Stress, overspannenheid & burn-out. Als alle rek er uit is

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Stress, overspannenheid & burn-out. Als alle rek er uit is"

Transcriptie

1 Stress, overspannenheid & burn-out Als alle rek er uit is

2 Gezonde spanning of ongezonde stress? Stress brengt het lichaam in staat van paraatheid: de polsslag versnelt, de spieren spannen zich en de ademhaling wordt sneller en dieper. Die spanning helpt een chauffeur bijvoorbeeld om snel op de rem te trappen als er plotseling een kind voor zijn auto schiet. Stress stelt mensen in staat extra alert te reageren en geconcentreerd te werken aan een lastige klus of een moeilijk examen. Na afloop van zo n gebeurtenis vloeit de spanning vanzelf weg. Deze stress is niet ongezond. Het hoort bij het leven en komt bij iedereen voor. Maar sommige situaties leveren stress op zonder dat deze effectief te gebruiken is. Veel mensen raken bijvoorbeeld gestresst tijdens hun dagelijkse verblijf in de file. Mensen bouwen ook stress op wanneer de werkdruk constant te hoog is of er thuis voortdurend spanningen zijn door ziekte of ruzies. Die stress is niet meer gezond, maar veroorzaakt overbelasting en uitputting. In het ergste geval kan dit uitmonden in overspannenheid of burn-out. Verschijnselen van stress en overbelasting Stress uit zich vaak eerst in onopvallende, gewone klachten. Die kunnen per persoon verschillen. De één krijgt last van maagpijn, de ander van eczeem, de derde slaapt slecht. Als de stress lang aanhoudt of er geen tijd is om te herstellen, worden de gevolgen op steeds meer gebieden merkbaar. De belangrijkste verschijnselen zijn: 2 LICHAMELIJK aanhoudende moeheid slapeloosheid spierpijn, hoofdpijn, rugpijn maagpijn, darmstoornissen, slechte eetlust verminderde weerstand (met meer kans op verkoudheid en griep) hartkloppingen, verhoogde bloeddruk, verhoogd cholesterol PSYCHISCH niet meer tot rust kunnen komen, gejaagdheid prikkelbaar, geïrriteerd zijn sombere buien, huilbuien, piekeren, angst niet meer kunnen genieten, lusteloos en futloos zijn besluiteloosheid, concentratieverlies, vergeetachtigheid onzekerheid, verminderd zelfvertrouwen GEDRAGSVERANDERINGEN minder presteren en meer fouten maken steeds meer roken en veel alcohol en drugs gebruiken steeds meer slaap- of kalmeringsmiddelen gebruiken sociale contacten steeds meer uit de weg gaan.

3 Van kwaad tot erger Stress is gezond zolang de eisen die aan iemand worden gesteld niet hoger zijn dan wat die persoon aankan. De draaglast (de belasting) en de draagkracht (de belastbaarheid) zijn dan met elkaar in evenwicht. De problemen ontstaan wanneer de draaglast groter wordt dan de draagkracht en deze over-belasting lange tijd aanhoudt. Mensen in deze situatie putten zichzelf almaar verder uit, in een poging aan de gestelde eisen te voldoen. Hoe groter de uitputting, hoe erger de klachten worden. Mensen die lang overbelast zijn, worden ook steeds emotioneler. Uitbarstingen van woede, agressie, paniekaanvallen, wantrouwen en depressieve gevoelens komen in de plaats van irritatie, piekeren en bezorgdheid. Zelfs gewone dagelijkse dingen doen wordt steeds moeilijker. Een telefoontje plegen, stofzuigen, wassen: alles kost veel energie. Nadenken lukt niet meer goed en het wordt steeds moeilijker hoofd- en bijzaken te onderscheiden. Gedachten als waar doe ik het allemaal voor? en ik sta overal alleen voor dringen zich op. Op een bepaald moment is de koek helemaal op. Een klein voorval is dan vaak de druppel die de emmer doet overlopen, waardoor iemand instort. Overspannen of burn-out Een langdurige overdosis stress kan mensen overspannen maken. Andere namen hiervoor zijn surmenage, chronische stress, overwerktheid en (emotionele) overbelasting. Mensen hebben tijd en rust nodig om hiervan te herstellen. Soms is de overbelasting zo groot dat rust alleen niet meer helpt. Dat is het geval wanneer iemand burn-out of opgebrand is. Burn-out is het eindstadium van langdurige roofbouw op lichaam en geest. Iemand in zo'n situatie heeft hulp en training nodig om beter te worden. Depressie en burn-out Mensen met burn-out hebben veel klachten die ook voorkomen bij iemand met een depressie. Zo zijn ze vaak somber en lusteloos en hebben ze last van schuldgevoelens, net als mensen in een depressie. Daardoor zijn deze ziektebeelden soms moeilijk van elkaar te onderscheiden. Maar burn-out is het gevolg van overbelasting, terwijl een depressie ook kan ontstaan zonder dat er sprake is van overbelasting. Verder speelt aanleg bij het ontstaan van een depressie* een grotere rol dan bij burn-out. * Over depressie is in de reeks van het Fonds Psychische Gezondheid een aparte brochure verschenen. 3

