TRAINEN IS EEN VAK HOE? ZO! Een vernieuwend boek over training geven. René Kuiper

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TRAINEN IS EEN VAK HOE? ZO! Een vernieuwend boek over training geven. René Kuiper"

Transcriptie

1 TRAINEN IS EEN VAK HOE? ZO! Een vernieuwend boek over training geven René Kuiper

2

3 Trainen is niet alleen maar trainen. Het is ook steeds weer verder leren.

4

5 Inhoud Inleiding blz 7 Attitude van de trainer blz 11 In dit hoofdstuk behandelen we de innerlijke houding die je als trainer kunt hebben. Ben je instructeur, leraar, trainer? Wat kun jij in je innerlijke houding doen om het leerproces van de cursist te bevorderen? We behandelen de begrippen sponsoring en congruentie. Ook besteden we aandacht aan de nieuwsgierige trainer en de experimenterende trainer. Principes in training blz 29 Wat maakt jou als trainer uniek? Iedere trainer hanteert een aantal principes, leidende uitgangspunten in zijn training. Op basis van jouw principes wordt jouw eigen stijl gevormd en onderscheid jij je van andere trainers die hetzelfde vak uitoefenen. De opbouw van je training blz 43 Hier maken we een vertaling van de klassieke leerstijlen naar het praktische gebruik daarvan in trainingen. Ook behandelen we de inductieve en de de - ductieve manier waarop je je informatie aan de cursist kunt aanbieden en welk effect dat heeft. Verder gaan we de kracht van het gebruiken van metaforen beschrijven. Ook staan we stil bij de vraag: Wat behandel je eerst in je training en wat daarna? En we behandelen het onderdeel oefeningen. Presenteren blz 79 In dit hoofdstuk concentreren we ons op de presentatie van de training. Het start met hoe we onze gebaren, onze lichaamshouding en onze woorden kunnen inzetten. Ook behandelen we het vergroten van ons waarnemingsvermogen, de energie van de trainer, de onderlinge projectie van trainer en cursist, de manier waarop we met vragen en antwoorden kunnen omgaan, hoe we kunnen navigeren in deelrondes en hoe we met feedback kunnen omgaan. Interessante literatuur blz

6

7 Om te beginnen Inleiding Veel trainers ervaren het geven van training op het gebied van persoonlijke groei en ontwikkeling als een roeping, een bezieling. Tegelijkertijd is trainen ook een vaardigheid, met name een communicatievaardigheid. Trainen is ouderwets handwerk en is te leren. In alle jaren dat ik nu trainingen geef wordt het mij steeds duidelijker waar het echt om gaat. De ingrediënten zijn: - Werken vanuit een krachtige persoonlijke missie - In contact zijn met jezelf en met de cursist - Congruent zijn met de materie die je brengt vanuit een innerlijke houding van nieuwsgierigheid en experimenteren Als deze ingrediënten op een excellente en congruente manier worden gecommuniceerd zorgen ze ervoor dat de cursist wordt uitgenodigd die veranderingen te creëren die gewenst zijn. Training geven gaat verder dan informatie overbrengen. Als trainers zijn we veranderaars die een context maken waarin de cursist zich veilig voelt. Als de cursist zich veilig voelt en gelooft in de materie zal zijn leerproces op gang komen

8 Dagelijks ondersteun ik mensen in hun proces van persoonlijke groei en ontwikkeling. In de trainingen die ons trainersteam geeft, gebruiken we modellen en structuren zoals ze in de NLP-methodiek zijn samen - gevoegd. NLP is een krachtige communicatiemethodiek die op allerlei gebieden in ons leven positieve effecten kan hebben. De methodiek wordt in allerlei contexten toegepast, dus ook in training. In de zeventiger jaren van de vorige eeuw hebben John Grinder (1940) en Richard Bandler (1950) effectieve patronen van succesvolle therapeuten onderzocht en beschreven, waardoor ze voor iedereen te leren zijn. De kracht van de methodiek schuilt in de toepassing ervan. Hiermee bedoel ik dat NLP zelf als voertuig wordt gebruikt om training te geven. Daar gaat dit boek over. Wereldwijd hebben al honderduizenden mensen de positieve effecten van de NLP-methodiek ervaren door in trainingssessies bij elkaar te komen. Dit boek is ook prima te lezen en te begrijpen zonder dat je ooit een NLP-training hebt gevolgd. Ik heb zo veel mogelijk NLP-jargon herschreven naar algemeen bekend taalgebruik. Een paar Engelse begrippen heb ik niet in het Nederlands vertaald omdat ze eenvoudigweg niet zo makkelijk met één woord in het Nederlands zijn weer te geven. Ik heb ervoor gekozen om zo veel mogelijk in de wij-vorm te schrijven. Te veel in de ik- en jij-vorm schrijven zou onterecht de indruk wekken dat ik als trainer alles wat in dit boek beschreven staat optimaal tot de opperste graad van perfectie zou hebben geïntegreerd. Ook ik leer iedere dag weer. Waar in het boek de mannelijke vorm wordt gebruikt wordt uiteraard ook de vrouwelijke vorm bedoeld

