Adviezen stimulatie taalontwikkeling

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Adviezen stimulatie taalontwikkeling"

Transcriptie

1 Adviezen stimulatie taalontwikkeling

2 2

3 Inhoud 1 Inleiding 4 2 Taalontwikkelingsniveau van uw kind Uw kind zegt nog geen woordjes Uw kind zegt een paar woordjes en de woordenschat 6 breidt zich uit 2.3 Uw kind maakt tweewoordzinnetjes Uw kind maakt eenvoudige drie- tot vijfwoordzinnetjes Uw kind spreekt moeilijk verstaanbaar 9 3. Informatie Websites Folders Boeken Vragen 11 3

4 Inleiding Leren praten is net als leren lopen: het ene kind leert het sneller dan het andere en het leerproces gaat met vallen en opstaan. Voor alle kinderen is het belangrijk dat er tegen hen gepraat wordt over dingen die op dat moment de belangstelling van het kind hebben. Bij een baby gaat het dan bijvoorbeeld over het rammelaartje dat hij in zijn handje heeft, bij een peuter over het autootje waarmee hij speelt en bij een kleuter over de tekening die hij maakt. De taal die de ouder of verzorger gebruikt, is eigenlijk vanzelfsprekend aangepast op wat het kind kan begrijpen. Het kind kan die woordjes en zinnetjes meestal zelf nog niet zeggen, maar door de eenvoudige taal die hij hoort, leert hij nieuwe woorden en leert tevens de taalregels te doorgronden. In deze folder staan adviezen voor ouders om de spraak- en taalontwikkeling van hun kind te ondersteunen. Hierbij nemen we het actieve taalontwikkelingsniveau van het kind als uitgangspunt. 4

5 2. Taalontwikkelingsniveau van uw kind 2.1 Uw kind zegt nog geen woordjes Luisteren is een voorwaarde voor de spraak- en taalontwikkeling. Maak luisteren interessant voor uw kind met behulp van geluidmakend speelgoed en door het maken van gekke geluidjes. Herhaal de klankjes die uw kind uit zichzelf maakt. Kijk uw kind hierbij aan en lach tegen uw kind. Zo stimuleert u uw kind om nog meer geluidjes te maken. Praat tegen uw kind terwijl u met hem bezig bent. Maak daarbij korte, eenvoudige, maar goede zinnen. Bijvoorbeeld: Daar ben ik weer! Kijk, nu doet papa even je sokjes aan. Klaar! Nu mag je met papa mee. Zing eenvoudige wiegeliedjes en kinderversjes. Neem uw kind op schoot en kijk elkaar daarbij aan. Maak de bewegingen die bij het liedje of versje horen. Vermijd overbodig achtergrondlawaai, zoals de radio of televisie. Dit geeft uw kind de kans geluidjes en woorden beter waar te nemen. Praat steeds over dingen die het kind kan waarnemen, niet over dingen die niet aanwezig zijn. Woorden en hun betekenissen worden het makkelijkst geleerd in het hier-en-nu en met concreet materiaal. Probeer elke poging die het kind doet om te communiceren te belonen met uw aandacht en begrip. Laat merken dat u uw kind begrepen heeft, ook al uit het kind zich met een gebaartje of een klank of is het woordje niet goed uitgesproken. U herhaalt of vertaalt het woordje of korte zinnetje dan rustig en duidelijk. Gebruik intonatie, spreek langzaam en verhoog uw stem om de aandacht van uw kind te trekken bij het zeggen van een woordje en herhaal het woordje vaak in verschillende contexten. Een voorbeeld: bij spelen bal, ja, daar komt de bal, kom we gaan de bal pakken en bij boekje kijken ik zie een bal. Waar is de bal? 5

6 2.2 Uw kind zegt een paar woordjes Gun uw kind voldoende tijd en geef het voldoende aandacht in zijn pogingen u in taal iets duidelijk te maken. Sluit met uw spreektaal aan bij wat uw kind kan begrijpen. Het begrip van uw kind is meestal iets verder ontwikkeld dan het spreken. Stel dat uw kind in één-woordzinnetjes praat dan kunt u het beste praten in korte zinnetjes van twee à drie woorden die uw kind al kent. Houd de taal die u gebruikt zo concreet mogelijk. Praat over wat een kind op dat moment ziet of doet. Maak er een gewoonte van om alle handelingen van taal te voorzien als u met uw kind bezig bent en gebruik daarbij zoveel mogelijk dezelfde woorden. Kinderen houden van vaste rituelen met de bijbehorende steeds terugkerende woordjes en zinnetjes of liedjes. Zing eenvoudige wiegeliedjes of kinderliedjes met uw kind. Neem uw kind op schoot en kijk elkaar aan. Als u de liedjes langzaam voor zingt, zult u merken dat uw kind er plezier in krijgt om mee te zingen. Begeleidende bewegingen en overdreven intonatie maken het onthouden makkelijker. U kunt uw kind ook uitlokken tot het aanvullen van zinnetjes bij plaatjes die het kind al vaak gezien heeft, bijvoorbeeld: Dit is een Kind: Koe. De koe staat in de Kind: wei. 6

7 2.3 Uw kind maakt tweewoordzinnetjes Het kind leert dat hij zich kan uitdrukken met behulp van taal. Hij begint plezier te beleven aan het praten met anderen. In deze fase kan het belangrijk zijn niet te snel genoegen te nemen met alleen maar gebaren. Luister naar wat uw kind te vertellen heeft en probeer uw kind te begrijpen. Door antwoord te geven en vragen te stellen ontstaan gesprekjes, zoals: Kind: Boek weg! Ouder: Ja, het boek is weg. Weet jij waar het boek is? Als het kind iets zegt waarbij hij de taal niet helemaal juist gebruikt, herhaal dit dan in de goede vorm en breidt eventueel uit, bijvoorbeeld: Kind: Niet hond! Ouder: Ja, dat is geen hond, dat is een leeuw. Zing liedjes met uw kind en moedig hem aan mee te zingen. Laat uw kind bijvoorbeeld het laatste woord aanvullen. Het onthouden gaat makkelijker met begeleidend bewegen. Bekijk plaatjesboeken en vertel er eenvoudige verhaaltjes bij, zoals: Dat meisje doet haar jasje aan. Het is koud buiten. Het sneeuwt. Wat gaat ze doen? Ja, ze gaat op de slee zitten. Praat over dingen die u samen ziet als u bijvoorbeeld op de fiets zit, op straat loopt of in het bos wandelt. Maak uw kind attent op dingen in de omgeving, bijvoorbeeld: Hoor je het vliegtuig? Kijk eens, een mooie bloem! 7

