Bijwerkingen van medicijnen voor CML

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bijwerkingen van medicijnen voor CML"

Transcriptie

1 Bijwerkingen van medicijnen voor CML Dr. Peter E. Westerweel Internist-Hematoloog Albert Schweitzer Ziekenhuis Dordrecht 1

2 Opzet Heb ik een bijwerking? Veelvoorkomende bijwerkingen bij TKIs Alternatieven Praktische tips van mij van jullie? Referentiemateriaal 2

3 Heb ik een bijwerking? Kreeg ik het na start van een medicijn? Staat het in de bijsluiter? Kan de dokter een reden bedenken waarom mijn medicijn mijn klacht heeft kunnen veroorzaken? Ging de klacht weg na stoppen van het medicijn? Trad mijn klacht op bij een te hoge concentratie / dosis van het medicijn? (of verdween klacht bij lagere dosis) Bijwerkingen in kaart Fase I / II / III / IV wetenschappelijk onderzoek Medische literatuur Meldingsinstantie: 3

4 Kenmerken van bijwerkingen bij Tyrosine Kinase Remmers Elke TKI eigen patroon van bijwerkingen (en geen enkele zonder. ) Effecten verschillen van persoon tot persoon relatie tussen dosis en bijwerking maar meeste bijwerkingen bij goede dosis Veel bijwerkingen nemen in de loop van de tijd in ernst af 4

5 Veel medicatie-interacties! bevraag je hematoloog over interacties overleg (aanvullend) met apotheker Veelvoorkomende bijwerkingen TKIs dasatinib imatinib nilotinib imatinib vochtophoping 19 % 41 % 5 % 14 % longvocht 10 % 0 % 0 % 0 % misselijkheid 8 % 20 % 11 % 31 % diarree 17 % 17 % 8 % 21 % spierpijn 6 % 12 % 10 % 10 % huiduitslag 11 % 17 % 31 % 11 % 5

6 Bloedcontrole Bloedbeeld - rode bloedcellen - bloedplaatjes - witte bloedcellen Leverenzymen Alvleesklierenzymen Nierfunctie Spiegelbepaling (op indicatie) 6

7 Een bijwerking en dan? Alternatieven? Grote winst TKI: revolutie in behandeling & prognose CML 7

8 Therapietrouw ontzettend belangrijk Impact medicatie-(on)trouw op ziektevrije overleving! Ganesan Am J Hematol

9 Alternatieven Hanteerbaar maken van bijwerkingen Switch tussen TKIs Stoppen (studieverband!) Stamceltransplantatie (interferon / hydrea / busulfan) 9

10 Maak bijwerkingen bespreekbaar! Hanteren van bijwerkingen: praktische tips van mij (en van jullie?!) 10

11 Huiduitslag imatinib Nilotinib 11

12 imatinib Wat te doen? Zalf met ontstekingsremmer (steroiden) + vet Jeuk-remmend tabletje anti-histaminicum Bij versterkte eeltvorming: evt eelt-oplossende middelen (acylsalicylzuur etc) Voorkom zonverbranding (creme, kleding/petje) Veelvoorkomend (mn nilotinib)! Lastig! 12

13 Maagirritatie / misselijkheid Dosis evt spreiden Medicatie-inname bij maaltijd en/of met groot glas water (oorzaak nl directe prikkeling) (nilotinib echter altijd nuchter) Koffie, alcohol, sterke kruiden vermijden Rechtop zitten/staan na medicatieinname Maagirritatie / misselijkheid Gebruik maagbeschermers? Protonpompremmer (bijv omeprazol) Niet bij dasatinib en nilotinib H2-antagonist (ranitidine) Niet bij dasatinib Antizuurmiddelen ( blusmiddelen ) bijv. antagel Minimaal 2 uur interval met medicatieinname Anti-misselijkheids tabletjes 13

14 Diarree Vaak wat zachtere ontlasting Metamucil (psylliumzaadjes) vezels in een zakje Loperamide (Imodium) Darmverstopping (obstipatie) Ruim vocht innemen (min. 1,5-2 liter / dag) Fruit, vezels (evt metamucil) Evt laxeermiddel zoals movicolon 14

15 Oedeem (vochtophoping) Oedeem (vochtophoping) 15

16 Oedeem (vochtophoping) Wat te doen? Zoutinname beperken Plaspillen Elastische kousen Voldoende drinken Spierkramp: Wat te doen? Controle van verschillende zouten in het bloed (+ evt aanvulling) Calciumtabletten of magnesiumtabletten (ook bij normale bloedconcentratie) evt medicatie: hydrokinine (Inhibin) baclofen NSAID (bijv. ibuprofen) 16

17 Vermoeidheid Uitsluiten enkele oorzaken door arts: Bloedarmoede Schildklierafwijkingen Infectie Depressie? Angsten? Goede slaap Doseren / opbouwen van activiteiten Opmerkingen / suggesties? 17

