Fysieke belasting in arbocatalogi 25 september 2008

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Fysieke belasting in arbocatalogi 25 september 2008"

Transcriptie

1 Fysieke belasting in arbocatalogi 25 september 2008 dr Henk F. van der Molen 1,2 dr P. Paul F.M. Kuijer 1 prof dr Monique Frings-Dresen 1 1 voor Arbeid en Gezondheid Nederlands Centrum voor Beroepsziekten AMC / Universiteit van Amsterdam 2 Arbouw E: of

2 voor Arbeid en Gezondheid Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam Samuel Coronel (Sr) ( ): Geneesheer: omgeving -> gezondheid voor Arbeid en Gezondheid: ± 70 collega s Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) Kenniscentrum voor Verzekeringsgeneeskunde (AMC-UWV-VUmc) Polikliniek Mens en Arbeid (PMA) Ziekte Werk

3 Arbouw Kennis en service instituut voor bouwnijverheid Arbeidsomstandigheden & arbeidsongeschiktheid Bestuur van werkgevers- en werknemersorganisaties Collectief gefinancierd Organisatie: Onderzoek & ontwikkeling Contract met Arbodiensten Ondersteunend naar sector, bijv. brochures, instrumenten

4 Opbouw presentatie Wat zegt de wet? Stand van de wetenschap & techniek Wat is fysieke belasting en hoe te meten? Wat zijn effectieve maatregelen? Vragen?

5 Aandoeningen aan het bewegingsapparaat: meest gemelde beroepsziekten 2348 aandoeningen aan het bewegingsapparaat (2008) = 39% van totaal aantal beroepsziektemeldingen (n=5480) = 27 per werknemers 1. klachten aan schouder en/of bovenarm (n=462) 2. aspecifieke lage rugklachten (n=370) 3. tenniselleboog (n=236) NL versus EU (zelfgerapporteerde werkgerelateerde klachten): Rugklachten: 15 vs 25% Spierpijn in nek, armen en benen: 16 vs 24% NL minder fysiek zwaar werk dan in EU Fourth European Working Conditions Survey, 2007

6 Fysieke belasting -- kracht Kuijer e.a. 2007

7 Vormen van fysieke belasting Energetische belasting Mechanische belasting Tillen & dragen Duwen & trekken Werkhouding Repeterende bewegingen Trillingen Onderbelasting

8 Meten van fysieke belasting Observaties, bijvoorbeeld taakanalyse Directe metingen, bijvoorbeeld kracht Biomechanische modellen, bijvoorbeeld compressiekracht Zelfrapportage, bijvoorbeeld vragenlijsten Combinaties

9 Beoordelen van fysieke belasting Absolute beoordeling, bijvoorbeeld normen, richtlijnen & checklijsten Relatieve beoordeling, bijvoorbeeld interventiestudies Combinaties

10 Bijvoorbeeld normen & richtlijnen Kuijer e.a Unieke door branche geaccordeerde functiespecifieke norm (wel actualiseren) Afwijken van P90 kan, mits: aangetoond wordt dat de zelfde mate van bescherming wordt geboden uit een functiegericht PMO blijkt dat afwijking van de P90 norm kan worden onderbouwd

11 P90 norm Productiesysteem Zakken, minicontainers en wijkcontainers Zakken stad P90 Uur Ton Colli Maximum aan productiematen Tijdsduur beladen Aantal colli Opgehaald tonnage Leeftijdsspecifiek <30, en >39 jaar < 30 3,8 8, ,8 6,4 914 >39 1,7 4,0 571

12 Bijvoorbeeld interventiestudie van der Molen e.a Interventiestudie naar werkhoogte & mechanisatie Gecontroleerde veldstudie, taakanalyses door observaties N = 10 metselaars en 10 opperlieden

13 Effect op rompbuiging (n=10; over halve werkdag) Uitkomstmaten Experimentele condities Effect grondniveau 31-cm (conventioneel) verhoging rompbuiging > 60º frequentie 583 (209) 123 (76) 460 ( ) (per 4.5 uur observatie) duur 40.8 (21.6) 19.6 (13.3) 21.2 ( ) (minuten per 4.5 uur observatie)

14 Effect over een hele werkdag Frequentie diepe rugbuiging: 920 x minder Duur diepe rugbuiging: 42 min minder lang

15 Mogelijke maatregelen ter vermindering van fysieke belasting Organisatorische maatregelen bijvoorbeeld: taakroulatie, logistieke afspraken Technische maatregelen bijvoorbeeld: mechanisatie, werkplekinrichting Individuele maatregelen bijvoorbeeld: kniebeschermers, tiltraining Combinaties

16 Is een maatregel effectief I? Aandoening d b a c e a = niet werk gerelateerd b = werk gerelateerd c = efficacy d = houdbaarheid e = effectiviteit Maatregel Tijd (Westgaard en Winkel, 1997)

17 Is een maatregel effectief II? Rugklachten 62% c d e Maatregel minder tillen minder buigen en/of draaien minder trillen 38% Maatregel Tijd Evidence based medicine: kennis uit beste onderzoek oordeel van experts normen en waarden van werkgevers en werknemers registratierichtlijn D004

18 Wat werkt (niet)?

19 Wat werkt (niet)? Verlaging tilgewicht (+) (Faber e.a. 2008) Aanpassen werkhoogte (+ +) (Marras e.a. 2000) Tiltraining (-) (Martimo e.a. 2008) Taakroulatie (- / + ) (Kuijer e.a. 2005) Duur beeldschermwerk ( - / +) (Ymker e.a. 2008)

20 Wat werkt (niet)? vervolg Mechanisatie ( ) (van der Molen e.a. 2004) Arbowetgeving (?) (Lehtola e.a. 2008) Informatie (-) (van der Molen e.a. 2005) Arboconvenanten (-/+/?) (

