Herk Sport Hasselt VZW Preventiebrochure

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Herk Sport Hasselt VZW Preventiebrochure"

Transcriptie

1 Herk Sport Hasselt VZW Preventiebrochure PREVENTIEBROCHURE Datum 27 oktober 2010 Versie

2 INHOUDSTAFEL INLEIDING... 4 PREVENTIE... 4 BLESSURES... 4 DAGELIJKSE VOEDING VAN DE SPORTER... 5 SPORTERS KUNNEN BESLIST FOUTE EETGEWOONTEN ONTWIKKELEN. DE MEEST FREQUENTE ZIJN:... 5 GELEGENHEIDSSPORT... 5 VERBRUIK VAN MEER DAN CALORIEËN PER DAG... 5 ZOMER EN SPORT: GEZOND ETEN EN DRINKEN... 7 Regel nr. 1: vergeet niet te drinken!... 7 Water: de ideale drank... 7 Opgelet voor kinderen... 7 Koolhydraten vóór alles... 8 Na de inspanning... 8 WELKE DRANK VOOR SPORTERS?... 9 Hoe een hitteslag voorkomen?... 9 Wat drinken?... 9 Tijdens de inspanning:... 9 Na de inspanning:...10 ENERGIEDRANKJES, HOE GEVAARLIJK ZIJN ZE?...11 Suiker en cafeïne: de ingrediënten van energiedrankjes...11 Veel (te veel) cafeïne in energiedrankjes...11 Alcohol en energiedrankjes: een te mijden cocktail...12 Risico op overmatig drankgebruik door energiedrankjes...12 GEDAAN MET DE STRAMME SPIEREN!...13 Wat is spierpijn precies?...13 Stijfheid, als de spieren pijn doen...13 Tips tegen spierpijn...13 Na de inspanning, de ontspanning...14 Spierpijn door virussen...14 AU, IK HEB SPIERKRAMPEN! WAT GEBEURT ER?...15 Wat zijn spierkrampen precies?...15 Waarom krijgen we krampen?...15 Hoe kunnen we krampen voorkomen?...15 Wat moeten we doen bij krampen?...15 PLOTSE DOOD BIJ SPORTERS VOORKOMEN...17 Een hartonderzoek bij sporters...17 Cholesterol en glycemie...17 Elektrocardiogram...17 Bij sommige sporten: uitgebreide onderzoeken...18 SPORTBLESSURES...19 INLEIDING TOT BLESSUREPREVENTIE...21 Wat kunt u beter niet doen?...21 Wanneer moet u een arts raadplegen?...21 Hoe zijn sportblessures te voorkomen?...21 Blessures behandelen...22 Overzicht van hulpmiddelen bij (het voorkomen van) blessures:...22 SPIERSCHEUREN EN SPIERVERREKKINGEN: BLESSURES DIE INACTIVITEIT TOT GEVOLG HEBBEN!...24 Definitie van de spierscheur...24 Omstandigheden waarin een spierscheur zich voordoet...24 Hoe is een spierscheur te herkennen?...25 Eerste behandeling van een spierscheur...25 Rust en hervatting van de activiteit na een spierscheur

3 VOETBAL: BUITENSPEL DOOR BLESSURES...26 Voetbal: grote risico's en gevolgen...26 Verzwikking van de buitenste enkelligamenten...26 Spierletsels...27 Scheur van de voorste kruisband van de knie...27 Enkelbreuk...28 Tips voor voetballiefhebbers

4 INLEIDING Als voetballen je lust en je leven is, dan is het zuur om geblesseerd aan de kant te staan. Vaak hoor ik dat blessures bij een contactsport zoals voetbal horen. Daar zit een kern van waarheid in, maar toch kan veel blessureleed worden voorkomen. Met een goede warming-up bijvoorbeeld of door eenvoudige voorzorgsmaatregelen te treffen, zoals het dragen van goede scheenbeschermers. Ook wij als vereniging hechten veel belang aan blessurepreventie. Deze zorg reikt verder dan een goede medische staf voor het A-team. In het verleden was er binnen de club reeds veel aandacht aan preventie maar werd deze aandacht niet verwoord in een blessurepreventieplan. Er waren reeds acties, doch onvoldoende gestructureerd en niet passend binnen een plan. Wat volgt is binnen onze club de eerste formele stap naar het uitbouwen van een effectief blessurepreventiebeleid. In wat volgt gaan we op een vlot leesbare manier dieper in op een aantal elementen en trachten we op een aantal vragen een antwoord te bieden. Het document is opgesteld in artikelvorm zodat het mogelijk is om op zeer korte tijd een aantal essentiële elementen te weten te komen over een door U interessant gevonden item. PREVENTIE o o o o o o o -dagelijkse voeding van de sporter -gezond eten en vooral drinken -hoe een hitteslag voorkomen -energiedrankjes: hoe gevaarlijk zijn ze -gedaan met stramme spieren -au, ik heb spierkrampen. Wat gebeurt er? -plotse dood bij sporters voorkomen BLESSURES o o o o -inleiding tot blessurepreventie -sportblessures -Spierscheuren en spierverrekkingen: blessures die inactiviteit tot gevolg hebben! -Voetbal: buitenspel door blessures - 4 -

5 DAGELIJKSE VOEDING VAN DE SPORTER De dagelijkse voeding van sporters moet in de eerste plaats voldoen aan de basisprincipes van een evenwichtige voeding. Een topsporter moet absoluut zijn voeding aanpassen aan zijn trainings- en wedstrijdschema, maar ook aan zijn voorkeuren en zijn hele leefomgeving. Dat is alleen mogelijk onder begeleiding van een diëtist en een sportarts. SPORTERS KUNNEN BESLIST FOUTE EETGEWOONTEN ONTWIKKELEN. DE MEEST FREQUENTE ZIJN: te veel enkelvoudige koolhydraten met hoge glykemische index; te veel vetten; te weinig: o granen (complexe koolhydraten); o groenten en fruit; o melkproducten; onregelmatige voeding doordat ze meestal trainen 's middags of 's avonds; te veel ongezonde tussendoortjes; een slechte hydratatie (te weinig drinken). GELEGENHEIDSSPORT Wie maximum 3 tot 4 uur per week sport (1 tot 3 keer per week), hoeft zijn voedingspatroon niet echt te veranderen. Vandaar dat het volstaat om: evenwichtig te eten, afhankelijk van zijn energiebehoeften en zijn ideale gewicht; 3 maaltijden te nemen per dag. VERBRUIK VAN MEER DAN CALORIEËN PER DAG In dat geval zijn maar liefst 4 maaltijden aan te raden. Een uitgebreid ontbijt met: één of meer graanproducten: brood, granen, graanrepen, koekjes; een melkproduct: melk(producten), kazen; een stuk fruit of een glas vruchtensap; - 5 -

6 een warme drank: thee, koffie of melk; een gesuikerd product: suiker, honing of jam; eventueel een ei of ham. Middag- en avondmaal met: vier porties koolhydraatrijke producten: o rauwe of gekookte bladgroenten; groenten en fruit; o zetmeelproducten: pasta, rijst, gedroogde groenten of aardappelen; o rauw of gekookt fruit; o suiker; twee porties dierlijke eiwitten: o o o rauwe of gekookte bladgroenten; vlees, vis, zeevruchten of een ei; een melkproduct; één portie vetten, de ene helft dierlijke vetten, de andere plantaardige vetten (verborgen of toegevoegd). Een gezond tussendoortje (geen zoetigheid) 1 of 2 uur voor de training: volgens hetzelfde model als het ontbijt. Hoeveel u eet, hangt af van uw eetlust. Water Tijdens de maaltijden: frequent, maar in kleine hoeveelheden. Tussen de maaltijden: minstens 1/2 uur ervoor en hoogstens 2 uur erna

