. En vervolgen verkocht werden door de Europese schepen. Het was echt super interessant. En wil je zelf ook nog eens wat weten over de slavenhandel kun je Siegfried bij het monument vinden. In Middelburg.

5 Verslag De groep werd in 2 kleinere groepjes verdeeld, de ene groep ging met D.H. Cor de lange mee langs een aantal gebouwen uit die tijd, en daar na met D.H. Siegfried naar het slavernij monument De gebouwen met Cor de Lange: we gingen langs een aantal gebouwen die met de slavernij te aken hebben/uit die tijd komen, We gingen bijv. langs gebouwen die vroeger diende als pakhuis voor bijv. koffie of kaurischelpen. Ook gingen we langs huizen waar vroeger de rijke mensen woonden, We kregen ook uitleg over het dok waar de schepen gebouwd werden en hoe deze in zee terecht kwamen. Ook liepen we door een straatje waar vroeger de arme mensen woonden, de huizen die hier stonden waren een stuk kleiner en lager. Ook vertelde D.H Cor de Lange dat de gracht en panden vaak van de scheepseigenaren waren. Zo konden zij hun eigendom zien. verslag monument: We kwamen aan bij het monument. Daar ontmoeten wij D.H. Siegfried. Hij zij dat de kunstenaar he wit en zwart had gemaakt want zij denkt dat alle mensen gelijk zijn. Op het monumentstond de gemeenschap de toekomst van de voorouders aan de kinderen toen mochten wij vragen stellen. Aan D.H Siegfried. En toen gingen wij terug naar het Zeeuws archief. verslag Archief: Na de rondwandeling met D.H Siegfried zijn we weer naar het Archief gegaan. Daar kregen we een rondleiding van Anneke. We keken naar een filmpje en kregen een rondleiding door het Archief van de tentoonstelling: Slavenhandel. We kregen allemaal papieren te zien van o.a. de papieren van de chirurgijn en de vergunningen van een schip. Het was allemaal heel leerzaam. Ook zagen we de betaal middelen van vroeger. opstel: Door de ogen gezien van een slavenhandelaar, Ha ha, vandaag is het zover. We gaan de slaven ophalen in Zuid-Afrika. Het gaat super worden. We moeten allen slaven ophalen en dat moeten ze in het onderdek. De reis duurt vaak 6 maanden of nog veel langer. Maar korter vaak niet. Want wij varen met een zeil dus de wind bepaald wanneer we verder gaan. Soms is het verschrikkelijk om de slaven op te halen. Ze worden namelijk snel ziek. En plegen snel zelfmoord. Daar zijn ze niet bang voor want zij geloven dat hun geest weer terug keert naar hun geboorteland. We binden ze vast. Zodat ze niet kunnen ontsnappen. Vaak worden ze met 3 slaven aan elkaar vast gemaakt. Het komt dan wel is voor dat er wat slaven dood gaan en dan zit je met een dode slaaf aan je vast. Ook waren er veel ziektes zoals : scheurbuik, en nog veel meer. De zieken slaven werden overboord gegooid. De haaien aten ze dan op. Eindelijk na zes maanden reizen zijn we in Nederland aan gekomen. De slaven worden naar de slaven markt gebracht en daar worden ze verkocht. Nederland en slavenhandel Zeeland speelde een grootte rol met het slavernij verleden. Zeker de Republiek. In de 17 en de 18de eeuw. De slaven werden uit Afrika en in de anderen vreemde landen opgehaald. Daar moesten ze hard werken voor niets. Ja, voor een gewone simpele boterham met water. Voor de rest kregen ze niets. Je werd geslagen met een zweep als ze iets niet goed deden. De slaven werden aan boord van een slavenschip geladen. Dan moesten ze ongeveer 3 dagen reizen. Nou ja dat ligt er aan naar welk land natuurlijk. De slaven moesten na de reis naar de slavenmarkt. Daar werden ze verkocht. Dan moesten ze weer een reis maken. Daar moesten ze thuis heel erg hard werken. En dat was geen pretje. Ook werden er slaven naar Zuid-Amerika vervoerd, daar moesten ze aan de plantages werken. En als ze iets fout deden: Ja je raad het al ze werden geslagen met een zweep. Afschaffing Eindelijk, de slaven handel is voorbij. Op 1 Juli 1418 verbied Nederland het. Maar in 1863 wordt het pas echt uitgevoerd. Maar er was wel een deal gesloten. Sommige slaven moeten nog 10 jaar op de plantages werken. Het werd niet alleen in Nederland verboden maar ook in anderen landen zoals in Suriname. Er werden in 1863 wel slaven verlost. Eindelijk de slavenhandel is voorbij. Geen stokslagen meer. Ze waren eindelijk vrij. Eindelijk verlost van die stomme mensen die hun beïnvloeden op hun getinte huidkleur. Verschrikkelijk was het. Maar nu was het gelukkig voorbij. Als je dit leest. Denk dan aan al die zielige slaven die heel hun leven hard hebben moeten werken... En leef mee in de slavernij wereld.

