ROMANTIEK. het tijdperk van de. Sturm und Drang

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ROMANTIEK. het tijdperk van de. Sturm und Drang"

Transcriptie

1 ROMANTIEK het tijdperk van de Sturm und Drang

2 Friedrich von Schiller leest Die Räuber voor

3 Goethe & Schiller ( / )

4 Johann Gottfried von Herder ( ) Johann Georg Hamann ( )

5 Christoph Kaufmann ( )

6 Sturm und Drang 1769 Fragmente über die neuere deutsche Literatur (Johann Gottfried von Herder) 1785 Kabale und Liebe en Don Carlos, de laatste laatste stürmische drama s ( Friedrich von Schiller) Cultus van het genie tegen regels, autoriteit en traditie een literaire jeugdcultuur

7 Sturm und Drang

8 Sturm und Drang

9 De apotheose van de romantische wil

10 Westerse intellectuele traditie: (a) dat er op alle werkelijke vragen één en maar één waar antwoord bestaat, aangezien alle andere afwijken van de waarheid en derhalve onjuist zijn, en dat dit zowel geldt voor vragen over gedrag en gevoel, dat wil zeggen over de praktijk, als voor vragen over theorie of waarneming, voor vragen over waarde zo goed als voor vragen over feiten; (b) dat de ware antwoorden op dergelijke vragen in principe kenbaar zijn; (c) dat deze ware antwoorden niet met elkaar kunnen botsen, want de ene ware stelling kan immers niet onverenigbaar zijn met een andere; dat deze antwoorden tezamen een harmonisch geheel moeten vormen ( ) De Romantiek is volgens Berlin de grootste verandering in het westerse bewustzijn ooit

11 Eind achttiende, begin negentiende eeuw: - diepe minachting voor regels en conventies als zodanig; - hartstochtelijke pleidooien voor de vrijheid van zelfexpressie van individuen en groepen; - aloude doelen geluk, wetenschappelijke kennis, stabiliteit worden rigoureus verworpen; - lijden verhevener dan genieten, falen beter dan maatschappelijk succes; - oprechtheid, authenticiteit, gevoelsintensiteit en een permanente strijd tegen conventies Deze mensen kwamen niet op voor het gevoel tegenover de rede, maar voor een ander vermogen van de menselijke geest, de bron van alle leven en handelen, van heldendom en opoffering, van zieleadel en individueel zowel als collectief idealisme: de trotse, ontembare, ongebonden menselijke wil

12 VRIJE WIL

13 Morele autonomie (de wil) maakt de mens tot mens; lichaam van de mens wordt geregeerd door natuurwetten, maar de geest is vrij de wil als handelende rede de wil is alleen waarlijk vrij voor zover deze gehoorzaamt aan de geboden van de rede, die algemene, voor alle rationele mensen bindende regels voortbrengt vrijheidsgedachte overschrijdt de grenzen van de rede de wetgever zelf, de God in ons verheven, demonische vrijheid de trotse demon in de mens Friedrich von Schiller Als het doen gelden daarvan

14

15

16 Johann Gottfried von Herder ( ) Über die neue deutsche Literatur (1768/ 69)

17 Geen groter kwaad kan een natie worden aangedaan dan beroofd te worden van haar nationale karakter, de eigenaardigheid van haar aard en haar taal Zoek nu eens het minst zichzelf Laat ons eens andere volkeren Über die neue deutsche Literatur (1768/ 69)

18 IDENTITEIT GESCHIEDENIS TAAL Über die neue deutsche Literatur (1768/ 69)

19 Wat is een natie? Een grote tuin vol kruid en onkruid die nodig gewied moet worden. Wie zou zich over deze vergaarbak van dwaasheden en fouten naast voortreffelijkheden en deugden zonder onderscheid willen ontfermen en over andere naties de staf willen breken? Laat ons zoveel we kunnen aan de eer van de natie bijdragen; we moeten haar ook verdedigen als haar onrecht wordt gedaan maar haar ambtshalve lof toezwaaien beschouw ik als zelfverheffing Kennelijk stuurt de natuur erop aan niet alleen de ene mens van de andere en de ene generatie van de andere, maar evenzo het ene volk van het andere te laten leren tot ze allen uiteindelijk deze harde les hebben geleerd: geen volk is het door God als enige uitverkoren volk op aarde; de waarheid moet door allen worden gezocht, de tuin van het gemenebest moet door allen worden aangelegd. Zo mag ook geen volk in Europa zich voor de andere afsluiten en in zijn dwaasheid zeggen: bij mij alleen, bij mij huist alle wijsheid

20

21

22 'Sei ein Mann, und folge mir nicht nach!' ('Wees een man, en doe mij niet na.')

23 Genieapostel des Sturm und Drang Straßburger Bruderbund Christoph Kaufmann ( )

24

25

26

Biografie Schiller. Hertog van Württenberg (1728-1793)

Biografie Schiller. Hertog van Württenberg (1728-1793) Biografie Schiller De jeugd van Schiller Op 10 november 1759 wordt Johan Christoph Friedrich Schiller geboren in Marbach, Württemberg. Schiller is het tweede kind van Johann Kasper Schiller en zijn vrouw,

Nadere informatie

Pentekostarion. Heer ik roep... zes stichieren, elk stichier wordt herhaald - 676 - De semantron klinkt vroeger vanwege de knielgebeden.

Pentekostarion. Heer ik roep... zes stichieren, elk stichier wordt herhaald - 676 - De semantron klinkt vroeger vanwege de knielgebeden. Pentekostarion tweede Vespers De semantron klinkt vroeger vanwege de knielgebeden. Na psalm 103 de vredeslitanie door de diaken, als die er is, anders door de priester: Laat ons in vrede bidden... en de

Nadere informatie

Wie kwaad smeden, komen zij niet op een dwaalweg? Wie goed doen, oogsten zij geen liefde en trouw?