21 Voorbeeld tilgewicht & werkhoogte Maximale piek compressiekracht op lage rug blok 6 kg blok 11 kg blok 14 kg zonder gaten blok 14 kg met gaten blok 16 kg 6000 Kracht (N) handen 1hand 2 handen 1 hand 2 handen 1 hand 2 handen 1 hand 2 handen 1 hand 2 handen oppakken vanaf 10 cm hoogte oppakken vanaf 90 cm hoogte oppakken vanaf steiger neerzetten in muur grondhoogte neerzetten in muur heuphoogte neerzetten in muur schouderhoogte

22 Voorbeeld werkhoogte Lage rugklachten N RR (95% BI) Materialen op verhoging (31 cm) 143 0,63 (0,44-0, 9 2) Meer gebruik van materiaalophoging is gerelateerd aan minder lage rugklachten

23 Om te onthouden bij opstellen arbocatalogi: 1. Maak een inschatting van de mate van werkgerelateerdheid van aandoening aan het bewegingsapparaat. 2. Reduceer intensiteit, duur en frequentie van de risicofactoren van fysieke belasting in het werk. 3. Kies bij voorkeur voor bewezen effectieve maatregelen om aandoeningen aan het bewegingsapparaat te voorkómen. 4. Evalueer invoering, gebruik en effect van de maatregelen.

Watskeburt: lasten verlicht?

Watskeburt: lasten verlicht? Watskeburt: lasten verlicht? dr Paul Kuijer Eur.Erg. voor Arbeid en Gezondheid Academisch Medisch Centrum Universiteit van Amsterdam voor Arbeid en Gezondheid Afdeling Arbeid en Gezondheid, Academisch

Nadere informatie

Optimale gewichten van blokken voor metselen en lijmen in de bouw

Optimale gewichten van blokken voor metselen en lijmen in de bouw Optimale gewichten van blokken voor metselen en lijmen in de bouw dr. Paul Kuijer Eur.Erg., dr. Henk van der Molen, dr. Marco Hoozemans, drs Gert Faber, Robin Grouwstra, Paul Hopmans BSc, Arnaud Houweling

Nadere informatie

Zwaar werk lichter maken: een hele klus Preventie van beroepsziekten bij bewegingsapparaat en psyche

Zwaar werk lichter maken: een hele klus Preventie van beroepsziekten bij bewegingsapparaat en psyche Zwaar werk lichter maken: een hele klus Preventie van beroepsziekten bij bewegingsapparaat en psyche Dr Karen Nieuwenhuijsen Dr Paul Kuijer Coronel Instituut, Academisch Medisch Centrum Amsterdam Programma

Nadere informatie

Tillen, duwen en trekken lichter maken: Dit gaat niet over rozen

Tillen, duwen en trekken lichter maken: Dit gaat niet over rozen Tillen, duwen en trekken lichter maken: Dit gaat niet over rozen Dr Paul Kuijer, consulent arbeidsgebonden aandoeningen bewegingsapparaat, p.p.kuijer@amc.nl Coronel Instituut, Academisch Medisch Centrum

Nadere informatie

Van diagnose naar functioneren: 20 jaar NCvB en 10 jaar PMA

Van diagnose naar functioneren: 20 jaar NCvB en 10 jaar PMA Van diagnose naar functioneren: 20 jaar NCvB en 10 jaar PMA Heijermanslezing 27 november 2015 Doel van deze middag Nascholing op gebied kwaliteits- verbetering diagnosticeren van en functioneren met

Nadere informatie

Signaleren, diagnosticeren, melden en preventie van beroepsziekten: het zes-stappenplan voor bedrijfsartsen. Toelichting en checklists per stap

Signaleren, diagnosticeren, melden en preventie van beroepsziekten: het zes-stappenplan voor bedrijfsartsen. Toelichting en checklists per stap Signaleren, diagnosticeren, melden en preventie van beroepsziekten: het zes-stappenplan voor bedrijfsartsen September 2014 Toelichting en checklists per stap Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, Coronel

Nadere informatie

Inleiding. In dit nummer. 10 juli 2009

Inleiding. In dit nummer. 10 juli 2009 10 juli 2009 Inleiding Op 1 januari 2009 is het Peilstation Intensief Melden (PIM) van start gegaan met 181 bedrijfsartsen. Met ingang van 1 juli zijn daar 10 nieuwe deelnemers bijgekomen. Dit is de eerste

Nadere informatie

Een verkenning van activiteiten / houdingen van zandcementdekvloerenleggers tijdens het mechanisch afreien

Een verkenning van activiteiten / houdingen van zandcementdekvloerenleggers tijdens het mechanisch afreien Notitie op basis van oriënterend werkplekbezoek d.d. 9 mei 2012 Een verkenning van activiteiten / houdingen van zandcementdekvloerenleggers tijdens het mechanisch afreien Amsterdam, 22 mei 2012 Rapportnummer:

Nadere informatie

De ontwikkeling en evaluatie van het zes stappenplan voor bedrijfsartsen

De ontwikkeling en evaluatie van het zes stappenplan voor bedrijfsartsen De ontwikkeling en evaluatie van het zes stappenplan voor bedrijfsartsen Dr. Teus Brand Dr. Julitta Boschman Prof. dr. Monique Frings-Dresen Dr. Henk van der Molen Coronel Instituut, Academisch Medisch

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Checklist Fysieke belasting Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie

Nadere informatie

Arbocatalogus pkgv-industrie Fysieke belasting

Arbocatalogus pkgv-industrie Fysieke belasting Arbocatalogus pkgv-industrie Fysieke belasting De arbocatalogus pkgv-industrie is een in fasen ontwikkelde catalogus die beheerd wordt door het Verbond Papier- en Kartonproducerende en -verwerkende industrieën.

