PROCESTECHNIEK IN DE BAKKERIJ Innovatie is de kurk waarop je drijft. NVB-VOORZITTER KANNEGIETER: Gezamenlijk een vuist maken!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PROCESTECHNIEK IN DE BAKKERIJ Innovatie is de kurk waarop je drijft. NVB-VOORZITTER KANNEGIETER: Gezamenlijk een vuist maken!"

Transcriptie

1 PRAKTISCH MAGAZINE VOOR BROOD EN BANKET JAARGANG 16 FEBRUARI 2013 NR. 2 PROCESTECHNIEK IN DE BAKKERIJ Innovatie is de kurk waarop je drijft NVB-VOORZITTER KANNEGIETER: Gezamenlijk een vuist maken! NATIONALE DENKTANK: Oud brood tot nieuw brood verwerken

2 Wij zijn mede initiatiefnemer van Bakers against Cancer. Doe nu mee en meld u aan op bakersagainstcancer.nl MAAK NU KENNIS MET ONS SMAAKVOLLE TOTAALASSORTIMENT! Steensma ensma Bakery Ingredients produceert een totaalpakket aan hoogwaardige grondstoffen en halffabricaten voor de ambachtelijke (banket) bakkerij. De kracht van onze producten is de uitstekende prijs- kwaliteitsverhouding, de optimale verwerkbaarheid en uitstekende smaak. Ons totaalassortiment is opgebouwd uit de volgende productgroepen: Damco (amandelspijs, banketspijs, koekjesspijs, cakepoeders, kapselpoeders, gele room en decoratiesnow) Frucaps (jams, vullingen en afdekgeleien) Cedro (natuurlijke smaakmakers) Arlico (likeuren en aroma s) Confru (gecon jte vruchten) Chocuise (cacao compounds en exibele coating) TALENT FOR TASTE Industrieweg 14 I Vlaardingen I T +31 (0) I damco.eu

3 hygiënisch chemisch resistent hittebestendig 100% vloeistofdicht zeer duurzaam glad of antislip zwaar belastbaar voldoet aan de haccp-norm! Verkoop - Advies 06/ Müssana Nederland NIEUW! DPW Extra Tolerant Art. nr devafloor_acca063_nf.indd 1 14/02/12 14:09 De sterke punten van DPW Extra Tolerant: - allround deeg, multifunctioneel - zeer goed geschikt voor gebruik in een warme bakkerij - dunne plakken, ontdooit snel 2 x 5 kg - gemaakt op uitrolbandbreedte - direct uitrollen voor levendige bakaard - dubbelvouwen voor rustige bakaard - zeer prettig in gebruik, stevig deeg - bakt rustig en regelmatig - weinig krimp - minder gevoelig voor temperatuurswisselingen - heerlijke roomboter geur en smaak - verkrijgbaar bij uw grossier Het stevigste roomboter bladerdeeg met de beste werking!

4 PRAKTISCH MAGAZINE VOOR BROOD EN BANKET JAARGANG 16 FEBRUARI 2013 NR. 2 PROCESTECHNIEK IN DE BAKKERIJ Innovatie is de kurk waarop je drijft Procestechniek Innovatie is een must. Soms ontstaat een nieuw idee toevallig, maar vaker wordt er via de allernieuwste technieken en zorgvuldig geselecteerde grondstoffen maandenlang aan een nieuw product gesleuteld. Zo introduceert Puratos bijvoorbeeld Easy Oergranen CL, op basis van oergranen als spelt, kamut en quinoa. (Foto: Puratos) NVB-VOORZITTER KANNEGIETER: NATIONALE DENKTANK: Gezamenlijk een vuist maken! Oud brood tot nieuw brood verwerken 01_Cover.indd :31 18 BaKKeRs in BedRiJF 16e jaargang Februari 2013 nr. 2 Bakkers in bedrijf is een onafhankelijk, praktisch magazine voor professionals in brood en banket. naast Bakkers in bedrijf geven wij ook eisma voedingsmiddelenindustrie, vakblad ijs!, vismagazine, vis special, vlees+ en Marktvisie uit in het Food & trade Cluster. traffic: Linda van der Lans Tel ZeeDesign Tel Fax Verschijnt 11x per jaar directie: Egbert van Hes, algemeen directeur Bouke Hoving, financieel directeur Gerbert Tiecken, uitgeefdirecteur Bezoekadres: Celsiusweg 41, 8912 AM Leeuwarden Postadres: Postbus 340, 8901 BC Leeuwarden uitgever: Jacqueline Wijbenga, hoofdredactie: Hilco Wagenaar, / eindredactie: Linda van t Land, tel Redactieraad: Hans van Noort, Gosse Tjoelker, Joop van der Veen, John Vermin Marketingcoördinatie: Tatjana Eerhart Tel Prepress: ZeeDesign, Witmarsum druk: Veldhuis Media BV, Raalte abonnementen: Nieuwe aanmeldingen, adreswijzigingen en correspondentie kunt u sturen naar: Abonneeservice Eisma Media Groep Postbus CE - Eindhoven Tel vriend van-(abonnements)prijzen: 59,95 per jaar, incl. BTW Studenten: 29,95, incl. BTW Annulering alleen schriftelijk en tenminste één maand voor de volgende betaaldatum. ISSN: Bakkers in bedrijf is officieel partner van Bake for Life Medewerkers aan dit nummer: Bakkerijmuseum Medemblik/Theo Spil; Bake for Life/Ronneke Kuiper; Bakery Nexus/Sander Bertens; BoulangerieTeam/ François Brandt; Clara Bloemhof; Bouwer & Officier/Michel Duijm; Eric Fokke; NBC; NBOV; Norbert van der Werff Fotografie: Bake for Life; Bakkerijmuseum Het Warme Land ; Bakkerijmuseum Medemblik; Bakkers in bedrijf; Bakery Nexus; BoulangerieTeam; Dobla/Paul Rozenbeek; Gb Plange; het Hoge Noorden/Jacob van Essen; NBC; NBOV; Ron Offermans; Linda van Scheijndel; Zeelandia disclaimer De redactie stelt zich niet verantwoordelijk voor de inhoud van ingezonden berichten of gedane uitspraken en behoudt zich het recht voor om ingezonden artikelen te weigeren of in te korten. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of overgenomen in welke vorm dan ook, zonder voorafgaande, schriftelijke toestemming van de uitgever. sales: Mark Veenstra (salesmanager) Tel / Leveringsvoorwaarden; Zie Eisma Businessmedia Gjelt Douma (accountmanager) Tel / Bakkers in bedrijf

