Transitie & Turbulentie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Transitie & Turbulentie"

Transcriptie

1 Syntrus Achmea Investment Letter September 2015 Visie Transitie & Turbulentie Terugblik Macro-economische verwachtingen Beleggingsrendementen Terugblik & verwachtingen China Afkoeling economie & hervormingen Grondstoffen Ruimte voor verbetering risico-/ rendementsprofiel

2 Transitie & Turbulentie 2 De belangrijke trends die we in voorgaande edities van de Investment Letter hebben beschreven, blijven grotendeels actueel. De periodiek oplevende eurocrisis, het wereldwijd extreme monetaire beleid en de divergentie in economische ontwikkelingen kenmerkten het afgelopen jaar en zullen ook de komende jaren een dominante rol blijven spelen. Elke regio staat voor specifieke uitdagingen en gewenste transities. De onzekerheid daarover genereert soms aanzienlijke turbulentie op de financiële markten. Zo worstelt de eurozone nog steeds met de onvolledige muntunie. Na een turbulente periode werd een Grexit op de valreep afgewend. Griekenland kreeg een derde steunpakket ter waarde van 86 miljard. Dit betekent echter niet dat de eurocrisis voorbij is. De structurele weeffouten in de euro zijn nog steeds niet opgelost en de steun voor het europroject onder de bevolking is afgekalfd. De komende jaren zullen in het teken staan van pogingen tot verdere economische, financiële en politieke integratie. Successen op dat vlak zijn nodig maar verre van zeker. Ondanks de Griekse tragedie zette het herstel van de eurozone-economie door in de eerste helft van 2015 en net als de andere belangrijke centrale banken ging de Europese Centrale Bank (ECB) over tot het grootschalig opkopen van staatsobligaties. De Verenigde Staten staan voor een andere uitdaging. Het Amerikaanse economisch herstel is veel verder gevorderd dan in de eurozone. Daarom maakt de Amerikaanse centrale bank (Fed) zich op voor de eerste renteverhoging sinds Maar de lange periode van extreem lage nominale en reële renteniveaus heeft potentieel de financiële instabiliteit vergroot. Schuldniveaus blijven onverminderd hoog en financiële markten zijn verslaafd geraakt aan de lage rentes. Daarnaast heeft de verkrapping van het monetaire beleid wereldwijde implicaties aangezien de Amerikaanse dollar de wereldreservemunt is. Vooral sommige opkomende landen met veel, vooral private, schulden in dollars zijn kwetsbaar. De eerste stappen op weg naar enige normalisatie van de rente vormen daarmee een spannende beleidsopgave voor de Fed en beleggers. Ook de situatie in de eurozone en de afkoeling van de Chinese economie blijven potentiële bronnen van marktinstabiliteit. China maakt een transitie door naar een meer marktgedreven economie en dat gaat niet zonder slag of stoot. De Chinese economie koelt af en de lokale aandelenmarkt is sinds juni in een duikvlucht geraakt. Medio augustus devalueerde de Chinese autoriteiten de renminbi en de Chinese munt wordt nu meer door marktkrachten bepaald. Dergelijke liberaliseringen van het beleid zorgen voor de nodige turbulentie op de financiële markten. Naast China gaan meer opkomende landen door een woelige periode. Elk land kent haar eigen uitdagingen en de juiste maatregelen zullen moeten worden genomen om de economie op een houdbaar groeipad te brengen. Aan het beeld van de laagrendementsomgeving dat we de afgelopen jaren hebben geschetst, is nauwelijks iets veranderd. Financiële markten hebben een periode van lage groei en lage inflatie ingeprijsd. De renteniveaus zijn laag en daardoor zijn de verwachte rendementen op vastrentende waarden beperkt. Aandelen hebben de afgelopen jaren geprofiteerd van het ruime monetaire beleid en zijn vooral in de Verenigde Staten prijzig. Onze rendements verwachtingen voor de komende jaren zijn dan ook gematigd. De totaalrendementen over de eerste acht maanden van 2015 bevestigen het beeld van de laagrendementsomgeving. De beleidsadviezen van afgelopen jaren blijven onverminderd van kracht. Voor hogere verwachte rendementen zal meer risico genomen moeten worden. Europese aandelen en aandelen uit opkomende markten zijn waarderingstechnisch het meest interessant en hebben voor de middellange termijn de beste rendementsvooruitzichten. Daarnaast blijft effectieve spreiding cruciaal. Een goed gespreide beleggingsportefeuille is voldoende robuust om onverwachte gebeurtenissen op te vangen en heeft een evenwichtige blootstelling naar verschillende risicofactoren. In dit visiedocument worden de genoemde punten verder toegelicht. In hoofdstuk 1 wordt kort teruggeblikt en wordt de macro-economische situatie belicht. De aannames die ten grondslag liggen aan ons basisscenario en de toekomst van de eurozone worden nader toegelicht in een box. De financiële markten staan centraal in hoofdstuk 2. Na een korte terugblik worden de rendementsverwachtingen voor de liquide en minder liquide beleggingscategorieën belicht. Twee onderwerpen krijgen extra aandacht in deze Investment Letter. Het hoofdthema van de eerste special is de economische en financiële situatie van de opkomende grootmacht China. In de tweede special gaan we in op grondstoffen en dan vooral de merites van actief beleggen binnen deze categorie.

3 Inhoudsopgave 1 Terugblik en macro-economische verwachtingen Terugblik Macro-economische omgeving 4 Box B1: Aanpassing & Groei op twee snelheden 8 Box B2: Eurozone struikelt transferunie in 9 Colofon Meer Weten? Neem dan contact op met uw fondsmanager of account- CIO. De Syntrus Achmea Investment Letter is een uitgave van de afdeling Investment Strategy van Syntrus Achmea. Disclaimer De informatie in dit document is met zorg door Syntrus Achmea Vermogensbeheer B.V. (hierna SAVB ) samengesteld en bestemd voor gekwalificeerde beleggers en/of professionele beleggers als bedoeld in de Wet financieel toezicht. 2 Beleggingscategorieën: terugblik & verwachtingen Terugblik Verwachtingen liquide beleggingen Verwachtingen illiquide beleggingen Beleidsrichtingen 19 3 Dit document is niet bedoeld en dient niet te worden beschouwd (i) als aanbod of uitnodiging tot het kopen, verkopen of anderszins verhandelen van financiële instrumenten, (ii) als beleggingsaanbeveling of beleggingsadvies, of (iii) als juridisch, fiscaal of enig ander advies. SAVB raadt de lezer van dit document af een beleggingsbeslissing of enige andere beslissing uitsluitend te baseren op in dit document vermelde informatie en aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade die het gevolg is van zo n beslissing. De informatie in dit document is (mede) gebaseerd op door SAVB van betrouwbaar geachte informatiebronnen betrokken informatie. SAVB garandeert niet de betrouwbaarheid van die bronnen, noch staat zij in voor de juistheid en volledigheid van de van die bronnen verkregen informatie. Aan de informatie in dit document kunnen geen rechten worden ontleend en de in dit document opgenomen informatie is uitsluitend informatief van aard. Alle informatie, inclusief evenuele cijfers die een momentopname betreffen, kan aan verandering onderhevig zijn waardoor de tekst niet langer actueel zou kunnen zijn op het moment dat ze gelezen wordt. SAVB behoudt zich het recht voor om de in het document opgenomen informatie zonder nadere aankondiging te wijzigen. Het noemen van historische rendementen op beleggingen dient uitsluitend als nadere uitleg en toelichting te worden beschouwd en SAVB beoogt daarmee geen enkele uitspraak te doen over zijn verwachtingen ten aanzien van het rendement of koersverloop van die beleggingen op de korte of lange termijn. De waarde van uw belegging kan fluctueren en het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Behalve het kopiëren van de in dit document aangeboden informatie voor eigen persoonlijk gebruik, is het niet toegestaan om (gedeelten van) de inhoud, zonder de uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van SAVB, over te nemen, te vermenigvuldigen of op welke wijze dan ook te distribueren of openbaar te maken. Alle in dit document gepresenteerde informatie (teksten, foto s, illustraties, grafisch materiaal, handelsnamen, logo s, woord- en beeldmerken) is eigendom van of in licentie bij SAVB en wordt beschermd door auteursrecht, merkenrecht dan wel enig ander recht van intellectueel eigendom. Er worden geen rechten van welke aard dan ook in licentie gegeven of toegewezen of op andere wijze overgedragen aan personen die toegang verkrijgen tot deze informatie. Het is niet toegestaan om (gedeelten van) de inhoud van dit document over te nemen, te vermenigvuldigen of op welke wijze dan ook te distribueren, zonder de uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van SAVB. 3 China 4 Uitdagende in transitie 20 tijden voor grondstoffenbeleggers 26 Syntrus Achmea Vermogensbeheer B.V., statutair gevestigd te Tilburg en kantoor houdende te De Meern (Handelsregister nr ), is geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten in Amsterdam.