6 thuiskomst Na een lange reis vanuit West- Indië komt het schip met retourlading weer terug in Zeeland. Voor de Rede van Rammekens wordt de helft van de goederen uitgeladen. Het schip komt daardoor minder diep in het water te liggen. Met roeisloepen en paarden trekt men het schip vervolgens naar de Middelburgse haven. De rest van de retourlading wordt daar gelost met de grote kraan. Verkoop en veiling Voordat de goederen worden opgeslagen in pakhuizen worden ze gewogen op de balans die voor het Commerciehuis staat. Daarna kunnen de prijzen voor de suiker, koffie, cacao, tabak, indigo en huiden worden bepaald. Met behulp van gedrukte verkoopplakkaten maken de WIC en de MCC de komende veiling bekend. Op de veiling vindt verkoop plaats aan de hoogste bieder. Een groot deel van de goederen wordt doorvervoerd naar Amsterdam om daar op een veiling verkocht te worden. excursie Zeeuws museum we kwamen aan bij het Zeeuws museum. We gingen naar binnen daar werden wij in twee groepen gesplitst. We gingen met onze gids naar de bovenste verdieping. Daar ontmoeten wij D.H. Ger Borselaar. Hij vertelde ons over de handelskisten. De eerste kist zat huis en handel in de tweede zat leven en dood en in de laatste zat macht en praal. Dat zijn de drie kisten. Toen gingen we met ons groepje naar de tapijten waar de Zeeoorlog op was geschilderd en toen gingen we naar het gedeelte van dat beschermt mij tegen... Dat was de laatste gedeelte. Toen moesten we weer naar de school. slaven kopen, Na dat de slaven aan land werden gebracht kregen ze alle maal een beestje te eten. Als de slaven hadden gegeten werden ze meteen maar de slaven markt gebracht en verkocht. Als de mensen veel interesse hadden in de slaven moest je zelf kijken of ze gezond waren of dat ze ziek waren.de mensen die slaven wilden hebben moesten bieden. De slaven werden gekocht met goud en zilver en kaulischelpen.ik zal nu vertellen hoe dat gaat. Wie bied er 200 goud en zilver stukken voor deze 2 slaven van 15 jaar ze zijn heel sterk en moedig. Ja ik bied 220 goud en zilver stukken voor ze.wie bied er meer dan 220 goud en zilver stukken? Ja ik 300, wie bied er meer dan 300 goud en zilver stukken? Niemand dan zijn ze verkocht aan meneer van den Veen. Na dat de slaven waren verkocht gingen ze meteen naar de nieuwen eigenaar. Ze kregen eten en moesten meteen aan het werk. Vertrek naar West- Afrika De haven Middelburg lag vol met schepen van eigenaren en handelscompagnieën. Een deel van de schepen van de West- Indische compagnie (WIC) en de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC) worden op de eigen plek in Middelburg gebouwd. En ook worden er schepen verkocht en verhuurd. Verschillende reizen worden zelf ondernomen met in beslag genomen smokkelschepen. slavenmarkt De slaven werden gevangen in Afrika en werden op Curaçao verkocht. Voordat ze verkocht werden, werden ze gekeurd op de markt De slaven kregen eerst te eten en werden gewassen. Ze werden soms al aan boord verkocht en vaak op een veiling. Op de markt werden moeder van kinderen en broers en zussen van elkaar gescheiden.

7 tastbare herinneringen De slavernij was een van de ergste dingen die er in de geschiedenis is gebeurd. Want soms werden er slaven vermoord of geslagen met een zweep. Van de slavernij zijn heel veel tastbare herinneringen. zoals beelden en info borden. veel herinneringen zijn in Middelburg, zoals beelden en huizen. De meeste slavenbeelden zijn zwart en ze zijn heel groot. In Middelburg staat ook zo'n beeld het is een rechthoek met de ene kant zwart daar tussen in bruin en aan de andere kant wit. Er is ook een slavenhuis in Middelburg. Dat huis bestaat nu ongeveer 400 jaar. Dat huis heeft 2 verdiepingen en op de bovenste verdieping zaten de slaven. Als je nog meer beelden en huizen wil zien over de slavernij dan moet je naar een ander land. zoals Amerika en Spanje daar was de slavernij het meest. Ze hebben daar de meeste slaven herinneringen. Net als in Middelburg beelden en Slavenhuizen. De blanken hebben heel veel spijt van de slavernij en de zwarten ook vandaar al die beelden en slavenhuizen dit is als herdenking. Hopelijk weet je nu meer over de slavernij en tastbare herinneringen. Nawoord Wij (redactieteam 5) vonden het leuk om aan ons project te werken, wij zijn in iedergaval een stuk wijzer geworden over het onderwerp slavernij. Wij hopen dat u na het lezen van dit tijdschrift meer te weten bent gekomen over het onderwerp en het leuk vond om er over te lezen. Hoofredacteur: Mijn teamleden hebben goed gewerkt en zich echt in het onderwerp verdiept, ik ben trots op ze dat we dit mooie tijdschrift hebben kunnen maken Het Zeeuws slavernij monument te Middelburg

