Schuilt er een onderzoeker in jou?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Schuilt er een onderzoeker in jou?"

Transcriptie

1 Schuilt er een onderzoeker in jou? Bijlage: Lesdoelen en leerplandoelen INHOUD 1 Eerste kennismaking met Inagro en zijn activiteiten Lesdoelen Leerplandoelen Leerplan wereldoriëntatie (VVKBaO) Leerplan wereldoriëntatie (GO!) Leerplan wereldoriëntatie (OVSG) Zelf op onderzoek Lesdoelen Leerplandoelen Leerplan wereldoriëntatie (VVKBaO) Leerplan wereldoriëntatie (GO!) Leerplan wereldoriëntatie (OVSG) Uitbreidingsmogelijkheid: werkboekje experimentenkit Lesdoelen Leerplandoelen Leerplan wereldoriëntatie (VVKBaO) Leerplan wereldoriëntatie (GO!) Leerplan wereldoriëntatie (OVSG) Water geven, niet vergeten? Lesdoelen Leerplandoelen Leerplan wereldoriëntatie (VVKBaO) Leerplan wereldoriëntatie (GO!)... 9 Leerplan wereldoriëntatie (OVSG) Op bedrijfsbezoek bij Inagro Presentatie en evaluatie Lesdoelen Leerplandoelen Leerplan mediaopvoeding (VVBKaO)... 11

2 6.2.2 Leerplan wereldoriëntatie (VVKBaO) Leerplan muzische vorming Domein Media (GO!) Leerplan wereldoriëntatie (GO!) Ontwikkelingsplan ICT (OVSG) Leerplan wereldoriëntatie (OVSG) SCHUILT ER EEN ONDERZOEKER IN JOU? Lesdoelen & Leerplandoelen 2

3 1 EERSTE KENNISMAKING MET INAGRO EN ZIJN ACTIVITEITEN Timing: 175 minuten 1.1 Lesdoelen De leerlingen formuleren een onderzoeksvraag i.v.m. de mogelijke functies van een serre. De leerlingen verwoorden een hypothese die aansluit bij hun onderzoeksvraag. De leerlingen maken een proefopstelling om hun hypothese af te toetsen. De leerlingen maken zelf meetinstrumenten: een thermometer en een windmolen. De leerlingen voeren een meting uit, om hun hypothese af te toetsen. De leerlingen trekken een conclusie uit het gevoerde onderzoek. 1.2 Leerplandoelen Leerplan wereldoriëntatie (VVKBaO) Overkoepelende doelen Kinderen werken samen. Kinderen durven en kunnen een probleem aanpakken. Kinderen kunnen nauwkeurig waarnemen met al hun zintuigen. Kinderen kunnen vragen stellen waarvan de antwoorden onderzoekbaar of opzoekbaar zijn. Kinderen kunnen uit een aantal vaststellingen zelf conclusies trekken. Levensonderhoud Kinderen beseffen dat samenwerking met anderen nodig is om een aantal arbeidstaken zo goed mogelijk te kunnen verrichten. Kinderen kunnen zeggen aan welke eisen een bestaande constructie en een constructie die ze zelf willen maken of gebruiken, moet voldoen. Kinderen kunnen in concrete ervaringen stappen van het technisch proces herkennen (het probleem stellen, oplossingen ontwikkelen, maken, in gebruik nemen, evalueren) Leerplan wereldoriëntatie (GO!) Mens en maatschappij Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. Aangeven dat er binnen de eigen groep afspraken nodig zijn. Natuur SCHUILT ER EEN ONDERZOEKER IN JOU? Lesdoelen & Leerplandoelen 3

4 Gericht waarnemen met alle zintuigen en die waarnemingen op een systematische wijze noteren. Onder begeleiding, minstens één natuurlijk verschijnsel dat ze waarnemen via een eenvoudig onderzoek toetsen aan een hypothese. Een explorerende en experimentele aanpak tonen om meer te weten te komen over techniek. Van veel voorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen de specifieke functie van verschillende onderdelen onderzoeken en verwoorden via hanteren, monteren en demonteren. Van veel voorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen de stappen van het technische proces herkennen in concrete ervaringen. Een probleem, ontstaan vanuit een behoefte, technisch oplossen door verschillende stappen van het technisch proces te doorlopen. Voor een technisch systeem dat ze willen ontwerpen rekening houden met aangereikte criteria. Een eenvoudige werktekening of handleiding stap voor stap uitvoeren Leerplan wereldoriëntatie (OVSG) Mens in de basisschool De leerlingen begrijpen dat samenwerken noodzakelijk kan zijn om een bepaald doel te bereiken. De leerlingen kennen en begrijpen omgangsvormen, leefregels en afspraken die van belang zijn voor het samenleven in een groep. De leerlingen kunnen de verantwoordelijkheid van een groepstaak op zich nemen. De leerlingen tonen een openheid om met iedereen samen te werken en samen te spelen. De leerlingen kunnen regels en een taakverdeling zelfstandig afspreken met het oog op een vlotte groepswerking bij een spel of taak. Natuur De leerlingen tonen een explorerende en experimentele aanpak om meer te weten te komen over de natuur en het milieu. De leerlingen nemen gericht waar met al hun zintuigen. De leerlingen noteren hun waarnemingen op een systematische wijze. De leerlingen kunnen onder begeleiding een natuurlijk verschijnsel dat ze waarnemen via een eenvoudig onderzoek toetsen aan een hypothese. De leerlingen ontdekken al explorerend en experimenterend op welke natuurkundige verschijnselen een technische realisatie gebaseerd is. De leerlingen onderzoeken specifieke functies van onderdelen bij eenvoudige technische realisaties door middel van hanteren, monteren of demonteren. De leerlingen zien in dat elk onderdeel van een eenvoudige technische realisatie een specifieke functie heeft. De leerlingen herkennen in concrete ervaringen de stappen van het technisch proces (probleemstelling, ontwerpen, maken, in gebruik nemen, evalueren). De leerlingen voeren een eenvoudige werktekening of handleiding stap voor stap uit. SCHUILT ER EEN ONDERZOEKER IN JOU? Lesdoelen & Leerplandoelen 4

5 2 ZELF OP ONDERZOEK Timing: 100 minuten 2.1 Lesdoelen De leerlingen formuleren een onderzoeksvraag die hen antwoord biedt op de vraag: Wat heeft een plant nodig om te groeien? De leerlingen verwoorden een hypothese die aansluit bij hun onderzoeksvraag. De leerlingen maken een proefopstelling om hun hypothese aan af te toetsen. De leerlingen voeren een meting uit, om hun hypothese aan af te toetsen. De leerlingen trekken een conclusie uit het gevoerde onderzoek. 2.2 Leerplandoelen Leerplan wereldoriëntatie (VVKBaO) Overkoepelende doelen Kinderen werken samen. Kinderen durven en kunnen een probleem aanpakken. Kinderen kunnen nauwkeurig waarnemen met al hun zintuigen. Kinderen kunnen vragen stellen waarvan de antwoorden onderzoekbaar of opzoekbaar zijn. Kinderen kunnen uit een aantal vaststellingen zelf conclusies trekken. Levensonderhoud Kinderen beseffen dat samenwerking met anderen nodig is om een aantal arbeidstaken zo goed mogelijk te kunnen verrichten. Kinderen kunnen zeggen aan welke eisen een bestaande constructie en een constructie die ze zelf willen maken of gebruiken, moet voldoen. Kinderen kunnen in concrete ervaringen stappen van het technisch proces herkennen (het probleem stellen, oplossingen ontwikkelen, maken, in gebruik nemen, evalueren). Natuur Kinderen zien in dat mensen, dieren of planten op een eigen manier trachten in leven te blijven. Kinderen zien in dat organismen aangepast zijn aan een leefwijze in een bepaald milieu Leerplan wereldoriëntatie (GO!) Mens en maatschappij Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. Aangeven dat er binnen de eigen groep afspraken nodig zijn. SCHUILT ER EEN ONDERZOEKER IN JOU? Lesdoelen & Leerplandoelen 5