4 1. Terugblik en macro-economische verwachtingen 4 Ondanks de opgelaaide Griekse crisis zet het economisch herstel in de eurozone door en laat de Amerikaanse economie een robuuste groei zien. De opkomende landen hebben het daarentegen een stuk lastiger. Vooral de afkoeling van de Chinese economie is voelbaar. De inflatie is laag en voorlopig blijft het wereldwijde monetaire beleid ruim ondanks dat de Fed aan de vooravond van een renteverhoging staat. Aan de normalisatie van het Amerikaanse monetaire beleid zijn risico s verbonden. De Griekse perikelen maakten duidelijk dat de eurocrisis nog niet voorbij is. Wel beweegt de eurozone steeds meer richting een federaal model. In dit hoofdstuk wordt kort teruggeblikt op de recente gebeurte nissen. Vervolgens worden de macro-economische verwachtingen geschetst. Ons basisscenario en de toekomst van de eurozone lichten we in een aparte box toe. 1.1 Terugblik 2015 De Griekse perikelen eisten een hoofdrol op in de eerste helft van Na de verkiezingswinst van de radicaal linkse partij Syriza, zocht Griekenland de confrontatie met haar schuldeisers. Na diverse mislukte onderhandelingen, een gemiste aflossing van een IMF-lening en een referendum waarin de Griekse bevolking zich uitsprak tegen verdere bezuinigingen, dreigde een Grexit: het uit de euro stappen van Griekenland. Echter, op het allerlaatste moment ging de Griekse premier Tsipras door de knieën en kwam tegemoet aan de eisen van de andere landen. Via een overbruggingskrediet van 7 miljard en een nieuwe lening van 86 miljard, is een Grexit voorlopig afgewend. Ook op monetair gebied kwam het vuurwerk uit de eurozone. Als laatste belangrijke centrale bank ging de ECB over tot het grootschalig opkopen van onder andere staatsobligaties. De Fed maakt zich inmiddels op voor een renteverhoging maar neemt daarbij een afwachtende houding aan. Deze houding komt mede door de lage inflatiedruk. In de ontwikkelde landen is de inflatie zeer gematigd ondanks alle onconventionele monetaire maatregelen. Ook de inflatieverwachtingen zijn relatief laag en stabiel. De deflatieangst in de eurozone is naar de achtergrond verdwenen. Het macro-economische groeibeeld was, net als vorig jaar, divers in de eerste helft van het jaar. De afzonderlijke landen en regio s staan op verschillende punten in de conjunctuurcyclus. In de Verenigde Staten volgde een groeiversnelling in het tweede kwartaal na een zwak eerste kwartaal. De eurozone groeide gestaag door en leek relatief weinig last te hebben van de oplaaiende eurocrisis en de Chinese economie koelde verder af. 1.2 Macro-economische omgeving Herstel economische groei eurozone zet door In ons basisscenario gaan we uit van gematigde groei en lage inflatie. In de box Aanpassing & Groei op twee snelheden lichten we onze verwachtingen nader toe. Diverse structurele zaken, zoals de hoge schuldniveaus, blijven drukken op de groei- en inflatiecijfers. Cyclisch gezien staan de seinen op groen in de eurozone. Na 0,8% groei in 2014 verwacht het Internationaal Monetair Fonds (IMF) 1,5% en 1,7% groei in respectievelijk 2015 en De lage leenkosten als gevolg van het ruime monetaire beleid, de gedaalde olieprijs en de depreciatie van de euro ondersteunen het herstel. De economische groei in de eurozone wordt regionaal gezien breder gedragen dan voorheen. Waar in eerste instantie vooral Duitsland fungeerde als groeimotor, tekent zich nu ook sterk herstel af in de meeste perifere landen. Het IMF verwacht 3,1% groei voor de Spaanse economie dit jaar. Vorig jaar groeide de Spaanse economie nog met 1,4%. Ondanks dat de werkloosheid in Spanje met ruim 22% nog hoog is, daalt deze gestaag. Positief was ook dat Spanje geen last had van de Griekse crisis. Ook in Ierland is sprake van sterk economisch herstel mede door de geïmplementeerde hervormingen. Het IMF verwacht dat het groeitempo in ,9% bedraagt; de hoogste groei binnen de eurozone. Ook Portugal is de weg omhoog ingeslagen. Probleemgevallen blijven Dit neemt niet weg dat er nog steeds probleemlanden zijn binnen de eurozone. Waarschijnlijk is de economie in Griekenland door alle onrust van de klif gevallen. De Griekse inkoopmanagersindex voor de industrie klapte in juli in elkaar van 46,9 naar 30,2. Een niveau boven de 50 duidt op economische groei. Grieken