4 Achtergronden van overspannenheid en burn-out Of iemand overspannen of burn-out raakt hangt zowel af van de situatie als van de persoon. De situatie Situaties die stress veroorzaken kunnen verdeeld worden in drie typen: dagelijkse irritaties: kleine, steeds terugkerende gebeurtenissen die veel frustratie, irritatie en stress opleveren. De voorbeelden zijn legio: een computer die steeds vastloopt, lastige klanten, geluidsoverlast van de buren. spanningsbronnen die langere tijd bestaan, zoals de verzorging van een zieke ouder, een slechte relatie met de baas, een pestende collega, maar ook aanhoudende financiële problemen of de combinatie van studie en gezin. ingrijpende of traumatische gebeurtenissen waardoor het leven fundamenteel verandert. Voorbeelden zijn: een echtscheiding, overlijden, ontslag, maar ook een verhuizing of het krijgen van een nieuwe baan. Sommige gebeurtenissen zijn zo schokkend dat ze een trauma veroorzaken. Voorbeelden zijn: een vliegtuigramp, een overval, (seksueel) geweld. Zo n gebeurtenis kan ernstige, langdurige posttraumatische stress* veroorzaken. 4 Zowel het werk* als de privé-situatie kunnen tot overbelasting en ongezonde stress leiden. Vaak is er sprake van een wisselwerking. Iemand kan bijvoorbeeld zijn werk goed aan, totdat de partner aankondigt te willen scheiden. Of een situatie werkelijk tot overbelasting en stress leidt, hangt sterk af van de mogelijkheden die iemand heeft om zelf invloed uit te oefenen op de situatie. Mensen ontwikkelen minder snel stressklachten als ze hun activiteiten zelf kunnen indelen. De persoon Een deadline of het organiseren van een verjaardagspartijtje is voor de één een uitdaging, voor de ander een bron van spanning. De situatie alléén is dus niet doorslaggevend bij het ontstaan van stress. Zeker zo belangrijk is de vraag hoe iemand tegen de situatie aankijkt. Daarbij speelt de persoonlijkheid een grote rol. Mensen met burn-out voelen zich vaak (te) sterk betrokken bij hun gezin of werk. Ze zijn zeer gemotiveerd en eisen veel van zichzelf. En ze houden hun grenzen slecht in de gaten, waardoor ze het risico lopen op te branden. Andere eigenschappen die het risico op ongezonde stress vergroten zijn: gevoelens slecht kunnen uiten, moeilijk steun vragen, moeilijk nee kunnen zeggen, pessimisme en een weinig positieve kijk op eigen prestaties. * Over stress op het werk en posttraumatische stress-stoornis zijn in de reeks van het Fonds Psychische Gezondheid aparte brochures verschenen.

5 Een veel voorkomend gezondheidsprobleem Stress en burn-out zijn belangrijke gezondheidsproblemen. Iedereen kan er last van krijgen. Maar liefst 12 op 100 bezoeken aan de huisarts hebben te maken met stressklachten. Verder komen per jaar mensen, evenveel mannen als vrouwen, door psychische klachten in de WAO. Geschat wordt dat 30 procent daarvan door stress en overbelasting veroorzaakt wordt. Klachten door overbelasting op het werk komen voor in alle bedrijfstakken en in alle beroepen. Maar in bepaalde beroepen lopen mensen een hoger risico, bijvoorbeeld in de zorg, het onderwijs en de journalistiek. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft 10 procent van de Nederlandse beroepsbevolking last van burn-out-verschijnselen. Niet afwachten Mensen die last hebben van overbelasting en stress willen de signalen vaak niet zien, laat staan er iets mee doen. Ze klampen zich vast aan de gedachte dat de klachten vanzelf wel zullen overgaan. Ten onrechte! Als de situatie bij het oude blijft, gaan de klachten niet vanzelf over, maar worden ze eerder erger. Des te belangrijker is het de overbelasting tijdig te onderkennen en aan te pakken. Rust en steun zijn twee belangrijke remedies. Iemand met burn-out zal daarnaast moeten werken aan verandering van de situatie en van de gewoontes die hebben bijgedragen aan de overspannenheid. Dit vraagt tijd, inspanning en oefening. Het is belangrijk daarbij deskundige hulp te zoeken. Tips voor mensen met stressklachten Na spanning volgt ontspanning. Neem voldoende tijd om bij te komen van stressvolle situaties. Grijp tijdig in bij overbelasting. Hoe langer u zichzelf uitput, des te langer het herstel duurt. Zet op een rij wat bij u stress veroorzaakt. Wat kost u veel energie en wat kunt u daaraan veranderen? Stel prioriteiten en denk vooruit. Houd ook tijd open voor onverwachte gebeurtenissen. Ga na of het realistisch is wat u van uzelf vraagt. Niemand is perfect. Handel kleine zaken zo snel mogelijk af, anders stapelen ze zich op en blijven ze u achtervolgen. Doe één ding tegelijk en neem daar de tijd voor. Haasten maakt doodmoe. Stel grenzen en zeg nee wanneer u te veel hooi op uw vork heeft. Praat met uw omgeving over uw gevoelens van overbelasting en zoek samen naar oplossingen. 5

6 VERVOLG Tips voor mensen met stressklachten Zoek een goede balans tussen werk en privé: maak tijd voor dingen die u energie geven, zoals hobby s en vriendschappen. Bewegen is een goede uitlaatklep voor stress, bijvoorbeeld fietsen, zwemmen of wandelen. Zorg voor ontspanning en rust. Voor de één werkt yoga of meditatie, een ander heeft veel aan ontspanningsoefeningen, massage of naar muziek luisteren. Zoek uw eigen manier. Gezond leven vergroot uw draagkracht. Let er daarom op dat u voldoende beweegt en slaapt, gezond eet, niet te veel koffie en alcohol drinkt en niet rookt. Tips voor de omgeving Praat met uw vriend(in), partner of collega als u ziet dat die overbelast is en klachten krijgt. Blijf wanneer de overbelaste persoon de situatie ontkent, uw visie herhalen en wijzen op de klachten die volgens u het gevolg van de stress zijn. Help een prioriteitenlijst maken. Maak afspraken met de overbelaste persoon, om hem of haar te motiveren de stress aan te pakken. Dit kunt u doen in de vorm van een weddenschap, bijvoorbeeld over het nemen van pauzes. Ga samen iets ontspannends doen. Bedenk wel: iemand helpen is prima, maar alleen als u uw eigen grenzen bewaakt. Therapie helpt Vrijwel elke preventieafdeling van een instelling voor geestelijke gezondheidszorg (ggz) en sommige thuiszorginstellingen geven stresstrainingen. U kunt zich rechtstreeks aanmelden. De kosten zijn minimaal. Verder bestaan er individuele therapieën voor mensen met stressklachten of burn-out. In beide gevallen wordt veel aandacht besteed aan het herkennen en aanpakken van oorzaken van overmatige stress. U kunt ook ontspanningtherapie en stress- of timemanagementcursussen volgen. De duur van de therapie wisselt sterk, maar als stelregel geldt: hoe langer de overbelasting of burn-out bestaat, hoe langer het herstel duurt. 6