6 Leerplandoelstellingen Natuur Gericht waarnemen met alle zintuigen en die waarnemingen op een systematische wijze noteren. Onder begeleiding, minstens één natuurlijk verschijnsel dat ze waarnemen via een eenvoudig onderzoek toetsen aan een hypothese. Aangeven dat planten beter groeien als ze gewied, bemest, worden. Proefondervindelijk vaststellen dat een plant water, lucht, licht, een geschikte temperatuur en voedingsstoffen nodig heeft om te kiemen en te groeien. Bij de verzorging van planten nagaan of de voorwaarden inzake voedingsstoffen, water, lucht, licht, beschutting, temperatuur, vervuld zijn. Leerplandoelstellingen Een explorerende en experimentele aanpak tonen om meer te weten te komen over techniek. Van veel voorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen de specifieke functie van verschillende onderdelen onderzoeken en verwoorden via hanteren, monteren en demonteren. Van veel voorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen de stappen van het technische proces herkennen in concrete ervaringen. Een probleem, ontstaan vanuit een behoefte, technisch oplossen door verschillende stappen van het technisch proces te doorlopen Leerplan wereldoriëntatie (OVSG) Mens in de basisschool De leerlingen begrijpen dat samenwerken noodzakelijk kan zijn om een bepaald doel te bereiken. De leerlingen kennen en begrijpen omgangsvormen, leefregels en afspraken die van belang zijn voor het samenleven in een groep. De leerlingen kunnen de verantwoordelijkheid van een groepstaak op zich nemen. De leerlingen tonen een openheid om met iedereen samen te werken en samen te spelen. De leerlingen kunnen regels en een taakverdeling zelfstandig afspreken met het oog op een vlotte groepswerking bij een spel of taak. Natuur De leerlingen tonen een explorerende en experimentele aanpak om meer te weten te komen over de natuur en het milieu. De leerlingen nemen gericht waar met al hun zintuigen. De leerlingen noteren hun waarnemingen op een systematische wijze. De leerlingen kunnen onder begeleiding een natuurlijk verschijnsel dat ze waarnemen via een eenvoudig onderzoek toetsen aan een hypothese. De leerlingen weten dat planten water en voedsel; lucht, licht en warmte nodig hebben. De leerlingen ontdekken al explorerend en experimenterend op welke natuurkundige verschijnselen een technische realisatie gebaseerd is. De leerlingen onderzoeken specifieke functies van onderdelen bij eenvoudige technische realisaties door middel van hanteren, monteren of demonteren. SCHUILT ER EEN ONDERZOEKER IN JOU? Lesdoelen & Leerplandoelen 6

7 De leerlingen herkennen in concrete ervaringen de stappen van het technisch proces (probleemstelling, ontwerpen, maken, in gebruik nemen, evalueren). 3 UITBREIDINGSMOGELIJKHEID: WERKBOEKJE EXPERIMENTENKIT Timing: minimum 75 minuten 3.1 Lesdoelen De leerlingen verwoorden een hypothese die aansluit bij de onderzoeksvraag. De leerlingen maken een proefopstelling om hun hypothese aan af te toetsen. De leerlingen voeren een meting uit, om hun hypothese aan af te toetsen. De leerlingen trekken een conclusie uit het gevoerde onderzoek. 3.2 Leerplandoelen Leerplan wereldoriëntatie (VVKBaO) Overkoepelende doelen Kinderen werken samen. Kinderen durven en kunnen een probleem aanpakken. Kinderen kunnen nauwkeurig waarnemen met al hun zintuigen. Kinderen kunnen vragen stellen waarvan de antwoorden onderzoekbaar of opzoekbaar zijn. Kinderen kunnen uit een aantal vaststellingen zelf conclusies trekken. Levensonderhoud Kinderen beseffen dat samenwerking met anderen nodig is om een aantal arbeidstaken zo goed mogelijk te kunnen verrichten. Kinderen kunnen zeggen aan welke eisen een bestaande constructie en een constructie die ze zelf willen maken of gebruiken, moet voldoen. Kinderen kunnen in concrete ervaringen stappen van het technisch proces herkennen (het probleem stellen, oplossingen ontwikkelen, maken, in gebruik nemen, evalueren). Natuur Kinderen zien in dat mensen, dieren of planten op een eigen manier trachten in leven te blijven. Kinderen zien in dat organismen aangepast zijn aan een leefwijze in een bepaald milieu Leerplan wereldoriëntatie (GO!) Leerplandoelstellingen Mens en maatschappij Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. SCHUILT ER EEN ONDERZOEKER IN JOU? Lesdoelen & Leerplandoelen 7

8 Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. Aangeven dat er binnen de eigen groep afspraken nodig zijn. Leerplandoelstellingen Natuur Gericht waarnemen met alle zintuigen en die waarnemingen op een systematische wijze noteren. Onder begeleiding, minstens één natuurlijk verschijnsel dat ze waarnemen via een eenvoudig onderzoek toetsen aan een hypothese. Aangeven dat planten beter groeien als ze gewied, bemest, worden. Proefondervindelijk vaststellen dat een plant water, lucht, licht, een geschikte temperatuur en voedingsstoffen nodig heeft om te kiemen en te groeien. Bij de verzorging van planten nagaan of de voorwaarden inzake voedingsstoffen, water, lucht, licht, beschutting, temperatuur, vervuld zijn. Leerplandoelstellingen Een explorerende en experimentele aanpak tonen om meer te weten te komen over techniek. Een probleem, ontstaan vanuit een behoefte, technisch oplossen door verschillende stappen van het technisch proces te doorlopen Leerplan wereldoriëntatie (OVSG) Mens in de basisschool De leerlingen begrijpen dat samenwerken noodzakelijk kan zijn om een bepaald doel te bereiken. De leerlingen kennen en begrijpen omgangsvormen, leefregels en afspraken die van belang zijn voor het samenleven in een groep. De leerlingen kunnen de verantwoordelijkheid van een groepstaak op zich nemen. De leerlingen tonen een openheid om met iedereen samen te werken en samen te spelen. De leerlingen kunnen regels en een taakverdeling zelfstandig afspreken met het oog op een vlotte groepswerking bij een spel of taak. Natuur De leerlingen tonen een explorerende en experimentele aanpak om meer te weten te komen over de natuur en het milieu. De leerlingen nemen gericht waar met al hun zintuigen De leerlingen noteren hun waarnemingen op een systematische wijze. De leerlingen kunnen onder begeleiding een natuurlijk verschijnsel dat ze waarnemen via een eenvoudig onderzoek toetsen aan een hypothese. De leerlingen weten dat planten water en voedsel; lucht, licht en warmte nodig hebben. De leerlingen ontdekken al explorerend en experimenterend op welke natuurkundige verschijnselen een technische realisatie gebaseerd is. De leerlingen onderzoeken specifieke functies van onderdelen bij eenvoudige technische realisaties door middel van hanteren, monteren of demonteren. De leerlingen herkennen in concrete ervaringen de stappen van het technisch proces (probleemstelling, ontwerpen, maken, in gebruik nemen, evalueren). SCHUILT ER EEN ONDERZOEKER IN JOU? Lesdoelen & Leerplandoelen 8