Nadere informatie

Fysieke belasting in de bouw. Veilig en gezond werken

Fysieke belasting in de bouw. Veilig en gezond werken Fysieke belasting in de bouw Veilig en gezond werken De Inspectie SZW werkt samen aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen 1 Fysieke belasting Werken in de bouw is zwaar. Mensen

Nadere informatie

Globale beoordeling fysieke belasting bij particulier verhuisvervoer

Globale beoordeling fysieke belasting bij particulier verhuisvervoer Globale beoordeling fysieke belasting bij particulier verhuisvervoer Verhuizers hebben te maken met werkzaamheden die fysiek overbelastend kunnen zijn. Voorbeelden hiervan zijn: Tillen van zware voorwerpen,

Nadere informatie

Nek/schouder en armklachten bij groepsbegeleiders in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking

Nek/schouder en armklachten bij groepsbegeleiders in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking Aanleiding onderzoek Nek/schouder en armklachten bij groepsbegeleiders in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking Lydi de Lange bedrijfsfysiotherapeut paramedisch team Advisium Ermelo december

Nadere informatie

Aan de slag met fysieke belasting! Hoe pak ik het aan?

Aan de slag met fysieke belasting! Hoe pak ik het aan? Aan de slag met fysieke belasting! Hoe pak ik het aan? Marjolein Douwes en Heleen de Kraker, TNO Met praktijkervaringenvan Frans van Eijk, Océ Technologies B.V. AGENDA 16.00 16.30 Aan de slag met fysieke

Nadere informatie

Workshop Beroepsziekten: aan de slag met preventie?!

Workshop Beroepsziekten: aan de slag met preventie?! Workshop Beroepsziekten: aan de slag met preventie?! Teus Brand Henk van der Molen Stelling congresapp gelezen? BG dagen Workshop 7, donderdag 26 mei 2016 Coronel Institute Disclosure belangen spreker

Nadere informatie

Inhoud. deel i het domein arbeid en gezondheid 31. Voorwoord 1 0

Inhoud. deel i het domein arbeid en gezondheid 31. Voorwoord 1 0 Voorwoord 1 0 1 Inleiding 1 2 1.1 Aanleiding en doelstelling 1 5 1.2 Doelstelling 2 4 1.3 Leeswijzer 2 6 deel i het domein arbeid en gezondheid 31 2 Wat is arbeid, wat is gezondheid? 3 3 2.1 Wat is arbeid?

Nadere informatie

Dé VCA-specialist van Zuid-Nederland

Dé VCA-specialist van Zuid-Nederland Toolbox: Fysieke belasting Het doel van een toolboxmeeting is om de aandacht en motivatie voor veiligheid en gezondheid binnen het bedrijf te verbeteren. Wat verstaan we onder fysieke belasting? De door

Nadere informatie

TILLEN EN DRAGEN. Wat is de gewenste situatie? Maatregelen. Sector Glastuinbouw

TILLEN EN DRAGEN. Wat is de gewenste situatie? Maatregelen. Sector Glastuinbouw TILLEN EN DRAGEN Door tillen en dragen kunnen klachten ontstaan aan de spieren en gewrichten van de rug, de benen en de armen. Wat is de gewenste situatie? Tillen en dragen veroorzaken geen klachten aan

Nadere informatie

2 Arbeidsomstandigheden in Nederland

2 Arbeidsomstandigheden in Nederland 2 Arbeidsomstandigheden in Nederland 2.1 Inleiding Op basis van recente onderzoeksliteratuur geeft dit hoofdstuk een globale schets van de stand van zaken van de arbeidsomstandigheden in Nederland (paragraaf

Nadere informatie

Duurzame Re-integratie

Duurzame Re-integratie Duurzame Re-integratie van mensen met aanhoudende vermoeidheidsklachten Margot Joosen Monique Frings-Dresen Judith Sluiter Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid Academisch Medisch Centrum, Amsterdam

Nadere informatie

Fysiek Functioneel Belastbaarheidonderzoek

Fysiek Functioneel Belastbaarheidonderzoek Fysiek Functioneel Belastbaarheidonderzoek Naam: De heer B. Steen Datum: 15-02-2007 Persoonsgegevens Naam :De heer B. Steen Adres :Bouwstraat 11 Postcode :7777AB Woonplaats :Steenwijk Geboortedatum :01-10-1953

Nadere informatie

Van de P90 op weg naar een leidraad fysiek belasting huisvuilbeladers

Van de P90 op weg naar een leidraad fysiek belasting huisvuilbeladers Van de P90 op weg naar een leidraad fysiek belasting huisvuilbeladers Drs Kees Peereboom Eur.Erg. www.vhphp.nl 2 P 90? Waarom de P90? 90% haalt gezond zijn pensioen Wat is de P90? Branche afspraak obv

Nadere informatie

Geschikt of ongeschikt?

Geschikt of ongeschikt? Dr. Julitta Boschman Prof. dr. Carel Hulshof Prof. dr. Monique Frings-Dresen Prof. dr. Judith Sluiter Geschikt of ongeschikt? Het Coronel Insituut voor Arbeid en Gezondheid Focus van onze afdeling: Preventie

Nadere informatie

Peilstation Intensief Melden

Peilstation Intensief Melden Peilstation Intensief Melden Nederlands Centrum voor Beroepsziekten AMC Presentatie casus beroepsziekte en Capita Selecta 5 e PIM workshop, najaar 2013 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, AMC/Coronel

Nadere informatie

Workshop Beroepsziekten: aan de slag met preventie?!