5 inhoud voorwoord 6 Nieuws in beeld Het mooiste chocolade showstuk ter wereld 14 KeyBake in München Passie voor bakblikken 16 Bakkerijwiki borgt erfgoed sector Oproep aan de branche om encyclopedie te vullen 18 Innoveren om te groeien Om een ipad heeft ook nooit iemand gevraagd 21 BAKKERSVAK 2013 De complete beurscatalogus 42 Nieuwe NVB-directeur is er klaar voor Ik wil brood als gezond product stevig op de kaart zetten 44 Versplatform Graaggedaan.nl groeit gestaag De kracht van een landelijk podium op internet 46 Fryslân Boppe bij BroodCafé Grou Alcoholvergunning betekent een meerwaarde voor onze lunchroom 49 Brood terugkoelen in drie minuten Vacuüm koelsysteem versnelt productieproces 51 Betalen via smartphone of tablet Afrekenen zonder contant geld via PIN-reader van payleven 52 Duurzame oplossingen in de voedselketen Nationale Denktank introduceert nieuwe ideeën rondom brood Innovaties Onlangs woonde ik een lezing bij over het gebruik van social media. Spreker Erik van Heeswijk, hoofdredacteur VPRO Digitaal, schetste de manier waarop we omgaan met nieuwe media. Hij vertoonde een filmpje over Google Glasses, waarmee volgens hem de nieuwste ontwikkelingen en mogelijkheden goed zichtbaar worden. De gebruiker van Google Glasses draagt een bril, waarmee hij naar de wereld kijkt. In het scherm van de bril verschijnen voortdurend mededelingen. Het metrostation dat je wilt betreden, blijkt bijvoorbeeld afgesloten. Met één commando krijg je een wandelroute in beeld. Vrienden die bellen, zie je direct in je bril en je kunt hen laten meegenieten van wat jij op dat moment ziet. Alles wat je op een dag onderweg tegenkomt, scan je met de bril en als je dat wenst, is er altijd en overal aanvullende informatie. Prachtig, toch?! riep Van Heeswijk enthousiast. De zaal was verbijsterd en verbluft. Het thema van deze editie is procestechniek. En zodra je onderwerpen selecteert die binnen dit kader toepasselijk zijn, blijk je direct tegen innovatie aan te schurken. Interessante feiten op het gebied van procestechniek blijken namelijk, ook in de bakkerij, altijd te maken te hebben met vooruitgang en vernieuwing. Razendsnelle ontwikkelingen dienen het gemak en de mens. Het gevaar bestaat echter dat techniek een voorsprong op ons neemt, die het plezier in de beschikbare middelen teniet doet. Daarom is het de kunst om uit al het aanbod datgene te kiezen dat bij je past. RUBRIEKEN: 8 Vraagbaak 8 Nieuws 9 Bake for Life 11 Onderwijsheden 13 Vakvrouwen 41 Kennisloket NBC 48 Column Bakery Nexus 53 Financieel 55 archief 55 Column NBOV 56 Bedrijfsnieuws 58 Recept BoulangerieTeam Mocht u nou binnenkort op YouTube zoeken naar een filmpje over Google Glasses, bekijk dan ook eens het filmpje over het gebruik van mobiele telefoons eind jaren negentig. Vrijwel iedereen vindt het complete onzin om altijd en overal bereikbaar te zijn. Amper vijftien jaar later weten we wel anders. Dragen we in 2025 allemaal een interactieve bril? Linda van t Bakkers in bedrijf 5