Schooljaar: 2013/2014. Groep: 7a. Makers: Jesse m, Lucas, Nikki, Näara, Nancy en Sem

Schooljaar: 2013/2014. Groep: 7a. Makers: Jesse m, Lucas, Nikki, Näara, Nancy en Sem De slavernij Schooljaar: 2013/2014 Groep: 7a Makers: Jesse m, Lucas, Nikki, Näara, Nancy en Sem Inhoud Inleiding... Nederland en Slavenhandel... Zeeland en Slavenhandel... slaven handel in cijfers... Driehoeks

Nadere informatie

[Kies de datum] REDACTIETEAM 3 SLAVERNIJ. Slavernij Redactieteam 3

[Kies de datum] REDACTIETEAM 3 SLAVERNIJ. Slavernij Redactieteam 3 [Kies de datum] REDACTIETEAM 3 SLAVERNIJ Slavernij Redactieteam 3 Inhoud 1. Nederland en slavenhandel 2. Zeeland en slavenhandel 3. Slavenhandel in cijfers 4. Excursie Middelburg 5. Driehoeksreizen 6.

Nadere informatie

Redactieteam De Wissel. De slavernij. Milan, Demian, Esperanza en Robin. K l e i w e g 1 5-1 7, V l i s s i n g e n

Redactieteam De Wissel. De slavernij. Milan, Demian, Esperanza en Robin. K l e i w e g 1 5-1 7, V l i s s i n g e n Redactieteam De Wissel De slavernij Milan, Demian, Esperanza en Robin 2014 K l e i w e g 1 5-1 7, V l i s s i n g e n Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 4 Slavenhandel in cijfers... 5 Inleiding... 5 De eerste

Nadere informatie

Redactie team 2. Slavernij en slavenhandel. Gemaakt door: Lindsay, Merel, Jayne, Esmee, Klaudia, Daphne Groep 7a Redactieteam 2

Redactie team 2. Slavernij en slavenhandel. Gemaakt door: Lindsay, Merel, Jayne, Esmee, Klaudia, Daphne Groep 7a Redactieteam 2 Redactie team 2 Slavernij en slavenhandel Gemaakt door: Lindsay, Merel, Jayne, Esmee, Klaudia, Daphne Groep 7a Redactieteam 2 Nederland en slavenhandel Slavenhandel door de Nederlanders gebeurt vooral

Nadere informatie

HANDEL LES 2. De Oostzeevaart of de Sontvaart. Aangenaam. De naam is Bicker, Jacob Bicker, directeur bij de Oostzeevaart.

HANDEL LES 2. De Oostzeevaart of de Sontvaart. Aangenaam. De naam is Bicker, Jacob Bicker, directeur bij de Oostzeevaart. Regenten en vorsten LES 2 HANDEL 1600 Aangenaam. De naam is Bicker, Jacob Bicker, directeur bij de Oostzeevaart. 1700 JE LEERT waarom de moederhandel zo belangrijk is; hoe de VOC werkt; hoe de WIC werkt.

Nadere informatie

De leerkracht zorgt ervoor dat alle leerlingen een gatentekst en een ontdekkaart hebben.

De leerkracht zorgt ervoor dat alle leerlingen een gatentekst en een ontdekkaart hebben. Thema/ onderwerp: Ontdekkaart 1.1 Slavenkralen Korte samenvatting van de leeractiviteit: De leerlingen vullen de woorden op de goede plek in in de gatentekst. De leerlingen bevragen de kralen en maken

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 17 Ω Over Indië en Suriname Ω Les 1: Van Batavia tot Jakarta Naam:

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 17 Ω Over Indië en Suriname Ω Les 1: Van Batavia tot Jakarta Naam: Werkblad 7 Ω Over Indië en Suriname Ω Les : Van Batavia tot Jakarta VOC Schepen van de VOC varen naar Indië om specerijen te halen. Specerijen zijn bijvoorbeeld peper, kruidnagel en nootmuskaat. De reis

Nadere informatie

Geschiedenis groep 6 Junior Einstein

Geschiedenis groep 6 Junior Einstein De oude Grieken en Romeinen hadden ze al en later ook de Vikingen. Koloniën. Koopmannen voeren met hun schepen over zee om met andere landen handel te drijven. Langs de route richtten ze handelsposten

Nadere informatie

Batavia werf. We gingen naar Batavia werf.

Batavia werf. We gingen naar Batavia werf. Batavia werf We gingen naar Batavia werf. Met de klas. En we gingen ook met de auto. Ik zat met Yessir Thijs en Sebastiaan en de moeder van Sebastiaan.We hadden ook groepjes toen we in de Batavia werf

Nadere informatie

Samenvatting Gouden Eeuw ABC

Samenvatting Gouden Eeuw ABC Samenvatting Gouden Eeuw ABC Week 1ABC: Gouden Eeuw algemeen Info: De Gouden Eeuw (1600-1700) De 17 e eeuw wordt de Gouden Eeuw genoemd, omdat er in Nederland veel geld werd verdiend. Vooral door de handel.