9 4 WATER GEVEN, NIET VERGETEN? Timing: 50 minuten 4.1 Lesdoelen De leerlingen tekenen een ontwerp voor een automatische bevochtiging voor planten. De leerlingen maken hun zelfgemaakte ontwerp. De leerlingen sturen hun ontwerp bij na de evaluatie/analyse van bepaalde tekortkomingen/problemen. 4.2 Leerplandoelen Leerplan wereldoriëntatie (VVKBaO) Overkoepelende doelen Kinderen werken samen. Kinderen durven en kunnen een probleem aanpakken. Kinderen kunnen nauwkeurig waarnemen met al hun zintuigen. Kinderen kunnen vragen stellen waarvan de antwoorden onderzoekbaar of opzoekbaar zijn. Kinderen kunnen uit een aantal vaststellingen zelf conclusies trekken. Levensonderhoud Kinderen beseffen dat samenwerking met anderen nodig is om een aantal arbeidstaken zo goed mogelijk te kunnen verrichten. Kinderen kunnen zeggen aan welke eisen een bestaande constructie en een constructie die ze zelf willen maken of gebruiken, moet voldoen. Kinderen kunnen in concrete ervaringen stappen van het technisch proces herkennen (het probleem stellen, oplossingen ontwikkelen, maken, in gebruik nemen, evalueren) Leerplan wereldoriëntatie (GO!) Mens en maatschappij Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. Aangeven dat er binnen de eigen groep afspraken nodig zijn. Bij een technisch probleem creatieve oplossingen bedenken en toelichten. Van veel voorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen illustreren hoe ze onder meer gebaseerd zijn op de kennis van eigenschappen van materialen en/of over natuurlijke verschijnselen en/of over technische principes. SCHUILT ER EEN ONDERZOEKER IN JOU? Lesdoelen & Leerplandoelen 9

10 Van veel voorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen onderzoeken hoe het komt dat ze niet of slecht functioneren. Van veel voorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen de stappen van het technische proces herkennen in concrete ervaringen. hanteren Technische systemen maken. Leerplan wereldoriëntatie (OVSG) Mens in de basisschool De leerlingen begrijpen dat samenwerken noodzakelijk kan zijn om een bepaald doel te bereiken. De leerlingen kennen en begrijpen omgangsvormen, leefregels en afspraken die van belang zijn voor het samenleven in een groep. De leerlingen kunnen de verantwoordelijkheid van een groepstaak op zich nemen. De leerlingen tonen een openheid om met iedereen samen te werken en samen te spelen. De leerlingen kunnen regels en een taakverdeling zelfstandig afspreken met het oog op een vlotte groepswerking bij een spel of taak. De leerlingen illustreren hoe technische realisaties onder meer gebaseerd zijn op kennis over eigenschappen van materialen of op kennis over natuurkundige verschijnselen. De leerlingen onderzoeken specifieke functies van onderdelen bij eenvoudige technische realisaties door middel van hanteren, monteren of demonteren. De leerlingen zien in dat elk onderdeel van een eenvoudige technische realisatie een specifieke functie heeft. De leerlingen onderzoeken hoe het komt dat een door hen gebruikte technische realisatie niet of slecht functioneert. De leerlingen weten dat natuurkundige verschijnselen en eigenschappen van materialen de keuzes bij het ontwerpen van een technische realisatie mee bepalen. De leerlingen herkennen in concrete ervaringen de stappen van het technisch proces (probleemstelling, ontwerpen, maken, in gebruik nemen, evalueren). Leerlijn 2: techniek hanteren: gebruiken, maken, ontwerpen, in gebruik nemen en evalueren. 5 OP BEDRIJFSBEZOEK BIJ INAGRO 6 PRESENTATIE EN EVALUATIE Timing: 100 minuten 6.1 Lesdoelen De leerlingen geven hun onderzoeksproces weer in een PowerPoint (onderzoeksvraag, hypothese, proefopstelling, metingen/resultaten, conclusie). De leerlingen geven een voorstelling waarin ze hun onderzoeksproces duiden, met behulp van een PowerPointpresentatie. SCHUILT ER EEN ONDERZOEKER IN JOU? Lesdoelen & Leerplandoelen 10

11 6.2 Leerplandoelen Leerplan mediaopvoeding (VVBKaO) Mediageletterdheid De mogelijkheden van de media(talen) ontdekken om eigen ideeën, gevoelens, gebeurtenissen en informatie vorm te geven en te verwerken. Technische en instrumentele mediacompetentie De mogelijkheden van voor hen bedoelde mediamiddelen ontdekken. Voor hen bedoelde mediamiddelen creatief kunnen aanwenden. Technische vaardigheid ontwikkelen bij het gebruik van voor hen toegankelijke mediamiddelen Leerplan wereldoriëntatie (VVKBaO) Overkoepelende doelen Kinderen werken samen. Kinderen kunnen uit een aantal vaststellingen zelf conclusies trekken. Kinderen kunnen in concrete ervaringen stappen van het technisch proces herkennen (het probleem stellen, oplossingen ontwikkelen, maken, in gebruik nemen, evalueren) Leerplan muzische vorming Domein Media (GO!) De leerlingen kunnen soorten van eenvoudige hedendaagse audiovisuele opnamen en weergavetoestellen (informatiedragers) aanwijzen, benoemen en creatief bedienen. De leerlingen kunnen vertrouwen op hun eigen expressiemogelijkheden en durven hun creatieve uitingen tonen Leerplan wereldoriëntatie (GO!) Mens en maatschappij Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. Van veel voorkomende en zelf vak gebruikte technische systemen de stappen van het technische proces herkennen in concrete ervaringen. Zelf gerealiseerde systemen en werkwijzen met elkaar vergelijken en beoordelen. Bijkomende ideeën en criteria voor het gemaakte technisch systeem formuleren naar aanleiding van evaluatie Ontwikkelingsplan ICT (OVSG) CT-Competentie 3: SCHUILT ER EEN ONDERZOEKER IN JOU? Lesdoelen & Leerplandoelen 11

12 de leerlingen kunnen ICT gebruiken om eigen ideeën creatief vorm te geven. De leerlingen kunnen bepalen welke vorm (beeld, tekst, geluid) relevant is om hun ideeën creatief vorm te geven. De leerlingen kunnen voor hen geschikte presentatieprogramma s gebruiken. De leerlingen kunnen zelf materialen ontwerpen om hun ideeën vorm te geven. ICT-Competentie 4: de leerlingen kunnen ICT gebruiken bij het voorstellen van informatie aan anderen. De leerlingen kunnen op hun niveau gebruikmaken van ICT bij het voorstellen van digitale informatie aan anderen. De leerlingen kunnen tekst en/of beeld en/of geluid integreren (combineren) bij het voorstellen Leerplan wereldoriëntatie (OVSG) Mens in de basisschool De leerlingen begrijpen dat samenwerken noodzakelijk kan zijn om een bepaald doel te bereiken. De leerlingen kennen en begrijpen omgangsvormen, leefregels en afspraken die van belang zijn voor het samenleven in een groep. De leerlingen kunnen de verantwoordelijkheid van een groepstaak op zich nemen. De leerlingen tonen een openheid om met iedereen samen te werken en samen te spelen. De leerlingen kunnen regels en een taakverdeling zelfstandig afspreken met het oog op een vlotte groepswerking bij een spel of taak. De leerlingen reflecteren op hun werkwijze en sturen deze eventueel bij. De leerlingen vergelijken werkwijzen en formuleren een oordeel aan de hand van criteria, bv efficiëntie, nauwkeurigheid, De leerlingen zien het belang in van techniek voor hun dagelijks leven. SCHUILT ER EEN ONDERZOEKER IN JOU? Lesdoelen & Leerplandoelen 12

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek 1 kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en ontwikkelingsdoelen techniek 2 Ontwikkelingsdoelen techniek Kleuteronderwijs De kleuters kunnen 2.1

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist)

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Klas: 3 e graad basisonderwijs Leervak: WO Technologie - Maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren

Nadere informatie

EINDTERMENTABEL OVERZICHT. Flos en Bros werkboekjes. x x. x x x x x. x x x. Werkboekje blz e Leerjaar 6 e Leerjaar

EINDTERMENTABEL OVERZICHT. Flos en Bros werkboekjes. x x. x x x x x. x x x. Werkboekje blz e Leerjaar 6 e Leerjaar 5 e Leerjaar 6 e Leerjaar EINDTERMENTABEL OVERZICHT Flos en Bros werkboekjes Tandenmuzeum De mondgazt Dagboek v/e tandenborstel Gezonde start in de mond - Suiker Verzin een supersmoes Tanden de wereld

Nadere informatie

Leerlingen hebben een introductie les gekregen rond Scratch. De leerlingen kunnen hulp vragen en zich laten helpen.