7 ZOMER EN SPORT: GEZOND ETEN EN DRINKEN De vakantie is vaak de gelegenheid om de benen te strekken, intenser uw favoriete sport te beoefenen of gewoon meer beweging te nemen in gezinsverband. Het kan dan ook geen kwaad enkele basisvoedingsregels op een rijtje te zetten. De zomerhitte is het ideale moment om nog eens te wijzen op het belang van aangepaste voeding. Ons lichaam krijgt het in die periode immers meer dan ooit zwaar te verduren. Vandaar dat u bepaalde voedingsreflexen moet aankweken, zeker als u goed wilt presteren. Regel nr. 1: vergeet niet te drinken! Vreemd genoeg zijn er maar weinig sporters - vooral dan amateur-sporters - die genoeg drinken! Het vochtverlies (in de vorm van zweet) moet gecompenseerd worden, om uitdroging te vermijden. Sporters moeten zich aan een eenvoudige regel houden: drinken vóór, tijdens en na de inspanning. Tijdens de inspanning verliest het lichaam vocht. Een ongetrainde hardloper verliest 0,5 tot 1 liter water per uur, bij een marathonloper kan dat zelfs oplopen tot 2,5 liter per uur of meer, bij hoge temperaturen. Water: de ideale drank De sporter moet beginnen te drinken drie uur vóór de training of de wedstrijd. Vervolgens moet hij per uur 300 ml tot 1 l vocht innemen (liefst water), eventueel met 35 g/l fructose erin. Energiedranken zijn niet noodzakelijk vóór de inspanning, maar zijn wel nuttig bij uithoudingssporten. Tijdens de recuperatiefase zijn sterker mineraalhoudende waters en bouillons aan te raden, eventueel ook een recuperatiedrank. Opgelet voor kinderen Deze regel is even belangrijk voor kinderen. Die krijgen immers minder snel dorst, maar uitdroging heeft wel zwaardere gevolgen dan bij volwassenen. Hypohydratie (vochttekort) doet immers de lichaamstemperatuur stijgen en treedt sneller op bij kinderen dan bij volwassenen. Vandaar dat kinderen moeten aangespoord worden om te blijven drinken als ze geen dorst meer hebben

8 Koolhydraten vóór alles Sporten vereist in de eerste plaats voldoende koolhydraten die goed gespreid worden over de dag. De laatste maaltijd van de dag mag geen rauwe groenten of onoplosbare vezels bevatten (volkorenproducten, fruitschillen en groeten), en moet vetarm en koolhydraatrijk zijn (vooral trage suikers zoals aardappelen, rijst, pasta enz.), om de energiereserves aan te vullen en spijsverteringsproblemen tijdens de inspanning te vermijden. Tijdens de inspanning moet u voldoende koolhydraten innemen in de vorm van fruitpasta, kruidenkoek, oliehoudende vruchten of chocolade. Bij langdurige inspanningen zijn energierepen en tetrapakjes vruchtensap gerechtvaardigd. Na de inspanning Na de inspanning moet u een lichte maaltijd nemen, bijvoorbeeld een bouillon, een steak met pasta en kropsla en yoghurt als dessert. Vetrijk voedsel zoals fijne vleeswaren en frieten is absoluut te mijden: het verteert traag en vermindert het prestatievermogen

9 WELKE DRANK VOOR SPORTERS? Met het mooie weer in zicht begint het misschien te kriebelen om te gaan sporten. U moet dan wel oppassen voor een hitteslag! Hier volgen alvast enkele adviezen voor een goede vochtinname. Bij een zware lichamelijke inspanning produceren de spieren warmte. Welnu, ons lichaam kan een temperatuurstijging hoger dan 5 C niet verdragen. Een grotere temperatuurstijging veroorzaakt een hitteslag: sterk warmtegevoel, evenwichtsverlies, roodheid in het gelaat, enz. De malaise kan worden gevolgd door een bewustzijnsverlies en kan zelfs gaan tot coma in geval van sterke deshydratatie (of uitdroging). We moeten de lichaamstemperatuur dus verlagen en dit kan alleen door te drinken! Hoe een hitteslag voorkomen? U mag vooral niet wachten tot u dorst hebt om te drinken. Het dorstgevoel vermindert immers naarmate de uitdroging toeneemt. In de praktijk wordt aanbevolen tijdens de inspanning regelmatig ongeveer één of twee glazen te drinken om de 15 tot 30 minuten, wat overeenstemt met een gemiddelde van één liter per uur. Ook na de inspanning moet u één tot tweeglazen om de 15 minuten blijven drinken tot het vochtverlies volledig is aangevuld. Wat drinken? De ideale drank moet koolhydraten (suikers) en minerale zouten (calcium, magnesium, natrium en bicarbonaat) bevatten en moet een temperatuur hebben van 10 tot 15 C. Koolhydraten zijn een caloriebron die snel kan worden gebruikt om het energieverlies ten gevolge van de inspanning te compenseren. Minerale zouten zijn eveneens noodzakelijk voor een goede rehydratatie (aanvulling van het vochtgehalte). De cellen nemen gemakkelijker water op als dit minerale zouten bevat. Bovendien verliezen we veel minerale zouten met het zweten. Ze moeten dus worden vervangen. Om de graad van uitdroging te berekenen, volstaat het de volgende formule toe te passen: (gewicht vóór de inspanning - gewicht na de inspanning) x 100 ) = % uitdroging gewicht vóór de inspanning Tijdens de inspanning: sterk gemineraliseerd water + een energiereep als koolhydraatbron; fruitsap bevat minerale zouten en koolhydraten. Druivensap bevat veel suiker en wordt aanbevolen tijdens de inspanning. Vóór en na de inspanning drinkt u het best sinaasappel- of appelsap

10 Na de inspanning: fruitsap verdund met bruiswater dat veel mineralen en bicarbonaten bevat. na de inspanning drinkt u 1,5- tot 2-maal het verlies dat tijdens de inspanning werd genoteerd. Opgelet: Zowel fruitsappen die een te hoog gehalte aan suiker bevatten (toegevoegde suiker) als energierijke dranken moeten worden vermeden. Deze bevatten niet alleen te veel suikers, maar ook te veel cafeïne en een te grote hoeveelheid van bepaalde vitaminen. Ook kan u dranken gebruiken die speciaal voor sporters werden ontwikkeld, afhankelijk van het type sport. Limonades bevatten te veel suiker en zijn te zuur, worden slecht verteerd en leveren onvoldoende mineralen en vitaminen

11 ENERGIEDRANKJES, HOE GEVAARLIJK ZIJN ZE? De Hoge Raad voor Gezondheid waarschuwt voor de risico's van energiedrankjes. De drankjes zijn enorm populair bij jongeren, maar ze moeten met mate gedronken worden. Om welke risico's gaat het precies? Suiker en cafeïne: de ingrediënten van energiedrankjes Niets is doeltreffender om ons op te peppen dan een stevige mix van koffie en suiker. Maar we zouden nooit op het idee komen om een koffie met zeven suikerklontjes te bestellen om in topvorm te blijven! Toch verlaten heel wat jongeren zich zonder het te weten op dit soort mengelingen om tot in de vroege uurtjes te kunnen doorgaan. Ze drinken namelijk energiedrankjes. Ze zijn in diverse smaken te krijgen, maar allemaal bevatten ze maar liefst 80 mg cafeïne en 3,5 gram suiker. Een goede reden dus om deze drankjes met mate te consumeren Veel (te veel) cafeïne in energiedrankjes Veel volwassenen zijn verslaafd aan koffie. Bij jonge mensen slaat koffie veel minder aan. En dat is maar goed ook, want de cafeïne in koffie is niet per se aan te bevelen voor jongeren. Maar de komst van energiedrankjes op de markt zou hun cafeïnegebruik wel eens fors kunnen doen stijgen. Een blikje energiedrank bevat namelijk evenveel cafeïne als een kop koffie. De Hoge Raad voor Gezondheid wijst erop dat inname van cafeïne op jonge leeftijd kan leiden tot agitatie, zenuwachtigheid, prikkelbaarheid, angst, hoofdpijn en zelfs tot verslaving. Nog een reden dus om deze drankjes met mate te gebruiken. Ziet u geen cafeïne staan bij de ingrediënten? Dat is normaal, want het wordt niet altijd met zoveel woorden vermeld. Maar in elk drankje dat guarana of maté bevat, zit ook cafeïne