6 6 Bakkers in bedrijf

7 Nieuws in beeld Wereldkampioenen Op 27 en 28 januari vond in het Franse Lyon de dertiende editie plaats van de Coupe du Monde de la Pâtisserie, een belangrijke wedstrijd voor pastry professionals van over de hele wereld. Frankrijk eindigde als eerste, gevolgd door Japan en Italië. Ieder team, bestaande uit een chocolatier, patissier en ijsbereider, kreeg tien uur de tijd om drie chocoladedesserts, drie bevroren vruchtendesserts en twaalf identieke desserts op bord te maken. Ook liet ieder team een showstuk van suikerwerk en van chocolade zien plus een ijssculptuur. Team Japan koos voor het thema Musique. Hun showstuk hier op de foto is gemaakt door chef Daisuke Tomita, die hiermee de prijs voor het beste showstuk van chocolade in de wacht sleepte. (Foto: Paul Rozenbeek, Dobla) Bakkers in bedrijf 7

8 vraagbaak Welke eisen worden er gesteld aan voedingswaardedeclaratie? Regelmatig ontvangt het Kennisloket vragen over voedingswaardedeclaratie. Hoe ga je bijvoorbeeld om met een verandering van voedingswaarde tijdens het proces? Tijdens het rijzen zet gist bijvoorbeeld glucose om in koolzuurgas en CO2. Pauline Houtsma, kennisspecialist warenwet van het NBC, zet de feiten op een rij. Wanneer vermelden? Het vermelden van de voedingswaarde is momenteel alleen nog verplicht op voorverpakte producten, wanneer u een claim met betrekking tot de voedingswaarde of de gezondheid van een product doet of wanneer het product is bestemd voor een speciale doelgroep zoals mensen met coeliakie (glutenallergie), diabetici of sportbeoefenaars. In de toekomst (uiterlijk vanaf 13 december 2016) wordt het vermelden ervan echter voor de meeste voorverpakte producten verplicht. Dus óók als er geen claim op staat. Ambachtelijke producten die via eigen winkels of lokale retail aan consument worden verkocht, lijken vooralsnog van die verplichting te worden uitgesloten. Hoe vaststellen? U kunt de voedingswaarde vaststellen door deze: 1. Te berekenen op basis van de gebruikte grondstoffen en de receptuur; 2. Te berekenen met behulp van algemeen vaststaande en aanvaarde gegevens (NeVo-tabel); 3. Te laten analyseren door een erkend laboratorium (hierbij wordt de hoeveelheid van de gevraagde voedingsstoffen in het eindproduct geanalyseerd). Invoering ORBA uitgesteld Ambachtelijke bakkers krijgen twee maanden langer de tijd om de invoering van het ORBA-systeem af te ronden. ORBA staat voor Organisatiebureau Algemene Werkgevers Vereniging Nederland: de bedenker van het functiewaarderingssysteem. De ORBA-regels zijn sinds juli 2012 van kracht voor bakkerijen met nieuwe medewerkers. Vanaf begin 2013 gelden de regels voor alle bakkers. ORBA is een systeem waarin de zwaarte van een functie gewaardeerd wordt aan de hand van ORBA-punten. Zo is voor iedereen duidelijk in welke functie- en salarisschaal hij terecht komt. BoulangerieTeam versterkt Op 22 januari jongstleden heeft een aantal kandidaten toelatingsexamen gedaan om toe te treden als aspirant-lid tot het Nederlands BoulangerieTeam. Drie kandidaten hebben positief bericht gekregen. Het zijn Gertwin van Meerveld, Michel Schröder en Niek van Waarde. Op het (inter)nationale toneel is alleen plaats voor bakkers die zich weten te onderscheiden op het gebied van vakmanschap, presentatie en creativiteit. Het vergt veel trainingsuren en een gezonde ambitie om het beste uit jezelf te willen halen om zover te komen. Het examen en de producten van de drie kandi daten zijn voldoende overtuigend om ze te verwelkomen bij het team. De producten zijn beoordeeld door Hiljo Hillebrand en Francois Brandt. Met deze drie nieuwe Boulangers heeft het Nederlands BoulangerieTeam zich versterkt en maakt zich zo klaar voor de diverse wedstrijden en demonstraties die jaarlijks worden gegeven. Hoe nauwkeurig? Op Europees niveau wordt gewerkt aan een leidraad voor de nauwkeurigheid waarmee de voedingswaarde op het etiket vermeld moet worden. Het proces kan immers van invloed zijn op de voedingswaarde. Zo wordt tijdens het rijzen van deeg glucose door de gist omgezet in koolzuurgas en CO 2. Ook heeft het bakken en bewaren van een product invloed op de aanwezige vitaminen. Als gevolg van het proces verandert de voedingswaarde dus. Mag de voedingswaarde dan alleen nog door middel van analyse worden vastgesteld? Zo strikt is het niet. Alle drie genoemde manieren om de voedingswaarde te bepalen, blijven bestaan. Voor producten met claims zijn de voorwaarden strikter dan voor de overige producten, maar in de leidraad komt speciale aandacht voor overschrijding van de tolerantiegrenzen. Zijn deze verklaarbaar en niet verwijtbaar, dan hoeft dit niet tot boetes te leiden. Zodra de leidraad definitief is, lichten wij deze toe op de website van het Kennisloket. Daar vindt u ook meer informatie over dit onderwerp. NBC is er voor u. Op deze pagina in Bakkers in bedrijf staat een specialist van NBC stil bij een actuele en praktische vraag die leeft onder bakkers. Heeft u een vraag voor deze rubriek? Mail deze naar: Buitenlandse interesse voor CSM CSM heeft enkele, nog niet bindende, biedingen gekregen voor de overname van diens Bakery Supplies activiteiten. In zowel Noord- Amerika als Europa heeft CSM presentaties gegeven aan potentiële kopers van de bakkerij-ingrediëntendivisie en inzicht gegeven in alle data. Dat stelt het bedrijf in een Trading Update met de omzetcijfers van het vierde kwartaal en geheel De definitieve, door accountants gecontroleerde cijfers, volgen op 13 maart. CSM publiceerde de cijfers al op 29 januari met het oog op de geplande verkoop. Het bedrijf zette in mei 2012 de Bakery Supplies-bedrijven in de etalage. CSM wil zich omvormen tot een bio-based ingredients bedrijf met Purac en Caravan Ingredients. CSM rapporteert over het vierde kwartaal een omzet van 854,7 miljoen euro. De autonome omzetgroei bedroeg 2,5 procent, door hogere prijzen (2,0 procent) en grotere volumes (0,5 procent). 8 Bakkers in bedrijf

