HierTag: een hiërarchisch en taggebaseerd bestandssysteem. Ontwerp en implementatie.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HierTag: een hiërarchisch en taggebaseerd bestandssysteem. Ontwerp en implementatie."

Transcriptie

1 HierTag: een hiërarchisch en taggebaseerd bestandssysteem. Ontwerp en implementatie. Auteur: Karel Marissens Promotor: Philippe Van Laethem Studierichting: Toegepaste Informatica Afstudeerrichting Netwerken Academiejaar:

2

3 HierTag: een hiërarchisch en taggebaseerd bestandssysteem. Ontwerp en implementatie. Auteur: Karel Marissens Promotor: Philippe Van Laethem Studierichting: Toegepaste Informatica Afstudeerrichting Netwerken Academiejaar:

4 Synopsis De laatste jaren neemt de hoeveelheid bestanden en informatie die een computergebruiker bijhoudt steeds meer toe. Deze bestanden worden gesorteerd in een hiërarchie, een boomstructuur. Elk bestand krijgt hierbinnen een vaste plaats. Een hiërarchisch bestandssysteem zorgt voor deze opslag. Hoe meer data erbij komen, hoe moeilijker het wordt deze terug te vinden. Daarom wordt er op zoek gegaan naar andere methodes voor het organiseren van informatie. Met de opkomst van Web 2.0 is het taggen van data populairder geworden. Tags, beschrijvende kernwoorden, worden geassocieerd met data. Achteraf kunnen de data teruggevonden worden door te zoeken op basis van deze tags. Eén van de eerste websites die dit idee succesvol toepaste is Delicious (www.del.icio.us), een 'social bookmarking' website waarbij bladwijzers online kunnen bijgehouden worden. Deze worden niet gesorteerd in mappen, maar worden getagd. Door tags te combineren kan gezocht worden naar bladwijzers. Andere bekende websites die het concept van tagging gebruiken zijn Flickr (www.flickr.com), een website voor het online plaatsen van foto's, YouTube (www.youtube.com), Last.fm (www.last.fm) en Gmail (www.gmail.com). Zou dit idee uitgebreid kunnen worden naar een systeem voor het beheer van alle bestanden op een computer? Bij onderzoek bleken al een aantal taggebaseerde bestandssystemen te bestaan. Voorbeelden hiervan zijn DBFS en Tagsistant. Er bleken echter ook een aantal nadelen verbonden te zijn aan dergelijke bestandssystemen. Bestanden hebben geen vaste plaats meer maar kunnen teruggevonden worden door het combineren van tags. De gebruiker moet dus altijd zoeken naar de bestanden. Mensen hebben echter graag vaste logische structuren. Het overzicht over de bestanden vervalt bij een taggebaseerd bestandssysteem. Hierdoor ontstond het idee om een hiërarchisch en taggebaseerd bestandssysteem te combineren. Ook dit soort bestandssystemen bestond reeds. Voorbeelden hiervan zijn Stratus, XTagFS en Leap. Deze systemen werken echter naast de bestaande hiërarchie. Leap bijvoorbeeld is een applicatie waarbinnen bestanden getagd kunnen worden. De tagfunctionaliteit is echter enkel beschikbaar binnen de applicatie zelf. Deze is volledig afwezig in bijvoorbeeld dialoogvensters voor het openen en opslaan van bestanden. Het ontbrak de bestaande oplossingen dus aan een zekere mate van integratie met de hiërarchie. Dit probeert HierTag op te lossen. HierTag behoudt de hiërarchie maar voegt in elke map enkele speciale submappen toe waarmee aan bestanden tags kunnen toegekend worden of terug verwijderd worden en waarmee gezocht kan worden op basis van tags naar bestanden in de map van waaruit de zoekmap geopend wordt. Binnen deze zoekopdracht kunnen tags gecombineerd worden met de operatoren and, or en combine_with. Heel dit systeem is geïmplementeerd als een hiërarchie. Tags en operatoren worden voorgesteld als mappen. Zoeken op basis van tags komt dus overeen met het achtereenvolgens openen van mappen. Aangezien HierTag werkt via een hiërarchie werkt het samen met om het even welke bestandsbeheer-applicatie en is het ook beschikbaar in dialoogvensters voor het openen en opslaan van bestanden. HierTag is geschreven in Python en gebruikt een Xapian database voor het opslaan van de relaties tussen bestanden en tags. Voor de implementatie van het bestandssysteem zelf werd FUSE gebruikt. 2

5 Voorwoord Graag wil ik alle mensen bedanken die mij geholpen hebben gedurende het verloop van mijn bachelorproef. Hiertoe behoren onder andere mijn promotor dhr. Philippe Van Laethem en verscheidene leden van de FUSE en Xapian mailinglijst. 3

6 Inhoudsopgave Inleiding Wat is een bestandssysteem? Soorten bestandssystemen Hiërarchische bestandssystemen Nadelen Voorbeelden Taggebaseerde bestandssystemen Nadelen Voorbeelden Combinaties van hiërarchische en taggebaseerde bestandssystemen Nadelen Voorbeelden HierTag: integratie van een hiërarchisch en taggebaseerd bestandssysteem Hiërarchie Tags toevoegen Tags verwijderen Tags hernoemen Zoeken op basis van tags Resultaatbestanden weergeven Tagselecties opstellen Up to date houden van de bestandslijst Eenvoudige back-ups Installatie van HierTag Technische aanpak Programmeertaal: Python Bestandssysteem: FUSE FUSE API Python bindings Database RDBMS Xapian Beperkingen Caching door bestandsbeheer-applicaties Tags verdwijnen na aanpassing bestand door sommige applicaties Resultaatbestanden aanpassen lukt niet met bepaalde applicaties Opgeloste problemen Een map verwijderen resulteerde in een oneindige lus Een nieuwe speciale map: +TRASH Een verborgen.+rmdir map De speciale mappen verbergen De toevoeging van +SAVE in de +ADD-map Toevoegen van tags aan HierTag via de gebruikersinterface Toekomstmogelijkheden

7 7.1 Mac OS X versie Eigen mapnamen voor speciale mappen Tagsuggesties Negaties in tagselecties Tags met bepaalde functionaliteit Totaalaantallen Uitbreiding gebruikersinterface Besluit Literatuurlijst

8 Inleiding Het associëren van tags, beschrijvende kernwoorden, met data is de laatste jaren enorm opgekomen, vooral door de opkomst van Web 2.0. Delicious (www.del.icio.us), een website waarbij bladwijzers online kunnen bijgehouden worden, was één van de eerste die het idee succesvol toepaste. Bladwijzers werden getagd, zodat deze teruggevonden konden worden door te zoeken op basis van tags. Een ander bekend voorbeeld is Flickr (www.flickr.com). Deze website biedt gebruikers de mogelijkheid eenvoudig foto s online te plaatsen en deze te taggen. Achteraf kunnen foto s teruggevonden worden door te zoeken op tags. Het idee is verder doorgedrongen bij websites zoals YouTube (www.youtube.com), Last.fm (www.last.fm) en Gmail (www.gmail.com). Ook offline applicaties zoals iphoto, voor het beheer van foto s, beschikken nu over tagfunctionaliteit. Deze evolutie, een zoektocht naar nieuwe manieren om informatie te organiseren, heeft mij altijd al gefascineerd. Toen ik het voorstel voor het maken van een taggebaseerd bestandssysteem tussen de voorstellen voor bachelorproeven zag staan, was mijn interesse meteen gewekt. Een taggebaseerd bestandssysteem zou het idee van tagging kunnen doortrekken van specifieke datatypes (bladwijzers, muziek, foto s) naar alle bestanden op de computer van een eindgebruiker. Alvorens een dergelijk bestandssysteem kon ontwikkeld worden was het belangrijk om eerst onderzoek te doen naar wat een bestandssysteem precies is. Dit wordt uitgelegd in het eerste hoofdstuk. Ook belangrijk was welke types bestandssystemen er reeds bestaan en wat hun vooren nadelen zijn. Hier wordt uitgebreid op ingegaan in het tweede hoofdstuk. Op basis van die kennis kon een ontwerp voor een nieuw bestandssysteem ontwikkeld worden. In het derde hoofdstuk wordt dieper ingegaan op de werking van dit nieuwe bestandssysteem, met de naam HierTag. Hoe dit technisch werd verwezenlijkt wordt uit de doeken gedaan in hoofdstuk vier. Hoofdstuk vijf handelt over de beperkingen tijdens het gebruik van HierTag die buiten HierTag zelf liggen. De problemen die tijdens de ontwikkeling werden opgelost zijn vermeld in hoofdstuk zes. In een laatste hoofdstuk wordt ten slotte ingegaan op wat de toekomst zou kunnen brengen voor HierTag. 6

9 1 Wat is een bestandssysteem? Een bestandssysteem voorziet een methode voor het opslaan en organiseren van computerbestanden (documenten, s, foto s, filmpjes, liedjes,...) en de data die ze bevatten zodat deze gemakkelijk terug te vinden zijn en geopend kunnen worden. Sommige bestandssystemen gebruiken opslagmedia zoals een harde schijf of cd-rom en houden de fysieke locatie van de bestanden bij. Andere bestandssystemen geven toegang tot data op servers door zich te gedragen als clients voor een netwerk protocol (bv. NFS en SMB clients). Daarnaast zijn er ook virtuele bestandssystemen. Deze bieden een toegangsmethode voor virtuele data. Een typisch voorbeeld hiervan is procfs ( process filesystem ), waarmee procesinformatie van de kernel geraadpleegd kan worden op vele Unix-achtige computersystemen. 7