12 Alcohol en energiedrankjes: een te mijden cocktail Maar we moeten realistisch zijn. Energiedrankjes worden zelden puur gedronken. Vaak worden ze vermengd met wodka en andere sterkedrank. En precies daar knelt het schoentje. Uit een studie van Thomas Gould en Danielle Gulick blijkt namelijk dat we na inname van cafeïne makkelijk vergeten dat we gedronken hebben. Mensen die in de loop van dezelfde avond alcohol en cafeïne gebruiken, zo blijkt uit de studie, kunnen verkeerdelijk de indruk hebben dat ze alert zijn en potentieel riskante situaties aankunnen, zoals een auto besturen, zich in gevaarlijke situaties begeven of onveilig vrijen. Een bijkomende reden dus om matig te zijn met energiedrankjes. Risico op overmatig drankgebruik door energiedrankjes In een andere studie verklaarden scholieren die zowel alcohol als energiedrankjes hadden gedronken dat ze minder hoofdpijn hadden en minder last van motorische coördinatie en gezichtsstoornissen dan de leerlingen die alleen alcohol hadden gedronken. Dat gevoel kan ze ertoe aanzetten om nog meer alcohol te gaan drinken. Reden nummer vier om met mate om te springen met deze drankjes

13 GEDAAN MET DE STRAMME SPIEREN! Misschien hebt u net uw eerste les tapdansen achter de rug of hebt u in 24 uur de hele inboedel van uw huis verhuisd of zelfs een marathon gelopen. Dan bent u vast heel trots op u zelf... en stijf! Met enkele simpele kneepjes kunt u spierpijn na zware fysieke inspanningen voorkomen. Wat is spierpijn precies? Spierpijn is een pijn in de spieren die meestal optreedt na een zware inspanning of bij een virale infectie zoals griep. Spierpijn is op zich niet ernstig en laat zich meestal maar 24 tot 48 uur na de inspanning voelen. Het is het fameuze 'niet uit mijn bed kunnen'! Het kan ook verschillende dagen duren voor de stramheid weer verdwijnt. Stijfheid, als de spieren pijn doen Als een of meerdere spieren te zwaar belast worden, ontstaan er kleine letsels aan de spiervezels. Het lichaam reageert dan door een ontstekingsreactie uit te lokken, en precies die geeft de spierpijn. Sommige zogeheten excentrische inspanningen (springen van een grote hoogte bijvoorbeeld) kunnen, ook al duren ze maar heel even, zo spierpijn veroorzaken door het kleine trauma dat de spieren daarbij oplopen. Tips tegen spierpijn Wilt u geen stramme spieren? Als u al lang geen sport meer hebt gedaan, moet u vooral niet bruusk beginnen met een lichamelijke activiteit. Doe het langzaam aan en in uw eigen ritme. Zo zult u spieren die normaal weinig moeten werken niet overbelasten. Neem voor elke sportsessie de tijd om u op te warmen. Door die oefeningen warmt u uw spieren op en maakt u ze soepeler. Tijdens die voorbereidingsfase worden de pezen rekbaarder en stijgt het zuurstofdebiet in uw bloed. Door de opwarmingsoefeningen kan ook uw hart- en vaatstelsel zich voorbereiden op een zware inspanning. Laat ze dus nooit achterwege! En doe ook na elke sportsessie enkele zachte stretchoefeningen

14 Na de inspanning, de ontspanning U hebt alles gedaan om spierpijn te voorkomen, en toch zit u ermee! Rust in dat geval eerst even uit en neem een lekke warm bad. Dat zal uw spieren ontspannen. Een lichte massage en een zalf of gel tegen pijnlijke spieren kan ook verlichting brengen. Bij hevige pijn kunnen ontstekingsremmers of pijnstillers u tijdelijk te hulp komen. Maar wees er matig mee, want deze geneesmiddelen hebben heel wat contraindicaties. Er te veel opsmeren heeft ook geen zin. Als u na uw eerste sportsessie te veel pijn hebt, wacht dan enkele dagen voor u opnieuw begint Spierpijn door virussen Als u spierpijn hebt ook al hebt u zich niet speciaal ingespannen, hebt u misschien koorts. Controleer het even, want het kan in dat geval gaan om de eerste symptomen van een virale infectie zoals griep of longontsteking. Stap dan naar uw huisarts en neem vooral geen warme baden. Die worden namelijk afgeraden bij koorts. Als u steeds opnieuw spierpijn hebt zonder dat u een specifieke inspanning gedaan hebt, kunt u ook beter naar uw huisarts gaan. Sommige chronische ziekten zoals schildklierstoornissen of reumatische aandoeningen manifesteren zich soms door spierpijn

15 AU, IK HEB SPIERKRAMPEN! WAT GEBEURT ER? Iedereen heeft wel eens last van krampen. Maar wat gaat er precies schuil achter zo'n plotselinge, onwillekeurige en erg pijnlijke spiersamentrekking? Wat zijn spierkrampen precies? Krampen komen veel voor en toch is er maar weinig over bekend. We weten dat een kramp een sterke samentrekking van een spier is die plots optreedt en gepaard gaat met felle pijn. Krampen komen vaak voor tijdens het sporten en kunnen erg hinderlijk zijn voor de sporter. Vaak moet die zijn activiteit zelfs staken. Maar er zijn andere periodes waarin krampen gemakkelijk voorkomen, zoals de zwangerschap. En nog vaker treden krampen op zonder enige aanwijsbare reden. Waarom krijgen we krampen? Voor krampen die optreden tijdens een inspanning is de bloedsomloop verantwoordelijk. De belaste spier krijgt dan niet zoveel bloed als ze eigenlijk nodig heeft. Maar er zijn ook andere mogelijke oorzaken. Zo kan een verstoorde stofwisseling (tekort aan kalk, kalium of magnesium) een negatieve invloed hebben op de chemische processen die zich tijdens de inspanning in de spier voltrekken. Maar het fijne van de mechanismen van een kramp weten we nog niet. Gelukkig hebben sporters gaandeweg enkele middeltjes ontdekt om krampen te voorkomen: Hoe kunnen we krampen voorkomen? -warm u goed op vóór de inspanning. Neem minstens een kwartier de tijd om al uw spieren op te warmen voor u aan een sportsessie begint. Uw spieren zullen beter voorbereid zijn en het sporten zelf zal ook beter gaan. -drink genoeg vóór en tijdens de inspanning. Te weinig vocht in het lichaam is een van de belangrijkste risicofactoren van krampen. Drink dus veel voor de inspanning en zoveel als u zelf nodig vindt tijdens de inspanning. -eet genoeg fruit en groenten, ongeacht de periode van het jaar. Dat is de beste manier om genoeg kalk, magnesium en kalium binnen te krijgen. Wat moeten we doen bij krampen? Ondanks al uw inspanningen hebt u toch krampen. Wat moet u doen om de pijn te verzachten?

16 -Als het tijdens het sporten gebeurt, stop dan en neem uw tijd om de kramp te verzorgen. -Rek de bewuste spier uit, maar voorzichtig en zonder te rukken. Het doet pijn, maar het helpt! -Masseer zachtjes de pijnlijke zone. Krampen zijn over het algemeen volkomen onschuldig. Als u er heel vaak last van hebt, ga dan gerust naar uw huisarts. Hij zal u zeker verder helpen

17 PLOTSE DOOD BIJ SPORTERS VOORKOMEN Plotse dood komt niet heel vaak voor in de sport. Het komt voor bij 1 à 2 sporters op de duizend. In bijna alle gevallen vindt men een cardiale oorzaak. Het klinisch onderzoek dat uitgevoerd wordt voor een geschiktheidsattest zou meer moeten zijn dan zo maar een formaliteit. Een hartonderzoek bij sporters "Ik had het bijna vergeten dokter, maar kunt u een sportattest maken voor mijn kind?". Deze vraag wordt vaak gesteld, maar het is geen goede praktijk omdat op die manier het klinisch onderzoek niet uitgevoerd wordt en dat onderzoek is erg belangrijk. Het is noodzakelijk dat op zijn minst de bloeddruk van de jonge atleet gecontroleerd wordt en dat die normaal is. Dat moet ook het geval zijn met het hartritme. Cholesterol en glycemie Naast dat minimum moet ook het cholesterolgehalte onderzocht worden en de glycemie in nuchtere toestand. Dat moet bij jongeren in de adolescentie minstens één keer gebeuren voor ze de leeftijd van twintig jaar bereiken. De vroegtijdige diagnose van diabetes of hyperchlesterolemie moet verwikkelingen, onder meer ter hoogte van het hart, kunnen voorkomen. Zijn alle onderzoeksresultaten goed, dan kan een adolescent normaal aan sport en zelfs aan competitiesport doen. Elektrocardiogram Als het om sportbeoefening op hoog niveau gaat, moet er ook een elektrocardiogram uitgevoerd worden. Op die manier komt men meer te weten over eventuele ritmestoornissen, de grootte van het hart (een te groot hart kan op cardiomyopathie wijzen) en de zuurstofvoorziening (de afwezigheid van ischemie). In geval van twijfel zal een inspanningselektrocardiogram voorgeschreven worden om aan te tonen of het hart bij inspanning goed functioneert