Leerlingen hebben een introductie les gekregen rond Scratch. De leerlingen kunnen hulp vragen en zich laten helpen. Onderwerp Voorkennis Leerlingen lossen eenvoudige opdrachten op om meer inzicht te krijgen in de mogelijkheden van Scratch. Leerlingen hebben een introductie les gekregen rond Scratch. WO 2.7 In concrete

Nadere informatie

Kunnen ICT gebruiken om eigen ideeën creatief vorm te geven. De leerlingen kunnen hulp vragen en zich laten helpen.

Kunnen ICT gebruiken om eigen ideeën creatief vorm te geven. De leerlingen kunnen hulp vragen en zich laten helpen. Onderwerp Voorkennis Leerlingen maken grotere projecten in Scratch. Ze moeten creatief zijn om problemen op te lossen en hun project vorm te geven. Leerlingen kregen een introductie les en hebben reeds

Nadere informatie

Klasbezoek bibliotheek 2de-3de kleuter

Klasbezoek bibliotheek 2de-3de kleuter Klasbezoek bibliotheek 2de-3de kleuter De bib is een bos. In groep volgen we een spoor van blaadjes langs verschillende plaatsen in de bib. We leren het reglement kennen en aan de hand van voorwerpen ontdekken

Nadere informatie

Eindtermen en leerdoelen WO

Eindtermen en leerdoelen WO Eindtermen en leerdoelen WO 1. Eindtermen In functie van gezondheidsopvoeding beoogt het project te werken aan verscheidene eindtermen: Eindtermen wereldoriëntatie (geldig vanaf 01/09/2010) Wereldoriëntatie

Nadere informatie

Leerplan GO! Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen

Leerplan GO! Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen 2014 2015 Leerplan GO! Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen THOMAS MORE KEMPEN VORSELAAR INHOUDSOPGAVE 1 Wereldoriëntatie...

Nadere informatie

Onderwerp. VVKBaO. Leerlingen maken een account, krijgen een rondleiding door Scratch en verkennen het programma.

Onderwerp. VVKBaO. Leerlingen maken een account, krijgen een rondleiding door Scratch en verkennen het programma. Onderwerp Leerlingen maken een account, krijgen een rondleiding door Scratch en verkennen het programma. WO 2.13 een eenvoudige werktekening of handleiding stap voor stap uitvoeren; ICT 1 Hebben een positieve

Nadere informatie

Onderwerp. Voorkennis. VVKBaO WIS DO 8 In wiskundige situaties samenwerken en communiceren met anderen

Onderwerp. Voorkennis. VVKBaO WIS DO 8 In wiskundige situaties samenwerken en communiceren met anderen Onderwerp Voorkennis Leerlingen leren samenwerken om fouten in programma s op te sporen en om het programma bij te sturen. Ze leren kritisch kijken naar andere Scratch projecten. Leerlingen hebben een

Nadere informatie

Onderwerp. VVKBaO. Het verloop van een sessie Scratch Junior.

Onderwerp. VVKBaO. Het verloop van een sessie Scratch Junior. Onderwerp Het verloop van een sessie Scratch Junior. ICT 1 Hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken om hen te ondersteunen bij het leren. ICT 2 Gebruiken ICT op een veilige,

Nadere informatie

DOELSTELLINGEN BUURT IN ZICHT

DOELSTELLINGEN BUURT IN ZICHT DOELSTELLINGEN BUURT IN ZICHT GEKOPPELD AAN DE EINDTERMEN 3 DE GRAAD BASISONDERWIJS Voor het bepalen van de doelstellingen hebben we ons gebaseerd op de eindtermen basisonderwijs. De volgende doelstellingen

Nadere informatie

Steekkaart: nummer 3We

Steekkaart: nummer 3We Steekkaart: nummer 3We Onderwerp De groei van tuinkers vaststellen, verwoorden en vastleggen met behulp van het digitaal fototoestel Leeftijd/Doelgroep 3 e leerjaar Leergebied Wereldoriëntatie Tijdsduur

Nadere informatie

JK OK L1 L2 L3 L4 L5 L6

JK OK L1 L2 L3 L4 L5 L6 Atelier: Een reclamefilmpje maken JK OK L1 L2 L3 L4 L5 L6 Eindtermen: Wereldoriëntatie 1.16 De leerlingen kunnen met enkele voorbeelden aantonen dat energie nodig is voor het functioneren van levende en

Nadere informatie

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum Derde graad LO A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 Lichamelijke opvoeding Motorische competenties 1.1 De motorische basisbewegingen

Nadere informatie

CURIEUZE NEUZEN WERKBOEK

CURIEUZE NEUZEN WERKBOEK CURIEUZE NEUZEN WERKBOEK 4 Met de helm 1 Veel mensen dragen een helm Kijk naar de foto s in het bronnenboek. Wie draagt de helm en waarom? Vul aan. Wie? Waarom? MET DE HELM 69 2 De proef met het ei Werk

Nadere informatie

ET 1.1. De leerlingen kunnen gericht waarnemen met alle zintuigen en kunnen waarnemingen op een systematische wijze noteren.

ET 1.1. De leerlingen kunnen gericht waarnemen met alle zintuigen en kunnen waarnemingen op een systematische wijze noteren. Wereldoriëntatie ET 1.1. De leerlingen kunnen gericht waarnemen met alle zintuigen en kunnen waarnemingen op een systematische wijze noteren. NATUUR ET 1.6 De leerlingen kunnen illustreren dat de mens

Nadere informatie

Onderwerp. VVKBaO. De kinderen wegwijs maken in Scratch Junior en ze laten experimenteren.

Onderwerp. VVKBaO. De kinderen wegwijs maken in Scratch Junior en ze laten experimenteren. Onderwerp De kinderen wegwijs maken in Scratch Junior en ze laten experimenteren. ICT 1 Hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken om hen te ondersteunen bij het leren.

Nadere informatie

Leerplan OVSG. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen

Leerplan OVSG. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen 2014 2015 Leerplan OVSG Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen THOMAS MORE KEMPEN VORSELAAR INHOUDSOPGAVE 1 Wereldoriëntatie...

Nadere informatie

Ontdek je mee het leven in vijver en sloot? Zeg niet gewoon vis tegen een vis. Visinitiatie en Visdeterminatie voor de 3 de graad

Ontdek je mee het leven in vijver en sloot? Zeg niet gewoon vis tegen een vis. Visinitiatie en Visdeterminatie voor de 3 de graad Ontdek je mee het leven in vijver en sloot? Zeg niet gewoon vis tegen een vis. Visinitiatie en Visdeterminatie voor de 3 de graad Opdrachten voor de 3 de graad Wil je met je klas meer leren over vissen?