Nadere informatie

!"#$%&'&(%)*#+&,-#./##

!#$%&'&(%)*#+&,-#./## Brandaan samenvatting groep 6 Mijn Malmberg!"$%&'&(%)*+&,-./ :%$)-%330); (%)*+&0)&1$23.*%$!"$%&%'%"()%"$%%%*++%,$-%$%,./"$%%",)01%"2%./"3,)014/"$%.5./"$6785(%,$/8+/54%( 9%"(,*8'/"$%4/"$%.67.'/"/:;11%"1>>?.)%$%"*)($%4%.%+%,%.$"//,$%&%5(/$6

Nadere informatie

8.2 Fort Elmina. De leerkracht bespreekt de vragen met de leerlingen die op hun plaats zitten.

8.2 Fort Elmina. De leerkracht bespreekt de vragen met de leerlingen die op hun plaats zitten. Thema/ onderwerp: Werkblad 8.2 Fort Elmina Korte samenvatting van de leeractiviteit: De geschiedenis van Fort Elmina wordt verteld a.d.h.v. afbeeldingen en een videofragment. Hierna gaan de leerlingen

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

Het Rijksmuseum We gingen naar het rijksmuseum over de gouden eeuw. We vonden de nachtwacht heel erg mooi want hij is heel bijzonder omdat het van

Het Rijksmuseum We gingen naar het rijksmuseum over de gouden eeuw. We vonden de nachtwacht heel erg mooi want hij is heel bijzonder omdat het van Het Rijksmuseum We gingen naar het rijksmuseum over de gouden eeuw. We vonden de nachtwacht heel erg mooi want hij is heel bijzonder omdat het van donker naar licht is geverfd en dat vind ik heel speciaal

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt De Gouden Eeuw duurde niet precies honderd jaar. Hij begon aan het eind van de 16de eeuw, beleefde zijn hoogtepunt rond 1675 en was in de 18de eeuw voorbij. De Gouden

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Suriname in de kijker

Suriname in de kijker 44 2012 Suriname in de kijker Dit boekje brengt jullie naar een land, ver hier vandaan. Een vliegtuig doet er ongeveer 9 uur over om van Schiphol (in Nederland) naar de hoofdstad Paramaribo te vliegen.

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Voorwoord. Over de slaventijd

Voorwoord. Over de slaventijd Voorwoord Over de slaventijd Dit is een verhaal uit de slaventijd. Die begon in de 16 de eeuw. Veel mensen zijn toen uit West-Afrika naar Amerika vervoerd, als slaaf. In de 17 de en 18 de eeuw werden steeds

Nadere informatie

7.1 Slavenhandel en abolitionisme.

7.1 Slavenhandel en abolitionisme. 7.1 Slavenhandel en abolitionisme. Hieronder treffen jullie een aantal bronnen aan die betrekking hebben op de kwestie van zwarte Piet. Lees en bekijk de bronnen goed en probeer een antwoord te geven op

Nadere informatie

In het oude Rome De stad Rome

In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome is héél oud. De stad bestaat al meer dan tweeduizend jaar. Rome was de hoofdstad van het grote Romeinse rijk. De mensen die naar Rome kwamen,

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

7.1 Scheepsjournaals

7.1 Scheepsjournaals Thema/ onderwerp: Ontdekkaart 7.1 Scheepsjournaals Korte samenvatting van de leeractiviteit: De leerlingen vullen de woorden op de goede plek in in de gatentekst. De leerlingen bevragen het scheepsjournaal

Nadere informatie

Inhoud. Het leven van Escher. Weiland wordt vogel. Kringloop metamorfose. De wereld op z n kop.

Inhoud. Het leven van Escher. Weiland wordt vogel. Kringloop metamorfose. De wereld op z n kop. Inhoud. Blz. 1. Blz. 2. Blz. 3. Blz. 4. Blz. 5. Blz. 6. Blz. 7. Blz. 8. Blz. 9. Blz. 10. Blz. 11. Kaft Inhoud Het leven van Escher. Moeilijke jaren. Weiland wordt vogel. Kringloop metamorfose. De wereld

Nadere informatie

INHOUD. Hoofdstukken

INHOUD. Hoofdstukken INHOUD Hoofdstukken 1 Onzichtbaar... 2-3 2 Kinderen op slavenschepen... 4-5 3 Ontvoerd of geruild... 6-7 4 Opgroeien in slavernij... 8-9 5 Je werk, je waarde... 10-11 6 Te koop... 12-13 7 Verliefd... 14-15

Nadere informatie

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven.