10 2 Soorten bestandssystemen 2.1 Hiërarchische bestandssystemen Een hiërarchisch bestandssysteem organiseert bestanden in een boomstructuur van mappen. In de root, het vertrekpunt van het bestandssysteem, kunnen verschillende mappen en bestanden aanwezig zijn. Elke map in het bestandssysteem kan op zijn beurt weer andere mappen en bestanden bevatten. Op dit moment is dit het meest gebruikte systeem. De manier van werken komt bij mensen zeer logisch over omdat het overeenkomt met de manier waarop fysieke documenten gesorteerd worden. Fysieke documenten worden typisch gegroepeerd in mapjes. Deze mapjes worden gegroepeerd in laden, die op hun beurt gegroepeerd worden in een kast. Op diezelfde manier kunnen bestanden in een hiërarchisch bestandssysteem gegroepeerd worden in mappen, kunnen mappen gegroepeerd worden in nog andere mappen, enz. Op figuur 2.1 is een eenvoudig voorbeeld te zien van een hiërarchie. In de root, aangeduid met /, zijn 2 mappen aanwezig: Foto s en Iconen. In beide mappen zitten enkele bestanden. Figuur 2.1: Een hiërarchie. De unieke locatie van een map of bestand binnen een bestandssysteem wordt typisch aangegeven door middel van een pad. Dit is een opeenvolging van hoe de mappenstructuur doorlopen moet worden om vanuit de root bij een bepaalde map of bestand te komen. De namen van de mappen en bestanden worden hierbij gescheiden door een /. Er kan bijvoorbeeld verwezen worden naar de map Iconen in het bovenstaande schema met het pad /Iconen. Om naar de afbeelding van het legoblokje te verwijzen wordt het pad /Iconen/Legoblok.png gebruikt. Dit wijst erop dat om bij het bestand Legoblok.png te komen een gebruiker eerst de map Iconen moet openen gevolgd door het bestand Legoblok.png. Dit principe kan doorgetrokken worden naar uitgebreidere hiërarchieën, waarbij bijvoorbeeld verwijst naar een foto van de Tower Bridge in Londen die genomen is op de eerste dag van een reis naar Londen in het jaar Om het bestand terug te vinden opent de gebruiker vanuit de root de map Foto s. Vervolgens selecteert hij de map 2009, gevolgd door de map Londen en de map Dag1. Hierin vindt hij uiteindelijk het bestand Towerbridge.jpg terug. /Foto s/2009/londen/dag1/towerbridge.jpg 8

11 2.1.1 Nadelen Het principe van een hiërarchisch bestandssysteem is logisch en eenvoudig. Doordat een bestand een vaste plaats heeft in de hiërarchie is het echter niet altijd even eenvoudig om een bestand terug te vinden. Immers, het precieze pad naar het bestand moet bekend zijn. Weet de gebruiker in het voorbeeld van de Tower Bridge niet meer in welk jaar hij naar Londen geweest is, dan moet hij mogelijk verschillende mappen, die verschillende jaren voorstellen, afgaan om de foto terug te vinden. Zo kunnen ook problemen optreden wanneer een gebruiker bijvoorbeeld foto s en filmpjes heeft van een trouwfeest. De foto s kunnen in een submap van de map Foto s geplaatst worden (/Foto s/trouwfeest) en de filmpjes in een submap van de map Filmpjes (/Filmpjes/Trouwfeest). Echter raakt daardoor het verband tussen beide verloren. Een gebruiker kan bij het zien van de foto s van het trouwfeest niet weten dat er ook filmpjes aanwezig zijn in een andere map. Vele besturingssystemen hebben tegenwoordig een ingebouwde zoekmachine voor bestanden. OS X heeft zo bijvoorbeeld Spotlight, Linux heeft Tracker en Beagle en ook Windows Vista heeft een eigen variant. Deze indexeren alle bestanden, slaan metadata (data die gegevens beschrijven, zoals de auteur van een document, het aantal pagina s, de taal waarin het document is opgesteld,...) op en houden veranderingen in het bestandssysteem bij. Daardoor kan snel gezocht worden naar bestanden. Dit lost het eerste probleem op, waarbij het precieze pad van een bestand gekend moet zijn. Het tweede probleem is echter niet opgelost Voorbeelden Enkele voorbeelden van veelgebruikte hiërarchische bestandssystemen zijn NTFS (Windows), HFS+ (OS X) en EXT3 (Linux). Aan de gebruikerskant lijken deze systemen erg op elkaar. Onder de kap zijn er echter grote verschillen die niet thuishoren binnen de scope van dit verslag. 2.2 Taggebaseerde bestandssystemen Een taggebaseerd bestandssysteem maakt komaf met de boomstructuur van een hiërarchisch bestandssysteem. Bestanden hebben geen vaste plaats meer. In de plaats daarvan worden bestanden getagd. Dit wil zeggen dat beschrijvende kernwoorden, tags, met bestanden geassocieerd worden. Op figuur 2.2 zijn dezelfde bestanden te zien die gebruikt werden bij de uitleg over hiërarchische bestandssystemen. Per bestand zijn een aantal tags aangegeven die omschrijven wat de inhoud van het bestand is, wat voor type bestand het is (foto of icoon) en in welk formaat het bestand opgeslagen is (jpg, gif of png). Figuur 2.2: Tags geassocieerd met bestanden. 9

12 Om bestanden terug te vinden combineert de gebruiker tags in een tagselectie. Hij kan bijvoorbeeld alle bestanden opvragen die getagd zijn als icoon, wat de 4 rechtse afbeeldingen zijn. Een diepere selectie is het opvragen van bestanden die getagd zijn als zowel icoon als basketbal. Dit levert enkel het icoon van de basketbal op. Binnen een tagselectie zijn verschillende combinatiemethoden mogelijk voor het combineren van tags door het gebruik van operatoren. De operatoren die gebruikt kunnen worden verschillen van systeem tot systeem. Enkele voorbeelden hiervan zijn: o o o AND-operator: Enkel bestanden die getagd zijn met beide tags. OR-operator: Bestanden die getagd zijn met één van beide tags, of allebei. NOT-operator: Bestanden die niet getagd zijn met een bepaalde tag. Wanneer meerdere van deze operaties gebruikt kunnen worden binnen een systeem is de vraag welke operaties voorrang krijgen op andere. Hier volgt een voorbeeld waarbij zo n twijfel mogelijk is: icoon AND bal OR lego Het is niet duidelijk wat hiermee bedoeld wordt. Een eerste mogelijkheid is dat de bestanden bedoeld worden die getagd zijn als bal of lego, maar ook als icoon: icoon AND ( bal OR lego ) Een andere mogelijkheid is dat de bestanden bedoeld worden die ofwel getagd zijn als icoon en bal, ofwel als lego: ( icoon AND bal ) OR lego Welke van deze 2 mogelijkheden de juiste is hangt af van het gebruikte systeem Nadelen Doordat bestanden geen vaste plaats meer hebben moet de gebruiker altijd zoeken door middel van tags. Hoewel het mogelijk is om de bestanden terug te vinden is dit voor gebruikers niet altijd een even intuïtieve handeling. Mensen hebben graag een vaste structuur en overzicht over hun bestanden. Dit valt bij taggebaseerde bestandssystemen helemaal weg. Een ander nadeel is dat steeds gezocht wordt in alle bestanden, daar waar het bij zoekmachines voor hiërarchische bestandssystemen vaak mogelijk is de zoekopdracht te beperken tot een bepaalde map in de hiërarchie, waardoor een groot aantal niet-relevante bestanden meteen weg worden gefilterd. Bij taggebaseerde bestandssystemen hebben bestanden bovendien geen relatieve plaats meer ten opzichte van elkaar. Deze relatieve plaats is de manier waarop genavigeerd kan worden van de map waarin het ene bestand zich bevindt naar de map waarin het andere bestand zich bevindt. Een typisch voorbeeld waarbij dit gebruikt wordt is een website. In een hiërarchie staat deze bijvoorbeeld opgeslagen in de map /Website. Binnen deze map is een bestand index.html opgeslagen waar de inhoud van de homepagina instaat: /Website/index.html. Ook is er een submap Afbeeldingen met daarin het bestand foto.jpg: /Website/Afbeeldingen/foto.jpg. In het bestand index.html kan relatief verwezen worden naar de foto als volgt: Afbeeldingen/foto.jpg. Het bestand index.html staat in de map /Website, om vanuit deze map naar de foto te navigeren moet de map Afbeeldingen geopend worden en kan vervolgens de foto teruggevonden worden. Dit is omschreven door het relatieve pad. Merk op dat er geen / voor het relatieve pad staat. Een pad dat begint met een / duidt namelijk op een pad dat omschreven wordt vanuit de root, een zogenaamd absoluut pad, terwijl bij een relatief pad het pad beschreven wordt vanuit een andere map. 10