18 Bij sommige sporten: uitgebreide onderzoeken Bij sommige sporten, vooral disciplines die veeleisend zijn voor het hart, moet sowieso een inspanningselektrocardiogram uitgevoerd worden om uit te maken of de atleet al dan niet geschikt is voor de sport in kwestie. Dat is het geval bij bijvoorbeeld boksen, wielrennen, tienkamp, zeilen, roeien, triatlon en snelschaatsen. Ook mensen die -opnieuw- gaan sporten na de leeftijd van 45 jaar moeten een inspanningselektrocardiogram krijgen om uit te zoeken of er geen afwijkingen zijn. En dan zijn er nog de gevallen van hartstilstand na een directe slag op de borst. Het gebeurt heel zelden, maar als het voorkomt moet men op het sportterrein of in de sportzaal over een automatische externe defibrillator beschikken

19 SPORTBLESSURES Per jaar lopen in ons land bijna 3 miljoen sporters een blessure op. Daarvan moet de helft medisch behandeld worden. Van elke tien sporters moeten er jaarlijks twee medisch behandeld worden. De kans dat u zelf een behoorlijke blessure oploopt is dus ongeveer 1 op 5. Bent u tussen de vijftien en vijfentwintig en doet u veel aan wedstrijdsport, dan is de kans nog groter, omdat daar de meeste klappen vallen. Over de plaats en de aard van de blessures bestaat weinig misverstand. De benen, knieën, voeten en enkels scoren bijna 65 procent. Verstuikingen en kneuzingen zijn aan de orde van de dag. Niet echt levensgevaarlijk dus, maar wel hinderlijk en pijnlijk. Oorzaken Sporters hebben blessures vrijwel altijd aan zichzelf te danken. Het draait hierbij om vijf punten. - Sportiviteit Als u uzelf sportief gedraagt, doet de tegenpartij dat waarschijnlijk ook. Dat kan heel wat klappen en andere narigheid schelen. - Wedstrijdmentaliteit U sport om te winnen. Al is het maar van uzelf. Maar als dat winnen ten koste moet gaan van uw eigen of andermans gezondheid, dan zit er natuurlijk iets scheef. Alleen sommige topsporters kunnen door pijngrenzen en diepe inzinkingen heen gaan. - Conditie en fitheid Neemt u te veel hooi op uw vork, dan vergroot u daarmee de kans op blessures. Overdrijf dus niet, al denkt u dat u best nog even door kunt gaan. Zorg dat je in conditie bent. En bent u een dag niet fit, pas u dan een beetje aan

20 - Training Training is niet alleen goed voor de conditie maar vergroot ook uw technische mogelijkheden. En hoe beter de techniek, hoe kleiner de kans op blessures. - Warming-up, rekken, cooling-down Sporten vraagt veel van uw spieren. Gelukkig zijn die tot heel veel in staat, als ze maar goed behandeld worden. Door een warming-up. Een cooling-down en rekoefeningen. Voor mannen ligt het risico van een sportblessure bijna tweemaal zo hoog als voor vrouwen. Bij mannen is dit risico vooral hoog in de leeftijdscategorie 15 tot 30 jaar; bij vrouwen komen relatief veel blessures voor in de leeftijd van 10 tot 24 jaar en bij 40 tot 44 jaar. Het grote verschil in het aantal blessures tussen mannen en vrouwen (respectievelijk 70 procent en 30 procent) wordt vooral veroorzaakt door de bij uitstek door mannen beoefende voetbalsport. Deze sport zorgt voor de meeste blessures (ruim een derde van alle medisch behandelde blessures). Blessures aan de onderste ledematen zijn goed voor bijna twee derde van het totaal aantal blessures; vooral de enkel en de knie zijn daarbij in het geding

21 INLEIDING TOT BLESSUREPREVENTIE Sportblessures kunnen ontstaan door onjuiste trainingsmethoden, slechte voorbereiding of warming up, onvoldoende conditie, slecht materiaal of verkeerd schoeisel. Acute blessures worden veroorzaakt door bijvoorbeeld een val, klap, botsing of een verkeerde beweging. Vaak ontstaat dan een zwelling, kneuzing, scheuring, verstuiking of botbreuk. Een chronische blessure, ook wel overbelastingsblessure genoemd, ontstaat door het voortdurend herhalen van een (vaak verkeerd uitgevoerde) beweging waardoor bepaalde spieren en pezen overbelast raken. Een voorbeeld hiervan is de tennisarm. Sportblessures kunnen ook ontstaan door interne factoren, zoals leeftijd, lichaamsbouw, een afwijkend bewegingspatroon, een slechte houding of de invloed van bepaalde ziekten (infecties). De meeste sportblessures komen voor aan enkels, knieën, polsen of handen. Wat kunt u beter niet doen? Als een blessure gepaard gaat met een zwelling moet u warmte vermijden. De zwelling kan het beste worden gekoeld met koude kompressen, koud stromend water of ijs. Om bevriezingsverschijnselen te voorkomen, is het beter het ijs niet direct op de huid te leggen, maar er bijvoorbeeld een handdoek tussen te houden. Wanneer moet u een arts raadplegen? Als u denkt dat u een botbreuk of een gescheurde pees of spier heeft, doet u er goed aan zo snel mogelijk een arts of EHBO post te raadplegen. Hoe zijn sportblessures te voorkomen? Een groot deel van de blessures kan worden voorkomen door het gebruik van juist schoeisel, goede kleding en veilig materiaal. Ook preventieve hulpmiddelen, zoals zwachtels en bandages, kunnen hieraan een belangrijke bijdrage leveren. Veel blessures ontstaan wanneer iemand te snel te grote prestaties wil leveren omdat dan de spieren en gewrichten te zwaar of verkeerd worden belast. Bouw de training daarom zorgvuldig op. Een warming up van tien minuten zorgt voor een goede doorbloeding van de spieren en bereidt de spieren en gewrichten voor op de te leveren inspanning. Neem pijnsignalen serieus en geef oude blessures de tijd om te herstellen. Versterk eventuele zwakke plekken met sporttape. Zorg voor gezonde voeding en neem voldoende rust. Na de inspanning moet men echter niet meteen gaan rusten. In de spieren hebben zich allerlei afvalstoffen opgehoopt, die pijn en een vermoeid gevoel

22 veroorzaken. Tijdens de zogenaamde 'cooling down' worden deze afvalstoffen afgevoerd, waardoor spierpijn wordt voorkomen. Blessures behandelen Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kan er door bijvoorbeeld ruw spel, een verkeerde beweging of vallen toch iets mis gaan. Voor iedere blessure geldt een aparte behandeling. Spierpijn en kramp reageren heel goed op warmte, maar de meeste blessures zijn juist gebaat bij koude. Bij een acute blessure moet u het gekwetste lichaamsdeel zoveel mogelijk rust gunnen. Om een zwelling te voorkomen kan de zere plek gekoeld worden met ijskompressen of koud water. U kunt dit doen door verspreid over de dag steeds minuten te koelen en dit na 60 minuten te herhalen. Overzicht van hulpmiddelen bij (het voorkomen van) blessures: Massagemiddelen De warming up en cooling down kunnen worden ondersteund door middel van massage. Het gebruik van massagemiddelen hierbij voelt prettig aan maar is niet noodzakelijk. Het is een modeverschijnsel om spierverzorgende middelen te gebruiken. Ze kunnen en mogen echter niet in de plaats komen van goede oefeningen en een zorgvuldige warming up. Coldpack Voor het koelen van een blessure bestaan verschillende hulpmiddelen. Een 'coldpack' koelt het gewricht bij verstuiking of verzwikking en vermindert de zwelling en de pijn. Een 'coldpack' kan slechts een keer gebruikt worden. Het bestaat uit kristallen en een oplosmiddel, die door een vlies van elkaar zijn gescheiden. Door dit vlies kapot te knijpen lossen de kristallen op en blijft het zakje 30 minuten ijskoud. Het is erg handig en klein, een aanrader voor elke EHBO trommel. Een goedkoper alternatief is het gebruik van een ijsmassa, doch gebruik deze nooit rechtstreeks op de huid, maar steeds ingepakt in vb een handdoek. Cold-hot pack Een 'cold hot pack' is een kompres dat zowel voor koude als warmtetherapie gebruikt kan worden. Voor een koudebehandeling wordt het in het vriesvak bevroren, bij warmtebehandeling wordt het pack vijf minuten in heet of warm water gelegd. Het 'cold hot pack' kan meerdere keren worden gebruikt, maar is minder praktisch in gebruik dan de 'coldpacks' omdat het eerst in het vriesvak bevroren moet worden Verbandmiddelen Bandages, zwachtels en tapes worden veel gebruikt ter voorkoming en behandeling van sportblessures. In de praktijk is dit vaak niet nodig. Laat u daarom eerst adviseren door een deskundige voordat u tot het gebruik ervan overgaat