18 Take home messages TKIs zeer effectief, maar diverse bijwerkingen Iedere TKI specifiek bijwerkingpatroon Overweeg: - even afwachten - switch - symptoomverlichting Therapie-ontrouw is bewezen (levens)gevaarlijk Bespreek bijwerkingen met je behandelend hematoloog 18

CML Chronische Myeloide Leukemie

CML Chronische Myeloide Leukemie CML Chronische Myeloide Leukemie Dr. Peter E. Westerweel, Internist-hematoloog Albert Schweitzer Ziekenhuis Dordrecht Hematon patientvereniging Landelijke contactdag 10 mei 2014 Lezing Wat is CML? Enige

Nadere informatie

Medicijnen na een TIA

Medicijnen na een TIA Medicijnen na een TIA Inleiding In deze folder leest u meer over medicijnen die vaak worden voorgeschreven na een TIA. Een TIA is een kortdurende beroerte waarbij de uitvalsverschijnselen, zoals een verlamming

Nadere informatie

Spoedeisende Hulp. Patiënteninformatie. Gebruik van pijnstillers. Slingeland Ziekenhuis

Spoedeisende Hulp. Patiënteninformatie. Gebruik van pijnstillers. Slingeland Ziekenhuis Spoedeisende Hulp Gebruik van pijnstillers i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen U heeft een bezoek gebracht aan de Spoedeisende Hulp. Na uw behandeling kunt u nog pijn hebben. Pijn is erg

Nadere informatie

Ook met mìnder medicijnen minder zuur

Ook met mìnder medicijnen minder zuur Maagzuurremmers Ook met mìnder medicijnen minder zuur Brandend maagzuur, zure oprispingen, een opgeblazen gevoel. Vaak nemen deze klachten al af als u uw voeding en leefgewoonten aanpast. Zijn de klachten

Nadere informatie

Methotrexaat Voorgeschreven door de reumatoloog

Methotrexaat Voorgeschreven door de reumatoloog Methotrexaat Voorgeschreven door de reumatoloog Albert Schweitzer ziekenhuis juli 2013 pavo 0906 Inleiding De reumatoloog heeft met u besproken dat u methotrexaat (MTX) gaat gebruiken. In deze folder leest

Nadere informatie

Prednison. bij kinderen en jongeren met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Prednison. bij kinderen en jongeren met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Prednison bij kinderen en jongeren met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Waarom deze folder? Je dokter heeft met je gesproken over het gebruik van prednison. In deze folder lees je de belangrijkste

Nadere informatie

Medicijnen na een TIA

Medicijnen na een TIA Medicijnen na een TIA Albert Schweitzer ziekenhuis september 2013 pavo 1072 Inleiding In deze folder leest u meer over medicijnen die vaak worden voorgeschreven na een TIA. Een TIA is een kortdurende beroerte

Nadere informatie

TIA en dan. Transient ischemisch attack

TIA en dan. Transient ischemisch attack TIA en dan Transient ischemisch attack Een TIA (transient ischemisch attack) is een plotseling optredende neurologische uitval (voorbijgaande beroerte). Dit komt door een tijdelijke afsluiting van een

Nadere informatie

Azathioprine. Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa

Azathioprine. Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Azathioprine Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa 2 Uw maag-, darm- en leverarts (MDL-arts) heeft u azathioprine (merknaam Imuran ) voorgeschreven voor de behandeling van de ziekte van Crohn of

Nadere informatie

Behandeling van psoriasis met methotrexaat

Behandeling van psoriasis met methotrexaat Behandeling van psoriasis met methotrexaat In overleg met uw dermatoloog heeft u besloten om voor de behandeling van uw psoriasis methotrexaat te gaan gebruiken. In deze folder leest u hoe dit middel werkt

Nadere informatie

pijnbestrijding na uw opname

pijnbestrijding na uw opname pijnbestrijding na uw opname NSAID s en opioïden Pijnbestrijding thuis U bent opgenomen in Medisch Centrum Alkmaar (MCA), maar u mag binnenkort naar huis. In deze folder vindt u algemene uitleg over de

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Nexavar SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Nexavar SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Nexavar Nexavar Uw arts schreef u een nieuw geneesmiddel voor, Nexavar. Deze behandeling richt zich op kankercellen (targeted therapie). Nexavar

Nadere informatie

Azathioprine (Imuran) bij de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en auto-immuun hepatitis

Azathioprine (Imuran) bij de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en auto-immuun hepatitis Azathioprine (Imuran) bij de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en auto-immuun hepatitis Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van Azathioprine (Imuran). In deze folder krijgt u informatie

Nadere informatie

Azathioprine bij IBD. Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar

Azathioprine bij IBD. Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar Azathioprine bij IBD Maag-Darm-Levercentrum Beter voor elkaar Inleiding De maag-darm-leverarts (MDL-arts) heeft samen met u besloten om u te behandelen met azathioprine. In deze folder krijgt u informatie

Nadere informatie

Bijsluiter: Informatie voor gebruikers. Forlax Junior 4 g, poeder voor drank in sachet. Macrogol 4000

Bijsluiter: Informatie voor gebruikers. Forlax Junior 4 g, poeder voor drank in sachet. Macrogol 4000 Bijsluiter: Informatie voor gebruikers Forlax Junior 4 g, poeder voor drank in sachet Macrogol 4000 Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat geven aan uw kind Bewaar deze bijsluiter.