Wie kwaad smeden, komen zij niet op een dwaalweg? Wie goed doen, oogsten zij geen liefde en trouw? Spreuken 3,3 Mogen liefde en trouw je nooit verlaten, wind ze om je hals, schrijf ze in je hart. Spreuken 14,22 Wie kwaad smeden, komen zij niet op een dwaalweg? Wie goed doen, oogsten zij geen liefde

Nadere informatie

ROMANTIEK. het tijdperk van de. De ontdekking van het eigene

ROMANTIEK. het tijdperk van de. De ontdekking van het eigene ROMANTIEK het tijdperk van de De ontdekking van het eigene Duitsland als cultuurnatie: Novalis: Duitsland loopt langzaam maar zeker vóór de andere Europese landen uit. Terwijl deze het druk hebben met

Nadere informatie

Eucharistieviering van 15 augustus 2014 Tenhemelopneming van Maria (A)

Eucharistieviering van 15 augustus 2014 Tenhemelopneming van Maria (A) Eucharistieviering van 15 augustus 2014 Tenhemelopneming van Maria (A) Intredelied: ZJ 748: Mijn hart zingt voor de Heer. Begroeting P. Van harte welkom aan iedereen in deze viering. Wij vieren vandaag

Nadere informatie

Welke functies had Samuel en kon Samuel met Gods hulp de voorspoed in Israël bevorderen?

Welke functies had Samuel en kon Samuel met Gods hulp de voorspoed in Israël bevorderen? Israël verlangt een koning. Welke functies had Samuel en kon Samuel met Gods hulp de voorspoed in Israël bevorderen? Sedert de dagen van Jozua had niemand het volk met meer wijsheid en succes geleid dan

Nadere informatie

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties.

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties. Maria, leer ons bidden! Het gebed is er niet in de eerste plaats om ons te voldoen. Ze is onteigening van onszelf om ons in de gesteltenissen te plaatsen van de Heer, Hem in ons te laten bidden. In een

Nadere informatie

Familie naar Psalm 133 Tekst & muziek: Marcel Zimmer 2012 Celmar Music

Familie naar Psalm 133 Tekst & muziek: Marcel Zimmer 2012 Celmar Music Familie naar Psalm 133 2012 Celmar Music Hoe mooi en hoe heerlijk als wij als familie, als broers en als zussen om elkaar geven, en open en eerlijk met elkaar omgaan, de vrede bewaren en eensgezind leven.

Nadere informatie

Wat bedoelen we daarmee en waarom gaat de mens ernaar op zoek.

Wat bedoelen we daarmee en waarom gaat de mens ernaar op zoek. Wat bedoelen we daarmee en waarom gaat de mens ernaar op zoek. Alleen God is echt bovenatuurlijk Buiten wat wij menselijk natuurlijk vinden Er is meer tussen hemel en aarde Satan Engelen en demonen Goede

Nadere informatie

Van Bethlehem tot Golgotha

Van Bethlehem tot Golgotha Van Bethlehem tot Golgotha Het Mysterie van Inwijding Esoterische Begrippen Elly Lichtenberg De Bijbel, een mystiek verhaal of..? Deel I De Bijbel: een mystiek verhaal of..? Is het evangelieverhaal juist?

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Schriftlezing: Openbaringen 3 vers 14 t/m 22 Gezang 253 vers 1 (Bundel 1938) Psalm 67 vers 3 (Schoolpsalm) Psalm 65 vers 1 en 2 (Nieuwe Berijming) Psalm

Nadere informatie

Joachim Gauck Laat je niet regeren door angst, maar door moed

Joachim Gauck Laat je niet regeren door angst, maar door moed Joachim Gauck Laat je niet regeren door angst, maar door moed Cossee Amsterdam Cossee Essay 13 Oorspronkelijke titels Freiheit. Ein Plädoyer & Nicht den Ängsten folgen, sondern dem Mut 2012 Joachim Gauck

Nadere informatie

Stel jezelf niet onder de Wet!

Stel jezelf niet onder de Wet! Dit document is een script van onderwijs dat is bedoeld om via video te worden getoond. In de video worden relevante tekst, dia s, media en afbeeldingen getoond om de presentatie te vereenvoudigen. Daarom

Nadere informatie

kort voor zijn heengaan heeft Jezus tijdens een maaltijd met zijn leerlingen

kort voor zijn heengaan heeft Jezus tijdens een maaltijd met zijn leerlingen Noordeloos liturgie Orgelspel Mededelingen en welkom We zingen lied 283 Votum en groet Psalm 87 Gebed voor de nood van de wereld Na elke gebedsintentie zingen we na zo bidden wij U : gezang 367 d Glorialied:

Nadere informatie

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Stilte vooraf Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Witte donderdag. Nacht van de overlevering, met een dubbelzinnige betekenis. Het is de overlevering (de traditie) van

Nadere informatie

4. Welk geloof wordt bedoeld? Het gaat om het zaligmakende geloof. Dus niet om een historiëel, tijd- of wondergeloof.

4. Welk geloof wordt bedoeld? Het gaat om het zaligmakende geloof. Dus niet om een historiëel, tijd- of wondergeloof. NGB artikel 1: DE ENIGE GOD Wij geloven allen met het hart en belijden met de mond, dat er een Enig en eenvoudig geestelijk Wezen is, dat wij God noemen: eeuwig, ondoorgrondelijk, onzienlijk, onveranderlijk,

Nadere informatie

toespraak CdK Ank Bijleveld-Schouten bij de inwijding van de Sefer Thora in de Grote Synagoge Deventer

toespraak CdK Ank Bijleveld-Schouten bij de inwijding van de Sefer Thora in de Grote Synagoge Deventer toespraak CdK Ank Bijleveld-Schouten bij de inwijding van de Sefer Thora in de Grote Synagoge Deventer Deventer, 8 november 2014, rond 11.00 uur Geachte leden van de Joodse Gemeente Beth Shoshanna in Deventer,

