BIO ETHISCHE VRAGEN. Ethisch / Juridisch debat. Welke zijn voorbeelden van knelpunten?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BIO ETHISCHE VRAGEN. Ethisch / Juridisch debat. Welke zijn voorbeelden van knelpunten?"

Transcriptie

1 BIO ETHISCHE VRAGEN Ethisch / Juridisch debat Welke zijn voorbeelden van knelpunten? Mag men aan vrouwen eiceldonatie vragen? Welk statuut en waarde kent men toe aan de eicel? Welk statuut en waarde kent men toe aan het embryo? Kan men het bestaan van commerciële navelstrengbloedbanken goedkeuren? Is commercialisatie en nemen van patenten op humane cellen aanvaardbaar? Wat betekent informed consent?

2 Rond het gebruik van bestaande embryo s voor stamcelonderzoek vragen: mag men overtallige embryo s gebruiken? geldt hier de rechtsbescherming van het individu? Rond de aanmaak van embryo s voor onderzoek: vragen: is het geoorloofd embryo s te maken zonder kinderwens? is de eicel hierdoor herleid tot grondstof voor ESC en cellijnen? Vragen rond gebruik van embryo s

3 vragen: Juridisch statuut en intellectuele eigendom kan men een patent nemen op eicellen, embryo s, cellijnen, ESC? wat is het juridisch statuut van het lichaam? Traditioneel recht: het lichaam is Res Nullius / is een eicel een commerciëel verhandelbaar product? wat is de correcte prijs? Belgische Wetten: 19/12/2008 gebruik menselijk weefsel (Belg. Stbl. 30/12/2008) 6/7/2007 medisch begeleide voortplanting (Belg. Stbl. 17/7/2007) 11/5/2003 embryo onderzoek (Belg. Stbl. 28/5/2003)

4 Intellectuele Eigendomsrechten Patenten zijn basis voor commerciële bescherming van stamcelonderzoek EUROPA zeer schaars in toekennen van patenten met betrekking tot humane ES VERENIGDE STATEN permissiever bij toekennen van patenten op gebruik van stamcellen betaling voor eiceldonatie zeer courante praktijk (5000$ tot soms $)

5 Embryowet (11/5/2003): Enkele voorwaarden: Wet betreffende embryo onderzoek therapeutisch doel of betere kennis van vruchtbaarheid,transplantatie,ziekten in erkend labo verbonden met universiteit onder toezicht van arts-specialist embryo s van max 14 dagen oud geen andere methode is even doeltreffend gunstig advies van plaatselijk ethisch comité en federale embryocommissie betrokkenen geven schriftelijke geïnformeerde toestemming Verboden: inplanting bij dieren of andersom creëren van chimaera s na onderzoek inplanting bij mens eugenetische praktijken geslachtskeuze reproductief menselijk klonen

6 Donatie van eicellen Overtallige eicellen gedoneerd door vrouw die met IVF bezig is Donatie door (jonge) vrouwen buiten hun eigen kinderwens uit altruïsme uit commerciële overwegingen Waar belanden deze eicellen? bij koppels met kinderwens bij onderzoekslabo in farmaceutische industrie Risico s van de eicelafname afwegen op lange termijn

7 Bedenkingen bij eicelafname Verwikkelingen bij afname - hyperstimulatie syndroom - infectie en bloeding - psychische stress - tijdrovend Gezondheid op lange termijn Lange termijnvisie op vruchtbaarheid Vermarkting van vrouwelijk lichaam: is het in onze maatschappij normaal om aan jeugdige vrouwen eicellen te vragen?

8 Bedenkingen bij het afstaan van eicellen/embryo s Informed consent: geïnformeerde toestemming -Wet op Embryo onderzoek: de vrouw moet meerderjarig zijn, en schriftelijk haar toestemming geven en de hormoonstimulatie moet wetenschappelijk verantwoord zijn. -Wat met de oproep voor eiceldonatie bij studentes door fertiliteitsklinieken van universiteit? Bijv.: Leuven, Gent. -Wet op Patiëntenrechten (art.8): inlichtingen over de relevante risico s en nevenwerkingen moeten gegeven worden. Zelfbeschikkingsrecht van de vrouw Hoe goed zijn jonge vrouwen ingelicht in ons land? In onder ontwikkelde landen?

9 Economische vragen bij eicelafname in context van MBV medisch begeleide voortplanting ART : Assisted Reproductive Technologies Is medisch begeleid zwanger worden kunst? Moet een vrouw eerst carrière maken en pas op latere leeftijd, als zij minder vruchtbaar is, haar kinderwens vervullen? Op kosten van de sociale zekerheid? Eiceldonatie om geld te verdienen: verboden in België Maar: wat met de vergoeding voor vrijwilligers? bijv: studentes worden 400 à 700 aangeboden voor eiceldonatie als vergoeding : is dit voldoende? Voorzichtigheid geboden: zwakkere partijen

10 Draagmoederschap draagmoeder surrogate mother Verband moeder kind rust op drie pijlers: de eicel (DNA): geeft de genen door (DNA) het dragen in de baarmoeder: epigenetica : er is invloed van het milieu waar de foetus zich bevindt (RNA) de wettelijke ouders: staan in voor verzorging en opvoeding Vergelijking met adoptie Draagmoederschap kan héél complex gegeven zijn Bijv: wat met: goedkope draagmoeders in India, Oekraïne??