13 Stel dat het index.html bestand en foto.jpg bestand in een taggebaseerd bestandssysteem zijn opgeslagen. Beide zouden vindbaar zijn, maar foto.jpg zou niet langer in de submap Afbeeldingen staan. De relatieve verwijzing is dus niet langer correct Voorbeelden Er bestaat al een aantal taggebaseerde bestandssystemen, waarvan enkele hier worden opgesomd. Dit zijn allemaal virtuele bestandssystemen in die zin dat ze een laag vormen bovenop een hiërarchisch bestandssysteem DBFS DBFS staat voor Database File System. Het is een proof of concept bestandssysteem geïntegreerd in de core van KDE, één van de bekendste window managers voor Linux. Het vervangt alle dialoogvensters die te maken hebben met het openen en opslaan van bestanden. Een aparte applicatie voor bestandsbeheer (KDBFS) is ook toegevoegd. KDBFS beschikt over een View, waarin de bestanden te zien zijn die aan de selectie voldoen. Deze selectie kan gemaakt worden aan de hand van 5 filters die te zien zijn op figuur 2.3. Deze filteren op basiscategorieën (filter 1), vroeger gemaakte selecties (filter 2), tags (filter 3), datums (filter 4) en bestandsnaam (filter 5). De tagfilter is hierbij het meest relevant. Zoals op de figuur te zien is, is dit meer dan een lange lijst van tags. Tags kunnen hiërarchische relaties hebben. Op de figuur zijn de tags Final Project, SOAT en Stage bijvoorbeeld hiërarchisch binnen de tag University geplaatst. Dit betekent dat wanneer University bij een selectie gebruikt wordt, deze 3 subtags automatisch meegenomen worden in de selectie. Tijdens een filteropdracht kunnen meerdere tags geselecteerd worden. Deze worden in de filter gecombineerd als OR-operaties. Met andere woorden, alle bestanden die getagd zijn als één van de geselecteerde tags worden geselecteerd. Dit beperkt ook meteen de mogelijkheden van filtering op tags. Figuur 2.3: KDBFS, de bestandsbeheer-applicatie van DBFS. 11

14 Tagsistant Tagsistant, voordien bekend als TagFS, presenteert tags als mappen in een hiërarchie. Na het laden van het bestandssysteem is een lijst te zien van alle tags in de vorm van mappen. Door een map te openen wordt een tag geselecteerd. Alle bestanden die getagd zijn met die tag zijn zichtbaar. Ook 2 speciale mappen zijn zichtbaar: AND en OR. Deze kunnen gebruikt worden om de tagselectie uit te breiden. Binnen Tagsistant zijn deze mapnamen geschreven met hoofdletters, om de leesbaarheid te bevorderen worden ze in deze tekst echter met kleine letters geschreven. Door naar de map /foto/and/verjaardag te gaan worden alle bestanden zichtbaar die getagd zijn met zowel de tag foto als de tag verjaardag. De map /verjaardag/and/foto geeft hetzelfde resultaat aangezien de tagselectie dezelfde tags omvat. De map /foto/or/film daarentegen toont alle bestanden getagd als foto, film of beide. OR heeft bovendien voorrang op AND. Dat wil zeggen dat de map /foto/and/verjaardag/or/nieuwjaar alle bestanden toont die getagd zijn als foto en verjaardag, alsook alle bestanden die getagd zijn als nieuwjaar. Eenvoudig weergegeven betekent dit: ( foto AND verjaardag ) OR nieuwjaar Om alle bestanden te selecteren die getagd zijn als verjaardag of nieuwjaar, maar ook foto, kan de map /foto/and/verjaardag/or/foto/and/nieuwjaar geopend worden: ( foto AND verjaardag ) OR ( foto AND nieuwjaar ) Naast deze basisfunctionaliteit ondersteunt Tagsistant ook plugins, wat autotagging toelaat. Zo kunnen bijvoorbeeld tags gegenereerd worden op basis van metadata van fotobestanden. Ten slotte wordt een applicatie, Tagman, meegeleverd waarmee relaties tussen tags aangegeven kunnen worden. Een eerste voorbeeld is de tag heavymetal. Via Tagman kan aangegeven worden dat een bestand getagd als heavymetal ook automatisch getagd wordt met de tag metal, aangezien deze kortere benaming vaak met hetzelfde doel gebruikt wordt. Een tweede voorbeeld is het aangeven dat wanneer de tags broer, zus, mama of papa toegepast worden, automatisch ook de tag familie toegepast wordt. Bij het kort testen van Tagsistant werkte het toch niet zo optimaal. Het was bijvoorbeeld niet duidelijk hoe (en of) bij het opslaan van een bestand meerdere tags kunnen toegekend worden. Een bestand opslaan in /tag1/and/tag2 resulteerde in een foutmelding. Hetzelfde gold voor /tag1/or/tag2. Het tonen van alle beschikbare bestanden na het selecteren van een tag leek ook niet zo handig omdat bij het selecteren van de tag foto er potentieel duizenden bestanden moeten weergegeven worden. Bij een steeds groter wordende lijst van bestanden kan dit negatieve gevolgen hebben op de performantie van het systeem. 2.3 Combinaties van hiërarchische en taggebaseerde bestandssystemen Zowel hiërarchische als taggebaseerde bestandssystemen hebben een aantal nadelen die het ander niet heeft. Door beide systemen te combineren wordt hieraan verholpen. Bestanden worden in een hiërarchie opgeslagen maar zijn ook geassocieerd met tags, waarop ze gefilterd kunnen worden. Op figuur 2.4 zijn dezelfde bestanden terug te vinden als getoond werd bij de uitleg over hiërarchische en taggebaseerde bestandssystemen. Men ziet een hiërarchie waarbij bestanden in 2 grote mappen opgedeeld zijn: Foto s en Iconen. Daarnaast is per bestand aangegeven welke tags ermee geassocieerd zijn. 12

15 Figuur 2.4: Zowel hiërarchie als tags Nadelen De bestaande systemen die binnen deze categorie vallen combineren hiërarchische en taggebaseerde bestandssystemen door deze naast elkaar te laten bestaan. De hiërarchie blijft behouden maar daarnaast zijn de bestanden ook bereikbaar vanuit een apart systeem waarmee tags toegekend kunnen worden en bestanden teruggevonden kunnen worden. Het grote nadeel is dat de systemen vrijwel los van elkaar functioneren. Bij het opslaan van een bestand kan bijvoorbeeld niet meteen aangegeven worden welke tags ermee geassocieerd worden, dit gebeurt achteraf. Een goede integratie van beide systemen ontbreekt Voorbeelden Stratus Stratus presenteert tags net als Tagsistant in een hiërarchie. Ook de structuur van deze is sterk gelijkend. Tags komen zo ook overeen met mappen. Bestanden komen overeen met symbolische links naar de echte bestanden. Stratus functioneert naast de bestaande hiërarchie. Om bestanden uit de bestaande hiërarchie in Stratus zichtbaar te maken worden symbolische links aangemaakt in een speciale map, die verwijzen naar alle mappen en bestanden die opgenomen moeten worden. Stratus indexeert deze automatisch. In de root van het Stratus bestandssysteem wordt een lijst van alle tags en bestanden getoond. Door een tag te selecteren wordt een lijst van combineerbare tags getoond alsook de bestanden die ermee getagd zijn. Door één van de tags te selecteren wordt de tagselectie uitgebreid. Alle combineerbare tags alsook bestanden die getagd zijn met beide tags worden weergegeven. De map /foto toont alle tags die gecombineerd kunnen worden met de tag foto alsook alle bestanden getagd als foto. De map /foto/2009 toont alle tags die gecombineerd kunnen worden 13

16 met de tags foto en 2009, alsook alle bestanden die getagd zijn als zowel foto als In Tagsistant werd ditzelfde bereikt door de map /foto/and/2009 te openen. Een nieuwe tag toevoegen in Stratus komt overeen met het aanmaken van een nieuwe map. Om een bestand te taggen kan het bestand gekopieerd worden in de map die overeenkomt met de tag. Wanneer een selectie /foto/2009 gemaakt is kan de tag 2009 van een bestand verwijderd worden door het bestand (weergegeven door een symbolische link) te verwijderen uit de map. Achter de naam van elk bestand plakt Stratus een lijst van alle tags die met het bestand geassocieerd zijn. De tags worden hierbij gescheiden door een dubbelpunt. Wanneer de bestandsnaam aangepast wordt kan deze lijst ook aangepast worden. Wordt een tag bij de lijst bijgevoegd, dan wordt het bestand als dusdanig getagd. Bestaat deze tag nog niet dan wordt de tag toegevoegd aan Stratus. Wanneer een tag uit de lijst verwijdert wordt is het bestand niet langer met die tag geassocieerd. Stratus heeft een aantal nadelen. Zo toont de root van het systeem alle bestanden, wat bij duizenden bestanden het systeem enorm kan vertragen. Ook de taglijst achter de bestandsnaam is niet zo handig. Een lijst van bestanden wordt daardoor al snel onoverzichtelijk. Het verwijderen van tags door het verwijderen van bestanden uit mappen is bovendien niet intuïtief en zorgt ervoor dat het effectief verwijderen van een bestand onhandig wordt. Hiervoor moet namelijk het originele bestand (in de hiërarchie) verwijderd worden. Het kan niet rechtstreeks vanuit Stratus XTagFS XTagFS is een taggebaseerd bestandssysteem voor Mac OS X. In het hiërarchische bestandssysteem gebruikt door Mac OS X (dit is typisch HFS+) is het mogelijk om voor elk bestand Spotlight Comments in te geven. Spotlight is de ingebouwde zoekmachine binnen Mac OS X. Via deze comments kan de zoekfunctie verbeterd worden. XTagFS beschouwt de comments als tags, waarbij een spatie een onderscheid maakt tussen verschillende tags. XTagFS indexeert deze en maakt een virtueel bestandssysteem aan, weergegeven binnen een hiërarchie. De werking hiervan loopt gelijk met deze van Tagsistant en Stratus: door tags (mappen) te openen kan gezocht worden naar bestanden. /foto/2009 toont aldus alle bestanden die getagd zijn als foto en De huidige versie van XTagFS laat enkel het openen van bestanden toe vanuit het virtuele bestandssysteem. Tags toekennen en verwijderen kan enkel via de Spotlight Comments. Dit maakt het systeem vrij onhandig in gebruik omdat het hiërarchisch en taggebaseerd deel bijna volledig los staan van elkaar Leap en Punakea Leap kan gebruikt worden naast Finder, de standaard bestandsbeheer-applicatie van Mac OS X. Het is een programma dat de mappenhiërarchie combineert met tags en metadata. Door een combinatie van verschillende filters kunnen bestanden gezocht worden. De werking hiervan is gelijkaardig aan die van KDBFS, de bestandsbeheer-applicatie van DBFS (zie puntje ). Eén van de handige punten is dat de selectie meteen beperkt kan worden tot een bepaald deel van de hiërarchie. Ook handig is dat op basis van de mappenstructuur waar het bestand zich bevindt, alsook metadata omtrent het bestand, automatisch bepaalde tags geassocieerd worden met het bestand. Om tags toe te voegen aan bestanden kan een bestand van om het even welke locatie in Finder naar een speciaal paneel aan de rand van het scherm gesleept worden waarna meteen tags ingegeven kunnen worden, die bovendien automatisch toegevoegd worden aan de Spotlight Comments. 14