9 In mijn trainingen begin ik vaak met een verhaal. De bedoeling daarvan is om de cursisten mee te nemen in een ervaring die te vergelijken is met hun situatie. Aan het begin van de training zijn ze mogelijk wat gespannen, afwachtend en voelen zich wellicht onzeker over wat komen gaat. Om bij deze gevoelens aan te sluiten hieronder een voorbeeld van een verhaal. Op een zaterdagochtend reed ik samen met mijn vrouw naar Amsterdam. Ik was wat gespannen, zoals je soms ervaart als je aan iets nieuws begint. We waren op weg naar een cursus bergbeklimmen. Kennissen hadden al eens tegen ons gezegd Bergbeklimmen, net iets voor jullie! Ja, wandelen in de bergen deden we al. En ook wildwaterkanoën en raften. Maar echt berg- beklimmen aan een touw en dan tegen zo n steile wand. Nee, dat hadden we nog nooit ervaren. Nu was het er dan toch van gekomen. De eerste les was in een oud schoolgebouw dat op het schoolplein een klimwand had. Toen we aankwamen waren enkele medecursisten gezellig met elkaar aan het babbelen. Ik voelde me nog wat onwennig. Ik schoof aan en hoorde dat een paar van hen veel ervaring hadden in de bergen. Eén had zelfs een eigen klimgordel mee en van die speciale klimschoenen. Ik was gewoon in spijkerbroek en had mijn vrijetijdsschoenen aan. De instructeur schudde ons de hand. Een stevige hand. Hij lachte en had er zichtbaar zin in. Precies om half tien begon de eerste les. Na uitleg over de cursustijden, koffie en thee stelde de instructeur zichzelf voor. Zo, daar bleek een behoorlijke ervaring uit! Hij was vijftien jaar actief in de klimsport en gaf twaalf jaar les. Net toen ik dacht En nu gaan we klimmen... begon de instructeur een verhaal over het belang van veiligheid in de bergen. Hij had het over jezelf zekeren, op jezelf en de ander letten en over neem altijd de tijd die jij nodig hebt. De eerste les leerden we alleen nog maar knopen in het touw te leggen. Allemaal bedoeld voor de veiligheid. Meer hadden we in de eerste les niet gedaan. De tweede les gingen we naar de klimwand. De instructeur legde ons het belang uit van drie steunpunten en we klommen die les niet verder dan een meter hoog. We leerden de juiste grepen, meer niet. De derde les was een echte klimles. Het echte werk begon. De instructeur zeker- de iedere cursist die naar boven klom. Hij hield het touw stevig vast, bleef zich concentreren en als ik een misstap maakte hield hij het touw strak. Hij wist waar hij over praatte en wist waar hij mee bezig was

10 Een paar maanden later. Oostenrijk. We stonden klaar om een echte bergtop te beklimmen. Ik wist dat ik het zou kunnen. Het voelde weer als uitdagend, iets nieuws, zo n gevoel dat je vroeger voor een examen kon hebben. De groep begon aan de klim. De instructeur klom mee en hield ons goed in de gaten. Hij herinnerde ons aan de veiligheid, de drie steunpunten en gaf het advies af en toe te stoppen met klimmen om van de omgeving te genieten. Ga af en toe op een platformpje staan, rust even uit en geniet van hoever je al gekomen bent. Alle andere deelnemers waren al lang op de top toen wij nog aan het klimmen waren. Het duurde een tijdje voordat ook wij de top bereikten. Het laatste stuk klom mijn vrouw voor mij uit. Ik was de laatste. En vlak voordat ik de top bereik- te gebeurde er iets bijzonders. Iets dat me is bijgebleven voor de rest van mijn leven, dat in je geheugen gegrift blijft, waar je zo af en toe op verrassende momenten weer aan herinnerd wordt. Zoiets! Zo n vijftig tot zeventig centimeter voor de top. Vlak voordat ik de laatste stap maakte... En hier breek ik het verhaal af en ga verder met de training. Juist nu het spannend wordt. De cursist zal nieuwsgierig zijn naar wat er daar vlak voor die top gebeurde. En die nieuwsgierigheid is een effectieve stemming om de training te beginnen

11 The secret in training Attitude van de trainer In dit hoofdstuk behandelen we de innerlijke houding die je als trainer kunt hebben. Ben je instructeur, leraar, trainer? Wat kun jij in je innerlijke houding doen om het leerproces van de cursist te bevorderen? We behandelen de begrippen sponsoring en congruentie. Ook besteden we aandacht aan de nieuwsgierige trainer en de experimenterende trainer. Attitude van een trainer

12

13 De trainer als sponsor Innerlijke houding Stel: je hebt twee perfecte trainers. Toch maken de cursisten bij de ene trainer grotere stappen voorwaarts dan bij de ander. Hoe kan dat? Het geheim is sponsoring. Als we echte begeleiders van verandering willen zijn dan zullen we een kei moeten zijn in sponsoring. Denk eens terug aan je favoriete leraar of lerares op de lagere of middelbare school. Wat deed hij of zij zo bijzonder? Voelden we ons welkom, voelden we ons gezien, voelden we ons gehoord, voelden we dat we er mochten zijn, voelden we ons geliefd en gewaardeerd, voelden we dat er in onze kwaliteiten en vermogens geloofd werd, voelden we dat we vertrouwd werden? Werd het beste in ons wakker gemaakt? Als dat zo is dan was die leraar of lerares een echte sponsor. De meest elementaire behoefte van de mens is om gezien en gehoord te worden en om het gevoel te hebben erbij te horen. Sponsoren is iemand in contact brengen met hulpbronnen. Een sponsor doet zelf niet het werk, hij bevordert door iets toe te voegen. In het dagelijkse taalgebruik kennen we de term vooral vanuit de sportwereld. De sponsor zorgt voor geld en middelen en krijgt er naamsbekendheid voor terug. Zo heeft het begrip sponsoring een meer commerciële betekenis ge kregen. Sponsoren kan echter op alle niveaus. Robert Dilts (1955), NLPontwikkelaar en NLP-mastertrainer, is een van de eersten geweest die deze term gekoppeld heeft aan ons vak als trainer op het gebied van persoonlijke groei en ontwikkeling. Attitude van een trainer