Nadere informatie

Schematisch. Ontwikkelingsdoelen kleuteronderwijs. Eindtermen basisonderwijs

Schematisch. Ontwikkelingsdoelen kleuteronderwijs. Eindtermen basisonderwijs Technologie Ontwikkelingsdoelen en eindtermen Schematisch OD Ontwikkelingsdoelen kleuteronderwijs ET Eindtermen basisonderwijs 2.1 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 De kleuters: KERNCOMPONENTEN VAN TECHNIEK - kunnen

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker)

Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp:

Nadere informatie

Workshop. Timmeren. - de oppervlakte van de plank berekenen, en de oppervlakte van het binnenwerk berekenen: basis x hoogte

Workshop. Timmeren. - de oppervlakte van de plank berekenen, en de oppervlakte van het binnenwerk berekenen: basis x hoogte Workshop Timmeren Leerlingen krijgen als voortaak (thuis oplossen) het plan, en dan samen bespreken en controleren in de workshop: - ontbrekende getallen invullen. Hiervoor zetten ze eerst best alles in

Nadere informatie

Timing: 50 min. Graad: 2-3. Leerplandoelen: VVKBAO:

Timing: 50 min. Graad: 2-3. Leerplandoelen: VVKBAO: Graad: 2-3 Timing: 50 min Leerplandoelen: VVKBAO: WO TE 6.11 Kinderen kunnen zeggen aan welke eisen een bestaande constructie en een constructie die ze zelf willen maken, moet voldoen. WO TE 6.11.1 Dat

Nadere informatie

Duiding bij het pakket Kijk, Wat(t) een huis! Pagina 1

Duiding bij het pakket Kijk, Wat(t) een huis! Pagina 1 Activiteit : Kijk wat(t) een huis! Korte beschrijving : Hoeveel energie verbruikt een koffiezetapparaat? Maakt het gebruik van een spaarlamp nu echt zoveel verschil uit? En als je een TV op standby zet,

Nadere informatie

Workshop. Het museum. Opzet: Aan de hand van een plan de maquette van het museum in elkaar knutselen.

Workshop. Het museum. Opzet: Aan de hand van een plan de maquette van het museum in elkaar knutselen. Workshop Het museum Opzet: Aan de hand van een plan de maquette van het museum in elkaar knutselen. Materiaal: Het maquettepakket van in het muzeeum. Doelen: Moedertaal: Lezen: Communicatieve elementen

Nadere informatie

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen Eindtermen educatief project Korstmossen, snuffelpalen van ons milieu 2 de en 3 de graad SO Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen I. Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker)

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO techniek maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector Chemie, kunststoffen

Nadere informatie

MUZO AD 19 Genoegen beleven aan muzisch bezig zijn.

MUZO AD 19 Genoegen beleven aan muzisch bezig zijn. MUZO AD 19.2 Dat houdt in: ervaren hoe je een stukje van jezelf kunt ontdekken in wat je met je Graad: 1 Timing: 75 min. Leerplandoelen: VVKBAO: WO TE 6.4 Kinderen zien in dat veel voorwerpen in hun omgeving

Nadere informatie

Hoek 10 Sector: Bouw

Hoek 10 Sector: Bouw Hoek 10 Sector: Bouw Stellingbouwer Brede bruggen, hoge gebouwen, stellingen,.. allemaal hebben ze meer nodig dan enkel sterke materialen. Ze moeten op de juiste manier gebouwd worden! Laat de kinderen

Nadere informatie

Steekkaart: nummer 2W

Steekkaart: nummer 2W Steekkaart: nummer 2W Onderwerp Veranderingsverschijnselen bij stoffen vaststellen en vastleggen met het digitaal fototoestel Leeftijd/Doelgroep 2 e leerjaar Leergebied Wereldoriëntatie Tijdsduur 50 minuten

Nadere informatie

Deze les voor Saved by the bell (lager onderwijs) voldoet aan meerdere eindtermen. Een aantal eindtermen zijn gebundeld in onderstaande lijst.

Deze les voor Saved by the bell (lager onderwijs) voldoet aan meerdere eindtermen. Een aantal eindtermen zijn gebundeld in onderstaande lijst. Eindtermen Deze les voor Saved by the bell (lager onderwijs) voldoet aan meerdere eindtermen. Een aantal eindtermen zijn gebundeld in onderstaande lijst. Op de volgende bladzijden hebben we ook enkele

Nadere informatie

Onderwerp. VVKBaO. Kinderen leren eenvoudige problemen oplossen door pijltjes te verslepen.

Onderwerp. VVKBaO. Kinderen leren eenvoudige problemen oplossen door pijltjes te verslepen. Onderwerp Kinderen leren eenvoudige problemen oplossen door pijltjes te verslepen. ICT 1 Hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken om hen te ondersteunen bij het leren.

Nadere informatie

Leerlijn ICT VIJFDE LEERJAAR 1 Kennismaken - aanzetten - occasioneel opbouwen - regelmatig VERWERVEN - systematisch herhalen - verdiepen - verbreden -

Leerlijn ICT VIJFDE LEERJAAR 1 Kennismaken - aanzetten - occasioneel opbouwen - regelmatig VERWERVEN - systematisch herhalen - verdiepen - verbreden - Leerlijn ICT VIJFDE LEERJAAR 1 Kennismaken - aanzetten - occasioneel opbouwen - regelmatig VERWERVEN - systematisch herhalen - verdiepen - verbreden - 1.a. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker)

Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker) Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker) Klas: 3 de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de Grafische sector

Nadere informatie

Leerplandoelen: VVKBaO. WO TE 6.6 Kinderen zien in dat producten gemaakt worden volgens bepaalde technische principes

Leerplandoelen: VVKBaO. WO TE 6.6 Kinderen zien in dat producten gemaakt worden volgens bepaalde technische principes Graad: 2-3 Timing: 50 75 min. Leerplandoelen: VVKBaO WO TE 6.6 Kinderen zien in dat producten gemaakt worden volgens bepaalde technische principes WO TE 6.6.2 Dat houdt in dat ze kunnen bij eenvoudige

Nadere informatie

Workshop. Vogels in je tuin

Workshop. Vogels in je tuin Workshop Vogels in je tuin * Info rond vogels voederen in de winter. De leerlingen lezen deze tekst op voorhand, als voorbereiding! * Voederbal en voederfles maken. * Vogelquiz als afsluiter Voederflessen

Nadere informatie

Onderwerp. VVKBaO. Kinderen leren blokjes slepen en plakken.

Onderwerp. VVKBaO. Kinderen leren blokjes slepen en plakken. Onderwerp Kinderen leren blokjes slepen en plakken. ICT 1 Hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken om hen te ondersteunen bij het leren. ICT 2 Gebruiken ICT op een veilige,

Nadere informatie

Workshop. Vriendschapsbandjes

Workshop. Vriendschapsbandjes Workshop Vriendschapsbandjes Opzet: Vriendschapsbandjes in macramé met pareltjes aan. (Idee uit het boekje Eigentijds macramé, Margriet Kors en Gina Lambers, Cantecleer, 2002, ISBN 90 213 3201 9) pagina

Nadere informatie

Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1

Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1 Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1 Bijlage 1: Het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs: Stadium van het instructie model Oriëntatiefase

Nadere informatie

maandag - dinsdag - woensdag of woensdag - donderdag - vrijdag Groep van ±25 leerlingen

maandag - dinsdag - woensdag of woensdag - donderdag - vrijdag Groep van ±25 leerlingen Dagplanning De Zonnegloed dierenavonturen 3-daagse maandag - dinsdag - woensdag of woensdag - donderdag - vrijdag Groep van ±25 leerlingen Dag 1: Maandag of woensdag Waar parkeren? TP werkt zoveel mogelijk

Nadere informatie

Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen

Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen 1. Kids Adventure: - Kids-moeras, blote voetenpad, estafettes, kano s, lage tarzans, speleobox Eindtermen wereldoriëntatie (WO) WO mens en

Nadere informatie

Onderwerp. VVKBaO. Kinderen leren moeilijkere problemen oplossen door pijltjes te verslepen en door stukjes te herhalen.