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Water Egypte In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Ik ga naar een restaurant in Nederland. Daar bestel ik een glas water. De ober vraagt

Nadere informatie

Welkom in het kartuizerklooster

Welkom in het kartuizerklooster Welkom in het kartuizerklooster Hallo, ik ben monnik Dionysius van Leeuwen. Mijn voornaam spreek je uit als di-o-ni-si-us. Ik ben geboren in 1402. Mijn bijnaam is Dionysius de Kartuizer, omdat ik namelijk

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

Rijksuniversiteit Groningen Nameting kennis en argumentatie

Rijksuniversiteit Groningen Nameting kennis en argumentatie Rijksuniversiteit Groningen Nameting kennis en argumentatie Instructie onderdeel kennis: Hieronder staan 22 vragen over tijdvak 6 en 7. Probeer de vragen zo goed mogelijk te beantwoorden. Omcirkel met

Nadere informatie

Werkblad 1 (Bij bladzijde 2 en 3 van het lesboek)

Werkblad 1 (Bij bladzijde 2 en 3 van het lesboek) Naam: Werkboek Werkblad 1 (Bij bladzijde 2 en 3 van het lesboek) Op het plaatje hieronder zie je de beurs nog een keer. Dit keer zie je ook vier tekstballonnetjes. De mannen die een tekstballon boven hun

Nadere informatie

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua Spreekbeurt Dag Oglaya Doua Ik werd wakker voordat m n wekker afging. Het was de dag van mijn spreekbeurt. Met m n ogen wijd open lag ik in bed, mezelf afvragend waarom ik in hemelsnaam bananen als onderwerp

Nadere informatie

Ik vind zelf dat ik best veel geleerd heb vooral over het touwwerk, had de week alleen iets anders willen beginnen.

Ik vind zelf dat ik best veel geleerd heb vooral over het touwwerk, had de week alleen iets anders willen beginnen. De week op de morgenster, Maurits cleijne. Ik begon de week met een heel goed gevoel over deze tocht naar engeland, had er zeer veel zin in, en ging er voor. Toen ik de eerste dag op de morgenster kwam

Nadere informatie

2

2 1 2 3 4 5 6 Mt 16,21 7 8 9 10 Ze spraken met elkaar over alles wat er gebeurd was. 15 Terwijl ze zo liepen te praten, kwam er iemand bij hen lopen. Het was Jezus, 16 maar de leerlingen herkenden hem niet.

Nadere informatie

Verslag gehandicapten platform.

Verslag gehandicapten platform. Verslag gehandicapten platform. 5 Maart kwamen er gehandicapten mensen bij ons op school. Ze waren niet gehandicapt in hun hoofd en gedrag maar ze waren lichamelijk gehandicapt. We begonnen met een paar

Nadere informatie

Kastelen in Nederland

Kastelen in Nederland Kastelen in Nederland J In ons land staan veel kastelen. Meer dan honderd. De meeste van die kastelen staan in het water. Bijvoorbeeld midden in een meer of een heel grote vijver. Als er geen water was,

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

Tik-tak Tik-tak tik-tak. Ik tik de tijd op mijn gemak. Ik haast me niet zoals je ziet. Tik-tak tik-tak, ik denk dat ik een slaapje pak.

Tik-tak Tik-tak tik-tak. Ik tik de tijd op mijn gemak. Ik haast me niet zoals je ziet. Tik-tak tik-tak, ik denk dat ik een slaapje pak. Tik-tak - Lees het gedicht tik-tak voor. Doe dit in het strakke ritme van een langzaam tikkende klok: Tik - tak - tik - tak Ik tik - de tijd - op mijn - gemak. Enzovoort. - Laat de kinderen vrij op het

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld!

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Naam: Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Elk jaar hebben we een kinderboekenweek. Dit is al sinds 1955 zo. Dat zijn al heel veel jaren. Elke kinderboekenweek duurt 10 dagen. Dit jaar valt deze week in

Nadere informatie

Voorbereidende les bij de rondleiding Ik ruik, ik voel wat jij niet ziet Geschiedenis Werkblad voor leerlingen bij Gouden Eeuw (groep 7 en 8)

Voorbereidende les bij de rondleiding Ik ruik, ik voel wat jij niet ziet Geschiedenis Werkblad voor leerlingen bij Gouden Eeuw (groep 7 en 8) Voorbereidende les bij de rondleiding Ik ruik, ik voel wat jij niet ziet Geschiedenis Werkblad voor leerlingen bij Gouden Eeuw (groep 7 en 8) Werkblad 1 Oorlog en vrede Nederland was in de 17de eeuw vaak

Nadere informatie

Naam: Samenvatting Gouden Eeuw.