14 De meest diepgaande vorm van sponsoring vindt plaats op het niveau van identiteit, de unieke bron van de manifestatie van de persoon. Het heeft te maken met het geven van groeibevorderende boodschappen op identiteitsniveau. Niet met het geven van tips en adviezen op vaardighedenniveau of het geven van geld of middelen. Echte sponsoring steunt de mens en niet de taak. Een goede sponsor gelooft in jou en kan een sfeer maken waarin jij een gevoel krijgt van erkenning en waardering, wat essentieel is in een leersituatie. Een sponsor helpt niet zozeer door iets te doen maar door er te zijn en de ander uit te nodigen zijn talenten te ontwikkelen. In de communicatie geeft de sponsor aan jou versterkende berichten als: Ik zie je en ik vertrouw je, Je bent welkom, Je mag hier onvoorwaardelijk zijn, Je hoort erbij. Deze berichten hebben een versterkend effect op de ander, maken versterkende gevoelens los van waaruit groei en ontwikkeling op gang komt. Reflectie: Neem nogmaals je favoriete leraar of lerares in gedachten. Stel je de vraag welke berichten je van hem of haar hebt ontvangen en wat voor versterkende effecten dat heeft gehad voor jou. Het zijn vaak niet de letterlijke berichten zoals net genoemd, het is de speciale vorm van verbinding waarin deze berichten verpakt zijn. Als trainers steunen we onze cursisten bij het proces om zich veilig te gaan voelen in een onveilige (leer)omgeving. Het bericht Ik vertrouw je zorgt voor een basaal gevoel van veiligheid en Je hoort erbij voor innerlijke ontspanning en betrokkenheid. Veiligheid in training is een relatief begrip. Het proces van leren wordt door veel mensen als Attitude van een trainer

15 onveilig ervaren. Vanuit de geconditioneerde gevoelens rondom mislukken is het voor veel mensen niet meer vanzelfsprekend dat ze zichzelf veilig voelen in leer- en oefensituaties. Reflectie: Stel jezelf nu een groep voor waar je het naar je zin hebt, bijvoorbeeld je sportgroep, vriendengroep, je collega s of familie. Stel jezelf de vraag: Welke positieve of negatieve sponsorberichten krijg en kreeg jij van de mensen om je heen? Negatieve sponsorberichten kunnen zorgen voor gevoelens die groei en ontwikkeling belemmeren. Ik noem een paar voorbeelden van berichten die zowel verbaal als non-verbaal en direct en indirect gegeven kunnen worden. Tussen haakjes beschrijf ik de gevoelens die deze berichten bij de cursisten kunnen oproepen. - Ik zie je niet en wantrouw je. (Angst) - Je bent niet welkom, je mag hier niet zijn. (Vluchten) - Gedraag je zoals ik het zeg. (Beklemming) - Je stoort me. (Schuld) - Je mag er niet zijn, je hoort er niet bij. (Eenzaamheid) Een voorbeeld uit de praktijk van een negatief sponsorbericht is onderstaand verhaaltje. Net als alle andere voorbeelden in het boek is dit echt gebeurd. Ik hoorde een vader tegen zijn zoon zeggen je bent egoïstisch, berekenend en een leugenaar en als je zo doorgaat word ik ziek en als ik dan dood ga heb jij dat op je geweten. Het is vaak niet makkelijk om te ontdekken wat de goede bedoelingen achter negatieve sponsorberichten zijn. Ook deze vader wilde graag dat de zoon veranderde. Zijn negatieve sponsorbericht verstoorde de relatie echter zodanig dat de zoon besloot een tijdje bij een vriend te gaan wonen. Rationeel wist hij dat zijn vader het zo niet bedoelde. Zijn gevoel zorgde ervoor dat hij vluchtte. Voel maar wat het met je doet als je in een omgeving zou functioneren waarin je deze berichten krijgt. Attitude van een trainer

16 Als positieve sponsorberichten mensen innerlijk versterken, hoe zal dat dan zijn bij organisaties? Wat maakt bijvoorbeeld een fitnesscentrum, een peuterspeelzaal, een huisartsenpraktijk, een bank, een makelaarskantoor, een supermarktketen of een trainingsorganisatie succesvol? Positieve sponsorberichten zorgen voor een inspirerende omgeving waarin we ons gerespecteerd voelen. Versterkende gevoelens worden opgeroepen waardoor we in beweging kunnen komen. Reflectie: Oefen in je eerstkomende trainingsgroep met het geven van positieve sponsorboodschappen. Voel voor jezelf of je dit makkelijk afgaat of dat het nog even wennen is. Merk op welk effect jouw sponsoring in de groep heeft en welk effect de sponsoring op jou heeft. De congruente trainer Congruentie is de meest effectieve innerlijke houding (attitude). Je speelt geen rol, je bent degene die je zegt dat je bent en alles in jou is met elkaar in overeenstemming. Het betekent dat alle aspecten van jou op een effectieve manier samenwerken, gericht op het bereiken van een specifiek doel. Twijfel bestaat niet. Als je congruent bent in je communicatie dan voelen mensen dat meteen aan. Het zal gevoelens van Hij meent het! oproepen. Congruentie maakt de trainer authentiek. Je staat ergens voor en alle cellen van je lijf zijn het daarmee eens. Je komt overtuigend over. Iemand kan alleen congruent overkomen als hij congruent is met zichzelf. Dat betekent dat er overeenstemming is tussen denken, voelen, spreken en handelen. Je zegt wat je doet en doet wat je zegt. De effectiviteit van onze trainingen wordt groter als wij als trainers congruent omgaan met datgene wat we trainen. Een arts met overgewicht zal minder effect hebben op zijn cliënt als hij hem het advies geeft iets aan het overgewicht te doen dan een arts die zelf op een gezond gewicht is, verantwoorde voeding eet en aan zijn eigen fitheid werkt. De cursist checkt bewust en vooral onbewust of wij als trainers authentiek zijn. Of we eigen-heid hebben en er ook congruent naar handelen Attitude van een trainer