Onderwerp. VVKBaO. Kinderen leren moeilijkere problemen oplossen door pijltjes te verslepen en door stukjes te herhalen. Onderwerp Kinderen leren moeilijkere problemen oplossen door pijltjes te verslepen en door stukjes te herhalen. ICT 1 Hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken om hen te

Nadere informatie

Vaartuig bouwen Deel 1 & deel 2

Vaartuig bouwen Deel 1 & deel 2 Vaartuig bouwen Deel 1 & deel 2 Uitgetest in het derde leerjaar Probleem Hoe maak een eigen vaartuigje dat een opgelegde vracht kan vervoeren en dat de overkant van het zwembadje kan bereiken? Gebruik

Nadere informatie

Peiling wereldoriëntatie: natuur en techniek in het basisonderwijs. Voorstelling resultaten Werkseminarie 17 november 2016

Peiling wereldoriëntatie: natuur en techniek in het basisonderwijs. Voorstelling resultaten Werkseminarie 17 november 2016 Peiling wereldoriëntatie: natuur en techniek in het basisonderwijs Voorstelling resultaten Werkseminarie 17 november 2016 Overzicht De peiling wereldoriëntatie natuur en techniek Resultaten van de peiling:

Nadere informatie

Steekkaart: nummer 3Wi

Steekkaart: nummer 3Wi Steekkaart: nummer 3Wi Onderwerp Kloklezen aan de hand van foto s van verschillende soorten klokken (analoog, digitaal) Leeftijd/Doelgroep 3 e leerjaar Leergebied Wiskunde Tijdsduur 50 minuten Beschrijving

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier Lerarenopleiding Thomas More Kempen Campus Turnhout Campus Blairon 800 2300 Turnhout Tel: 014 80 61 01 Fax: 014 80 61 02 Campus Vorselaar Lepelstraat 2 2290 Vorselaar Tel: 014 50 81 60 Fax: 014 50 81 61

Nadere informatie

6 Mens en techniek ICT 1ste graad

6 Mens en techniek ICT 1ste graad Materialen 6.1 Kinderen zien in dat courante producten gemaakt zijn uit welbepaalde materialen en/of grondstoffen. OD2.1 ET2.1 vervoeren van bananen link met tandwielen van de fiets maken van een ribbelmachine

Nadere informatie

Eindtermen: Activiteiten + 10 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen

Eindtermen: Activiteiten + 10 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen Eindtermen: Activiteiten + 10 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen 1. Junior Adventure: - Moeraspiste, blote voetenpad, hoge Tarzans, touwenparcours, waterplas (kajak), droge teambuilding Eindtermen wereldoriëntatie

Nadere informatie

BIOTOOPSTUDIE HET BOS

BIOTOOPSTUDIE HET BOS BIOTOOPSTUDIE HET BOS DOELEN Met dit educatief pakket, ontwikkeld door de natuur- en milieueducatie dienst van de Provincie West-Vlaanderen worden belangrijke doelen en leerplandoelstellingen bereikt in

Nadere informatie

Wereldoriëntatie. Beginsituatie: Leerlingen hebben verschillende technische beroepen besproken of hebben een bezoek gebracht aan de

Wereldoriëntatie. Beginsituatie: Leerlingen hebben verschillende technische beroepen besproken of hebben een bezoek gebracht aan de Lesvoorbereiding: Transport en logistiek (beroepen: planner, magazijnmedewerker en vrachtwagenchauffeur) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de

Nadere informatie

Leerplan VVKBaO. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen

Leerplan VVKBaO. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen 2014 2015 Leerplan VVKBaO Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen THOMAS MORE KEMPEN VORSELAAR INHOUDSOPGAVE 1 Wereldoriëntatie...

Nadere informatie

Steekkaart: nummer 1W

Steekkaart: nummer 1W Steekkaart: nummer 1W Onderwerp Kennis maken met de eigen emoties en die van anderen Leeftijd/Doelgroep 1 e leerjaar Leergebied Wereldoriëntatie Tijdsduur 50 minuten Beschrijving In deze les leren de jonge

Nadere informatie

Wetenschap en techniekonderwijs op

Wetenschap en techniekonderwijs op Inleiding verzorgt ervarings- en ontwikkelingsgericht onderwijs. Wij bieden de kinderen basisvaardigheden waarmee ze de wereld om hen heen leren kennen. Wetenschap en techniek (W&T) worden steeds belangrijker

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Printmedia (beroep: drukker)

Lesvoorbereiding: Printmedia (beroep: drukker) Lesvoorbereiding: Printmedia (beroep: drukker) Klas: 3 de graad basisonderwijs Leervak: WO techniek maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de Printmedia Beginsituatie:

Nadere informatie

Eerste graad A-stroom

Eerste graad A-stroom EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Vijverbiotoopstudie Eerste graad A-stroom Vakgebonden eindtermen aardrijkskunde Het natuurlijk milieu Reliëf 16* De leerlingen leren respect opbrengen voor de waarde van

Nadere informatie

1 Eerste kennismaking met Inagro en zijn activiteiten... 3. 1.1 Wie of wat is Inagro?... 3 1.2 Wat doet Inagro?... 7 1.3 Teelten onder afdekking...

1 Eerste kennismaking met Inagro en zijn activiteiten... 3. 1.1 Wie of wat is Inagro?... 3 1.2 Wat doet Inagro?... 7 1.3 Teelten onder afdekking... INHOUD 1 Eerste kennismaking met Inagro en zijn activiteiten... 3 1.1 Wie of wat is Inagro?... 3 1.2 Wat doet Inagro?... 7 1.3 Teelten onder afdekking... 12 2 Zelf op onderzoek... 15 2.1 Even herhalen...

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier Lerarenopleiding Thomas More Kempen Campus Turnhout Campus Blairon 800 2300 Turnhout Tel: 014 80 61 01 Fax: 014 80 61 02 Campus Vorselaar Lepelstraat 2 2290 Vorselaar Tel: 014 50 81 60 Fax: 014 50 81 61

Nadere informatie

Eindtermen Wonen en leven in India

Eindtermen Wonen en leven in India Eindtermen Wonen en leven in India Leergebiedgebonden eindtermen Wereldoriëntatie Natuur ET 1.1. De leerlingen kunnen gericht waanemen met alle zintuigen en kunnen waarnemingen op een systematische wijze

Nadere informatie

voor de eerste graad Win samen spel

voor de eerste graad Win samen spel voor de eerste graad Allemaal beestjes Op stap met Pluimstaart Wekkerwandeling Op een grote paddenstoel Een kunstig bos Kampen bouwen Win samen spel Kookacademie Stip en zijn vrienden Allemaal beestjes

Nadere informatie

Welkom op de pedagogische feestdag over het nieuwe leerplan mediaopvoeding

Welkom op de pedagogische feestdag over het nieuwe leerplan mediaopvoeding Welkom op de pedagogische feestdag over het nieuwe leerplan mediaopvoeding Vooraf Waaraan denken we zelf bij het leerplan mediaopvoeding? Wat met onze leerlingen en media? algemeen streefdoel leerplan

Nadere informatie

Timing: 50 min. Graad: 1-2. Leerplandoelen: VVKBAO:

Timing: 50 min. Graad: 1-2. Leerplandoelen: VVKBAO: Graad: 1-2 Timing: 50 min. Leerplandoelen: VVKBAO: WO TE 6.18 Kinderen kunnen met techniek omgaan in verschillende toepassingsgebieden. WO TE 6.18.1 Dat houdt in dat ze technische realisaties uit verschillende