Nadere informatie

Hoe staat de islam tegenover andere religies. revisie: Yassien Abo Abdillah. Kantoor voor da'wa Rabwah (Riyad) 2013-1434. Islam voor iedereen

Hoe staat de islam tegenover andere religies. revisie: Yassien Abo Abdillah. Kantoor voor da'wa Rabwah (Riyad) 2013-1434. Islam voor iedereen Hoe staat de islam tegenover andere religies ] لونلدية - dutch [ nederlands - revisie: Yassien Abo Abdillah Kantoor voor da'wa Rabwah (Riyad) 2013-1434 Islam voor iedereen لاقة الا سلام مع ادلنيات الا

Nadere informatie

Doel van Bijbelstudie

Doel van Bijbelstudie Bijbelstudie Hebreeën 4:12 Want het woord Gods is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard en het dringt door, zó diep, dat het vaneen scheidt ziel en geest, gewrichten en merg, en het

Nadere informatie

LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen. Refrein

LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen. Refrein LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen 19.00 uur LAAT HET FEEST ZIJN IN DE HUIZEN (Opw. 533) Laat het feest zijn in de huizen, mensen dansen op de straat, als het onrecht

Nadere informatie

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl Onze Vader Onze Vader Onze Vader, die in de hemel zijt, Uw Naam worde geheiligd, Uw Rijk kome, Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel, Geef ons heden ons dagelijks brood, en vergeef ons onze schuld,

Nadere informatie

Een hoop genavelstaar. Rijmcanon van de Oosterse wijsbegeerte

Een hoop genavelstaar. Rijmcanon van de Oosterse wijsbegeerte Een hoop genavelstaar Rijmcanon van de Oosterse wijsbegeerte Schrijver: Jaap van den Born Coverontwerp: Jaap van den Born ISBN: 9789461933676 Uitgegeven via: mijnbestseller.nl Print: Printforce, Alphen

Nadere informatie

Romeinen 1:1-5 & 21-31, 6:13-22

Romeinen 1:1-5 & 21-31, 6:13-22 Romeinen 1:1-5 & 21-31, 6:13-22 Rom 1: 1-5 Van Paulus, dienaar van Christus Jezus, geroepen tot apostel en uitgekozen om het evangelie van God te verkondigen, dat al bij monde van zijn profeten in de heilige

Nadere informatie

Tekst herdenking Brabantse gesneuvelden: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst

Tekst herdenking Brabantse gesneuvelden: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst Tekst herdenking Brabantse gesneuvelden: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst Dames en heren, allen hier aanwezig. Het is voor mij een grote eer hier als pas benoemde burgemeester

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. P. Molenaar

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. P. Molenaar Welkom in deze dienst Voorganger is ds. P. Molenaar Schriftlezing: Exodus 14 vers 1 t/m 22 Gezang 343 vers 1 t/m 5 (Liedboek) Psalm 130 vers 3 (Schoolpsalm) Psalm 65 vers 1 en 2 (Nieuwe Psalmberijming)

Nadere informatie

Thema: Waar religie en wetenschap elkaar ontmoeten, deel 2: de Bijbel als medicijn.

Thema: Waar religie en wetenschap elkaar ontmoeten, deel 2: de Bijbel als medicijn. Thema: Waar religie en wetenschap elkaar ontmoeten, deel 2: de Bijbel als medicijn. Spreuken 4:20-22 20 Mijn zoon, sla acht op mijn woorden, neig uw oor tot mijn uitspraken; 21 laat ze niet wijken uit

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. P. Molenaar

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. P. Molenaar Welkom in deze dienst Voorganger is ds. P. Molenaar Schriftlezing: Mattheüs 5 vers 13 t/m 16 Lied 245 vers 1, 2, 3 en 4 () Morgenzang vers 1 (Schoolpsalm) Psalm 46 vers 1 en 4 Psalm 119 vers 1 (Nieuwe

Nadere informatie

Inleiding geschiedenis Griekenland

Inleiding geschiedenis Griekenland Europa rond de Middellandse Zee rond 500 v. Chr. Sint-Janslyceum s-hertogenbosch, Theo Manders Inleiding geschiedenis Griekenland Rond 2000 v. Chr. Stedelijke centra: Op Kreta, Minoische cultuur Op Griekse

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I Beoordelingsmodel Opgave 1 Het bestaan van God en het voortbestaan van religie 1 maximumscore 3 een uitleg hoe het volgens Anselmus mogelijk is dat Pauw en Witteman het bestaan van God ontkennen: het zijn

Nadere informatie

Inleiding geschiedenis Griekenland

Inleiding geschiedenis Griekenland Europa rond de Middellandse Zee rond 500 v. Chr. Sint-Janslyceum s-hertogenbosch, Theo Manders Inleiding geschiedenis Griekenland Rond 2000 v. Chr. Stedelijke centra: Op Kreta, Minoische cultuur Op Griekse

Nadere informatie

In de serie Twee op de kansel. Thema: Wat is ons essentieel?

In de serie Twee op de kansel. Thema: Wat is ons essentieel? In de serie Twee op de kansel Rabbijn Albert Ringer (Liberale joodse gemeente Rotterdam) Dr Christiane Berkvens-Stevelinck (Remonstranten Rotterdam) Thema: Wat is ons essentieel? Lezing : Deuteronomium

Nadere informatie

WIJ zijn hier gekomen niet alleen om jullie en alle anderen hier te

WIJ zijn hier gekomen niet alleen om jullie en alle anderen hier te SAMENVATTING VAN DE REDEVOERINGEN GEHOUDEN VOOR DE JEUGD IN SURINAME EN DE NEDERLANDSE ANTILLEN Willemstad, 19 oktober 1955, Oranjestad, 22 oktober 1955. Paramaribo, 5 november t 955 WIJ zijn hier gekomen

Nadere informatie

HEMELHOOG 667 / ELB 241

HEMELHOOG 667 / ELB 241 HEMELHOOG 667 / ELB 4 Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Aanbid Hem met eerbied en ontzag en kniel nu voor Hem neer; die zelf geen zonde kent en ons genade schenkt. Wees stil

Nadere informatie

Vragen literatuur 6-VWO Deze vragenlijst is grotendeels gebaseerd op de Coach van Noordhoff. Literaire begrippen

Vragen literatuur 6-VWO Deze vragenlijst is grotendeels gebaseerd op de Coach van Noordhoff. Literaire begrippen Vragen literatuur 6-VWO Deze vragenlijst is grotendeels gebaseerd op de Coach van Noordhoff. A Literaire begrippen 1. Wat is het verschil tussen een Vergleich (vergelijking) en een Metapher (metafoor)?