Workshop Beroepsziekten: aan de slag met preventie?! Workshop Beroepsziekten: aan de slag met preventie?! Teus Brand Henk van der Molen Stelling congresapp gelezen? BG dagen Workshop 7, donderdag 26 mei 2016 Coronel Institute Disclosure belangen spreker

Nadere informatie

In dit nummer. Oktober interview met een PIM-arts: Marieke Panis 2. Vooruitblik PIM Meldingen

In dit nummer. Oktober interview met een PIM-arts: Marieke Panis 2. Vooruitblik PIM Meldingen Oktober 2016 Cijfers van het Peilstation Intensief Melden (PIM) zijn voor het NCvB, maar zeker voor onze opdrachtgever, het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, van groot belang. Immers op

Nadere informatie

Tillen. Tips voor werknemers voor veilig tillen

Tillen. Tips voor werknemers voor veilig tillen Tillen Tips voor werknemers voor veilig tillen Inleiding Tillen en dragen zijn veel voorkomende vormen van lichamelijk zwaar werk. Bij te zwaar tillen en dragen wordt vooral de rug overbelast. Ook kunnen

Nadere informatie

Inhoud. Lijst van auteurs. 1 De relatie tussen werk en gezondheid 1 J.H.A.M. Verbeek

Inhoud. Lijst van auteurs. 1 De relatie tussen werk en gezondheid 1 J.H.A.M. Verbeek Lijst van auteurs Inleiding xi xiii 1 De relatie tussen werk en gezondheid 1 J.H.A.M. Verbeek 1 Gezondheidsrisico s in het werk 1 2 Gezondheidsrisico s en belastende factoren 3 3 Beroepsziekte 4 4 Gevolgen

Nadere informatie

Productschap Granen, Zaden en Peulvruchten

Productschap Granen, Zaden en Peulvruchten Productschap Granen, Zaden en Peulvruchten VERGADERING : Bestuur DATUM : 1 november 2007 AGENDAPUNT : 6 BIJLAGE : 12 Tilnorm onder vuur Hoofdproductschap Akkerbouw Afdeling Arbeid Tilnorm onder vuur De

Nadere informatie

Project Fysieke Belasting in de Bouw 2013. drs. Leo de Jong MAO Projectleider Bouw

Project Fysieke Belasting in de Bouw 2013. drs. Leo de Jong MAO Projectleider Bouw Project Fysieke Belasting in de Bouw 2013 drs. Leo de Jong MAO Projectleider Bouw Programma 1.Strategie Bouw 2012-2016 2.Vijf beroepen in 2013 3.Handhaving 4.Vragen en discussie % WERKNEMERS MET KLACHTEN

Nadere informatie

Duurzame Re-integratie

Duurzame Re-integratie Duurzame Re-integratie van mensen met aanhoudende vermoeidheidsklachten Margot Joosen Monique Frings-Dresen Judith Sluiter Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid Academisch Medisch Centrum, Amsterdam

Nadere informatie

Brancherapport Vrachtwagenchauffeurs NCvB februari 2009

Brancherapport Vrachtwagenchauffeurs NCvB februari 2009 Brancherapport Vrachtwagenchauffeurs NCvB februari 2009 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid Academisch Medisch Centrum / Universiteit van Amsterdam Meibergdreef

Nadere informatie

Beschrijving van de verhuistaken Tillen - dragen Trekken - duwen Werkhoudingen Repeterende bewegingen 1. Goederen verplaatsen

Beschrijving van de verhuistaken Tillen - dragen Trekken - duwen Werkhoudingen Repeterende bewegingen 1. Goederen verplaatsen Globale beoordeling Fysieke belasting bij Particulier Verhuisvervoer Verhuizers hebben te maken met werkzaamheden die fysiek overbelastend kunnen zijn. Voorbeelden hiervan zijn: Tillen van zware voorwerpen,

Nadere informatie

Arbovriendelijk werken met gipsplaten. Best Practice methode

Arbovriendelijk werken met gipsplaten. Best Practice methode Arbovriendelijk werken met gipsplaten Best Practice methode Het verwerken van gipsplaten is zwaar werk. Gipsplaten zijn in de meeste gevallen zwaarder dan 25 kg. Bovendien kunnen (til-) hulpmiddelen niet

Nadere informatie

Welkom. Prof. dr Monique HW Frings-Dresen voorzitter coördinatieteam/dagvoorzitter

Welkom. Prof. dr Monique HW Frings-Dresen voorzitter coördinatieteam/dagvoorzitter Welkom Prof. dr Monique HW Frings-Dresen voorzitter coördinatieteam/dagvoorzitter Programma Korte schets Kenniscentrum Verzekeringsgeneeskunde AMC-UWV-VUmc: Mw. Frings-Dresen Achtergrond Pieter Muntendam:

Nadere informatie

FYSIEKE BELASTING EN PSA

FYSIEKE BELASTING EN PSA FYSIEKE BELASTING EN PSA 29 ARBO informatie Fysieke belasting Richtlijnen om fysieke overbelasting tijdens het werk te voorkomen Arbo-Informatie De reeks Arbo-Informatie bestaat uit 60 thematische praktijkboeken.

Nadere informatie

Interventies Houdings- en Bewegingsapparaat

Interventies Houdings- en Bewegingsapparaat Interventies Houdings- en Bewegingsapparaat 2013 Re. Entry is samenwerkingspartner binnen FIT Return (zie www.fit-return.nl) 1 Arbeid en Belastbaarheid Intake Fysiek (Arbeids- Bedrijfsfysiotherapeut) De

Nadere informatie

Dank! In dit nummer. Oktober 2015

Dank! In dit nummer. Oktober 2015 Oktober 2015 Dank! Uw deelname aan Peilstation Intensief Melden (PIM) is voor het NCvB heel belangrijk, en wordt zeer gewaardeerd. Op die manier beschikken we al een aantal jaren over incidentiecijfers

Nadere informatie

Inleiding. In dit nummer. Maart Welkom nieuwe PIM-artsen!

Inleiding. In dit nummer. Maart Welkom nieuwe PIM-artsen! Maart 2015 Inleiding Welkom nieuwe PIM-artsen! In 2014 hebben we ongeveer 100 nieuwe PIM-artsen mogen verwelkomen. Intussen nemen nu 200 bedrijfsartsen deel aan het peilstation. We zijn blij met zoveel

Nadere informatie

Blootstellingscriteria voor aandoeningen van de rug. Dienst preventie Fonds voor de beroepsziekten. Luts Joeri.