Nadere informatie

Mercaptopurine. Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa

Mercaptopurine. Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Mercaptopurine Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa 2 Uw MDL-arts heeft u 6-Mercaptopurine (merknaam Purinethol) voorgeschreven voor de behandeling van de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. Om

Nadere informatie

Maagklachten kunnen worden onderverdeeld in: een vol gevoel/misselijkheid, maagpijn en brandend maagzuur.

Maagklachten kunnen worden onderverdeeld in: een vol gevoel/misselijkheid, maagpijn en brandend maagzuur. Maagklachten Maagklachten Wie kent het niet? Kort na het eten bijvoorbeeld bukken om iets op te rapen, en dan voel je iets van het eten zurig terugkomen. Of je krijgt na een te zware maaltijd een vervelend,

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Dulcopearls, capsules 2,5 mg, capsules Natriumpicosulfaat monohydraat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Dulcopearls, capsules 2,5 mg, capsules Natriumpicosulfaat monohydraat BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Dulcopearls, capsules 2,5 mg, capsules Natriumpicosulfaat monohydraat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken, want er staat belangrijke

Nadere informatie

BIJSLUITER. BIbv pagina 1 van 6 Dulcopearls PIL 1502

BIJSLUITER. BIbv pagina 1 van 6 Dulcopearls PIL 1502 BIJSLUITER BIbv pagina 1 van 6 Dulcopearls PIL 1502 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Dulcopearls, capsules 2,5 mg, capsules natriumpicosulfaat monohydraat Lees goed de hele bijsluiter voordat u

Nadere informatie

PIJNMEDICATIE THUIS NA EEN ORTHOPEDISCHE OPERATIE

PIJNMEDICATIE THUIS NA EEN ORTHOPEDISCHE OPERATIE PIJNMEDICATIE THUIS NA EEN ORTHOPEDISCHE OPERATIE 557 Inleiding In deze folder informeren wij u over het gebruik van pijnmedicatie thuis. U vindt informatie over: de pijnscore pijnmedicatie die u heeft

Nadere informatie

Amsterdam, 14 Maart 2013. Geachte heer, mevrouw,

Amsterdam, 14 Maart 2013. Geachte heer, mevrouw, Patiënteninformatiebrief behorende bij het onderzoek: NordDutchCML009 studie: een fase 2 onderzoek in meerdere centra naar nilotinib in combinatie met gepegyleerd interferona2b bij patiënten met suboptimale

Nadere informatie

6-Mercaptopurine (Purinethol) bij Inflammatoire Darmziekten (Ziekte van Crohn / colitis ulcerosa )

6-Mercaptopurine (Purinethol) bij Inflammatoire Darmziekten (Ziekte van Crohn / colitis ulcerosa ) 6-Mercaptopurine (Purinethol) bij Inflammatoire Darmziekten (Ziekte van Crohn / colitis ulcerosa ) Maag-Darm-Levercentrum Beter voor elkaar 2 Inleiding Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het

Nadere informatie

RVG 28359. Version 2010_11 Page 1 of 5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. ACETYLSALICYLZUUR APOTEX NEURO 30 MG Acetylsalicylzuur

RVG 28359. Version 2010_11 Page 1 of 5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. ACETYLSALICYLZUUR APOTEX NEURO 30 MG Acetylsalicylzuur Version 2010_11 Page 1 of 5 1.3.1.3 PATIENT INFORMATION LEAFLET BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER ACETYLSALICYLZUUR APOTEX NEURO 30 MG Acetylsalicylzuur Lees goed de hele bijsluiter voordat

Nadere informatie

Vrij verkrijgbare medicijnen

Vrij verkrijgbare medicijnen Vrij verkrijgbare medicijnen WAT ZIJN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN TIPS VOOR EEN GOEDE KEUZE WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN MEDICIJNEN WERKEN BETER DANKZIJ UW APOTHEKER VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN Een

Nadere informatie

Azathioprine (Imuran) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Azathioprine (Imuran) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Azathioprine (Imuran) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa formatiefolder Polikliniek Maag-Darm-Leverziekten 2 Uw behandelend arts en/of IBD verpleegkundige heeft met u gesproken over het gebruik

Nadere informatie

Wat is Tilcotil? 2. Wanneer wordt Tilcotil voorgeschreven? 2. Wanneer mag Tilcotil niet worden gebruikt? 2

Wat is Tilcotil? 2. Wanneer wordt Tilcotil voorgeschreven? 2. Wanneer mag Tilcotil niet worden gebruikt? 2 Roche Nederland B.V. Patiëntenbijsluiter Tilcotil Inhoudsopgave Wat is Tilcotil? 2 Wanneer wordt Tilcotil voorgeschreven? 2 Wanneer mag Tilcotil niet worden gebruikt? 2 Mag Tilcotil tijdens de zwangerschap

Nadere informatie

Moeite met poepen. Voorkomen of verhelpen

Moeite met poepen. Voorkomen of verhelpen Moeite met poepen Voorkomen of verhelpen Inleiding U bent opgenomen in ons ziekenhuis en heeft een verhoogde kans op verstopping of hardlijvigheid. Dit wordt obstipatie genoemd. Het betekent dat u minder

Nadere informatie

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden?