Naam: Samenvatting Gouden Eeuw. Samenvatting Gouden Eeuw. In het kort: De zeventiende eeuw (1600-1700) werd ook wel de Gouden Eeuw genoemd. De Gouden Eeuw was een periode waarin het erg goed ging met Nederland. Het ging goed met de schilderkunst

Nadere informatie

Wandelen voor Water. 6 Kilometer lopen met 6 liter water op je rug. Net als kinderen in derde wereld landen. Wandelen voor Water

Wandelen voor Water. 6 Kilometer lopen met 6 liter water op je rug. Net als kinderen in derde wereld landen. Wandelen voor Water 6 Kilometer lopen met 6 liter water op je rug. Net als kinderen in derde wereld landen Wandelen voor water 21 Maart 2014 gingen groep 8 en groep 7 van onze school wandelen voor water. Dat hield in dat

Nadere informatie

Slavernij en. Slavenhandel. Antwoorden. Hoofdstuk 1. Opdrachten. Antwoorden

Slavernij en. Slavenhandel. Antwoorden. Hoofdstuk 1. Opdrachten. Antwoorden Slavernij en Slavenhandel Hoofdstuk 1 1. Je ouders zeggen ook wel eens dat jij iets moet doen. Toch is dat geen slavernij. Wat is het verschil? 2. Ken je landen waar mensen niet vrij zijn? Waarom is daar

Nadere informatie

De Evolutietheorie. Gemaakt door : Thomas Pereira Datum : 26-3-2010 School : Het Baken Klas : 7a

De Evolutietheorie. Gemaakt door : Thomas Pereira Datum : 26-3-2010 School : Het Baken Klas : 7a De Evolutietheorie Gemaakt door : Thomas Pereira Datum : 26-3-2010 School : Het Baken Klas : 7a 1 Inhoudsopgave 2. Inleiding... 3 3. Wat is Evolutie en wie is Darwin?... 4 3.1 Wat is Evolutie?... 4 3.2

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Waarom is deze avond

Waarom is deze avond Waarom is deze avond Het doel Kinderen, vanavond ga ik jullie een verhaal vertellen wat mij lang geleden eens overkomen is. Of het iets goeds was, dat mij was overkomen? Ja het was iets goeds. Hoewel,

Nadere informatie

Handelingen 16,25-34 - Vertel het door

Handelingen 16,25-34 - Vertel het door Handelingen 16,25-34 - Vertel het door Gezinsdienst Vertel het door!! met kinderkoor De Ljochtpuntsjes Liturgie Welkom Stil gebed Votum en zegengroet Kinderkoor Zingen met kinderkoor: Alles wat je wilt

Nadere informatie

De meester is een Vampier

De meester is een Vampier De meester is een Vampier Door Wout Terpstra Het is maandag en Tom werd wakker. Hij vindt het altijd heel leuk op school. Maar vandaag weet hij het niet. Want ze krijgen een nieuwe meester. Tom!Tom! Ben

Nadere informatie

JEZUS IS MIJN SUPERHELD

JEZUS IS MIJN SUPERHELD JEZUS IS MIJN SUPERHELD NAAM Studielessen voor 4-7 jarigen. Mei 2005 Deze lessen zijn geschreven door Beryl Voorhoeve, Judith Maarsen De lessen zijn geschreven om te gebruiken in kleine Bijbelstudie groepen

Nadere informatie

Wie maalt om de molens?

Wie maalt om de molens? deel 1 Dag 1 Er is een ongeluk gebeurd vandaag, met meneer Swarteschaep. Eind van de middag was ik zakken graan naar binnen aan het sjouwen. De baas was op de stelling aan het werk. Ineens hoorde ik een

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

NOORWEGEN. Vertrek: s ochtends moesten we gewoon naar school tot 12 uur. we werden 09-05-2012 13-05-2012

NOORWEGEN. Vertrek: s ochtends moesten we gewoon naar school tot 12 uur. we werden 09-05-2012 13-05-2012 NOORWEGEN 09-05-2012 13-05-2012 Vertrek: s ochtends moesten we gewoon naar school tot 12 uur. we werden door onze ouders naar Schiphol gebracht. Ik zat bij Ilonka in de auto. Op Schiphol gaf meester Hendrie

Nadere informatie

VOC. Jantje Postma. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/38582

VOC. Jantje Postma. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/38582 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Jantje Postma 26 June 2012 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/38582 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

China. - Tibet Cultuur- les 2.

China. - Tibet Cultuur- les 2. China Pagina 1 - Tibet Cultuur- les 2. Colofon Les voor groep 7/8 50 minuten Aardrijkskunde Leerkracht - handreiking Inleiding In deze les willen we ons verdiepen in de situatie van Tibet. Wat speelt daar

Nadere informatie

Ga niet naar de hel. Een jonge Koreaanse artiest meegenomen naar de hel. PIT www.divinerevelations.info/dutch

Ga niet naar de hel. Een jonge Koreaanse artiest meegenomen naar de hel. PIT www.divinerevelations.info/dutch Ga niet naar de hel Een jonge Koreaanse artiest meegenomen naar de hel PIT www.divinerevelations.info/dutch In 2009 werd een jonge artieste, die een nachtbidstond bijwoonden, bezocht door Jezus Christus.