17 In de loop der jaren is het mij in mijn vak als trainer steeds duidelijker geworden wat authenticiteit inhoudt. Als je het over balans hebt, ben je als trainer zelf in balans? Als je tegen een cursist zegt je mag er zijn, mag je er dan ook zelf zijn? Als je het over fitheid hebt, besteed je als trainer daar zelf aandacht aan? Als je het over volwassenheid hebt, ben je als trainer volwassen? Als je het over respect hebt, ben jij als trainer respectvol? En ga zo maar door. Authenticiteit heeft te maken met het congruente samenspel tussen trainer zijn èn trainer doen. Als je als trainer enthousiast doet en het niet van binnen bent, zal de cursist dit bewust en onbewust opmerken. Als je als trainer ontroerd doet en niet bent, zal de cursist dat merken. Als je als trainer respectvol doet en niet bent, zal de cursist dat merken. Als je als trainer opgewekt doet en niet bent zal de cursist dat merken. Als je als trainer gemotiveerd doet en niet bent, zal de cursist dat merken. Je zult meemaken dat je zo nu en dan in situaties komt waarin je gaat voelen hoe congruent je doet. En soms komt dat op onverwachte momenten. Een voorbeeld daarvan is: Toen een cursist met net iets te veel nadruk iets te vaak opmerkte dat hij de training onzin vond kon ik me met moeite bedwingen. Ik voelde me afgewezen, verdrietig en voelde frustratie in me opkomen. Het leek wel alsof deze cursist moedwillig de training frustreerde. Ik toverde voor de zoveelste keer een glimlach op mijn gezicht, bedankte de cursist weer voor zijn inbreng en vroeg wanneer de training wel zinvol voor hem zou zijn. Van buiten leek het vriendelijk en van binnen voelde ik geen glimlach maar frustratie. Toen een andere cursist opeens de vraag stelde René, hoe is het eigenlijk echt met je? gebeurde er iets bijzonders. Als vanzelf verdween mijn glimlach. Het leek alsof ik mijzelf toestemming gaf mijn echtheid te tonen. Ik vertelde de kritische cursist hoe gefrustreerd ik was over zijn twijfels over het nut van de training. Hoe ik ook met vriendelijkheid geen verandering kon brengen en dat eigenlijk de maat vol was. Ik voelde hoe spannend het was om dat ook met de groep te delen. Het resultaat was dat ineens het groepsproces op gang kwam. De reactie van de groep naar de kritische cursist was: Wij willen verder, als jij niet mee wilt doen, ga dan naar huis... De reactie van de cursist was verrassend. Het ging eigenlijk niet over de training. Het ging over het on- vriendelijke functioneringsgesprek dat hij met zijn manager had gehad en Attitude van een trainer

18 waarin hem opgedragen was naar deze training te gaan... Na die trainingsdag hebben we uitgebreid met elkaar gesproken. Ik vertelde hem mijn ervaringen met hem. Hij vertelde zijn ervaringen met mij, met de groep en vooral met zijn manager die hem naar de training had gestuurd en met wie hij een onvriende- lijk functioneringsgesprek had gehad. De volgende dag bood de cursist zijn excuses aan aan de groep. En natuurlijk zijn we allemaal ergens gestart. Het zou te ver gaan als ik zou zeggen dat je nooit training mag geven als je niet voelt dat je op het hele terrein authentiek bent. We hebben allemaal nog onze stukjes te doen. En dat op zich kan weer een bijdrage leveren aan jouw authenticiteit. De cursist is namelijk zelf in ontwikkeling, laat je cursist ook merken dat jij als trainer ook in ont-wikkeling bent. Reflectie: Check de komende tijd de inhoud van je trainingen. Benoem de dingen waar je honderd procent achter staat en de dingen waar je nog niet voor honderd procent achter staat. De nieuwsgierige trainer Als we nieuwsgierig zijn om nieuwe dingen te leren en bereid zijn om met het geleerde te experimenteren dan zullen we in ons vak verder kunnen groeien. Het zijn de meest basale ingrediënten voor leren. Nieuwsgierigheid is een stemming die al vroeg in de kinderjaren volop aanwezig is. Veel mensen houden hun nieuwsgierigheid en anderen hebben er op oudere leeftijd niet zo veel meer mee. Een voorbeeld van een verhaal dat me herinnert aan nieuwsgierigheid is het volgende. Ondanks dat het verhaal speelt op een lagere school in de jaren zestig van de vorige eeuw zit er een universeel aspect in. We hebben allemaal op school gezeten. Het verhaal zal wellicht beelden oproepen van je eigen schooltijd. Ik zat op een katholieke lagere school. Het was de jaren zestig. Op zo n lagere school met die lage kapstokjes in de gangen. Waar je, als de bel ging, netjes in rijen op het schoolplein moest gaan staan en dan achter de onder- wijzer naar binnen liep. Eerst de jongste klassen en dan de oudste klassen. In de gang granieten vloeren met ingelegde kleine gele en witte tegeltjes. Tussen alle onderwijzers, toentertijd paters, was er ineens een juffrouw in de derde klas Attitude van een trainer

19 Voor ons als jongens op een jongensschool een bijzonderheid. Zeker als je bedenkt dat het in de tijd van de minirok was. Maar het was niet alleen voor ons bijzonder, ook voor de paters. Ik zat in de eerste klas en was kennelijk een brave leerling want in mijn herinnering mocht ik iedere middag van de broeder een geschild appeltje brengen naar de juffrouw van de derde klas. Het appeltje lag keurig op een schoteltje. Ik liep door de verlaten gangen en concentreerde me vooral op het schoteltje met het appeltje. Op een keer ontdekte ik dat er onder het appeltje een briefje lag. Dat bleek iedere keer zo te zijn. Op een dag haalde ik het briefje onder het appeltje vandaan en zag dat er iets op geschreven stond. Ik kon het niet lezen want ik zat nog in de eerste klas. De volgende keer nam ik een tekenpotlood en een briefje mee en schreef de letters over op mijn eigen papiertje. Ik vouwde het briefje van de pater weer op, legde het op het schoteltje, deed het appeltje er weer op en bracht het naar de juffrouw van de derde klas. Dat was de laatste keer. Ik bewaarde mijn eigen papiertje zorgvuldig in mijn broekzak en thuisgekomen vroeg ik aan mijn oudere broer wat er op stond. s Avonds aan tafel vertelde mijn broer enthousiast over mijn ontdekking. Mijn vader fronste zijn wenkbrauwen. Hij was namelijk voorzitter van het schoolbestuur... Jaren later trouwde de broeder van de eerste klas met de juffrouw van de derde klas. Een nieuwsgierige houding zorgt ervoor dat we ons als trainers zullen blijven ontwikkelen. We zullen op zoek blijven naar nieuwe, snellere, effectievere manieren om onze trainingen te geven. En onze nieuwsgierige houding zal effect hebben op het gedrag van onze cursisten. De kans dat de cursist ook een nieuwsgierige houding gaat aannemen zal groter worden als we het zelf voordoen. Op basis van deze nieuwsgierige houding is de methodiek NLP ontstaan. De grondleggers, Richard Bandler en John Grinder, waren nieuwsgierig naar succesvolle gedragspatronen en gingen op zoek naar, en het klinkt wat cryptisch, wat is het verschil dat het verschil maakt? Reflectie: Noem vijf dingen waar je nieuwsgierig naar bent. Let op, dit kunnen ook dingen zijn als : Hoe werkt een koelkast? of Op hoeveel meter beneden of boven NAP is mijn huis gebouwd? Schrijf deze dingen op, concentreer je er op en stel jezelf een redelijke termijn om het antwoord te achterhalen. Merk de komende dagen op wat deze vragen met je gedaan hebben en welke bronnen je hebt geraadpleegd om de antwoorden te achterhalen. Attitude van een trainer