Blootstellingscriteria voor aandoeningen van de rug. Dienst preventie Fonds voor de beroepsziekten. Luts Joeri. Blootstellingscriteria voor aandoeningen van de rug Dienst Fonds voor de Luts Joeri www.fmp-fbz.fgov.be Overzicht 3. Mechanische trillingen 4. Heffen en tillen 5. Lawaai 6. Preventieve acties FBZ meetresultaten

Nadere informatie

In dit nummer. November 2017

In dit nummer. November 2017 November 2017 Voor u ligt de najaarsnieuwsbrief 2017 van het Peilstation Intensief Melden (PIM) project. Binnen dit project proberen we al jaren betrouwbare cijfers te verkrijgen om een goede incidentie

Nadere informatie

DUTCH: DUW EN TREK CHECK

DUTCH: DUW EN TREK CHECK DUTCH: DUW EN TREK CHECK EEN NIEUWE PRAKTIJKTOOL VOOR BEOORDELING VAN DE FYSIEKE BELASTING BIJ DUWEN EN TREKKEN OP HET WERK MARJOLEIN DOUWES HEIJERMANSLEZING 30 JUNI 2017 AGENDA Aanleiding en doel Ontwikkeling

Nadere informatie

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers ummery amenvatting Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers 207 Algemene introductie Werkgerelateerde arm-, schouder- en nekklachten zijn al eeuwen

Nadere informatie

Inleiding. In dit nummer. Contactgegevens. Januari Beste deelnemer aan het Peilstation Intensief Melden van het NCvB,

Inleiding. In dit nummer. Contactgegevens. Januari Beste deelnemer aan het Peilstation Intensief Melden van het NCvB, Januari 2012 Inleiding Beste deelnemer aan het Peilstation Intensief Melden van het NCvB, Nog hartelijk dank voor uw meldingen aan het eind van 2011 en de allerbeste wensen voor 2012! We gaan het vierde

Nadere informatie

Arbocatalogus Fysieke belasting

Arbocatalogus Fysieke belasting Arbocatalogus Fysieke belasting Inhoudsopgave 2. 3 2.1. Fysieke belasting 3 2.2. Gezondheidsklachten door fysieke belasting algemeen 3 2.3. Tillen en dragen 4 2.4. Duwen, trekken en knijpen 4 2.5. Ongunstige

Nadere informatie

Handleiding webversie

Handleiding webversie Handleiding webversie Hand Arm Risicobeoordelingsmethode (HARM) HARM 2.0 Waarom deze methode? Voor welk doel? Deze methode is bedoeld als hulpmiddel om het risico op arm-, nek- of schouderklachten bij

Nadere informatie

Samenwerking tussen de (sport)-bedrijfsarts en de curatieve arts bij de KL.

Samenwerking tussen de (sport)-bedrijfsarts en de curatieve arts bij de KL. Samenwerking tussen de (sport)-bedrijfsarts en de curatieve arts bij de KL. Door Wessel Zimmermann Geregistreerd sportarts, bedrijfsarts i.o. GZHC Ermelo, februari 2003 Inhoud van deze presentatie: 1.

Nadere informatie

Klachten aan arm, nek en schouder bij computergebruikers:

Klachten aan arm, nek en schouder bij computergebruikers: Klachten aan arm, nek en schouder bij computergebruikers: Grotendeels onbegrepen fenomeen dat tussen de oren zit Stefan IJmker Body@Work TNO-VUmc ErgoDirect Telegraaf 02-07-08 Reactie RSI-patiëntenvereniging

Nadere informatie

Signaleringsrapport Beroepsziekten 2000

Signaleringsrapport Beroepsziekten 2000 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten Coronel Instituut, Academisch Medisch Centrum, Amsterdam 2 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten Coronel Instituut Postbus 22660 1100 DD Amsterdam Tel: 020-5665387

Nadere informatie

Stressgerelateerde stoornissen

Stressgerelateerde stoornissen Stressgerelateerde stoornissen Werkhervatting en effectiviteit Prof. dr. R.W.B. Blonk Inleiding Stressgerelateerde stoornissen Effectstudies Stressgerelateerde stoornissen Even recapituleren Volgens de

Nadere informatie

Samenvatting Hoofstuk 2 Hoofdstuk 3 130

Samenvatting Hoofstuk 2 Hoofdstuk 3 130 127 Onder de paraplu van het Arboconvenant UMC is het Preventieprogramma Fysieke Belasting ingevoerd. Aanleiding voor het afsluiten van het Arboconvenant betrof het hoge ziekteverzuim in diverse branches,

Nadere informatie

Werken met een totale knieprothese : Verschillen in patiënt verwachtingen bij licht en zwaar werk

Werken met een totale knieprothese : Verschillen in patiënt verwachtingen bij licht en zwaar werk Werken met een totale knieprothese : Verschillen in patiënt verwachtingen bij licht en zwaar werk Yvonne van Zaanen, samen met: Rutger van Geenen, Thijs Pahlplatz, Arthur Kievit, Marco Hoozemans, Eric

Nadere informatie

Stressklachten bij werkenden, van inzicht naar interventie

Stressklachten bij werkenden, van inzicht naar interventie Stressklachten bij werkenden, van inzicht naar interventie Dr. Karen Nieuwenhuijsen voor Arbeid en Gezondheid, AMC, Amsterdam Amsterdam, 17 juni 2016 Disclosure belangenverstrengeling (potentiële) belangenverstrengeling

Nadere informatie

Evidence-based werken in de verzekeringsgeneeskunde. Muntendam symposium Amsterdam,

Evidence-based werken in de verzekeringsgeneeskunde. Muntendam symposium Amsterdam, Evidence-based werken in de verzekeringsgeneeskunde Muntendam symposium Amsterdam, 11-12-2014 Rob Kok, Jan Hoving, Jos Verbeek, Paul Smits en Frank van Dijk Disclosure Potentiële belangenverstrengeling:

Nadere informatie

Aanstellingskeuringen volgens de Wet op de Medisch Keuringen: wat te doen? Dr Judith K Sluiter & Dr Carel TJ Hulshof voorjaar 2011