7 Medicijnen Een behandelend arts schrijft soms slaap- of kalmeringsmiddelen voor om slapeloosheid en rusteloosheid tegen te gaan. De medicijnen bevorderen het lichamelijk herstel. Ze zijn echter alleen bedoeld ter ondersteuning. Ook worden soms antidepressiva voorgeschreven tegen de gevoelens van angst en depressie waarmee burn-out gepaard gaat. Informatie en hulp Als u stressklachten heeft gesignaleerd, is het goed bij uw huisarts langs te gaan. Eventueel kan hij u voor gespreks- of psychotherapie doorverwijzen. Voor de dichtsbijzijnde stresstraining kunt u bellen met de preventieafdeling van de ggz-instelling in uw regio of kijken op Op uw werk is uw baas of chef de eerste tot wie u zich kunt richten. Hij of zij is verantwoordelijk voor goede arbeidsomstandigheden. De arbodienst biedt het bedrijf hiervoor verplicht bijstand. U kunt bij de bedrijfsarts van de arbodienst een gesprek aanvragen over uw situatie. Aarzel niet dit te doen. Sommige arbodiensten bieden eveneens werkstresstrainingen aan. U kunt natuurlijk ook terecht bij de personeelsfunctionaris. Voor informatie of advies over het omgaan met stress en spanningklachten, kunt u ook bellen met de Psychische Gezondheidslijn van het Fonds Psychische Gezondheid. Tel (20ct /min.). Bereikbaar op werkdagen tussen 10 en 16 uur. Ook voor een luisterend oor kunt u bij de telefoonmedewerkers terecht. Meer lezen De lessen van burn-out. Hoe word je er beter van; een persoonlijk verhaal. A. van Bergen, Het Spectrum, Utrecht. ISBN Omgaan met burn-out. Preventie, hulp en reintegratie. C. Karsten, Elmar B.V., Rijswijk. ISBN Het grote boek van de rust op het werk. P. Wilson, Uitgeverij Archipel, Amsterdam. ISBN RET jezelf. Realistisch (leren) denken met Rationeel-Emotieve-Therapie. J. Verhulst, Harcourt Assessment B.V., Amsterdam. ISBN Website van het Fonds Psychische Gezondheid met informatie over stress op het werk, tips, adviezen en zelftesten. 7

8 Het verhaal van Jan Jan is de ideale werknemer: hij kan bergen werk verzetten, staat dag en nacht klaar en kan goed met zijn collega s opschieten. Wat hij doet wil hij goed doen. Hij heeft dan ook regelmatig promotie gemaakt. Maar na 24 jaar trouwe dienst zit Jan nu al zeven maanden thuis. Drie jaar geleden, toen er een nieuw computer-systeem werd ingevoerd, leek Jan te bezwijken onder de werkdruk en de steeds zwaarder wordende verantwoordelijkheden. De bedrijfsarts stuurde hem een aantal weken op vakantie. Maar toen Jan weer aan het werk ging bleef hij een vermoeide en afwezige indruk maken. De fusie van het bedrijf vorig jaar gaf veel onrust en eiste veel extra inzet van iedereen. Net in die tijd werd de vrouw van Jan door een chronische ziekte bedlegerig. Jan stond er thuis alleen voor. Op het werk leek er steeds minder uit zijn handen te komen en voor een praatje had hij geen tijd meer. Op een dag barstte de bom: tijdens een vergadering begon Jan zomaar te huilen en kon niet meer stoppen. Terwijl het gebeurde dacht Jan: Dit is het einde van mijn loopbaan. De directeur stuurde Jan direct naar huis. Korte tijd later is hij samen met Jan en de bedrijfsarts om de tafel gaan zitten om te kijken welke veranderingen nodig waren. Door het wegvallen van een aantal zware taken is er nu een last van Jans schouders gevallen. Eindelijk weer tijd voor de leuke dingen van het werk. Met hulp van een psychotherapeut leert Jan ook beter zijn grenzen te bewaken en minder hoge eisen aan zichzelf te stellen. De thuiszorg helpt hem bij de verzorging van zijn vrouw. Binnenkort gaat Jan weer halve dagen werken. Over een paar maanden hoopt hij in goede gezondheid zijn 25-jarig jubileum bij het bedrijf te vieren. Schriftelijke informatie van het Fonds Psychische Gezondheid Deze brochure van het Fonds Psychische Gezondheid is geschreven in samenwerking met ggz-professionals, patiënten- en familieorganisaties. Het Fonds biedt een groot aantal boeken en brochures over psychische aandoeningen. Voor een overzicht: kijk op of schrijf/bel naar Fonds Psychische Gezondheid, Postbus 5103, 3502 JC Utrecht, tel Het Fonds Psychische Gezondheid is afhankelijk van donateurs en giften uit de samenleving. Giro Fonds Psychische Gezondheid, Utrecht, november Alles over hoofdzaken

Stress, overspannenheid & burn-out. Als alle rek eruit is

Stress, overspannenheid & burn-out. Als alle rek eruit is Stress, overspannenheid & burn-out Als alle rek eruit is Stress, iedereen heeft er wel eens mee te maken. Stress brengt uw lichaam in staat van paraatheid. Uw polsslag versnelt, uw spieren spannen zich

Nadere informatie

Fout! Objecten kunnen niet worden gemaakt door veldcodes te bewerken.

Fout! Objecten kunnen niet worden gemaakt door veldcodes te bewerken. Fout! Objecten kunnen niet worden gemaakt door veldcodes te bewerken. Cursuswerkboek Naam:.. ZGT (Ziekenhuisgroep Twente) 2011 Bureau re-integratie en verzuim Mariëlle Sijmkens & Rob Scheurink Inhoud Beste

Nadere informatie

Whitepaper Werkstress

Whitepaper Werkstress Whitepaper Werkstress Wat is stress eigenlijk? En hoe ontstaat het? Stress kan belemmerend werken op je dagelijks functioneren. En andersom kan de manier waarop je dagelijks functioneert stress opleveren.

Nadere informatie

Hoe blijf ik (psychisch) gezond?! Simone Traa Klinisch psycholoog psychotherapeut Medische Psychologie, Máxima Medisch Centrum

Hoe blijf ik (psychisch) gezond?! Simone Traa Klinisch psycholoog psychotherapeut Medische Psychologie, Máxima Medisch Centrum Hoe blijf ik (psychisch) gezond?! Simone Traa Klinisch psycholoog psychotherapeut Medische Psychologie, Máxima Medisch Centrum Inhoud Definitie gezond Biopsychosociaal model Psychische gezondheid Stress

Nadere informatie

Presentatie Slotervaartziekenhuis Omgaan met chronische ziekte & stress 24 mei 2016 Janette Vijfhuizen, trainer en ervaringsdeskundige

Presentatie Slotervaartziekenhuis Omgaan met chronische ziekte & stress 24 mei 2016 Janette Vijfhuizen, trainer en ervaringsdeskundige Presentatie Slotervaartziekenhuis Omgaan met chronische ziekte & stress 24 mei 2016 Janette Vijfhuizen, trainer en ervaringsdeskundige Omgaan met Chronische ziekte & stress Informatie Wat is stress? Draagkracht

Nadere informatie

Depressie bij ouderen

Depressie bij ouderen Depressie bij ouderen Bij u of uw familielid is een depressie vastgesteld. Hoewel relatief veel ouderen last hebben van depressieve klachten, worden deze niet altijd als zodanig herkend. In deze folder

Nadere informatie

Omgaan met spanningen

Omgaan met spanningen Omgaan met spanningen Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Stimulerende spanning 1 Problematische spanning 1 Oorzaken van spanning 2 Spanningsklachten 2 De vicieuze cirkel 3 Overspannen

Nadere informatie

Denkt u. vast te lopen. in uw werk?