17 Punakea is een applicatie met gelijkaardige doelstellingen als Leap. De interface is echter beperkter en bestanden moeten manueel toegevoegd en getagd worden. Het nadeel van zowel Leap als Punakea is dat het losstaande applicaties zijn naast Finder. Dit betekent dat in dialoogvensters voor het openen en opslaan van bestanden de functionaliteit van de applicaties (zoals o.a. de tags) niet gebruikt kan worden. Het toekennen van tags gebeurt dus altijd achteraf en om bestanden terug te vinden op basis van tags moet de applicatie gebruikt worden. 15

18 3 HierTag: integratie van een hiërarchisch en taggebaseerd bestandssysteem. Zowel hiërarchische als taggebaseerde bestandssystemen hebben een aantal nadelen. HierTag probeert hiervoor een oplossing te vinden door de 2 te combineren. Anders dan bij de systemen die dit principe reeds toepassen, zoals besproken in puntje 2.3, integreert HierTag de 2 systemen in plaats van deze naast elkaar te laten bestaan. 3.1 Hiërarchie HierTag implementeert een hiërarchie door een map uit het bestaande hiërarchisch bestandssysteem te spiegelen. Stel dat een gebruiker in zijn bestaand hiërarchisch bestandssysteem de mappen Bestanden, Gebruiker, Tags,... heeft. Binnen de map Bestanden is een bestand Verslag.doc aanwezig alsook een submap Foto s. In deze map Foto s zijn 2 bestanden aanwezig: Voetbal.jpg en Basketbal.jpg. Deze structuur is weergegeven op onderstaande figuur. Figuur 3.1 Bij de configuratie van HierTag wordt aangegeven welke map van de bestaande hiërarchie gespiegeld moet worden. In dit voorbeeld is dat de map /Bestanden. HierTag wordt geladen in een map naar keuze binnen de bestaande hiërarchie. Het lijkt aldus deel uit te maken van de bestaande hiërarchie. HierTag kan bijvoorbeeld geladen worden in de map /Tags. De structuur van het hiërarchisch bestandssysteem wordt: Figuur 3.2 De mappen en bestanden die in de map /Bestanden staan worden gespiegeld in de map /Tags. Wanneer een bestand of map toegevoegd, aangepast of verwijderd wordt in de map /Bestanden wordt die verandering gereflecteerd in de map /Tags. Wordt een bestand of map toegevoegd, aangepast of verwijderd in de map /Tags (dus binnen HierTag), dan wordt die verandering rechtstreeks doorgevoerd in de map /Bestanden. 16

19 Belangrijk is dat de bestanden en mappen slechts één keer worden opgeslagen, namelijk in de map /Bestanden. De bestanden en mappen binnen HierTag zijn virtueel. HierTag baseert zich voor het weergeven van de bestanden en mappen volledig op de map /Bestanden. HierTag kan geladen worden in een map naar keuze in het bestaande hiërarchisch bestandssysteem. Wordt het geladen in de map /Gebruiker/HierTag, dan zal het deze map zijn die de inhoud van de map /Bestanden spiegelt. Dit is te zien op onderstaande figuur. Figuur 3.3 Omdat om het even welke map gebruikt kan worden voor het laden van HierTag wordt bij de bespreking van paden binnen HierTag enkel het stuk genomen dat steeds hetzelfde is. In het bovenstaande voorbeeld zijn dit de volgende mappen en bestanden: /Foto s /Foto s/voetbal.jpg /Foto s/basketbal.jpg /Verslag.doc Tot dusver biedt HierTag nog geen enkel voordeel ten opzichte van het gebruik van de bestaande hiërarchie. HierTag voegt echter tagfunctionaliteit toe door in elke map binnen HierTag speciale mappen toe te voegen waarvan de naam voorafgegaan wordt door een +. Een voorbeeld: Figuur 3.4 Hoe deze speciale mappen precies werken wordt in de volgende punten uit de doeken gedaan. Tags worden binnen HierTag voorgesteld als mappen. Wanneer in de volgende uitleg gesproken wordt over tags worden mappen bedoeld met de naam van een tag. Een tag selecteren komt overeen met het openen van de map die de tag voorstelt. 17

20 3.2 Tags toevoegen In elke map binnen de hiërarchie wordt een speciale map +ADD toegevoegd. De werking van deze map is hieronder te zien. Figuur 3.5 Na het openen van de map +ADD is een lijst van alle tags te zien. Na het selecteren van een tag zijn 2 speciale mappen te zien: +AND en +SAVE. Deze laatste is een lege map. Door +AND te openen wordt opnieuw een lijst van alle tags weergegeven, met uitzondering van degene die reeds geselecteerd zijn. /+ADD/foto/+AND zal dus alle tags tonen behalve de tag foto. /+ADD/foto/+AND/2009/+AND zal alle tags tonen behalve de tags foto en Om één of meerdere tags toe te voegen aan een bestand wordt een bestand verplaatst naar de map +ADD, gevolgd door de toe te kennen tags. Door het bestand /Iconen/Voetbal.jpg (zie figuur 2.4) te verplaatsen naar /Iconen/+ADD/voet/+AND/nike, worden de tags voet en nike met het bestand geassocieerd. Merk hierbij op dat de +ADD-map gebruikt wordt die in de map staat waarin het bestand zich bevindt. Wanneer het bestand /Iconen/Voetbal.jpg verplaatst wordt naar /+ADD/voet,voet dan wordt de tag voet geassocieerd met het bestand Voetbal.jpg, maar wordt het bestand ook verplaatst van de map /Iconen naar de root ( / ). Het kan natuurlijk voorvallen dat een gewenste tag nog niet bestaat. Deze kan toegevoegd worden door het aanmaken van een map binnen de +ADD-map. Op de naam van een tag liggen momenteel wel een aantal restricties. Zo mogen tags enkel bestaan uit kleine letters, nummers en liggende streepjes. Spaties, accenten en andere speciale karakters zijn niet toegelaten en worden geweigerd. HierTag maakt het ook mogelijk om bij het opslaan van een bestand meteen een aantal tags aan te geven. Hiertoe wordt eerst naar de map in de hiërarchie gegaan waarbinnen het bestand opgeslagen moet worden. Vervolgens wordt de map +ADD geopend en worden de gewenste tags geselecteerd, gescheiden door +AND-mappen. Ten slotte wordt de map +SAVE geopend. Deze is leeg en duidt het eindpunt van de tagselectie aan. Om bijvoorbeeld een icoon van een tennisbal (Tennisbal.jpg) op te slaan kan de volgende map gebruikt worden: /Iconen/+ADD/tennisbal/+AND/icoon/+AND/bal/+AND/jpg/+SAVE Binnen de hiërarchie zal het Tennisbal.jpg bestand opgeslagen worden in /Iconen. Ook zullen meteen de tags tennisbal, icoon, bal en jpg geassocieerd worden met het bestand. Het is belangrijk het verschil op te merken tussen het toevoegen van een tag aan een bestaand bestand en aan een nieuw bestand. Bij een bestaand bestand wordt de +SAVE-map niet geselecteerd, terwijl dit bij een nieuw bestand wel gebeurt. Wanneer een bestand van buiten HierTag gekopieerd of verplaatst wordt naar HierTag, wordt dit ook beschouwd als een nieuw bestand. De +SAVE-map dient dus gebruikt te worden. De reden hierachter is een technische beperking die uitgebreider uitgelegd wordt in puntje Tags verwijderen Naast de +ADD-map is er ook een speciale +REMOVE-map aanwezig in elke map binnen de hiërarchie. De werking hiervan is hieronder afgebeeld en loopt grotendeels gelijk met deze van +ADD. 18

Installatie Software - Opdrachten Les 2

Installatie Software - Opdrachten Les 2 Installatie Software - Opdrachten Les 2 ROC van Amsterdam Gooi en Vechtstreek Naam: Klas: Datum: 2010 Jansn 1 van 11 is een operating system dat ten grondslag ligt aan de verschillende versies van Windows.

Nadere informatie

Handleiding CMS Online Identity Webontwikkeling. Handleiding CMS

Handleiding CMS Online Identity Webontwikkeling. Handleiding CMS Handleiding CMS 1 Inhoudsopgave 1. Inloggen... 3 2. Het CMS... 3 3. Websitecontent... 4 3.1 Een nieuwe pagina toevoegen... 4 3.2 Een pagina wijzigen... 4 3.3 Een pagina verwijderen... 5 4. De WYSIWYG editor...