11 AANMAAK VAN EEN VOLLEDIG IDENTIEK INDIVIDU: Klonen A. Huxley: Brave new world : reproductief klonen algemeen veroordeeld toch is reeds aanvaard op dit ogenblik: het reproductief klonen van uitzonderlijk goede dieren of van soorten die met uitsterven bedreigd zijn Therapeutisch klonen: aanmaak van organen en weefsels met eigen DNA : embryogroei wordt gestopt na 5 dagen en weefsel wordt gekweekt: enorm veel eicellen nodig Gebruik van dierlijke eicellen voor aanmaak van weefsels: menselijk DNA wordt erin gebracht = chimaera s of hybriden Invloed van epigenetica: wat is de invloed van de dierlijke eicel?

12 Publieke: maatschappelijk belang: solidariteitsprincipe: grotere keuze aan SC voor behandeling gereglementeerde afname van navelstrengbloed Aangesloten bij Netcord wereldwijd Privé commerciële: Navelstrengbloedbanken: commerciëel of publiek? Beperkt nut als therapie voor eigen gezondheidsproblemen inspelen op hoop op therapie bij andere ziekten (Alzheimer, Parkinson,hartinfarct ) niet altijd realistisch want blijft maximum 20 jaar goed voor wie het kan betalen

VRAGEN ROND STAMCELONDERZOEK EN EICELDONATIE

VRAGEN ROND STAMCELONDERZOEK EN EICELDONATIE BIO ETHISCHE VRAGEN VRAGEN ROND STAMCELONDERZOEK EN EICELDONATIE Juridisch / ethisch debat 1. Rond het gebruik van embryo s: Kan men overtollige IVF embryo s gebruiken? Geldt de volledige rechtsbescherming

Nadere informatie

VRAGEN ROND STAMCELONDERZOEK EN EICELDONATIE: Juridisch / ethisch debat

VRAGEN ROND STAMCELONDERZOEK EN EICELDONATIE: Juridisch / ethisch debat BIO ETHISCHE VRAGEN VRAGEN ROND STAMCELONDERZOEK EN EICELDONATIE: Juridisch / ethisch debat BIO ETHISCHE VRAGEN... 21 VRAGEN ROND STAMCELONDERZOEK EN EICELDONATIE: JURIDISCH / ETHISCH DEBAT... 21 1. Rond

Nadere informatie

STAMCELLEN. 1. Definitie 2. Soorten 3. Eicel 4. Morula 5. Blastocyst 6. Foetus 7. Navelstrengbloed 8. Stamcellen uit volwassen individu

STAMCELLEN. 1. Definitie 2. Soorten 3. Eicel 4. Morula 5. Blastocyst 6. Foetus 7. Navelstrengbloed 8. Stamcellen uit volwassen individu STAMCELLEN 1. Definitie 2. Soorten 3. Eicel 4. Morula 5. Blastocyst 6. Foetus 7. Navelstrengbloed 8. Stamcellen uit volwassen individu DRIE EIGENSCHAPPEN: DEFINITIE VAN STAMCELLEN A) NIET- DIFFERENTIATIE

Nadere informatie

11 MEI Wet betreffende het onderzoek op embryo's in vitro

11 MEI Wet betreffende het onderzoek op embryo's in vitro 11 MEI 2003. - Wet betreffende het onderzoek op embryo's in vitro BS 28/05/2003 gdp 1 / 8 Artikel 1. Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 78 van de Grondwet Art. 2. Voor de toepassing

Nadere informatie

Commission Fédérale pour la recherche médicale et scientifique sur les Embryons in vitro (CFE)

Commission Fédérale pour la recherche médicale et scientifique sur les Embryons in vitro (CFE) Commission Fédérale pour la recherche médicale et scientifique sur les Embryons in vitro (CFE) 1 Federale Commissie voor medisch en wetenschappelijk onderzoek op Embryo s in vitro (FCE) Symposium FCE-CFE

Nadere informatie

TOESTEMMING VOOR INVRIEZEN VAN EMBRYO'S

TOESTEMMING VOOR INVRIEZEN VAN EMBRYO'S TOESTEMMING VOOR INVRIEZEN VAN EMBRYO'S Tussen: Universitair Ziekenhuis Gent met zetel te 9000 Gent aan de De Pintelaan 185, hierna genoemd UZ Gent enerzijds, en Mevrouw/ Dhr. geboren te op wonende te

Nadere informatie

Klonen van dieren. Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie

Klonen van dieren. Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Klonen van dieren Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie 2 Klonen van dieren Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie I: Wat is klonen? Klonen is het ongeslachtelijk voortplanten

Nadere informatie

Dossier Draagmoeder. Beleidsinformatie:

Dossier Draagmoeder. Beleidsinformatie: Dossier Draagmoeder Een draagmoeder is een vrouw die zwanger is voor een ander: de wensouder(s). De draagmoeder staat het kind na de geboorte af aan de wensouders. Niet-commercieel draagmoederschap is

Nadere informatie

Bij het einde van de bewaring, zoals hierboven weergegeven, kunt u kiezen tussen volgende bestemmingen voor de overtallige embryo s:

Bij het einde van de bewaring, zoals hierboven weergegeven, kunt u kiezen tussen volgende bestemmingen voor de overtallige embryo s: INFORMATIE BETREFFENDE OVERTALLIGE EMBRYO S Mevrouw, partner Tijdens een in-vitrofertilisatie behandeling worden de eierstokken hormonaal gestimuleerd waardoor meerdere eicellen beschikbaar zijn voor bevruchting.