Sportblessures, kneuzing en verstuiking, spierpijn. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Sportblessures, kneuzing en verstuiking, spierpijn. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Sportblessures, kneuzing en verstuiking, spierpijn Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Sportblessures 3 Oorzaken 3 Wanneer arts raadplegen 3 Voorkomen

Nadere informatie

Spier- en gewrichtspijn

Spier- en gewrichtspijn Spier- en gewrichtspijn Spierpijn na het sporten, een zweepslag, een verzwikte enkel, een gekneusde pink... Door een verkeerde beweging of door extra inspanning kunt u plotseling pijn aan spieren of gewrichten

Nadere informatie

17Spierklachten en ontstekingen

17Spierklachten en ontstekingen DC 17Spierklachten en ontstekingen 1 Inleiding Pijn aan je spieren is meestal niet ernstig, maar wel lastig. Het is vaak te voorkomen en er is zeker iets aan te doen. We behandelen een aantal klachten.

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

SPIER- EN GEWRICHTSPIJN

SPIER- EN GEWRICHTSPIJN SPIER- EN GEWRICHTSPIJN Spierpijn na het sporten, een zweepslag, een verzwikte enkel, een gekneusde pink Door een verkeerde beweging of door extra inspanning kunt u plotseling pijn aan spieren of gewrichten

Nadere informatie

123-12-2011 SPORTVOEDING. Zwat

123-12-2011 SPORTVOEDING. Zwat 1 SPORTVOEDING Zwat Inhoud: Wat is sportvoeding? Energiebehoefte Belang van Koolhydraten Praktisch Supplementen Atleet 1-2 2 WAAROM Voeding en sport Gezonde voeding: optimaal functioneren lichaam Extra

Nadere informatie

Betere sportprestaties met een aangepaste voeding?

Betere sportprestaties met een aangepaste voeding? Betere sportprestaties met een aangepaste voeding? Inhoud Energiebehoefte Energieverbruik door sport Sportvoeding = gezonde voeding Sporten en drinken Recreatieve- of prestatiesporter Besluit Meer informatie?

Nadere informatie

Bewustsporten.nl. Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek

Bewustsporten.nl. Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek Hardlopen is heerlijk en gezond, maar het is ook belangrijk verantwoord en veilig te sporten. Een goede voorbereiding en training zijn essentieel

Nadere informatie

SPORTVOEDING. voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1

SPORTVOEDING. voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1 SPORTVOEDING voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1 MOTIVATIE OM TE FIETSEN steeds beter worden door training en voeding of fit zijn door voldoende te bewegen

Nadere informatie

De voedingsmiddelendriehoek.

De voedingsmiddelendriehoek. Hoofdstuk 8 De voedingsmiddelendriehoek. 1. De voedingsdriehoek invullen. 2. De drie maaltijden per dag opnoemen. 3. Zeggen wanneer we best drinken en hoeveel liter we drinken. 4. Tips opnoemen om gezond

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

Enkelverstuiking, Enkeldistorsie, Inversietrauma Enkel, Verzwikte Enkel, Bandletsel Enkel

Enkelverstuiking, Enkeldistorsie, Inversietrauma Enkel, Verzwikte Enkel, Bandletsel Enkel Enkelverstuiking, Enkeldistorsie, Inversietrauma Enkel, Verzwikte Enkel, Bandletsel Enkel Wat is een verzwikte enkel? Bij het verzwikken van de enkel kantelt de voet naar binnen terwijl het been belast

Nadere informatie

Gezonde Sportvoeding. als basis voor optimale sportieve prestaties

Gezonde Sportvoeding. als basis voor optimale sportieve prestaties Gezonde Sportvoeding als basis voor optimale sportieve prestaties Een gezonde voeding is levensbelangrijk. Niet enkel om sportieve prestaties te leveren is een uitgebalanceerde voeding een vereiste, maar

Nadere informatie

Bewustsporten.nl. Risico op plotse hartdood. M:06-27072969 Info@bewustsporten.nl T:@bewustsporten Fb:Bewustsporten 023-202 303 4

Bewustsporten.nl. Risico op plotse hartdood. M:06-27072969 Info@bewustsporten.nl T:@bewustsporten Fb:Bewustsporten 023-202 303 4 Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek Hardlopen is heerlijk en gezond, maar het is ook belangrijk verantwoord en veilig te sporten. Een goede voorbereiding en training zijn essentieel

Nadere informatie

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop Sportvoeding Antwoord op veel gestelde vragen over voeding Sadia Rodjan Danique Stoop Alles over eten Wanneer eet ik gezond? Gezond eten wordt vaak gezien als het eten van voldoende groente en fruit. Maar

Nadere informatie

Eten en drinken, voor, tijdens en zeker na een inspanning. Trainer u16, KSV Roeselare

Eten en drinken, voor, tijdens en zeker na een inspanning. Trainer u16, KSV Roeselare Eten en drinken, voor, tijdens en zeker na een inspanning Renzy Callewaert Trainer u16, KSV Roeselare renzy.callewaert@hotmail.com Index Voeding Koolhydraten Vetten Eiwitten Drinken Wat drinken? Hoeveel

Nadere informatie

b Sportvoeding en herstel

b Sportvoeding en herstel b Meer dan voeding! b Sportvoeding en herstel Anouska van Meer der dan Zee voeding! & Brenda Frunt Belang gezonde sportvoeding Prestatieverbetering Voldoende energie voor trainingen en wedstrijden Sneller

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Wil je

Nadere informatie

Gezonde voeding voor teamsporters

Gezonde voeding voor teamsporters Gezonde voeding voor teamsporters Inleiding Door: Esther Verhoef en Puck Reckers Doel: Kennis vergroten goede voeding rondom trainingen/wedstrijden. Inhoud Presentatie Wat is voeding - Koolhydraten - Vetten

Nadere informatie

SPORTVOEDING Annet Brons Sportdiëtist Hardlooptrainer & Personal Trainer

SPORTVOEDING Annet Brons Sportdiëtist Hardlooptrainer & Personal Trainer SPORTVOEDING Annet Brons Sportdiëtist Hardlooptrainer & Personal Trainer Voeding The Beginning! Goede basisvoeding! Wat is een goede basisvoeding? Voldoende koolhydraten, eiwitten en vetten! Voldoende

Nadere informatie

Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN. Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort

Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN. Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort februari 2016 Zwemmen en voeding Je vindt sporten leuk, met name het zwemmen. Je besteed daar veel tijd aan, niet alleen tijdens

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij hartfalen

Leefstijladviezen bij hartfalen Leefstijladviezen bij hartfalen 1. Begrijp het belang van medicijnen De dagelijkse voorgeschreven hoeveelheid van de verschillende soorten medicijnen is essentieel voor een goede behandeling van hartfalen.

Nadere informatie

Voeding en sport. Rianne Booijink diëtist

Voeding en sport. Rianne Booijink diëtist Voeding en sport Rianne Booijink diëtist Waarom aandacht voor voeding? Goede voeding is belangrijk om een goede sportprestatie neer te zetten. Of het nou gaat om topsport, wedstrijdsport of sport op recreatief

Nadere informatie

Willen we een blijvend resultaat, wat meestal een verandering van levensstijl betekent, is dit slechts haalbaar door een gedragsverandering.