8 2.4 Uw kind maakt eenvoudige drie- tot vijfwoordzinnetjes Spreek rustig en duidelijk wanneer u met uw kind praat. Zo kan hij rustig en geconcentreerd luisteren en de verschillen horen tussen wat u zegt en hij zelf zegt. Neem niet de kindertaal over, maar blijf uw kind geduldig het goede voorbeeld geven. Herhaal de woorden op de goede manier zonder uw kind terecht te wijzen. Bijvoorbeeld: Kind: Mamma is tout! Moeder: Vind jij mamma stout? Plaag uw kind niet met zijn praten en lach hem niet uit als hij een woord nog niet goed uitspreekt of een zin nog niet goed vormt. Het gaat erom wat uw kind zegt, niet hoe hij het zegt. Neem de tijd om naar uw kind te luisteren en toon interesse door gericht vragen te stellen. Praat met uw kind over dingen die u samen ziet of doet. Lees regelmatig voor uit boekjes met veel plaatjes. Kinderen vinden het meestal fijn om regelmatig een bekend boek te bekijken. Zij kunnen na verloop van tijd uw zinnen aanvullen of zelf het verhaaltje vertellen. Zing liedjes met uw kind. Ook is het leuk om samen te luisteren naar een cd met kleuterliedjes. Dwing uw kind niet tot praten als hij daar geen zin in heeft. Kinderen herhalen en haperen vaak in deze periode van de taalontwikkeling. Dit is een normaal verschijnsel, dat meestal van voorbijgaande aard is. Geef uw kind de tijd om uit te spreken en laat merken dat u hem begrepen heeft. Het is in deze fase nog te moeilijk voor uw kind om al een gebeurtenis of een verhaal op een samenhangende manier te vertellen. Help uw kind door het stellen van vragen die het verhaal structureren, bijvoorbeeld: Ouder: En wat gebeurde er toen? Weet je nog wat er daarna gebeurde? 8

9 2.5 Uw kind spreekt moeilijk verstaanbaar Het kan wel tot een jaar of vijf duren, voordat uw kind alle spraakklanken goed kan uitspreken. Met name de /l/ en de /r/ zijn vaak lastig en ook de medeklinkercombinaties, zoals /str/, /kw/ en /gl/. Rustig spreken waarbij het kind uw mondbeeld goed kan zien, kan hem helpen de klanken onder de knie te krijgen. Ga na of uw kind goed hoort. Als u hier onzeker over bent, laat het dan onderzoeken door het audiologisch centrum van VUmc. Maak er een spelletje van om samen om de beurt geluiden te maken, bijvoorbeeld dierengeluiden, zoals zzzzz (bij), ssssss (slang), klakken (paard), snurken (varken), geluiden uit het dagelijks leven, zoals mmmm! (lekker), brrr (koud) en speelgeluiden als bwwww (met de lippen; auto) en pfff (band die leeg loopt). Corrigeer uw kind niet expliciet als hij een woord niet goed zegt, maar herhaal het woord rustig en duidelijk op de goede manier en laat merken dat u uw kind begrepen heeft. Als u uw kind niet kunt verstaan, zeg dan: Ik versta het niet goed. Kun je het nog een keer zeggen? Als hij dan onverstaanbaar blijft, zeg dan Sorry, maar ik kan je niet verstaan, kun je het ook anders zeggen of aanwijzen? ; als u dan begrijpt wat hij bedoelt, zegt u het woord rustig en duidelijk op de goede manier. Blijft hij onverstaanbaar? Probeer dan op een andere manier achter zijn bedoelingen te komen. Kijk samen naar plaatjesboeken en laat, als u zelf een paar keer de geluiden heeft voorgedaan, uw kind de geluiden aanvullen die bij de plaatjes horen. 9

10 3. Informatie 3.1 Websites: Informatie over taal en taalontwikkeling met voorbeelden, tips en verwijzing naar boeken/websites en instanties als ouders meer info willen. Allerlei informatie over de ontwikkeling van kinderen van baby tot en met de pubertijd. 3.2 Folders: Een kind met taal-/spraakproblemen, informatie over kinderen met taal-/ spraakproblemen. Bevat adviezen over hoe het kind geholpen kan worden. Herziene versie Federatie van Nederlandse Audiologische Centra (www.fenac.nl) Taalontwikkeling bij baby s, peuters en kleuters voor ouders met kinderen in de leeftijd van 0-4 jaar. Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie (NVLF) (www.kindentaal.nl). 3.3 Boeken: De taal van je kind, een uitgebreide beschrijving van de taalontwikkeling. M. Verrips, Kosmos Z&K, Utrecht/Antwerpen, ISBN Taalontwikkeling en taalstimulering van peuters en kleuters. S.M. Goorhuis-Brouwer, uitgeverij SWP, ISBN Praten doe je met z n tweeën. A. Manolson, NIZW uitgeverij, ISBN

11 3.4 vragen Als u nog vragen heeft, neem dan gerust contact op met het SpraakTaalteam van het Universitair Audiologisch Centrum VUmc. Telefoonnummer: (020)

12 VU medisch centrum januari

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd 0 tot 4 jaar

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd 0 tot 4 jaar ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND Leeftijd 0 tot 4 jaar Het leren praten van uw kind gaat vaak bijna vanzelf. Toch is er heel wat voor nodig voordat uw kind goed praat. Soms gaat het niet zo vlot met

Nadere informatie

Praten leer je niet vanzelf

Praten leer je niet vanzelf jeugdgezondheidszorg Praten leer je niet vanzelf... hier ben ik www.icare.nl Over de spraak-taalontwikkeling van kinderen van 0-4 jaar Praten gaat niet vanzelf, praten moet je leren. Een kind leert praten