Nadere informatie

Remote Back-up Personal

Remote Back-up Personal handleiding Remote Back-up Personal Versie 4 1 INLEIDING... 3 1.1 SYSTEEMEISEN... 3 1.2 BELANGRIJKSTE FUNCTIES... 3 2 INSTALLATIE BACK-UP MANAGER... 4 2.1 VOLLEDIGE DATA BESCHIKBAARHEID IN 3 STAPPEN...

Nadere informatie

Acco: Files exchange documentatie 10 januari 2011

Acco: Files exchange documentatie 10 januari 2011 Acco: Files exchange documentatie 10 januari 2011 Door Philippe Dellaert Acco: Files exchange documentatie - 1/9 1. Inleiding ACCO maakt gebruik van een online systeem om documenten uit te wisselen tussen

Nadere informatie

HANDLEIDING DMS Plugin Installatie, configuratie & werking

HANDLEIDING DMS Plugin Installatie, configuratie & werking HANDLEIDING DMS Plugin Installatie, configuratie & werking Dit document is de handleiding voor de installatie, configuratie en werking van de DMS Plugin. Versie 1-12/09/2005 Inhoudstafel 1 Installatie...

Nadere informatie

Aan de slag met AdminView

Aan de slag met AdminView Aan de slag met AdminView uitgebreide handleiding S for Software B.V. Gildeweg 6 3771 NB Barneveld tel 0342 820 996 fax 0342 820 997 e-mail info@sforsoftware.nl web www.sforsoftware.nl Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

cbox UW BESTANDEN GAAN MOBIEL! VOOR LAPTOPS EN DESKTOPS MET WINDOWS PRO GEBRUIKERSHANDLEIDING

cbox UW BESTANDEN GAAN MOBIEL! VOOR LAPTOPS EN DESKTOPS MET WINDOWS PRO GEBRUIKERSHANDLEIDING cbox UW BESTANDEN GAAN MOBIEL! VOOR LAPTOPS EN DESKTOPS MET WINDOWS PRO GEBRUIKERSHANDLEIDING Inleiding cbox is een applicatie die u eenvoudig op uw computer kunt installeren. Na installatie wordt in de

Nadere informatie

HANDLEIDING DMS. Handleiding DMS. Dit document is de handleiding voor het DMS (Document Management Systeem) op drie verschillende niveau s:

HANDLEIDING DMS. Handleiding DMS. Dit document is de handleiding voor het DMS (Document Management Systeem) op drie verschillende niveau s: HANDLEIDING DMS Dit document is de handleiding voor het DMS (Document Management Systeem) op drie verschillende niveau s: Gebruiker Coördinator Administrator end2end solutions pagina 1 Op het DMS van Ieper

Nadere informatie

Handleiding. Opslag Online voor Windows Phone 8. Versie augustus 2014

Handleiding. Opslag Online voor Windows Phone 8. Versie augustus 2014 Handleiding Opslag Online voor Windows Phone 8 Versie augustus 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 3 Hoofdstuk 2. Installatie 4 2.1 Downloaden van KPN Opslag Online QR Code 4 2.2 Downloaden van KPN

Nadere informatie

Handleiding. Opslag Online. voor Android. Versie februari 2014

Handleiding. Opslag Online. voor Android. Versie februari 2014 Handleiding Opslag Online voor Android Versie februari 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 3 Hoofdstuk 2. Installatie 4 2.1 Opslag Online downloaden via QR-code 4 2.2 Opslag Online downloaden via

Nadere informatie

PICASA PICASA. FOTOBEWERKING Een handleiding. 2013 Computertraining voor 50-plussers

PICASA PICASA. FOTOBEWERKING Een handleiding. 2013 Computertraining voor 50-plussers PICASA FOTOBEWERKING Een handleiding 2013 Computertraining voor 50-plussers PC50plus computertrainingen Eikbosserweg 52 1214AK Hilversum tel: 035 6213701 info@pc50plus.nl www.pc50plus.nl PICASA C O M P

Nadere informatie

ZIEZO Remote Back-up Personal

ZIEZO Remote Back-up Personal handleiding ZIEZO Remote Back-up Personal Versie 4 1 INLEIDING... 3 1.1 SYSTEEMEISEN... 3 1.2 BELANGRIJKSTE FUNCTIES... 3 2 INSTALLATIE BACK-UP MANAGER... 4 2.1 VOLLEDIGE DATA BESCHIKBAARHEID IN 3 STAPPEN...

Nadere informatie

Eenvoudig een backup van je bestanden maken. G.v.Eijndhoven (7-11-2013) www.gerritentiny.nl

Eenvoudig een backup van je bestanden maken. G.v.Eijndhoven (7-11-2013) www.gerritentiny.nl Eenvoudig een backup van je bestanden maken. G.v.Eijndhoven (7-11-2013) www.gerritentiny.nl Voorwoord... 2 Allway Sync... 2 FreeFileSync... 2 Uitleg Allway Sync.... 3 Wat heb je nodig?... 3 De extra harde

Nadere informatie

Portfolio Handleiding / faq

Portfolio Handleiding / faq Portfolio Handleiding / faq Wat is een portfolio? Waar vind ik het portfolio? Wat vind ik allemaal op mijn portfoliopagina? Hoe pas ik mijn introductietekst aan? Wat zijn portfoliomappen en portfolio-items?

Nadere informatie

DAM. Het uploaden van bestanden via de DAM.

DAM. Het uploaden van bestanden via de DAM. DAM De dam is een afkorting van digital asset management. Dit betekent dat u de mogelijkheid heeft om metadata toe te kennnen aan allerlei documenten en dat u deze documenten kan indexeren zodat het beheren,

Nadere informatie

Google products. Het gebruik van Picasa 2 is gratis. Het programma is in veel verschillende talen verkrijgbaar, waaronder Nederlands.

Google products. Het gebruik van Picasa 2 is gratis. Het programma is in veel verschillende talen verkrijgbaar, waaronder Nederlands. 1 Picasa 2 Picasa 2 is een foto-organizer van zoekmachinefabrikant Google. Het gratis programma bevat handige functies om uw foto's te beheren, te bewerken en te delen. Het gebruik van Picasa 2 is gratis.

Nadere informatie

Handleiding. Beheeromgeving

Handleiding. Beheeromgeving Handleiding Beheeromgeving Kant en Klare Site Veluwelaan 80 8443 AH Heerenveen www.kantenklaresite.nl - info@kantenklaresite.nl - fax: 084-8368243 KvK 01134248 Inhoud Inloggen op de beheeromgeving...3

Nadere informatie

Introductie Werken met Office 365

Introductie Werken met Office 365 Introductie Werken met Office 365 Een introductie voor gebruikers Inhoud Inleiding... 4 Aanmelden bij Office 365... 4 Werken met Office 365 Outlook... 5 Werken met Outlook 2007/2010... 5 Werken met de

Nadere informatie

Rhino: Back-up maken. RsyncBackup

Rhino: Back-up maken. RsyncBackup Rhino: Back-up maken Wij als gebruikers berokkenen zelf de meeste schade aan onze PC s. Niet virussen of trojans. We wissen ongewild bestanden en maken fouten met software. Ook een hardwarestoring kan

Nadere informatie

3. Werken met mappen en bestanden in Finder

3. Werken met mappen en bestanden in Finder 61 3. Werken met mappen en bestanden in Finder In dit hoofdstuk leert u werken met de mappen en bestanden die op uw Mac staan. Een bestand is een verzamelnaam voor alles wat op de computer is opgeslagen.

Nadere informatie

Installatie. NB: de software wordt in principe altijd lokaal geïnstalleerd.

Installatie. NB: de software wordt in principe altijd lokaal geïnstalleerd. Installatie VR-plus bestaat eigenlijk uit twee gedeelten: 1. de database: deze bevat de vestigingsgegevens. 2. de software: dit programma is de schil om de database heen en stelt de gebruiker in staat

Nadere informatie

I. Vorming 4-5 (3&10/05/2012)

I. Vorming 4-5 (3&10/05/2012) I. Vorming 4-5 (3&10/05/2012) 1. Windows Live Photo Gallery Om de foto s op onze computer te beheren, hebben we voor de vorming gekozen om met Windows Live Photo Gallery te werken. Photo Gallery biedt

Nadere informatie

cbox UW BESTANDEN GAAN MOBIEL VOOR MAC OSX-CLIENT GEBRUIKERSHANDLEIDING

cbox UW BESTANDEN GAAN MOBIEL VOOR MAC OSX-CLIENT GEBRUIKERSHANDLEIDING cbox UW BESTANDEN GAAN MOBIEL VOOR MAC OSX-CLIENT GEBRUIKERSHANDLEIDING Inleiding cbox is een applicatie die u eenvoudig op uw computer kunt installeren. Na installatie wordt in de bestandsstructuur van

Nadere informatie

3. Werken met mappen en bestanden in Finder

3. Werken met mappen en bestanden in Finder 61 3. Werken met mappen en bestanden in Finder In dit hoofdstuk leert u werken met de mappen en bestanden die op uw Mac staan. Een bestand is een verzamelnaam voor alles wat op de computer is opgeslagen.