5 land leek economisch gezien op de weg terug. In het tweede kwartaal was zelfs sprake van lichte reële groei maar door wanbeleid van de Griekse regering is het herstel in de knop gebroken. In Italië blijft de economische situatie moeizaam. De verwachte groei ligt in 2015 wel hoger dan in 2014, maar is minder uitbundig dan in bijvoorbeeld Spanje. De werkloosheid in Italië schommelt al twee jaar tussen de 12% en 13%, terwijl in Spanje de daling is ingezet. Hervormingen komen maar langzaam en moeizaam van de grond. Dit geldt ook voor Frankrijk. Frankrijk blijft structureel achter bij Duitsland en in het tweede kwartaal stagneerde de Franse economie. Hervormingen zijn broodnodig om de Italiaanse en Franse economieën concurrerender en financieel gezonder te maken. Robuuste groei in de Verenigde Staten Ondanks het economisch herstel, loopt de eurozone fors achter op de Verenigde Staten. De reële omvang van de economie in de eurozone bereikt naar verwachting pas dit jaar het niveau van 2007; het jaar voordat de financiële crisis uitbrak. De Amerikaanse economie was in 2011 al hersteld van de forse recessie (zie figuur 1). En de economie in de Verenigde Staten groeit in een robuust tempo door. Het IMF verwacht 2,5% en 3,0% groei in respectievelijk 2015 en 2016 terwijl de groei in ,4% bedroeg. Over de hele linie zijn verbeteringen zichtbaar. De opgaande trend op de huizenmarkt blijft intact en de consumentenbestedingen zijn robuust. Het werkloosheidspercentage is gedaald naar 5,3%. Een jaar geleden was dit nog ruim 6%. De situatie op de arbeidsmarkt is een belangrijke graadmeter voor de Fed. Opkomende landen kwetsbaar Gemiddeld genomen hadden de opkomende landen last van economische tegenwind. De Chinese economische groei koelde verder af. Het officiële Figuur 1 Ontwikkeling reële economie sinds ultimo 2007 Bron: Eurostat, Bloomberg, Syntrus Achmea Vermogensbeheer dec-07 Verenigde Staten Eurozone Nederland Duitsland Italië Frankrijk Spanje dec-08 dec-09 dec-10 dec-11 dec-12 dec-13 dec-14 groeitempo ligt nu rond de 7% op jaarbasis. De Chinese autoriteiten hebben geprobeerd de groeivertraging te verzachten door de beleidsrente een aantal keer te verlagen en medio augustus werd de Chinese renminbi nog gedevalueerd. Zowel cyclische als structurele oorzaken liggen ten grondslag aan de afkoeling. In de special China in transitie gaan we dieper in op de economische en financiële transformatie die China ondergaat. Veel opkomende landen zijn kwetsbaar. Rusland bevindt zich momenteel in een recessie. De dalende olieprijs en de westerse sancties eisen hun tol. Door de depreciatie van de Russische roebel is de inflatie fors opgelopen. Deze bedraagt op jaarbasis ruim 15%. De Russische centrale bank heeft dit jaar de beleidsrente een aantal keer verlaagd en probeert hiermee de neergang van de economie te temperen. Ook de Braziliaanse economie heeft het moeilijk. De daling van de grondstof prijzen heeft de economie hard geraakt en de Braziliaanse real is fors gedeprecieerd. Het vertrouwen onder consumenten en bedrijven is tot een dieptepunt gedaald mede door een reeks van corruptieschandalen. Het monetaire beleid wordt verkrapt om de inflatie onder controle te krijgen. Daarnaast worden noodzakelijke begrotingsmaatregelen niet genomen waardoor de investment grade kredietstatus in gevaar komt. India vormt een positieve uitzondering binnen de BRIC-landen. De afgelopen jaren zijn door de autoriteiten diverse hervormingen en maatregelen doorgevoerd. Dit leidde tot een sterk economisch herstel. De Indiase economie is concurrerend en het monetaire beleid kan verruimd worden omdat de inflatie onder controle is. Headline inflatie laag De inflatie blijft gemiddeld genomen laag in de ontwikkelde landen ondanks alle onconventionele maatregelen van de centrale banken. Door de dalende grondstofprijzen was de headline inflatie in de eurozone en de Verenigde Staten zelfs negatief in het begin van De kerninflatie, exclusief grondstoffen- en voedselprijzen, laat de afgelopen jaren een evenwichtiger verloop zien, zoals uit figuur 2 blijkt. In de Verenigde Staten schommelt de kerninflatie onder de 2% en in de eurozone onder de 1%. Ook in Japan daalden de inflatiecijfers weer onder de 1% nadat het effect van de btw-verhoging uit de cijfers liep. De inflatieverwachtingen zijn licht gedaald. De ingeprijsde inflatie in de Verenigde Staten schommelt rond 2% en in de eurozone rond 1,5%. De aanhoudende desinflatie en redelijk stabiele inflatieverwachtingen geven centrale banken de ruimte om het ruime monetaire beleid te continueren of in een zeer gematigd tempo af te bouwen. Alleen sommige opkomende landen die het economisch moeilijk hebben, zoals Rusland en Brazilië, hebben last van hoge inflatiecijfers. 5

6 6 ECB koopt staatsobligaties In navolging van de andere belangrijke centrale banken begon ook de ECB met het op grote schaal opkopen van staatsobligaties. Eind vorig jaar startte de ECB al met het opkopen van gedekte obligaties (covered bonds) en obligaties met onderpand (asset backed securities). Sinds 9 maart koopt de ECB ook staatsobligaties en semi-staatsobligaties van eurolanden op. Dit programma heet public sector purchase programme (PSPP). Het totale bedrag van de opkoopprogramma s bedraagt circa 60 miljard per maand. Tot en met eind augustus was in totaal voor circa 412 miljard opgekocht: 111 miljard gedekte obligaties, 11 miljard obligaties met onderpand en 290 miljard aan (semi)staatsobligaties (zie figuur 3). Het opkoopprogramma loopt minimaal tot en met september 2016 en de totale omvang bedraagt 1100 miljard. Het doel van het PSPP-programma is het voorkomen van het risico van een te lange periode van te lage inflatie. Door de dalende inflatie(verwachtingen) dreigde de inflatiedoelstelling van de ECB, inflatie dichtbij maar lager dan 2%, in gevaar te komen. De andere opkoopprogramma s zijn vooral gericht op het stimuleren van de kredietverlening. Het komende jaar blijft de ECB dus een belangrijke speler op de obligatiemarkten en blijft het monetaire beleid in de eurozone extreem ruim. Vooravond renteverhoging VS De Verenigde Staten staan juist aan de vooravond van een renteverhoging. In de Investment Letter Special van vorig jaar 1 hebben we uitgebreid stilgestaan bij het extreem ruime monetaire beleid van de Fed en de onbedoelde neveneffecten van dit beleid. Vorig jaar was de verwachting dat de eerste renteverhoging medio 2015 zou plaatsvinden. Nu wordt de eerste 1 Zie: Syntrus Achmea Investment Letter Special, Visie Bitter Medicijn, september 2014 Figuur 2 Inflatiecijfers (consumentenprijsindex) 6% 5% 4% 3% 2% 1% 0% -1% Eurozone inflatie VS inflatie Eurozone kerninflatie VS kerninflatie -2% jan-02 jan-04 jan-06 jan-08 jan-10 jan-12 jan-14 rentestap pas vermoedelijk in december verwacht mede als gevolg van de kwetsbare situatie op de financiële markten. De normalisatie van het Amerikaanse monetaire beleid komt dichterbij maar het moment waarop blijft onzeker. De markt prijst een zeer geleidelijke stijging van de beleidsrente gedurende 2016 in (zie figuur 4). De Fed maakt geen haast met het normaliseren van het beleid en neigt eerder naar een geleidelijke dan een snelle normalisatie. Ook de Bank of England (BoE) staat aan de vooravond van een eerste renteverhoging. Maar net als de Fed opereert de BoE zeer voorzichtig. Het proces van normalisatie zal ook in het Verenigd Koninkrijk zeer geleidelijk plaatsvinden. De Bank of Japan (BoJ) daarentegen zit nog volop in de verruimingsmodus, net als de ECB. De opkoopprogramma s van financiële activa lopen nog door en nieuwe verruimende maatregelen zijn niet uit te sluiten. Ruim monetair beleid Per saldo was het afgelopen jaar sprake van wereldwijd ruim monetair beleid waarbij renteverhogingen werden uitgesteld of juist nieuwe verruimende maatregelen werden genomen. De limieten van het monetaire beleid worden steeds verder opgerekt. Diverse centrale banken experimenteren met negatieve rentes en kwantitatieve verruiming is gemeengoed geworden. De beleidsrentes zijn in reële termen al jaren negatief, zoals in figuur 5 is te zien. Het stimulerend effect van het rentebeleid raakt uitgewerkt nu de nominale rentes wereldwijd over de hele curve zijn gedaald. Het effect van divergerend monetair beleid komt nu vooral tot uiting in de waarde van de valuta. De concurrentiepositie van andere landen wordt hierdoor geraakt waardoor tegenreacties volgen. Per saldo heeft dit tot een wereldwijde monetaire verruimingscyclus geleid. De angst dat de inflatie voor langere tijd onder de beleidsdoelstelling blijft, domineert het monetaire beleid. Vanwege een aantal deflatoire krachten, zoals de hoge schuldniveaus en gedaalde olieprijs, zal ook de komende periode het monetaire beleid wereldwijd ruim blijven. In de eurozone en Japan kopen de centrale banken nog volop financiële activa en de verwachte renteverhogingen van de Amerikaanse en Britse centrale bank zullen in een zeer gematigd tempo verlopen. Echter, de beoogde voordelen van de langdurig lage rentestand, vooral het aanjagen van de economie, worden steeds vaker in twijfel getrokken. De nadelige consequenties krijgen steeds meer aandacht. Risico financiële instabiliteit De nadruk op prijsstabiliteit op de korte termijn en het aanjagen van de economie via monetaire stimulansen gaat potentieel ten koste van de lange termijn financiële stabiliteit. In de Investment Letter