Willen we een blijvend resultaat, wat meestal een verandering van levensstijl betekent, is dit slechts haalbaar door een gedragsverandering. 1 Patrick van der Weegen Willen we een blijvend resultaat, wat meestal een verandering van levensstijl betekent, is dit slechts haalbaar door een gedragsverandering. Voordelen structureel sporten 1. beïnvloeding

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Eet gezond en gevarieerd Vermijd overgewicht Beweeg voldoende Stop met roken en beperk alcoholgebruik www.diabetescoach.be EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Een gezonde

Nadere informatie

Een gezonde voeding vormt de basis voor een goede conditie. Probeer volgend advies te volgen:

Een gezonde voeding vormt de basis voor een goede conditie. Probeer volgend advies te volgen: SCHEMA OP MAAT KWART TRIATLON De basis begint bij dagelijkse gezonde voeding! Onze voeding levert ons de nodige brandstoffen en bouwstoffen voor het sporten. Koolhydraten, eiwitten en vetten vormen de

Nadere informatie

Voorkom Zwangerschapsdiabetes

Voorkom Zwangerschapsdiabetes Voorkom Zwangerschapsdiabetes Steeds meer zwangere vrouwen krijgen zwangerschapsdiabetes (zwangerschapssuiker). Deze folder geeft informatie over gezond eten en bewegen tijdens zwangerschap. Wat is zwangerschapsdiabetes?

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

VOEDING. Trainingsadvies Transplantoux 2011. Belangrijk! Energie en opbouwstoffen voor het metabolisme ALGEMEEN: Gewicht ~ prestatie

VOEDING. Trainingsadvies Transplantoux 2011. Belangrijk! Energie en opbouwstoffen voor het metabolisme ALGEMEEN: Gewicht ~ prestatie VOEDING Belangrijk! Energie en opbouwstoffen voor het metabolisme Gewicht ~ prestatie Koolhydraten ~ prestatie Vochtopname ~ prestatie Voeding ~ gezondheid ALGEMEEN: - Koolhydraten: Koolhydraten zijn de

Nadere informatie

Informatieavond SDV. Barneveld

Informatieavond SDV. Barneveld Informatieavond SDV. Barneveld Blessurepreventie 22-10-2012 Pieter Jansen & Arjan de Bruijn Voorstellen Pieter Jansen Voorstellen - Fysiotherapeut, master sportfysiotherapeut Fysiotherapie Vis, Wageningen

Nadere informatie

Verzwikte of verstuikte enkel

Verzwikte of verstuikte enkel Verzwikte of verstuikte enkel Verzwikte of verstuikte enkel Vrijwel iedereen verzwikt of verstuikt wel eens een enkel. Bij een verzwikking is de schade beperkt; uw enkel is niet meer dan een beetje gezwollen

Nadere informatie

Vooronderzoek Sportvoeding

Vooronderzoek Sportvoeding Een diëtist kan zich specialiseren op een doelgroep zoals ouderen, kinderen en sporter. De laatste is de doelgroep die hier word behandeld. Deze groep is erg breed vanwege de vele sporten die mensen beoefenen

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een maagresectie

Voedingsadviezen na een maagresectie Voedingsadviezen na een maagresectie Afdeling diëtetiek U heeft een maagoperatie ondergaan. Hierbij is (een gedeelte van) uw maag weggenomen. Door deze ingreep is uw spijsverteringskanaal veranderd. Deze

Nadere informatie

Voeding bij chronische longziekten

Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Goede lichamelijke conditie Veel mensen met chronische longziekten (ook wel COPD genoemd) hebben voortdurend last van hun aandoening.

Nadere informatie

(Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist

(Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist (Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist Opzet van de presentatie Brandstofgebruik bij langdurige inspanning Vochtbehoefte Voeding VOOR inspanning Voeding TIJDENS inspanning Voeding NA

Nadere informatie

Dieetadvies bij jicht

Dieetadvies bij jicht VOEDING & DIEET Dieetadvies bij jicht ADVIES Dieetadvies bij jicht Jicht ontstaat als urinezuur in het lichaam wordt opgehoopt, vooral in de gewrichten. De behandeling die u krijgt, heeft tot doel de hoeveelheid

Nadere informatie

VERZWIKTE ENKEL ENKEL DISTORSIE

VERZWIKTE ENKEL ENKEL DISTORSIE VERZWIKTE ENKEL ENKEL DISTORSIE 25732 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van een verzwikte enkel (enkel distorsie). Het is goed om u te realiseren dat

Nadere informatie

voedingsadvies bij hypoglykemie

voedingsadvies bij hypoglykemie voedingsadvies bij hypoglykemie (te laag bloedglucose) 1 2 Inleiding Mogelijke klachten Wanneer u last heeft van een te lage bloedglucose (hypoglykemie) kunnen de volgende klachten zich voordoen: trillen,

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht Afdeling Diëtetiek Algemeen U heeft jicht. In deze folder vindt u een aantal algemene adviezen die eventuele klachten kunnen voorkomen of verminderen. Wat is jicht? Jicht is een aandoening die behoort

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

Achillespees blessure

Achillespees blessure Wat is het? 1. de aanhechting van de pees op de hiel 2. de pees met het omringende weefsel 3. de slijmbeurs in de diepte aan de voorzijde van de pees Een achillespeesblessure is een typische overbelastingsblessure.

Nadere informatie

Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters

Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters Eerst enkele weetjes: Vocht (=lichaamswater) is het belangrijkste bestanddeel van ons lichaam Afhankelijk van je leeftijd, gewicht, lichaamssamenstelling

Nadere informatie

Theoretische berekening van gewichtsverlies met Modifast Intensive.

Theoretische berekening van gewichtsverlies met Modifast Intensive. MODIFAST: Hoeveel kunt u afvallen? Theoretische berekening van gewichtsverlies met Modifast Intensive. Dagelijks heeft een volwassene - afhankelijk van de lichaamsbeweging en het geslacht - ongeveer 2.000

Nadere informatie

Voeding voor sporters

Voeding voor sporters Voeding voor sporters De sportvoedingsdriehoek De voedingsbehoefte van een sporter is anders dan die van een sedentair persoon. De spotvoedingsdriehoek is dan ook wat aangepast ten opzichte van de gewone

Nadere informatie

Graad 1 verzwikking: Lichte overrekking en geringe beschadiging van de vezels (fibrillen) van het ligament.

Graad 1 verzwikking: Lichte overrekking en geringe beschadiging van de vezels (fibrillen) van het ligament. Verstuikte enkel Een verstuikte enkel is een veel voorkomende aandoening. Ongeveer 25.000 mensen per dag maken dat mee. Enkel verstuikingen komen voor bij atleten en bij niet atleten, bij kinderen en volwassenen.

Nadere informatie

Input - output. Voeding & Triatlon Eten om beter te presteren. Sportvoeding Thema s. Sportvoeding Waarop letten als triatleet?

Input - output. Voeding & Triatlon Eten om beter te presteren. Sportvoeding Thema s. Sportvoeding Waarop letten als triatleet? Voeding & Triatlon Eten om beter te presteren Input - output Training - Sport Raf Van Dyck 28 maart 2009 Levensstijl - Verzorging Sportvoeding Waarop letten als triatleet? Sportvoeding Thema s Drinken

Nadere informatie

Principes Basisvoedingsschema

Principes Basisvoedingsschema Principes Basisvoedingsschema Spelregels gezond eetpatroon (volgens de richtlijnen van het voedingscentrum) 1. Breng variatie aan in je maaltijd. 2. Eet niet te veel, maar beweeg voldoende. 3. Eet veel

Nadere informatie

VEILIGHEID. 5. TBM Maart 2014

VEILIGHEID. 5. TBM Maart 2014 VEILIGHEID 5. TBM Maart 2014 TBM: Gezond op het werk * Aan de hand van een Quiz * Verdeel de Quiz kaart de dag voor de TBM * Verzamel voor de start van de TBM de kaarten en steek deze in een omslag met

Nadere informatie

Bijwerkingen van chemotherapie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Bijwerkingen van chemotherapie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Bijwerkingen van chemotherapie Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Mondverzorging 3 Huidverzorging 4 Voeding 5 Vermoeidheid 6 Haarverzorging 7 Diarree

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

Sportvoeding Hoe eet en drink ik me naar de top? (vergeet ook niet te trainen! )

Sportvoeding Hoe eet en drink ik me naar de top? (vergeet ook niet te trainen! ) Sportvoeding Hoe eet en drink ik me naar de top? (vergeet ook niet te trainen! ) Voeding & Sport Input - Output Voeding Lichaam Prestatie - Sport Raf Van Dyck - Vlaamse Schermbond 27 december 2009 Levensstijl

Nadere informatie

Hartfalen. Wat is het en hoe herken je het

Hartfalen. Wat is het en hoe herken je het Hartfalen Wat is het en hoe herken je het Hartfalen, onbekend en onderschat Hartfalen is de grote onbekende onder de hartziekten. Hartfalen klinkt misschien bekend in de oren. Het woord doet denken aan

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

LES VOOR G-KRACHT. Drinkwater Dit water is gebotteld leidingwater waar koolzuurgas al dan niet wordt aan toegevoegd en chloor wordt uitgefilterd.