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

Ontdek. ons zoute DNA. Zonder de scheepvaart geen Nederland. voortgezet onderwijs 2015/2016

Ontdek. ons zoute DNA. Zonder de scheepvaart geen Nederland. voortgezet onderwijs 2015/2016 Ontdek ons zoute DNA Zonder de scheepvaart geen Nederland voortgezet onderwijs 2015/2016 Welkom in het scheepvaartmuseum amsterdam Het Scheepvaartmuseum is een pakhuis vol verhalen waar leerlingen op een

Nadere informatie

't gummybeertje le journal D' Hoge School redactie: Tom & Senne 24-10-08 jaargang 3 nr. 7 http://zevensprong.org frankieweyns@hotmail.

't gummybeertje le journal D' Hoge School redactie: Tom & Senne 24-10-08 jaargang 3 nr. 7 http://zevensprong.org frankieweyns@hotmail. 't gummybeertje le journal D' Hoge School redactie: Tom & Senne 24-10-08 jaargang 3 nr. 7 http://zevensprong.org frankieweyns@hotmail.com Het aapje en de sleutels Er was eens een man en die had de sleutels

Nadere informatie

De geschiedenis van het damspel

De geschiedenis van het damspel De geschiedenis van het damspel Dammen is ouder dan jij denkt Neem wat stenen of schelpen als speelschijven. Trek wat lijnen in het zand. En je kunt dammen. Al 4000 jaar geleden damden zo Afrikanen. Ze

Nadere informatie

Ik Eet Het Beter. Een lekkere en gezonde lunch! Ik Eet Het Beter

Ik Eet Het Beter. Een lekkere en gezonde lunch! Ik Eet Het Beter Een lekkere en gezonde lunch! Ik eet het beter Hallo, allemaal ik ben Gaby en zit in groep8. En ik ga jullie iets vertellen over wat we twee weken geleden hebben gedaan. Het was 20 maart toen we van de

Nadere informatie

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

Groetjes Lisa. Groetjes Vicky

Groetjes Lisa. Groetjes Vicky Vandaag moesten we leraren tegen 8 spelen. Dat waren een heleboel opdrachten en die moesten binnen 2 uur uitvoeren. Maar het is ons gelukt en dat vond ik het leukste van de dag. Ik ben benieuwd wat we

Nadere informatie

Slavernij in Afrika, Europese Slavenhandelaren

Slavernij in Afrika, Europese Slavenhandelaren DEEL Slavernij in Afrika, Europese Slavenhandelaren MIDDELEN Strip Ontvoering (pagina -) Bijlage Overzichtskaarten (pagina 66-67) Tijdlijn (onderaan op pagina 68-79) Bronnen (pagina 68-7) Doelen Kennis:

Nadere informatie

Ontdek. ons zoute DNA. Zonder de scheepvaart geen Nederland. basisonderwijs 2015/2016

Ontdek. ons zoute DNA. Zonder de scheepvaart geen Nederland. basisonderwijs 2015/2016 Ontdek ons zoute DNA Zonder de scheepvaart geen Nederland basisonderwijs 2015/2016 Welkom in het scheepvaartmuseum amsterdam Ontdek Het leven aan boord van verschillende schepen, doe mee aan het havenspel

Nadere informatie

Klas 2: Revoluties en Slavernij

Klas 2: Revoluties en Slavernij Auteurs Laatst gewijzigd Licentie Webadres Joyce Landman ; ; 09 September 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62754 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

De week van Springmuis.

De week van Springmuis. De week van Springmuis. Vandaag is het verhaal verteld over Springmuis. Het verhaal is afkomstig van een legende van de Noord Amerikaanse vlakte-indianen. Het verhaal gaat over onzekerheid, het verlangen

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Manut vertrouwt op de Here God

Manut vertrouwt op de Here God Voorleesverhaal Manut vertrouwt op de Here God De achtjarige Manut uit Zuid-Soedan was buiten in de tuin aan het werk. Plotseling schrok Manut. Hij hoorde lawaai en het geluid van rennende paarden. Wat

Nadere informatie

Projectlijn A Meelopen met de Meute? Hellig Hart

Projectlijn A Meelopen met de Meute? Hellig Hart Les 4A Titel Thema Benodigdheden Doelstelling Net even iets anders Betrouwbaarheid: geloofwaardigheid Computer, printer, DVD fragment 2 en 3, werkblad 4A.1 en informatieblad 4A.1, achtergrondinformatie

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

TONEELSTUK Marama en de krokodillenrivier.

TONEELSTUK Marama en de krokodillenrivier. TONEELSTUK Marama en de krokodillenrivier. AKTE I Scène 1 In een Afrikaans dorpje staan wat hutjes en zijn de mensen bezig met alledaagse dingen: er wordt water gehaald, eten gemaakt, kinderen spelen buiten...