9 nieuws nominaties leerbedrijf van HeT jaar Bekend Ook dit jaar organiseert Kenwerk de verkiezing Leerbedrijf van het Jaar Bakkerij. Op basis van een audit heeft de commissie drie bedrijven genomineerd voor de titel Leerbedrijf van het Jaar 2013 Bakkerij. Dit zijn: Bakkertje Deeg te Heusden Bakkerij Verba te Brakel Meesterbakker Roodenrijs te Rijswijk Op 18 maart lichten de genomineerden hun opleidingsvisie toe aan de commissie. De winnaar wordt bekend gemaakt tijdens de MBO Kampioenendag in Wageningen op 24 april. Erkende leerbedrijven voor de sector bakkerij konden voorgedragen worden of zichzelf kandidaat stellen voor de titel Leerbedrijf van het jaar De commissie heeft uit alle (36) inzendingen elf leerbedrijven geselecteerd waar een zogeheten audit is uitgevoerd. Tijdens de audit zijn de bedrijven op een aantal criteria beoordeeld: betrokkenheid bij het opleidingsproces, visie op opleiden, aanwezigheid opleidingsplan, personeelsbeleid, opleidingsklimaat, deelname aan activiteiten, vervullen van ambassadeursrol en de opleidingsresultaten. Elk geaudit leerbedrijf ontvangt over de beoordeelde criteria een heldere rapportage. Bakkers in bedrijf is partner van Bake for Life. Op deze plek wordt het reilen en zeilen van de stichting nader belicht. procestechniek Deze editie van Bakkers in bedrijf staat in het teken van procestechniek. Als Bake for Life zijn wij ook constant bezig het proces van bakken te optimaliseren. De techniek laten wij echter voor wat het is. Door het regelmatig wegvallen van stroom in de Afrikaanse landen waar we werken, wordt het grootste gedeelte van het proces met de hand gedaan. Afwegen, kneden, bolletjes draaien, inpakken: met z n allen om de werkbank en aan de slag. Zo zorgen de medewerkers ervoor dat er aan het einde van de dag gemiddeld zo n zeshonderd broden en achthonderd zakken met twaalf bolletjes klaar staan. Tissen vertrekt Bij Top Bakkers De 42-jarige Patrick Tissen, algemeen directeur van Top Bakkers en Lunch Service Nederland, vertrekt per 1 juni bij het bedrijf. De Raad van Commissarissen en overige aandeelhouders respecteren dit besluit. Tissen wordt opgevolgd door Peter van Strien (51) die nu adjunct-directeur is binnen de onderneming. Tissen laat een organisatie achter met meer dan vijfduizend klanten die worden bediend door 75 aangesloten bakkerijen en 18 aangesloten lunchpartners. Gezamenlijk genereren zij voor het bedrijf een omzet van 75 miljoen per jaar. Gelijktijdig met zijn vertrek verkoopt Tissen zijn belangen in het bedrijf aan een aantal aangesloten bakkerijen en Top Bakkers Holding B.V., waarmee de continuïteit van de onderneming is gewaarborgd. Vanaf 1 april treedt Tissen terug en draagt hij de dagelijkse leiding over aan Van Strien. vers BeZorgdiensT Terug in HeT groningse noord en ZuidWolde Oude tijden herleven in een nieuw jasje in het Groningse Noord- en Zuidwolde. Bakker Klaes Hoekstra uit Bedum start namelijk samen met verscollega s gildeslager Teerling en groenteboer Lubbers een vers bezorgdienst voor deze dorpen. Klanten kunnen hun boodschappenlijstje op maandag en donderdag telefonisch of per mail doorgeven. De producten worden de dag erna gratis thuisbezorgd. Loopt de service goed, dan wordt deze uitgebreid naar meerdere dorpen in de regio. De versondernemers hopen zo de noodzakelijke voorzieningen op het Groningse platteland te handhaven. Onze bakkerij in Tororo, Oeganda Bakkers spelen in op abdicatie BeaTrix Overal in Nederland spelen bakkers in op de aankondiging dat koningin Beatrix afstand gaat doen van de troon. Zo presenteert Bakkerij Schuurmans in Leeuwarden speciaal banket: Hofdames met daarop het portret van Beatrix en de tekst Bea, bedankt!. Bij zo n afscheid hoort natuurlijk gebak!, vertelt Greetje Geerligs-Schuurmans van de Friese bakkerij. Ook Bakkerij Nico Jacobs in Deurne paste meteen na de bekendmaking het assortiment aan. Zo vind je nu Prinsen-gebakjes (oranje slagroomgebakjes met een foto van prins Willem Alexander), Aftredertjes (amandel/sinaasappel/cointreau-gebakjes met een foto van koningin Beatrix) en natuurlijk de Oranje-tompoucen in de winkel. We willen met deze actie meteen inspelen op de actualiteit, laat Marcel van Zwam van Bakkerij Jacobs weten. Bakkers in bedrijf 9