Nadere informatie

LESPAKKET : FERTILITEIT

LESPAKKET : FERTILITEIT LESPAKKET : FERTILITEIT BASISBEGRIPPEN Fertiliteit is de mogelijkheid een leven voort te brengen. Vrucht-baar : deze term wijst op het mogelijke ontstaan van de vrucht als weg naar reproductie via geslachtelijke

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen Samenvatting, conclusies en aanbevelingen Beschadigde cellen in weefsels kunnen soms vervangen worden door cellen afkomstig van een donor. Aansprekende voorbeelden zijn transplantaties van cellen bij proefdiermodellen

Nadere informatie

Position Paper. Embryoselectie

Position Paper. Embryoselectie Position Paper Embryoselectie Vastgesteld door de Werkgroep Genetisch Onderzoek (2011/2012) Geaccordeerd door het VSOP bestuur, februari 2012 Achtergrond Allereerst willen we benadrukken dat de VSOP positief

Nadere informatie

Vruchtbaarheid en kanker

Vruchtbaarheid en kanker Vruchtbaarheid en kanker Deze tekst is gedeeltelijk overgenomen van Nederlands Netwerk Fertiliteitspreservatie (NNF) Deze folder is bedoeld voor vrouwen die zich zorgen maken over de gevolgen van een behandeling

Nadere informatie

Limburgs Klinisch Onderzoeksprogramma

Limburgs Klinisch Onderzoeksprogramma Limburgs Klinisch Onderzoeksprogramma Gynaeco Cardio- Onco- Infectie Anesthe- -logie en logie logie ziekten sie fertiliteit ZRGB Genk een succesvol centrum 1989-2011 >3000 zwangerschappen IVF Cryo IUI

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 29 323 Prenatale screening Nr. 101 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

INHOUD. Voorwoord... v. Deel I. De regelgeving rond MBV: een geïntegreerd overzicht Marlies Eggermont... 1

INHOUD. Voorwoord... v. Deel I. De regelgeving rond MBV: een geïntegreerd overzicht Marlies Eggermont... 1 INHOUD Voorwoord............................................................ v Deel I. De regelgeving rond MBV: een geïntegreerd overzicht Marlies Eggermont...............................................

Nadere informatie

Draagmoederschap. Ethische aspecten rond het ongeboren kind 7 december Universitair Ziekenhuis Gent 1

Draagmoederschap. Ethische aspecten rond het ongeboren kind 7 december Universitair Ziekenhuis Gent 1 Draagmoederschap Ethische aspecten rond het ongeboren kind 7 december 2016 1 Waarom draagmoederschap? Alternatieven: adoptie, pleegzorg, kinderloosheid Centrale motief zoals bij vele fertiliteitsbehandeling

Nadere informatie

LESPAKKET : STAMCELLEN

LESPAKKET : STAMCELLEN LESPAKKET : STAMCELLEN 1. DEFINITIE VAN STAMCELLEN Een stamcel is een cel die zichzelf kan vermenigvuldigen en daarnaast nog in staat is zich om te vormen (= te differentiëren) naar één of meer gespecialiseerde

Nadere informatie

Zwanger worden: via de natuurlijke weg of zijn er andere mogelijkheden?

Zwanger worden: via de natuurlijke weg of zijn er andere mogelijkheden? 21 mei 2011 Zwanger worden: via de natuurlijke weg of zijn er andere mogelijkheden? Drs. Inge Smeets PGD arts en arts-onderzoeker Maastricht Universitair Medisch Centrum Themamiddag Jong en BRCA Borstkankervereniging

Nadere informatie

CONVENTIE EN HOMOLOGATIE VAN INFORMATIE IN-VITROFERTILISATIE VIA EICELDONATIE (donor)

CONVENTIE EN HOMOLOGATIE VAN INFORMATIE IN-VITROFERTILISATIE VIA EICELDONATIE (donor) Convention relative au don d ovocytes (donneuse) Page 1 / 6 CONVENTIE EN HOMOLOGATIE VAN INFORMATIE IN-VITROFERTILISATIE VIA EICELDONATIE (donor) TUSSEN: HET Centrum voor Reproductieve Geneeskunde CHC-CLINIQUE

Nadere informatie

LESPAKKET : STAMCELLEN

LESPAKKET : STAMCELLEN LESPAKKET : STAMCELLEN DEFINITIE VAN STAMCELLEN Een stamcel is een cel die zichzelf kan vermenigvuldigen en daarnaast nog in staat is zich om te vormen (= te differentiëren) naar één of meer gespecialiseerde

Nadere informatie

TOESTEMMING VOOR AFSTAAN VAN RESTMATERIAAL VOOR DE WETENSCHAP

TOESTEMMING VOOR AFSTAAN VAN RESTMATERIAAL VOOR DE WETENSCHAP TOESTEMMING VOOR AFSTAAN VAN RESTMATERIAAL VOOR DE WETENSCHAP Afstaan van restmateriaal Informatie voor de patiënt U zult binnenkort een IVF/ICSI-behandeling ondergaan. Tijdens deze behandeling worden

Nadere informatie

Turner en kinderwens

Turner en kinderwens Turner en kinderwens 1 Informatie over verschillende manieren waarop jij ook moeder kan worden Dit werk is auteursrechtelijk beschermd. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden

Nadere informatie

Dit is het gekloonde schaap Dolly.