Nadere informatie

Spraak-taal 0-1½ jaar

Spraak-taal 0-1½ jaar Spraak-taal 0-1½ jaar HOE LEERT EEN KIND PRATEN? Leren praten gaat vaak natuurlijk en vanzelf. De meeste ouders staan er niet bij stil. Het gaat stap voor stap, net als leren lopen. Het ene kind leert

Nadere informatie

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd vanaf 4 jaar

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd vanaf 4 jaar ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND Leeftijd vanaf 4 jaar Het leren praten van uw kind gaat vaak bijna vanzelf. Toch is er heel wat voor nodig voordat uw kind goed praat. Soms gaat het niet zo vlot met

Nadere informatie

Libra R&A locatie AC Tilburg/Breda. Samen praten

Libra R&A locatie AC Tilburg/Breda. Samen praten Libra R&A locatie AC Tilburg/Breda Samen praten Dit is een folder ter bevordering van de spraak- en taalontwikkeling bij kinderen. Niet bij alle kinderen komt het praten even makkelijk en vlug op gang.

Nadere informatie

TAAL IS LEUK. Adviezen om de taalontwikkeling te stimuleren

TAAL IS LEUK. Adviezen om de taalontwikkeling te stimuleren TAAL IS LEUK Adviezen om de taalontwikkeling te stimuleren 1 Inhoudsopgave Pagina Besteed extra aandacht aan de taal van uw kind 4 Adviezen die u kunt toepassen tijdens een gesprekje met uw kind 5 Maak

Nadere informatie

maakt (kirrende) geluidjes of brabbelt (tegen personen en speelgoed) begint steeds meer woorden te herhalen en (na) te zeggen

maakt (kirrende) geluidjes of brabbelt (tegen personen en speelgoed) begint steeds meer woorden te herhalen en (na) te zeggen Mondelinge taal 1 Spraak-taalontwikkeling Baby blauw maakt (kirrende) geluidjes of brabbelt (tegen personen en speelgoed) herhaalt geluidjes Dreumes brabbelt bij (eigen) spel oranje begint steeds meer

Nadere informatie

Taalontwikkeling bij baby s, peuters en kleuters

Taalontwikkeling bij baby s, peuters en kleuters Taalontwikkeling bij baby s, peuters en kleuters Voor ouders met kinderen in de leeftijd van 0 tot 4 jaar. Deze folder geeft u als ouder informatie over de normale taalontwikkeling van kinderen en biedt

Nadere informatie

Als praten niet vanzelf gaat

Als praten niet vanzelf gaat Libra R&A locatie AC Eindhoven Als praten niet vanzelf gaat Niet alle kinderen leren vanzelf goed praten. Daar kunnen verschillende oorzaken voor zijn. In deze folder leest u waar u op moet letten en wat

Nadere informatie

Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam!

Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam! Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam! Waarom zo vroeg beginnen? Baby s kunnen veel meer dan je denkt. Luisteren Vanaf de eerste dag luistert je baby naar jouw stem. Al begrijpt

Nadere informatie

TAALSTOORNIS KINDEREN: PROBLEMEN MET DE PRODUCTIE VAN SPRAAKKLANKEN

TAALSTOORNIS KINDEREN: PROBLEMEN MET DE PRODUCTIE VAN SPRAAKKLANKEN INFORMATIE VOOR OUDERS/VERZORGERS TAALSTOORNIS KINDEREN: PROBLEMEN MET DE PRODUCTIE VAN SPRAAKKLANKEN Meertaligheid en fonologische stoornis TAALSTOORNIS KINDEREN: PROBLEMEN MET DE PRODUCTIE VAN SPRAAKKLANKEN

Nadere informatie

Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden

Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden Communiceren doe je met zijn tweeën Deze folder is bedoeld voor de goedhorenden die in hun omgeving iemand kennen die slechthorend is, en voor slechthorenden

Nadere informatie

Mensen met afasie hebben moeite met taal, maar zij zijn niet gek!

Mensen met afasie hebben moeite met taal, maar zij zijn niet gek! Afasie Logopedie Afasie is een taalstoornis die ontstaat door schade aan de hersenen, bijvoorbeeld na een beroerte of CVA (hersenbloeding, herseninfarct). In deze folder leest u hoe afasie ontstaat en

Nadere informatie

Het is goed om een dagelijks ritueel te hebben, bv. even lezen en zingen voor het naar bed gaan.

Het is goed om een dagelijks ritueel te hebben, bv. even lezen en zingen voor het naar bed gaan. TIPS bij taal: Tips voor ouders van kinderen tussen 2-3 jaar: - Praat over een onderwerp en neem de tijd om te luisteren en te antwoorden. Breid het gesprek uit door informatie over het onderwerp toe te

Nadere informatie

Leren praten Turks. Colofon. Hart voor Brabant

Leren praten Turks. Colofon. Hart voor Brabant Colofon Uitgave : GGD Hart voor Brabant Oplage : 500 Datum : februari 2007 Illustraties : Hendriks van den Hout Druk : Graphiset bv, Uden Hart voor Brabant Leren praten Turks GGD Hart voor Brabant Postbus

Nadere informatie

Help uw kind bij het leren van taal. Een handleiding voor ouders en verzorgers

Help uw kind bij het leren van taal. Een handleiding voor ouders en verzorgers Help uw kind bij het leren van taal Een handleiding voor ouders en verzorgers De hoortoestellen van uw kind versterken alle omgevingsgeluiden Het doel van hoortoestellen bij een kind is dat het gegarandeerd

Nadere informatie

Introductie logopediepraktijk. Van brabbelen tot babbelen. Ons team van logopedisten. Doelstellingen informatieavond.

Introductie logopediepraktijk. Van brabbelen tot babbelen. Ons team van logopedisten. Doelstellingen informatieavond. Van brabbelen tot babbelen Introductie logopediepraktijk heeft vestigingen in Staphorst, Nieuwleusen, Oudleusen en Balkbrug. We werken in een team van 5 logopedisten. 8 oktober 2013 Pinkeltje Balkbrug

Nadere informatie

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de ouders Spraak- en taalstimulatie bij het jonge kind UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de ouders Spraak- en taalstimulatie bij het jonge kind UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de ouders Spraak- en taalstimulatie bij het jonge kind UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Mijlpalen in de spraak- en taalontwikkeling Begrijpen Uw kind.