Nadere informatie

670: 1,2,3,6, KND

670: 1,2,3,6, KND Liturgie Afkondigingen Liturgie Zingen: 670 Liturgie 1/1 Liturgie 1/1 Liturgie 1/1 Liturgie 1/1 Liturgie 1/1 Stil Gebed Liturgie Bemoediging Liturgie Zingen: 3x Opw. Liturgie 1/1 Zingen: Opw. 54 Dit is

Nadere informatie

Immanuel Kant Kritiek van het oordeelsvermogen

Immanuel Kant Kritiek van het oordeelsvermogen Ten geleide Kants derde Kritiek: hoe kan de vrijheid worden verwerkelijkt? 15 Geraadpleegde literatuur 46 Verantwoording bij de vertaling 49 Immanuel Kant aan Johann Friedrich Reichardt 51 Immanuel Kant

Nadere informatie

UW NAAM WORDE GEHEILIGD. 19 februari :30 uur / 10:30

UW NAAM WORDE GEHEILIGD. 19 februari :30 uur / 10:30 UW NAAM WORDE GEHEILIGD 19 februari 2017 8:30 uur / 10:30 ds. W. Gugler VOORGANGER - ds. W. Gugler Rex Arendsen OUDERLING Jannie Torsius Lydia vd Broek - ORGANIST Lydia vd Broek Thea Bos - LECTOR Corrie

Nadere informatie

cultuur & media hoorcollege moderniteit en postmoderniteit theo ploeg

cultuur & media hoorcollege moderniteit en postmoderniteit theo ploeg cultuur & media hoorcollege moderniteit en postmoderniteit theo ploeg 1 Wat ga ik behandelen? moderniteit versus postmoderniteit korte geschiedenis verlichting en romantiek modernisme postmodernisme postmoderniteit

Nadere informatie

De Heer is God! Dertien Bijbelstudies bij Psalm 100

De Heer is God! Dertien Bijbelstudies bij Psalm 100 De Heer is God! Dertien Bijbelstudies bij Psalm 100 De Heer is God! Dertien Bijbelstudies bij Psalm 100 Heino Gerritsen Schrijver: Heino Gerritsen Coverontwerp: Heino Gerritsen Foto cover: zonsopkomst

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. H.F. Klok (Nijkerk)

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. H.F. Klok (Nijkerk) Welkom in deze dienst Voorganger is ds. H.F. Klok (Nijkerk) Schriftlezingen: Jesaja 42 vers 1 t/m 7 Mattheüs 9 vers 35 t/m 37 Lied 118 vers 1, 2 en 3 (Op Toonhoogte) Psalm 116 vers 10 (Schoolpsalm) Psalm

Nadere informatie

Sprekende Spreuken. Levenslessen uit het boek Spreuken. Kris Tavernier. Het kennen van de Hoogheilige

Sprekende Spreuken. Levenslessen uit het boek Spreuken. Kris Tavernier. Het kennen van de Hoogheilige Kris Tavernier Sprekende Spreuken Levenslessen uit het boek Spreuken - Het boek Spreuken leert ons heel wat over het gedrag van gelovigen, en hoe dit kan zijn in allerlei omstandigheden van dit leven.

Nadere informatie

Paasmorgen 2011 in de Open Hof te Drunen Voorganger ds. M. Oostenbrink Organist dhr. B. Vermeul Mmv zanggroep Joy. De tuin van de Opstanding

Paasmorgen 2011 in de Open Hof te Drunen Voorganger ds. M. Oostenbrink Organist dhr. B. Vermeul Mmv zanggroep Joy. De tuin van de Opstanding Paasmorgen 2011 in de Open Hof te Drunen Voorganger ds. M. Oostenbrink Organist dhr. B. Vermeul Mmv zanggroep Joy De tuin van de Opstanding Voor de dienst zingt Joy: U hebt de overwinning behaald Fear

Nadere informatie

Spinoza s Visie. Dag 3. Hoe verhoudt de mens zich tot de Natuur?

Spinoza s Visie. Dag 3. Hoe verhoudt de mens zich tot de Natuur? Spinoza s Visie Dag 3 Hoe verhoudt de mens zich tot de Natuur? Opzet cursus Dag 1 Dag 2 Dag 3 Dag 4 Over God Over de mens Over het geluk Inleiding Hoe zit de wereld in elkaar? Hoe verhoudt de mens zich

Nadere informatie

Liederen voor zondag 1 oktober 2017

Liederen voor zondag 1 oktober 2017 Liederen voor zondag oktober 07 HEMELHOOG 399 / Opwekking 67 Samen in de naam van Jezus Heffen wij een loflied aan Want de geest spreekt alle talen En doet ons elkaar verstaan Samen bidden, samen zoeken

Nadere informatie

Welkom in de Hoeksteen. Voorganger: ds. Tonny Nap

Welkom in de Hoeksteen. Voorganger: ds. Tonny Nap Welkom in de Hoeksteen Voorganger: ds. Tonny Nap Lezen : Galaten 5 Tekst : Galaten 5 : 1 en 13 Psalm 72 : 1, 4 en 7 Psalm 1 : 1 Lied 473 : 1, 2, 3, 4 en 5 Gezang 179a : 1 Lied 435 : 4 en 5 Votum en groet