Dit is het gekloonde schaap Dolly. Dit is het gekloonde schaap Dolly. Ilse Rodermond Martijn Sam Charlotte Kloetstra 2V2C 21-10- 2014 Inhoud Inleiding. Blz 3 Het verschil tussen klonen en kruisen. Blz 4 Is het mogelijk om diersoorten te

Nadere informatie

NoNieme donoren BoUWeN mee aan GelUk

NoNieme donoren BoUWeN mee aan GelUk NoNieme donoren BoUWeN mee aan GelUk GeeF (om) leven, Word sperma- of eiceldonor. vraag info aan de Balie (1P4) of Bel +32 9 332 04 1 38 Niks mooiers dan het leven schenken Voor de meesten onder ons is

Nadere informatie

Keuzes bij kinderwens onder andere PGD (Preimplantatie Genetische Diagnostiek) Namens de werkgroep PGD azm Congres BVN 18 april 2009

Keuzes bij kinderwens onder andere PGD (Preimplantatie Genetische Diagnostiek) Namens de werkgroep PGD azm Congres BVN 18 april 2009 Keuzes bij kinderwens onder andere PGD (Preimplantatie Genetische Diagnostiek) Dr. Christine de Die-Smulders afdeling Klinische Genetica MUMC+ Namens de werkgroep PGD azm Congres BVN 18 april 2009 Zomer

Nadere informatie

Een ethische blik op de kinderwens

Een ethische blik op de kinderwens Een ethische blik op de kinderwens Veerle Provoost Symposium Kinderwens, Gent, oktober 2014 Ethiek en kinderwens Ethiek In het verleden heel wat misgelopen Om dat te voorkomen: ethische principes en regels

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 423 Wet houdende regels inzake handelingen met geslachtscellen en embryo s (Embryowet) Nr. 7 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN

Nadere informatie

Embryodonatie: Informatie voor wensouders

Embryodonatie: Informatie voor wensouders Blad: 1 /5 Embryodonatie: Informatie voor wensouders Blad: 2 /5 Inleiding U heeft contact opgenomen met Medisch Centrum Kinderwens omdat u in aanmerking wilt komen voor een behandeling waarbij u een embryo

Nadere informatie

Welkom op de wereldwijde markt voor lichaamsmateriaal

Welkom op de wereldwijde markt voor lichaamsmateriaal Welkom op de wereldwijde markt voor lichaamsmateriaal Lichaamsmateriaal is geld waard. Wereldwijd wordt verdiend aan delen van ons lichaam. Nieren zijn te koop. Eicellen en sperma worden online verhandeld.

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Correspondentie

Nadere informatie

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. De Reizende DNA Rechter

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. De Reizende DNA Rechter Afsluitende les Leerlingenhandleiding De Reizende DNA Rechter Dossier HER2 cellijn Achtergrond informatie Mevrouw X is een borstkankerpatiënt. Voor onderzoek zijn bij haar tumorcellen afgenomen en op kweek

Nadere informatie

vruchtbaarheidssparende behandeling

vruchtbaarheidssparende behandeling Nederlands Netwerk Fertiliteitspreservatie vruchtbaarheidssparende behandeling Invriezen Invriezen van van embryo s eicellena IVF informatie voor vrouwelijke patiënten vruchtbaarheidssparende behandeling

Nadere informatie

Informatie eicelbank ontvangster

Informatie eicelbank ontvangster Informatie eicelbank ontvangster Inleiding U heeft contact opgenomen met het Medisch Centrum Kinderwens omdat u in aanmerking wilt komen voor een behandeling waarbij u eicellen ontvangt van een voor u

Nadere informatie

Obstetrie & Gynaecologie. Het bewaren van embryo s

Obstetrie & Gynaecologie. Het bewaren van embryo s Obstetrie & Gynaecologie Het bewaren van embryo s Obstetrie & Gynaecologie Inleiding U kreeg te horen dat het waarschijnlijk mogelijk is om embryo s in te vriezen en te bewaren. Een aantal belangrijke

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 30 augustus 2010 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 30 augustus 2010 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Met verdere vragen of voor meer concrete informatie over eicel- en spermadonatie kan u steeds terecht op onze website: www.demaakbaremens.

Met verdere vragen of voor meer concrete informatie over eicel- en spermadonatie kan u steeds terecht op onze website: www.demaakbaremens. Met verdere vragen of voor meer concrete informatie over eicel- en spermadonatie kan u steeds terecht op onze website: www.demaakbaremens.org ALGEMENE INFORMATIE Wat is eicel- of spermadonatie? Bij eicel-

Nadere informatie

Kinderwens en Cardiogenetische aandoeningen Dr. Yvonne Arens, klinisch geneticus Afdeling Klinische Genetica, MUMC+

Kinderwens en Cardiogenetische aandoeningen Dr. Yvonne Arens, klinisch geneticus Afdeling Klinische Genetica, MUMC+ Kinderwens en Dr. Yvonne Arens, klinisch geneticus Afdeling Klinische Genetica, MUMC+ Kinderwens en cardiogenetische aandoeningen : de keuzes Spontaan zwanger worden met het aanvaarden van het risico Spontaan

Nadere informatie

Freya vraagt: een vruchtbare discussie...