7 Figuur 3 Cumulatieve omvang opkoopprogramma s ECB in mi ljarden euro s Gedekte obligaties (covered bonds) Staatsobligaties Obligaties met onderpand (asset backed securities) Miljard euro okt-14 dec-14 feb-15 apr-15 mei-15 jul-15 Special van vorig jaar gaven we aan dat financiële instabiliteit dreigt als gevolg van het langdurig extreme monetaire beleid. De Bank of International Settlements (BIS) heeft hier recentelijk ook weer voor gewaarschuwd 2. Het extreem ruime monetaire beleid heeft geleid tot een onevenwichtige economische expansie, hoge schuldniveaus, financiële instabiliteit, lage productiviteitsgroei en een beperkte manoeuvreerruimte voor centrale banken. Daarnaast is er volgens de BIS teveel aandacht voor kortetermijndoelstellingen en is er te weinig oog voor de internationale uitstralingseffecten. Er wordt teveel en te lang gesteund op de inzet van monetaire stimulansen terwijl dit geen oplossing is voor structurele uitdagingen. Naast de risico s van het extreme monetaire beleid, blijft de eurozone een bron van instabiliteit. Eurocrisis nog niet geweken In de afgelopen jaren hebben we regelmatig aangegeven dat de eurocrisis als een veenbrand blijft voortwoekeren. Het is een proces van doormodderen waarbij maatregelen genomen worden om direct gevaar af te wenden. Maatregelen om de fundamenten van de muntunie structureel te verbeteren, worden maar mondjesmaat genomen. Het is daarom een traag en moeizaam proces. Dit neemt niet weg dat we met vallen en opstaan richting een federaal Europa bewegen, waarbij de ECB een faciliterende rol speelt. Het opkopen van staatsobligaties zorgt voor convergentie in renteniveaus en tijdens de Griekse crisis zorgde de ECB voor noodleningen aan de Griekse bankensector. Toch blijft het risico van het uiteenvallen van de muntunie bestaan. Een Grexit is in juli op een haar na voorkomen en in september staan weer Griekse verkiezingen op het programma. Het vertrouwen in de euro kalft af en euro-sceptische partijen winnen nog steeds terrein. Ook buiten de eurozone neemt de politieke fragmentatie toe. Onze verwachtingen ten aanzien van de toekomst van de eurozone lichten we toe in de box Eurozone struikelt transferunie in. 7 2 Zie: BIS, 85th Annual report, June 2015 Figuur 4 3-maandsrentes en ingeprijsde rentes in de forward markt Figuur 5 Reële beleidsrentes (beleidsrente minus kerninflatie) 3,0% 2,5% VS Eurozone VK Japan 7% 6% 5% Fed ECB BoE BoJ 2,0% 4% 1,5% 1,0% 3% 2% 1% 0,5% 0,0% -0,5% dec-12 dec-13 dec-14 Marktverwachting dec-15 dec-16 dec-17 dec-18 dec-19 dec-20 0% -1% -2% -3% jan-99 jan-01 jan-03 jan-05 jan-07 jan-09 jan-11 jan-13 jan-15

8 Box B1: Aanpassing & Groei op twee snelheden 8 In 2011 introduceerden we ons basisscenario Aanpassing & Groei. In dit scenario keerden de ontwikkelde landen via een moeizaam proces van vallen en opstaan terug naar een pad van voortgaande, maar gematigde economische groei. Het op termijn doorvoeren van de noodzakelijke beleidsaanpassingen en hervormingen was binnen dit scenario een vereiste. In deze box herhalen we de belangrijkste kenmerken van dit scenario en gaan we in op de recente ontwikkelingen. Angelsaksische landen Lage economische groei en inflatie zijn belangrijke kenmerken van ons basisscenario. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de hoog opgelopen schulden, onevenwichtigheden van betalingsen handelsbalansen en hoge werkloosheid. We constateren dat de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk zich in grote lijnen langs dit scenario ontwikkelen. Een snelle implementatie van een zeer ruim en onconventioneel monetair beleid in combinatie met het verstevigen van de bancaire sector hebben in beide landen bijgedragen aan een herstel van de economische groei en een significante afname van de werkloosheid. Ook de begrotingstekorten hebben de laatste jaren een duidelijke daling laten zien. Eurozone blijft achter In de eurozone is het beeld een stuk zwakker. Duitsland, dat in het voorafgaande decennium vele structurele hervormingen heeft doorgevoerd, toont een duidelijk groeiherstel en een forse daling van de werkloosheid. In 2014 bereikte het land zelfs een begrotingsoverschot. Dit staat in groot contrast met de meeste andere eurolanden, waar een relatief zwakke concurrentiepositie, een zwakke binnenlandse vraag en de naweeën van de eurocrisis een sterk herstel van economische groei en werkgelegenheid verhinderden. Daarnaast boden de strikte begrotingsregels van de EMU vrijwel geen ruimte voor stimulering. De eurozone als geheel vertoonde daardoor vooral in de perifere landen kenmerken van een stagnatiescenario met steeds verder dalende inflatie- en renteniveaus. De eurozone blijft kwetsbaar vanwege de onvolkomen muntunie en de politieke stroperigheid. Het proces van verdergaande integratie verloopt moeizaam en traag. In de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk zullen naar verwachting de officiële rentetarieven binnen afzienbare tijd verhoogd worden, terwijl de eurozone pas sinds kort in de fase zit van kwantitatieve verruiming. Lage renteniveaus Aanpassing & Groei blijft het basisscenario voor de langere termijn waarin het tempo in de eurozone achterblijft ten opzichte van de Verenigde Staten. De macro-economische omgeving zal de verwachte rendementen sterk beïnvloeden. De verwachte lage groei en inflatie en het ruime monetaire beleid zullen ervoor zorgen dat de renteniveaus langer laag blijven. De komende jaren is wel sprake van een verhoogd risico van financiële instabiliteit als gevolg van de grote nadruk op monetaire stimulering en de geringe vooruitgang met schuldreductie in de afgelopen jaren. In figuur B1 staan onze verwachtingen ten aanzien van economische groei, inflatie en renteniveaus. De groei- en inflatiecijfers zijn gemiddeldes per jaar en de verwachte rente niveaus zijn onze verwachtingen voor de betreffende rentes over vijf jaar. De verwachte stijging zal vooral in de tweede helft van de vijfjaarsperiode plaatsvinden. De komende jaren zullen de rente niveaus naar verwachting slechts beperkt oplopen. Dit geldt vooral voor de eurozone waar het monetaire beleid ruim blijft en waar de komende jaren geen beleidsrente verhoging in zicht is. Figuur B1 Indicatieve verwachtingen economische groei, inflatie en renteniveaus Bron: Syntrus Achmea Vermogensbeheer Verwachtingen periode VS eurozone Gemiddelde economische groei p/j 2,00% 1,00% Gemiddelde inflatie p/j 2,00% 1,50% Beleidsrente Centrale Bank (2020) 3,00% 1,50% 10-jaarsrente (2020) 3,50% 2,00% Voor 10-jaarsrente eurozone hanteren we de Duitse 10-jaarsrente.