Nadere informatie

Wijkgemeenteavond 21 maart Op weg naar beleidsplan

Wijkgemeenteavond 21 maart Op weg naar beleidsplan Wijkgemeenteavond 21 maart 2013 Op weg naar beleidsplan 2013-2017 Programma 20:00 - Welkom en opening 20:15 - Korte toelichting avond 20:20 - Gesprek in groepjes, ronde 1 20:45 - Pauze 21:00 - Gesprek

Nadere informatie

(Deel van) Zijn Lichaam

(Deel van) Zijn Lichaam (Deel van) Zijn Lichaam 1 December 2013 I. Wedergeboren Leven II. Levende stenen 1 Petrus 2:4-5 Voeg u bij hem, bij de levende steen die door de mensen werd afgekeurd maar door God werd uitgekozen om zijn

Nadere informatie

IEDEREEN IS WELKOM! Themadienst kerk en school Zondag 29 januari 2012 Voorganger: ds. D. Dekker Organist: dhr. A. van Dijk Aanvang: 9.

IEDEREEN IS WELKOM! Themadienst kerk en school Zondag 29 januari 2012 Voorganger: ds. D. Dekker Organist: dhr. A. van Dijk Aanvang: 9. IEDEREEN IS WELKOM! Themadienst kerk en school Zondag 29 januari 2012 Voorganger: ds. D. Dekker Organist: dhr. A. van Dijk Aanvang: 9.30 uur 1 Orgelspel Welkom en mededelingen Zingen: Lied 301: 1 en 2

Nadere informatie

Politieke Filosofie Oudheid en Middeleeuwen

Politieke Filosofie Oudheid en Middeleeuwen Politieke Filosofie Oudheid en Middeleeuwen Geschiedenis en politieke filosofie Geschiedenis Beschrijving feitelijke gebeurtenissen. Verklaring in termen van oorzaak en gevolg of van bedoelingen. Politieke

Nadere informatie

1) De ongelovige is blind gemaakt door Satan (2 Korintiërs 4:4).

1) De ongelovige is blind gemaakt door Satan (2 Korintiërs 4:4). BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 4 Les 4 - Redding: Waarom is het voor ieder mens nodig om gered te worden? In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 1) De ongelovige

Nadere informatie

Het Centraal Schriftelijk Examen (CSE) bestaat geheel uit de toetsing van het deelvak Kunst algemeen.

Het Centraal Schriftelijk Examen (CSE) bestaat geheel uit de toetsing van het deelvak Kunst algemeen. PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING Vak: Kunst Beeldende vormgeving Inleiding In het vak Kunst Beeldende vormgeving vergroot de leerling zijn of haar beeldende vermogens. Daartoe bekwaamd hij/zij zich

Nadere informatie

Preek de Wet van Mozes

Preek de Wet van Mozes Lieve gemeente, Aan Rabbi Hillel werd eens gevraagd of hij de hele Thora kon opzeggen terwijl hij op 1 been stond. Hij nam de uitdaging aan, ging op 1 been staan en zei: Behandel de ander niet zoals je

Nadere informatie

Bloemenkinderen van de jaren zestig beschouwden Gibran als een profeet en verklaarden liefde tot de nieuwe religie. De muziek van de Bloemenkinderen

Bloemenkinderen van de jaren zestig beschouwden Gibran als een profeet en verklaarden liefde tot de nieuwe religie. De muziek van de Bloemenkinderen INLEIDING Laat liefde, menselijk en teer, de komende dag bepalen, was Kahlil Gibrans oproep aan zijn generatie; een generatie die zonder geloof en morele leiding was en op brute wijze was verwoest door

Nadere informatie

Zoals in het begin al gezegd, dit stuk evangelie is in de Middeleeuwen het paradigma geweest van de missionaire opdracht van de kerk.

Zoals in het begin al gezegd, dit stuk evangelie is in de Middeleeuwen het paradigma geweest van de missionaire opdracht van de kerk. Overweging 12 oktober 2014. Zoals in het begin al gezegd, dit stuk evangelie is in de Middeleeuwen het paradigma geweest van de missionaire opdracht van de kerk. Ga en nodig ieder uit om binnen te komen,

Nadere informatie

Vragen rond ons levenseinde 1. 1. eerbied voor het leven, hoe? 2. ethische vragen bij naderend sterven 3. begrafenis of crematie

Vragen rond ons levenseinde 1. 1. eerbied voor het leven, hoe? 2. ethische vragen bij naderend sterven 3. begrafenis of crematie 1, hoe? 2. ethische vragen bij naderend sterven 3. begrafenis of crematie Inleidend: - Sterven is heel dichtbij, dagelijks - Opzet leerdienstserie Sietsma / Van Hemmen Theologisch: de discussie op het

Nadere informatie

De stem van de stilte (nav 1 Koningen 19: 12, 13)

De stem van de stilte (nav 1 Koningen 19: 12, 13) (nav 1 Koningen 19: 12, 13) Na het vuur klonk het gefluister van een zachte bries. En daar klonk een stem die sprak. t is nergens om mij heen echt stil terwijl ik liever anders wil heel het leven draait

Nadere informatie

Hervormde gemeente Haaksbergen-Buurse

Hervormde gemeente Haaksbergen-Buurse Hervormde gemeente Haaksbergen-Buurse Opwekking van Lazarus (detail), Emmanuel Fokas 1436/37 kerk van de heilige Georgios in Embaros (Kreta) 5 e zondag van de 40-dagentijd Zondag "Doe mij recht" (ps. 43)

Nadere informatie

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Compassie leven 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Inhoudsopgave Voorwoord Wekelijkse inspiraties 01 Geweld in de taal? Wie, ik?