Nadere informatie

Waar kunt u nu aan merken dat uw kind niet goed hoort of moeite heeft met luisteren?

Waar kunt u nu aan merken dat uw kind niet goed hoort of moeite heeft met luisteren? Horen en Luisteren Horen en luisteren Horen en luisteren zijn niet hetzelfde. Horen heeft te maken met de geluiden die het oor binnenkomen; luisteren heeft te maken met wat je met die geluiden doet. Om

Nadere informatie

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Inhoudsopgave Welkom Blz. 3 Wat zijn baby- en kindergebaren? Blz. 4 Voordat je begint Blz. 5 De eerste gebaren Blz. 6 & 7 Gebaren- tips Blz. 8 Veel gestelde

Nadere informatie

Terwijl uw kind niet kijkt, pakt u één van deze dingen op en maakt u er geluid mee. Uw kind zegt wat het hoort.

Terwijl uw kind niet kijkt, pakt u één van deze dingen op en maakt u er geluid mee. Uw kind zegt wat het hoort. Luisterspelletjes Welk geluid hoor je? Uw kind doet de ogen dicht of krijgt een blinddoek voor. U laat allerlei geluiden horen die het moet raden. Bijvoorbeeld: in de handen klappen, op de deur kloppen,

Nadere informatie

NAAM ORGANISATIE: KDV DE KNUFFEL ACTIVITEIT:

NAAM ORGANISATIE: KDV DE KNUFFEL ACTIVITEIT: ADRES: Kinderopvang Knuffel Machteld Versweyveld Columbiastraat 231 2030 Antwerpen NAAM ORGANISATIE: KDV DE KNUFFEL CONTACTGEGEVENS: 035413154 KDV.knuffel@stad.antwerpen.be ACTIVITEIT: TREFWOORDEN: VOORTDUREND

Nadere informatie

Afasie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Afasie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Afasie Afasie is een taalstoornis ontstaan door hersenletsel. Iemand met afasie heeft moeite met het uiten en het begrijpen van de taal. In deze brochure leest u wat afasie inhoudt en vindt u een aantal

Nadere informatie

PUK! Spelkaartjes behorende bij spelbord Pak een Puk!, thema Woordenschat & Taal.

PUK! Spelkaartjes behorende bij spelbord Pak een Puk!, thema Woordenschat & Taal. PUK! Spelkaartjes behorende bij spelbord Pak een Puk!, thema Woordenschat & Taal. # STEL MEDESPELER ENKELE GESLOTEN VRAGEN EN STEL ENKELE OPEN VRAGEN. LEUKE TAALACTIVITEIT BIJ HET THEMA HATSJOE! IS...

Nadere informatie

Meertalig opvoeden. Veronique de Vries Psychologe

Meertalig opvoeden. Veronique de Vries Psychologe Meertalig opvoeden Veronique de Vries Psychologe Wat: Opvoeders van kinderen tussen 0 en 12 jaar ondersteunen. Hoe: Adviesgesprekken, infomomenten, thuisbegeleiding, ouder- en kindtrainingen, dag- en/of

Nadere informatie

Afasie. Wat is afasie? Hoe ontstaat afasie?

Afasie. Wat is afasie? Hoe ontstaat afasie? LOGOPEDIE Afasie Afasie Afasie is een taalstoornis die ontstaat door schade aan de hersenen, bijvoorbeeld na een beroerte. In deze folder leest u hoe afasie ontstaat en wat de effecten ervan zijn op het

Nadere informatie

Inhoud van de avond. Even voorstellen Gastspreker Hilde van der Vegt 0-1 jaar 1-2 jaar 2-3 jaar 3-4 jaar

Inhoud van de avond. Even voorstellen Gastspreker Hilde van der Vegt 0-1 jaar 1-2 jaar 2-3 jaar 3-4 jaar LOGOPEDIEPRAKTIJK BRUNINK LOGOPEDISCH SPECTRUM REGIO OOST LOGOPEDIEPRAKTIJK NOUWELS LOGOPEDIEPRAKTIJK OOSTERLAAR Inhoud van de avond Even voorstellen Gastspreker Hilde van der Vegt 0-1 jaar 1-2 jaar 2-3

Nadere informatie

PRAATPRET DOE EN PRAAT BOEKJE VOOR THUIS

PRAATPRET DOE EN PRAAT BOEKJE VOOR THUIS PRAATPRET DOE EN PRAAT BOEKJE VOOR THUIS Thema 1: Ik (lichaam/familie) Dit boekje is van:................. Logo gemeente Auteursteam Projectgroep Kinderklanken & Peuterpraat Margriet van Engen Maaike Preijde

Nadere informatie

Stotteren Logopedie Postadres Bezoekadres

Stotteren Logopedie Postadres Bezoekadres Stotteren Logopedie Colofon Dit is een uitgave van gemeente De Ronde Venen Postbus 250 3640 AG Mijdrecht T 0297 29 16 16 E gemeente@derondevenen.nl Deze folder is er om u zo helder en duidelijk mogelijk

Nadere informatie

s Speel- & Leerbrief

s Speel- & Leerbrief Pedagogisch werken met plezier s Speel- & Leerbrief èche anst met haar vriendjes dag juf, tot morgen! Illustraties Dick Bruna copyright Mercis bv, 1953-2015 dag nijntje, tot de volgende keer! SEPTEMBER

Nadere informatie

TALEN JE LEVEN! Informatie over meertalig opvoeden voor ouders en opvoeders

TALEN JE LEVEN! Informatie over meertalig opvoeden voor ouders en opvoeders TALEN JE LEVEN! Informatie over meertalig opvoeden voor ouders en opvoeders Talen kleuren je leven! Groei je op met meer dan één taal? Kun je in verschillende situaties meer dan één taal gebruiken of spreken?

Nadere informatie

Tijdens de video- hometraining worden verschillende begrippen gebruikt. In de bijlage geven we een korte omschrijving van deze begrippen.