9 Box B2: Eurozone struikelt transferunie in Sinds het uitbreken van de eurocrisis is de toekomst van de Europese Monetaire Unie (EMU of eurozone) en de Europese Unie (EU) een regelmatig terugkerend thema. Zo is in de Investment Letter Special van 2012 uitgebreid ingegaan op de mogelijke toekomstscenario s voor de eurozone 3. Destijds werd aangetoond dat de monetaire unie door de nodige weeffouten inherent instabiel is. Op langere termijn zijn er maar twee mogelijke uitkomsten: het opbreken van de monetaire unie of een verdergaande politieke en economische integratie. Dit plaatst de regeringsleiders en de Europese Commissie voor een dilemma. Enerzijds wil vrijwel niemand de eurozone opbreken, anderzijds is er onder de bevolking en bij lidstaten ook veel weerstand tegen een federaal Europa. De gekozen oplossing is typisch Europees: langdurig doormodderen waarbij stap voor stap een meer federaal Europa wordt opgetuigd. Uiteindelijk moeten zo de weeffouten van de EMU worden hersteld waardoor een levensvatbare monetaire unie wordt gecreëerd. De vraag blijft echter of en hoe de EMU en EU deze transitie zullen maken. EMU in huidige vorm werkt niet De eurocrisis heeft de weeffouten van de eurozone pijnlijk blootgelegd. Een gemeenschappelijke munt (monetaire unie) zonder gemeenschappelijk budgettair beleid (begrotingsunie), gemeenschappelijk bankentoezicht (bankenunie) en een mechanisme voor het opvangen van crises, bleek een recept voor rampspoed. De zo vurig gewenste economische convergentie tussen de eurolanden bleef na de introductie van de euro uit. Sterker nog in plaats van convergentie was er sprake van economische divergentie tussen enerzijds overschotlanden als Duitsland en anderzijds tekortlanden als Italië en Spanje. De eurocrisis was daardoor eigenlijk onvermijdelijk. De euro is echter niet zozeer een economische noodzakelijkheid, maar vooral een politiek project. De Europese interne markt kan immers ook functioneren zonder eenheidsmunt. Door de eurocrisis beseffen de Europese beleidsmakers maar al te goed dat de EMU zonder fundamentele aanpassingen ten dode is opgeschreven. Men staat dus voor de keuze: de EMU hervormen tot een bestendige muntunie of het ontbinden van de euro. Never waste a good crisis Politieke leiders kiezen ondubbelzinnig voor het hervormen van de EMU. Onder het motto never waste a good crisis, wordt sinds 2010 langzaam maar zeker gebouwd aan nieuwe structuren voor de EMU. De Europese beleidsmakers grepen de eurocrisis aan om plannen en hervormingen door te voeren die er buiten crisistijd waarschijnlijk nooit waren gekomen. Belangrijke baanbrekende momenten waren onder meer het optuigen van het European Stability Mechanism (ESM, een permanent noodfonds), de introductie van Outright Monetary Transactions (OMT, het opkoopprogramma voor staatsobligaties van landen in financiële problemen) en het opzetten van een bankenunie (één gezamenlijk EU-beleid en toezicht voor het bankwezen). In eerste instantie waren de genomen crisesmaatregelen vrij ad hoc. De aanpak van de crisis leek soms meer op paniekvoetbal dan op weldoordacht crisismanagement. Met de presentatie van het masterplan voor de toekomst van de EMU (Towards a Genuine Monetary Union) werden in 2012 voor het eerst de gewenste contouren van een nieuwe monetaire unie publiekelijk gepresenteerd door de EU-beleidsmakers. Naar een complete muntunie In juni 2015 werd door de zogenaamde vijf presidenten, de voorzitters van de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank, het Europees Parlement, de Europese Raad en de Eurogroep, een uitgewerkte toekomstvisie voor Europa gepresenteerd 4. Zoals de naam van het rapport al aangeeft, willen ze naar een complete muntunie. De monetaire unie en de bankenunie moeten binnen 10 jaar worden aangevuld met een kapitaalmarktunie, een begrotingsunie en uiteindelijk een politieke unie. De kapitaalmarktunie zorgt voor één Europese kapitaalmarkt waardoor risicodeling over private beleggers eenvoudiger wordt. Een begrotingsunie zal uiteindelijk resulteren in een zekere mate van publieke risicodeling. In de politieke unie wordt het geheel aan regels, verdragen en richtlijnen 9 3 Zie Eurocrisis: make it or break it in de Syntrus Achmea Investment Letter, Visie : Op zoek naar nieuwe modellen, september Ook in de Syntrus Achmea Investment Letter, Visie : In transitie, september 2013 is uitgebreid ingegaan op de schuldencrisis in de eurozone. 4 Zie Completing Europe s Economic and Monetary Union, Jean-Claude Juncker (Europese Commissie), Mario Draghi (ECB), Martin Schultz (Europees Parlement), Donald Tusk (Europese Raad) en Jeroen Dijsselbloem (Eurogroep).

Breuk in het peloton. Syntrus Achmea Investment Letter. Beleggingsomgeving. Marktontwikkelingen. Vooruitzichten. Special

Breuk in het peloton. Syntrus Achmea Investment Letter. Beleggingsomgeving. Marktontwikkelingen. Vooruitzichten. Special Syntrus Achmea Investment Letter 14 December 2014 Breuk in het peloton Beleggingsomgeving Divergerende paden 2 4 5 6 Marktontwikkelingen Financiële markten in 2014 Vooruitzichten Monetair beleid blijft

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

Bericht 3 e kwartaal September 2014

Bericht 3 e kwartaal September 2014 Bericht 3 e kwartaal September 2014 Providence Capital NV is geregistreerd als beleggingsonderneming bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en legt zich onder meer toe op het verrichten van vermogensbeheer

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Europa in crisis George Gelauff Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Opzet Baten en kosten van Europa Banken en overheden Muntunie en schulden Conclusie 2 Europa in crisis Europa veruit

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

Bitter Medicijn. Visie 2015-2019. Syntrus Achmea Investment Letter. Geopolitiek. Terugblik. Fed-beleid. Beleggingsrendementen

Bitter Medicijn. Visie 2015-2019. Syntrus Achmea Investment Letter. Geopolitiek. Terugblik. Fed-beleid. Beleggingsrendementen Syntrus Achmea Investment Letter September 2014 Visie 2015-2019 Bitter Medicijn Terugblik 4 11 21 25 Macro-economische verwachtingen Beleggingsrendementen Terugblik & verwachtingen Fed-beleid VS wacht

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Januari 2016

Maandbericht Beleggen Januari 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 24 december 2015 Maandbericht Beleggen Januari 2016 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

Markten in greep ruim geldbeleid. Syntrus Achmea Investment Letter. Beleggingsomgeving. Marktontwikkelingen. Vooruitzichten.