Freya vraagt: een vruchtbare discussie... Freya vraagt: een vruchtbare discussie... Standpunten over vruchtbaarheidsproblematiek Freya is een vereniging met als doelstelling belangenbehartiging voor, en dienstverlening aan mensen met vruchtbaarheidsproblemen,

Nadere informatie

Wet van 20 juni 2002, houdende regels inzake handelingen met geslachtscellen en embryo's (Embryowet)

Wet van 20 juni 2002, houdende regels inzake handelingen met geslachtscellen en embryo's (Embryowet) (Tekst geldend op: 08-07-2009) Wet van 20 juni 2002, houdende regels inzake handelingen met geslachtscellen en embryo's (Embryowet) Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van

Nadere informatie

stamcelonderzoek eiceldonatie van tot Een ethische reflectie over de vermarkting van het vrouwelijke lichaam congres

stamcelonderzoek eiceldonatie van tot Een ethische reflectie over de vermarkting van het vrouwelijke lichaam congres van stamcelonderzoek tot eiceldonatie Een ethische reflectie over de vermarkting van het vrouwelijke lichaam congres Zaterdag 8 december 2007 Hof van Liere Stadscampus Universiteit Antwerpen Op zaterdag

Nadere informatie

PENNINGS, G. & VAN STEIRTEGHEM, A. (2004) De Belgische wet op onderzoek op embryo s in vitro. Tijdschrift voor Fertiliteitsonderzoek 18 (1B):

PENNINGS, G. & VAN STEIRTEGHEM, A. (2004) De Belgische wet op onderzoek op embryo s in vitro. Tijdschrift voor Fertiliteitsonderzoek 18 (1B): PENNINGS, G. & VAN STEIRTEGHEM, A. (2004) De Belgische wet op onderzoek op embryo s in vitro. Tijdschrift voor Fertiliteitsonderzoek 18 (1B): 12-15. Guido Pennings, Universiteit Gent, Centrum voor Milieufilosofie

Nadere informatie

PERSONTMOETING 18 mei 2005 Geboorte van de eerste HLA baby s

PERSONTMOETING 18 mei 2005 Geboorte van de eerste HLA baby s Partner Universitaire Associatie Brussel Academisch Ziekenhuis van de Vrije Universiteit Brussel PERSONTMOETING 18 mei 2005 Geboorte van de eerste HLA baby s Het programma Preimplantatie Genetische Diagnose

Nadere informatie

TwinssCan Informatiebrief en Toestemmingsformulier. Katholieke Universiteit Leuven, België Universiteit Maastricht, Nederland Twins vzw

TwinssCan Informatiebrief en Toestemmingsformulier. Katholieke Universiteit Leuven, België Universiteit Maastricht, Nederland Twins vzw TwinssCan Informatiebrief en Toestemmingsformulier Katholieke Universiteit Leuven, België Universiteit Maastricht, Nederland Twins vzw Titel van het onderzoek: TwinssCan Gen-omgevingsinteractie bij psychotische

Nadere informatie

Zelfbeschikking bij het begin van het leven. 1. Filosofie van de zelfbeschikking. 2. Draagmoederschap & donorschap. 3. Wat is een draagmoeder?

Zelfbeschikking bij het begin van het leven. 1. Filosofie van de zelfbeschikking. 2. Draagmoederschap & donorschap. 3. Wat is een draagmoeder? Zelfbeschikking bij het begin van het leven 1. Filosofie van de zelfbeschikking De mens is zijn eigen zingever: hij neemt zelf beslissingen en neemt daar verantwoordelijkheid voor zonder dat hij zich laat

Nadere informatie

Commercieel draagmoederschap en illegale opneming van kinderen. Katharina Boele-Woelki Ian Curry-Sumner Wendy Schrama Machteld Vonk

Commercieel draagmoederschap en illegale opneming van kinderen. Katharina Boele-Woelki Ian Curry-Sumner Wendy Schrama Machteld Vonk Commercieel draagmoederschap en illegale opneming van kinderen Katharina Boele-Woelki Ian Curry-Sumner Wendy Schrama Machteld Vonk Boom Juridische uitgevers Haag 2012 INHOUDSOPGAVE I INLEIDING 1 1 Aanleiding

Nadere informatie

tel

tel PREIMPLANTATIE GENETISCHE DIAGNOSE VOOR MONOGENETISCHE AANDOENINGEN INFORMATIE BIJ GEÏNFORMEERDE TOESTEMMING - INFORMED CONSENT VOOR PATIENTEN VAN HET LEUVENS UNIVERSITAIR FERTILITEITSCENTRUM IN HET KADER

Nadere informatie

Advies nr. 68 van 14 november 2016 betreffende de leeftijdsgrens voor medisch geassisteerde voortplanting

Advies nr. 68 van 14 november 2016 betreffende de leeftijdsgrens voor medisch geassisteerde voortplanting Advies nr. 68 van 14 november 2016 betreffende de leeftijdsgrens voor medisch geassisteerde voortplanting Adviesvraag Volgende vraag werd gesteld door mevrouw Maggie De Block, Minister van Sociale Zaken

Nadere informatie

DE CONVENTIE MENSENRECHTEN EN BIOGENEESKUNDE VAN DE RAAD VAN EUROPA

DE CONVENTIE MENSENRECHTEN EN BIOGENEESKUNDE VAN DE RAAD VAN EUROPA DE CONVENTIE MENSENRECHTEN EN BIOGENEESKUNDE VAN DE RAAD VAN EUROPA INHOUD EN GEVOLGEN VOOR PATIENTEN EN HULPVERLENERS H. NYS (editor) INTERSENTIA RECHTSWETENSCHAPPEN Antwerpen Groningen INHOUDSTAFEL pg

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2001 2002 Nr. 47 27 423 Wet houdende regels inzake handelingen met geslachtscellen en embryo s (Embryowet) GEWIJZIGD VOORSTEL VAN WET 9 oktober 2001 Wij

Nadere informatie

Klonen en celkerntransplantatie

Klonen en celkerntransplantatie biotechnologie 5 Klonen en celkerntransplantatie Een inforeeks van Klonen en celkertransplantatie VIB is een interuniversitair non-profit-onderzoeksinstituut in de levenswetenschappen. Meer dan 1000 wetenschappers