Nadere informatie

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE Hoofdthema: winter Doelgroep: 1 e gr 1 Onderwerp : warm blijven: isoleren Timing: 1 lestijd voor het experiment 5 lestijden voor een gans project energie De les in het kort: In deze les gaat het vooral

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Horeca (beroepen: kelner en barpersoneel)

Lesvoorbereiding: Horeca (beroepen: kelner en barpersoneel) Lesvoorbereiding: Horeca (beroepen: kelner en barpersoneel) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector Horeca Beginsituatie: Leerlingen hebben verschillende

Nadere informatie

De Oude Kaasmakerij. Algemeen

De Oude Kaasmakerij. Algemeen Lesbrief De Oude Kaasmakerij Algemeen Deze lesbrief is opgemaakt voor het lager onderwijs. Voor leerlingen uit eerste, tweede en derde graad van het basisonderwijs werd een specifieke rondleiding uitgewerkt

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien,

Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien, Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien, matrijzenbouwer, ) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector

Nadere informatie

Pedagogische begeleiding wiskunde oktober 2016 Pagina 1

Pedagogische begeleiding wiskunde oktober 2016 Pagina 1 Pedagogische begeleiding SO Vakbegeleiding wiskunde ONDERZOEKSCOMPETENTIES WISKUNDE DERDE GRAAD AS0 Specifieke eindtermen i.v.m. onderzoekscompetenties (SETOC) Wat? Leerplan a derde graad aso VVKSO De

Nadere informatie

Studiedag Duurzame Ontwikkeling

Studiedag Duurzame Ontwikkeling Studiedag Duurzame Ontwikkeling Wanneer je een schip wilt bouwen, breng dan geen mensen bij elkaar om hout aan te slepen, werktekeningen te maken, taken te verdelen en werk te plannen, maar leer de mensen

Nadere informatie

Basisles 3: Zoomen, foto s bewerken en opnamemodi

Basisles 3: Zoomen, foto s bewerken en opnamemodi Basisles 3: Zoomen, foto s bewerken en opnamemodi Onderwerp Het hanteren van het digitaal fototoestel: werken met de zoomfunctie, foto s bewerken en experimenteren met de verschillende opnamemodi Leeftijd/Doelgroep

Nadere informatie

Pedagogische Begeleidingsdienst Basisonderwijs GO! wereldoriëntatie

Pedagogische Begeleidingsdienst Basisonderwijs GO! wereldoriëntatie & Pedagogische Begeleidingsdienst Basisonderwijs GO! wereldoriëntatie E HO DIT T RK AL E W ITA? G I D IER H CA mens & maatschappij specifieke visie van leerlijn naar methodiek van methodiek naar leerlijn

Nadere informatie

Basisles 1: Knopjes en fotograferen

Basisles 1: Knopjes en fotograferen Basisles 1: Knopjes en fotograferen Onderwerp Leeftijd/Doelgroep Leergebied Het hanteren van het digitaal fototoestel: kennismaking met de knopjes en zelf foto s nemen Alle leerjaren Mediaopvoeding Tijdsduur

Nadere informatie

vaardigheden - 21st century skills

vaardigheden - 21st century skills vaardigheden - 21st century skills 21st century skills waarom? De Hoeksteen bereidt leerlingen voor op betekenisvolle deelname aan de wereld van vandaag en de toekomst. Deze wereld vraagt kinderen met

Nadere informatie

EEN PAPIEREN VLIEGTUIG

EEN PAPIEREN VLIEGTUIG TOBO ACCENT 2004-05 WEST-VLAANDEREN JONGSTE KLEUTERS OUDERE KLEUTERS EERSTE GRAAD TWEEDE GRAAD DERDE GRAAD EERSTE GRAAD So EEN PAPIEREN VLIEGTUIG CONTEXTGEBIED INTEGRATIEMOGELIJKHEDEN Transport Energie

Nadere informatie

Leerlingen maakten reeds kennis met het toepassingsgebied biochemie. De leerlingen hebben al analyserend en onderzoekend gewerkt.

Leerlingen maakten reeds kennis met het toepassingsgebied biochemie. De leerlingen hebben al analyserend en onderzoekend gewerkt. Doelgroep Leerlingen maakten reeds kennis met het toepassingsgebied biochemie. De leerlingen hebben al analyserend en onderzoekend gewerkt. Lesdoelen De leerlingen kunnen omschrijven wat een schimmel is

Nadere informatie

Lesonderwerp: Hocus pocus circus: Een nieuw dier samenstellen a.d.h.v. verschillende materialen.

Lesonderwerp: Hocus pocus circus: Een nieuw dier samenstellen a.d.h.v. verschillende materialen. Vak: MUVO Lesonderwerp: Hocus pocus circus: Een nieuw dier samenstellen a.d.h.v. verschillende materialen. Doelen: Eindtermen: Muvo 1.2 De leerlingen kunnen door betasten en voelen (tactiel), door kijken

Nadere informatie

Boer in Beeld Ontwikkelingsdoelen voor type 8

Boer in Beeld Ontwikkelingsdoelen voor type 8 Boer in Beeld Deze onderstaande ontwikkelingsdoelen gelden voor alle thema s. De meer specifieke ontwikkelingsdoelen per thema vind je onder de naam van het thema. Algemene ontwikkelingsdoelen. 2 Varkens

Nadere informatie

Project. Opmerking 1: De verschillende fasen van een project kunnen ondergebracht worden in het OVURschema (zie leerplannen talen)

Project. Opmerking 1: De verschillende fasen van een project kunnen ondergebracht worden in het OVURschema (zie leerplannen talen) Project 1 Fasen in een project 1. ONDERWERPSKEUZE 2. OMGAAN MET INFORMATIE 3. BRAINSTORM 4. PLANNING 5. UITVOERING A HET ONDERZOEK B SYNTHESE 6. PRESENTEREN 7. EVALUEREN 8. NAVERWERKING (SYSTEMATISEREN

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN: contactsleutels

SOCIALE VAARDIGHEDEN: contactsleutels SOCIALE VAARDIGHEDEN: contactsleutels We gebruiken op school voor het 4 de, 5 de en 6 de leerjaar de handleiding CONTACTSLEUTELS van uitgeverij De Sleutel. Kenmerken van Contactsleutels: Elk leerjaar beschikt

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier Lerarenopleiding Thomas More Kempen Campus Turnhout Campus Blairon 800 2300 Turnhout Tel: 014 80 61 01 Fax: 014 80 61 02 Campus Vorselaar Lepelstraat 2 2290 Vorselaar Tel: 014 50 81 60 Fax: 014 50 81 61

Nadere informatie

Typ ovsg smarties in het google zoekvak. Of typ het adres rechtstreeks in internet explorer.