LES VOOR G-KRACHT. Drinkwater Dit water is gebotteld leidingwater waar koolzuurgas al dan niet wordt aan toegevoegd en chloor wordt uitgefilterd. LES VOOR G-KRACHT DRINKWATERS Ons lichaam bestaat voor 70% uit water. Dagelijks scheiden we 2,5 liter uit langs de gekende wegen. We zouden ongeveer 1,5 l water moeten drinken per dag en daarbij nemen

Nadere informatie

Gezonde Voeding Tips

Gezonde Voeding Tips Gezonde Voeding Tips Waarom is een gezond dieet zo belangrijk? A) Voorkom risico s op aandoeningen Weet je dat de meeste aandoeningen kunnen worden voorkomen? Voorbeelden hiervan zijn:» Hartaandoeningen»

Nadere informatie

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition HERBALIFE FITCHECK WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition % LICHAAMSVET Wie wil je worden? Waar ben je nu? % LICHAAMSVET Vrouw 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Man 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Te laag

Nadere informatie

Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie

Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis In deze folder vindt u algemene informatie over ernstig braken tijdens de zwangerschap. Wat is zwangerschapsbraken?

Nadere informatie

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014 Leefregels voor Gezond blijven KBO Bernadette Helmond 23 april 2014 1 Senioren leven ongezonder dan 10 jaar geleden - Drinken meer - Roken (vrouwen) - Bewegen minder - Overgewicht - Eenzijdig eten 2 Leefregels

Nadere informatie

voedingsadviezen na gastric bypass

voedingsadviezen na gastric bypass voedingsadviezen na gastric bypass 1 2 VOEDINGSADVIEZEN NA GASTRIC BYPASS Inleiding Na de gastric bypass operatie ontstaat er een kleine maag. De hoeveelheid voedsel die men daarna per maaltijd kan innemen

Nadere informatie

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Vitaminen en mineralen Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Vitaminen 3 Mineralen 4 Voeding 4 Dagelijkse behoefte 4 Wanneer extra vitaminen gebruiken

Nadere informatie

Voeding in de zwangerschap

Voeding in de zwangerschap Voeding in de zwangerschap Verloskunde Beter voor elkaar 1 2 Gezonde voeding Een gezonde leefstijl is belangrijk, vooral nu u in verwachting bent. Daarbij hoort gezonde voeding. Eten voor twee is niet

Nadere informatie

Adviezen voor patiënten met reumatische aandoeningen

Adviezen voor patiënten met reumatische aandoeningen Adviezen voor patiënten met reumatische aandoeningen Albert Schweitzer ziekenhuis april 2014 pavo 0222 Inleiding De reumatoloog heeft met u besproken dat u een reumatische aandoening heeft. In deze folder

Nadere informatie

Belasting & Belastbaarheid; trainen en blessurepreventie. Rob Eijkelenboom - Sportarts

Belasting & Belastbaarheid; trainen en blessurepreventie. Rob Eijkelenboom - Sportarts Belasting & Belastbaarheid; trainen en blessurepreventie Rob Eijkelenboom - Sportarts Sportarts SMA Vitaal Venlo/Venray SMA Vitaal is TMS-gecertificeerd! Clubarts VVV-Venlo Teamarts Nationale selectie

Nadere informatie

Voedingsadviezen na bariatrische heelkunde

Voedingsadviezen na bariatrische heelkunde Abdominale en algemene heelkunde Obesitascentrum Voedingsadviezen na bariatrische heelkunde Inhoudsopgave 1 Aanpassing voeding en drank... 3 2 Aanpassing eetgewoonten... 4 3 Aanpassing drinkgewoonten...

Nadere informatie

Eet, drink en. beweeg!

Eet, drink en. beweeg! Eet, drink en. beweeg! WAAROM? Gezond eten en regelmatig bewegen gaan hand in hand. Door een gevarieerde voeding te combineren met voldoende lichaamsbeweging zorgen we ervoor dat we het risico op allerlei

Nadere informatie

Informatieavond SDV. Barneveld

Informatieavond SDV. Barneveld Informatieavond SDV. Barneveld Eerste Hulp Bij Sport Ongevallen 01-04-2015 Pieter Jansen Master sportfysiotherapeut Inhoud 1. Risicofactoren voor blessures Inhoud 2. Acute blessures 3. Eerste hulp bij

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Nexavar SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Nexavar SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Nexavar Nexavar Uw arts schreef u een nieuw geneesmiddel voor, Nexavar. Deze behandeling richt zich op kankercellen (targeted therapie). Nexavar

Nadere informatie

VVV-Venlo Jeugdopleiding

VVV-Venlo Jeugdopleiding VVV-Venlo Jeugdopleiding Voetbal: Adviezen voor de wedstrijd Door Prof Dr Fred Brouns, Universiteit va Maastricht De invloed van voeding op de prestatie is afhankelijk van het soort arbeid in het voetballen

Nadere informatie

PREDNISON BIJ REUMATISCHE AANDOENINGEN

PREDNISON BIJ REUMATISCHE AANDOENINGEN PREDNISON BIJ REUMATISCHE AANDOENINGEN 1137 Inleiding Uw reumatoloog heeft u Prednison voorgeschreven voor de behandeling van uw reumatische aandoening. Om dit medicijn goed te kunnen gebruiken, is het

Nadere informatie

Voeding naar topprestaties Sportdiëtiste Ellen Devroe. Voeding op onze topsportschool. Internaat 27/08/15. Voeding op school. ! Ouders. !

Voeding naar topprestaties Sportdiëtiste Ellen Devroe. Voeding op onze topsportschool. Internaat 27/08/15. Voeding op school. ! Ouders. ! Voeding naar topprestaties Voeding op school Voeding bij de inspanning Voeding op onze topsportschool! Het internaat, voedingsaanbod Internaat! Voedingsmiddelen van thuis! Voedinsplan! Verschil school

Nadere informatie

Energie in balans: weet wat je eet, fit tot de meet.

Energie in balans: weet wat je eet, fit tot de meet. Energie in balans: weet wat je eet, fit tot de meet. Met de juiste balans in actie! Niet suf zijn, altijd bruisen van energie! Het kan! Met een gezonde voeding, voldoende bewegen en een juist evenwicht

Nadere informatie

Glucophage 850 bijsluiter 12-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6

Glucophage 850 bijsluiter 12-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 850 bijsluiter 12-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 850, omhulde tabletten 850 mg Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter,

Nadere informatie

PRE-OPERATIEVE ADVIEZEN VOEDING EN BEWEGING

PRE-OPERATIEVE ADVIEZEN VOEDING EN BEWEGING PRE-OPERATIEVE ADVIEZEN VOEDING EN BEWEGING 563 Inleiding In deze folder wordt uitgelegd hoe u zich door goede voeding en beweging optimaal kunt voorbereiden op uw operatie en uw ziekte. Wanneer u, voorafgaand

Nadere informatie

Gewichtstoename bij behandeling van kanker

Gewichtstoename bij behandeling van kanker Gewichtstoename bij behandeling van kanker Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 Pavo 0915 Inleiding U bent tijdens uw behandelingen tegen kanker ongewenst in gewicht aangekomen. In deze folder leggen

Nadere informatie

Zwemmen. Algemene principes gezonde voeding. Voeding aangepast aan de sport. Sportspecifieke kenmerken. Algemene principes voeding 09-03-2014

Zwemmen. Algemene principes gezonde voeding. Voeding aangepast aan de sport. Sportspecifieke kenmerken. Algemene principes voeding 09-03-2014 09-03-2014 GEZONDE EN AANGEPASTE VOEDING VOOR ZWEMMERS Zwemmen Realiteit Intensieve trainingen Jongeren in volle ontwikkeling! Tegenstrijdige voedingsadviezen? 8/3/2014 Kelly Van Meerbeeck, diëtiste kellyvanmeerbeeck@telenet.be