Aanstellingskeuringen volgens de Wet op de Medisch Keuringen: wat te doen? Dr Judith K Sluiter & Dr Carel TJ Hulshof voorjaar 2011 Aanstellingskeuringen volgens de Wet op de Medisch Keuringen: wat te doen? Dr Judith K Sluiter & Dr Carel TJ Hulshof voorjaar 2011 Inhoud presentatie KMKA Wet op de Medische Keuringen (WMK) Wat te keuren

Nadere informatie

Fysieke belasting(basis)

Fysieke belasting(basis) Fysieke belasting(basis) Fysieke belasting(basis) II UMC St Radboud Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. Lichamelijke belasting 3 2.1 Functie-inhoud 3 2.2 De werkplekinrichting 3 2.3 Persoonsgebonden factoren

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden in de verblijfsrecreatie en zweminrichtingen

Arbeidsomstandigheden in de verblijfsrecreatie en zweminrichtingen Arbeidsomstandigheden in de verblijfsrecreatie en zweminrichtingen Nulmeting arboplusconvenant Eindrapport Een onderzoek in opdracht van het Sociaal Fonds Verblijfsrecreatie Lilian van der Linden Mirjam

Nadere informatie

6 Meervoudige problematiek bij werknemers

6 Meervoudige problematiek bij werknemers 6 Meervoudige problematiek bij werknemers Maroesjka Versantvoort (SCP) en Lando Koppes (TNO) 6.1 Inleiding Werknemers met meervoudige problematiek staan centraal in dit hoofdstuk. Uitgangspunt is de definitie

Nadere informatie

Ergonomie in de retailsector 24 September 2015

Ergonomie in de retailsector 24 September 2015 Ergonomie in de retailsector 24 September 2015 Voorstelling ergonomische studie 1 Ergonomisch onderzoek Wat: Doel: Ergonomische studie uitgevoerd i.s.w. Dhr. François Biebuyck, G.G.S. in ergonomie voor

Nadere informatie

Programma Participatie en Gezondheid

Programma Participatie en Gezondheid Programma Participatie en Gezondheid TNO & VUmc met AWVN voor Ministeries SZW, VWS en BZK Donderdag 20 November 2008 1 Programma participatie en gezondheid 1. Behoud en bevorderen van een gezonde arbeidsparticipatie

Nadere informatie

Nederlandse samenva ng

Nederlandse samenva ng N Nederlandse samenva ng Adapted from: Taakvariatie tijdens repeterend manueel werk. Tessy Luger Tijdschrift voor Human Factors, submitted Kort overzicht Tot op heden is niet bekend wat het effect is van

Nadere informatie

Arbo- en Milieudienst

Arbo- en Milieudienst Arbo- en Milieudienst KANS B.Groenenberg, bedrijfsarts 19 november 2013 1 KANS - Wat is KANS? - Welke factoren kunnen KANS veroorzaken? - Wat kan de medewerker doen bij KANS? - Wat kan de PAM doen bij

Nadere informatie

Het aantal volgelingen neemt af?

Het aantal volgelingen neemt af? Onzekerheden bij Beroepsziekten Heijermanslezing 11 december 2009 Teake Pal, Annet Lenderink Coronel Instituut, Academisch Medisch Centrum Amsterdam Verspreiders van het ware geloof 1 Het aantal volgelingen

Nadere informatie

Branchedata fysieke belasting. Cijfers per sector over arbeidsrisico nummer 2 in Nederland

Branchedata fysieke belasting. Cijfers per sector over arbeidsrisico nummer 2 in Nederland data fysieke belasting Cijfers per sector over arbeidsrisico nummer 2 in Nederland Februari 2017 Voorwoord handig om te benchmarken De stratenmaker met knieklachten, de vrachtwagenchauffeur en verpleegkundige

Nadere informatie

arbo 42 11-10-2013 17:27:30

arbo 42 11-10-2013 17:27:30 arbo 42 11-10-2013 17:27:30 e brengen een hoge werkdruk vaak in verband met een breed scala aan gezondheids- en veiligheidsrisico s, variërend van vermoeidheid en fysieke klachten tot hartziekten of ongelukken

Nadere informatie

Ontwikkeling van een niveau I checklist fysieke belasting - concept van het onderdeel hand-armtaken

Ontwikkeling van een niveau I checklist fysieke belasting - concept van het onderdeel hand-armtaken Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek / Netherlands Organisation for Applied Scientific Research Arbeid Polarisavenue 151 Postbus 718 2130 AS Hoofddorp TNO-rapport R09-829

Nadere informatie

Overspanning / Burn-out als beroepsziekte

Overspanning / Burn-out als beroepsziekte Overspanning / Burn-out als beroepsziekte Update van de registratie richtlijn Gerda de Groene Bedrijfsarts, klinisch arbeidsgeneeskundige Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, voor Arbeid en Gezondheid,

Nadere informatie

Signaleringsrapport Beroepsziekten 07

Signaleringsrapport Beroepsziekten 07 Signaleringsrapport Beroepsziekten 07 Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid Divisie Klinische Methoden en Public Health Academisch Medisch Centrum Universiteit van Amsterdam Signaleringsrapport

Nadere informatie

Beroepsziekten, wat kan je er mee als veiligheidskundige? Drs.ing. Jolanda Willems MBA Drs. Rik Menting bedrijfsarts PreventPartner

Beroepsziekten, wat kan je er mee als veiligheidskundige? Drs.ing. Jolanda Willems MBA Drs. Rik Menting bedrijfsarts PreventPartner Beroepsziekten, wat kan je er mee als veiligheidskundige? Drs.ing. Jolanda Willems MBA Drs. Rik Menting bedrijfsarts PreventPartner Voorstellen (1) Gecertificeerd arbeidshygiënist/toxicoloog, ook opgeleid

Nadere informatie

Inleiding. In dit nummer. Augustus Dit is niet de voorlaatste PIM nieuwsbrief!