Typ ovsg smarties in het google zoekvak. Of typ het adres rechtstreeks in internet explorer. 'ico' (inventarisatie ICT-competenties) is een instrument om de implementatie van het ontwikkelingsplan ICT te ondersteunen. Door middel van een inventarisatie van de ICT- activiteiten binnen de school

Nadere informatie

Leerdoelen en kerndoelen

Leerdoelen en kerndoelen Leerdoelen en kerndoelen De leerdoelen in de leerlijn vallen in het leerdomein Oriëntatie op jezelf en de wereld. Naast de gebruikelijke natuur en milieukerndoelen (kerndoelen 39, 40 en 41) zijn ook de

Nadere informatie

EINDTERMEN Bosbiotoopstudie

EINDTERMEN Bosbiotoopstudie EINDTERMEN Bosbiotoopstudie Eerste graad A-stroom Vakgebonden eindtermen aardrijkskunde De mens en het landschap Het landelijk landschap 22 milieueffecten opnoemen die in verband kunnen gebracht worden

Nadere informatie

Onderzoekscompetenties. Schooljaar 2015-2016. GO! atheneum Campus Kompas Noordlaan 10 9230 Wetteren 09 365 60 60

Onderzoekscompetenties. Schooljaar 2015-2016. GO! atheneum Campus Kompas Noordlaan 10 9230 Wetteren 09 365 60 60 GO! atheneum Campus Kompas Noordlaan 10 9230 Wetteren 09 365 60 60 Schooljaar 2015-2016 E-mail: ka.wetteren@g-o.be atheneum@campuskompas.be Website: www.campuskompas.be/atheneum Scholengroep Schelde Dender

Nadere informatie

Steekkaart: nummer 5W

Steekkaart: nummer 5W Steekkaart: nummer 5W Onderwerp Ruimtefiguren herkennen in voorwerpen in de klas en hun eigenschappen benoemen Leeftijd/Doelgroep 5 e leerjaar Leergebied Wiskunde Organisatie Tijdsduur 50 minuten Beschrijving

Nadere informatie

INSTRUCTIEKAART GROEPJES TECHNIEK IN HET BASISONDERWIJS DE FIETSBEL. Opdracht 1: Beantwoord mondeling deze strategische vragen in je groepje.

INSTRUCTIEKAART GROEPJES TECHNIEK IN HET BASISONDERWIJS DE FIETSBEL. Opdracht 1: Beantwoord mondeling deze strategische vragen in je groepje. INSTRUCTIEKAART GROEPJES TECHNIEK IN HET BASISONDERWIJS DE FIETSBEL Opdracht 1: Beantwoord mondeling deze strategische vragen in je groepje. 1. Wat is het? Hoe heet het? 2. Waarvoor wordt het gebruikt?

Nadere informatie

2.3 Leerplandoelstellingen: ontwikkelingsdoelen

2.3 Leerplandoelstellingen: ontwikkelingsdoelen kennen en uitvoeren, het juiste en doelgerichte gebruik van bepaalde materialen en voorwerpen. Het kind ontwikkelt het denken: het begrip voor de logische opeenvolging van concrete handelingen en de kennis

Nadere informatie

Bloom. Taxonomie van. in de praktijk

Bloom. Taxonomie van. in de praktijk Bloom Taxonomie van in de praktijk De taxonomie van Bloom kan worden toegepast als praktisch hulpmiddel bij het differentiëren in denken en doen. Het helpt je om in je vraagstelling een plaats te geven

Nadere informatie

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)?

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)? Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET EN STUDIEGEBIED ASO STUDIERICHTING : ECONOMIE Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept

Nadere informatie

Klas in bedrijf. Werkbladen. Bedrijf en logistiek proces - 3. Talenten en beroepen: logistiek. Peter Hantson

Klas in bedrijf. Werkbladen. Bedrijf en logistiek proces - 3. Talenten en beroepen: logistiek. Peter Hantson Klas in bedrijf www.klasinbedrijf.be Werkbladen Techniek in de klas Reëel bedrijfsbezoek Bedrijf en logistiek proces - 3 Talenten en beroepen: logistiek Peter Hantson 2013 2015 Dit materiaal is auteursrechtelijk

Nadere informatie

Kookactiviteit - perentaart - in een tweede kleuterklas

Kookactiviteit - perentaart - in een tweede kleuterklas Kookactiviteit - perentaart - in een tweede kleuterklas Verloop: 1. Sfeerscheppen 2. klassikale waarneming van het gerecht en de uitgangsproducten. o Bespreken van ingrediënten (ev. Proeven) o Bespreken

Nadere informatie

Thema Beroepen. Les 1: Beroepen doorheen de tijd

Thema Beroepen. Les 1: Beroepen doorheen de tijd Thema Beroepen Les 1: Beroepen doorheen de tijd Lestitel: Beroepen doorheen de tijd Leerdomein: wereldoriëntatie en beeld Lesduur: 75 minuten Leerplandoelen Leerplan wereldoriëntatie VVKBaO 1.5 Kinderen

Nadere informatie

Contextgebied Gebruiksvoorwerpen Werken met hout Een flipperkast

Contextgebied Gebruiksvoorwerpen Werken met hout Een flipperkast Contextgebied Gebruiksvoorwerpen Een flipperkast Suggesties voor de Achtergrondinfor matie Probleem Hoe kan ik een flipperkast maken? Lesdoelen Zelf concrete problemen oplossen door het hanteren van technologische

Nadere informatie

1 Concept. 2 Instructie voor de leraar. 2.1 Het toetsverloop KERMISATTRACTIE. TOETS einde zesde leerjaar. Oriënteren op de proef

1 Concept. 2 Instructie voor de leraar. 2.1 Het toetsverloop KERMISATTRACTIE. TOETS einde zesde leerjaar. Oriënteren op de proef III. Techniek 1 Concept Binnen het domein techniek zijn er vijf toepassingsgebieden: energie, informatie en communicatie, constructie, transport en biochemie. Dit jaar staan transport en constructie centraal.

Nadere informatie

Montessorischool Steigereiland:

Montessorischool Steigereiland: Montessorischool Steigereiland: Leerlijn Wetenschap en Techniek Middenbouw in drie jaar cyclus per 2010-2011 Doel techniek in de middenbouw Montessorischool Steigereiland biedt de kerndoelen techniek in

Nadere informatie

Help! Ik moet op onderzoek!

Help! Ik moet op onderzoek! Help! Ik moet op onderzoek! SETOC realiseren in SO. Jan Gilté Basispatroon Op basis van informatie waarover je beschikt en die je afweegt, keuzes maken en beslissingen nemen. Onderzoek: wat?? Onderzoek

Nadere informatie

... Lesfiche. Experimentjes met planten. graad 1, 2 en 3

... Lesfiche. Experimentjes met planten. graad 1, 2 en 3 Lesfiche Experimentjes met planten graad 1, 2 en 3 Wist je dat planten net als ons drinken, eten, zweten en ademen? En dat zaadjes geen licht nodig hebben om te ontkiemen? Via deze leuke experimentjes

Nadere informatie

Lesinhouden: - De planeten - Mars - Zuustof Koolstofdioxide - fotosynthese. ICT-competenties: - ICT gebruiken - leren m.b.v. ICT

Lesinhouden: - De planeten - Mars - Zuustof Koolstofdioxide - fotosynthese. ICT-competenties: - ICT gebruiken - leren m.b.v. ICT Atelier: EXPEDITIE MARS JK OK L1 L2 L3 L4 L5 L6 Eindtermen: De leerlingen: 1.2 kunnen, onder begeleiding, minstens één natuurlijk verschijnsel dat ze waarnemen via een eenvoudig onderzoek toetsen aan een

Nadere informatie

OVSG- toets. school. vorming.

OVSG- toets. school. vorming. OVSG- toets 2010 Zesde leerjaar Instructies voor PRAKTISCHE PROEVEN Deel: Techniek Dit deel van de brochure omvat richtlijnen voor de praktische proef techniek bij de OVSG- toets 2010 die wordt uitgevoerd

Nadere informatie

Welkom op het personeelsfeest over het nieuwe leerplan mediaopvoeding

Welkom op het personeelsfeest over het nieuwe leerplan mediaopvoeding Welkom op het personeelsfeest over het nieuwe leerplan mediaopvoeding Wat hebben we vandaag geleerd? groep 1 groep 2 groep 3 groep 4 groep 5 Patsy Melissa Ansofie Sandra Anneleen Martine Ethel Lien DM

Nadere informatie

Diploma veilig internet

Diploma veilig internet Diploma veilig internet Diploma veilig internet is een werkboekje waarin de makers van dit boekje in enkele herkenbare situaties de kinderen iets aanleert. De nadruk hierbij ligt op het veilige gebruik

Nadere informatie