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 16 december 2011 Onderwerp Draagmoederschap

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 16 december 2011 Onderwerp Draagmoederschap 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

(ROPA = Reception of Oocytes from Partner)

(ROPA = Reception of Oocytes from Partner) Advies nr. 67 van 12 september 2016 betreffende het ontvangen van eicellen afkomstig van de partner binnen een lesbisch paar met het oog op een invitrofertilisatie (ROPA = Reception of Oocytes from Partner)

Nadere informatie

Wie komt er in aanmerking voor donor De donor Eiceldonatie

Wie komt er in aanmerking voor donor De donor Eiceldonatie U heeft een verwijzing gekregen naar de gynaecoloog, omdat het u tot op heden niet is gelukt om zwanger te worden. Om die reden wordt u eiceldonatie aangeraden. In deze folder willen wij u meer informatie

Nadere informatie

Ledenvergadering 2013

Ledenvergadering 2013 Ledenvergadering 2013 Stand van zaken wetenschappelijk onderzoek Em. prof. dr. J. J. Cassiman Ik wil eerst wat achtergrond geven over de ontwikkelingen in mijn domein, de genetica. Dat is belangrijk om

Nadere informatie

Raadgevend Comité voor Bio-ethiek

Raadgevend Comité voor Bio-ethiek Raadgevend Comité voor Bio-ethiek Advies nr 5 inzake de juridische bescherming van biotechnologische uitvindingen Vraag om advies daterend van 22 februari 1996, van de heer Elio Di Rupo, Vice-Eerste Minister

Nadere informatie

The lady vanishes Wat hebben Locke, Hegel en Marx over vrouwen en eicellen te zeggen?

The lady vanishes Wat hebben Locke, Hegel en Marx over vrouwen en eicellen te zeggen? 08_huijer_interview.qxd 08-08-2006 13:57 Pagina 54 marli huijer The lady vanishes Wat hebben Locke, Hegel en Marx over vrouwen en eicellen te zeggen? De Brits-Amerikaanse filosofe Donna Dickenson ontving

Nadere informatie

Samenvatting. Het gehele menselijk genoom in kaart. Genoombrede diagnostiek

Samenvatting. Het gehele menselijk genoom in kaart. Genoombrede diagnostiek Samenvatting Naar verwachting zal het binnen enkele jaren mogelijk zijn om het volledige genoom van individuen voor een relatief laag bedrag ( duizend dollar ) te sequencen. Sequencen is het bepalen van

Nadere informatie

Fiom visie & stellingname Draagmoederschap in het buitenland met anonieme donoren

Fiom visie & stellingname Draagmoederschap in het buitenland met anonieme donoren Fiom visie & stellingname Draagmoederschap in het buitenland met anonieme donoren 29 november 2013 Aanleiding In het vakblad Medisch Contact maken gynaecologen van het Atrium MC zich zorgen over de mogelijkheden

Nadere informatie

De zeggenschap over het embryo

De zeggenschap over het embryo ARTIKEL NICOLLE ZEEGERS Universitair docent Politicologie Faculteit Rechtsgeleerdheid Rijksuniversiteit Groningen Handelingen met embryo 's wettelijk geregeld De zeggenschap over het embryo Met de voortschrijdende

Nadere informatie

6 JULI Wet betreffende de medisch begeleide voortplanting en de bestemming van de overtallige embryo's en de gameten. (B.S.

6 JULI Wet betreffende de medisch begeleide voortplanting en de bestemming van de overtallige embryo's en de gameten. (B.S. 6 JULI 2007. - Wet betreffende de medisch begeleide voortplanting en de bestemming van de overtallige embryo's en de gameten. (B.S. 17/07/2007) TITEL I. - Algemene bepaling. Artikel 1. Deze wet regelt

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Van Gerven (SP) over de praktijken van privékliniek Geertgen uit Elsendorp (2011Z18923).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Van Gerven (SP) over de praktijken van privékliniek Geertgen uit Elsendorp (2011Z18923). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/43820 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Berg, C.W. van den Title: State of the heart : the promise of pluripotent stem

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 423 Wet houdende regels inzake handelingen met geslachtscellen en embryo s (Embryowet) Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING 1. Inleiding 2 2. Hoofdlijnen

Nadere informatie

TIJDELIJKE COMMISSIE MENSELIJKE GENETICA EN ANDERE NIEUWE TECHNOLOGIEËN IN DE MODERNE GENEESKUNDE

TIJDELIJKE COMMISSIE MENSELIJKE GENETICA EN ANDERE NIEUWE TECHNOLOGIEËN IN DE MODERNE GENEESKUNDE TIJDELIJKE COMMISSIE MENSELIJKE GENETICA EN ANDERE NIEUWE TECHNOLOGIEËN IN DE MODERNE GENEESKUNDE HOORZITTING - 26 april 2001 Dr. Henk JOCHEMSEN Beknopte biografische gegevens Dr. Henk Jochemsen (1952)

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR DE VOLKSGEZONDHEID, HET LEEFMILIEU EN DE MAATSCHAPPELIJKE HERNIEUWING van WOENSDAG 24 FEBRUARI 2016 Namiddag

COMMISSIE VOOR DE VOLKSGEZONDHEID, HET LEEFMILIEU EN DE MAATSCHAPPELIJKE HERNIEUWING van WOENSDAG 24 FEBRUARI 2016 Namiddag COMMISSIE VOOR DE VOLKSGEZONDHEID, HET LEEFMILIEU EN DE MAATSCHAPPELIJKE HERNIEUWING van WOENSDAG 24 FEBRUARI 2016 Namiddag Samengevoegde vragen van - mevrouw Karin Jiroflée aan de minister van Sociale