Nadere informatie

De Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 1. Artikel 12 t/m 14. Werkboek 3

De Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 1. Artikel 12 t/m 14. Werkboek 3 De Dordtse Leerregels Hoofdstuk 1 Artikel 12 t/m 14 Werkboek 3 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 1 artikel 12 t/m 14 In werkboek 3 gaan we verder met het bespreken van de Dordtse Leerregels. Jullie weten waarom

Nadere informatie

DE WETENSCHAP DER THEOSOFIE

DE WETENSCHAP DER THEOSOFIE ~~ ~ DE WETENSCHAP DER THEOSOFIE DOOR Dr. G. S. ARUNDALE * Uitgave van de Theosofische Vereniging. Nederlandse Afdeling Amsteldijk 76. Amsterdam Z DE WETENSCHAP DER THEOSOFIE In de Theosofische Vereniging

Nadere informatie

Welkom in de Hoeksteen. Voorganger: ds. Tonny Nap

Welkom in de Hoeksteen. Voorganger: ds. Tonny Nap Welkom in de Hoeksteen Voorganger: ds. Tonny Nap Lezen : Genesis 1 : 26-28 Genesis 2 : 18-25 Leviticus 12 Numeri 5 : 11-31 Psalm 148 : 1 en 4 Gezang 121 : 1 en 2 Gezang 121 : 3, 4, 5 en 6 Gezang 121 :

Nadere informatie

Bedenk de dingen die boven zijn.. niet die op de aarde zijn. Johannes 3: 3-6

Bedenk de dingen die boven zijn.. niet die op de aarde zijn. Johannes 3: 3-6 Johannes 3: 3-6 3 Jezus zei: Waarachtig, ik verzeker u: alleen wie opnieuw wordt geboren, kan het koninkrijk van God zien. 4 Hoe kan iemand geboren worden als hij al oud is? vroeg Nikodemus. Hij kan toch

Nadere informatie

GESCHREVEN DOOR EEN MEESTER VAN WIJSHEID

GESCHREVEN DOOR EEN MEESTER VAN WIJSHEID Enkele woorden over het dagelijkse leven * GESCHREVEN DOOR EEN MEESTER VAN WIJSHEID ALLEEN DE GODDELIJKE FILOSOFIE, het geestelijk en psychisch samensmelten van de mens met de natuur, kan door het onthullen

Nadere informatie

Geluk & wijsheid. Zesde avond

Geluk & wijsheid. Zesde avond Geluk & wijsheid Zesde avond Het man-vrouw probleem Geen twee mensen zijn gelijk Toch hebben we veel gemeenschappelijk Biologische overeenkomsten wijzen niet op psychologische overeenkomsten In hoeverre

Nadere informatie

DIENST VAN SCHRIFTLEZING EN GEBED. 11 januari 2015. Eerste Zondag na Epifanie De doop van de Heer in de Jordaan

DIENST VAN SCHRIFTLEZING EN GEBED. 11 januari 2015. Eerste Zondag na Epifanie De doop van de Heer in de Jordaan DIENST VAN SCHRIFTLEZING EN GEBED Oud-Katholieke Parochie van de H.Georgius St. Joris op t Zand te Amersfoort 11 januari 2015 Eerste Zondag na Epifanie De doop van de Heer in de Jordaan Welkom door kerkmeester

Nadere informatie

Samenzang: Kom allemaal samen (op de wijs van Komt allen tezamen)

Samenzang: Kom allemaal samen (op de wijs van Komt allen tezamen) Samenzang: Kom allemaal samen (op de wijs van Komt allen tezamen) Kom allemaal samen. Zing het uit van vreugde. Kom nu, ja, kom nu, naar Bethlehem. Hier is de Koning van ons hart geboren. Kom, laten wij

Nadere informatie

Reken maar op een wonder Liturgie voor een kerstviering

Reken maar op een wonder Liturgie voor een kerstviering Reken maar op een wonder Liturgie voor een kerstviering Welkom Een kind wordt geboren, klein en kwetsbaar, een kind wordt geboren, maar hij krijgt grote namen: Koning, Vredevorst, Zoon van God. Geen kind

Nadere informatie

Hij heelt de gebrokenen van hart AANVAARD WIE JE BENT

Hij heelt de gebrokenen van hart AANVAARD WIE JE BENT Hij heelt de gebrokenen van hart AANVAARD WIE JE BENT De wortel van zelfhaat De eerste zonde; verlangen als God te zijn; de ontkenning van wie je bent Eerste gevolg van de zonde: Schaamte voor je lichaam

Nadere informatie

Levensvragen tevoorschijn luisteren

Levensvragen tevoorschijn luisteren Levensvragen tevoorschijn luisteren Westervoort Wout Huizing 10 oktober 2014 Pietje, patje, poe Opdracht : Wat zijn levensvragen? Van wie zijn levensvragen? Hoe signaleer je een levensvraag? Wat doe je

Nadere informatie

Openingsgebeden INHOUD

Openingsgebeden INHOUD Openingsgebeden De schuldbelijdenis herzien Openingsgebeden algemeen Openingsgebeden voor kinderen Openingsgebeden voor jongeren INHOUD De schuldbelijdenis herzien De schuldbelijdenis heeft in de openingsritus

Nadere informatie

Mediasociologie Hoorcollege Iedereen is vrij! Theo Ploeg

Mediasociologie Hoorcollege Iedereen is vrij! Theo Ploeg Mediasociologie Hoorcollege Iedereen is vrij! Theo Ploeg 1 2 wat ga ik behandelen? wat is mediasociologie bij CMDA/IAM? wat gaan we doen en hoe doen we dat? wat is sociologie eigenlijk en hoe zien wij

Nadere informatie

Een volk van priesters

Een volk van priesters Een volk van priesters Romeinen 8: 17 Zijn wij nu kinderen, dan zijn wij ook erfgenamen: erfgenamen van God, en medeerfgenamen van Christus; immers, indien wij delen in zijn lijden, is dat om ook te delen

