Handreiking Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (Handreiking Manifest MVI)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Handreiking Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (Handreiking Manifest MVI)"

Transcriptie

1 Handreiking Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (Handreiking Manifest MVI) Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) betekent dat er bij de inkoop van diensten en goederen (inclusief werken) in alle fasen van het inkoopproces rekening wordt gehouden met de sociale, ecologische en economische dimensies van duurzaamheid. Het is voor overheden een belangrijk instrument dat kan helpen duurzaamheidambities te realiseren. Deze ambities kunnen onder andere betrekking hebben op het verminderen van CO 2-emissies, de transitie naar een circulaire economie, het voorkomen van schendingen van mensenrechten in de (internationale) productieketen en social return. MVI kan ook bijdragen aan het behalen van specifieke lokale beleidsdoelen, zoals het stimuleren van bepaalde bedrijfstakken en het bevorderen van werkgelegenheid. Daarom hebben overheden en organisaties/instellingen belast met het uitvoeren van een publieke taak 1 op 8 december 2016 het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (Manifest MVI) ondertekend. Manifest MVI Het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen geeft in hoofdlijnen aan wat de gedeelde ambities van Nederlandse overheden zijn met betrekking tot MVI. Deze zullen na 8 december vertaald worden naar een actieplan MVI voor de eigen organisatie met specifieke doelstellingen voor beleid en praktijk, passend bij de individuele overheden. Het Manifest MVI kan beschouwd worden als startpunt voor een gezamenlijk traject, waarin de inbedding van MVI in de eigen organisatie centraal staat. Doel van deze handreiking Deze handreiking is bedoeld om handvatten te geven aan Artikel 3 van het Manifest MVI. In dit artikel wordt verwezen naar het op te stellen actieplan MVI, dat door alle Partijen wordt gemaakt. Deze handreiking kan daarbij helpen. Indien een Partij reeds concrete ambities heeft geformuleerd zoals bedoeld in het Manifest en deze handreiking dan kunnen deze documenten worden beschouwd als actieplan MVI. Actieplan MVI In het actieplan MVI, dat door elke Partij van het Manifest MVI wordt opgesteld, worden de concrete doelstellingen van de eigen organisatie opgenomen. In dit proces zijn zowel bestuurders, als budgethouders, opdrachtgevers en inkopers betrokken. Het actieplan moet voor 30 juni 2017 gereed zijn, openbaar worden gemaakt 2, en ingaan op: 1. De wijze waarop de organisatie vanuit de inkoopvraag marktpartijen aanmoedigt en uitnodigt tot het leveren van duurzame en innovatieve producten. Hierbij zijn inkooptechnieken nodig die complexer van aard zijn dan alleen het hanteren van minimumeisen uit milieucriteriadocumenten, zoals in voorgaande jaren gebruikelijk was. De effectiviteit van MVI kan vergroot worden door onder andere: Aan te besteden op basis van ambities. Hierbij vertalen overheden beleidsmatige uitgangspunten, wensen van de opdrachtgever en resultaten van marktconsultatie naar concrete doelstellingen voor inkoopplannen en aanbestedingen. Meer gebruik te maken van de dialoog met de markt. Deze dialoog kan al ver voor de aanbesteding plaatsvinden door budgethouder én inkoper gezamenlijk. De dialoog kan 1 hierna te noemen overheden 2 voor partijen die na 8 december 2016 toetreden binnen een half jaar na toetreding. 1

2 ook plaatsvinden gedurende de aanbesteding via bijvoorbeeld de concurrentiegerichte dialoog (gezamenlijk de vraag bepalen) of de meervoudig onderhandse aanbestedingsprocedure. Met de recente wijziging van de Aanbestedingwet 3 worden de mogelijkheden voor marktdialoog uitgebreid. Meer gebruik te maken van gunningcriteria of selectiecriteria. Hierdoor kunnen bedrijven die zich onderscheiden op duurzame maatschappelijke prestaties een aanmerkelijk gunningvoordeel krijgen. Vaker uit te gaan van de levensduurkosten van een product of dienst in plaats van alleen de aanschafprijs. Door eerst inzicht te verkrijgen in potentiële besparingen en vervolgens daar op te sturen verbeteren overheden hun duurzaamheid en financiën. Vaker te kiezen voor een functionele uitvraag. Hierbij worden functie en/of het doel omschreven in plaats van een uitgebreide technische omschrijving van het te leveren product, dienst of werk. De wijze van toetsing van geleverde diensten, goederen en werken op het nakomen van duurzaamheidbeloftes uit offertes vaker in contractmanagement op te nemen. 2. De wijze waarop de organisatie de driehoek bestuurder-budgethouder-inkoper inzet om te komen tot een zo effectief mogelijk en zo breed mogelijk gedragen MVI beleid én uitvoering met aandacht voor contract en leveranciersmanagement. 3. De algehele beleidsdoelstellingen en ambities van de organisatie en een vertaling van deze algehele doelstellingen en ambities naar specifieke en meetbare doelstellingen en ambities voor de toepassing van MVI. Het actieplan MVI bevat daartoe concrete doelstellingen op (enkele) specifieke beleidsthema s zoals hieronder beschreven. Thema s binnen MVI Aan de sociale, ecologische en economische aspecten van MVI kunnen specifieke thema s worden gekoppeld. Belangrijke thema s zijn biobased inkopen, circulair inkopen, klimaatbewust inkopen, innovatiegericht inkopen en internationale sociale voorwaarden. Deze thema s worden hieronder kort toegelicht met suggesties voor concrete doelstellingen voor het actieplan MVI. Biobased inkopen Bij biobased inkopen worden producten ingekocht die geheel of gedeeltelijk van hernieuwbare grondstoffen zijn gemaakt. Het gebruik van fossiele grondstoffen wordt teruggedrongen, waardoor de transitie naar een low carbon economie wordt ondersteund. Voor het actieplan MVI kan als concrete doelstelling voor biobased Inkopen gedacht worden aan - het streven naar een percentage biobased inkoop van 10/20/30/x %. - het streven naar een percentage biobased inkoop van 10/20/30/x% bij X% van de aanbestedingen of bij specifieke productcategorieën. - het opnemen van biobased als minimumeis in categorieplan als dit markttechnisch haalbaar en financieel gezien redelijk is. Circulair inkopen Bij circulair inkopen wordt het inkoopinstrument ingezet om productie en (her)gebruik van producten en diensten te stimuleren en daarmee de transitie naar een circulaire economie te bevorderen. In de circulaire economie bestaat afval niet. Verspilling van grondstoffen wordt tegengegaan door de herbruikbaarheid van producten en materialen te maximaliseren en 3 2