Nadere informatie

LESPAKKET DE VLIEGENDE HOLLANDER

LESPAKKET DE VLIEGENDE HOLLANDER @ LESPAKKET DE VLIEGENDE HOLLANDER ! inleiding Ik zal de Kaap ronden, Al moet ik blijven varen tot het einde der tijden! DE VLIEGENDE HOLLANDER Deze opdracht gaat over de legende van de Vliegende Hollander,

Nadere informatie

Rijksmuseum. Verslag. Maika Dijkstra

Rijksmuseum. Verslag. Maika Dijkstra Rijksmuseum Verslag Maika Dijkstra Wij zijn donderdag 14 januari naar het rijksmuseum geweest. We begonnen de dag gewoon in de klas. En we hebben ook nog een taalles gedaan. Om kwart voor elf zou de bus

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Het huis Anubis - Hoofdstuk 1

Het huis Anubis - Hoofdstuk 1 Het huis Anubis - Hoofdstuk 1 Het is 7 uur in de ochtend. Het is een dag nadat Nienke de traan van Isis aan Anchesenamon had gegeven. Nienke was al vroeg wakker, want ze kon niet meer slapen. Ze had weer

Nadere informatie

4.1 Leven van een slaaf

4.1 Leven van een slaaf Thema/ onderwerp: Verschillende soorten slaven 4.1 Leven van een slaaf Korte samenvatting van de leeractiviteit: De leerlingen maken kennis met de verschillende soorten slaven en kunnen een dag van één

Nadere informatie

Tijd van monniken en ridders Vroege Middeleeuwen. Tijd van jagers en boeren Prehistorie. - 3000 v C 500-1000

Tijd van monniken en ridders Vroege Middeleeuwen. Tijd van jagers en boeren Prehistorie. - 3000 v C 500-1000 jagers en boeren Prehistorie - 3000 v C monniken en ridders Vroege Middeleeuwen 500-1000 Grieken en Romeinen Oudheid -3000 v C - 500 n C steden en staten - Hoge en Late Middeleeuwen 1000 1500 ontdekkers

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

Groep 5 A. De kinderen uit de klas hebben verhalen geschreven over Sinterklaas en zwarte piet. Zwartepiet in Spanje doet alles andersom.

Groep 5 A. De kinderen uit de klas hebben verhalen geschreven over Sinterklaas en zwarte piet. Zwartepiet in Spanje doet alles andersom. Groep 5 A Juffrouw Helma & Juffrouw Monique De kinderen uit de klas hebben verhalen geschreven over Sinterklaas en zwarte piet. Zwarte piet zat pakjes in te pakken. Zwartepiet in Spanje doet alles andersom.

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Zakelijke gegevens: 1. Titel van het boek: De jongen in de gestreepte pyjama. 2. Het boek heeft geen ondertitel. 3. De auteur van het boek is John Boyne 4. Het

Nadere informatie

Opkomst en ondergang van de VOC

Opkomst en ondergang van de VOC Les 5 De eerste multinational ter wereld. presentatieopdracht 1 Een typisch VOC-schip: de fluit In een presentatie van 5 minuten geeft u antwoord op de vraag: Hoe heeft de scheepsbouwtechniek bijgedragen

Nadere informatie

LES6. De wegloper belonen. Sabbat. Zondag Lees Lees 'De wegloper. Teken Teken een gympie en. Leer Begin met het uit je hoofd

LES6. De wegloper belonen. Sabbat. Zondag Lees Lees 'De wegloper. Teken Teken een gympie en. Leer Begin met het uit je hoofd De wegloper belonen Sabbat Lees Lees Filemon 1 alvast door. Heb je er ooit over nagedacht van huis weg te lopen? Hoe zou dat zijn? Waar zou je naar toe gaan? Wat zou je kunnen doen? Onesimus bevond zich

Nadere informatie

Goede buren, eerlijk delen

Goede buren, eerlijk delen Kerk- en schooldienst Goede buren, eerlijk delen Zondag 15 november 2015 Dominee:. Simon de Kam Pianist: Timo vd Heuvel M.m.v. kinderen van de Kon. Julianaschool Pianospel Welkom en mededelingen (door

Nadere informatie

Krabbie Krab wordt Kapper

Krabbie Krab wordt Kapper E-boek Geschreven en Vormgeving Esther van Duin Copyright Esthers Atelier www.esthersatelier.nl email info@esthersatelier.nl Krabbie Krab wordt Kapper Krabbie krab was een kunstenaar. Hij maakte beelden

Nadere informatie

Het vreemde paard van Sinterklaas. door Nellie de Kok

Het vreemde paard van Sinterklaas. door Nellie de Kok Het vreemde paard van Sinterklaas door Nellie de Kok 1 Het vreemde paard van Sinterklaas door Nellie de Kok Samenvatting Als Sinterklaas in Nederland aankomt, wil hij dat Piedewiet zijn paard, Americo

Nadere informatie

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks De kerker met de vijf sloten Crista Hendriks Schrijver: Crista Hendriks Coverontwerp: Pluis Tekst & Ontwerp ISBN: 9789402126112 Crista Hendriks 2014-2 - Voor Oscar... zonder jou zou dit verhaal er nooit

Nadere informatie