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden? METHOTREXAAT 1173 Inleiding In deze folder vindt u informatie over de werking en bijwerkingen van Methotrexaat. De folder is bedoeld voor psoriasispatiënten die behandeld worden met Methotrexaat. Wat is

Nadere informatie

Welke patiënten zijn geschikt voor MTX?

Welke patiënten zijn geschikt voor MTX? Methotrexaat (MTX) Wat is methotrexaat (MTX) MTX is een geneesmiddel dat wordt gebruikt voor de behandeling bij ernstige psoriasis. Aanvankelijk werd het gebruikt bij de behandeling van kanker. Bij toeval

Nadere informatie

Constipatie en aambeien

Constipatie en aambeien STUDENTENGEZONDHEIDSCENTRUM Constipatie en aambeien CONSTIPATIE, OBSTIPATIE EN VERSTOPPING Wat is het? Bij constipatie is het moeilijk en soms zelfs pijnlijk om stoelgang te maken. De gemiddelde stoelgangsfrequentie

Nadere informatie

Wijs met medicijnen. Voor ouderen die verschillende medicijnen tegelijk gebruiken. Uw apotheek. betrouwbare zorg dichtbij.

Wijs met medicijnen. Voor ouderen die verschillende medicijnen tegelijk gebruiken. Uw apotheek. betrouwbare zorg dichtbij. Wijs met medicijnen Voor ouderen die verschillende medicijnen tegelijk gebruiken Uw apotheek. betrouwbare zorg dichtbij. Inhoud Inleiding 4 Wat verstaan we onder medicijnen? 4 Horen bijwerkingen erbij?

Nadere informatie

Pijnstilling. Na uw bezoek aan de spoedeisende hulp

Pijnstilling. Na uw bezoek aan de spoedeisende hulp Pijnstilling Na uw bezoek aan de spoedeisende hulp Uw pijnmedicatie adviesschema: o Paracetamol o. x per dag o Diclofenac o Ibuprofen o Naproxen o Tramadol o. x per dag o OxyContin o OxyNorm o Omeprazol

Nadere informatie

Behandeling met Thalidomide bij patiënten met Multiple Myeloom

Behandeling met Thalidomide bij patiënten met Multiple Myeloom Behandeling met Thalidomide bij patiënten met Multiple Myeloom Albert Schweitzer ziekenhuis oktober 2011 pavo 0940 Inleiding In deze folder leest u meer over de behandeling van Multiple Myeloom (ook wel

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Dulcodruppels, druppelvloeistof 7,5 mg/ml, druppels voor oraal gebruik Natriumpicosulfaat monohydraat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Dulcodruppels, druppelvloeistof 7,5 mg/ml, druppels voor oraal gebruik Natriumpicosulfaat monohydraat BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Dulcodruppels, druppelvloeistof 7,5 mg/ml, druppels voor oraal gebruik Natriumpicosulfaat monohydraat Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat

Nadere informatie

Prikkelbare Darm Syndroom (PDS/IBS)

Prikkelbare Darm Syndroom (PDS/IBS) Prikkelbare Darm Syndroom (PDS/IBS) MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl U heeft van uw arts gehoord dat u een Prikkelbare Darm heeft. Een andere benaming voor Prikkelbare Darm Syndroom

Nadere informatie

Orthostatische hypotensie

Orthostatische hypotensie Orthostatische hypotensie Geriatrie Veel ouderen hebben last van duizeligheid. Dit uit zich door verschillende klachten zoals zich niet lekker voelen, licht in het hoofd voelen, onzekerheid bij het opstaan

Nadere informatie

Verstopping VRAAG OVER UW MEDICIJNEN! WWW.APOTHEEK.NL

Verstopping VRAAG OVER UW MEDICIJNEN! WWW.APOTHEEK.NL Verstopping WAT IS VERSTOPPING WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN! WWW.APOTHEEK.NL VERSTOPPING

Nadere informatie

BIJSLUITER. LITHIUMCARBONAAT 100, 150, 200, 250, 300 en 400 mg capsule

BIJSLUITER. LITHIUMCARBONAAT 100, 150, 200, 250, 300 en 400 mg capsule BIJSLUITER LITHIUMCARBONAAT 100, 150, 200, 250, 300 en 400 mg capsule Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze

Nadere informatie

Bosentan (Tracleer ) bij reumatische aandoeningen

Bosentan (Tracleer ) bij reumatische aandoeningen Bosentan (Tracleer ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel bosentan te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

Video Capsule Endoscopie

Video Capsule Endoscopie Video Capsule Endoscopie Inleiding Binnenkort krijgt u een onderzoek met een video capsule. In deze folder leest u meer over het onderzoek en hoe u zich moet voorbereiden. U heeft een afspraak voor dit