3 waardevernietiging te minimaliseren. Het circulair inkopen omvat de hele economie: van het moment van winnen van de grondstoffen tot het moment waarop de grondstof weer wordt hergebruikt. De essentie van circulair inkopen is dat de inkoper borgt dat producten en diensten ingekocht worden die zo ontworpen zijn dat er zo veel mogelijk hernieuwbare en duurzaam geproduceerde grondstoffen zijn gebruikt, die duurzaam gebruikt gaan worden en die vervolgens herbruikbaar zijn of te recyclen zijn tot nieuwe grondstof. Vanuit de Green Deal Circulair Inkopen is circulair inkopen gedefinieerd als: "de inzet van het inkoopinstrument om productie en (her)gebruik van circulaire producten en diensten te stimuleren en daarmee het aanjagen van de circulaire economie". Circulair inkopen vraagt om een meer functionele kijk op de behoefte, waarbij het voornamelijk gaat om de prestatie en er anders wordt gekeken naar het begrip 'eigendom'. Nieuwe verdienmodellen hebben hierin een plaats, zoals het aanbieden van een product als dienst en het maken van afspraken over koop en terugkoop. Daarnaast kan er gedacht worden aan maatregelen om de levensduur van producten te verlengen (bijvoorbeeld deze repareerbaar en renoveerbaar maken) en het tegen gaan van verspilling. In de Tweede Kamer is een motie aangenomen van de leden Cegerek en van Veldhoven. Deze motie vraagt de overheid om 10% circulair in te kopen. Voor het actieplan MVI kan als concrete doelstelling voor circulair inkopen gedacht worden aan - het streven naar een percentage circulaire inkoop van 10/20/30/x %. - het streven naar een percentage circulaire inkoop van 10/20/30/x % bij X% van de aanbestedingen of bij specifieke productcategorieën. - het meenemen van de mate van circulariteit van producten en diensten in de gunningcriteria op een onderscheidende manier. Dit kan eventueel gespecificeerd worden naar productgroepen, bijvoorbeeld Duurzaam GWW, kantoormeubilair en ICT. - aanbesteden op basis van levenscycluskosten bij X% van de aanbesteding of aanbestedingscategorieën. Klimaatbewust inkopen In het klimaatakkoord van Parijs (2015) spraken 195 landen af de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden. Dit vereist een spoedige omslag in onder meer onze energievoorziening, ons mobiliteitsysteem, onze industrie en ons materiaalgebruik. Het vergt van elke organisatie en sector dat het stappen maakt richting een klimaatneutrale bedrijfsvoering. Door klimaatbewust in te kopen kan een aanzienlijke vermindering van de uitstoot van broeikasgassen worden bereikt in de eigen organisatie en bij anderen. Tevens kan via duurzame energie en energiebesparing een bijdrage worden geleverd aan de transitie naar een volledig duurzaam energiesysteem. Uiterlijk 2050 moet deze in Nederland zijn gerealiseerd. Klimaatbewust inkopen kan op verschillende manieren. In de eerste plaats door leveranciers uit te dagen tot een professionele sturing op CO 2-reductie in het eigen bedrijf. Dit kan bijvoorbeeld door de CO 2 prestatieladder te gebruiken in aanbestedingen. Een andere manier is producten en diensten uit te vragen met een lagere belasting van het klimaat dankzij bijvoorbeeld energiezuinigheid, slimmere logistiek, minder reizen of slimmer materiaalgebruik, en te verbinden met het beleid van de eigen organisatie ten aanzien van verduurzaming van de eigen bedrijfsvoering, CO 2 reductie energievoorziening en vervoersbeleid. Verschillende Rijksorganisaties, gemeenten, provincies en waterschappen doen dat bijvoorbeeld door zichzelf ook te certificeren op de CO 2 Prestatieladder. Voor het actieplan MVI kan als concrete doelstelling op klimaatbewust inkopen gedacht worden aan - het stimuleren van hernieuwbare energieproductie door in 2020 X( )% hernieuwbare energie van Nederlandse oorsprong in te kopen. 3

4 - het bij X percentage van aanbestedingen/inkopen gebruik maken van de CO 2 prestatieladder. - alle GWW in 2020 duurzaam aan te besteden conform de Green Deal Duurzaam GWW. - het meenemen van de CO 2 besparing van producten en diensten in de gunningscriteria of selectiecriteria. Dit kan eventueel gespecificeerd worden naar productgroepen, bijvoorbeeld catering, vervoer en ICT. - het vasttellen dat de organisatie in 2020 klimaatneutraal is. Innovatiegericht inkopen Innovatiegericht inkopen gaat over het kunnen beschikken over innovaties van de toekomst. Met innovatiegericht inkopen stimuleren overheden de markt om innovatieve, duurzame oplossingen te ontwikkelen en te leveren, zodat maatschappelijke vragen worden opgelost en overheden hun publieke taken beter uitvoeren. De essentie van innovatiegericht inkopen is de dialoog met de markt. Deze dialoog start ver voor het aanbestedingstraject. Ideeën van het bedrijfsleven worden mee genomen. Zo n dialoog gaat verder dan het verkennen van de stand van de techniek of het voorleggen van een probleem. Het omvat ook het versterken van de keten in het bedrijfsleven via samenwerking, het stimuleren van onderzoek en ontwikkeling en in een later stadium consortiumvorming. Innovatiegericht inkopen omvat naast het aanbestedingstraject dan ook andere trajecten die nodig zijn voor een succesvolle inkoop van innovaties. Dit strekt van strategisch beleid tot en met de implementatie en herhaald inkopen van innovaties. Dit is niet complex, maar vraagt om vroeg te beginnen met de vraagarticulatie, inzicht in marktuitdagingen en het consulteren van de markt. Voor het actieplan MVI kan als concrete doelstelling op innovatiegericht inkopen bijvoorbeeld worden gedacht aan: - het streven bij inkooptrajecten boven x bedrag (of bij minimaal x procent van de aanbestedingen) standaard te werken met een marktdialoog (door budgethouder en inkoper samen) die start ver voor het aanbestedingstraject. - aanbesteden op basis van een visie met aandacht voor duurzame oplossingen. - het binnen de organisatie elk jaar in het zonnetje zetten van de vier meest innovatieve aanbestedingen. Op sociaal gebied is de inzet vanuit de Rijksoverheid primair gericht op het vergroten van de toepassing van de Internationale Sociale Voorwaarden (ISV) bij de inkoop van alle overheden. Dit is één van de aanbevelingen uit de evaluatie van de toepassing van de ISV (evaluatierapport Berenschot 2014 [1] ) en past binnen het Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) beleid van het kabinet. Alles wat daarnaast met betrekking tot social return wordt gedaan, is vooral lokaal, een waardevolle aanvulling. Internationale Sociale Voorwaarden De Internationale Sociale Voorwaarden (ISV) zijn sinds 2013 onderdeel van het duurzaam inkoopbeleid van de Rijksoverheid en van toepassing voor alle rijksopdrachten boven de Europese aanbestedingsdrempel. De ISV zijn gebaseerd op de fundamentele arbeidsnormen van de ILO 4 en relevante mensenrechtenverdragen (daaronder valt onder andere vrijheid van vakvereniging en recht op collectief onderhandelen, afschaffing van dwangarbeid en slavernij, effectieve afschaffing van kinderarbeid en vrijwaring van discriminatie op het werk en in beroep). Het is de bedoeling dat voor producten met een internationale productieketen, inzichtelijk wordt welke risico s op arbeidsen mensenrechtenschendingen er zijn in de keten en dat ingezet wordt op het voorkomen van deze risico s. In 2014 heeft het kabinet besloten de ISV meer in lijn te brengen met de OESO 5 richtlijnen [1] Kamerstuk 26485, nr. 198 ( ) en bijlagen. 4 International Labour Organisation:

5 voor multinationale ondernemingen. De Rijksoverheid verwacht volgens het Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) beleid namelijk van Nederlandse internationaal opererende bedrijven dat zij invulling geven aan deze OESO richtlijnen. Dit betekent dat zij zich bewust dienen te zijn van hun potentiële negatieve effecten in de wereld, rechtstreeks en via hun keten van toeleveranciers en afnemers. Bedrijven hebben hierbij een verantwoordelijkheid om risico s (op bijvoorbeeld mensenrechtenschendingen of slechte arbeidsomstandigheden) in kaart te brengen, alert te zijn op signalen van stakeholders en de invloed die zij hebben om de situatie te verbeteren aan te wenden: het zogenoemde due diligence principe. Het inkoopbeleid van overheden zelf is één van de manieren om bedrijven te stimuleren deze verantwoordelijkheid op te pakken, bijvoorbeeld door te vragen naar hoe de leverancier invulling geeft aan de genoemde richtlijnen en door te vragen naar een due diligence rapport. Ook zijn praktijkvoorbeelden beschikbaar op de website van Expertisecentrum Aanbesteding PIANOo 6. Voor het actieplan MVI kan als concrete doelstelling voor inkopen met aandacht voor ISV gedacht worden aan - het standaard vragen aan de opdrachtnemer bij inkooptrajecten betreffende een risicocategorie en boven x bedrag (of bij minimaal x procent van de aanbestedingen) hoe de opdrachtnemer invulling geeft aan ISV, en vragen naar een due diligence rapport. Hierbij moet opgemerkt worden dat veel leveranciers nog geen due diligence rapportage klaar zullen hebben liggen. In dat geval is het belangrijk dat de budgethouder en inkoper het gesprek met de leverancier aan gaat, waarin hij duidelijk maakt wat hij van de leverancier verwacht en afspraken maakt over de stappen die de leverancier gaat zetten om tot de rapportage te komen. (Voor dit gesprek kan de in Artikel 4 lid 2 van het Manifest MVI genoemde handreiking ISV houvast bieden). Social return on Investment (SROI) Social return on Investment gaat over het creëren van extra banen, werkervaringsplekken of stageplekken voor mensen met een afstand tot de markt. Dit kunnen mensen zijn die al voor langere tijd werkloos zijn, mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn of jonge mensen met een handicap. Het op deze manier beschikbaar stellen van banen zorgt ervoor dat de beoogde doelgroep kan participeren in de arbeidsmarkt naar best vermogen en er gebruik wordt gemaakt van extra productiviteit die anders onaangetast zou blijven. Social return is niet bedoeld om bestaande banen te vervangen. Het opnemen van social return betekent veelal dat in aanbestedingen een voorwaarde wordt opgenomen dat een bepaald percentage van de opdrachtsom moet worden besteed de bovenstaande thema s

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Auteurs: Bettina Blok, Frieda den Heyer Goedgekeurd door: Karin Cornet Datum: 14.06.2017 Versie: 0.2 Actieplan: MVI - MVS Pagina 1 Aanleiding Meerdere gemeenten,

Nadere informatie

SUBSIDIES EN INKOOP. Actieplan. Maatschappelijk Verantwoord Inkopen INKOPEN

SUBSIDIES EN INKOOP. Actieplan. Maatschappelijk Verantwoord Inkopen INKOPEN SUBSIDIES EN INKOOP Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen INKOPEN 2 NHOUD 3 1 Inleiding 4 2 Het Manifest MVI 5 3 Duurzaamheidsambities organisatie 6 4 Uitwerking duurzaamheidsambities per MVI-terrein

Nadere informatie

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeente Bergen (NH)

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeente Bergen (NH) Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeente Bergen (NH) 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Concrete doelstellingen voor 2017... 4 Circulair aanbesteden van 2 trajecten... 4 SROI (Social Return on

Nadere informatie

Voor vragen en opmerkingen:

Voor vragen en opmerkingen: Op 8 december heeft Wethouder Lara de Brito het manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) ondertekend. Door ondertekening van dit manifest geven we ondersteuning aan een landelijk gedragen initiatief

Nadere informatie

Puur inkopen. met behulp van maatschappelijk verantwoord inkopen bijdragen aan een klimaatneutrale stad in Gemeente Hoorn september 2017

Puur inkopen. met behulp van maatschappelijk verantwoord inkopen bijdragen aan een klimaatneutrale stad in Gemeente Hoorn september 2017 Puur inkopen met behulp van maatschappelijk verantwoord inkopen bijdragen aan een klimaatneutrale stad in 2040 Gemeente Hoorn september 2017 Puur inkopen In 2017 heeft de gemeente voor ruim 74,5 miljoen

Nadere informatie

MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN

MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN PLAN VAN AANPAK MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN Inleiding Op 8 december 2016 heeft Zoetermeer het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) ondertekend. Zoetermeer heeft hiermee aangegeven

Nadere informatie

Voor 2014 vragen we u bijgaande documenten, waarin u de uitgangspunten onderschrijft, ondertekend met uw offerte mee te sturen.