Denkt u. vast te lopen. in uw werk? Denkt u vast te lopen in uw werk? Het leven kan veel van u vragen. Soms misschien teveel. Zeker als u langdurig onder druk staat of een tegenslag te verwerken krijgt. U heeft bijvoorbeeld al lange tijd

Nadere informatie

Samen werken aan minder psychisch verzuim

Samen werken aan minder psychisch verzuim Samen werken aan minder psychisch verzuim Tips voor de medewerker Werkgeversvereniging voor energie, kabel&telecom, afval&milieu Inleiding Als je niet goed in je vel zit Het overkomt ons bijna allemaal

Nadere informatie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie ggz voor doven & slechthorenden Depressie Meer dan een somber gevoel Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie Herkent u dit? Iedereen is wel eens somber of treurig.

Nadere informatie

Depressie bij ouderen

Depressie bij ouderen Depressie bij ouderen Bij u, uw partner of familielid is een depressie vastgesteld. In deze folder kunt u lezen wat een depressie is en waar u voor verdere vragen en informatie terecht kunt. Vanwege de

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Soorten klachten. Onderlinge samenwerking onder de loep. Burnout. Verschijnselen van het vermoeide helden syndroom

Soorten klachten. Onderlinge samenwerking onder de loep. Burnout. Verschijnselen van het vermoeide helden syndroom Soorten klachten Onderlinge samenwerking onder de loep Burnout Verschijnselen van het vermoeide helden syndroom Overspannenheidsverschijnselen (Surmenage) Depressie Het managen van stress-gerelateerde

Nadere informatie

Burn-out Traject begeleiding

Burn-out Traject begeleiding F o l d e r Burn-out Traject begeleiding Burn-out Aanpak en Preventie ter voorkoming van langdurige uitval Het leven stelt voortdurend bepaalde eisen aan de mens. Werk is in veel gevallen het levensgebied

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

Uit de burn-out Therapiegroep werkstresshantering

Uit de burn-out Therapiegroep werkstresshantering Uit de burn-out Therapiegroep werkstresshantering Albert Schweitzer ziekenhuis mei 2009 pavo 0202 Inleiding Als u last heeft van een burn-out door stress op het werk kunt u de therapiegroep werkstresshantering

Nadere informatie

KBC Starters-event 10 mei 2014

KBC Starters-event 10 mei 2014 KBC Starters-event 10 mei 2014 Ondernemerskwaliteiten Renske Harte GZ haptotherapeut Aquaphilia : Liefdegevoelens voor het water Kwaliteiten Waargaatje hart van open? Motortjes en Putjes Van wie of wat

Nadere informatie

Depressie bij ouderen

Depressie bij ouderen Depressie bij ouderen 2 Depressie bij ouderen komt vaak voor, maar is soms moeilijk te herkennen. Deze folder geeft informatie over de kenmerken en de behandeling van een depressie bij ouderen. Wat is

Nadere informatie

Sportief bewegen met een depressie. Depressie

Sportief bewegen met een depressie. Depressie Sportief bewegen met een depressie Depressie Sportief bewegen met een depressie...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op

Nadere informatie

Patiëntenbrochure. Antidepressiva. Afbouwen of doorgaan?

Patiëntenbrochure. Antidepressiva. Afbouwen of doorgaan? Patiëntenbrochure Antidepressiva Afbouwen of doorgaan? Antidepressiva Afbouwen of doorgaan? Heeft u - in overleg met uw (huis)arts - besloten te stoppen met het gebruik van de antidepressiva? Of overweegt

Nadere informatie

Aspecifieke klachten aan arm, nek en/of schouder 1

Aspecifieke klachten aan arm, nek en/of schouder 1 Aspecifieke klachten aan arm, nek en/of schouder 1 blijven? In de linkerkolom vindt u de verschillende onderwerpen die in deze folder behandeld worden. Door te klikken op deze items gaat u direct naar

Nadere informatie

In beweging! Oncologische revalidatie. Nienke van der Veer, klinisch psycholoog Ingrid van Beerschoten, fysiotherapeut 03-10-2015

In beweging! Oncologische revalidatie. Nienke van der Veer, klinisch psycholoog Ingrid van Beerschoten, fysiotherapeut 03-10-2015 In beweging! Oncologische revalidatie Nienke van der Veer, klinisch psycholoog Ingrid van Beerschoten, fysiotherapeut 03-10-2015 Welkom Is bewegen belangrijk? Vermoeidheid en andere klachten bij kanker

Nadere informatie

Depressie. Meer dan zo maar een dip

Depressie. Meer dan zo maar een dip Meer dan zo maar een dip Een dipje of een depressie? Ieder mens heeft wel eens een dipje. Zo n sombere bui kan allerlei oorzaken hebben, bijvoorbeeld een ruzie, een teleurstelling, ziekte of narigheid

Nadere informatie

Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen

Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen 1 oktober 2014 Marielle van den Heuvel, Gezondheidszorgpsycholoog Afdeling Medische Psychologie Orbis Medisch Centrum Inhoud

Nadere informatie

HEADS LARGER THAN HANDS

HEADS LARGER THAN HANDS HEADS LARGER THAN HANDS Op zoek naar meer balans Drs. Annemarije Struik Psycholoog HOE ZIT HET MET JOU?? Quotes uit de praktijk Ik vind het allemaal zo leuk Ik geef dingen niet graag uit handen Als ik

Nadere informatie

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan ggz voor doven & slechthorenden Verslaving Als iemand niet meer zonder... kan Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving Herkent u dit? Veel mensen gebruiken soms

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid Hersenschudding In deze folder vertellen we wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel. Ook geven we adviezen over wat u het beste wel en niet kunt

Nadere informatie

Dwangstoornissen. Als kiezen niet meer lukt

Dwangstoornissen. Als kiezen niet meer lukt Als kiezen niet meer lukt Moeten als dwang Iedereen herkent het wel: controleren of het gas uit is, uw kleren netjes opruimen, steeds hetzelfde deuntje in uw hoofd hebben, alleen op de witte stoeptegels

Nadere informatie

Stress uit de bouw. Maak als UTA-werknemer gebruik van gratis advies en begeleiding bij de aanpak van stress. Informatie voor de werknemer

Stress uit de bouw. Maak als UTA-werknemer gebruik van gratis advies en begeleiding bij de aanpak van stress. Informatie voor de werknemer Stress uit de bouw Maak als UTA-werknemer gebruik van gratis advies en begeleiding bij de aanpak van stress Informatie voor de werknemer In de bouw wordt hard gewerkt, geen project verloopt hetzelfde.