Tijdens de video- hometraining worden verschillende begrippen gebruikt. In de bijlage geven we een korte omschrijving van deze begrippen. Bijlage 11 Voorbeeld informatie VHT: Bouwstenen voor geslaagd contact Informatie Video - hometraining Belangrijke begrippen initiatieven herkennen volgen ontvangstbevestiging beurt verdelen leidinggeven

Nadere informatie

Nieuws. Flits 2 oktober 2013 Jaargang 05 NieuwsFlits 3

Nieuws. Flits 2 oktober 2013 Jaargang 05 NieuwsFlits 3 2 oktober 2013 Jaargang 05 Nieuws 3 Infobrief Bij deze Nieuws treft u een infobrief van de groep(en) van w kind(eren) aan. In deze infobrief staan de belangrijkste zaken die het komende schooljaar spelen

Nadere informatie

Een leuke avond beleven èn bijdragen aan activiteiten op school?

Een leuke avond beleven èn bijdragen aan activiteiten op school? Geachte ouders In deze laatste nieuwsbrief voor de herfstvakantie treft u vooral informatie aan van buiten de school. De informatie is echter leuk, belangrijk en interessant genoeg om te plaatsen. Alvast

Nadere informatie

LEESTIP. Speel- & Leerbrief MEI 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar ZE KOMEN VOOR DE VRIENDJES! MEI 2015.

LEESTIP. Speel- & Leerbrief MEI 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar ZE KOMEN VOOR DE VRIENDJES! MEI 2015. Pedagogisch werken met plezier s Speel- & Leerbrief MEI 2015 ZE KOMEN VOOR DE VRIENDJES! Als je aan kinderen in de kinderopvang vraagt wat ze er leuk vinden, klinkt het steevast: de andere kinderen. De

Nadere informatie

Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt. Verslavingspreventie Mondriaan

Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt. Verslavingspreventie Mondriaan Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt Verslavingspreventie Mondriaan Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Alle ouders hebben het beste voor met hun kinderen. Ouders vragen

Nadere informatie

Peuterspeelzaal Viooltjes Stockholm 1 3124 SG Schiedam 06-44726350. violierkids@komkids

Peuterspeelzaal Viooltjes Stockholm 1 3124 SG Schiedam 06-44726350. violierkids@komkids Themabrief Wij gaan voorlezen Maart en april 2014 Peuterspeelzaal Viooltjes Stockholm 1 3124 SG Schiedam 06-44726350 violierkids@komkids Wat willen wij? In het begin van de zomer gaan wij in de peuterspeelzaal

Nadere informatie

BROCHURE:-LEZEN? JA-GRAAG!-

BROCHURE:-LEZEN? JA-GRAAG!- -! BROCHURE:-LEZEN? JA-GRAAG!- Lezen? ja graag! Kinderen lezen tegenwoordig veel minder, vinden lezen lastig of beginnen er niet eens aan. Misschien lijkt het lezen van een boek teveel op een schoolopdracht,

Nadere informatie

Introductie logopediepraktijk. Van brabbelen tot babbelen. Doelstellingen informatieavond. Team Nouwels Logopedie. Inhoud informatieavond 29-5-2014

Introductie logopediepraktijk. Van brabbelen tot babbelen. Doelstellingen informatieavond. Team Nouwels Logopedie. Inhoud informatieavond 29-5-2014 Van brabbelen tot babbelen Introductie logopediepraktijk heeft vestigingen in Staphorst, Nieuwleusen, Oudleusen en Balkbrug. We werken in een team van 5 logopedisten. 26 mei 2014 Doomijn Nieuwleusen Team

Nadere informatie

Communicatie bij afasie

Communicatie bij afasie Communicatie bij afasie Informatie voor patiënten en naasten F0802-3560 februari 2011 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Afasie Informatie voor familieleden. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Afasie Informatie voor familieleden. Ziekenhuis Gelderse Vallei Afasie Informatie voor familieleden Ziekenhuis Gelderse Vallei Een van uw naasten is in de afgelopen periode opgenomen in Ziekenhuis Gelderse Vallei. Er is door de logopedist een afasie geconstateerd.

Nadere informatie

Speel- & Leerbrief oktober 2014 1

Speel- & Leerbrief oktober 2014 1 Pedagogisch werken met plezier s Speel- & Leerbrief oktober 2014 Samen eten Wat thuis niet altijd meer lukt, gebeurt in de opvang nog standaard: gezamenlijk aan tafel eten. Het is onbetwist een zinvol

Nadere informatie

De Puk-poster. Goed voorbeeldgedrag. Een baby ontwikkelt zich razendsnel. Vaak lijkt. dit vanzelf te gaan. Toch is het belangrijk om ook

De Puk-poster. Goed voorbeeldgedrag. Een baby ontwikkelt zich razendsnel. Vaak lijkt. dit vanzelf te gaan. Toch is het belangrijk om ook Ontwikkeling van baby s stimuleren met de Puk-poster Auteur: Natasja van Lier Een baby ontwikkelt zich razendsnel. Vaak lijkt dit vanzelf te gaan. Toch is het belangrijk om ook de ontwikkeling van baby

Nadere informatie

Zindelijk worden. De hele dag droog blijven. Positief opvoeden Drenthe

Zindelijk worden. De hele dag droog blijven. Positief opvoeden Drenthe Zindelijk worden De hele dag droog blijven Positief opvoeden Drenthe Zindelijk worden De hele dag droog blijven Elke ouder is blij als er geen luiers meer op het boodschappenlijstje staan. Het betekent

Nadere informatie

Daarom! Waarom? themadossier THEM A 1: Van brabbelen naar babbelen...

Daarom! Waarom? themadossier THEM A 1: Van brabbelen naar babbelen... Waarom? Daarom! themadossier Naar bed, naar bed, zei Duimelot. Eerst nog wat eten zei Likkepot. Waar moet ik dat halen, zei Lange Lijs. Uit grootmoeders kastje, zei Ringeling. Dan zal ik verklappen, zei

Nadere informatie

Dysartrie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Dysartrie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Dysartrie Dysartrie is een spraakstoornis ten gevolge van een neurologische aandoening. Iemand met een dysartrie heeft moeite om verstaanbaar te spreken. In deze folder leest u wat dysartrie inhoudt en

Nadere informatie

Informatieboekje (voor)lezen

Informatieboekje (voor)lezen Informatieboekje (voor)lezen Welkom op basisschool Het Mozaïek Algemeen Uw kind is in een ontwikkelingsfase gekomen waarbij hij/zij met regelmaat in contact komt te staan met andere kinderen / volwassenen.