Voor 2014 vragen we u bijgaande documenten, waarin u de uitgangspunten onderschrijft, ondertekend met uw offerte mee te sturen. Rijksbrede beleidsregels Inkoop De overheid koopt per jaar voor bijna 60 miljard euro in en heeft daarmee een belangrijke invloed op het milieu en sociale aspecten binnen Nederland en in andere landen.

Nadere informatie

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeente Zaanstad. Juli 2017

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeente Zaanstad. Juli 2017 Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeente Zaanstad Juli 2017 Aanleiding Zaanstad wil zo maatschappelijk verantwoord inkopen als mogelijk. De gemeente kijkt bij inkoop naar belangrijke maatschappelijke

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Rijnstraat 8 2515 XP Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Datum 19 oktober 2017 Betreft Beantwoording vragen

Nadere informatie

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 2017-2020 (waarin opgenomen het implementatieplan Green Deal Duurzaam GWW 2.0) Green Deal Duurzaam GWW 2.0 1. Administratieve gegevens Organisatie Hoogheemraadschap

Nadere informatie

Maatschappelijk (inkoop- en aanbestedings-)beleid

Maatschappelijk (inkoop- en aanbestedings-)beleid T Zaak: Z-16-38327 / 46762 Versie: april 2016 Maatschappelijk (inkoop- en aanbestedings-)beleid In het maatschappelijk (inkoop- en aanbestedings-)beleid van de gemeente Noordwijkerhout worden de maatschappelijke

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 Den Haag Rijnstraat 8 2515 XP Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Datum 19 oktober 2017 Betreft Beantwoording vragen

Nadere informatie

Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie

Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie Opdrachtgevers: - Provincie Utrecht - Gemeente Utrecht - Gemeente Amersfoort Middag/avond over biobased aanbesteden Centre of Expertise

Nadere informatie

Actieplan Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen geïntegreerd met Green Deal Duurzaam GWW 2.0

Actieplan Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen geïntegreerd met Green Deal Duurzaam GWW 2.0 Actieplan 2017-2018 Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen geïntegreerd met Green Deal Duurzaam GWW 2.0 Auteur : Mariska van de Sande Versie : 5.0 Datum : 20 juni 2017 1 Inhoudsopgave 1 Aanleiding...

Nadere informatie

Actieplan MVI

Actieplan MVI e Actieplan MVI 2017-2021 Voor iedereen geldt: gewoon doen! Uitvoering van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Inhoudsopgave Geen inhoudsopgavegegevens gevonden. Geen inhoudsopgavegegevens gevonden. Bijlage:

Nadere informatie

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. Groningen geeft het goede voorbeeld

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. Groningen geeft het goede voorbeeld Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Groningen geeft het goede voorbeeld Waarom Maatschappelijk Verantwoord Inkopen? Onze ambities zijn groot. Zo willen we in 2035 klimaatneutraal zijn en in 2025

Nadere informatie

Afdeling Inkoop Januari 2017

Afdeling Inkoop Januari 2017 Maatschappelijk Verantwoord Inkopen MVI-beleid in de praktijk Afdeling Inkoop Januari 2017 MVI-beleid Doel Waarom MVI-beleid? Als netbeheerder willen wij in de transitie naar een duurzame samenleving onze

Nadere informatie

Op zoek naar inzicht in maatschappelijk verantwoord inkopen bij het Rijk

Op zoek naar inzicht in maatschappelijk verantwoord inkopen bij het Rijk Op zoek naar inzicht in maatschappelijk verantwoord inkopen bij het Rijk 29 juni 2017 Foto: HH Over deze publicatie en de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek Maatschappelijk verantwoord inkopen

Nadere informatie

Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (Manifest MVI)

Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (Manifest MVI) Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 2016-2020 (Manifest MVI) Opdrachtgeverschap door de hele organisatie: Van uitsluiten, naar aanmoedigen en uitnodigen PARTIJEN 1. De Staatssecretaris van Infrastructuur

Nadere informatie

Een kader voor circulair inkopen

Een kader voor circulair inkopen Een kader voor circulair inkopen versie 20 april 2015 Auteurs: Take Padding, Godard Croon, Debbie van Haastrecht, Rene Dijkstra Dit factsheet biedt een kader voor het begrip circulair inkopen. In dit factsheet

Nadere informatie

ACTIEPLAN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN GEMEENTE TILBURG. 1 augustus december 2020

ACTIEPLAN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN GEMEENTE TILBURG. 1 augustus december 2020 ACTIEPLAN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN GEMEENTE TILBURG 1 augustus 2017-31 december 2020 Voor mij is Maatschappelijk Verantwoord Inkopen niet een project of een kunstje. Het is een houding, een

Nadere informatie

MVI Verklaring Leverancier - Alliander

MVI Verklaring Leverancier - Alliander MVI Verklaring Leverancier - Alliander Subtitel Eventueel logo leverancier en/of ketenpartners Datum Auteurs: Doel: Duidelijke omschrijving van het doel van deze MVI Verklaring. Onderstaande tekst kan

Nadere informatie

Duurzaam inkopen betekent dat sociale en milieuaspecten door organisaties in aanmerking worden genomen in hun beleid ten aanzien van toeleveranciers.

Duurzaam inkopen betekent dat sociale en milieuaspecten door organisaties in aanmerking worden genomen in hun beleid ten aanzien van toeleveranciers. 1 INLEIDING Duurzaam inkopen betekent dat sociale en milieuaspecten door organisaties in aanmerking worden genomen in hun beleid ten aanzien van toeleveranciers. Duurzaam inkopen is een actueel thema binnen

Nadere informatie

PLAN VAN AANPAK MANIFEST MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN GEMEENTE ALMERE

PLAN VAN AANPAK MANIFEST MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN GEMEENTE ALMERE PLAN VAN AANPAK MANIFEST MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN GEMEENTE ALMERE 1 LEGENDA: 1. WAAROM MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN 3 2. DE MVI BELEIDSDOELEN VAN DE GEMEENTE ALMERE 4 3. WAT GAAT ALMERE

Nadere informatie

ALS JE DOET WAT JE DEED,

ALS JE DOET WAT JE DEED, ALS JE DOET WAT JE DEED, KRIJG JE WAT JE KREEG MASTERCLASS CIRCULAIR INKOPEN 25 MAART 2015 AGENDA 1. WAAROM? 2. PROCESMATIGE INNOVATIE 3. TECHNISCH-INHOUDELIJKE INNOVATIE 4. BUSINESS MODEL INNOVATIE 5.

Nadere informatie

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. Gemeente Gilze en Rijen

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. Gemeente Gilze en Rijen Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeente Gilze en Rijen 2017-2018 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Thema s Maatschappelijk Verantwoord Inkopen... 3 2a. Milieuvriendelijk Inkopen... 3 2b.