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. K. Timmerman

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. K. Timmerman Welkom in deze dienst Voorganger is ds. K. Timmerman Schriftlezing: Zacharia 12 vers 1 t/m Zacharia 13 vers 1 Lied 82 vers 1, 2 en 4 (Op Toonhoogte) Psalm 121 vers 2 (Schoolpsalm) Psalm 2 vers 1 en 4 Psalm

Nadere informatie

Bildung. Decanensymposium 20 september 2017 Daan Roovers

Bildung. Decanensymposium 20 september 2017 Daan Roovers Bildung Decanensymposium 20 september 2017 Daan Roovers Wie ben ik? Filosoof Programmamaker (Human: Filosofisch Kwintet; What s the Right Thing to Do?; Rode Hoed) Docent Publieksfilosofie UvA Voormalig

Nadere informatie

Bij Jezus op school. Gezinsdienst Zondag 20 januari 2013

Bij Jezus op school. Gezinsdienst Zondag 20 januari 2013 Bij Jezus op school. Gezinsdienst Zondag 20 januari 2013 Locatie: Voorganger: Organist: Medewerking: Oosterkerk ds. Van Ark Wilbert Magré Combo Joy4All Voor de dienst zingen we: ABC A B C D E F G, Halleluja.

Nadere informatie

Het Programma. 13.30-14.00 Ontvangst. 14.00-14.30 Inleiding Bert Buzeman en Pepijn Sonneveld

Het Programma. 13.30-14.00 Ontvangst. 14.00-14.30 Inleiding Bert Buzeman en Pepijn Sonneveld Het Programma 13.30-14.00 Ontvangst 14.00-14.30 Inleiding Bert Buzeman en Pepijn Sonneveld 14.30-16.00 Case bespreking Mark Knopperts en Elly van der Woude van Vanboeijen 16.00-16.30 Groepsdiscussie 16.30-17.00

Nadere informatie

inschikkelijk en tevreden?

inschikkelijk en tevreden? inschikkelijk en tevreden? 1 Timotheüs 6:1-10 Terugblik (1) Timotheüs: Geloofszoon van Paulus (1Tm1:2) Gegroeid van hulp naar medewerker Met zelfstandige opdracht in Efeze (1Tm1:2) Trefwoorden: gezond,

Nadere informatie

De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid!

De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid! De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid! Door: Nathalie van Spall De onzichtbare werkelijkheid wacht om door onze geest binnengelaten te worden.

Nadere informatie

Gehele lied 2x zingen 1. We zijn hier bij elkaar om de Koning te ontmoeten. We zijn hier bij elkaar om te eren onze Heer.

Gehele lied 2x zingen 1. We zijn hier bij elkaar om de Koning te ontmoeten. We zijn hier bij elkaar om te eren onze Heer. Gehele lied 2x zingen 1. We zijn hier bij elkaar om de Koning te ontmoeten. We zijn hier bij elkaar om te eren onze Heer. 2. We zijn hier bij elkaar om te vieren dat Hij goed is. En wij prijzen en aanbidden

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is dhr. A. Verstoep

Welkom in deze dienst Voorganger is dhr. A. Verstoep Welkom in deze dienst Voorganger is dhr. A. Verstoep Schriftlezing: 2 Koningen 2 vers 23 t/m 25 Mattheüs 5 vers 38 t/m 48 1 Petrus 2 vers 19 t/m 25 Lied 179 vers 1, 2, 3, 4 en 5 (Op Toonhoogte) Psalm 32

Nadere informatie

Levende stenen. Wijkgemeente-avond Meentkerk

Levende stenen. Wijkgemeente-avond Meentkerk Levende stenen Wijkgemeente-avond Meentkerk 1 Petrus 2: 1-5 1. Leg dan af alle slechtheid, alle bedrog, huichelarij, afgunst en alle kwaadsprekerij. 2. En verlang vurig, als pasgeboren kinderen, naar de

Nadere informatie

AANGAANDE DE KWESTIE IN DE GAZA-STROOK TE COMITÉ VOOR ONDERZOEK EN FATAAWA

AANGAANDE DE KWESTIE IN DE GAZA-STROOK TE COMITÉ VOOR ONDERZOEK EN FATAAWA VERDUIDELIJKING AANGAANDE DE KWESTIE IN DE GAZA-STROOK TE PALESTINA DOOR HET PERMANENTE COMITÉ VOOR ONDERZOEK EN FATAAWA Alle lof is aan Allaah en moge de Vrede en Zegeningen van Allaah met de meest edele

Nadere informatie

Liturgie voor de ochtenddienst op zondag 5 maart 2017, met de Spoorzoekers, aanvang: uur.

Liturgie voor de ochtenddienst op zondag 5 maart 2017, met de Spoorzoekers, aanvang: uur. Liturgie voor de ochtenddienst op zondag 5 maart 2017, met de Spoorzoekers, aanvang: 10.00 uur. Voorganger: Ouderling van dienst: Organist: Pianist: Muzikale medewerking: Koster: Ds. G. de Goeijen Willem

Nadere informatie

De Koran - De laatste openbaring aan de mensheid

De Koran - De laatste openbaring aan de mensheid De Koran - De laatste openbaring aan de mensheid Wat is de Koran? Het Woord van God De Koran is het letterlijke woord van God, de Almachtige (Allah in het Arabisch), geopenbaard aan de Profeet Mohammed

Nadere informatie

17 maart :00 / 10:30

17 maart :00 / 10:30 17 maart 2019 9:00 / 10:30 Voorganger: ds. Werner Gugler Ouderling: Michiel Nieboer / Rick van Emous Organist: Rik Nijs Lector: Desiree van Meerveld / Thea Bos Koster: Evert van den Heuvel Beamer: Niels

Nadere informatie

21 februari 2016 ONLINE MET GOD. Voorganger: Ds.H.Bondt Begeleiding: Entheos / Els Cornelisse

21 februari 2016 ONLINE MET GOD. Voorganger: Ds.H.Bondt Begeleiding: Entheos / Els Cornelisse 21 februari 2016 ONLINE MET GOD. Voorganger: Ds.H.Bondt Begeleiding: Entheos / Els Cornelisse Votum en groet Ps. 65,1 (U luistert als wij bidden) De lofzang klinkt uit Sions zalen tot U met stil ontzag.