Nadere informatie

HANDLEIDING DOIT BEHEER SYSTEEM

HANDLEIDING DOIT BEHEER SYSTEEM HANDLEIDING DOIT BEHEER SYSTEEM ALGEMENE INFORMATIE Het Doit beheer systeem is een modulair opgebouwd systeem waarin modules makkelijk kunnen worden toegevoegd of aangepast, niet iedere gebruiker zal dezelfde

Nadere informatie

Handleiding. Omschrijving Handleiding RaadDigitaal Android. Datum 29-01-2015 Versienummer 2.1

Handleiding. Omschrijving Handleiding RaadDigitaal Android. Datum 29-01-2015 Versienummer 2.1 Handleiding Omschrijving Handleiding RaadDigitaal Android Auteur SIMgroep Datum 29-01-2015 Versienummer 2.1 Inhoudsopgave HANDLEIDING... 1 INHOUDSOPGAVE... 2 1. INLEIDING... 3 2. RAADDIGITAAL INSTALLEREN...

Nadere informatie

PRINTERS EN GEGEVENS DELEN TUSSEN COMPUTERS

PRINTERS EN GEGEVENS DELEN TUSSEN COMPUTERS PRINTERS EN GEGEVENS DELEN TUSSEN COMPUTERS Inleiding. Het komt vaak voor dat iemand thuis meer dan 1 computer heeft, bijvoorbeeld een desktop computer en een laptop. Denk maar eens aan de situatie dat

Nadere informatie

Inhoudsopgave Disclaimer... 3 Voorwoord... 4 Inleiding... 5 Het downloaden van XAMPP... 7 Het installeren van XAMPP... 8 Joomla installeren op

Inhoudsopgave Disclaimer... 3 Voorwoord... 4 Inleiding... 5 Het downloaden van XAMPP... 7 Het installeren van XAMPP... 8 Joomla installeren op 1 Inhoudsopgave Disclaimer... 3 Voorwoord... 4 Inleiding... 5 Het downloaden van XAMPP... 7 Het installeren van XAMPP.... 8 Joomla installeren op XAMPP... 15 Handige links... 16 2 Disclaimer Bij de samenstelling

Nadere informatie

Trippeltrap Content Management System

Trippeltrap Content Management System Handleiding Trippeltrap Content Management System versie 2.4 Aanmelden Voordat u de tekst op uw webpagina kunt aanpassen, moet u zich eerst aanmelden. Bovenaan de pagina vindt u een link naar het intranet.

Nadere informatie

Google Drive: uw bestanden openen en ordenen

Google Drive: uw bestanden openen en ordenen Google Drive: uw bestanden openen en ordenen Gebruik Google Drive om vanaf elke gewenste locatie uw bestanden, mappen, Google-documenten, Google-spreadsheets en Google-presentaties op te slaan en te openen.

Nadere informatie

Micro Computer Service Center. Installatie

Micro Computer Service Center. Installatie Micro Computer Service Center Installatie MCSC BDR versie 2.7 van 01/01/2013 2013 Contents I. Uit te voeren bij MCSC voor vertrek naar de klant... 3 1. Bdr opzetten... 3 2. Bdr aanmaken in McscCom... 3

Nadere informatie

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel1c : Systeemsoftware (Win XP), netwerken en hardware. BI1c. Jos Gils Erik Goossens

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel1c : Systeemsoftware (Win XP), netwerken en hardware. BI1c. Jos Gils Erik Goossens Info-books BI1c Toegepaste Informatica Deel1c : Systeemsoftware (Win XP), netwerken en hardware Jos Gils Erik Goossens Hoofdstuk 5 Met diskettes en harde schijven werken 5.1 Probleemstelling Gegevens worden

Nadere informatie

Mach3Framework 5.0 / Website

Mach3Framework 5.0 / Website Mach3Framework 5.0 / Website Handleiding Mach3Builders Inhoudsopgave 1 Inloggen...5 1.1 Ingelogd blijven...6 1.2 Wachtwoord vergeten...7 2 Applicatie keuzescherm...8 2.1 De beheeromgeving openen...9 3

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 2014 web2work Pagina 1 van 16

Inhoudsopgave. 2014 web2work Pagina 1 van 16 Inhoudsopgave Aanmelden bij Office 365... 2 Office 365 voor het eerste gebruiken... 2 Persoonlijke instellingen Office 365... 3 Wijzigen wachtwoord... 4 Instellen voorkeurstaal... 4 Office Professional

Nadere informatie

Verkleinen- en uploaden van beelden

Verkleinen- en uploaden van beelden Verkleinen- en uploaden van beelden Deze handleiding is opgebouwd rond eenvoudig te gebruiken programma s die verkrijgbaar zijn in het Nederlands en te installeren zijn onder Windows XP, Vista en Windows

Nadere informatie

1 Nieuw in de Filr 2.0 Desktop-toepassing

1 Nieuw in de Filr 2.0 Desktop-toepassing Versie-informatie voor de Filr 2.0 Desktop-toepassing Februari 2016 Filr 2.0 Desktop-toepassing introduceert de functie Bestanden op aanvraag. Deze functie biedt een geconsolideerde of virtuele weergave

Nadere informatie

Installeren van het programma:

Installeren van het programma: Versie: 1.0 Gemaakt door: Whisper380 Eigenaar: Whisper380-computerhulp.net Datum: 20-2-2011 Inhoudsopgave Installeren van het programma:...3 Configureren van het programma:...7 Mappen aanmaken:...9 Groepen

Nadere informatie

DocFlow. handleiding. DocFlow voor Act! Handleiding. Versie 2.0 10-02-2015. Onderdeel van Tendenz ICT Product van Afdeling (Web)Development

DocFlow. handleiding. DocFlow voor Act! Handleiding. Versie 2.0 10-02-2015. Onderdeel van Tendenz ICT Product van Afdeling (Web)Development DocFlow voor Act! Handleiding Versie 2.0 10-02-2015 Inleiding Met DocFlow kunt u aan een contact, bedrijf, groep of verkoopkans een Windowsmap koppelen, die bijvoorbeeld op het netwerk staat. U krijgt

Nadere informatie

Standaard Asta Powerproject Client Versie 12 Installatiedocument v1

Standaard Asta Powerproject Client Versie 12 Installatiedocument v1 Standaard Asta Powerproject Client Versie 12 Installatiedocument v1 4 september 2012 Voor vragen of problemen kunt u contact opnemen via telefoonnummer 030-2729976. Of e-mail naar support@powerproject.nl.

Nadere informatie

Google Drive. Wat is google drive. Wat heb je nodig en wat krijg je. Je aanmelden aan de cloud

Google Drive. Wat is google drive. Wat heb je nodig en wat krijg je. Je aanmelden aan de cloud Google Drive Wat is google drive Google drive is het cloud systeem van google. Je kan er documenten, beelden, films. op kwijt. Het is ook mogelijk om gebruik te maken van hun online applicaties zoals google

Nadere informatie

Novell Vibe-invoegtoepassing

Novell Vibe-invoegtoepassing Novell Vibe-invoegtoepassing 5 juni 2012 Novell Snel aan de slag Met behulp van de Novell Vibe-invoegtoepassing voor Microsoft Office kunt u werken met documenten op de Vibe-site zonder dat u Microsoft

Nadere informatie

JPTrain. JPTrainBeta versie 25 mei 2015. Android client voor GBtrainHost

JPTrain. JPTrainBeta versie 25 mei 2015. Android client voor GBtrainHost JPTrain JPTrainBeta versie 25 mei 2015 Android client voor GBtrainHost Inhoud 1. Benodigd voor JPTrain... 3 2. Installatie JPTrain... 3 2.1 Conversie van oude versie(s)... 3 3. Eerste kennismaking met

Nadere informatie

Handleiding PSU Boekhouden Light Module Administratie Server

Handleiding PSU Boekhouden Light Module Administratie Server gravita Hoofdkade 95, 9503 HD Stadskanaal Tel. & fax: 0599-614815 E-mail: info@gravita.nl / www.gravita.nl Inschrijfnummer KvK: 02083322 Postbank 4491228 Fiscaalnummer 1345.68.266.B01 PSUBL-as Handleiding

Nadere informatie

Berekening van de hash-code van een bestand of CD

Berekening van de hash-code van een bestand of CD 1 Berekening van de hash-code van een bestand of CD Berekening van de hash-code van een bestand of CD Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Te gebruiken commando bij verschillende besturingsomgevingen 2 3. Download

Nadere informatie

Gebruikershandleiding GO app 1.8

Gebruikershandleiding GO app 1.8 Gebruikershandleiding GO app 1.8 Voor raad, staten en bestuur GemeenteOplossingen 2012 1 GO app 1.8 Nieuw in deze versie Vanaf versie 1.8 beschikt de GO app over de mogelijkheid om notities te delen met

Nadere informatie

Globale kennismaking

Globale kennismaking Globale kennismaking Kennismaking Tesla CMS 1. Dashboard 2. pagina beheer - pagina aanmaken - pagina aanpassen - pagina verwijderen - pagina seo opties - zichtbaarheid pagina 3. subpagina beheer - subpagina

Nadere informatie

Handleiding Back-up Online voor Servers Versie maart 2016

Handleiding Back-up Online voor Servers Versie maart 2016 Handleiding Back-up Online voor Servers Versie maart 2016 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 2 1.1 Wat doet Back-up Online voor Servers 2 1.2 Ondersteunde besturingssystemen 2 1.3 Opslagruimte vergroten

Nadere informatie

Kenmerken Nomadesk Software

Kenmerken Nomadesk Software Kenmerken Nomadesk Software DATABEVEILIGING Versleutelde lokale schijf Nomadesk creëert een veilige virtuele omgeving, een Vault, op uw lokale harde schijf. Alle mappen en bestanden opgeslagen op de Vault

Nadere informatie

Handleiding onderhoud basisschoolwebsite. Erik Zeeuwen - Versie: 1.2 Februari 2006