Nadere informatie

Beleid en praktijk rijksoverheid. Joan Prummel Categoriemanager Afval en Grondstoffen Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

Beleid en praktijk rijksoverheid. Joan Prummel Categoriemanager Afval en Grondstoffen Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Beleid en praktijk rijksoverheid Joan Prummel Categoriemanager Afval en Grondstoffen Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Agenda MVI door het Rijk Circulair Inkopen Practice what you preach Agenda MVI

Nadere informatie

Adviespunt Social Return

Adviespunt Social Return Social Return Maatwerk in Social Return adviseert (semi-)overheidsinstellingen en bedrijven, die een professioneel inkoopbeleid hanteren, over het toepassen van. Na gunning ondersteunt zij opdrachtnemers

Nadere informatie

Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Samenwerking Kempengemeenten

Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Samenwerking Kempengemeenten Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Samenwerking Kempengemeenten Vastgesteld door Dagelijks Bestuur SK op 17-12-2013. In werking getreden met terugwerkende kracht tot 1-4-2013. 1 Inleiding De Samenwerking

Nadere informatie

Actieplan MVI & Duurzaam opdrachtgeverschap

Actieplan MVI & Duurzaam opdrachtgeverschap Actieplan MVI & Duurzaam opdrachtgeverschap Uitwerking acties om Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) en Duurzaam opdrachtgeverschap naar een hoger plan te brengen binnen het Ministerie van Infrastructuur

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Actieplan september 2017 Actieplan gemeente Alkmaar 1 Inleiding De overheid koopt per jaar voor ongeveer 73,3 miljard euro in en heeft daarmee een belangrijke invloed

Nadere informatie

ACTIEPLAN Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

ACTIEPLAN Maatschappelijk Verantwoord Inkopen ACTIEPLAN Maatschappelijk Verantwoord Inkopen www.nijmegen.nl 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Aanleiding en achtergrond 6 3. Duurzaamheidsambities van onze organisatie 8 en relatie met ander beleid 4.

Nadere informatie

Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen gemeente Heeze-Leende

Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen gemeente Heeze-Leende Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen gemeente Heeze-Leende Kenmerk: Bizob2012MVI Versie: 1.1, d.d. 18-2-2014 Status: vastgesteld Inleiding De gemeente spant zich continu in voor een (verdere) professionalisering

Nadere informatie

WAT HEEFT U NODIG OM MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD IN TE KOPEN? RESULTATEN BEHOEFTE-INVENTARISATIE MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN

WAT HEEFT U NODIG OM MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD IN TE KOPEN? RESULTATEN BEHOEFTE-INVENTARISATIE MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN WAT HEEFT U NODIG OM MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD IN TE KOPEN? RESULTATEN BEHOEFTE-INVENTARISATIE MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN 1 PIANOo en NEVI hebben onderzoek gedaan naar de toepassing en randvoorwaarden

Nadere informatie

Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen gemeente Eersel

Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen gemeente Eersel Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen gemeente Eersel Kenmerk: Versie: Status: Bizob2012MVI 1.01 Definitief Opdrachtgever: Datum: Gemeente Eersel 12-07-2013 1 Inleiding De gemeente spant zich continu

Nadere informatie

Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen gemeente Haaren

Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen gemeente Haaren Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen gemeente Haaren Kenmerk: Bizob2012MVI Opdrachtgever: Gemeente Haaren Versie: 2.1 Datum: 14 januari 2014 Status: Definitief Inleiding De gemeente spant zich continu

Nadere informatie

COP GREEN DEAL CIRCULAIR INKOPEN

COP GREEN DEAL CIRCULAIR INKOPEN COP GREEN DEAL CIRCULAIR INKOPEN RESULTAATGERICHT GUNNEN OP CIRCULARITEIT Jenny van den Boogaard 10 maart 2016 CIRCULAIR INKOPEN DEFINITIE Bij circulair inkopen gaat het om de inzet van het inkoopinstrument

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 8 april 2015

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 8 april 2015 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Gas 1. Scope/afbakening De productgroep Gas omvat alle gas die van het openbare gasnet en via transport over de weg betrokken wordt door

Nadere informatie

Actieplan Maatschappelijk verantwoord inkopen

Actieplan Maatschappelijk verantwoord inkopen Actieplan Maatschappelijk verantwoord inkopen Buying a better world Inhoud Inleiding Inleiding 3 Algemene beleidsdoelstellingen IFV 5 Missie 5 Visie 5 Ambities 5 Kernwaarden 5 Huidig MVO-beleid 6 MVO-missie

Nadere informatie

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Vastgesteld door GS, Middelburg, 13 juni 2017

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Vastgesteld door GS, Middelburg, 13 juni 2017 Actieplan 2017-2020 Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 17012474 Vastgesteld door GS, Middelburg, 13 juni 2017 Waarom dit actieplan? Harry van der Maas, Gedeputeerde Provincie Zeeland met Inkoop in de

Nadere informatie

Op de aanbesteding/offerteaanvraag <naam aanbesteding> is/zijn van toepassing de met ja aangegeven artikelen.

Op de aanbesteding/offerteaanvraag <naam aanbesteding> is/zijn van toepassing de met ja aangegeven artikelen. Bijlage 1 Verklaring Maatschappelijk Verantwoord Inkopen De gemeente Beek heeft op het Manifest Professioneel Duurzaam Inkopen van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu ondertekend. De gemeente Beek

Nadere informatie

Professioneel Duurzaam Inkopen, hoe doet u dat? Karin van IJsselmuide Duurzaam inkopen veroorzaakt een kettingreactie

Professioneel Duurzaam Inkopen, hoe doet u dat? Karin van IJsselmuide Duurzaam inkopen veroorzaakt een kettingreactie Professioneel Duurzaam Inkopen, hoe doet u dat? Take Padding take.padding@pianoo.nl Karin van IJsselmuide k.vanijsselmuide@nevi.nl Duurzaam inkopen veroorzaakt een kettingreactie 1 Duurzaam inkopen 5 fasen

Nadere informatie

Inkopen en de sociale impact over de grens

Inkopen en de sociale impact over de grens Inkopen en de sociale impact over de grens Thea Smid-Verheul, gemeente Amersfoort Jaap Stokking en Shirley Justice Namens Programmadirectie DI, Ministerie VROM 27 sept 2010 Programma workshop Starring:

Nadere informatie

PK Benelux BV. Plan van aanpak maatschappelijk verantwoord ondernemen

PK Benelux BV. Plan van aanpak maatschappelijk verantwoord ondernemen PK Benelux BV Plan van aanpak maatschappelijk verantwoord ondernemen INLEIDING Dit Plan van aanpak gaat over maatschappelijk verantwoord onderrnemen en Maatschappelijk verantwoord inkopen (ook wel duurzaam