Markten in greep ruim geldbeleid. Syntrus Achmea Investment Letter. Beleggingsomgeving. Marktontwikkelingen. Vooruitzichten. Syntrus Achmea Investment Letter 7 Juni 2013 Markten in greep ruim geldbeleid Beleggingsomgeving Monetair beleid op volle toeren 2 4 5 6 Marktontwikkelingen Zoektocht naar rendement houdt aan Vooruitzichten

Nadere informatie

Update Rentevisie. Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office

Update Rentevisie. Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 14 april 2015 Update Rentevisie Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office Na een voor obligatiebeleggers heel goed 2014 zijn de eerste

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Déjà vu. Syntrus Achmea Investment Letter. Beleggingsomgeving & Marktontwikkelingen. Vooruitzichten. Special. Verrassingen in 2014

Déjà vu. Syntrus Achmea Investment Letter. Beleggingsomgeving & Marktontwikkelingen. Vooruitzichten. Special. Verrassingen in 2014 Syntrus Achmea Investment Letter 9 December 2013 Déjà vu Beleggingsomgeving & Marktontwikkelingen Jaar van het aandeel 2 5 6 Vooruitzichten Gematigde verwachtingen Special Verrassingen in 2014 Jaar van

Nadere informatie

Waar liggen de kansen?

Waar liggen de kansen? Grip op je vermogen Waar liggen de kansen? Bob Homan ING Investment Office 20 april 2012 Welke economie is het snelst gegroeid na invoering van de euro?* a) Zwitserland b) Duitsland c) VS d) Griekenland

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 Werkloosheid Verenigde Staten - Fed blijft op toneel Rusland eist rol op, p.1. - Aandelen meest kansrijk in 2014, p.2. - Obligaties winnen in Q1 - weinig potentie, p.2.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Nieuwegein, 28 september 2006 Agenda < Huidig Mandaat bij ING IM < Performance, Beleid en Vooruitzichten < Financieel Toetsingskader

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 De obligatiemarkten werden in het derde kwartaal vooral beïnvloed door de ingrepen van de Europese Centrale Bank (ECB). Aan het begin van het kwartaal bleven aanvankelijk

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen April 2015

Maandbericht Beleggen April 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 22 april 2015 Maandbericht Beleggen April 2015 maart april + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Op de financiële markten keerde de rust enigszins terug in het vierde kwartaal. In de VS hield de zogenoemde fiscal cliff de beleggers nog wel geruime tijd in haar

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Gedurende het slotkwartaal van 2013 heeft de ECB ervoor gekozen om het monetaire beleid verder te verruimen. De reden hiervoor was onder meer een verrassend lage

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

NN First Class Return Fund

NN First Class Return Fund NN First Class Return Fund Fonds onder de loep Alle cijfers zijn per 30/09/015 Het NN First Class Return Fund verloor in het derde kwartaal 9,6% Het kwartaal werd gekenmerkt door winstnemingen na een positieve

Nadere informatie

Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven. Koen De Leus Senior Economist KBC Group

Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven. Koen De Leus Senior Economist KBC Group Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven Koen De Leus Senior Economist KBC Group Agenda Constructiefouten EMU en oplossingen Beleggingsalternatieven Obligaties Aandelen Vastgoed 2 19 oktober 2012

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Update april 2015 Beleggen

Update april 2015 Beleggen Update april 2015 Beleggen Laag, lager, laagst In mijn vorige column schreef ik over de actie van de ECB, die 22 januari jongstleden werd aangekondigd, om maandelijks 60 miljard Euro aan obligaties op

Nadere informatie

ECB in eenzaam gevecht

ECB in eenzaam gevecht Syntrus Achmea Investment Letter 13 Oktober 2014 ECB in eenzaam gevecht Beleggingsomgeving Eurozone blijft zorgenkindje 2 4 5 6 Marktontwikkelingen Volatiliteit loopt op Vooruitzichten Search for yield

Nadere informatie

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7 Outlook 2016 Inleiding 2016 is in China het jaar van de aap. Apen zijn de genieën van de Chinese dierenriem. Ze leven in groepen, zijn intelligent en geestig. Niets is voor hen te moeilijk. Als het wel

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015

KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015 KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015 Terugblik De aandelenmarkten presteerden het afgelopen kwartaal boven verwachting. De behaalde koerswinsten waren ongekend. Hiermee is het eerste kwartaal van 2015

Nadere informatie

Met het kompas op 2015

Met het kompas op 2015 17 December 2014 Met het kompas op 2015 Begin december hebben we het risico in de portefeuilles verder verlaagd. We zien toegenomen onzekerheid omdat er geen einde lijkt te komen aan de daling van de olieprijs.

Nadere informatie

Op zoek naar rendement? Zoek niet langer

Op zoek naar rendement? Zoek niet langer Op zoek naar rendement? Zoek niet langer High-yield en opkomende markten Juni 2014 Uitsluitend voor professionele beleggers De rente op staatsobligaties blijft nog lang laag. In het nauw gedreven door

Nadere informatie

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven Philips Pensioenfonds heeft de uitvoering van het Philips flex pensioen uitbesteed aan Hewitt Associates Outsourcing B.V. U kunt bij Hewitt Associates terecht met al uw pensioenvragen. De gegevens van

Nadere informatie

Koorddansen. Syntrus Achmea Investment Letter. Beleggingsomgeving. Marktontwikkelingen. Vooruitzichten. Special. Waarderingen worden kwetsbaar

Koorddansen. Syntrus Achmea Investment Letter. Beleggingsomgeving. Marktontwikkelingen. Vooruitzichten. Special. Waarderingen worden kwetsbaar Syntrus Achmea Investment Letter 12 Juni 2014 Koorddansen Beleggingsomgeving Divergentie 2 4 5 6 Marktontwikkelingen Positief sentiment houdt aan Vooruitzichten Waarderingen worden kwetsbaar Special Hypotheken

Nadere informatie

Jaarbericht ABC 2013

Jaarbericht ABC 2013 Jaarbericht ABC 2013 Terugblik De wereldeconomie maakte zich in 2013 op voor de tweede fase van groeiherstel na de crisis van 2008-2010. De groei van de wereldeconomie bedroeg over 2013 circa 3%, vergelijkbaar

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2016

Maandbericht Beleggen Maart 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 17 februari 2016 Maandbericht Beleggen Maart 2016 Februari Maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie

Nadere informatie

Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling

Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling Heeft u vragen over dit beleggingsverslag of over de prepensioneringsregeling? Neemt u dan gerust contact op met onze Klantenservice. De contactgegevens