Inleiding. In dit nummer. Augustus Dit is niet de voorlaatste PIM nieuwsbrief! Augustus 2013 Inleiding Dit is niet de voorlaatste PIM nieuwsbrief! Een nieuw Peilstation Intensief Melden (PIM), dat was de kop boven het wervende artikel in TBV 2008. Het ging om een NIEUW peilstation.

Nadere informatie

VGZ Bedrijfszorgpakket Basis

VGZ Bedrijfszorgpakket Basis VGZ Bedrijfszorgpakket Basis U kunt nu gebruikmaken van VGZ Bedrijfszorg, om gezond en plezierig te blijven werken! Uw werkgever maakt gebruik van VGZ Bedrijfszorg van Zorgverzekeraar VGZ. VGZ Bedrijfszorg

Nadere informatie

7. Tillen en Dragen. Tillen en Dragen. Fysieke belasting. Het arbothemablad Tillen en Dragen is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra.

7. Tillen en Dragen. Tillen en Dragen. Fysieke belasting. Het arbothemablad Tillen en Dragen is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra. Het arbothemablad is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra. Het is bedoeld voor werkgevers en medewerkers om te voldoen aan de verplichtingen uit de Arbo-wet. Het arbothemablad geeft oplossingen voor

Nadere informatie

Inleiding in de bedrijfsgezondheidszorg

Inleiding in de bedrijfsgezondheidszorg Inleiding in de bedrijfsgezondheidszorg Inleiding in de bedrijfsgezondheidszorg De aanpak van problemen met werk en gezondheid Onder redactie van dr. J.H.A.M. Verbeek dr. P.B.A. Smits Derde, herziene druk

Nadere informatie

Ergonomie Metaalsector: focus op opleiding en werkpostaanpassing

Ergonomie Metaalsector: focus op opleiding en werkpostaanpassing Top secret Secret Internal use only Public Ergonomie Metaalsector: focus op opleiding en werkpostaanpassing Kortrijk, 24 september 2015 Belang van Ergonomie Begrippen cao 104 werkgelegenhiedsplan oudere

Nadere informatie

Snel herstel en duurzame inzetbaarheid

Snel herstel en duurzame inzetbaarheid HR-professionals en leidinggevenden Snel herstel en duurzame inzetbaarheid Behandelcentrum voor bewegen en functioneren Samen resultaten boeken met eigen verantwoordelijkheid 2 De sleutel tot snel en duurzaam

Nadere informatie

Het Fonds voor de Beroepsziekten financiert ergonomische interventies voor medewerkers met rugklachten

Het Fonds voor de Beroepsziekten financiert ergonomische interventies voor medewerkers met rugklachten Het Fonds voor de Beroepsziekten financiert ergonomische interventies voor medewerkers met rugklachten Problematiek MSA en rugklachten Belangrijke oorzaak van verzuim en daarmee gepaard gaande kosten Bijna

Nadere informatie

Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg

Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg Allard van der Beek Hoogleraar Epidemiologie van Arbeid & Gezondheid Afdeling Sociale Geneeskunde, EMGO + Instituut VU medisch centrum, Amsterdam Disclosure

Nadere informatie

Peilstation Intensief Melden

Peilstation Intensief Melden Peilstation Intensief Melden Nederlands Centrum voor Beroepsziekten AMC PIM workshop 2015 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, AMC/Coronel Instituut, Postbus 22660, 1100 DD Amsterdam Telefoon: 020 566

Nadere informatie

Informatiebrochure voor bedrijven en intermediairs. Versie: januari 2012-1 -

Informatiebrochure voor bedrijven en intermediairs. Versie: januari 2012-1 - Informatiebrochure voor bedrijven en intermediairs - 1 - Inhoudsopgave Inleiding Fys Optima, wie zijn we? Werkwijze Diensten en producten in leaflets Diensten en producten, korte omschrijving - 2 - Inleiding

Nadere informatie

Preventief Medisch Onderzoek, wat moet je er mee als arbeidshygiënist

Preventief Medisch Onderzoek, wat moet je er mee als arbeidshygiënist Preventief Medisch Onderzoek, wat moet je er mee als arbeidshygiënist Maart 2015 Drs.ing. Jolanda Willems MBA, drs. Toin van Haeren, bedrijfsarts, drs. Rik Menting, bedrijfsarts, drs. Edo Houwing, arbeids-

Nadere informatie

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Hand-armtaken (HARM)

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Hand-armtaken (HARM) Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Hand-armtaken (HARM) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie SZW.

Nadere informatie

Computer Use Exposed

Computer Use Exposed Computer Use Exposed Blootstelling aan computergebruik blootgelegd Janneke Richter 19 november 2009, Rotterdam Computergebruik: altijd en iedereen 60 % van Amerikaanse werkende bevolking die een computer

Nadere informatie

Handleiding papieren versie

Handleiding papieren versie Handleiding papieren versie Hand Arm Risicobeoordelingsmethode (HARM) HARM 2.0 Waarom deze methode? Voor welk doel? Deze methode is bedoeld als hulpmiddel om het risico op arm-, nek- of schouderklachten

Nadere informatie

COMPUTERWERK. Multidisciplinaire Richtlijn NVAB. Dr. Erwin. M. Speklé, Eur.Erg. Voorzitter Human Factors NL

COMPUTERWERK. Multidisciplinaire Richtlijn NVAB. Dr. Erwin. M. Speklé, Eur.Erg. Voorzitter Human Factors NL COMPUTERWERK Multidisciplinaire Richtlijn NVAB Dr. Erwin. M. Speklé, Eur.Erg. Voorzitter Human Factors NL PROGRAMMA Begripsbepaling computerwerk Uitgangspunten en doel Inhoud richtlijn Behandeling vragen

Nadere informatie

Taak 1.1.8 Arbo >> Discussietaak Burcu Arslan 3T1A. Ergonomie. Arbozorg in de grafimedia