10 nieuws t Stoepje: euro voor goede doel De afgelopen drie maanden zamelde Bakkerij t Stoepje in voor de stichting Zuidoost-Azië (ZOA). Men deed dat aan de hand van de verkoop van speciale zakken met kruidnoten. t Stoepje leverde de kruidnoten aan scholen, kerken en bedrijven. Ook waren de zakken verkrijgbaar aan de marktkraam. Van elke verkochte zak kruidnoten wordt 1 euro afgedragen aan de stichting. Die gebruikt het geld om een groot aantal gezinnen in Burundi te voorzien van voldoende voedsel. Het Afrikaanse land Burundi heeft de afgelopen tientallen jaren veel geweld gekend door het conflict tussen Hutu s en Tutsi s. De Brabander maakt taart voor jarige Beatrix Op 31 januari ontving Koningin Beatrix namens alle Nederlandse ambachtelijke brood- en banketbakkers een bijzondere taart ter gelegenheid van haar 75ste verjaardag. De taart is vervaardigd en aangeboden op Paleis Huis ten Bosch in Den Haag door patissier Hidde de Brabander. Slendebroek wint Jeugdvakwedstrijden regio Noord Op 29 en 30 januari 2013 streden ruim honderd bakkersstudenten van vier verschillende roc s in zeven categorieën om de regionale titel. De wedstrijd voor de regio Noord werd gehouden op het Deltion College in Zwolle. Marian Slendebroek van het Deltion College behaalde de hoogste score. Inschrijving Gouden Gard 2013 Na het succes van het afgelopen jaar treedt jong patisserietalent op 8 oktober weer tegen elkaar in het strijdperk tijdens de jaarlijkse wedstrijd om de Gouden Gard en de Talentenprijs. Kandidaten die willen meedoen aan de wedstrijden volgen een opleiding bakkerij of horeca op niveau 3 of 4 (Gouden Gard) of op niveau 2 (Talentenprijs) of beschikken niet langer dan achttien maanden over dit diploma. De wedstrijd om de Gouden Gard staat open voor maximaal zestien talenten, voor de Talentenprijs staat dit aantal op maximaal 35 deelnemers. De wedstrijdlocatie wordt binnenkort bekendgemaakt. Aanmelden is mogelijk tot 12 juli via Het inschrijfformulier en de wedstrijdvoorwaarden voor 2013 zijn te downloaden via Friese bakker maakt broodpatat Hij was een beetje aan het fröbelen met brooddeeg, bakker Johannes Huizenga van de gelijknamige bakkerij uit Menaldum. En al knutselend ontstond het idee om patat te maken van brood. Het model was snel klaar. Ik voeg wat patatkruiden toe aan het deeg en bak zo de broodpatat, vertelt de bakker. Hij verkoopt de patat voor 75 eurocent in een echt patatbakje. De klanten vinden het geweldig! De patat is een echte hardloper aan het worden. 10 Bakkers in bedrijf