Handleiding onderhoud basisschoolwebsite. Erik Zeeuwen - Versie: 1.2 Februari 2006 1 Beste webmeester, Voor u ligt een korte handleiding voor het onderhouden van uw eigen website. Dit onderhoud gaat heel eenvoudig door het aanmaken van documenten in Microsoft Word. Er wordt dan ook verondersteld

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Psychorom. Bohn Stafleu van Loghum

Gebruikershandleiding Psychorom. Bohn Stafleu van Loghum Gebruikershandleiding Psychorom Bohn Stafleu van Loghum Inhoudsopgave 1. Opstarten cd rom na installatie 3 2. Werking programma 4 2.1 Zoeken 4 2.2 Zoektermen combineren 5 3. Menu Bestand 8 3.1 Afdrukken

Nadere informatie

WebHare Professional en Enterprise

WebHare Professional en Enterprise WebHare Professional en Enterprise Publicatie module Site inrichting handleiding Datum 19 november 2002 Aantal pagina s: 31 Versie: 2.01 Doelgroep Sysops Gebruikers met site aanmaak rechten Gebruikers

Nadere informatie

Hoe werkt de Lightroom catalogus

Hoe werkt de Lightroom catalogus Hoe werkt de Lightroom catalogus Lightroom 1.0 werd op 19 februari 2007 door Adobe uitgebracht. Lightroom voegde iets toe dat Camera Raw en in mindere mate Adobe Photoshop Bridge niet hebben, namelijk

Nadere informatie

Downloaden van Garmin GPS-bestanden van het internet : hoe ga ik te werk?

Downloaden van Garmin GPS-bestanden van het internet : hoe ga ik te werk? Downloaden van Garmin GPS-bestanden van het internet : hoe ga ik te werk? De meeste Garmin routes en/of tracks die op het internet worden aangeboden, kan je downloaden in een bestand met het GPX-formaat

Nadere informatie

cbox UW BESTANDEN GAAN MOBIEL! VOOR SMARTPHONES EN TABLETS MET HET ios BESTURINGSSYSTEEM GEBRUIKERSHANDLEIDING

cbox UW BESTANDEN GAAN MOBIEL! VOOR SMARTPHONES EN TABLETS MET HET ios BESTURINGSSYSTEEM GEBRUIKERSHANDLEIDING cbox UW BESTANDEN GAAN MOBIEL! VOOR SMARTPHONES EN TABLETS MET HET ios BESTURINGSSYSTEEM GEBRUIKERSHANDLEIDING Inleiding cbox is een applicatie die u eenvoudig op uw computer kunt installeren. Na installatie

Nadere informatie

Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw

Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw In de whitepaper waarom u eigen documenten niet langer nodig heeft schreven we dat het rondmailen van documenten geen

Nadere informatie

Gudrun Xpert. Handleiding Opladen Bestanden V1.3

Gudrun Xpert. Handleiding Opladen Bestanden V1.3 Gudrun Xpert Handleiding Opladen Bestanden V1.3 Pagina 2 van 7 Gudrun Xpert Handleiding Opladen Bestanden 1 Inleiding Versie Omschrijving Auteur Status 1.0 Initiële versie Jerry Gielis en Final 1.1 Bijkomende

Nadere informatie

Besturingssystemen Windows Verkenner

Besturingssystemen Windows Verkenner Deze opdracht is gemaakt voor het besturingssysteem Windows 7. Vul de tekst aan waar nodig en voer de doe-opdrachten uit. Voor deze opdracht moet je weet hebben van volgende knop en toets: Start -knop

Nadere informatie

Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD

Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD 2014 Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD Inhoud Inleiding... 2 Aanmelden bij office 365 via het portaal.... 2 Het portaal en gebruikers:...

Nadere informatie

Inhoudsopgave Voorwoord 7 Nieuwsbrief 8 Introductie Visual Steps 8 Wat heeft u nodig? 9 Hoe werkt u met dit boek? 10 De website bij het boek

Inhoudsopgave Voorwoord 7 Nieuwsbrief 8 Introductie Visual Steps 8 Wat heeft u nodig? 9 Hoe werkt u met dit boek? 10 De website bij het boek Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Nieuwsbrief... 8 Introductie Visual Steps... 8 Wat heeft u nodig?... 9 Hoe werkt u met dit boek?... 10 De website bij het boek... 11 Toets uw kennis... 11 Voor docenten...

Nadere informatie

Handleiding website Pax Christi

Handleiding website Pax Christi Handleiding website Pax Christi deel II Inhoudstafel 1. Invoegen van afbeeldingen... 1 1.1 Wat is een digitale afbeelding?...1 1.2 Het invoegen van een digitale afbeelding in een bericht... 2 2. Posten

Nadere informatie

Aanvullend bestand Meer doen met uw Samsung Galaxy Tab

Aanvullend bestand Meer doen met uw Samsung Galaxy Tab 1 Aanvullend bestand Meer doen met uw Samsung Galaxy Tab In dit aanvullende PDF-bestand staat een overzicht van wijzigingen van het boek in combinatie met een Samsung Galaxy tablet met Android 5 1 Foto

Nadere informatie

WoordenSTART in een netwerk installeren

WoordenSTART in een netwerk installeren WoordenSTART in een netwerk installeren WoordenSTART is een programma voor het jongste kind en behandelt de basiswoorden die beheerst dienen te worden voordat een kind aan het aanvankelijk leesonderwijs

Nadere informatie

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen OFFICE 365 Start Handleiding Leerlingen Meer info: Naast deze handleiding is er zeer veel informatie reeds voorhanden op het internet of door op het vraagteken te klikken in de Office 365 omgeving. Ook

Nadere informatie

Central Station. CS website

Central Station. CS website Central Station CS website Versie 1.0 18-05-2007 Inhoud Inleiding...3 1 De website...4 2 Het content management systeem...5 2.1 Inloggen in het CMS... 5 2.2 Boomstructuur... 5 2.3 Maptypen... 6 2.4 Aanmaken

Nadere informatie

Handleiding Plesk. Eddy De Bock

Handleiding Plesk. Eddy De Bock Handleiding Plesk Eddy De Bock 1 1 STARTPAGINA Hier krijgt u een samenvattend overzicht van de functies die Plesk u biedt. 2 GEBRUIKERS Hier kan u gebruikers aanmaken, verwijderen en beheren. Onder Gebruikersrollen

Nadere informatie

Werken met de bordboeken van die Keure. 2 De eerste stap: materiaal registreren op Knooppunt.

Werken met de bordboeken van die Keure. 2 De eerste stap: materiaal registreren op Knooppunt. Werken met de bordboeken van die Keure 1 Wat is een bordboek? Een bordboek is de digitale en interactieve versie van je handboek. Je kunt het bordboek gebruiken in combinatie met een digitaal schoolbord

Nadere informatie

Workshop CCleaner. Onderhoudsbeurt voor uw pc

Workshop CCleaner. Onderhoudsbeurt voor uw pc Workshop CCleaner Onderhoudsbeurt voor uw pc CCleaner is een gratis programma dat uw pc grondig onder handen neemt en allerlei ongewenste softwarerestjes en overbodige bestanden verwijdert. Niet alleen

Nadere informatie

Handleiding: Whitelabel Customersite

Handleiding: Whitelabel Customersite ARGEWEB B.V. Handleiding: Whitelabel Customersite Controlportal.nl Argeweb Support 8-1-2009 Handleiding voor het gebruik maken van de Whitelabel Customersite op controlportal.nl, door Resellers van Argeweb.

Nadere informatie

Screencast-O-Matic HANDLEIDING

Screencast-O-Matic HANDLEIDING Screencast-O-Matic HANDLEIDING Inhoud 1 Inleiding 3 2 Stap voor stap 3 3 Conclusie 9 4 Meer info 10 4.1 Hulp nodig? 10 4.2 Vragen en opmerkingen 10 4.3 Trefwoordenlijst 10 4.4 Lijst met afbeeldingen 10

Nadere informatie

Functionele beschrijving integratie Bluebeam Revu ECM systemen

Functionele beschrijving integratie Bluebeam Revu ECM systemen ECM Pro Solutions Telefoon: (+31) 046 8509263 Website: www.ecmprosolutions.com Email: info@ecmprosolutions.com KvK 56313047 Functionele beschrijving integratie Bluebeam Revu ECM systemen Versie Status

Nadere informatie

SAN v3. Update document 2010. uitgebracht door OCEN

SAN v3. Update document 2010. uitgebracht door OCEN SAN v3 Update document 2010 uitgebracht door OCEN Inhoudsopgave. Inleiding...3 1 Navigatie...4 1.1 Navigatie: het menu...4 1.2 Navigatie: dashboard...4 1.3 Navigatie: kruimelpad...4 1.4 Navigatie: iconen

Nadere informatie

Illustration 1. Handleiding Uploaden van foto's in Phoca Gallery

Illustration 1. Handleiding Uploaden van foto's in Phoca Gallery Handleiding Uploaden van foto's in Phoca Gallery Voordat je begint Je hebt een mapje met foto's, niet al te groot, want dan duurt het uploaden zo lang. Ik resize ze altijd naar 1024x768. Daar gebruik ik

Nadere informatie

cbox UW BESTANDEN GAAN MOBIEL! VOOR ANDROID-SMARTPHONES EN -TABLETS GEBRUIKERSHANDLEIDING

cbox UW BESTANDEN GAAN MOBIEL! VOOR ANDROID-SMARTPHONES EN -TABLETS GEBRUIKERSHANDLEIDING cbox UW BESTANDEN GAAN MOBIEL! VOOR ANDROID-SMARTPHONES EN -TABLETS GEBRUIKERSHANDLEIDING Inleiding cbox is een applicatie die u eenvoudig op uw computer kunt installeren. Na de installatie wordt in de