Nadere informatie

B E L E G G I 2N G S V 0E R S L A 0G. P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g. P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g

B E L E G G I 2N G S V 0E R S L A 0G. P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g. P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g P H I L I P S P E N S I O E N F O N D S B E L E G G I 2N G S V 0E R S L A 0G 7 P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g I n f o r m a t i e o v e

Nadere informatie

Addendum. Ultimate Forward Rate

Addendum. Ultimate Forward Rate Addendum Ultimate Forward Rate Wilt u meer weten over renterisico s, swaps en swaptions? Neem dan contact op met uw Account-CIO of met onze balansmanagement adviseurs Bas Scholten via bas.schoiten@achmea.ni

Nadere informatie

Rente op keerpunt. Syntrus Achmea Investment Letter. Beleggingsomgeving. Marktontwikkelingen. Vooruitzichten. Special

Rente op keerpunt. Syntrus Achmea Investment Letter. Beleggingsomgeving. Marktontwikkelingen. Vooruitzichten. Special Syntrus Achmea Investment Letter 16 Juni 2015 Rente op keerpunt Beleggingsomgeving Moment van de waarheid 2 4 5 6 Marktontwikkelingen Correctie op obligatiemarkt Vooruitzichten Toename volatiliteit in

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014 Samenvatting: dalende rente Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,6% naar 123,7% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 26 augustus 2014 Rentevisie Update augustus 2014 Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office Tegenvallende groei in de VS in het eerste kwartaal,

Nadere informatie

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015)

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) 17 December 2015 Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) Gisteravond heeft de Centrale Bank van de VS eindelijk een renteverhoging aangekondigd. Dit was slechts één van

Nadere informatie

NN First Class Return Fund

NN First Class Return Fund NN First Class Return Fund Fonds onder de loep Alle cijfers zijn per 30/06/015 Het NN First Class Return Fund leverde in het tweede kwartaal 1,7% in De wereldeconomie vertraagde sterk, aandelen begonnen

Nadere informatie

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012 Visie Van Lanschot 2012 BeterBusiness Haarlem, 19 april 2012 Welkom Frank Olde Agterhuis Directeur Van Lanschot Bankiers Haarlem Programma 16.40 tot 17.30 uur Visie Van Lanschot 2012 Slechte economie,

Nadere informatie

Kwartaalbericht Q2 2016. The beat goes on (1967), Sonny & Cher

Kwartaalbericht Q2 2016. The beat goes on (1967), Sonny & Cher The beat goes on (1967), Sonny & Cher Inleiding Zorgen over de houdbaarheid van de economische groei dicteerden de financiële markten in het eerste kwartaal van 2016. Wederom kwamen centrale banken met

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

Bericht 3 e kwartaal 2015 Oktober 2015

Bericht 3 e kwartaal 2015 Oktober 2015 Bericht 3 e kwartaal 2015 Oktober 2015 Providence Capital NV is geregistreerd als beleggingsonderneming bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en legt zich onder meer toe op het verrichten van vermogensbeheer

Nadere informatie

Kwartaal Update. Gold&Discovery Fund. Er lijkt een einde gekomen aan de zware correctie in grondstofgerelateerde. januari 2012

Kwartaal Update. Gold&Discovery Fund. Er lijkt een einde gekomen aan de zware correctie in grondstofgerelateerde. januari 2012 Kwartaal Update Gold&Discovery Fund januari 2012 In de eerste maand van dit jaar steeg goud bijna 11%, zilver 21%, terwijl de koperprijs 12% steeg. De waarde van onze portfolio steeg zelfs circa 18%. Hiermee

Nadere informatie

10 dingen over rente die beleggers moeten weten

10 dingen over rente die beleggers moeten weten Online Seminar Beleggen 10 dingen over rente die beleggers moeten weten Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Manager ING Beleggen Amsterdam, 13 augustus 2013

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2015

Maandbericht Beleggen Maart 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 25 maart 2015 Maandbericht Beleggen Maart 2015 februari maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Ongewijzigde

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen September 2015

Maandbericht Beleggen September 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 26 augustus 2015 Maandbericht Beleggen September 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Rapportage derde kwartaal 2015 Volendam, 16 oktober 2015

Rapportage derde kwartaal 2015 Volendam, 16 oktober 2015 Rapportage derde kwartaal 2015 Volendam, 16 oktober 2015 Samenvatting Hoofdpunten In het derde kwartaal zorgden twijfels over de houdbaarheid van de economische groei in China voor onrust op de financiële

Nadere informatie

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006 Profiel Het AEGON Equity Fund is een besloten fonds voor gemene rekening, waarin verzekeringsrelaties van AEGON kunnen participeren. Het AEGON Equity Fund belegt wereldwijd in aandelen met de nadruk op

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/15 Macro & Markten, strategie 1. Rente en conjunctuur : EUROPA De Europese rentevoeten zijn historisch laag, zowel op het korte als op het lange einde, en geven de

Nadere informatie

Oerend hard. 16 juni 2015

Oerend hard. 16 juni 2015 16 juni 2015 Oerend hard De laatste weken is de obligatierente in Europa en de VS hard op weg naar normaal. De lage rentegevoeligheid van de portefeuilles heeft de verliezen van obligaties beperkt gehouden

Nadere informatie

Edelmetalen Watch. Van pessimist naar optimist. Economisch Bureau Macro & Financial Markets Research. Insights.abnamro.nl/en.

Edelmetalen Watch. Van pessimist naar optimist. Economisch Bureau Macro & Financial Markets Research. Insights.abnamro.nl/en. Edelmetalen Watch Economisch Bureau Macro & Financial Markets Research Van pessimist naar optimist 18 februari 2016 Georgette Boele Co-ordinator FX & Precious Metals Strategy Tel: +31 20 629 7789 georgette.boele@nl.abnamro.com

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties?

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? ING Investment Office Publicatiedatum: 13 maart 2014 Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? In onze beleggingsvisie op 2014 ( Visie 2014: minder crisis, meer groei ) kunt u lezen dat we

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 3 Tweede kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten Volgens recente signalen vertoont de mondiale economie tekenen van verzwakking. Tegelijkertijd nemen de risico

Nadere informatie

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153%

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153% Kwartaalbericht 2e kwartaal 2008 Dekkingsgraad op 143% Rendement 0,2% in tweede kwartaal Belegd vermogen 86,3 miljard Klein positief resultaat in moeilijke markt In het tweede kwartaal is een totaalrendement

Nadere informatie

Visie 2016 BNG Vermogensbeheer. Ronald Balk 12 november 2015 Muntgebouw Utrecht

Visie 2016 BNG Vermogensbeheer. Ronald Balk 12 november 2015 Muntgebouw Utrecht Visie 2016 BNG Vermogensbeheer Ronald Balk 12 november 2015 Muntgebouw Utrecht Het beeld van 2015: de beurzen Het is niet altijd wat het lijkt -43% van top naar bodem 2 de schandalen Het is niet altijd

Nadere informatie

Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling

Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling Heeft u vragen over dit beleggingsverslag of over de prepensioneringsregeling? Neemt u dan gerust contact op met onze Klantenservice. De contactgegevens

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 6 maart 2014 Rentevisie Update maart 2014 Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office Op 18 december 2013 kondigde Ben Bernanke, de toenmalige

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 1. Derde kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 1. Derde kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 1 Derde kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten De plannen van de ECB hebben hun uitwerking op de financiële markten niet gemist. De rente op de obligatiemarkten

Nadere informatie

Het 4 e kwartaal van 2014.