20 En, nieuwsgierigheid alleen is niet voldoende. We moeten ook in actie komen door te durven experimenteren. De experimenterende trainer Stel je een kind voor dat gaat leren lopen. Gaat dat meteen goed? Hoe vaak valt het en doet het zichzelf pijn? En... uiteindelijk lukt het! Zijn we bereid dit vallen en opstaan weer volop te leven, los van datgene wat een ander er van vindt? En let op, als we er voor kiezen dit proces te ervaren, zijn we dan ook bereid de pijn te ervaren die bij het vallen hoort? Zijn we bereid en in staat de afwijzing of de afgunst van anderen te voelen en te aanvaarden? Stel je voor hoe jouw leermeesters het vak hebben geleerd? En wil jij dat meteen kunnen? Acht ze bij alles wat je doet, ze zijn je voorgegaan en zijn bereid geweest te delen waardoor jouw leerproces sneller kan gaan. Delen is groeien. Reflectie: Denk aan iets waarin je, naast training geven, goed bent. En ga terug naar het eerste moment dat je dat deed. Welke attitude, stemming of misschien wel welke overtuiging, heeft je geholpen om er goed in te worden? Was je er meteen goed in of heb je een leerproces doorlopen, zoals je alles in het leven hebt geleerd? Attitude van een trainer

Je doel behalen met NLP.

Je doel behalen met NLP. Je doel behalen met NLP. NLP werkt het beste als al je neurologische niveaus congruent zijn. Met andere woorden: congruent zijn betekent wanneer je acties en woorden op 1 lijn zijn met je doelen, overtuigingen,

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur 1 Les één Welkom bij deze e-cursus waarin we je zullen laten zien hoe jij groter kunt worden en je problemen kleiner! Zijn er

Nadere informatie

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur 1 Les twee Welkom bij les twee van deze e-cursus waarin we je willen laten zien hoe je groter kunt worden zodat je problemen

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur 1 Les drie WELKOM BIJ LES DRIE VAN DEZE E-CURSUS WAARIN WE JE WILLEN LATEN ZIEN HOE JIJ GROTER KUNT WORDEN ZODAT JOUW PROBLEMEN

Nadere informatie

De opleiding tot NLP Practitioner

De opleiding tot NLP Practitioner De opleiding tot NLP Practitioner Wat is Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP)? Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP ) wordt gedefinieerd als: de structuur van de subjectieve ervaring en wat daaruit verwacht

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training 2010 Marco Honkoop NLP coaching & training Introductie Dit ebook is gemaakt voor mensen die meer geluk in hun leven kunnen gebruiken. We kennen allemaal wel van die momenten dat het even tegen zit. Voor

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Vraag 1 Hoe heb je zielsliefde ontdekt, en ontdekte je zielsliefde het ook op dat moment? Ik ontmoette haar op mijn werk in de rookruimte. We konden

Nadere informatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie Doelen stellen NLP is een doelgerichte, praktische en mensvriendelijke techniek. NLP = ervaren, ervaren in denken, voelen en doen. Middels een praktisch toepasbaar model leren we om de eigen hulpmiddelen,

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb hoofdstuk 8 Kernovertuigingen Kernovertuigingen zijn vaste gedachten en ideeën die we over onszelf hebben. Ze helpen ons te voorspellen wat er gaat gebeuren en te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit.

Nadere informatie

Timemanagement? Manage jezelf!

Timemanagement? Manage jezelf! Timemanagement? Manage jezelf! Trefwoorden Citeren timemanagement, zelfmanagement, stress, overtuigingen, logische niveaus van Bateson, RET, succes citeren vanuit dit artikel mag o.v.v. bron: www.sustrainability.nl

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN KATRIN

HET VERHAAL VAN KATRIN HET VERHAAL VAN KATRIN Katrin begon heroïne te gebruiken toen ze ongeveer 12 was. In het begin deed ze dat nog af en toe. We hadden er niet genoeg geld voor. Door een ingrijpende gebeurtenis ging ze steeds

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie.

Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie. Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie. De cliënt krijgt een groot vel papier en kleurkrijt. De opdracht is: Teken je gezin van herkomst rond de etenstafel. Een werkvorm

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Doorbreek je belemmerende overtuigingen!

Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Herken je het dat je soms dingen toch op dezelfde manier blijft doen, terwijl je het eigenlijk anders wilde? Dat het je niet lukt om de verandering te maken? Als

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Doe Gelukkiger. Marco Honkoop NLP coaching & training

Doe Gelukkiger. Marco Honkoop NLP coaching & training 1 Inhoudsopgave 1. Introductie... 3 2. Je goed voelen om niets... 5 2.1 Gevoel trainen... 6 2.2 Strategie goed voelen... 7 3. Goede beslissingen nemen... 9 3.1 Strategie goede beslissingen nemen... 10

Nadere informatie

Deze gevoelens en emoties blijven bestaan totdat jij er aan toe bent om ze te uiten.