11 ONDERWIJSHEDEN Er is vaak veel discussie over opzet en inhoud van bakkerijopleidingen. De inzet: theorie en praktijk optimaal op elkaar laten aansluiten. In deze rubriek wisselen bakker Lex Verkley, docent Marsel Verlaan en student Nicole Schellekens de komende tijd beurtelings van gedachten over het bakkerijonderwijs. Wat houdt hen bezig? Investeren in jezelf Onderwijs is één van de onderwerpen waarover we nooit echt uitgesproken raken en waarover de meningen altijd verdeeld zullen blijven. Ik las laatst een artikel in de krant over het té grote aanbod aan opleidingen in Nederland. Sterker nog, de journalist gebruikte letterlijk de woorden kansloze opleidingen. Jongeren die deze opleidingen volgen, blijken er na afloop niets mee te kunnen. Ik vrees dat dit beeld juist is. Ook de afgelopen jaren, zelfs in tijden van recessie, is het opleidingsaanbod verder gestegen. Ik vraag me werkelijk af wat daarvan nu de reden is. Daar komt nog bij dat studenten er tegenwoordig veel te gemakkelijk het bijltje bij (kunnen) neergooien en verwachten dat alles hen op een presenteerblaadje wordt aangeboden. Een paar weken geleden was ik op een Open Dag van de school waar ik mijn banketbakkersopleiding heb gedaan. Ik raakte aan de praat met de ouders van een jongen die vertelden dat hun zoon de banketbakkersopleiding wilde gaan doen. Op dat moment mengde zich een vrouw in ons gesprek. Ze vertelde over haar dochter die hoogbegaafd is, goed kan tekenen en prachtige marsepeinen rozen kan maken. Zij kwam kijken of de opleiding misschien iets voor haar dochter zou zijn. Nadat ze een tijdje had rondgelopen, kwam ze tot de conclusie dat ze het allemaal een beetje te min vond. Ik schrok van de manier waarop ze dat allemaal vertelde en reageerde lichtelijk geïrriteerd. Ik vertelde haar dat haar dochter weliswaar hoogbegaafd mag zijn, mooie tekeningen kan verzorgen en bloemetjes van marsepein kan maken maar dat dit zeker geen garantie is dat ze ook in een bakkerij zal kunnen functioneren. Het gaat hier immers niet om een vak waarbij je alléén maar creatief bezig bent en een beetje knutselt. Er moet ook gewoon productie gedraaid worden. De schoorsteen moet immers wel blijven roken. Maar goed, laat ik nog even op mijn eerdere mening terugkomen. Het gemak waarmee studenten hun opleiding denken te kunnen doorlopen, wordt jammer genoeg (teveel) gestimuleerd vanuit het huidige onderwijsstelsel in Nederland. Dit dwingt helaas te weinig focus af. Natuurlijk kun je de school, de leraar, het klaslokaal, het gebouw, de oven, het materiaal enzovoort enzovoort niet goed genoeg vinden. Maar als je het vak écht wilt leren, zal je zelf de motivatie moeten opbrengen om iets op te steken. Investeren in jezelf heet dat, als je het mij vraagt. Veel leerlingen schuiven alles te gemakkelijk af op school en de eventuele stageplek, zonder dat ze eerst zichzelf afvragen of ze wel goed bezig zijn. Het is altijd gemakkelijk om het onderwijs helemaal de grond in te boren maar je zult zelf je leermomenten moeten creëren, continue aan jezelf moeten blijven werken en vooral het vak moeten blijven respecteren. Niemand komt je een diploma of een wedstrijdbeker aan huis brengen. Daar moet je gewoon zelf heel hard voor werken. NICOLE SCHELLEKENS STUDENT TER GROENE POORTE - BRUGGE Bakkers in bedrijf 11

12 JURIDISCH LOKET UNIEKE SAMENWERKING MET VEERMAN ADVOCATEN BAKKERS IN BEDRIJF OPENT JURIDISCH LOKET Ik heb een langdurig conflict met mijn werknemer. Uitzicht op een oplossing is er niet. Wat moet ik doen? De gang naar een advocaat wordt vaak als een drempel ervaren nog los van de verwachte hoge kosten. Bakkers in bedrijf biedt een oplossing door een juridisch loket te openen waar betalende abonnees hun juridische vragen gratis kunnen voorleggen aan advocaten van Veerman Advocaten uit Volendam. DOOR HILCO WAGENAAR Het juridisch loket is alleen voor betalende abonnees( Vrienden) te benaderen via een afgesloten deel van de site van Bakkers in bedrijf: Bent u al abonnee, dan ontvangt u binnenkort nadere informatie over de inlogprocedure. Naast juridische hulp en algemene informatie voor bakkers over belangrijke rechtsontwikkelingen, vindt u er ook andere diensten en aanbiedingen die exclusief gelden voor abonnees. Uw juridische vragen kunt u stellen door het formulier in te vullen. U wordt vervolgens benaderd door één van de gespecialiseerde advocaten van Veerman Advocaten. Mocht de situatie vragen om specifieke advisering of komt het tot een rechtszaak, dan geldt voor abonnees een korting van 15 procent op het uurtarief van Veerman. Wij richten ons op specifieke branches. En we zorgen ervoor dat we goed op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen in de bakkerijbranche. Als er bijvoorbeeld een nieuwe cao voor het bakkersbedrijf komt dan zorgen we ervoor dat we meteen de ins en outs kennen. Die investering in kennis komt vervolgens al onze klanten uit de Stel uw vraag op BAKKERSVAK branche ten goede, legt mr. Jack Smit de werkwijze van het kantoor uit. Het spreken van de taal van de versondernemer is een ander voordeel van Veerman Advocaten, vult tweelingbroer mr. Kees Smit aan. Wij komen uit een dorp waar hard werken de norm is. Onze ouders hebben een viswinkel in Amsterdam. We hebben daar van jongs af aan heel wat uurtjes in meegedraaid en weten dus wat het is om een vers-onderneming te runnen. Column Vanaf de komende editie van Bakkers in bedrijf vullen de advocaten van Veerman Advocaten bij toerbeurt een column waarbij ze veelvoorkomende praktijksituaties en wetswijzigingen bespreken aan de hand van recente jurisprudentie en zaken die ze zelf behandelden. Ook worden in de vorm van antwoorden op veelgestelde vragen algemene adviezen gegeven. Deze bijdragen zijn ook terug te lezen op het inlogdeel van de site. Advocaten mr. Jack Smit en mr. Kees Smit van Veerman Advocaten zijn tijdens BAKKERSVAK 2013, op 10 en 11 maart in het Autotron in Rosmalen, aanwezig op de stand van Bakkers in bedrijf (A1014). Kom langs, maak kennis en stel alvast uw juridische vraag. Juridisch loket Het juridisch loket op de site van Bakkers in bedrijf is gratis voor abonnees. Bent u nog geen abonnee, meldt u zich dan nu aan: abonneren. Mocht een vraag via het juridisch loket leiden tot uitgebreide(r) advisering of een rechtszaak, dan ontvangen abonnees exclusief een korting van 15 procent op het uurtarief van Veerman Advocaten. Mr. Danny Veerman, oprichter van het kantoor, vertelt over de samenwerking: Wij ervaren dat mkb ers vaak aarzelen een advocaat in te schakelen. Hoge uurtarieven en onduidelijkheid over de vraag hoeveel het gaat kosten, vormen een hoge drempel. Wij snappen dat weten waar je aan toe bent erg belangrijk is. Daarom maken wij altijd vooraf inzichtelijk wat die kosten zullen zijn. Met het juridisch loket en onze column willen wij de drempel verlagen. Onze deur staat altijd open. We willen bewerkstelligen dat onze klanten tijdig om advies vragen. Omdat het vroegtijdig inwinnen van juridisch advies vaak leidt tot besparing van kosten. 12 Bakkers in bedrijf