Nadere informatie

Delen van een Arrangement

Delen van een Arrangement Delen van een Arrangement Optie 1: Mail met bijlage. De makkelijkste methode is uiteraard het document te downloaden en vervolgens in zijn geheel als bijlage door te sturen naar andere koorleden. Afhankelijk

Nadere informatie

Implementatieplan voor E learning en ELO gebruik binnen een school. Peter Tempel Fernao Prince Rob Houben Gerard Mastenbroek

Implementatieplan voor E learning en ELO gebruik binnen een school. Peter Tempel Fernao Prince Rob Houben Gerard Mastenbroek Implementatieplanvoor E learningenelogebruik binneneenschool PeterTempel FernaoPrince RobHouben GerardMastenbroek maandag11mei2009 1 2 Inhoudsopgave Inleiding...4 Uitgangspunt:...5 Doel invoering E-Learning:...5

Nadere informatie

Fuel. Handleiding voor installatie en gebruik

Fuel. Handleiding voor installatie en gebruik Fuel Handleiding voor installatie en gebruik Inhoudsopgave 1. Installatie 2. Gebruik - Windows - Linux / Apple / andere systemen - Een nieuw voertuig aanmaken - Uitgaven 3. Onderhoud - Waarschuwingen -

Nadere informatie

Rabo CORPORATE CONNECT. Certificaatvernieuwing

Rabo CORPORATE CONNECT. Certificaatvernieuwing Rabo CORPORATE CONNECT Certificaatvernieuwing Inhoud 1 INLEIDING... 3 2 SYSTEEMVEREISTEN... 4 3 CERTIFICAAT VERNIEUWEN... 6 4 TROUBLESHOOTING... 8 5 ONDERSTEUNING EN SERVICE... 9 BIJLAGE 1 INSTALLATIE

Nadere informatie

Midi PDF Bladmuziek lezer

Midi PDF Bladmuziek lezer Inleiding. Ruim 20 ordners aan bladmuziek, meeste daarvan uitgeprint van een PDF. Even snel een nummer opzoeken wil dan ook niet, terwijl ik alles wel op alfabetische volgorde heb. Dat was het niet helemaal

Nadere informatie

Mywebshop Email configuratie. Versie 1.0 Februari 2010. Copyright 2010 Wikit BVBA, alle rechten voorbehouden

Mywebshop Email configuratie. Versie 1.0 Februari 2010. Copyright 2010 Wikit BVBA, alle rechten voorbehouden Mywebshop Email configuratie Copyright 2010 Wikit BVBA, alle rechten voorbehouden Deze handleiding mag gebruikt worden om met behulp van de mywebshop.net infrastructuur een webwinkel/website te bouwen.

Nadere informatie

Gebruikershandleiding GO app 1.8

Gebruikershandleiding GO app 1.8 Gebruikershandleiding GO app 1.8 Voor raad, staten en bestuur GemeenteOplossingen 2012 1 GO app 1.8 Nieuw in deze versie Vanaf versie 1.8 beschikt de GO app over de mogelijkheid om notities te delen met

Nadere informatie

Qlik Sense Desktop. Qlik Sense 1.1 Copyright 1993-2015 QlikTech International AB. Alle rechten voorbehouden.

Qlik Sense Desktop. Qlik Sense 1.1 Copyright 1993-2015 QlikTech International AB. Alle rechten voorbehouden. Qlik Sense Desktop Qlik Sense 1.1 Copyright 1993-2015 QlikTech International AB. Alle rechten voorbehouden. Copyright 1993-2015 QlikTech International AB. Alle rechten voorbehouden. Qlik, QlikTech, Qlik

Nadere informatie

Schijven en stations formatteren

Schijven en stations formatteren Schijven en stations formatteren Vaste schijven, de primaire opslagapparaten op uw computer, moeten worden geformatteerd voordat u deze kunt gebruiken. Als u een schijf formatteert, configureert u de schijf

Nadere informatie

Gebruikershandleiding GO search 2.0

Gebruikershandleiding GO search 2.0 Gebruikershandleiding GO search 2.0 1 Gebruikershandleiding Product: GO search 2.0 Documentversie: 1.1 Datum: 2 februari 2015 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van GemeenteOplossingen worden

Nadere informatie

bla bla Synchroniseren van gegevens met OX Drive Gebruikershandleiding

bla bla Synchroniseren van gegevens met OX Drive Gebruikershandleiding bla bla Synchroniseren van gegevens met OX Drive Gebruikershandleiding Synchroniseren van gegevens met OX Drive Synchroniseren van gegevens met OX Drive: Gebruikershandleiding publicatie datum vrijdag,

Nadere informatie

ITware. Itware gebruikershandleiding

ITware. Itware gebruikershandleiding Itware gebruikershandleiding Werking ITware kort samengevat: ITware is een hulpprogramma voor uw webwinkel. Producten kunnen op éénvoudige wijze, al dan niet automatisch, worden geplaatst en onderhouden.

Nadere informatie

Invoegen... 8 Invulpunt... 9 Nieuwe bouwsteen maken... 9 Bouwsteen opslaan... 10. Wijze van werken in Outlook... 11 Informatie...

Invoegen... 8 Invulpunt... 9 Nieuwe bouwsteen maken... 9 Bouwsteen opslaan... 10. Wijze van werken in Outlook... 11 Informatie... ProDoc Bouwstenen voor Word & Outlook 2007 Inhoud Kopiëren bestanden... 2 Hoofdmap Bouwstenen... 2 Bouwsteen.dotm... 2 Installatie Bouwstenenmodule onder Word 2007... 3 Installatie Bouwstenenmodule onder

Nadere informatie

Website importeren of maken?

Website importeren of maken? 92 Een website van sjablonen Website importeren of maken? In principe zijn er twee manieren om MAGIX Web Designer te gebruiken: ofwel heeft u al een website en wilt u deze met MAGIX Web Designer bewerken

Nadere informatie

Gebruikers handleiding Brugge Printshop webshop

Gebruikers handleiding Brugge Printshop webshop Gebruikers handleiding Brugge Printshop webshop Gebruikers handleiding Brugge Printshop webshop... 1 Inleiding... 3 Inloggen... 4 Wachtwoord vergeten... 4 Gebruikersnaam vergeten... 5 Nog geen klant?...

Nadere informatie

Overzichten genereren in het FMIS

Overzichten genereren in het FMIS Overzichten genereren in het FMIS 1. Algemeen Het FMIS is een database-applicatie waarin een gigantische set aan gegevens zit. Deze gegevens worden beheerd door gebruik te maken van de verschillende modules:

Nadere informatie

Mapinhoud uploaden in Three Shipsproducten. Batchuploader

Mapinhoud uploaden in Three Shipsproducten. Batchuploader Mapinhoud uploaden in Three Shipsproducten Batchuploader 28-3-2011 Aan de gebruiker Wij stellen uw terugkoppeling zeer op prijs. Voor vragen en opmerkingen over Three Ships N@Tschool! en de documentatie

Nadere informatie

Handleiding Sportlink Club

Handleiding Sportlink Club Handleiding Sportlink Club Dit document is automatisch gegenereerd. We raden u aan de handleiding online te raadplegen via www.sportlinkclub.nl/support. 1. Installatiehandleiding.........................................................................................

Nadere informatie

Invoeren/importeren van digitale foto s in je computer

Invoeren/importeren van digitale foto s in je computer Invoeren/importeren van digitale foto s in je computer Foto s die je importeert worden altijd opgeslagen in: Afbeeldingen. Windows 7 beschikt daarnaast over een apart programma om digitale foto s en videoclips

Nadere informatie

Module handleiding VivianCMS. Fotoalbum

Module handleiding VivianCMS. Fotoalbum Module handleiding VivianCMS Fotoalbum Versie: 1.0 Startdatum: 06-05-2006 Datum laatste wijziging: 26-05-2006 Opmerking: Gepubliceerd op http://www.viviancms.nl Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 1.1 Algemene

Nadere informatie

Howto Subversion. 1. Subversion structuur en uitleg

Howto Subversion. 1. Subversion structuur en uitleg 1. Subversion structuur en uitleg Op de Adwise VDS server staan de repositories die gebruikt kunnen worden. Een subversion repository bevat alle projecten gerelateerd aan de betreffende repository. Adwise

Nadere informatie

Handleiding puntenboek-module

Handleiding puntenboek-module Handleiding puntenboek-module Inleiding Het puntenboek is een tool dat u toelaat om opdrachten (score-elementen) te definiëren, deze omschrijven informatie op de ELO die gescoord kan worden. Dit kan veel

Nadere informatie

Handleiding voor Zotero versie 2.0

Handleiding voor Zotero versie 2.0 Handleiding voor Zotero versie 2.0 Michiel Wolda De handleiding voor Zetero is geschreven voor de lezers van het boek Deskresearch: Informatie selecteren, beoordelen en verwerken: tweede editie (Van Veen

Nadere informatie

Rapporten. Labels en Rapporten in Atlantis 1. Atlantis heeft twee manieren om output te genereren: 1. labels 2. rapporten (reports)

Rapporten. Labels en Rapporten in Atlantis 1. Atlantis heeft twee manieren om output te genereren: 1. labels 2. rapporten (reports) Labels en Rapporten in Atlantis 1 Atlantis heeft twee manieren om output te genereren: 1. labels 2. rapporten (reports) Rapporten Een rapport is eigenlijk altijd een tekst bestand, die vorm wordt gegeven

Nadere informatie