Taak 1.1.8 Arbo >> Discussietaak Burcu Arslan 3T1A. Ergonomie. Arbozorg in de grafimedia Taak 1.1.8 Arbo >> Discussietaak Burcu Arslan 3T1A Ergonomie Arbozorg in de grafimedia In de grafische sector zijn de laatste jaren behoorlijke inspanningen gedaan om een gezondere bedrijfstak te worden

Nadere informatie

Werk en gezondheid. Inleiding in de bedrijfsgezondheidszorg. Onder redactie van: Dr. J.H.A.M. Verbeek Dr. P.B.A. Smits. Vierde, herziene druk

Werk en gezondheid. Inleiding in de bedrijfsgezondheidszorg. Onder redactie van: Dr. J.H.A.M. Verbeek Dr. P.B.A. Smits. Vierde, herziene druk Werk en gezondheid Werk en gezondheid Inleiding in de bedrijfsgezondheidszorg Onder redactie van: Dr. J.H.A.M. Verbeek Dr. P.B.A. Smits Vierde, herziene druk Houten 2010 2010 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel

Nadere informatie

in cijfers 2012 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid AMC UvA

in cijfers 2012 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid AMC UvA Beroepsziekten in cijfers 2012 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid AMC UvA Beroepsziekten in cijfers 2012 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten Coronel Instituut

Nadere informatie

Voorkómen beroepsziekten & Behoud duurzame inzetbaarheid

Voorkómen beroepsziekten & Behoud duurzame inzetbaarheid Standpunt NVAB-bestuur over het melden van beroepsziekten Ernst Jurgens, bedrijfsarts & bestuurslid (i.s.m. Arianne Lindhout, bedrijfsarts & bestuurlid) Voorkómen beroepsziekten & Behoud duurzame inzetbaarheid

Nadere informatie

Helger Siegert. Agenda

Helger Siegert. Agenda Stand van Zaken Arbeidsomstandigheden www.molens.nl en www.molen.pagina.nl Helger Siegert 1 Agenda Introductie Uitgangspunten Veranderingen in de wet Discussie 2 1 Arbeidsomstandigheden Wat is aandacht

Nadere informatie

Hoge steigers, lage rugklachten

Hoge steigers, lage rugklachten Hoge steigers, lage rugklachten Alle 337 steigerbouwers van R&M Spreeuwenberg werden in 1998 uitgenodigd om deel te nemen aan het onderzoek. Uiteindelijk verleenden 288 steigerbouwers daadwerkelijk hun

Nadere informatie

Bedrijfskundige opbrengsten van investeren in Vitaliteit en Gezondheid. Prof. Dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot

Bedrijfskundige opbrengsten van investeren in Vitaliteit en Gezondheid. Prof. Dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Bedrijfskundige opbrengsten van investeren in Vitaliteit en Gezondheid Prof. Dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Programma Workshop Eerste deel: Presentatie Visie op Gezond Ondernemen Een paar voorbeelden van

Nadere informatie

Workshop Pijnmanagement? Eerst beter bewegen, dan pas minder pijn. Congres Het venijn van pijn; een veelzijdige benadering. Drachten 2 februari 2012

Workshop Pijnmanagement? Eerst beter bewegen, dan pas minder pijn. Congres Het venijn van pijn; een veelzijdige benadering. Drachten 2 februari 2012 Congres Het venijn van pijn; een veelzijdige benadering Drachten 2 februari 2012 Missie: integrale en evidence-based diagnostiek en probleemanalyse op reïntegratie gerichte behandeling cliënten met klachten

Nadere informatie

Waarom deze presentatie?

Waarom deze presentatie? Waarom deze presentatie? Kennismaken met Participatieve Werkaanpassing Resultaten onderzoek (evidence based) Maar vooral: Wat is Participatieve Werkaanpassing? Participatieve ergonomie is het aanpassen

Nadere informatie

Voeger. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig voegen. Informatie voor de werknemer

Voeger. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig voegen. Informatie voor de werknemer Voeger Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig voegen Informatie voor de werknemer Zwaar werk Als voeger buk en draai je veel. Je werkt soms in een ongunstige

Nadere informatie

Ergonomie. 1. Werkhouding

Ergonomie. 1. Werkhouding Ergonomie Tijdens het werken op het platform is het van belang om op de juiste manier te tillen, op de werkhouding te letten en een juiste werkplekinrichting te organiseren. Dit om te voorkomen dat er

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting. Dutch Summary

Nederlandse Samenvatting. Dutch Summary Nederlandse Samenvatting Dutch Summary INTRODUCTIE Lage rugpijn in de samenleving Lage rugpijn (LRP) is een van de meest voorkomende gezondheidsklachten in onze samenleving en leidt tot verschillende problemen,

Nadere informatie

Arbeid en gezondheid

Arbeid en gezondheid Arbeid en gezondheid Arbeid en gezondheid Een handboek voor paramedici en arboprofessionals Onder redactie van: Chris Kuiper Yvonne Heerkens Marcel Balm André Bieleman Noks Nauta Houten 2011 2011 Bohn

Nadere informatie

VTV-2014: themarapport gezondheid en maatschappelijke participatie. Maartje Harbers Nancy Hoeymans

VTV-2014: themarapport gezondheid en maatschappelijke participatie. Maartje Harbers Nancy Hoeymans VTV-2014: themarapport gezondheid en maatschappelijke participatie Maartje Harbers Nancy Hoeymans 1 Themarapport gezondheid en participatie Doelen 1. In kaart brengen participatiegraad van mensen met gezondheidsproblemen

Nadere informatie

De effectiviteit van de werkwijze in het verkorten van de arbeidsongeschiktheidsduur van zieke vangnetters met psychische klachten

De effectiviteit van de werkwijze in het verkorten van de arbeidsongeschiktheidsduur van zieke vangnetters met psychische klachten De effectiviteit van de werkwijze in het verkorten van de arbeidsongeschiktheidsduur van zieke vangnetters met psychische klachten Selwin S. Audhoe, Karen Nieuwenhuijsen, Jan L. Hoving, Judith K. Sluiter

Nadere informatie