Deze gevoelens en emoties blijven bestaan totdat jij er aan toe bent om ze te uiten. Ik wil EmoKnallen. Sjoelen en uiten van emoties en gevoelens met jongeren en volwassenen. Benodigdheden: een sjoelbak en sjoelschijven. Te spelen op school, in jongeren en opvangcentra, in het gezin, bij

Nadere informatie

HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT

HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT DOOR ANN VAN RIET WWW.ALTHEA-COACHING.BE Hallo! In dit e-book ga je leren hoe je echt zelfvertrouwen kan opbouwen. En daarmee bedoel ik dus niet gewoon denken

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

Avondcursus kennismaken met NLP

Avondcursus kennismaken met NLP Avondcursus kennismaken met NLP Voor mensen die meer inzicht in zichzelf en anderen willen krijgen en zich verder willen ontwikkelen, is dit een prima inleiding in NLP! Waarnemingsstructuur: zintuiglijke

Nadere informatie

Januari. Ik accepteer en waardeer mijn ( hoog) gevoeligheid.

Januari. Ik accepteer en waardeer mijn ( hoog) gevoeligheid. Januari Ik accepteer en waardeer mijn ( hoog) gevoeligheid. (Hoog) gevoelig zijn krijgt in deze tijd steeds meer ruimte en bekendheid, dat is fijn. Een generatie geleden was het niet wenselijk om gevoelig

Nadere informatie

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen Op 1 januari worden volop goede voornemens gemaakt. We willen stoppen met roken, afvallen, meer bewegen, gezonder leven en ga zo maar door. Afvallen is

Nadere informatie

Spel: Wat heb ik geleerd dit jaar?

Spel: Wat heb ik geleerd dit jaar? Spel: Wat heb ik geleerd dit jaar? Inleiding Traditioneel staat de decembermaand in het teken van jaaroverzichten en top 100 of top 2000 lijstjes. Allemaal bedoeld om terug te kijken op het afgelopen jaar.

Nadere informatie

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen.

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. Een klein gesprekje met God Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. God lachte breed. Dat is waar!, zei God. Jij bent ook het licht.

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Help, mijn team doet het niet!

Help, mijn team doet het niet! Help, mijn team doet het niet! Haal als leidinggevende het beste uit je team WERKBOEK Help, mijn team doet het niet! Haal als leidinggevende het beste uit je team Gefeliciteerd met de aankoop van het boek.

Nadere informatie

Formeel en informeel. Formeel: Je gebruikt u om iemand aan te spreken. Je noemt iemand bij zijn achternaam.

Formeel en informeel. Formeel: Je gebruikt u om iemand aan te spreken. Je noemt iemand bij zijn achternaam. Formeel en informeel Tijdens je stage praat je veel met mensen. Soms is het een officieel gesprek, soms een gezellig praatje met een collega. Dit noem je formele en informele gesprekken. Formeel betekent

Nadere informatie

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Waarom? Ik heb het idee dat ik wel eens tekortschiet als het erom gaat anderen duidelijk te maken wat ik bedoel. Ik

Nadere informatie

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Ellen van den Ende in samenwerking met Mariëtte Verschure JONG EN HOOGGEVOELIG HOEZO ANDERS?! Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Uitgeverij Akasha Inhoud Hooggevoelig, hoezo anders?!

Nadere informatie

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Met dit Ebook wil ik je graag inzichten geven in hoe je van jezelf kunt (leren) houden. Dit bereik je (wellicht helaas) niet door even een knop

Nadere informatie

Non-verbale communicatie

Non-verbale communicatie Non-verbale communicatie Wie de taal van het lichaam wil leren begrijpen, moet eerst de verschillende signalen leren kennen, herkennen en goed inschatten. Meestal richten we (bewust) onze aandacht op het

Nadere informatie

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf Ideeën presenteren aan sceptische mensen Inleiding Iedereen heeft wel eens meegemaakt dat het moeilijk kan zijn om gehoor te vinden voor informatie of een voorstel. Sommige mensen lijken er uisluitend

Nadere informatie

FEEDBACK GEVEN. Feedback = een concrete uitspraak over het gedrag van een ander, met een specifiek doel voor ogen

FEEDBACK GEVEN. Feedback = een concrete uitspraak over het gedrag van een ander, met een specifiek doel voor ogen FEEDBACK GEVEN Feedback geven is een van de meest directe manieren om gedrag te sturen. Zeker op de korte termijn, maar zeker ook op de langere termijn is feedback heel krachtig. Maar effectief feedback

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen?

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen? Stap 6. Changes only take place through action Dalai Lama Wat ga je doen? Jullie hebben een ACTiePlan voor het experiment gemaakt. Dat betekent dat je een nieuwe rol en andere ACTies gaat uitproberen dan

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue verbeteren met

Nadere informatie

De bij die niet kon vliegen

De bij die niet kon vliegen De bij die niet kon vliegen De kleine bij zat in het gras en keek treurig om zich heen. Daar vlogen alle andere bijen af en aan. Hun kleine pootjes vol met stuifmeel, de mond vol met de nectar van de mooie

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN

HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN E-blog HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN In talent & groei Het is belangrijk om je talent goed onder woorden te kunnen brengen. Je krijgt daardoor meer kans om het werk te

Nadere informatie

WANNEER, GOD, WANNEER?

WANNEER, GOD, WANNEER? INHOUDSOPGAVE Deel 1 Wanneer, God, wanneer? Inleiding...................................................... 7 1. Timing en vertrouwen...................................... 8 2. De juiste tijd................................................