Nadere informatie

s Speel- & Leerbrief Marja Baeten Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar OKTOBER 2015 VOORLEZEN GAAT NOOIT VERLOREN

s Speel- & Leerbrief Marja Baeten Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar OKTOBER 2015 VOORLEZEN GAAT NOOIT VERLOREN Pedagogisch werken met plezier s Speel- & Leerbrief OKTOBER 2015 VOORLEZEN GAAT NOOIT VERLOREN Kinderen die elke dag vijftien minuten worden voorgelezen, horen ruim 1,1 miljoen woorden per jaar. Dat is

Nadere informatie

Trainingen/Workshops baby- en kindergebaren

Trainingen/Workshops baby- en kindergebaren Trainingen/Workshops baby- en kindergebaren 1 Trainingen/Workshops baby- en kindergebaren Wat is baby- en kindgebaren Babygebaren* is het ondersteunen van de gesproken taal met gebaren. Een baby kan gemiddeld

Nadere informatie

Acht leesadviezen voor thuis

Acht leesadviezen voor thuis Acht leesadviezen voor thuis Advies1 Advies 2 Advies 3 Advies 4 Advies 5 Advies 6 Advies 7 Advies 8 Overleg met uw kind over de tijdstippen waarop er het best kan worden ge. Als uw kind daarin inbreng

Nadere informatie

Omgaan met zichzelf, 2-4;6 jaar

Omgaan met zichzelf, 2-4;6 jaar Omgaan met zichzelf, 2-4;6 jaar Eigen wil wordt sterker. Ontdekt dat het invloed op de omgeving kan uitoefenen. Zegt bij alles nee. Wil alles zelf doen. Is blij als het iets kan. Wordt driftig als iets

Nadere informatie

Afasie en logopedie informatie voor naasten/familie

Afasie en logopedie informatie voor naasten/familie Afasie en logopedie informatie voor naasten/familie Inhoud Afasie, wat is dat en hoe kunt u er mee om gaan? 5 Taalproblemen 6 Hoe ervaren afasiepatiënten de moeilijkheden zelf? 7 Hoe kunt u het beste omgaan

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 2 Deel 1 Beïnvloeden van gedrag - Zeg wat je doet en doe wat je zegt - 3 Interactie Het gedrag van kinderen is grofweg in te delen in gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Gewenst gedrag is gedrag dat we

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Lesbrief 18. Voor het eerst naar school

Thema Kinderen en school. Lesbrief 18. Voor het eerst naar school Thema Kinderen en school. Lesbrief 18. Voor het eerst naar school brengt zijn dochter Ama voor het eerst naar school. Hij praat met de juf. Ama is al op een peuterspeelzaal geweest. Is Ama verlegen? Wat

Nadere informatie

Baby-lichaamstaal. Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301

Baby-lichaamstaal. Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301 Baby-lichaamstaal Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301 Inleiding Via deze folder vertellen we u wat over de lichaamssignalen die uw baby geeft: baby-lichaamstaal is méér

Nadere informatie

Dysartrie bij volwassenen

Dysartrie bij volwassenen Dysartrie bij volwassenen Inleiding U bent door uw huisarts of specialist doorverwezen naar de logopedist voor de behandeling van uw spraakstoornis dysartrie. In deze folder wordt u uitgelegd wat dysartrie

Nadere informatie

Informatiebrochure Apraxie

Informatiebrochure Apraxie Informatiebrochure Apraxie UZ Leuven 2 Beste familie, deze informatiebrochure bieden wij u aan naar aanleiding van de spraak-, taal - en/of slikproblemen die uw familielid momenteel ondervindt. In deze

Nadere informatie

Voorlezen is leuk en nuttig. Maar hoe doe je dat eigenlijk, goed voorlezen? Hieronder vindt u de belangrijkste tips en trucs.

Voorlezen is leuk en nuttig. Maar hoe doe je dat eigenlijk, goed voorlezen? Hieronder vindt u de belangrijkste tips en trucs. R.K. Basisschool Anselderlaan 10 6471 GL Eygelshoven Tel: 045-5351434 De fijne kneepjes van het voorlezen Voorlezen is leuk en nuttig. Maar hoe doe je dat eigenlijk, goed voorlezen? Hieronder vindt u de

Nadere informatie

Slaapwel baby. Hoeveel slaapt een baby?

Slaapwel baby. Hoeveel slaapt een baby? Slaapwel Slaapwel baby Net zoals volwassenen slapen ook niet alle kinderen even gemakkelijk of regelmatig. In deze brochure vind je meer informatie over goede slaapgewoontes en krijg je tips voor een gezonde

Nadere informatie

Het Pad van de Taal. By Dr. Lin Day, Baby Sensory

Het Pad van de Taal. By Dr. Lin Day, Baby Sensory Het Pad van de Taal By Dr. Lin Day, Baby Sensory Het onder de knie krijgen van de taal en het spraakvermogen zijn complexe vaardigheden. Toch zijn baby s, lang voordat ze zelf kunnen praten, in staat om

Nadere informatie

U kunt zich voorstellen dat plotseling wakker worden in Frankrijk iets minder grote problemen veroorzaakt voor het

U kunt zich voorstellen dat plotseling wakker worden in Frankrijk iets minder grote problemen veroorzaakt voor het Afasie Inleiding Als gevolg van een hersenbeschadiging kan een patiënt te maken krijgen met communicatieproblemen. Deze beperken hem/haar in het uitwisselen van gedachten, wensen en gevoelens. Op de afdeling

Nadere informatie

voor Maatschappelijk Werkers en Ouderconsulenten

voor Maatschappelijk Werkers en Ouderconsulenten voor Maatschappelijk Werkers en Ouderconsulenten Maatschappelijk werkers en ouderconsulenten kunnen aan de hand van TOLK praten met je kind!: Ouders bewust maken van het belang van veel praten. Ouders

Nadere informatie

pedagogisch werken met plezier Wat schattig! Marja Baeten Redactie PIPPO

pedagogisch werken met plezier Wat schattig! Marja Baeten Redactie PIPPO pedagogisch werken met plezier s Speel- & Leerbrief mei 2011 Wat schattig! Aapje Pippo met een jong poesje. Ik wed dat heel veel PIPPOlezers bij het zien ervan schattig zeggen. Veel jonge kinderen zullen

Nadere informatie

Wegwijzertje. Bij wie hoor jij?