Nadere informatie

Nummer: D04-6 Datum: Oktober 2013 Versie: 1.0

Nummer: D04-6 Datum: Oktober 2013 Versie: 1.0 Natriumchloride drank 1mL=90mg=1.5mmol Na Werking en toepassingen Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt? De werkzame stof in natriumchloridedrank is natriumchloride. Dit middel wordt gebruikt

Nadere informatie

Azathioprine of 6-Mercaptopurine

Azathioprine of 6-Mercaptopurine Azathioprine of 6-Mercaptopurine Azathioprine/6-Mercaptopurine Uw maag-darm-leverarts heeft in overleg met u besloten u te gaan behandelen met het Azathioprine (Imuran) of 6-Mercaptopurine (Puri-Nethol).

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Minrin 0,1 mg tabletten Minrin 0,2 mg tabletten. Desmopressine-acetaat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Minrin 0,1 mg tabletten Minrin 0,2 mg tabletten. Desmopressine-acetaat BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Blz. 1 van 5 Minrin 0,1 mg tabletten Minrin 0,2 mg tabletten Desmopressine-acetaat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er

Nadere informatie

Medicijnengebruik op de afdeling Psychiatrie

Medicijnengebruik op de afdeling Psychiatrie Medicijnengebruik op de afdeling Psychiatrie Albert Schweitzer ziekenhuis mei 2015 pavo 0578 Inleiding U bent opgenomen op de afdeling Psychiatrie. Het kan zijn dat u thuis al medicijnen gebruikte. De

Nadere informatie

Welkom in Meander Medisch Centrum. Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014

Welkom in Meander Medisch Centrum. Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014 Welkom in Meander Medisch Centrum Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014 Indolent non Hodgkin lymfoom en chronischlymfatischeleukemie Van oorzaaktot (nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Prednis(ol)on. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Informatiefolder. N-ICC folder PRED uitgave november 2014

Prednis(ol)on. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Informatiefolder. N-ICC folder PRED uitgave november 2014 Prednis(ol)on bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Informatiefolder N-ICC folder PRED uitgave november 2014 Deze folder is tot stand gekomen door samenwerkende IBD verpleegkundigen en MDL artsen

Nadere informatie

Bumetanide 2 mg PCH, tabletten 2 mg bumetanide

Bumetanide 2 mg PCH, tabletten 2 mg bumetanide 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Bumetanide 2 mg PCH, 2 mg bumetanide Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke

Nadere informatie

Behandeling met Bisfosfonaat bij kanker

Behandeling met Bisfosfonaat bij kanker Behandeling met Bisfosfonaat bij kanker Inleiding Samen met uw arts heeft u besloten dat u wordt behandeld met een Bisfosfonaat per infuus of tablet. Een Bisfosfonaat wordt voorgeschreven om de botten

Nadere informatie

Azathioprine (Imuran) bij kinderen bij de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en auto-immuun hepatitis

Azathioprine (Imuran) bij kinderen bij de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en auto-immuun hepatitis Azathioprine (Imuran) bij kinderen bij de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en auto-immuun hepatitis In overleg met de behandelend arts is besloten dat uw kind het medicijn Azathioprine gaat gebruiken.

Nadere informatie

Lithium. Mondriaan. voor oudere patiënten die lithium gebruiken. Ouderen. voor geestelijke gezondheid

Lithium. Mondriaan. voor oudere patiënten die lithium gebruiken. Ouderen. voor geestelijke gezondheid Lithium voor oudere patiënten die lithium gebruiken Ouderen Mondriaan voor geestelijke gezondheid Ouderen Lithiumgebruik Voorwoord Uw behandelaar heeft u het medicament lithium voorgeschreven. In deze

Nadere informatie

Leustatin concentraat voor infusievloeistof 1 mg/ml cladribine

Leustatin concentraat voor infusievloeistof 1 mg/ml cladribine BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT Leustatin concentraat voor infusievloeistof 1 mg/ml cladribine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

een bepaalde ziekte, zoals een darmontsteking, het prikkelbare darmsyndroom (IBS), diabetes of een kwaadaardige aandoening.

een bepaalde ziekte, zoals een darmontsteking, het prikkelbare darmsyndroom (IBS), diabetes of een kwaadaardige aandoening. Verstopping Regelmatig ontlasting hebben, is voor veel mensen een teken van goede gezondheid. De regelmaat verschilt van mens tot mens: de een heeft drie keer per dag ontlasting, de ander drie keer per

Nadere informatie

Reumatologie. Patiënteninformatie. Leflunomide. Bij reumatische aandoeningen. Slingeland Ziekenhuis

Reumatologie. Patiënteninformatie. Leflunomide. Bij reumatische aandoeningen. Slingeland Ziekenhuis Reumatologie Leflunomide i Patiënteninformatie Bij reumatische aandoeningen Slingeland Ziekenhuis Algemeen In deze folder kunt u lezen over het medicijn Leflunomide en waar u op moet letten wanneer u het

Nadere informatie

Prednison bij ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum

Prednison bij ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum Prednison bij ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum Beter voor elkaar Inleiding De maag-darm-leverarts (MDL-arts) heeft samen met u besloten om u te behandelen met Prednison. In deze

Nadere informatie

Onderwerp: Maag-, darm- en leverziekten. Azathioprine bij IBD

Onderwerp: Maag-, darm- en leverziekten. Azathioprine bij IBD Afdeling: Onderwerp: Maag-, darm- en leverziekten bij IBD Inleiding De maag-darm-leverarts (MDL-arts) heeft samen met u besloten om u te behandelen met azathioprine. In deze folder krijgt u informatie

Nadere informatie

Last van verstopping?