Nadere informatie

SERIE VISIES OP GENEZING: ARTROSE

SERIE VISIES OP GENEZING: ARTROSE SERIE VISIES OP GENEZING: ARTROSE ARTROSE, OORZAKEN EN BEHANDELWIJZEN Inhoud Introductie.... 3 1 Wat is artrose?......... 3-4 2 Wat zijn de oorzaken?... 4 3Behandelingen......5-6 2 Introductie Een overtuiging

Nadere informatie

Voedingsschema lange afstandslopen

Voedingsschema lange afstandslopen Voedingsschema lange afstandslopen INLEIDING Onder de term lange afstandslopen vallen een verscheidenheid van wedstijdlengtes. De meest voorkomende afstanden zijn de 10km, 15km, de halve marathon (21,1km)

Nadere informatie

Inleiding Wat is jicht Hoe ontstaat jicht

Inleiding Wat is jicht Hoe ontstaat jicht JICHT 614 Inleiding Uw reumatoloog heeft u verteld dat u jicht heeft. Deze brochure is bedoeld om u informatie te geven over het ziektebeeld, de behandeling en wat u zelf kunt doen. Wat is jicht Jicht

Nadere informatie

Glucophage 500 bijsluiter 21-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6

Glucophage 500 bijsluiter 21-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 500 bijsluiter 21-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 500, omhulde tabletten 500 mg Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter,

Nadere informatie

Trainen is 1 ding VOEDING EN SPORT. 2 november 2013 Carmen Lecluyse. Voeding en sport - Carmen Lecluyse. maar er komt meer bij kijken

Trainen is 1 ding VOEDING EN SPORT. 2 november 2013 Carmen Lecluyse. Voeding en sport - Carmen Lecluyse. maar er komt meer bij kijken 2 Trainen is 1 ding VOEDING EN SPORT 2 november 2013 Carmen Lecluyse 3 4 maar er komt meer bij kijken 1 5 6 Inhoud Actieve voedingsdriehoek (1) 7 8 1. Actieve voedingsdriehoek 2. Aanbevelingen 3. Praktische

Nadere informatie

Wedstrijdvoeding bij triathlon

Wedstrijdvoeding bij triathlon Wedstrijdvoeding bij triathlon Nicolas Paraskevopulos MSc, Diëtist & Sport nutritionist Contact: nicolas.paraskevopulos@faber.kuleuven.be @BakalaAc_eng @BakalaAc_nl @eat2succeed Advies afhankelijk van

Nadere informatie

Orthopedie. Voorste kruisband plastiek

Orthopedie. Voorste kruisband plastiek Orthopedie Voorste kruisband plastiek Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw knie. Er wordt een voorste kruisband reconstructie verricht. In deze folder vindt u informatie over de voorste kruisband,

Nadere informatie

Charles Loijens. Performance Coach Topsport / www.top-coach.eu. Met dank aan Guido Vroemen, sportarts o.a. Nationale Triatlon Team en Leontien.

Charles Loijens. Performance Coach Topsport / www.top-coach.eu. Met dank aan Guido Vroemen, sportarts o.a. Nationale Triatlon Team en Leontien. Charles Loijens Performance Coach Topsport / www.top-coach.eu Met dank aan Guido Vroemen, sportarts o.a. Nationale Triatlon Team en Leontien.nl De rol van voeding Algeheel welbevinden / Fitheid Energie

Nadere informatie

DE KUITBLESSURE: EEN PROBLEEMGEVAL? Tjitte Kamminga

DE KUITBLESSURE: EEN PROBLEEMGEVAL? Tjitte Kamminga DE KUITBLESSURE: EEN PROBLEEMGEVAL? Tjitte Kamminga TJITTE KAMMINGA - Docent fysiotherapie HS Leiden - Fysiotherapeut / manueel therapeut - Trainer Haagatletiek en zelf actief hardloper - Auteur Hardlopen

Nadere informatie

Kaliumbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum

Kaliumbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Kaliumbeperkt dieet U heeft het advies gekregen om een kaliumbeperkt dieet te volgen. Deze brochure geeft u algemene informatie en voedingsadviezen over een kaliumbeperkt dieet. Heeft u na het lezen van

Nadere informatie

Eet smakelijk Informatie over vocht en voeding voor ouderen

Eet smakelijk Informatie over vocht en voeding voor ouderen Ouder worden kan verschillende problemen op het gebied van voeding met zich meebrengen. Zo kan onder andere de eetlust afnemen en kunnen ouderen minder gaan drinken dan gewenst. Dit heeft gevolgen voor

Nadere informatie

Dieetadviezen bij wondgenezing

Dieetadviezen bij wondgenezing Dieetadviezen bij wondgenezing Diëtetiek Bereikbaarheid afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Locatie Langendijk, Molengracht, Pasteurlaan: (076) 595 30 75 Algemeen telefoonnummer Amphia Ziekenhuis: (076)

Nadere informatie

Welke brandstof en wanneer?

Welke brandstof en wanneer? Welke brandstof en wanneer? Na trainingen sneller en beter herstellen, tijdens inspanningen de hongerklop voorkomen of gewoon het maximale uit jezelf halen. Daarvoor heb je de juiste brandstof, de juiste

Nadere informatie

Voeding en sport. 31 oktober 2012 RedFed - Carmen Lecluyse

Voeding en sport. 31 oktober 2012 RedFed - Carmen Lecluyse Voeding en sport 31 oktober 2012 RedFed - Carmen Lecluyse Inhoud 1. Actieve voedingsdriehoek 2. Aanbevelingen 3. Praktische tips 4. Energiebehoefte 5. Etiket lezen 6. Reclame 7. Fabels en feiten Voeding

Nadere informatie

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie.

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie. Voeding bij COPD Inleiding Een gezond, afwisselend eetpatroon is voor iedereen goed. Voedsel is immers de brandstof van ons lichaam. Klachten als kortademigheid, vermoeidheid en hoesten kunnen uw lichamelijke

Nadere informatie

Appelsap. 1 KH portie. 51 kcal / 215 kj. 115 ml ± 1 halfvol glas GI = 44

Appelsap. 1 KH portie. 51 kcal / 215 kj. 115 ml ± 1 halfvol glas GI = 44 Dranken Dranken Voldoende drinken is belangrijk voor de algemene gezondheid. Bekijken we aandachtig de voedingsdriehoek dan is het duidelijk dat drank een belangrijk onderdeel is. Als volwassenen moeten

Nadere informatie

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten?

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? Alles wat je eet en drinkt noemen we voedingsmiddelen. Voorbeelden hiervan zijn: brood, boter, groenten en vlees. In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen:

Nadere informatie

Arthroscopie van de knie

Arthroscopie van de knie Orthopedie Arthroscopie van de knie Kijkoperatie in het kniegewricht De knie De knie is een groot gewricht. De botten van de knie zijn aan de binnenzijde bekleed met kraakbeen. Tussen het boven- en onderbeen

Nadere informatie

Eerste Hulp Bij Sport Ongelukken (EHBSO) Blessure preventie

Eerste Hulp Bij Sport Ongelukken (EHBSO) Blessure preventie Eerste Hulp Bij Sport Ongelukken (EHBSO) & Blessure preventie Wie zijn wij? Wij zijn Procare fysiotherapie met praktijkruimtes in Gorinchem, Vuren en Herwijnen. Onze praktijken bieden naast diverse specialisaties

Nadere informatie

Ziek zijn en voeding Informatie voor de ondervoede patiënt met een natrium- en/of vochtbeperkt dieet

Ziek zijn en voeding Informatie voor de ondervoede patiënt met een natrium- en/of vochtbeperkt dieet Ziek zijn en voeding Informatie voor de ondervoede patiënt met een natrium- en/of vochtbeperkt dieet Deze folder is bedoeld voor patiënten met een natrium en/of vochtbeperkt dieet waarbij ondervoeding

Nadere informatie

Welk letsel kunt u opgelopen hebben?

Welk letsel kunt u opgelopen hebben? Acute knieblessure U bent op de Spoedeisende hulp van het Canisius-Wilhelimina Ziekenhuis (CWZ) terecht gekomen omdat u een acute knieblessure heeft opgelopen. Deze folder geeft u informatie over mogelijk

Nadere informatie