Nadere informatie

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven ecourse Moeiteloos leren leidinggeven Leer hoe je met minder moeite en tijd uitmuntende prestaties met je team bereikt 2012 Marjan Haselhoff Ik zou het waarderen als je niets van de inhoud overneemt zonder

Nadere informatie

Het gedragmodel. 1. Inleiding

Het gedragmodel. 1. Inleiding Het gedragmodel 1. Inleiding Het gedragmodel is een NLP-techiek, ontwikkeld door Peter Dalmeijer (zie www.vidarte.nl) en Paul Lenferink. Het model leert ons feedback te geven waarbij we anderen op hun

Nadere informatie

COACHEN EN TRAINEN Korte weergave

COACHEN EN TRAINEN Korte weergave COACHEN EN TRAINEN Korte weergave Geschreven door: Freek Verbeet Body2Coach 1. Wat is coaching? In mijn eigen nieuwe boek, waar ik nog mee bezig ben, schrijf ik over coaching. Door middel van verschillende

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Hoe word je succesvol in sales

Hoe word je succesvol in sales Hoe word je succesvol in sales Verkopen gaat niet vanzelf. Zeker niet in deze tijd. Toch zijn nog steeds veel verkopers erg succesvol. Dat komt niet door het product of de dienst die ze aanbieden, maar

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen COMMUNICATIE training effectief communiceren met iedereen Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij

Nadere informatie

Laten we eens inzoomen op het proces van afwijzing. Wat gebeurt er precies?

Laten we eens inzoomen op het proces van afwijzing. Wat gebeurt er precies? Module 10: Afwijzing Afwijzing Wat gebeurt er precies als je wordt afgewezen? Laten we eens inzoomen op het proces van afwijzing. Wat gebeurt er precies? Als eerste vindt er een bepaalde gebeurtenis plaats.

Nadere informatie

Reflectieverslag mondeling presenteren

Reflectieverslag mondeling presenteren Reflectieverslag mondeling presenteren Naam: Registratienummer: 900723514080 Opleiding: BBN Groepsdocente: Marjan Wink Periode: 2 Jaar: 2008 Inleiding In dit reflectieverslag zal ik evalueren wat ik tijdens

Nadere informatie

Het kinderprotocol. Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5.

Het kinderprotocol. Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5. Het kinderprotocol Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5. Slot 1. Het kinderprotocol: Op de Flamingoschool vinden we het erg

Nadere informatie

ONDERNEMEN IS VOOR HELDEN

ONDERNEMEN IS VOOR HELDEN ONDERNEMEN IS VOOR HELDEN EXCLUSIEF PROGRAMMA OVERZICHT 2016 LEF IN ACTIE Ontdek waarom het zo moeilijk is je hart te volgen en heb het lef dit toch te doen! De achtergrond van het programma Jij weet dat

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

LEEFREGELS EN IK-BEN OPVATTINGEN HERKENNEN

LEEFREGELS EN IK-BEN OPVATTINGEN HERKENNEN In deze huiswerkopdracht wordt uitgelegd wat leefregels en ik-ben-opvattingen zijn en het belang ervan bij het doorbreken van gewoontepatronen. Een voorbeeld van Marjolijn illustreert hoe leefregels en

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Leergang Authentiek Leiderschap

Leergang Authentiek Leiderschap Begeleider: Willem Sarlemijn Adres: Jisperweg 53A 1464 NG Westbeemster Tel: 072 5020354 Thema s die in de modules aan de orde komen zijn:, Vitaliteit,,, Samen, Groei,,. Leergang Authentiek Leiderschap

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Om mee te beginnen: boekfragment en opdrachten

Om mee te beginnen: boekfragment en opdrachten Om mee te beginnen: boekfragment en opdrachten Bron: http://ninabrackman.blogspot.nl/p/de-alchemist-paulo-coelho.html Dit is een deel van een blog over De Alchemist van Paulo Coelho door Nina Brackman.

Nadere informatie

Bas Smeets page 1

Bas Smeets  page 1 Bas Smeets www.bsmeets.com page 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen idee wat hoe hun ideale

Nadere informatie

FEEDBACK GEVEN IN ZELFSTURENDE TEAMS. Yvette Paludanus

FEEDBACK GEVEN IN ZELFSTURENDE TEAMS. Yvette Paludanus FEEDBACK GEVEN IN ZELFSTURENDE TEAMS Yvette Paludanus 2 Dit boekje is tot stand gekomen dankzij de vragen en verhalen van medewerkers in de zorg. Wil je een exemplaar van dit boekje bestellen? Wil je begeleiding

Nadere informatie

Piramide van (neuro)logische niveaus

Piramide van (neuro)logische niveaus Piramide van (neuro)logische niveaus De gedragspiramide geeft weer hoe wij als mensen zijn georganiseerd, hoe onze psyche is opgebouwd en geeft antwoord op vragen als: Hoe ontwikkel ik mijzelf effectief?

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 4 Eigenwaarde Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 4 Eigenwaarde Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 4 Eigenwaarde Inhoud 2 1. Hoe zit het met je gevoel van eigenwaarde? 3 2. Welke talenten van jezelf ken je al? 4 3. Verborgen talenten & bewondering 6 4. Verborgen talenten & feedback

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

Werkboek een nieuwe geest in 28 dagen Doe het zelf mindset transformatie voor de moedige mens _ en wereldverbeteraar.

Werkboek een nieuwe geest in 28 dagen Doe het zelf mindset transformatie voor de moedige mens _ en wereldverbeteraar. Module 2. Afleren. Dag 11. NEE zeggen tegen je beperkende overtuigingen. Met onderstaande oefening ga je NEE leren zeggen tegen overtuigingen die je beperken. Dit klinkt kinderlijk simpel maar herinner

Nadere informatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Weet jij in welke opzichten jij en je partner een prima relatie hebben en in welke opzichten je nog wat kunt verbeteren? Na het doen van de test en het lezen van de resultaten,

Nadere informatie

Je gezicht en houding. spreken boekdelen!