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 26 januari 2016

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 26 januari 2016 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Gas 1. Scope/afbakening De productgroep Gas omvat alle gas die van het openbare gasnet en via transport over de weg betrokken wordt door

Nadere informatie

Social Return Van verplichting naar verbinding. KplusV dhr. Jan Beldman, adviseur InterPactum dhr. Ezra Hendriks, partner en adviseur

Social Return Van verplichting naar verbinding. KplusV dhr. Jan Beldman, adviseur InterPactum dhr. Ezra Hendriks, partner en adviseur Social Return Van verplichting naar verbinding Donderdag 23 januari 2013 KplusV dhr. Jan Beldman, adviseur InterPactum dhr. Ezra Hendriks, partner en adviseur Opbouw 1. Over Social Return / de sociale

Nadere informatie

GREEN DEAL Circulair Inkopen: meer waarde voor de hele keten

GREEN DEAL Circulair Inkopen: meer waarde voor de hele keten GREEN DEAL Circulair Inkopen: meer waarde voor de hele keten Partijen: De Minister van Economische Zaken, de heer H.G.J. Kamp, de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, mevrouw W.J. Mansveld en

Nadere informatie

Duurzaam Inkopen, een stap verder

Duurzaam Inkopen, een stap verder Duurzaam Inkopen, een stap verder Frans van Beek, Programma Duurzame energievoorziening bedrijfsvoering Rijk Rob van Arnhem, Categoriemanager Bedrijfskleding Rijk Ivo Bonajo, programmamanager duurzaam

Nadere informatie

ONTWERP-RAADSVOORSTEL VAN BenW AAN DE RAAD VOOR

ONTWERP-RAADSVOORSTEL VAN BenW AAN DE RAAD VOOR ONTWERP-RAADSVOORSTEL VAN BenW AAN DE RAAD VOOR OPSTELLER VOORSTEL: A. Buwalda AFDELING: AJZ PORTEFEUILLEHOUDER: M.C.M. Waanders Agendapunt: No. /2012 Dokkum, 21-03-2013 ONDERWERP: inkoop- en aanbestedingsbeleid

Nadere informatie

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Esther Loozen Atze Boerstra (Stanley Kurvers) NvvA Symposium 2010 1 Programma Introductie door Esther Loozen Korte inleiding over duurzaamheid+ MVO door Atze

Nadere informatie

Duurzaam inkopen, gewoon doen!

Duurzaam inkopen, gewoon doen! Duurzaam inkopen, gewoon doen! Duurzaam Inkopen, 27 januari 2010 ir. Mark Hoogbergen Adviseur Agenda 1 Introductie 4 Criteria 2 Waarom 5 Aan de slag 3 Doelstelling > Menu extra s Agentschap NL Als het

Nadere informatie

Nota Inkoop- en Aanbestedingsbeleid gemeente Hoorn. gelezen het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders d.d.

Nota Inkoop- en Aanbestedingsbeleid gemeente Hoorn. gelezen het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders d.d. GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van de gemeente Hoorn Nr. 46444 22 maart 2017 Nota Inkoop- en Aanbestedingsbeleid gemeente Hoorn gelezen het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders d.d.

Nadere informatie

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID ONZE VERANTWOORDELIJKHEID CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY I Inhoud Voorwoord 1 Waardering medewerkers 2 Ketenverantwoordelijkheid 3 Behoud van natuurlijke hulpbronnen 4 Maatschappelijke betrokkenheid

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten. Versie maart 2017

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten. Versie maart 2017 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten 1. Scope/afbakening De productgroep Automaten omvat automaten voor: warme dranken; gekoelde dranken / bronwater; snacks / snoep.

Nadere informatie

Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2017

Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2017 Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2017 1 P a g i n a Inhoudsopgave DEEL I... 4 INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID 2017... 4 1 Inleiding... 4 1.1 Professioneel opdrachtgeverschap... 4 1.2 Doelstellingen inkoop-

Nadere informatie

Circulair inkopen: de knelpunten & succesfactoren en de ontwikkeling van het CP4V model

Circulair inkopen: de knelpunten & succesfactoren en de ontwikkeling van het CP4V model Menno van Drunen inhuur SVB Vertrouwelijk Circulair inkopen: de knelpunten & succesfactoren en de ontwikkeling van het CP4V model Carmen van Kruisbergen Supply Value Maart 2016 Inhoud Wie ben ik? Even

Nadere informatie

contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl

contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl Van contractbeheer naar contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl Doel van de presentatie (1) Waarom verdient contractmanagement een speciale

Nadere informatie

Duurzaamheidsverklaring

Duurzaamheidsverklaring DUURZAAMHEIDSVERKLARING Ondergetekende: [Naam Leverancier en rechtsvorm [ ], statutair gevestigd te [plaats], aan de [straat, nummer en postcode] (KvK ), hierna te noemen Leverancier, hierbij rechtsgeldig

Nadere informatie

Broodje Politiek Lokaal en Sociaal aanbesteden wat kan - wat mag. Gaby Hoof Senior adviseur TenderCoach

Broodje Politiek Lokaal en Sociaal aanbesteden wat kan - wat mag. Gaby Hoof Senior adviseur TenderCoach Broodje Politiek Lokaal en Sociaal aanbesteden wat kan - wat mag Gaby Hoof Senior adviseur TenderCoach Introductie TenderCoach Adviseren, coachen en trainen ondernemers: Begeleiding van ondernemers bij

Nadere informatie

Hartelijk welkom. Marktontmoeting Circulair Inkopen van Kantoorinrichting. 11 december 2014

Hartelijk welkom. Marktontmoeting Circulair Inkopen van Kantoorinrichting. 11 december 2014 Hartelijk welkom Marktontmoeting Circulair Inkopen van Kantoorinrichting 11 december 2014 Take Padding, Sr Adviseur inkopen en aanbesteden, PIANOo take.padding@pianoo.nl Godard Croon, Projectmanager circulaire

Nadere informatie

Actieplan. Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeenten Boxtel en Sint-Michielsgestel en samenwerkingsorganisatie MijnGemeenteDichtbij

Actieplan. Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeenten Boxtel en Sint-Michielsgestel en samenwerkingsorganisatie MijnGemeenteDichtbij Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 2017 2022 Gemeenten Boxtel en Sint-Michielsgestel en samenwerkingsorganisatie MijnGemeenteDichtbij 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Nadere informatie