Nadere informatie

Alles Goed? Workshop. Signaleren van stressklachten en burn-out bij werknemers de ideale werknemer het meest kwetsbaar?

Alles Goed? Workshop. Signaleren van stressklachten en burn-out bij werknemers de ideale werknemer het meest kwetsbaar? Alles Goed? Workshop Signaleren van stressklachten en burn-out bij werknemers de ideale werknemer het meest kwetsbaar? Alles Goed? Liesbeth Niessen Psycholoog Arbeid en Gezondheid N.I.P. www.competencecoaching.nl

Nadere informatie

Depressie na een beroerte

Depressie na een beroerte Afdeling: Onderwerp: 6B Neurologie 1 Voor wie is deze folder bedoeld? Deze informatiefolder is bedoeld voor zowel patiënten die in het Ikazia Ziekenhuis zijn opgenomen en/of hun naasten. Door middel van

Nadere informatie

Slaapproblemen, angst en onrust

Slaapproblemen, angst en onrust Slaapproblemen, angst en onrust WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WAT GEBEURT ER ALS U STOPT AUTORIJDEN INFORMATIE ADRESSEN HULPVERLENING VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL SLAAPPROBLEMEN,

Nadere informatie

Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag?

Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag? Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag? Publieksversie Ga zo veel mogelijk door met uw normale dagelijkse activiteiten. Dat geeft u het gevoel dat u de baas bent over de situatie. Dit is ook

Nadere informatie

E-book-Burn-out.indd 1 16-12-2014 14:16:17

E-book-Burn-out.indd 1 16-12-2014 14:16:17 E-book-Burn-out.indd 1 16-12-2014 14:16:17 Colofon Dit e book is een uitgave van Stichting Gezondheid Teksten: Stichting Gezondheid Vormgeving: Michael Box (Internet Marketing Nederland) Correspondentie:

Nadere informatie

Depressie. Informatiefolder voor cliënt en naasten. Zorgprogramma Doen bij Depressie UKON. Versie 2013-oktober

Depressie. Informatiefolder voor cliënt en naasten. Zorgprogramma Doen bij Depressie UKON. Versie 2013-oktober Depressie Informatiefolder voor cliënt en naasten Zorgprogramma Doen bij Depressie Versie 2013-oktober Inleiding Deze folder bevat informatie over de klachten die bij een depressie horen en welke oorzaken

Nadere informatie

Depressie bij verpleeghuiscliënten

Depressie bij verpleeghuiscliënten Doen bij Depressie zorgprogramma Informatiefolder voor cliënt en naasten Depressie bij verpleeghuiscliënten Folder 3 Inleiding Deze folder bevat informatie over de klachten die bij een depressie horen

Nadere informatie

Mindfulness Training. Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust.

Mindfulness Training. Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust. Mindfulness Training Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust. Mindfulness training Per dag schieten er duizenden, vaak stressvolle, gedachten

Nadere informatie

Werken aan Mentaal Welzijn. Hoe een mentaal gezonde werkplek creëren Werknemersbrochure

Werken aan Mentaal Welzijn. Hoe een mentaal gezonde werkplek creëren Werknemersbrochure Werken aan Mentaal Welzijn Hoe een mentaal gezonde werkplek creëren Werknemersbrochure Mentaal welzijn is belangrijk voor iedereen op de werkplek Als werknemer heb je recht om te verwachten van je werkgever

Nadere informatie

leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte

leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte CVA Cerebro Vasculair Accident is de medische term voor een ongeluk in de vaten van de hersenen. In het dagelijks taalgebruik heet een CVA

Nadere informatie

Zo herken je een burn-out - en zo doe je er wat aan

Zo herken je een burn-out - en zo doe je er wat aan Uit: NRC, 3 februari 2016, Door: Geertje Tuenter Zo herken je een burn-out - en zo doe je er wat aan Uitgeput Een op de zeven werkende Nederlanders heeft last van burn-outklachten als oververmoeidheid

Nadere informatie

Een kind helpen. na een misdrijf of verkeersongeluk. Slachtofferhulp 0900-0101. (lokaal tarief) na een misdrijf of een verkeersongeluk

Een kind helpen. na een misdrijf of verkeersongeluk. Slachtofferhulp 0900-0101. (lokaal tarief) na een misdrijf of een verkeersongeluk Een kind helpen na een misdrijf of verkeersongeluk Slachtofferhulp H E L P T na een misdrijf of een verkeersongeluk 0900-0101 (lokaal tarief) Een misdrijf of een verkeersongeluk kan een diepe indruk bij

Nadere informatie

Mindfulness programma. Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust.

Mindfulness programma. Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust. Mindfulness programma Leer binnen acht weken anders om te gaan met stress, ontwikkel aandacht voor het nu en ervaar meer rust. Per dag schieten er duizenden, vaak stressvolle, gedachten door je hoofd.

Nadere informatie

Depressie bij ouderen. Als grijstinten de oude dag beheersen

Depressie bij ouderen. Als grijstinten de oude dag beheersen Als grijstinten de oude dag beheersen Is het wel de leeftijd? De oude dag gaat vaak gepaard met vergeetachtigheid, weinig energie, lichamelijke ongemakken, pijn en stramheid. Ook hebben veel ouderen last

Nadere informatie

Omgaan met kanker. Moeheid

Omgaan met kanker. Moeheid Omgaan met kanker Moeheid Vermoeidheid is een veelvoorkomende bijwerking van kanker of de behandeling ervan. Ruim 60% van alle mensen zegt last van vermoeidheid te hebben, zelfs dagelijks. De vermoeidheid

Nadere informatie

Depressieve klachten bij verpleeghuiscliënten

Depressieve klachten bij verpleeghuiscliënten Doen bij Depressie zorgprogramma Informatiefolder voor cliënt en naasten Depressieve klachten bij verpleeghuiscliënten Folder 1 Inleiding Deze folder is bedoeld voor mensen met depressieve klachten en

Nadere informatie

Omgaan met stress en Burn-out xpr:omgaan met stress en Burn-out xpr 30-10-07 09:43 Pagina 5. Voorwoord 9. 1 Wat is er met me aan de hand?