Nadere informatie

Winnaar van de scriptieprijs De Maakbare Mens vzw 2008

Winnaar van de scriptieprijs De Maakbare Mens vzw 2008 Winnaar van de scriptieprijs De Maakbare Mens vzw 2008 STAMCELTHERAPIE, HAAR CONTROVERSE EN DE BELGISCHE WETGEVING INZAKE HET ONDERZOEK OP HET MENSELIJK EMBRYO IN VITRO Yannick Van den broeke Abstract

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 423 Wet houdende regels inzake handelingen met geslachtscellen en embryo s (Embryowet) Nr. 5 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG Ontvangen

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 16 juli 2003 (18.07) (OR. en) 11535/03 Interinstitutioneel dossier: 2003/0151 (CNS) RECH 123

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 16 juli 2003 (18.07) (OR. en) 11535/03 Interinstitutioneel dossier: 2003/0151 (CNS) RECH 123 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 16 juli 2003 (18.07) (OR. en) 11535/03 Interinstitutioneel dossier: 2003/0151 (CNS) RECH 123 VOORSTEL van: de secretaris-generaal van de Europee Commissie, ondertekend

Nadere informatie

Handboek gezondheidsrecht

Handboek gezondheidsrecht Handboek gezondheidsrecht Deell Rechten van mensen in de gezondheidszorg Vijfde.geheel herziene druk Prof. dr. H.J.J. Leenen t Prof. mr.j.k.m.gevers Prof. mr. J. Legemaate Bohn Stafleu van Loghum Houten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 423 Wet houdende regels inzake handelingen met geslachtscellen en embryo s (Embryowet) Nr. 1 KONINKLIJKE BOODSCHAP Aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

AMENDEMENTEN 1-11. NL In verscheidenheid verenigd NL 2011/2193(INI) 11.4.2012. Ontwerpadvies Jiří Maštálka (PE478.552v01-00)

AMENDEMENTEN 1-11. NL In verscheidenheid verenigd NL 2011/2193(INI) 11.4.2012. Ontwerpadvies Jiří Maštálka (PE478.552v01-00) EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie juridische zaken 2011/2193(INI) 11.4.2012 AMENDEMENTEN 1-11 Jiří Maštálka (PE478.552v01-00) over vrijwillige, onbetaalde donaties van weefsels en cellen (2011/2193(INI))

Nadere informatie

Juli blauw Biologie Vraag 1

Juli blauw Biologie Vraag 1 Biologie Vraag 1 Bij bijen komt parthenogenese voor. Dit is de ontwikkeling van een individu uit een onbevruchte eicel. Bij bijen ontstaan de darren (mannelijke bijen) parthenogenetisch. De koningin en

Nadere informatie

Juli geel Biologie Vraag 1

Juli geel Biologie Vraag 1 Biologie Vraag 1 Bij bijen komt parthenogenese voor. Dit is de ontwikkeling van een individu uit een onbevruchte eicel. Bij bijen ontstaan de darren (mannelijke bijen) parthenogenetisch. De koningin en

Nadere informatie

Praktische informatie fertiliteitsbehandeling INFORMATIE VOOR PATIËNTEN

Praktische informatie fertiliteitsbehandeling INFORMATIE VOOR PATIËNTEN Praktische informatie fertiliteitsbehandeling INFORMATIE VOOR PATIËNTEN LOCATIE FERTILITEITSCENTRUM Het fertiliteitscentrum bevindt zich in straat 381. Volg eerst ROUTE 3 (groen) en ga daarna met de lift

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 31 046 Wijziging van de Embryowet in verband met het schrappen van de termijn waarbinnen een voordracht moet worden gedaan voor een koninklijk

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 5 juli 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 5 juli 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Gebruik van planten voor de aanmaak van waardevolle producten

Gebruik van planten voor de aanmaak van waardevolle producten Gebruik van planten voor de aanmaak van waardevolle producten Waarom planten? Tal van geneesmiddelen worden al geproduceerd door transgene organismen. Eenvoudige eiwitten zoals insuline worden, bijvoorbeeld,

Nadere informatie

Invriezen en bewaren van gameten in zorgprogramma s A

Invriezen en bewaren van gameten in zorgprogramma s A Overleg A- en B-centra Nazareth, 21/09/2012 Invriezen en bewaren van gameten in zorgprogramma s A Dr. Tom Coetsier Medisch Coördinator zorgprogramma reproductieve geneeskunde Beheerder weefselbank voor

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Woord vooraf XIII. Verantwoording XVII. Lijst van gebruikte definities XXV. Lijst van gebruikte afkortingen XXVII.

Inhoudsopgave. Woord vooraf XIII. Verantwoording XVII. Lijst van gebruikte definities XXV. Lijst van gebruikte afkortingen XXVII. Inhoudsopgave Woord vooraf Verantwoording Lijst van gebruikte definities Lijst van gebruikte afkortingen Inleiding XI XIII XVII XXV XXVII 1 Het begin 1 1.1 Het ontstaan van nieuw leven 1 1.2 De geslachtelijke

Nadere informatie

Voortplanting. Examen VMBO-GL en TL. biologie CSE GL en TL. Bij dit examen hoort een bijlage.