Last van verstopping? Last van verstopping? Wat kunt u er zelf aan doen en waar moet u voor oppassen? www.drogistensite.nl De drogist heeft er gezond verstand van 1 VERSTOPPING - wat kunt u er zelf aan doen en waar moet u voor

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Afinitor SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Afinitor SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Afinitor Patiënteninformatie doelgerichte therapie In het kader van uw behandeling voor nierkanker heeft uw arts het geneesmiddel Afinitor voorgeschreven.

Nadere informatie

Om deze geneesmiddelen juist te gebruiken is het belangrijk, dat u er een aantal dingen over weet. Lees ook de bijsluiter van de apotheek.

Om deze geneesmiddelen juist te gebruiken is het belangrijk, dat u er een aantal dingen over weet. Lees ook de bijsluiter van de apotheek. 6Thioguanine of 6TG 6THIOGUANINE OF 6TG Uw maag-darm-leverarts heeft in overleg met u besloten u te gaan behandelen met het middel 6 Thioguanine of 6TG. Dit geneesmiddel dient ter behandeling van de ziekte

Nadere informatie

GLIBENCLAMIDE 5 PCH tabletten. MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS Datum : 27 september 2013 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1

GLIBENCLAMIDE 5 PCH tabletten. MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS Datum : 27 september 2013 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Glibenclamide 5 PCH, 5 mg Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Informatie over lithium

Informatie over lithium Informatie over lithium Afdeling Psychiatrie Uw arts heeft u het middel... voorgeschreven. In deze folder krijgt u informatie over de werking en bijwerking van het medicijn. Wanneer moet u uw geneesmiddel

Nadere informatie

10 tips voor een veilig geneesmiddelengebruik. 18 november 2013 az Sint-Blasius Dendermonde Meer info? info@azsintblasius.be

10 tips voor een veilig geneesmiddelengebruik. 18 november 2013 az Sint-Blasius Dendermonde Meer info? info@azsintblasius.be 10 tips voor een veilig geneesmiddelengebruik 18 november 2013 az Sint-Blasius Dendermonde Meer info? info@azsintblasius.be Als je ziek bent of ouder wordt moet je vaak verschillende geneesmiddelen innemen.

Nadere informatie

MDL. Prednis(ol)on. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

MDL. Prednis(ol)on. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa MDL Prednis(ol)on bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Inhoudsopgave Algemeen 4 Werking 4 Gebruik 5 Bijwerkingen 5 Stoppen met Predni(so)lon 7 Interactie met andere geneesmiddelen 8 Vaccinaties

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS MIDRO 60 g / 80 g poeder voor oraal gebruik 60 g Sennae folium (sennablad) per 80 g Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Methotrexaat Voorgeschreven door de reumatoloog

Patiënteninformatie. Methotrexaat Voorgeschreven door de reumatoloog Patiënteninformatie Methotrexaat Voorgeschreven door de reumatoloog 2 Inhoud Inleiding... 4 Werking van MTX... 4 Het gebruik van MTX... 5 Tabletten... 5 Injecties... 5 Bijwerkingen... 5 Controle... 6 Wat

Nadere informatie

BISACODYL LAXEERTABLETTEN APOTEX 5 mg Module 1.3.1 RVG 52273 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER

BISACODYL LAXEERTABLETTEN APOTEX 5 mg Module 1.3.1 RVG 52273 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER BISACODYL LAXEERTABLETTEN APOTEX 5 mg Module 1.3.1 RVG 52273 PIL Version 2014_04 Page 1 of 6 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER BISACODYL LAXEERTABLETTEN APOTEX 5 MG, maagsapresistente tabletten

Nadere informatie

Bijwerkingen en kwaliteit van leven tijdens behandeling met Tyrosine Kinase Remmers en Immunotherapie

Bijwerkingen en kwaliteit van leven tijdens behandeling met Tyrosine Kinase Remmers en Immunotherapie Bijwerkingen en kwaliteit van leven tijdens behandeling met Tyrosine Kinase Remmers en Immunotherapie Marion Zimmerman Verpleegkundig specialist longkanker Onderwerpen Tki s, Immunotherpie, voor wie? Bijwerkingen

Nadere informatie

27 mai 2014. VSM Belgium bvba Rodizen, PIL-NL 1(5) Bijsluiter: informatie voor de Patiënt