Omgaan met stress en Burn-out xpr:omgaan met stress en Burn-out xpr 30-10-07 09:43 Pagina 5. Voorwoord 9. 1 Wat is er met me aan de hand? Omgaan met stress en Burn-out xpr:omgaan met stress en Burn-out xpr 30-10-07 09:43 Pagina 5 Inhoud Voorwoord 9 1 Wat is er met me aan de hand? 11 Gezonde en ongezonde vormen van stress 11 Kenmerken van

Nadere informatie

Stressklachten en wat u eraan kunt doen

Stressklachten en wat u eraan kunt doen Stressklachten en wat u eraan kunt doen Informatie voor vluchtelingen Nederlands Arabisch Herkent u deze klachten? Buikpijn, hoofdpijn, slapeloosheid, piekeren, snel boos worden, nerveus zijn, nergens

Nadere informatie

Hoe ons brein ons bij de neus neemt!

Hoe ons brein ons bij de neus neemt! Hoe ons brein ons bij de neus neemt! Wie is hier de baas, jij of je verstand? Over een half uur: 1. Verstand is heel slim met taal 2. Kan zijn eigenaar tot uitputting drijven 3. Hoe help je medewerkers

Nadere informatie

Bewegen Werkt OMGAAN MET DRUK DOOR MARIKE VAN KALKEN LEEFSTIJLCOACH

Bewegen Werkt OMGAAN MET DRUK DOOR MARIKE VAN KALKEN LEEFSTIJLCOACH Bewegen Werkt OMGAAN MET DRUK DOOR MARIKE VAN KALKEN LEEFSTIJLCOACH STRESSLESS Improving Educators Resilience to Stress This project has been funded with support from the European Commission. This publication

Nadere informatie

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer Preventie van werkdruk in de bouwsector Werknemer Inhoud Wat is werkdruk/stress? Welke factoren bevorderen stress op het werk? Hoe herken ik stress-symptomen bij mezelf? Signalen van een te hoge werkdruk

Nadere informatie

Maar wanneer wordt stress nu ongezonde stress?

Maar wanneer wordt stress nu ongezonde stress? Stress: wat is het? Er wordt veel gepraat over stress. Maar wat is het nu eigenlijk, stress? Stress betekent niets anders dan spanning of druk. De term komt uit de bouwkunde. Het wordt gebruikt om aan

Nadere informatie

Uitgave van de Liberale Mutualiteit. Stress. uw gezondheid, zó werkt u eraan!

Uitgave van de Liberale Mutualiteit. Stress. uw gezondheid, zó werkt u eraan! Uitgave van de Liberale Mutualiteit Stress uw gezondheid, zó werkt u eraan! 2 Inleiding Iedereen krijgt wel eens te maken met gebeurtenissen die spanning veroorzaken. Soms hoeft het zelfs niet tot de effectieve

Nadere informatie

Denk jij dat je. vastloopt tijdens. je studie?

Denk jij dat je. vastloopt tijdens. je studie? Denk jij dat je vastloopt tijdens je studie? Soms loopt het leven niet zoals jij zou willen. Misschien ben je somber, twijfel je erover wie je bent, loopt het niet zo met contacten of worstel je met je

Nadere informatie

Hartrevalidatie. Uw afspraak. U wordt verwacht op: datum:. tijdstip:...

Hartrevalidatie. Uw afspraak. U wordt verwacht op: datum:. tijdstip:... Hartrevalidatie Uw afspraak U wordt verwacht op: datum:. tijdstip:... Inhoudsopgave Hartrevalidatie... 1 Waarom hartrevalidatie... 1 De belangrijkste doelen van hartrevalidatie zijn:... 1 Hoe komt u in

Nadere informatie

BURN- OUT RISICO CHECK

BURN- OUT RISICO CHECK BURN- OUT RISICO CHECK Vul onderstaande vragenlijst in door ja of nee aan te kruisen. VRAAG JA NEE 1 Nemen jij en je gezin s ochtends rustig de tijd om op te staan en goed te ontbijten? 2 Zie je vaak tegen

Nadere informatie

inleiding Wat is het nut van liefde, van geluk, kennis en rijkdom, als je je geen tijd gunt er rustig van te genieten?

inleiding Wat is het nut van liefde, van geluk, kennis en rijkdom, als je je geen tijd gunt er rustig van te genieten? inleiding Wat is het nut van liefde, van geluk, kennis en rijkdom, als je je geen tijd gunt er rustig van te genieten? Gleichen Russwurm 11 Wanneer breng je je auto naar de garage voor een onderhoudsbeurt?

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Grafisch ontwerp: Ontwerpstudio 2 MAAL EE Bij huiselijk geweld tussen (ex-)partners worden kinderen vaak over het hoofd gezien. Toch hebben

Nadere informatie

Mantelzorg. Praktische informatie en tips voor mantelzorgers

Mantelzorg. Praktische informatie en tips voor mantelzorgers Mantelzorg Praktische informatie en tips voor mantelzorgers Inleiding Met de mantelzorger bedoelen we diegene die een belangrijke rol in de zorg voor een naaste vervult. Vaak is dit een ouder, partner

Nadere informatie

Wat kan je als leidinggevende doen om psychosociale moeilijkheden bij medewerkers bespreekbaar te maken?