Wegwijzertje. Bij wie hoor jij? Wegwijzertje Website: www.wegwijzer.pcboapeldoorn.nl Mail: wegwijzer@pcboapeldoorn.nl Nieuwsbrief nummer 3 3 oktober 2013 Bij wie hoor jij? Ik hoor bij m n klas, ik kom elke dag binnen daar zitten mijn

Nadere informatie

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen. Bidden Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.nl en kinderactiviteiten www.lambertuskerk-rotterdam.nl

Nadere informatie

Mijn computer is leuk

Mijn computer is leuk Handleiding Mijn computer is leuk Ouders praten samen over computers, kinderen en opvoeding Pharos, 2014 Marjolijn van Leeuwen INHOUDSOPGAVE Inleiding blz. 3 De themabijeenkomst blz. 5 Thema 1, oefeningen

Nadere informatie

kalender 2012 Kant-en-klare tips voor klare taal

kalender 2012 Kant-en-klare tips voor klare taal kalender 2012 Kant-en-klare tips voor klare taal Schakel niet te snel over op een andere taal. Wees geduldig. Laat blijken dat je de inspanning van de anderstalige apprecieert. Geef oefenkansen. Een anderstalige

Nadere informatie

LEESTIP. Speel- & Leerbrief JUNI 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar BABY S ZIJN OVERAL JUNI 2015.

LEESTIP. Speel- & Leerbrief JUNI 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar BABY S ZIJN OVERAL JUNI 2015. Pedagogisch werken met plezier s Speel- & Leerbrief JUNI 2015 BABY S ZIJN OVERAL Kinderen die PIPPO lezen, zien vaak baby s om zich heen. Natuurlijk in de kinderopvang maar ook omdat vriendjes of zijzelf

Nadere informatie

Lesmap bij de voorstelling

Lesmap bij de voorstelling Lesmap bij de voorstelling Voorbereiding op het theaterbezoek Afhankelijk van de leeftijd van de kinderen en hun achtergrond, kan het nuttig zijn om het theaterbezoek met hen voor te bereiden. Voor jonge

Nadere informatie

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN 30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN Alle kinderen die wij gevraagd hebben om een tip voor jullie hebben gezegd: blijf je vertrouwen in mij tonen, behandel me niet als een

Nadere informatie

taal portfolio Taalportfolio 9+

taal portfolio Taalportfolio 9+ taal portfolio Taalportfolio 9+ Inhoud bladzijde 3 bladzijde 4 bladzijde 5 bladzijde 8 bladzijde 11 bladzijde 12 bladzijde 13 Jouw naam en school Welke taal of dialect spreek je met wie Wat kun je in de

Nadere informatie

Omgang met uw baby Tips en adviezen

Omgang met uw baby Tips en adviezen Omgang met uw baby Tips en adviezen Afdeling fysiotherapie Uw baby mag met u mee naar huis. Dit is een vreugdevolle en ook spannende gebeurtenis. Spannend omdat u nu zelf de zorg voor uw kindje op u gaat

Nadere informatie

pedagogisch werken met plezier Marja Baeten, redactie PIPPO

pedagogisch werken met plezier Marja Baeten, redactie PIPPO pedagogisch werken met plezier s Speel- & Leerbrief februari 2011 Leren doen door nadoen Eindelijk ook iets voor baby s Nadat in januari de eerste PIPPO Speel- & Leerbrief in vernieuwde formule verscheen,

Nadere informatie

Bekijk het maar! met Suus & Luuk

Bekijk het maar! met Suus & Luuk Bekijk het maar! met Suus & Luuk Richtlijnen voor taal en sociaal emotionele ontwikkeling die gebruikt kunnen worden in het werken met Bekijk het maar! met Suus & Luuk Taal Midden peuters (ca. 3 jaar)

Nadere informatie

Marja Baeten. Speel- & Leerbrief. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar. houden van! redactie PIPPO

Marja Baeten. Speel- & Leerbrief. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar. houden van! redactie PIPPO Pedagogisch werken met plezier s 1-3 jaar pa pluis jaargang 26 - januari 9 2015-3,95 - P-50954 a Max vindt om! de liefste maandblad voor peuters Een heel boekje over houden van! bv, 1953-2015 copyright

Nadere informatie

Tips voor aanvankelijk technisch lezen (groep 3)

Tips voor aanvankelijk technisch lezen (groep 3) Leestips Tips voor aanvankelijk technisch lezen (groep 3) In groep 3 krijgt je kind gerichte leesinstructie. Hij leert dat woorden uit letters bestaan en dat aan al deze letters een bepaalde klank vastzit.

Nadere informatie

ACTIVITEIT. Tuinkers in een eierdop

ACTIVITEIT. Tuinkers in een eierdop THEMA: BUITEN IN DE NATUUR s Speelbrief APRIL 2016 In PIPPO april zaait aapje Pippo radijsjes in zijn moestuin, kopen Beertje Bruin en Papa Beer een bos bloemen voor Mama Beer, zoekt Muisje Meisje met

Nadere informatie

Tips bij slechthorendheid

Tips bij slechthorendheid Libra R&A Audiologie Tips bij slechthorendheid Deze folder is bedoeld voor mensen die met elkaar in gesprek willen gaan en waarbij een van de gesprekspartners slechthorend is. Technische hulpmiddelen,

Nadere informatie

4 Denken. in het park een keer gebeten door een hond. Als Kim een hond ziet wil ze hem graag aaien. Als

4 Denken. in het park een keer gebeten door een hond. Als Kim een hond ziet wil ze hem graag aaien. Als 4 Denken In dit hoofdstuk vertellen we hoe jij om kan gaan met je gedachten. Veel gedachten maak je zelf. Ze bepalen hoe jij je voelt. We geven tips hoe jij jouw gedachten en gevoelens zelf kunt sturen.