27 mai 2014. VSM Belgium bvba Rodizen, PIL-NL 1(5) Bijsluiter: informatie voor de Patiënt 1(5) Bijsluiter: informatie voor de Patiënt 2(5) Rodizen, filmomhulde tabletten Gedroogde Rhodiola rosea wortelextract (1.5 5 : 1) (WS 1375). Extractiemiddel: 60% ethanol (g/g) Lees goed de hele bijsluiter

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Burinex 0,5 mg/ml, oplossing voor injectie Bumetanide Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. - Bewaar

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Dulcolax maagsapresistente tabletten 5 mg Bisacodyl

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Dulcolax maagsapresistente tabletten 5 mg Bisacodyl BIJSLUITER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Dulcolax maagsapresistente tabletten 5 mg Bisacodyl Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken, want er staat belangrijke

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Dulcodruppels, druppelvloeistof 7,5 mg/ml, druppels voor oraal gebruik Natriumpicosulfaat monohydraat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Dulcodruppels, druppelvloeistof 7,5 mg/ml, druppels voor oraal gebruik Natriumpicosulfaat monohydraat BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Dulcodruppels, druppelvloeistof 7,5 mg/ml, druppels voor oraal gebruik Natriumpicosulfaat monohydraat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat

Nadere informatie

Behandeling van Hepatitis C

Behandeling van Hepatitis C Behandeling van Hepatitis C MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Inleiding Uw behandelend arts heeft bij u Hepatitis C geconstateerd. De MDL-verpleegkundige gaat u begeleiden bij het behandelen

Nadere informatie

I n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n

I n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n U N I V E R S I T A I R E Z I E K E N H U I Z E N L E U V E N I n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n Pijnstillers Dienst Traumatologie Eenheid 456-457 Tel. 016 34 45 60 De dienst is bereikbaar via

Nadere informatie

BIJSLUITER. BIbv pagina 1 van 6 Dulcodruppels PIL 1502

BIJSLUITER. BIbv pagina 1 van 6 Dulcodruppels PIL 1502 BIJSLUITER BIbv pagina 1 van 6 Dulcodruppels PIL 1502 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Dulcodruppels, druppelvloeistof 7,5 mg/ml, druppels voor oraal gebruik natriumpicosulfaat monohydraat Lees

Nadere informatie

Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016. Triumeq. Starten met. Patiënteninformatie

Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016. Triumeq. Starten met. Patiënteninformatie Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016 Starten met Triumeq Patiënteninformatie Vooraf U krijgt deze folder omdat u Triumeq gaat gebruiken om hiv te remmen. In deze folder vindt u de belangrijkste

Nadere informatie

BIJSLUITER. NEBIVOLOL 2,5 mg tablet

BIJSLUITER. NEBIVOLOL 2,5 mg tablet BIJSLUITER NEBIVOLOL 2,5 mg tablet Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft u hem

Nadere informatie

Geneesmiddelenallergie

Geneesmiddelenallergie Geneesmiddelenallergie Geneesmiddelovergevoeligheid Uw arts heeft u verwezen naar de polikliniek van de allergoloog omdat u mogelijk klachten heeft gekregen als het gevolg van medicatiegebruik. In deze

Nadere informatie

PILLENCOCKTAILS: HARTVEROVEREND. Aspecten van geneesmiddelen bij atriumfibrilleren

PILLENCOCKTAILS: HARTVEROVEREND. Aspecten van geneesmiddelen bij atriumfibrilleren PILLENCOCKTAILS: HARTVEROVEREND Aspecten van geneesmiddelen bij atriumfibrilleren INHOUD Presentatie (20-25 minuten) Inleiding Medicamenteuze behandeling atriumfibrilleren Geneesmiddelgroepen Bijwerkingen

Nadere informatie

Behandeling met methotrexaat (MTX) bij sarcoïdose

Behandeling met methotrexaat (MTX) bij sarcoïdose LONGGENEESKUNDE Behandeling met methotrexaat (MTX) bij sarcoïdose BEHANDELING Behandeling met methotrexaat (MTX) bij sarcoïdose U heeft in overleg met uw behandelend arts besloten dat u het medicijn methotrexaat

Nadere informatie

FUMARATENTHERAPIE BIJ PSORIASIS

FUMARATENTHERAPIE BIJ PSORIASIS FUMARATENTHERAPIE BIJ PSORIASIS 819 Inleiding In overleg met uw behandeld dermatoloog heeft u besloten te starten met Fumaraat/Psorinovo (Fumaarzuur) voor de behandeling van psoriasis. Uit onderzoek is

Nadere informatie

Aambeien Helderrood bloed op de ontlasting of op het toiletpapier? Jeuk of pijn aan de anus? Dan kunnen er aambeien in het spel zijn.