Wat kan je als leidinggevende doen om psychosociale moeilijkheden bij medewerkers bespreekbaar te maken? Infofiche werkgever_analyse Wat kan je als leidinggevende doen om psychosociale moeilijkheden bij medewerkers bespreekbaar te maken? Psychosociale moeilijkheden opmerken is geen evidentie. Evenmin is het

Nadere informatie

Vermoeidheid bij kanker

Vermoeidheid bij kanker Vermoeidheid bij kanker Vermoeidheid bij kanker Vermoeidheid bij kanker is een veel voorkomend probleem. Het heeft met veel verschillende dingen te maken. Door chemotherapie en radiotherapie neemt het

Nadere informatie

Stressreductie en stressregulatie Training voor mensen met spanningsklachten

Stressreductie en stressregulatie Training voor mensen met spanningsklachten Stressreductie en stressregulatie Training voor mensen met spanningsklachten In deze folder vindt u informatie over de training Stressreductie en Stressregulatie, die verzorgd wordt door de afdeling Medische

Nadere informatie

Adviezen om beter te slapen

Adviezen om beter te slapen Slaapcentrum Slingeland Medische psychologie en Maatschappelijk werk Adviezen om beter te slapen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen U heeft last van slapeloosheid. Dit kan invloed hebben

Nadere informatie

preventie mentale ondersteuning direct en dichtbij

preventie mentale ondersteuning direct en dichtbij preventie ZORG BIEDEN DIRECT EN DICHTBIJ. DAAR STAAT INDIGO VOOR. HET LIEFST IN DE WIJK, LAAGDREMPELIG EN TOEGANKELIJK. VOOR IEDEREEN. mentale ondersteuning direct en dichtbij Indigo biedt niet alleen

Nadere informatie

Angststoornissen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over angst

Angststoornissen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over angst ggz voor doven & slechthorenden Angststoornissen Als angst en paniek invloed hebben op het dagelijks leven Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over angst Herkent u dit? Iedereen

Nadere informatie

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is chronische pijn en vermoeidheid? 3 Chronische pijn en vermoeidheid bij tieners 4 Rustig aan of toch

Nadere informatie

Psychosociale problemen bij kanker. Mogelijkheden voor begeleiding

Psychosociale problemen bij kanker. Mogelijkheden voor begeleiding Psychosociale problemen bij kanker Mogelijkheden voor begeleiding Inleiding Deze folder is bedoeld voor mensen waarbij de diagnose kanker is gesteld en voor hun partner, familie en/of vrienden. Het krijgen

Nadere informatie

Schizofrenie. Leven in een andere wereld. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over schizofrenie

Schizofrenie. Leven in een andere wereld. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over schizofrenie ggz voor doven & slechthorenden Schizofrenie Leven in een andere wereld Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over schizofrenie Herkent u dit? Denkt u wel eens dingen te zien

Nadere informatie

PREVENTIE VOOR POH-GGZ

PREVENTIE VOOR POH-GGZ PREVENTIE VOOR POH-GGZ ZORG BIEDEN DIRECT EN DICHTBIJ. DAAR STAAT INDIGO VOOR. HET LIEFST IN DE WIJK, LAAGDREMPELIG EN TOEGANKELIJK. VOOR IEDEREEN. MENTALE ONDERSTEUNING DIRECT EN DICHTBIJ INDIGO BIEDT

Nadere informatie

Onbegrepen lichamelijke klachten

Onbegrepen lichamelijke klachten Onbegrepen lichamelijke klachten Er zijn veel mensen met onbegrepen lichamelijke klachten, klachten waarvoor men (nog) geen verklaring heeft kunnen vinden op lichamelijk gebied. Onderzoek, doorsturen naar

Nadere informatie

Oefeningen om om te gaan met moeilijke momenten. Algemeen. Overzicht:

Oefeningen om om te gaan met moeilijke momenten. Algemeen. Overzicht: Oefeningen om om te gaan met moeilijke momenten Algemeen In dit document vind je een overzicht terug van oefeningen die je kan doen om de psychologische vaardigheden te versterken en de deelnemers te ondersteunen

Nadere informatie

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline ggz voor doven & slechthorenden Borderline Als gevoelens en gedrag snel veranderen Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline Herkent u dit? Bij iedereen gaat wel

Nadere informatie

Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie. Activiteiten voor de eerste weken na een hartinfarct

Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie. Activiteiten voor de eerste weken na een hartinfarct Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie Activiteiten voor de eerste weken na een hartinfarct Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie In deze folder vindt u informatie voor de eerste weken na uw ontslag

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Informatie voor mensen die hun probleem willen aanpakken 2 Kortdurende motiverende interventie en cognitieve gedragstherapie Een effectieve behandeling

Nadere informatie

Depressieve klachten. Een folder voor patiënten van GCM GCM. GezondheidsCentra Maarssenbroek Samen vooraan in zorg

Depressieve klachten. Een folder voor patiënten van GCM GCM. GezondheidsCentra Maarssenbroek Samen vooraan in zorg Depressieve klachten Een folder voor patiënten van GCM GCM GezondheidsCentra Maarssenbroek Samen vooraan in zorg GCM, samen vooraan in zorg Deze folder is een samenwerkingsverband tussen Stichting Gezondheidscentra

Nadere informatie

Na een infarct enkele leefregels en richtlijnen

Na een infarct enkele leefregels en richtlijnen Na een infarct enkele leefregels en richtlijnen Inleiding Zo snel uit het ziekenhuis ontslagen te worden na een infarct geeft veel onzekerheid. Een langer verblijf in de kliniek is echter niet nodig. Beschouw

Nadere informatie

Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD:

Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD: Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD: Is uw RI&E compleet? 1 op de 3 gevallen ziekteverzuim door werkstress Duurzaam inzetbaar met nieuwe Loopbaanspiegel 'Preventiemedewerker

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Hartrevalidatie na een hartinfarct

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Hartrevalidatie na een hartinfarct Hartrevalidatie na een hartinfarct HARTREVALIDATIE NA EEN HARTINFARCT INLEIDING Een hartinfarct kan grote gevolgen hebben, zowel voor uzelf als voor uw naaste omgeving. Belangrijk is dat u erin slaagt

Nadere informatie

Bent u Stressbestendig?

Bent u Stressbestendig? Bent u Stressbestendig? Het E- book geschreven door een professional, zijn remedies worden al vanaf het begin gebruikt voor stressbestendigheid, dit zijn de enige remedies die zullen helpen voor u succes

Nadere informatie

Afdeling revalidatie. Psychosomatische fysiotherapie

Afdeling revalidatie. Psychosomatische fysiotherapie Afdeling revalidatie Psychosomatische fysiotherapie Gespannen??? Pijn??? Vermoeid???? UIT BALANS. IN BALANS In deze folder krijgt u informatie over psychosomatiek, over wat psychosomatische klachten zijn

Nadere informatie

Doe de grote zelftest

Doe de grote zelftest Doe de grote zelftest Ben ik burn-out? Het verraderlijke van burn-ut is dat je zelf vaak de laatste bent die het wil weten. De omgeving maakt je erop attent, dwingt je naar de dokter te gaan, of je stort

Nadere informatie

HOE MERK JE HET? Roof. bouw. Top. Tien. 2 Ontspannen gaat steeds. 3 Kort lontje. Je raakt sneller. 4 Piekeren. Je kunt dingen. 5 Spanningsklachten.