Nadere informatie

26 juli 17.00 uur KvBekkum Oost/Centrum/Zuid Kandelaar

26 juli 17.00 uur KvBekkum Oost/Centrum/Zuid Kandelaar 26 juli 17.00 uur KvBekkum Oost/Centrum/Zuid Kandelaar Votum en zegengroet Ps 135 : 1 2 12 Schriftlezing Psalm 48 (door gemeentelid) Ps 48 : 1 3 Preek Ps 48 : 4 Geloofsbelijdenis LvK Gz 308 : 1 2 3 4 In

Nadere informatie

Het gaat om de vreugde

Het gaat om de vreugde Protestants Kralingen Het gaat om de vreugde Zondag 31 augustus 2014, Hoflaankerk verwelkoming door de ouderling VOORBEREIDING aanvangspsalm 100 [allen gaan staan] Juich Gode toe, bazuin en zing stilte,

Nadere informatie

Liturgie voor de dienst van het Woord waarin we de uitstorting van de Heilige Geest gedenken. EENSGEZIND!

Liturgie voor de dienst van het Woord waarin we de uitstorting van de Heilige Geest gedenken. EENSGEZIND! Liturgie voor de dienst van het Woord waarin we de uitstorting van de Heilige Geest gedenken. EENSGEZIND! Voorganger: ds. P. Molenaar Aanvang van de dienst: 10.45 uur. Ouderling van dienst: M. van Maanen

Nadere informatie

Gal. 5, 13-26 preek NGKO 20-09-2015

Gal. 5, 13-26 preek NGKO 20-09-2015 Gal. 5, 13-26 preek NGKO 20-09-2015 Serie: Mooie mensen zoals Jezus 1. Vrucht van de Geest Idealist? Toen ik klein was dacht ik echt dat kerkmensen alleen maar goed voor elkaar waren. Toen ik een jongere

Nadere informatie

U bent geschapen om deel uit te maken van Gods gezin.

U bent geschapen om deel uit te maken van Gods gezin. 1) Deel van Gods gezin 2) Het allerbelangrijkste > de Liefde 3) Plek om bij te horen 4) Leven met elkaar delen 5) Gemeenschap ontwikkelen 6) Gemeenschap herstellen 7) Gemeenschap beschermen 1 Rm. 12:5

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L. Plug

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L. Plug Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L. Plug Schriftlezing: Lukas 2 vers 1 t/m 9 Lukas 2 vers 10 t/m 20 Lied 89 vers 1, 2 en 4 (Op Toonhoogte) Lofzang van Maria vers 1 en 3 Psalm 98 vers 1 en 2 (Weerklank)

Nadere informatie

De rijkdom van het evangelie

De rijkdom van het evangelie 22 sep 07 20 okt 07 17 nov 07 15 dec 07 12 jan 08 23 feb 08 22 mrt 08 10 mei 08 De rijkdom van het evangelie De gerechtigheid van God God maakt levend Ik ervaar meer dood dan leven Gods Geest en het echte

Nadere informatie

19 augustus uur AA Kramer orgel: Piet Noort schriftlezing: Rinke Larooy

19 augustus uur AA Kramer orgel: Piet Noort schriftlezing: Rinke Larooy 19 augustus 10.00 uur AA Kramer orgel: Piet Noort schriftlezing: Rinke Larooy Orde van dienst: Welkom Votum en zegengroet GK 164 Heer, laat het licht zijn om ons heen. Wet - zingen LB 311 (GK06 gz176b)

Nadere informatie

ROMANTIEK. het tijdperk van de. De Verlichting ontspoord

ROMANTIEK. het tijdperk van de. De Verlichting ontspoord ROMANTIEK het tijdperk van de De Verlichting ontspoord Edmund Burke 1729-1797 De geschiedenis bestaat voor het grootste deel uit de ellende, over de wereld gebracht door trots, eerzucht, hebzucht, wraak,

Nadere informatie

30 oktober 2016 Voorganger : Ds. H.D.Bondt Begeleiding : Jeugdband / Els Cornelisse

30 oktober 2016 Voorganger : Ds. H.D.Bondt Begeleiding : Jeugdband / Els Cornelisse 30 oktober 2016 Voorganger : Begeleiding : Ds. H.D.Bondt Jeugdband / Els Cornelisse Welkom mededelingen Luisteren: groep 1-3 Wie liefde heeft - Jezus! Wie vrede geeft - Jezus! Dat Jezus leeft Want iedereen

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Openingsliturgie voor de kerkdiensten rond Keti Koti 2013 in de Evangelische Broedergemeente in Nederland

Openingsliturgie voor de kerkdiensten rond Keti Koti 2013 in de Evangelische Broedergemeente in Nederland Openingsliturgie voor de kerkdiensten rond Keti Koti 2013 in de Evangelische Broedergemeente in Nederland EBGN op weg naar Keti koti 2013 in opdracht van de Evangelische Broedergemeente Nederland OPENINGSLIED

Nadere informatie

Thema: "Als God nu ook al verandert, waar blijven wij dan!?!"

Thema: Als God nu ook al verandert, waar blijven wij dan!?! Thema: "Als God nu ook al verandert, waar blijven wij dan!?!" Jeremia 18:11-12 1 Het woord, dat van de HERE tot Jeremia kwam: 2 Maak u op, daal af naar het huis van de pogenbakker, en daar zal Ik u mijn

Nadere informatie