Voortplanting. Examen VMBO-GL en TL. biologie CSE GL en TL. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VMBO-GL en TL Voortplanting biologie CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 29 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 36 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat

Nadere informatie

DE WET HOUDENDE DE VASTSTELLING VAN DE AFSTAMMING VAN DE MEEMOEDER

DE WET HOUDENDE DE VASTSTELLING VAN DE AFSTAMMING VAN DE MEEMOEDER DE WET HOUDENDE DE VASTSTELLING VAN DE AFSTAMMING VAN DE MEEMOEDER INFOMOMENT 24/5/2014 Paul BORGHS WERKGROEP POLITIEK ÇAVARIA EUROPEAN COMMISSION ON SEXUAL ORIENTATION LAW JURIST GESPECIALISEERD IN HOLEBI-

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S EUROPESE COMMISSIE Brussel, 17.6.2011 COM(2011) 352 definitief VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S Tweede

Nadere informatie

Eicelbank. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6. B 3600 Genk

Eicelbank. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6. B 3600 Genk Eicelbank T +32(0)89 32 50 50 F +32(0)89 32 79 00 info@zol.be Campus Sint-Jan Schiepse bos 6 B 3600 Genk Campus Sint-Barbara Bessemerstraat 478 B 3620 Lanaken Medisch Centrum André Dumont Stalenstraat

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 28 000 XVI Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor

Nadere informatie

BELGISCHE DIERPROEFNEMERS SCHENDEN EU-WETGEVING IN HET BUITENLAND

BELGISCHE DIERPROEFNEMERS SCHENDEN EU-WETGEVING IN HET BUITENLAND BELGISCHE DIERPROEFNEMERS SCHENDEN EU-WETGEVING IN HET BUITENLAND Rapport van de Anti Dierproeven Coalitie KU LEUVEN - ONDERZOEKERS OMZEILEN DE WETGEVING MET EXPERIMENTEN OP BAVIANEN IN KENIA Rond 1990

Nadere informatie

Biologie (jaartal onbekend)

Biologie (jaartal onbekend) Biologie (jaartal onbekend) 1) Bijgevoegde fotografische afbeelding geeft de elektronenmicroscopische opname van een organel (P) van een cel. Wat is de belangrijkste functie van dit organel? A. Het transporteren

Nadere informatie

Raadgevend Comité voor Bio-ethiek

Raadgevend Comité voor Bio-ethiek Raadgevend Comité voor Bio-ethiek Advies nr. 28 van 21 juni 2004 betreffende voortplanting na het overlijden van de partner Beslissing van het Comité van 13 juli 1998 tot bestudering van de ethische vragen

Nadere informatie

Genetic origin of Dupuytren s disease and associated fibromatosis Genexpressie onderzoek

Genetic origin of Dupuytren s disease and associated fibromatosis Genexpressie onderzoek UMCG, Martini Ziekenhuis, MCL, MST, Isala Klinieken, UMCU, Catharina Ziekenhuis, Nederland 1 University of California, Los Angeles, Verenigde Staten Informatie Genetic origin of Dupuytren s disease and

Nadere informatie

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Beter voor elkaar 2 Roken als je zwanger probeert te worden Minder vruchtbaar Roken maakt vrouwen en mannen minder vruchtbaar.

Nadere informatie

Handboek Gezondheidsrecht

Handboek Gezondheidsrecht Prof.dr. H.J.J. Leenen Handboek Gezondheidsrecht Deel i Rechten van mensen in de gezondheidszorg Vierde druk Bewerkt door prof.dr. H.J.J. Leenen en prof.mr. J.K.M. Gevers Bohn Stafleu Van Loghum Houten/Diegem,

Nadere informatie

Pleidooi voor een tweesporensysteem bij eicel- of spermadonatie.

Pleidooi voor een tweesporensysteem bij eicel- of spermadonatie. Pleidooi voor een tweesporensysteem bij eicel- of spermadonatie. 1. Eicel- en zaadceldonorschap Wanneer iemand zelf geen kinderen kan krijgen, kan er beroep gedaan worden op een donor. Zowel spermadonatie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 30 486 Evaluatie Embryowet Nr. 5 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag Bijlage(n) Correspondentie

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 138 Uitstel van ouderschap De positie van de vrouw in de westerse maatschappij is de laatste tientallen jaren fundamenteel veranderd. Vrouwen zijn hoger opgeleid dan vroeger en werken vaker buitenshuis.

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

zondag 6 november 2016

zondag 6 november 2016 Geen belangenverstrengelingen Fertiliteitspreservatie Annemiek Nap Gynaecoloog-VPG VOG congres Nijkerk 3-11-2016 Wat is fertiliteitspreservatie? Bewaren van vruchtbaarheid voor later In de praktijk: behoud

Nadere informatie

ANONIEME DONATIE VAN SPERMA EN EICELLEN

ANONIEME DONATIE VAN SPERMA EN EICELLEN ANONIEME DONATIE VAN SPERMA EN EICELLEN Waarom is donatie nodig? Misschien kent u een paar met onvervulde kinderwens in uw vriendenkring of familie. Ongeveer 1 op 8 paren heeft immers problemen om vlot

Nadere informatie

Overeenkomst betreffende medisch begeleide voortplanting door middel van In Vitro Fertilisatie (IVF)

Overeenkomst betreffende medisch begeleide voortplanting door middel van In Vitro Fertilisatie (IVF) Zorgprogramma Reproductieve Geneeskunde B T (032)89 32 77 25 F (032)89 32 78 46 ivf.labo@zol.be www.fertility.be Overeenkomst betreffende medisch begeleide voortplanting door middel van In Vitro Fertilisatie

Nadere informatie