HOE MERK JE HET? Roof. bouw. Top. Tien. 2 Ontspannen gaat steeds. 3 Kort lontje. Je raakt sneller. 4 Piekeren. Je kunt dingen. 5 Spanningsklachten. HOE MERK JE HET? DE EFFECTEN. Waaraan merk je dat je roofbouw pleegt? Om te beginnen: je bent of erg moe of heel erg opgefokt. Wat je ook merkt, zijn de effecten van stijgende hersteltekorten. Hiernaast

Nadere informatie

Workshop van Stress naar Vitaliteit

Workshop van Stress naar Vitaliteit Workshop van Stress naar Vitaliteit Het Leven Stressachtig? Het leven lijkt vol ongemakken te zitten. We worden wakker met het gevoel dat we nauwelijks hebben geslapen. We ontbijten gehaast en volgen tegelijk

Nadere informatie

Adviezen voor na uw ontslag

Adviezen voor na uw ontslag LONGGENEESKUNDE Adviezen voor na uw ontslag ADVIES Adviezen voor na uw ontslag U krijgt deze folder omdat u binnenkort uit het ziekenhuis ontslagen wordt. U vindt er praktische informatie in over uw verdere

Nadere informatie

Tips tegen nervositeit

Tips tegen nervositeit Vijf jaar lang heb ik een slaapmiddel gebruikt om in slaap te komen soms had ik de moed om het eens zonder dat tabletje te proberen. Ik sliep dan zo slecht, dat ik de moed snel weer opgaf. Toch vond ik

Nadere informatie

Na de schok... Informatie voor leerkrachten

Na de schok... Informatie voor leerkrachten Na de schok... Informatie voor leerkrachten Niemand is echt voorbereid op een schokkende gebeurtenis en als het gebeurt heeft dat ingrijpende gevolgen. Als leerkrachten samen met kinderen een aangrijpende

Nadere informatie

Auteur: Jos van Erp j.v.erp@hartstichting.nl. Stress

Auteur: Jos van Erp j.v.erp@hartstichting.nl. Stress Auteur: Jos van Erp j.v.erp@hartstichting.nl Stress Inleiding Stress is een heel breed begrip. Sommigen beschrijven stress aan de hand van gebeurtenissen of omstandigheden waarmee ze geconfronteerd worden,

Nadere informatie

Leefregels en adviezen na een hartinfarct

Leefregels en adviezen na een hartinfarct Leefregels en adviezen na een hartinfarct Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Herstel thuis 1 Bewegen 1 Autorijden 2 Werken 2 Vakantie 2 Seksualiteit 3 Dieet 3 Alcohol 3 Roken 3 Psychische

Nadere informatie

Psychosociale problemen bij kanker

Psychosociale problemen bij kanker INTERNE GENEESKUNDE Psychosociale problemen bij kanker Mogelijkheden voor begeleiding in het Laurentius ziekenhuis Deze brochure is bedoeld voor mensen waarbij de diagnose kanker is gesteld en voor hun

Nadere informatie

Vermoeidheid bij MPD

Vermoeidheid bij MPD Vermoeidheid bij MPD Landelijke contactmiddag MPD Stichting, 10-10-2009 -van Wijlen Psycho-oncologisch therapeut Centrum Amarant Toon Hermans Huis Amersfoort Welke verschijnselen? Gevoelens van totale

Nadere informatie

Wat is een depressie?

Wat is een depressie? 01 Wat is een depressie? Je moet weten dat Een depressie is een stoornis in iemands stemming. Het gaat meestal om gevoelens van somberheid, een gebrek aan fysieke en geestelijke energie en een gebrek aan

Nadere informatie

Met meer veerkracht door de nacht

Met meer veerkracht door de nacht Met meer veerkracht door de nacht NVKVV Oostende 2009 Prof.Dr.C.De Valck Uhasselt & Worklifebalance www.worklifebalance.be christel.devalck@skynet.be Overzicht Wat is stress? Wat is burn-out? Hoe kan ik

Nadere informatie

Tactus Verslavingszorg. Programma. Tactus op De Rede. Gamen & Internet. Gamen. Bianca Swart Preventiewerker

Tactus Verslavingszorg. Programma. Tactus op De Rede. Gamen & Internet. Gamen. Bianca Swart Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Stedendriehoek, Twente, Zwolle/Noord Veluwe en Flevoland Informatie, advies en hulp Alcohol, drugs, medicijnen, gamen, gokken Bianca Swart Preventiewerker Preventie basisonderwijs

Nadere informatie

Een depressie? Wat nu? Omgaan met een depressie

Een depressie? Wat nu? Omgaan met een depressie Een depressie? Wat nu? Omgaan met een depressie Een depressie kan uw leven flink beïnvloeden. Iedereen heeft wel eens een periode waarin het wat minder gaat. Meestal gaan die depressieve gevoelens vanzelf

Nadere informatie

VZW LOOPBAANCENTRUM. Opgebrand. wat nu?

VZW LOOPBAANCENTRUM. Opgebrand. wat nu? VZW LOOPBAANCENTRUM Opgebrand wat nu? Een burn-out heb je niet alleen Op dit moment worstelt ongeveer één op de tien mensen die werken met burn-outklachten. En ongeveer één derde van alle afwezigheden

Nadere informatie

GIDS. voor een. rustige nacht

GIDS. voor een. rustige nacht GIDS voor een rustige nacht Lekker geslapen? Lekker slapen en uitgerust wakker worden. Voor veel mensen is het een verre droom. Naar schatting één op de vijf mensen in ons land kampt geregeld met slaapproblemen.

Nadere informatie

Revalidatie-adviezen na operatie aan een hersentumor

Revalidatie-adviezen na operatie aan een hersentumor Revalidatie-adviezen na operatie aan een hersentumor Herstel na een hersenoperatie U bent geopereerd aan een hersentumor. In deze folder staan adviezen voor de opbouw van activiteiten en uw conditie. Opbouw

Nadere informatie

Psychosociale belasting op het werk

Psychosociale belasting op het werk Psychosociale belasting op het werk Rik Op De Beeck Manager Consultancy Centre www.prevent.be Stressforum Verzekeringssector 29 oktober 2004 1 Prevent Instituut voor preventie, bescherming en welzijn op

Nadere informatie