Het 4 e kwartaal van 2014. 1 Het 4 e kwartaal van 2014. Zoals werd aangegeven aan het einde van het derde kwartaal van 2014 zou voorzichtigheid betracht worden bij het investeren in aandelen. De kansen op topvorming werden zo groot

Nadere informatie

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis Twaalf grafieken over de ernst van de crisis 1 Frank Knopers 26-04-2012 1x aanbevolen Voeg toe aan leesplank We hebben een aantal grafieken verzameld die duidelijk maken hoe ernstig de huidige crisis is.

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015

Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015 Levensloop Rendement Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015 Productomschrijving Met Levensloop wordt geld gereserveerd waarmee in de toekomst (tussentijds) verlof kan worden gefinancierd. Door Loyalis

Nadere informatie

Olieprijs - smeermiddel voor de economie

Olieprijs - smeermiddel voor de economie Outlook Olieprijs - smeermiddel voor de economie Onder invloed van het boek le Capital au XXIe siecle van de Franse econoom Piketty was de herverdeling van inkomen en vermogen een veelbesproken onderwerp

Nadere informatie

Informatie beleggingsfondsen per 31 december 2015

Informatie beleggingsfondsen per 31 december 2015 Levensloop Rendement Bouw Informatie beleggingsfondsen per 31 december 2015 Productomschrijving Met Levensloop wordt geld gereserveerd waarmee in de toekomst (tussentijds) verlof kan worden gefinancierd.

Nadere informatie

Update september 2013. Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office

Update september 2013. Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 30 augustus 2013 Rentevisie Update september 2013 Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office Normalisering. Dat is de stempel die de rentestijging

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 30 september 2010 www.ingim.com Agenda Huidig mandaat bij ING IM Performance, beleid en vooruitzichten

Nadere informatie

Economisch Kwartaalbericht Westen gaat weer meer bijdragen aan groei van de wereldeconomie

Economisch Kwartaalbericht Westen gaat weer meer bijdragen aan groei van de wereldeconomie Economisch Kwartaalbericht Westen gaat weer meer bijdragen aan groei van de wereldeconomie Kennis en Economisch Onderzoek Focus: Turkse economie onder druk In december 2013 heeft de Turkse lira een duikvlucht

Nadere informatie

MaandJournaal Special Onderscheidende obligatie-aanpak biedt kansen Fonds onder de aandacht NN Euro Obligatie Fonds

MaandJournaal Special Onderscheidende obligatie-aanpak biedt kansen Fonds onder de aandacht NN Euro Obligatie Fonds Februari 2016 MaandJournaal Special Onderscheidende obligatie-aanpak biedt kansen Fonds onder de aandacht www.nnip.nl Onderscheidende obligatie-aanpak biedt kansen Door de turbulentie op de financiële

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Augustus 2015

Maandbericht Beleggen Augustus 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 28 juli 2015 Maandbericht Beleggen Augustus 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika Europa

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015 BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : Europa Griekenland heeft een akkoord kunnen bereiken met zijn schuldeisers waardoor de rentevoeten in

Nadere informatie

Belangrijkste overwegingen voor beleggers dit kwartaal zijn onder meer:

Belangrijkste overwegingen voor beleggers dit kwartaal zijn onder meer: Beleggers zijn terecht optimistisch over Europa, aldus J.P. Morgan Asset Management Bedrijfswinsten moeten wel aan hogere verwachtingen voldoen, wil de rally aanhouden Luxemburg, 21 april 2015: Beleggers

Nadere informatie

Update beleggen juli 2015

Update beleggen juli 2015 Update beleggen juli 215 Twijfels over China In mijn column van april 214 schreef ik al dat wij onze twijfels hadden over de ontwikkelingen in China. Daarbij stelde ik dat het hedendaagse China verdacht

Nadere informatie

Obligaties 4-4-2014. Algemeen economisch:

Obligaties 4-4-2014. Algemeen economisch: Obligaties 4-4-2014 Algemeen economisch: Over de afgelopen maanden zet de bestaande trend zich door. De rente blijft per saldo onder druk, ondanks een tijdelijke hobbel na de start van het afbouwen van

Nadere informatie

Philips Pensioenfonds

Philips Pensioenfonds Philips Pensioenfonds Beleggingsverslag Prepensioneringsregeling Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling Philips Pensioenfonds 1 Heeft u vragen over dit beleggingsverslag of over de

Nadere informatie

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen 25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4 Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen Het is alweer ruim twee jaar geleden, dat Mario Draghi een verdere verdieping van de crisis in Europa afwendde. Hij deed dat

Nadere informatie

Licht op energie (2013 - november)

Licht op energie (2013 - november) PMI index Licht op energie (2013 - november) Macro-economische ontwikkelingen De indicator van Markit voor economische bedrijvigheid in de Eurozone ligt sinds enkele maanden net boven de 50 punten. In

Nadere informatie

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd Risico pariteit Risico pariteit is een techniek die wordt ingezet om de risico s in een beleggingsportefeuille te reduceren. Sinds 2008 heeft risico pariteit om drie redenen veel aandacht gekregen: 1.

Nadere informatie

Vooruitzichten economie en financiële markten

Vooruitzichten economie en financiële markten Vooruitzichten economie en financiële markten Bob Homan, ING Investment Office Grip op je Vermogen Den Haag, 9 oktober 2015 Vraag 1 Hoeveel % is de wereldindex (in Euro s) van hoogtepunt (15/4) tot dieptepunt

Nadere informatie

Deflatiedreiging. Syntrus Achmea Investment Letter. Beleggingsomgeving. Marktontwikkelingen. Vooruitzichten. Special. Lage verwachte rendementen

Deflatiedreiging. Syntrus Achmea Investment Letter. Beleggingsomgeving. Marktontwikkelingen. Vooruitzichten. Special. Lage verwachte rendementen Syntrus Achmea Investment Letter 10 Februari 2014 Deflatiedreiging Beleggingsomgeving 2 4 5 6 Deflatie op de loer? Marktontwikkelingen Volatiel begin 2014 Vooruitzichten Lage verwachte rendementen Special

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen December 2015

Maandbericht Beleggen December 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 25 november 2015 Maandbericht Beleggen December 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk april 2016

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk april 2016 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk april 2016 Welkom! Wij heten u van harte welkom 2 Programma 19.00 uur - Ontvangst 19.30 uur - Opening 19.40 uur - Impact lage olieprijs 20.00 uur - Pauze 20.10

Nadere informatie

Visie 2013-2017. Syntrus Achmea Investment Letter. Vooruitzichten. Eurocrisis. Lage rente. Opkomende landen. Make it or Break it?

Visie 2013-2017. Syntrus Achmea Investment Letter. Vooruitzichten. Eurocrisis. Lage rente. Opkomende landen. Make it or Break it? Syntrus Achmea Investment Letter September 2012 Visie 2013-2017 11 15 23 28 Vooruitzichten Interessante risico-opslagen Eurocrisis Make it or Break it? Lage rente Gevaar van financiële repressie Opkomende

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 2 november 2015 Update Rentevisie Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office In de update van april dit jaar schreven we nog over de verrassend

Nadere informatie