Aambeien Helderrood bloed op de ontlasting of op het toiletpapier? Jeuk of pijn aan de anus? Dan kunnen er aambeien in het spel zijn. Aambeien Helderrood bloed op de ontlasting of op het toiletpapier? Jeuk of pijn aan de anus? Dan kunnen er aambeien in het spel zijn. Zolang aambeien aan de binnenkant van de anus zitten, is er niets aan

Nadere informatie

MAAGKLACHTEN SOORTEN MAAGKLACHTEN

MAAGKLACHTEN SOORTEN MAAGKLACHTEN MAAGKLACHTEN Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie genomen of een glaasje te veel gedronken. Maar ook andere factoren kunnen maagklachten

Nadere informatie

Brandend maagzuur en andere maagklachten Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie

Brandend maagzuur en andere maagklachten Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie Brandend maagzuur en andere maagklachten Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie genomen of een glaasje te veel gedronken. Maar ook

Nadere informatie

Dagboek Hartfalen. Thoraxcentrum Dagboek hartfalen

Dagboek Hartfalen. Thoraxcentrum Dagboek hartfalen Dagboek Hartfalen Dit dagboek hartfalen heeft u gedownload op de website van het UMCG (www.umcg.nl). Het dagboek is zowel voor u als voor de betrokken hulpverleners een belangrijk hulpmiddel. Om ervoor

Nadere informatie

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker. Dulcolax maagsapresistente tabletten 5 mg bisacodyl

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker. Dulcolax maagsapresistente tabletten 5 mg bisacodyl BIJSLUITER Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Dulcolax maagsapresistente tabletten 5 mg bisacodyl Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken, want er staat belangrijke

Nadere informatie

Maag-, darm- en leverziekten

Maag-, darm- en leverziekten Afdeling: Onderwerp: Maag-, darm- en leverziekten Prednison bij ziekte van Crohn en Colitis ulcerosa Inleiding De maag-darm-leverarts (MDL-arts) heeft samen met u besloten om u te behandelen met Prednison.

Nadere informatie

Maag-,darm- en leverziekten. Methotrexaat bij ziekte van Crohn en Colitis ulcerosa

Maag-,darm- en leverziekten. Methotrexaat bij ziekte van Crohn en Colitis ulcerosa Afdeling: Onderwerp: Maag-,darm- en leverziekten Methotrexaat bij ziekte van Crohn en Colitis ulcerosa MTX (Methotrexaat) bij IBD (ziekte van Crohn) Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik

Nadere informatie

BIJSLUITER INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Minrin Melt 240 µg, lyophilisaat voor oraal gebruik. Desmopressine-acetaat

BIJSLUITER INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Minrin Melt 240 µg, lyophilisaat voor oraal gebruik. Desmopressine-acetaat BIJSLUITER INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Blz. 1 van 5 Minrin Melt 60 µg, lyophilisaat voor oraal gebruik Minrin Melt 120 µg, lyophilisaat voor oraal gebruik Minrin Melt 240 µg, lyophilisaat voor oraal gebruik

Nadere informatie

Methotrexaat (MTX) bij huidziekten

Methotrexaat (MTX) bij huidziekten Methotrexaat (MTX) bij huidziekten In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten het geneesmiddel Methotrexaat of MTX te gaan gebruiken. In deze folder zal worden uitgelegd wat MTX is en wat de

Nadere informatie

Infobrochure. Chemo. Bijwerkingen en veiligheidsmaatregelen thuis. mensen zorgen voor mensen

Infobrochure. Chemo. Bijwerkingen en veiligheidsmaatregelen thuis. mensen zorgen voor mensen Infobrochure Chemo Bijwerkingen en veiligheidsmaatregelen thuis mensen zorgen voor mensen Mogelijke bijwerkingen en oplossingen Door het geven van de chemo kunnen bijwerkingen zich voordoen. Het is niet

Nadere informatie

Glucobay 50 mg Glucobay 100 mg

Glucobay 50 mg Glucobay 100 mg Bijsluiter Glucobay 1 van 5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Glucobay 50 mg Glucobay 100 mg Werkzaam bestanddeel: acarbose Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik

Nadere informatie

Bijsluiter: Informatie voor de patiënt. Forlax Junior 4 g, poeder voor drank in sachet. Macrogol 4000

Bijsluiter: Informatie voor de patiënt. Forlax Junior 4 g, poeder voor drank in sachet. Macrogol 4000 Bijsluiter: Informatie voor de patiënt Forlax Junior 4 g, poeder voor drank in sachet Macrogol 4000 Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat geven aan uw kind want er staat belangrijke

Nadere informatie

DONACOM 1178 mg poeder voor drank

DONACOM 1178 mg poeder voor drank Bijsluiter: Informatie voor gebruikers DONACOM 1178 mg poeder voor drank Glucosamine Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u. Dit geneesmiddel kan zonder

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Rennie Suikervrij, kauwtabletten 680 mg calciumcarbonaat en 80 mg magnesiumcarbonaat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Rennie Suikervrij, kauwtabletten 680 mg calciumcarbonaat en 80 mg magnesiumcarbonaat BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Rennie Suikervrij, kauwtabletten 680 mg calciumcarbonaat en 80 mg magnesiumcarbonaat Lees deze bijsluiter zorgvuldig door, want het bevat belangrijke informatie

Nadere informatie