Notitie Social Return on Investment Alphen aan den Rijn

Notitie Social Return on Investment Alphen aan den Rijn Notitie Social Return on Investment Alphen aan den Rijn Aanleiding Social Return On Investment (SROI) is als thema opgenomen in het Beleidskader Programma Rijnstreek werkt dat op 28 februari 2013 door

Nadere informatie

Inkoopbeleid 2016 Provincie Noord-Brabant

Inkoopbeleid 2016 Provincie Noord-Brabant Inkoopbeleid 2016 Provincie Noord-Brabant best value for taxpayers money Versie: def 2016 Dit inkoopbeleid is opgesteld door het Vakberaad Inkoop en vastgesteld door Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant

Nadere informatie

Datum 3 juni 2015 Betreft Beantwoording vragen van de leden Voordewind (CU) en Van Laar (PvdA) over slavernij en kinderarbeid in steengroeves

Datum 3 juni 2015 Betreft Beantwoording vragen van de leden Voordewind (CU) en Van Laar (PvdA) over slavernij en kinderarbeid in steengroeves Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl MINBUZA-2015.282771 Uw Referentie 2015Z08838

Nadere informatie

REBus (Resource Efficient Business Models) Pilot circulair inkopen kantoorinrichting ProRail

REBus (Resource Efficient Business Models) Pilot circulair inkopen kantoorinrichting ProRail REBus (Resource Efficient Business Models) Pilot circulair inkopen kantoorinrichting ProRail Samenvatting With the contribution of the LIFE financial instrument of the European Community ProRail & REBus

Nadere informatie

Hoogwaardige benutting van gras

Hoogwaardige benutting van gras Hoogwaardige benutting van gras Mogelijkheden van aanbestedingen Arjen Brinkmann 1 Achtergrond Overheden en andere partijen herwaarderen reststromen -> Van Afval naar Grondstof Vertalen van beleidsambities

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 1 Algemeen Hoofdstuk 3 van de Biedingleidraad bevat algemene informatie over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Aanbestedende Dienst heeft Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

NATUURLIJK VERANTWOORD

NATUURLIJK VERANTWOORD NATUURLIJK VERANTWOORD CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY I V Inhoud Voorwoord Voorwoord 1 Waardering medewerkers 2 Ketenverantwoordelijkheid 3 Behoud van natuurlijke hulpbronnen

Nadere informatie

Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI)

Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) Programma Duurzaamheid Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu

Nadere informatie

Duurzaam contractmanagement

Duurzaam contractmanagement Duurzaam contractmanagement Samenvatting Hoe wordt de duurzaamheid van de ingekochte producten en diensten ondergebracht in facilitaire contracten en wat betekent dat voor het contractmanagement? Inleiding

Nadere informatie

INTERNATIONALE SOCIALE VOORWAARDEN IN ICT AANBESTEDINGEN

INTERNATIONALE SOCIALE VOORWAARDEN IN ICT AANBESTEDINGEN NEVI PIANOo congres TOEPASSING INTERNATIONALE SOCIALE VOORWAARDEN IN ICT AANBESTEDINGEN Harold Thijssen Ministerie van Binnenlandse Zaken Gisela ten Kate SOMO - De sociale normen, wat zijn die eigenlijk

Nadere informatie

Plan van aanpak duurzaam inkopen overheden. Concept 6 juli. Inhoud

Plan van aanpak duurzaam inkopen overheden. Concept 6 juli. Inhoud Plan van aanpak duurzaam inkopen overheden Concept 6 juli Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Visie op duurzaam inkopen... 4 2.1. De gewenste ontwikkelrichting... 4 Effectiviteit vergroten... 4 Professioneel duurzaam

Nadere informatie

Duurzaamheidscriteria van inkoopbeleid Ordina

Duurzaamheidscriteria van inkoopbeleid Ordina Duurzaamheidscriteria van inkoopbeleid Ordina Datum Auteur(s) Versie Classificatie Status 9 augustus 2013 Hke08033/Apo20090 1.1 Definitief Ordina Nederland B.V. ING Bank 069.68.64.649 KvK 30086514 BTW

Nadere informatie

Kansen en uitdagingen Circulair inkopen

Kansen en uitdagingen Circulair inkopen Kansen en uitdagingen Circulair inkopen Innovatiegericht inkopen voor de openbare ruimte 12 november 2015 Take Padding, PIANOo Evert Schut, Rijkswaterstaat Van afval als zorg Naar grondstof als kans De

Nadere informatie

Burgemeester en Wethouders

Burgemeester en Wethouders Burgemeester en Wethouders de raad der gemeente EDE Behandelend ambtenaar Smit, N. Tel.nr. (0318) 680 449 Verzameling Raadsstukken registratienummer afdeling datum: 2012/96 724010 V&R 11-12-2012 Cie. AZ&M

Nadere informatie

Aanpak Duurzaam GWW in de praktijk

Aanpak Duurzaam GWW in de praktijk Aanpak Duurzaam GWW in de praktijk Datum: 31 oktober 2016 Spreker: Meinke Schouten Inhoudsopgave Oorsprong Aanpak Duurzaam GWW Wat is de Aanpak Duurzaam GWW? Aanpak Duurzaam GWW in de praktijk Samenvatting

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten Versie 26 januari 2016

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten Versie 26 januari 2016 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten 1. Scope/afbakening De productgroep Automaten omvat automaten voor: warme dranken; gekoelde dranken / bronwater; snacks / snoep.

Nadere informatie

Wat doet Strukton Worksphere in het kader van verduurzaming. Leo Schunck 16 maart

Wat doet Strukton Worksphere in het kader van verduurzaming. Leo Schunck 16 maart Wat doet Strukton Worksphere in het kader van verduurzaming Leo Schunck 16 maart 2017 0.1 Ontwikkelingen Strategisch kader Strukton Worksphere Projecten MVO maatregelen Leveranciersbeleid Overige initiatieven

Nadere informatie

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013.

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. 1 Samenvatting Definitie duurzaamheid volgens Brundtland Aanmelden als Millenniumgemeente Speerpunten:

Nadere informatie

Marktconsultatie Circulaire Bureaustoelen Verslag 14 sept 2017

Marktconsultatie Circulaire Bureaustoelen Verslag 14 sept 2017 Marktconsultatie Circulaire Bureaustoelen Verslag 14 sept 2017 Welkom & introductie De wethouder Michiel van Liere verwelkomt de marktpartijen en bedankt hen en Rendemint voor hun komst. Circulair inkopen

Nadere informatie

Het grondstofpaspoort

Het grondstofpaspoort Het grondstofpaspoort Samen werken aan een circulaire economie Alliander & Duurzaam ondernemen In de transitie naar een duurzame samenleving is het van belang om samen te zoeken naar houdbare oplossingen,

Nadere informatie

Stappenplan inkoop gemeente Heusden

Stappenplan inkoop gemeente Heusden Stappenplan inkoop 2017-2018 gemeente Heusden Inleiding De doelstellingen uit het huidige inkoopbeleid zijn nog steeds actueel. De gemeente Heusden wil het inkoopbeleid verder doorontwikkelen naar een

Nadere informatie

Seminar wijzigingen Aanbestedingswet 2012

Seminar wijzigingen Aanbestedingswet 2012 1 Seminar wijzigingen Aanbestedingswet 2012 Anouk Metselaar & Jeannette Vaandrager Den Haag 24 maart 2 Wijzigingen Aanbestedingswet 2012 De aanbestedingsrichtlijnen zijn in 2014 herzien: 2014/EU/23: gunning

Nadere informatie

Stedelijk Projectbureau Social Return

Stedelijk Projectbureau Social Return Stedelijk Projectbureau Social Return Gemeente Amsterdam Stedelijk Projectbureau Social Return Social.Return@dwi.amsterdam.nl www.amsterdam.nl/socialreturn Social Return in context Milieucriteria: productniveau

Nadere informatie

Duurzaam Inkopen in onderwijs. Betty de Keizer De Keizer Kennismakelaar

Duurzaam Inkopen in onderwijs. Betty de Keizer De Keizer Kennismakelaar Duurzaam Inkopen in onderwijs Betty de Keizer De Keizer Kennismakelaar Duurzaam inkopen, inleiding Duurzaam inkopen in onderwijs Spelers in het veld en hun rol Suggesties voor aanpak Informatiebronnen

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie maart 2017

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie maart 2017 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Gas 1. Scope/afbakening De productgroep Gas omvat alle gas die van het openbare gasnet en via transport over de weg betrokken wordt door

Nadere informatie

Innovatie, Duurzame leefomgeving en Kennis

Innovatie, Duurzame leefomgeving en Kennis Innovatie, Duurzame leefomgeving en Kennis Innovatie Rijkswaterstaat innoveert niet voor niets. Innovatie moet bijdragen aan het in stand houden van de netwerken, zoals het hoofdwegennet, het hoofdvaarwegennet,

Nadere informatie

Ketenanalyse Papier. Rapportage: KAP 2015 Datum: 21 augustus 2015 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1

Ketenanalyse Papier. Rapportage: KAP 2015 Datum: 21 augustus 2015 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1 2015 Ketenanalyse Papier Rapportage: KAP 2015 Datum: 21 augustus 2015 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Ketenanalyse papier... 4 1.1 Keten van papier... 4 2.2 Identificeren

Nadere informatie

Innovatiegericht Inkopen

Innovatiegericht Inkopen WORKSHOP 7 Innovatiegericht Inkopen Marieke van Putten, PIANOo Andrea Wijnants, Ministerie I&M 21 juni 2011 Workshop 1 Het Nieuwe Werken Inhoud Wat is innovatiegericht inkopen bij de overheid? Wat doet

Nadere informatie

Aanpak duurzaam GWW in de praktijk Meerwaarde door een integrale aanpak. Imagine the result

Aanpak duurzaam GWW in de praktijk Meerwaarde door een integrale aanpak. Imagine the result Aanpak duurzaam GWW in de praktijk Meerwaarde door een integrale aanpak Even voorstellen: Esther Heijink Sr. adviseur veiligheid en duurzaamheid bij ARCADIS Programmamanager Duurzaamheid divisie Mobiliteit

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten. Versie 8 april 2015

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten. Versie 8 april 2015 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten 1. Scope/afbakening De productgroep Automaten omvat automaten voor: warme dranken; gekoelde dranken / bronwater; snacks / snoep.

Nadere informatie

Social Return waarde-vol!!

Social Return waarde-vol!! Social Return waarde-vol!! Hier komt tekst Gemeente Utrecht Thea Smid-Verheul Hier komt ook tekst Wat en waarom? Social return bij inkoop is: het vaststellen en uitvoeren van sociale voorwaarden door middel

Nadere informatie

Duurzaam Inkopen. Ric Hettinga. Programmadirectie Duurzaam Inkopen. Ministerie van VROM

Duurzaam Inkopen. Ric Hettinga. Programmadirectie Duurzaam Inkopen. Ministerie van VROM Duurzaam Inkopen Ric Hettinga Programmadirectie Duurzaam Inkopen Ministerie van VROM Wat is duurzaamheid? Relevante concepten: People, planet, profit Cradle to cradle (C2C) Duurzame bedrijfsvoering Wat

Nadere informatie

Tendermanagement. in de afvalbranche

Tendermanagement. in de afvalbranche Tendermanagement in de afvalbranche Jaap Jan van Ingen Zelfstandig & Onafhankelijk & Realistisch 1. Aanbestedende diensten 2. Inschrijvende partijen 3. Projecten en Advies Duurzaam aanbesteden Nederlandse

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

Openbaar. Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad.

Openbaar. Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Programma Financiën BW-nummer Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting In december 2016 hebben wij het landelijk Manifest

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET CIRCULAIR INKOPEN EN AANBESTEDEN IN DE METROPOOLREGIO AMSTERDAM

AAN DE SLAG MET CIRCULAIR INKOPEN EN AANBESTEDEN IN DE METROPOOLREGIO AMSTERDAM AAN DE SLAG MET CIRCULAIR INKOPEN EN AANBESTEDEN IN DE METROPOOLREGIO AMSTERDAM Resultaten van de Community of Practice Circulair inkopen Metropoolregio Amsterdam Jacqueline Cramer i.s.m. leden van de

Nadere informatie

Als u zaken doet met de overheid...

Als u zaken doet met de overheid... Als u zaken doet met de overheid... Het duurzame inkoopbeleid van de overheid Duurzaamheid staat hoog op de agenda van de overheid. Om de markt voor duurzame producten te stimuleren, geeft zij zelf het

Nadere informatie

Zaken doen met de gemeente Oldambt

Zaken doen met de gemeente Oldambt Zaken doen met de gemeente Oldambt een nieuw inkoopbeleid Inkoopteam Oldambt Esther Pontjodikromo-Gol 30-09-2016 Waar gaan we het wel en niet over hebben? Wel: Inkoopbeleid en toegankelijkheid regionaal

Nadere informatie