Nadere informatie

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN. Wijs ze op. www.lereniseenmakkie.nl. en de online coach.

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN. Wijs ze op. www.lereniseenmakkie.nl. en de online coach. 30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN Wijs ze op en de online coach. Vermijd stressverhoging: dat blokkeert het leren nog meer. Wijs je kind steeds weer op wat het al wel

Nadere informatie

SPRAAK-, STEM- EN TAALSTOORNISSEN BIJ KINDEREN

SPRAAK-, STEM- EN TAALSTOORNISSEN BIJ KINDEREN SPRAAK-, STEM- EN TAALSTOORNISSEN BIJ KINDEREN 541 Inleiding U bent op de polikliniek Keel-, Neus- en Oorheelkunde wegens spraak- of stemproblemen van uw kind. Kinderen die slecht spreken kunnen zich vaak

Nadere informatie

Luisteren: muziek (A2 nr. 3)

Luisteren: muziek (A2 nr. 3) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U

Nadere informatie

Gastouderbureau MijnGastouderopvang

Gastouderbureau MijnGastouderopvang Hoe gaat het met mijn gast- of oppaskind? Gastouderbureau MijnGastouderopvang Observatielijst voor de ontwikkeling van kinderen in de gastouderopvang Iedere gastouder kent 'haar' gastkind na tijdje behoorlijk

Nadere informatie

Over peuters en kleuters

Over peuters en kleuters Over peuters en kleuters Even terugdenken aan onze eigen puberteit Stemmingswisselingen Boos worden om niets Ruzie maken over niets Met de deuren slaan voor aandacht Experimenteergedrag Grenzen af tasten

Nadere informatie

Welke voorkeur heb jij?

Welke voorkeur heb jij? Pedagogische vaardigheden: Welke voorkeur heb jij? Als pedagogisch medewerker maak je in de omgang met de kinderen in jouw groep gebruik van verschillende pedagogische vaardigheden. Wat zijn jouw voorkeursvaardigheden

Nadere informatie

Introductie logopediepraktijk. Van brabbelen tot babbelen. Doelstellingen informatieavond. Ons team van logopedisten.

Introductie logopediepraktijk. Van brabbelen tot babbelen. Doelstellingen informatieavond. Ons team van logopedisten. Van brabbelen tot babbelen Introductie logopediepraktijk heeft vestigingen in Staphorst, Nieuwleusen, Oudleusen en Balkbrug. We werken in een team van 5 logopedisten. 12-02-2014 Pinkeltje Balkbrug Ons

Nadere informatie

VoorleesExpress. Samen met ouders aan de slag. Praktische tips

VoorleesExpress. Samen met ouders aan de slag. Praktische tips VoorleesExpress Samen met ouders aan de slag Praktische tips Samen met ouders aan de slag Ouders betrekken bij het voorlezen Je gaat straks via de VoorleesExpress twintig weken voorlezen bij een of meerdere

Nadere informatie

dit ben ik Mijn naam is: Ik ga op (datum) naar de basisschool.

dit ben ik Mijn naam is: Ik ga op (datum) naar de basisschool. (logo peuterspeelzaal) OVERDRACHT PEUTER - KLEUTER Mijn naam is: dit ben ik Ik ga op (datum) naar de basisschool. Ik speel het liefst met..(speelgoed, binnen / buiten) en ik heb veel belangstelling voor..

Nadere informatie

Pedagogische leidraad Robinson Kinderopvang B.V.

Pedagogische leidraad Robinson Kinderopvang B.V. Pedagogische leidraad Robinson Kinderopvang B.V. Deze pedagogische wegwijzer van Robinson geeft belangrijke informatie over de wijze waarop wij mij de zorg voor kinderen omgaan. Wat kunt u van ons verwachten?

Nadere informatie

Een spreekbeurt houden

Een spreekbeurt houden Een spreekbeurt houden Groep 4 gaat voor het eerst een spreekbeurt voorbereiden en houden. Moeilijk? Eng? Voor veel kinderen is praten met de groep als publiek wel lastig. De een maakt zich er drukker

Nadere informatie

DEMO. Voornaam. Achternaam. Geboortedatum. Gezinssamenstelling. Plaats in kinderrij. Levensbeschouwing. Nationaliteit ouders. In Nederland sinds

DEMO. Voornaam. Achternaam. Geboortedatum. Gezinssamenstelling. Plaats in kinderrij. Levensbeschouwing. Nationaliteit ouders. In Nederland sinds BASIS observatieformulier PEUTERPRAAT GEGEVENS KIND Voornaam Achternaam Geboortedatum Geslacht Jongen/Meisje Gezinssamenstelling Plaats in kinderrij Levensbeschouwing Nationaliteit ouders In Nederland

Nadere informatie

Logopedie na een beroerte

Logopedie na een beroerte Logopedie na een beroerte Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2011 pavo 0473 Inleiding Veel mensen hebben na een beroerte problemen met praten of slikken. De neuroloog regelt dat u hiervoor naar de logopedist

Nadere informatie

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Trainershandleiding Brugklas Bikkels versie 2014 Inhoudsopgave Introductie Organiseer je training Praktische tips De werkmap Powerpoint presentatie Ouderbrieven Draaiboek Bijeenkomst 1 Bijeenkomst 2 Bijeenkomst

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier vierjarigen

Aanmeldingsformulier vierjarigen Aanmeldingsformulier vierjarigen Gegevens van Uw kind Achternaam: Roepnaam:. Voornamen: Jongen / Meisje Geboortedatum: Geboorteland:. Adres:.. Woonplaats:... Geboorteplaats. Nationaliteit:. Postcode:....

Nadere informatie

Logopedie Sophie Gortzak maart 2010

Logopedie Sophie Gortzak maart 2010 Logopedie Sophie Gortzak maart 2010 Inleiding Ik doe mijn werkstuk over logopedie omdat ik het een interessant onderwerp vond en mijn moeder is logopedist. Mijn hoofdstukken zijn: 1Wat is logopedie? 2Wie

Nadere informatie