Je gezicht en houding. spreken boekdelen! Ronald Dingerdis Je gezicht en houding 5 spreken boekdelen! Iedereen lekt non-verbale communicatie. Het is menselijk en het gebeurt gewoon. Het is ook logisch want communicatie bestaat voor het grootste

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 D/2012/45/239 - isbn 978 94 014 0183 8 - nur 248 Tweede druk Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Illustraties omslag en binnenwerk: Marcel Jurriëns,

Nadere informatie

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16 Inhoud Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7 Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11 Activiteit 03: Acting out 16 Activiteit 04: Schuld 22 Activiteit 05: Angst 26 Activiteit 06: Verdriet

Nadere informatie

Module 4: Basisovertuiging 1 & 2 (Verdieping)

Module 4: Basisovertuiging 1 & 2 (Verdieping) Module 4: Basisovertuiging 1 & 2 (Verdieping) Basisovertuiging 1 & 2 (Verdieping) Geluk is een gevoel! Jij bent de enige persoon op de wereld die jou gelukkig kan maken! Het is erg belangrijk dat je alle

Nadere informatie

De Inner Child meditatie

De Inner Child meditatie De Inner Child meditatie copyright Indra T. Preiss volgens Indra Torsten Preiss copyright Indra T. Preiss Het innerlijke kind Veel mensen zitten met onvervulde verlangens die hun oorsprong hebben in hun

Nadere informatie

MODULE #7 CORE PURPOSE

MODULE #7 CORE PURPOSE MODULE #7 CORE PURPOSE Welkom bij het 90 dagen mindset coachings programma. Dit programma heeft de potentie om jouw leven compleet te veranderen de komende 90 dagen. Daarin is het belangrijk dat je de

Nadere informatie

gedragen. Een belangrijke factor daarbij is de functie van ons verstand.

gedragen. Een belangrijke factor daarbij is de functie van ons verstand. inleiding Soms zijn we als mensen zo sterk met onze gedachten bezig,dat we bijna vergeten om in het hier en nu te leven.als ik op een stralendedagdoorde stad loop zie ik toch veel mensen in gedachten eigenlijk

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Omgaan met gedrag op Basisschool De Bareel

Omgaan met gedrag op Basisschool De Bareel 1. Uitgangspunten gedrag Omgaan met gedrag op Basisschool De Bareel Schooljaar 2013 Inhoud 2. Preventief handelen om te komen tot gewenst gedrag 3. Interventies om te komen tot gewenst gedrag 4. Stappenplan

Nadere informatie

LEIDERSCHAP IN DE CORPORATE JUNGLE. Bagage voor een succesvolle reis naar je eigen doel. Een training met wortels in de praktijk.

LEIDERSCHAP IN DE CORPORATE JUNGLE. Bagage voor een succesvolle reis naar je eigen doel. Een training met wortels in de praktijk. LEIDERSCHAP IN DE CORPORATE JUNGLE Bagage voor een succesvolle reis naar je eigen doel. Een training met wortels in de praktijk. PROFESSIONALISEREN DOOR ALLE BENODIGDE SOFTSKILLS VAN DE MANAGER TE TRAINEN

Nadere informatie

Master in Personal. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in Personal. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Personal Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Personal Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue

Nadere informatie

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al:

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al: Niet meer overgeven Vaak is de eerste zin die de klant uitspreekt een aanwijzing voor de hulpvraag. Paula zat nog maar net toen ze zei: ik ben bang om over te geven. Voor deze angst is een mooie naam:

Nadere informatie

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen. Theoreasy de theorie is eenvoudig. Je gaat ontdekken dat het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen denken en doen dé sleutel is tot a beautiful way of life. Als je nog steeds hoopt dat oplossingen

Nadere informatie

Gedragscode. Gewoon goed doen

Gedragscode. Gewoon goed doen Gedragscode Gewoon goed doen 2 Inhoudsopgave pagina 1. Missie, ambitie en kernwaarden 4 2. Gewoon goed doen 5 3. Waarom een gedragscode? 6 4. Omgaan met de patiënt/klant: respectvol en gastvrij 7 5. Professioneel

Nadere informatie

NASLEEP VAN EEN RUZIE OF EEN BETREURENSWAARDIG

NASLEEP VAN EEN RUZIE OF EEN BETREURENSWAARDIG NASLEEP VAN EEN RUZIE OF EEN BETREURENSWAARDIG INCIDENT Toelichting Deze brochure is een vertaling van de handleiding van Gottman (www.gottman.com) voor het verwerken van ruzies uit het verleden en betreurenswaardige

Nadere informatie

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN WAAROM??? DAAROM!!! Soms sta je met je mond vol tanden, wanneer je kind je met een vraag overvalt. "Waarom zijn de bomen groen?", "Waarom regent het vandaag?" Waarom... waarom..., steeds weer waarom. De

Nadere informatie

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Hoofdstuk 5: Hoe Je De Kans Op Success Verruïneerd De Vijf Dodelijke Misvattingen Eén van de manieren om je kansen op succes gegarandeerd te verruïneren

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

narratieve zorg Elder empowering the elderly

narratieve zorg Elder empowering the elderly narratieve zorg Elder empowering the elderly huisbezoek 1: KENNISMAKING - 2 - KENNISMAKING - huisbezoek 1- a kennismaking huisbezoek 1: KENNISMAKING a vertrouwelijkheid individueel in teamverband naar

Nadere informatie

Master in Personal. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in Personal. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Personal Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Personal Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue

Nadere informatie

Kan dat? Ook als je het van huis uit niet zo hebt meegekregen?

Kan dat? Ook als je het van huis uit niet zo hebt meegekregen? Omdat je je kennis wilt delen, nieuwe klanten wilt werven, politiek of maatschappelijk gezien een boodschap wilt overbrengen, je onderneming wilt promoten. Redenen genoeg om een sterke spreker te willen

Nadere informatie

Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen. Week 2: je bedrijf op orde Les 2: een goed businessmodel

Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen. Week 2: je bedrijf op orde Les 2: een goed businessmodel Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen Week 2: je bedrijf op orde Les 2: een goed businessmodel Pen en papier? Wat is een businessmodel? Jouw businessmodel is de manier waarop jij in business bent Twee

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

De emotionele bankrekening

De emotionele bankrekening De emotionele bankrekening Een uiterst praktische, nuttige manier om dit hele idee van proactiviteit en de cirkel van invloed te begrijpen en toe te passen is via de metafoor van de emotionele bankrekening.

Nadere informatie

Bij u schuil ik, u bent mijn schild,

Bij u schuil ik, u bent mijn schild, Bij u schuil ik, u bent mijn schild, in uw woord stel ik mijn hoop. Psalm 119:114 inleiding Laten we eerlijk zijn: het is niet zo eenvoudig om regelmatig uit de Bijbel te lezen en te bidden. Onze volle

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie