9 maart Dynamische modelfamilie regio Utrecht Martijn Meinen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "9 maart Dynamische modelfamilie regio Utrecht Martijn Meinen"

Transcriptie

1 9 maart 2011 Dynamische modelfamilie regio Utrecht Martijn Meinen

2 Inhoud Aanleiding Een dynamische basis voor de gehele provincie Utrecht Toepassingen: Afstemming wegwerkzaamheden gemeente Utrecht Groot onderhoud A12 Galecopperbrug Tunnel A2 westzijde van Utrecht Online model Amersfoort 2

3 Aanleiding Steeds meer behoefte aan dynamische modellen, echter: Lange bouwtijd model Lange rekentijden Moeilijk te fitten op feitelijke waarnemingen Aanpak binnen de provincie Utrecht 3

4 Eén dynamische basis Model Hilversum Model Eemland Model regio Utrecht Model Ede / Veenendaal 4

5 Eén dynamische basis Resultaat: Gedetailleerde dynamische basis in Dynasmart voor de gehele provincie Utrecht 5

6 Utrecht Bereikbaar Afstemming van wegwerkzaamheden binnen Utrecht Beoordeling dynamisch model: Validatie: vergelijking modelresultaten met werkelijkheid Plausibiliteit: werking van het model 6

7 Utrecht Bereikbaar Validatie: vergelijking modelresultaten met werkelijkheid Vergelijking met tellingen Dynamische kalibratie op kwartierstellingen Dynamische t-toets Vergelijking van filelocaties Lokatie knelpunt Lengte files Tijdsduur files Reistijden Vergelijking reistijd op enkele specifieke trajecten met de werkelijkheid 7

8 Utrecht Bereikbaar Plausibiliteit: werking van het model Doorrekenen van een aantal cases: Wegafsluiting i.v.m. werkzaamheden Evenement (in de Jaarbeurs) Omleiding Resultaten bespreken met een groep van deskundigen: Filebeelden Verschilplots Reistijden Hier plaatje verschilplot 8

9 Galecopperbrug Brug in de A12 over het Amsterdam-Rijnkanaal ter hoogte van Utrecht Onderhoud noodzakelijk Inzicht nodig in verkeerseffecten groot aantal uitvoeringsvarianten Gevraagd: dynamisch model met een korte rekentijd waarmee effect van capaciteitsreducties, afsluitingen en omleidingen snel in beeld gebracht kan worden 9

10 Galecopperbrug 10

11 Galecopperbrug In 1 dag 20 varianten doorgerekend: Capaciteitsbeperkingen Afsluiten toe- en afritten Aanpassingen verkeerslichten Effect vakantieperiode Rekentijd per variant (ochtend + avondspits): ± 10 minuten 11

12 A2 tunnel Utrecht Tunnelveiligheidswet: geen file in de tunnel Maatregelpakketten definiëren om filevorming in de tunnel te voorkomen Effect van deze maatregelen doorrekenen met een dynamisch model 12

13 A2 tunnel Utrecht Mogelijkheden verkeersmanagement in Dynasmart: Gebruikersgroepen: Groep 1: reageert niet op verkeersinformatie Groep 2: reageert op DRIP informatie Groep 3: beschikt over navigatiesysteem Verkeersinformatie via DRIP s: Informeren over reistijd Omleiden van verkeer 13

14 A2 tunnel Utrecht DRIP DRIP DRIP DRIP Bij een incident in de tunnel: Informeren Bufferen Doorgaand en/of lokaal verkeer omleiden DRIP DRIP 14

15 Online model Amersfoort Op basis van de actuele verkeerssituatie een prognose opstellen 15 à 30 minuten vooruit Tijdig kunnen inzetten van verkeersmanagement maatregelen Prototype ontwikkeld in Dynasmart (in samenwerking met IT&T) 15

16 Online model Amersfoort Modelverrijking historie: Modelberekening (dynamisch toedelen) Model fitten op werkelijkheid (dynamisch kalibreren) Historisch model verkeerssituatie (volledig netwerk) Historische data (deel van netwerk) Verkeerscentrale Monitoring 16

17 Online model Amersfoort Modelverrijking actueel: Modelberekening (dynamisch toedelen) Model fitten op werkelijkheid (dynamisch kalibreren) Actueel model verkeerssituatie (volledig netwerk) Actuele data (deel van netwerk) Verkeerscentrale Monitoring 17

18 Online model Amersfoort Model prognose: Modelberekening (dynamisch toedelen) Correcties doorvertalen naar de toekomst Model fitten op werkelijkheid (dynamisch kalibreren) Actueel model verkeerssituatie (volledig netwerk) & Prognose Actuele data (deel van netwerk) Verkeerscentrale Monitoring 18

19 Overige toepassingen dynamische modellen in de regio Utrecht Verkeerskalender Leidsche Rijn Ontwikkeling nieuwe woonwijk Hoef en Haag in Vianen In een weekend een 24-uurs afsluiting van de A28 ter hoogte van Zeist Gevolgen vertraging bouw A2 tunnel Utrecht 19

20 20

N237: MBO Systeem. Agenda. Aanleiding en gevolgen. Van inzicht naar beslissing: Performance Indicatoren (PI)

N237: MBO Systeem. Agenda. Aanleiding en gevolgen. Van inzicht naar beslissing: Performance Indicatoren (PI) N237 Provincie Utrecht Monitoring en Beslissing Ondersteunend Systeem ir. Mark Snoek Agenda Aanleiding en gevolgen Van inzicht naar beslissing: Performance Indicatoren (PI) Automatische beoordeling op

Nadere informatie

Nationale Databank Wegverkeersgegevens. Minder hinder bij wegwerkzaamheden

Nationale Databank Wegverkeersgegevens. Minder hinder bij wegwerkzaamheden Nationale Databank Wegverkeersgegevens Minder hinder bij wegwerkzaamheden en evenementen Minder hinder door goede planning en informatie Niets is vervelender voor een weggebruiker dan van de ene omleiding

Nadere informatie

Bijdrage 109. Verkeersmodel op maat: sneller en beter

Bijdrage 109. Verkeersmodel op maat: sneller en beter Bijdrage 109 Verkeersmodel op maat: sneller en beter Wim van der Hoeven DHV BV Samenvatting Verkeersmodellen worden vaak zwaar, moeilijk en risicovol gevonden. Om die reden worden modellen nadat ze gebouwd

Nadere informatie

Tunneldoseren Leidsche Rijntunnel A2

Tunneldoseren Leidsche Rijntunnel A2 Tunneldoseren Leidsche Rijntunnel A2 11 december 2014 Alfred Kersaan operationeel verkeerskundige adviseur RWS Verkeer en Watermanagement Midden Nederland mijn achtergrond betrokken bij vanaf 2001 betrokken

Nadere informatie

Ideeën zijn mooi, maar zonder uitvoering blijven het ideeën - Showcase A20 Startpunt Regionale Samenwerking Zuid-Holland -

Ideeën zijn mooi, maar zonder uitvoering blijven het ideeën - Showcase A20 Startpunt Regionale Samenwerking Zuid-Holland - (Bijdragenr. 15) Ideeën zijn mooi, maar zonder uitvoering blijven het ideeën - Showcase A20 Startpunt Regionale Samenwerking Zuid-Holland - Ir. G.C.A. Huisman (ARCADIS gedetacheerd bij Rijkswaterstaat)

Nadere informatie

Nationale Databank Wegverkeersgegevens. NDW één nationaal loket voor verkeersgegevens

Nationale Databank Wegverkeersgegevens. NDW één nationaal loket voor verkeersgegevens Nationale Databank Wegverkeersgegevens NDW één nationaal loket voor verkeersgegevens Minder files, minder uitstoot, meer veiligheid NDW, de Nationale Databank Wegverkeersgegevens, is het meest bekend

Nadere informatie

TEN effecten in Den Haag, Duurzaam Dynamisch Verkeersmanagement door integrale afweging van Traffic, Emissie en Noise (TEN) bij inzet van scenario s

TEN effecten in Den Haag, Duurzaam Dynamisch Verkeersmanagement door integrale afweging van Traffic, Emissie en Noise (TEN) bij inzet van scenario s TEN effecten in Den Haag, Duurzaam Dynamisch Verkeersmanagement door integrale afweging van Traffic, Emissie en Noise (TEN) bij inzet van scenario s Tanja Vonk (TNO) Arjen Reijneveld (Gemeente Den Haag)

Nadere informatie

STAQ in HAAGLANDEN. PLATOS 11 maart 2015. Beeld plaatsen ter grootte van dit kader. Bastiaan Possel

STAQ in HAAGLANDEN. PLATOS 11 maart 2015. Beeld plaatsen ter grootte van dit kader. Bastiaan Possel STAQ in HAAGLANDEN Beeld plaatsen ter grootte van dit kader PLATOS 11 maart 2015 Bastiaan Possel 2 Introductie Bastiaan Possel Adviseur Verkeersprognoses bij het team Verkeersprognoses (20 medewerkers)

Nadere informatie

Analyse doorstroming gemotoriseerd verkeer op t Goylaan

Analyse doorstroming gemotoriseerd verkeer op t Goylaan Analyse doorstroming gemotoriseerd verkeer op t Goylaan Herinrichting van t Goylaan zorgt voor verbeterde doorstroming t Goylaan in gemeente Utrecht is medio 2016 heringericht. De 2 x 2 rijstroken zijn

Nadere informatie

StreamLine (Showcase Model Amsterdam)

StreamLine (Showcase Model Amsterdam) StreamLine (Showcase Model Amsterdam) Omnitrans Informatiedag 11 november 2010 Jos van den Elshout (DIVV Amsterdam) en Edwin Mein Inhoud Wat is StreamLine? Wat biedt StreamLine? Amsterdam Showcase Vragen

Nadere informatie

Werkzaamheden omgeving viaduct Hoofdstraat, en Weekendafsluiting Hoofdstraat, inclusief op- en afritten, van 28 september tot 1 oktober

Werkzaamheden omgeving viaduct Hoofdstraat, en Weekendafsluiting Hoofdstraat, inclusief op- en afritten, van 28 september tot 1 oktober Retouradres: Postbus 20, 3980 CA Bunnik Aan de bewoner(s)/gebruiker(s) van dit pand Projectnaam A12 Utrecht Lunetten - Veenendaal Uw referentie Onze referentie Behandeld door Telefoon direct E-mail PvB-OM-B-1313-AVR

Nadere informatie

Werkzaamheden A1/A6. A1/A6 Watergraafsmeer Diemen Muiderberg Almere Stad West A1 t Gooi A1 Muiderbrug

Werkzaamheden A1/A6. A1/A6 Watergraafsmeer Diemen Muiderberg Almere Stad West A1 t Gooi A1 Muiderbrug Werkzaamheden A1/A6 A1/A6 Watergraafsmeer Diemen Muiderberg Almere Stad West A1 t Gooi A1 Muiderbrug Rijkswaterstaat zorgt voor betere doorstroming en betrouwbaardere reistijd De A1 en in het verlengde

Nadere informatie

RINGWEG OOST LEIDEN verkeerssimulaties

RINGWEG OOST LEIDEN verkeerssimulaties RINGWEG OOST LEIDEN verkeerssimulaties 1 juni 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING 2 VARIANTEN RESULTATEN VARIANT 1 EN 2 UITWERKING VARIANT 1 CONCLUSIES 1 INLEIDING Voor de Ringweg Oost is voor de toekomstige

Nadere informatie

Verkeersmanagement in de praktijk

Verkeersmanagement in de praktijk 6/8/2016 Verkeersmanagement in de praktijk De civiele ingenieur in The Matrix 1 19 mei 2016 Introductie (1) Niels van den Brink Senior adviseur verkeer & omgeving Co-auteur van de werkwijzer Minder Hinder

Nadere informatie

N237 Provincie Utrecht: MBO Systeem

N237 Provincie Utrecht: MBO Systeem (Bijdragenr. 54) N237 Provincie Utrecht: MBO Systeem ir. Mark Snoek IT&T Samenvatting Het MBO Systeem van IT&T geeft tijdens de uitgebreide werkzaamheden aan de A28 de Provincie Utrecht inzicht in de realtime

Nadere informatie

: ICT-Onderweg. Inhoudsopgave. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Bijlage(n): pag. 7. Inleiding

: ICT-Onderweg. Inhoudsopgave. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Bijlage(n): pag. 7. Inleiding S T A T E N V O O R S T E L Datum : 28 november 2006 Nummer PS : PS2007IME01 Dienst/sector :WVV/VPO Commissie : IME Registratienummer :2006WVV002256i Portefeuillehouder : Dr.G. Mik Titel : ICT-Onderweg

Nadere informatie

Onderwerp: EXIN-H bijdrage voor Nationale Databank Wegverkeergegevens

Onderwerp: EXIN-H bijdrage voor Nationale Databank Wegverkeergegevens Provinciale Staten van Noord-Holland Voordracht 7 Haarlem, 18 december 2007 Onderwerp: EXIN-H bijdrage voor Nationale Databank Wegverkeergegevens Bijlage: Ontwerpbesluit 1. Inleiding. De provincie Noord-Holland

Nadere informatie

Regelscenario Weekendafsluiting A59 HRR Waalwijk Den Bosch

Regelscenario Weekendafsluiting A59 HRR Waalwijk Den Bosch Regelscenario Weekendafsluiting A59 HRR Waalwijk Den Bosch Uitvoeringsperiode: van vr. 20 juli 21:00 uur tot ma. 23 juli 06:00 uur Vastgesteld door: Hoofd OVM Verkeerscentrale Zuid-Nederland 1 Versie:

Nadere informatie

Evaluatie reisinformatie Noord-Brabant

Evaluatie reisinformatie Noord-Brabant Evaluatie reisinformatie Noord-Brabant Matthijs Dicke-Ogenia Goudappel Coffeng mdicke-ogenia@goudappel.nl Michael van Egeraat Provincie Noord Brabant mvegeraat@brabant.nl Bijdrage aan het Colloquium Vervoersplanologisch

Nadere informatie

Toelichting op vragen over het MER

Toelichting op vragen over het MER Bestuur Regio Utrecht (BRU) Toelichting op vragen over het MER Datum 20 november 2007 TMU054/Brg/0725 Kenmerk Eerste versie 1 Aanleiding Tijdens een werkbijeenkomst van de gemeenteraad van Bunnik op 1

Nadere informatie

B73a CAR in de provincie Zuid-Holland: verkeersmanagement op alle niveaus

B73a CAR in de provincie Zuid-Holland: verkeersmanagement op alle niveaus B73a CAR in de provincie Zuid-Holland: verkeersmanagement op alle niveaus John Steendijk Provincie Zuid-Holland Jan-Willem Grotenhuis XTNT Samenvatting Coördinatie van Alternatieve Routes (CAR) wordt toegepast

Nadere informatie

Actuele informatie over wegwerkzaamheden binnen handbereik!

Actuele informatie over wegwerkzaamheden binnen handbereik! Actuele informatie over wegwerkzaamheden binnen handbereik! Helène van der Poel Nationale Databank Wegverkeersgegevens (NDW) Sharon Schoppema Provincie Noord-Holland Wim Smittenaar Nationale Databank Wegverkeersgegevens

Nadere informatie

Pagina 1 13 juni 2013 Connekt

Pagina 1 13 juni 2013 Connekt Pagina 1 13 juni 2013 Connekt Marktversnelling Mobiliteits Informatie (MMI) 13 juni 2013 - Connekt Mark Olivierse Verkeersmanager MAPtm Pagina 2 13 juni 2013 Connekt Verkeersmanagement 2.0: Marktwerking,

Nadere informatie

Renovatie Velsertunnel

Renovatie Velsertunnel Renovatie Velsertunnel Vervolgbijeenkomst 23 september 2013 Rijkswaterstaat 1 Renovatie Velsertunnel Agenda Onderdeel Presentatie Inleiding 1. Stand van zaken project Natasja Fokke 2. Scope en referentiefasering

Nadere informatie

MobiMaestro /verkeersmanagement in steden en provinciën

MobiMaestro /verkeersmanagement in steden en provinciën MobiMaestro /verkeersmanagement in steden en provinciën >the right development >nederlands MobiMaestro /hoe creëer je doorstroming? Het wegverkeer groeit; steden en provinciale wegen krijgen steeds vaker

Nadere informatie

Pagina 1 12 juni 2013 Marktwerking RVM

Pagina 1 12 juni 2013 Marktwerking RVM Pagina 1 12 juni 2013 Marktwerking RVM Marktwerking RVM Dienst op maat Steven Boerma 12 juni 2013 DRIP s Den Haag Advies Noord-Brabant Less is more Pagina 2 12 juni 2013 Marktwerking RVM Maar eerst een

Nadere informatie

Vraagspecificatie Deel A: Algemeen

Vraagspecificatie Deel A: Algemeen BRAVISSIMO Vraagspecificatie Deel A: Algemeen Het inwinnen en presenteren van reistijden en intensiteiten op geselecteerde provinciale wegen en Rijkswegen in de provincie Noord-Brabant 18 december 2006

Nadere informatie

De historische databank van NDW. Nationale Databank Wegverkeersgegevens

De historische databank van NDW. Nationale Databank Wegverkeersgegevens De historische databank van NDW Nationale Databank Wegverkeersgegevens Een (groeiende) schat aan data voor verkeerskundige analyses NDW bewaart sinds medio 2009 verkeersgegevens over de belangrijkste Nederlandse

Nadere informatie

De auto als actuator

De auto als actuator De auto als actuator Martie van der Vlist Goudappel Coffeng BV mvdvlist@goudappel.nl Rolf Krikke Quest-TC rolf@quest-tc.nl Samenvatting De auto als actuator Communicatiemiddelen in de auto worden gebruikt

Nadere informatie

Mobiliteitsscan Infosessie Donderdag 12 december Harderwijk

Mobiliteitsscan Infosessie Donderdag 12 december Harderwijk Donderdag 12 december 2013 - Harderwijk Infosessie interactief informeren Over Ontwikkelingen, ervaringen, kansen op het gebied van bereikbaarheid, mobiliteit Mobiliteitsscan, Samenwerken, oplossing voor

Nadere informatie

PROJECT 322-09. Constructief Groot Onderhoud N322 / N267. actueel op www.brabant.nl / N322

PROJECT 322-09. Constructief Groot Onderhoud N322 / N267. actueel op www.brabant.nl / N322 PROJECT 322-09 Constructief Groot Onderhoud N322 / N267 actueel op www.brabant.nl / N322 Doel presentatie U zo goed mogelijk informeren over wat, hoe en wanneer van het onderhoudswerk aan de N322 Uw vragen

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456 0000

Nadere informatie

Nationaal verkeerskundecongres 2015

Nationaal verkeerskundecongres 2015 Nationaal verkeerskundecongres 2015 Meldsysteem wegwerkmeldingen en evenementen in een nieuw jasje Klaas Friso (DAT.Mobility) Samenvatting Het belang van meldsystemen van wegwerkzaamheden en evenementen

Nadere informatie

Deelconcept bouw Model en eerste doorrekeningen

Deelconcept bouw Model en eerste doorrekeningen Planstudie Ring Utrecht A27/A12 Dynamisch Model Ring Utrecht Bouw en toepassing dynamisch verkeersmodel Deelconcept bouw Model en eerste doorrekeningen referentie Opdrachtgever: Rijkswaterstaat Utrecht

Nadere informatie

Beheer en verkeerscentrales provincies en (kleine) gemeentes

Beheer en verkeerscentrales provincies en (kleine) gemeentes 15 februari 2012, Studiedag verkeerslichten Beheer en verkeerscentrales provincies en (kleine) gemeentes Albert van Leeuwen 1 Inhoud presentatie: Geschiedenis beheercentrales Welk beleid zit er achter

Nadere informatie

Beter Benutten Tussenstand mobiliteitsprojecten

Beter Benutten Tussenstand mobiliteitsprojecten Beter Benutten Tussenstand mobiliteitsprojecten 02 Vijf regio s in beweging 03 Projecten succesvol bij zware congestie 05 SpitsScoren Rotterdam 07 RITS op de A15 08 SLIM Prijzen RegioRing Arnhem Nijmegen

Nadere informatie

Filebord op rijks-, provinciale en gemeentelijke wegen

Filebord op rijks-, provinciale en gemeentelijke wegen Filebord op rijks-, provinciale en gemeentelijke wegen Aanpak van files op korte termijn Nota Mobiliteit Een moderne samenleving en mobiliteit zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Met de Nota Mobiliteit

Nadere informatie

Verkeersinformatie in de praktijk

Verkeersinformatie in de praktijk Verkeersinformatie in de praktijk Arjen Oving Onderzoeker Thuistest verkeersinformatie Hoe ervaren automobilisten actuele verkeersinformatie op navigatiesystemen? - Onderzoek via thuistest (oktober 2014)

Nadere informatie

Landelijk Verkeersmanagement Beraad

Landelijk Verkeersmanagement Beraad Landelijk Verkeersmanagement Beraad Landelijke tafel voor verkeersmanagement Dit is een uitgave van Rijkswaterstaat Kijk voor meer informatie op www.rijkswaterstaat.nl of bel 0800-8002 (ma t/m zo 06.00-22.30

Nadere informatie

Doorstromingsstudie Weefzone R1 binnenring tussen Antwerpen-Oost en Antwerpen-Zuid Microsimulatie belijningsmaatregelen

Doorstromingsstudie Weefzone R1 binnenring tussen Antwerpen-Oost en Antwerpen-Zuid Microsimulatie belijningsmaatregelen Doorstromingsstudie Weefzone R1 binnenring tussen Antwerpen-Oost en Antwerpen-Zuid Microsimulatie belijningsmaatregelen Departement Mobiliteit en Openbare Werken Verkeerscentrum Anna Bijnsgebouw Lange

Nadere informatie

REISINFORMATIE- DIENSTEN

REISINFORMATIE- DIENSTEN REISINFORMATIE- DIENSTEN Met pre- en on-trip reisinformatiediensten kunnen reizigers slimmer, gemakkelijker en eenvoudiger reizen. Ze ontvangen reisinformatie op maat, op hun PC, via een app op hun smartphone

Nadere informatie

Regiodesk Zuid-Holland: effectiviteit op simpele wijze getoetst

Regiodesk Zuid-Holland: effectiviteit op simpele wijze getoetst Regiodesk Zuid-Holland: effectiviteit op simpele wijze getoetst Henk Meurs MuConsult/Radboud Universiteit h.meurs@muconsult.nl Lieke Berghout Regionaal samenwerkingsverband Bereik! l.berghout@bereiknu.nl

Nadere informatie

Samenvatting Startnotitie Ring Utrecht

Samenvatting Startnotitie Ring Utrecht December 2008 Samenvatting Startnotitie Ring Utrecht Het verkeersaanbod in Nederland blijft groeien. Steeds vaker leidt dit tot problemen met de doorstroming van het verkeer, ook en vooral in de regio

Nadere informatie

Routebeschrijving NWO Utrecht

Routebeschrijving NWO Utrecht Routebeschrijving NWO Utrecht NWO Utrecht Van Vollenhovenlaan 659 3527 JP Utrecht Telefoon (030) 600 12 11 Fax (030) 601 44 06 Website: www.fom.nl E-mail: info@fom.nl Algemeen Het kantoor van NWO Utrecht

Nadere informatie

Schatting verliestijden op trajecten. Sven Maerivoet 3 februari 2011

Schatting verliestijden op trajecten. Sven Maerivoet 3 februari 2011 Schatting verliestijden op trajecten 3 februari 2011 Overzicht Achtergrond van de studie. Bespreking berekeningsmethode. (Oostende Brussel)... 2 Achtergrond van de studie Bespreking berekeningsmethode

Nadere informatie

Garmin Smart Traffic. NIEUW: Garmin Smart Traffic Premium verkeersinformatie in Nederland

Garmin Smart Traffic. NIEUW: Garmin Smart Traffic Premium verkeersinformatie in Nederland NIEUW: Garmin Smart Traffic Premium verkeersinformatie in Nederland Garmin Smart Traffic biedt de gebruiker: Verkeersinformatie op lokale en hoofdwegen Meldingen van wegwerkzaamheden Meldingen van ongevallen

Nadere informatie

Als de behoefte het grootst is, is de informatie het slechtst

Als de behoefte het grootst is, is de informatie het slechtst CVS 2014 Als de behoefte het grootst is, is de informatie het slechtst Martie van der Vlist Goudappel mvdvlist@dat.nl Bijdrage aan het Colloquium Vervoersplanologisch Speurwerk 2014 20 en 21 november 1

Nadere informatie

Inhoud. Dynamisch Verkeersmanagement Beleidskader Verkeerscentrum Dynamisch Verkeersmanagement Instrumenten

Inhoud. Dynamisch Verkeersmanagement Beleidskader Verkeerscentrum Dynamisch Verkeersmanagement Instrumenten Vlaams Verkeerscentrum Staten-Generaal Vlaanderen Geoland 2 december 2010 Inhoud Dynamisch Verkeersmanagement Beleidskader Verkeerscentrum Dynamisch Verkeersmanagement Instrumenten Mobiliteit op HWN Analyse:

Nadere informatie

Service Level Agreements RWS

Service Level Agreements RWS Service Level Agreements RWS Presentatie Provincie Zuid Holland Jaco vd Werf en Ron Bosman Ministerie van I&M/ RWS 4-3-2015 Agenda Aanleiding tot de SLA RWS als Asset Manager Ontwikkeling van Asset management

Nadere informatie

Datum september 2010 Status Definitief

Datum september 2010 Status Definitief Datum september 2010 Status Definitief Richtlijn ontwerp bermdrip lay-out 10 november 2010 2 Richtlijn ontwerp bermdrip lay-out Grafische file-informatie op bermdrips Versie 1.0; Definitief. Colofon Uitgegeven

Nadere informatie

Werksessie 1 Effectief en efficiënt gebruik van de vaarweg: Blauwe Golf en Verkeersmanagement

Werksessie 1 Effectief en efficiënt gebruik van de vaarweg: Blauwe Golf en Verkeersmanagement Werksessie 1 Effectief en efficiënt gebruik van de vaarweg: Blauwe Golf en Verkeersmanagement Kim Hofhuis Platform WOW Bart Bosman Provincie Noord-Holland Verkeersmanagement Efficiënt, effectief gebruik

Nadere informatie

Floating car data in de praktijk(proef Amsterdam) Harry van Ooststroom

Floating car data in de praktijk(proef Amsterdam) Harry van Ooststroom Floating car data in de praktijk(proef Amsterdam) Harry van Ooststroom PPA Noord Uitrol PPA 1.0 PPA Fase 2 PPA West PPA 1.0 -> 2.0 FCD in GNV regeling PPA Zuidoost PPA 2.0 Evenementen PPA West: Gecoördineerd

Nadere informatie

RAPPORT. Tunneldosering. Onderzoek naar de effecten van tunneldosering op de doorstroming. Rijkswaterstaat

RAPPORT. Tunneldosering. Onderzoek naar de effecten van tunneldosering op de doorstroming. Rijkswaterstaat RAPPORT Tunneldosering Onderzoek naar de effecten van tunneldosering op de doorstroming Klant: Rijkswaterstaat Referentie: T&PBE7038R002D01 Versie: 02/Finale versie Datum: 15 september 2016 HASKONINGDHV

Nadere informatie

Page 1. RAND Europe Sponsored Research. Motivatie voor het onderzoek. Inhoud presentatie. Probleemdefinitie. State-of-the-art in data verzameling

Page 1. RAND Europe Sponsored Research. Motivatie voor het onderzoek. Inhoud presentatie. Probleemdefinitie. State-of-the-art in data verzameling RAND Europe Sponsored Research RESR: Reistijdinformatie: beschikbaar of niet? Rik van Grol Ronald Plasmeijer Reistijdinformatie: beschikbaar of niet? Rik van Grol Ronald Plasmeijer PLATOS-colloquium 2

Nadere informatie

1. Welke knelpunten staan een betere benutting/doorstroming op de genoemde wegen momenteel in de weg?

1. Welke knelpunten staan een betere benutting/doorstroming op de genoemde wegen momenteel in de weg? NoLogo MEMO Aan Van Kopie Dossier Project Betreft : Tobias Dander (Raad voor Verkeer en Waterstaat) : Pieter Prins (senior adviseur Dynamisch Verkeersmanagement) en Pieter Tanja (senior adviseur Duurzame

Nadere informatie

Eerste grootschalige toepassing van STAQ (Static Traffic Assignment with Queuing)

Eerste grootschalige toepassing van STAQ (Static Traffic Assignment with Queuing) Eerste grootschalige toepassing van STAQ (Static Traffic Assignment with Queuing) Luuk Brederode PLATOS colloqium 5 maart 2014 INHOUD» STAQ: wat is het (ook alweer)?» Toepassing Vlaanderen» Vervolg pagina

Nadere informatie

N207 Passage Leimuiden. Samenwerken aan een gedragen oplossing

N207 Passage Leimuiden. Samenwerken aan een gedragen oplossing N207 Passage Leimuiden Samenwerken aan een gedragen oplossing Inhoud presentatie Corridorstudie N207 en maatregelen N207 N207 Passage Leimuiden Proces Varianten, verkeerseffecten Varianten, technische

Nadere informatie

- effecten uitbreiding transferium -

- effecten uitbreiding transferium - Ontsluitingsstructuur Haren - effecten uitbreiding transferium - Gemeente Haren projectnummer: 933 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 1.1. Algemeen 1 1.2. Leeswijzer 2 2. Verkeersafwikkeling 3 2.1. Algemeen

Nadere informatie

Dynamisch Model Ring Utrecht

Dynamisch Model Ring Utrecht Dynamisch Model Ring Utrecht Bouw en toepassing dynamisch verkeersmodel in het kader van de Planstudie Ring Utrecht A27/A12 Definitief Opdrachtgever: Rijkswaterstaat Utrecht Grontmij Nederland B.V. De

Nadere informatie

Hoe verandert uw route naar de A20? Stap voor stap naar een nieuwe aansluiting A20 Moordrecht

Hoe verandert uw route naar de A20? Stap voor stap naar een nieuwe aansluiting A20 Moordrecht Hoe verandert uw route naar de? Stap voor stap naar een nieuwe aansluiting Dit is een uitgave van Rijkswaterstaat www.rijkswaterstaat.nl 0800-8002 (gratis, dagelijks 06.00-22.30 uur) maart 2014 cd0314ck001

Nadere informatie

Routebeschrijving NWO Utrecht

Routebeschrijving NWO Utrecht Routebeschrijving NWO Utrecht NWO Utrecht Van Vollenhovenlaan 659 3527 JP Utrecht Telefoon (030) 600 12 11 Fax (030) 601 44 06 Website: www.nwo-i.nl E-mail: info-nwoi@nwo.nl Algemeen Het kantoor van NWO

Nadere informatie

Brug Rhenen - Verbinding verbroken?

Brug Rhenen - Verbinding verbroken? Brug Rhenen - Verbinding verbroken? 16 februari 2011 bron: www.utrechtsarchief.nl 1 Brug Rhenen - Facts & figures 16 februari 2011 Ron Linschoten 2 Inhoud presentatie Meer dan 50 jaar Rijnbrug (sfeerbeelden)

Nadere informatie

Nieuwe rolverdeling: Uitvoerende taken Wegbeheerder-Markt. Giovanni Huisken & Wim Broeders, MAPtm

Nieuwe rolverdeling: Uitvoerende taken Wegbeheerder-Markt. Giovanni Huisken & Wim Broeders, MAPtm Nieuwe rolverdeling: Uitvoerende taken Wegbeheerder-Markt Giovanni Huisken & Wim Broeders, MAPtm Primaire processen 1 Ontwikkelen beleid Openbaar vervoer Reinigingsdiensten Verkeer Vergunning verstrekken

Nadere informatie

Resultaten 10 e meting digitaal klantenpanel, mei 2015. A15 Maasvlakte-Vaanplein

Resultaten 10 e meting digitaal klantenpanel, mei 2015. A15 Maasvlakte-Vaanplein Resultaten 10 e meting digitaal klantenpanel, mei 2015 A15 Maasvlakte-Vaanplein Algemene kenmerken respondenten 2 Respons panelleden Omvang panel: 702 klantpanelleden (okt. 2014: 702 leden) Totale respons:

Nadere informatie

Verbreding A1 Bunschoten Hoevelaken Combinatie Van Gelder - Mobilis

Verbreding A1 Bunschoten Hoevelaken Combinatie Van Gelder - Mobilis Geachte heer/mevrouw, Hierbij ontvangt u van ons informatie over de realisatie Verbreding A1 Bunschoten- Spakenburg richting het Knooppunt Hoevelaken en aankomende verkeersfaseringen vanaf 26 augustus

Nadere informatie

PS2009MME College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel

PS2009MME College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel PS2009MME04-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 6 januari 2009 Nummer PS : PS2009MME04 Afdeling : MOB Commissie : MME Registratienummer : 2008int235036 Portefeuillehouder : Ekkers

Nadere informatie

Voorbehouden rijstrook op E17 naar R2/E34

Voorbehouden rijstrook op E17 naar R2/E34 Doorstromingsstudie Voorbehouden rijstrook op E17 naar R2/E34 Departement Mobiliteit en Openbare Werken Verkeerscentrum Anna Bijnsgebouw Lange Kievitstraat 111-113 bus 40 2018 Antwerpen COLOFON Titel Dossiernummer

Nadere informatie

Nieuwsbrief oktober 2016

Nieuwsbrief oktober 2016 Beerendonk van, André (PJA) Van: Gemeente Verzonden: donderdag 13 oktober 2016 8:44 Aan: Wolfs, Madeleine (M); Otten, Paul (P) Onderwerp: FW: MIRTA2WE Nieuwsbrief oktober 2016 Van: MIRT A2 Weert Eindhoven

Nadere informatie

Uitgangspunten Huidige situatie (zie bijlage)

Uitgangspunten Huidige situatie (zie bijlage) Van : Jasper de Vries en Jolanda van Oijen (XTNT), Marco Redeman (LinkedPeople) Datum : 16 januari 2013 Onderwerp : Rotonde Parkwijk, aangepast ontwerp Uitgangspunten Dit advies is gebaseerd op een snelle

Nadere informatie

Extra inloopavond op 28 september

Extra inloopavond op 28 september September 2017 Nieuwsbrief voor Woerden, Waarder, Nieuwerbrug en Driebruggen Aanleg Zuidelijke randweg Woerden Waarom een zuidelijke randweg? De provincie Utrecht is bezig met de aanleg van de Zuidelijke

Nadere informatie

INFO-brief Knooppunt Muiderberg

INFO-brief Knooppunt Muiderberg INFO-brief Knooppunt Muiderberg Datum : 20 april 2017 Onderwerp : INFO-brief nr 4 Doc.nr. : SAAONE-COM-BRI-100085 Geachte heer, mevrouw, In opdracht van Rijkswaterstaat werkt bouwcombinatie SAAone aan

Nadere informatie

Effectiviteitbepaling regelscenario s vooraf met de ITS scenario Manager: casestudie Waterland bereikbaar

Effectiviteitbepaling regelscenario s vooraf met de ITS scenario Manager: casestudie Waterland bereikbaar Effectiviteitbepaling regelscenario s vooraf met de ITS scenario Manager: casestudie Waterland bereikbaar Wim van Husen Grontmij nv Wim.vanhusen@grontmij.nl Falco de Jong Grontmij nv falco.dejong@grontmij.nl

Nadere informatie

Banen en vestigingen per gemeente [2010] ALLE BANEN BE Nijverheid TOTAAL

Banen en vestigingen per gemeente [2010] ALLE BANEN BE Nijverheid TOTAAL Banen en vestigingen per gemeente 2009-2010 [2010] ALLE BANEN 2010 0305 ABCOUDE 280 92 217 619 18 97 55 34 15 364 69 55 135 258 76 46 2.430 0307 AMERSFOORT 223 5.055 3.588 14.405 3.442 2.448 4.468 4.156

Nadere informatie

Evaluatie van netwerkmanagement

Evaluatie van netwerkmanagement Evaluatie van netwerkmanagement en welke rollen kunnen verkeersmodellen daarin spelen? Suerd Polderdijk Dienst Verkeer en Scheepvaart Platos colloquium, woensdag 3 maart 2010 Inhoud van de presentatie

Nadere informatie

B71 Werkwijzer MinderHinder in de praktijk!

B71 Werkwijzer MinderHinder in de praktijk! B71 Werkwijzer MinderHinder in de praktijk! Dick de Waal Malefijt (Rijkswaterstaat Noord-Holland) Niels van den Brink (ARCADIS Nederland) Samenvatting Om de verkeershinder als gevolg van wegwerkzaamheden

Nadere informatie

WERK AAN DE WEG! N15 (EUROPAWEG), MAASVLAKTE, ROTTERDAM

WERK AAN DE WEG! N15 (EUROPAWEG), MAASVLAKTE, ROTTERDAM WERK AAN DE WEG! N15 (EUROPAWEG), MAASVLAKTE, ROTTERDAM Maasvlakte 2 is de uitbreiding van de Rotterdamse haven. Tussen 2008 en 2013 legt aannemer PUMA, een combinatie van Boskalis en Van Oord, in opdracht

Nadere informatie

Verkeershinderscan Wegwerkzaamheden Overijssel. woensdag 2 november 2011

Verkeershinderscan Wegwerkzaamheden Overijssel. woensdag 2 november 2011 Verkeershinderscan Wegwerkzaamheden Overijssel Minder hinder bij wegwerkzaamheden door beter Operationeel Verkeersmanagement Minder hinder bij wegwerkzaamheden Tactisch Team OVM Overijssel Beukers vijf

Nadere informatie

Effectinschatting BEREIK!

Effectinschatting BEREIK! # Effectinschatting BEREIK! Effecten van regionaal verkeersmanagement Opdrachtgever Opdrachtnemer BEREIK! DTV Consultants B.V. Joost Hormann, Leon Deckers 160139 Breda, 10 augustus 2016 Effectinschatting

Nadere informatie

Informatieavond Verkeer 20 september 2012 De planstudie Ring Utrecht bevindt zich in de tweede fase van het onderzoeksproces. In de tweede fase wordt

Informatieavond Verkeer 20 september 2012 De planstudie Ring Utrecht bevindt zich in de tweede fase van het onderzoeksproces. In de tweede fase wordt Informatieavond Verkeer 20 september 2012 De planstudie Ring Utrecht bevindt zich in de tweede fase van het onderzoeksproces. In de tweede fase wordt het Voorkeursalternatief uit fase 1 uitgewerkt tot

Nadere informatie

Onderwerp Zaaknummer Uw kenmerk Datum Verkeerskundige analyse Torenlaan

Onderwerp Zaaknummer Uw kenmerk Datum Verkeerskundige analyse Torenlaan *1024661* Gemeenteraad Gemeente Hengelo Postbus 18 7550 AA Hengelo Onderwerp Zaaknummer Uw kenmerk Datum Verkeerskundige analyse Torenlaan 1010707 Geachte gemeenteraad, In de commissie Fysiek zijn vragen

Nadere informatie

Doorstromingsstudie: Spitsstrook E19 Noord richting Antwerpen

Doorstromingsstudie: Spitsstrook E19 Noord richting Antwerpen Doorstromingsstudie: Spitsstrook E19 Noord richting Antwerpen Studierapport Departement Mobiliteit en Openbare Werken Verkeerscentrum Anna Bijnsgebouw Lange Kievitstraat 111-113 bus 40 2018 Antwerpen COLOFON

Nadere informatie

Inhoud. 1. Inleiding Doorstroming Wegwerkzaamheden Informatie Aangeven maximumsnelheid Goede en slechte voorbeelden 16

Inhoud. 1. Inleiding Doorstroming Wegwerkzaamheden Informatie Aangeven maximumsnelheid Goede en slechte voorbeelden 16 Gemeenschappelijk onderzoek provincies en Rijkswaterstaat: aanvullende analyses Augustus 2013 Inhoud 1. Inleiding 4 2. Doorstroming 5 3. Wegwerkzaamheden 7 4. Informatie 11 5. Aangeven maximumsnelheid

Nadere informatie

Kerncijfers Verkeer. Uitgave 2006

Kerncijfers Verkeer. Uitgave 2006 Kerncijfers Verkeer Uitgave 2006 Inleiding In deze publicatie wordt aan de hand van een aantal voorbeelden inzicht gegeven in de ontwikkeling op het gebied van verkeer. Het geeft antwoord op vragen als:

Nadere informatie

Verbreding A1 Bunschoten Hoevelaken Combinatie Van Gelder - Mobilis

Verbreding A1 Bunschoten Hoevelaken Combinatie Van Gelder - Mobilis Geachte heer/mevrouw, Hierbij ontvangt u van ons informatie over de aankomende: Weekendafsluiting van de oprit Amersfoort Noord Datum: 1 mei t/m 4 mei 2015 Deze werkzaamheden maken onderdeel uit van de

Nadere informatie

Nationaal verkeerskundecongres 2016

Nationaal verkeerskundecongres 2016 Nationaal verkeerskundecongres 2016 Van verkeerskundige functies naar eisen aan C-ITS Discussiepaper Henk Taale (Rijkswaterstaat, TrafficQuest en TU Delft) Isabel Wilmink (TNO en TrafficQuest) Aroen Soekroella

Nadere informatie

S 5. /& groningen 1 1 JUNI 2013. Aan Provinciale Staten

S 5. /& groningen 1 1 JUNI 2013. Aan Provinciale Staten /& groningen S 5 Martinikerkhof 12 Aan Provinciale Staten Postbus 610 9700 AP Groningen 050 316 49 II 050 316 49 33 Datum Briefnummer Zaaknummer Behandeld door Telefoonnummer E-mail Antwoord op Bijlage

Nadere informatie

Analyse verkeerseffecten variant 2.1

Analyse verkeerseffecten variant 2.1 Analyse verkeerseffecten variant 2.1 s-gravendijkwal - Henegouwerlaan Januari 2010 Januari 2010 2 1. Inleiding Ten behoeve van de uitwerkingsfase van variant 2.1c uit de Planstudie s-gravendijkwal - Henegouwerlaan

Nadere informatie

Evaluatie spitsstrook E34-E313

Evaluatie spitsstrook E34-E313 Evaluatie spitsstrook E34-E313 Dr. Stefaan Hoornaert (Vlaams Verkeerscentrum) 11-13/09/2013 start: 21 14 13 10 86 415 12 11 97 53 sec Probleemstelling Evaluatie spitsstrook E34-E313 slide 1/11 Knelpunt

Nadere informatie

: Informatie werkzaamheden kruispunt Meerssenerweg/Viaductweg : Communicatie A2 Maastricht DOORKIESNR. : 043-350 71 50 BIJLAGEN : 3

: Informatie werkzaamheden kruispunt Meerssenerweg/Viaductweg : Communicatie A2 Maastricht DOORKIESNR. : 043-350 71 50 BIJLAGEN : 3 BETREFT BEHANDELD DOOR : Informatie werkzaamheden kruispunt Meerssenerweg/Viaductweg : Communicatie A2 Maastricht DOORKIESNR. : 043-350 71 50 BIJLAGEN : 3 Maastricht, 02 oktober 2013 Geachte heer / mevrouw,

Nadere informatie

EEN STUKJE. Van daaruit ontstonden de «merci-platen GESCHIEDENIS KENT U AL IN1910 BEDACHT MICHELIN DE VOLGENDE FEITEN? DE VERKEERSPALEN, DIE NU

EEN STUKJE. Van daaruit ontstonden de «merci-platen GESCHIEDENIS KENT U AL IN1910 BEDACHT MICHELIN DE VOLGENDE FEITEN? DE VERKEERSPALEN, DIE NU 1 EEN STUKJE GESCHIEDENIS AL IN1910 BEDACHT MICHELIN DE VERKEERSPALEN, DIE NU NOG ALTIJD LANGS DE FRANSE WEGEN STAAN OM DE RICHTING AAN TE GEVEN. Van daaruit ontstonden de «merci-platen» met op beide zijden

Nadere informatie

Verkeerseffecten brugverbinding Eendragtspolder

Verkeerseffecten brugverbinding Eendragtspolder Gemeente Zuidplas Verkeerseffecten brugverbinding Eendragtspolder Analyse middels verkeersmodel Gemeente Zuidplas Verkeerseffecten brugverbinding Eendragtspolder Analyse middels verkeersmodel Datum 8 augustus

Nadere informatie

Bijdrage 65. RTT als ontbrekende schakel in regionaal verkeersmanagement?

Bijdrage 65. RTT als ontbrekende schakel in regionaal verkeersmanagement? Bijdrage 65 RTT als ontbrekende schakel in regionaal verkeersmanagement? Lessen uit 2 jaar regionaal tactisch verkeersmanagement in Noord-Holland Arthur Rietkerk, Provincie Noord-Holland Guido Hagen, ARCADIS

Nadere informatie

PROTOTYPE DECISION SUPPORT SYSTEM TOURNEE. informatie genereren t.b.v. een DSS. in opdracht van. F. Willemsen. Hilversum, december 2000 FW/76573 II

PROTOTYPE DECISION SUPPORT SYSTEM TOURNEE. informatie genereren t.b.v. een DSS. in opdracht van. F. Willemsen. Hilversum, december 2000 FW/76573 II intomart PROTOTYPE DECISION SUPPORT SYSTEM TOURNEE informatie genereren t.b.v. een DSS in opdracht van AW F. Willemsen Hilversum, december 2 FW/76573 II 2-4-/Aangepast rap76573_ll.doc - /39 - O INTOMART

Nadere informatie

Filemonitor 2003 27 januari 2004

Filemonitor 2003 27 januari 2004 Filemonitor 2003 27 januari 2004 Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat Generaal Rijkswaterstaat Adviesdienst Verkeer en Vervoer ........................................................................................

Nadere informatie

Werkzaamheden A13 HRL Kleinpolderplein N470

Werkzaamheden A13 HRL Kleinpolderplein N470 Werkzaamheden A13 HRL Kleinpolderplein N470 Donderdag 21 januari 2016 Agenda Tijd Onderwerp Wie 10:30-10:35 Welkom + toelichting op het programma Jeroen (RWS) 10:35-10:45 Kennismaking aanwezigen Allen

Nadere informatie

Nut en noodzaak Westtangent Amersfoort : Joep Lax In opdracht van : SGLA/ Buurtcomité Beroemde Vrouwenbuurt Datum : 7 mei 2015

Nut en noodzaak Westtangent Amersfoort : Joep Lax In opdracht van : SGLA/ Buurtcomité Beroemde Vrouwenbuurt Datum : 7 mei 2015 Nut en noodzaak Westtangent Amersfoort Van : Joep Lax In opdracht van : SGLA/ Buurtcomité Beroemde Vrouwenbuurt Datum : 7 mei 2015 1. Second opinion nut en noodzaak Westtangent De gemeente Amersfoort werkt

Nadere informatie

Beter Benutten Vervolg Talking Traffic. Hans Nobbe

Beter Benutten Vervolg Talking Traffic. Hans Nobbe Beter Benutten Vervolg Talking Traffic Hans Nobbe Uitgangspunten programma Beter Benutten Volwaardige pijler naast bouwen Efficiënt gebruik & optimale benutting bestaande infra Reiziger centraal 20% minder

Nadere informatie

Praktijkervaring Leidsche Rijntunnel A2

Praktijkervaring Leidsche Rijntunnel A2 Instituut Fysieke Veiligheid Praktijkervaring Leidsche Rijntunnel A2 Reinier Boeree projectmanager veilige infrastructuur IFV 150.000 voertuigen per etmaal dit is ca 50 miljoen voertuigen per jaar

Nadere informatie

Werk aan de. tussen Zwolle Zuid en afslag Ommen. Plusstroken verbeteren tijdens de spits. De werkzaamheden hebben invloed op

Werk aan de. tussen Zwolle Zuid en afslag Ommen. Plusstroken verbeteren tijdens de spits. De werkzaamheden hebben invloed op + Werk aan de A28 tussen Zwolle Zuid en afslag Ommen Plusstroken verbeteren tijdens de spits de doorstroming op de A28. De werkzaamheden hebben invloed op de bereikbaarheid van uw bedrijf. Informeer daarom

Nadere informatie

Bijlage 1. Herkomstbestemmingrelaties. Goudappel Coffeng

Bijlage 1. Herkomstbestemmingrelaties. Goudappel Coffeng Bijlage 1. Herkomstbestemmingrelaties uit model Goudappel Coffeng Operationeel verkeersmanagement Zuid Kennemerland 5 mei 2011 H-B relaties Zuid Kennemerland 2008 2-uurs matrices voor OS (7-9) en AS (16-18)

Nadere informatie