13 Vakvrouwen Bakkersvrouwen vervullen een speciale positie in het bedrijf. Geboren in een bakkersgeslacht, verliefd geworden op de bakker zelf of heel bewust voor het vak gekozen. En dan moet het gebeuren: een winkel runnen, personeel aansturen, de administratie doen. Bakkers in bedrijf belicht in deze rubriek bijzondere vrouwen uit de bakkerijsector. Pluis van den Bemd Op de maat van de muziek De Brabantse Pluis staat fulltime achter de bar van een café in Roosendaal als ze zo n twaalf jaar geleden haar Guust leert kennen. Een ondernemer in hart en nieren, als vijfde generatie eigenaar van een bakkersbedrijf in de familie Van den Bemd. Ik zou er zelf nooit voor gekozen hebben. Maar ik koos wel voor hem. En dan vind ik dat je ook in zijn bedrijf moet investeren. Het is per slot van rekening letterlijk en figuurlijk ónze boterham. Door Linda van t Land Wie aan de 33-jarige Pluis vraagt wat haar taken in het bedrijf zijn, krijgt een enigszins ontwijkend antwoord. Ja, wat doe ik eigenlijk? Ik loop voortdurend rondjes en zorg dat de puntjes op de i komen. Ik spring bij waar en wanneer dat nodig is. Ook verzorgt ze regelmatig kinderfeestjes in het bedrijf en organiseert workshops met high tea voor volwassenen. Ik laat me liever niet vast op het rooster zetten. Ik heb spontaniteit nodig en wil aan de slag kunnen waar ik nodig ben of waar ik zelf iets zie liggen. Pluis heeft behoefte aan haar eigen bezigheden. Guust is destijds alleen aan het bedrijf begonnen en heeft nooit een vrouw gezocht die helemaal in de bakkerij zou komen. Het is goed voor onze relatie om daarnaast ruimte voor onze eigen activiteiten te houden. Het onregelmatige werk in de horeca bleek in het verleden naast een bakker niet vol te houden. En het jaartje op kantoor werd ook geen succes. Vreselijk, van negen tot vijf. Dat is niets voor mij. Daarom besluit Pluis haar hart te volgen en kiest voor diverse opleidingen tot onder andere aerobicsinstructrice en sportmasseuse. Bloed, zweet en tranen!, lacht Pluis. Ik vond het vreselijk om voor een groep te staan of mensen toe te spreken op de maat van de muziek. Ik heb echt veel onzekerheid moeten overwinnen. Maar dat is gelukt. Nu werk ik alweer vijf jaar bij een sportschool in Roosendaal, waar ik vijftien uur per week les geef en met name op vrijdagmiddag massages verzorg. In het bakkersbedrijf is het momenteel Pluis grootste uitdaging om iets wezenlijks aan de zaak toe te voegen. Samen met Guust ben ik heel druk bezig om structuur aan te brengen en duidelijkheid te scheppen richting het personeel. Twee zien meer dan één en we proberen de zaken scherp op de rit te zetten. Dat betekent onder andere zorgen voor een duidelijke taakverdeling voor iedereen. Pluis is tien jaar jonger dan Guust en vermoedt dat dat bijdraagt Bedrijf: Bakkerij van den Bemd in het centrum van Roosendaal Filialen: geen Privé: in 2011 getrouwd met Guust, geen kinderen Opvallend: Door ons werk hebben wij een heel onregelmatig leven. Dan moet je opletten dat je niet langs elkaar heen leeft. Gelukkig is Guust een échte ondernemer, die goed kan organiseren en snel weet te handelen. Hij staat bijvoorbeeld lang niet altijd zelf meer in de productie. Dat betekent dat wij tijd voor elkaar hebben en rustig op vakantie kunnen gaan. aan hun goede relatie. Guust kan makkelijker dan ik dingen loslaten, maakt zich niet zo snel meer druk. Daardoor kunnen we elkaar heel vrij laten. Ik ben blij met mijn baan buitenshuis. Maar ik wil me ook inzetten voor de bakkerij van Guust en voor hem doen wat ik kan. Niemand krijgt het namelijk voor niets. Weet je wat het is? Achter iedere succesvolle man staat een sterke vrouw. Die plek wil ik graag bewaken. n Bakkers in bedrijf 13

14 Passie voor bakblikken bij KeyBAKE Productieproces in beeld Om een heerlijk busbrood te kunnen bakken, is een perfect gemaakt bakblik een vereiste voor een bakker. KeyBAKE is specialist op het gebied van de productie van diepgetrokken broodpannen: bakblikken die uit één stuk zijn gemaakt. Bakkers in bedrijf mocht exclusief een kijkje nemen in de productie in Duitsland. Door Hilco Wagenaar We vinden de fabriek van KeyBAKE in een klein dorpje zo n zestig kilometer ten noorden van München. Eigenhandig bouwden Joop Kornelis en partner Linda Troisfontaine er een compleet robotgestuurde productielijn op voor koppels van diepgetrokken bakblikken (foto 1). Vereisten voor een goed bakblik De binnenkant van de pan moet glad zijn: oneffenheden verstoren het lossen van het brood. Eventuele lassen moeten perfect zijn. De pan moet sterk zijn. Fluctuaties in maatvoering moeten zeer laag zijn. De lijn bestaat uit een snijmachine, dieptrekpersen, een robotstraat voor het bijsnijden van de pannen en het aan elkaar lassen ervan tot koppels en persen voor het maken van beugels en lasbruggen. Het is de derde keer in zijn ruim dertigjarige carrière dat Kornelis een dergelijke lijn van de grond af opbouwt. De nieuwste technieken zijn erin verwerkt wat leidt tot een efficiënt gemaakt, kwalitatief hoogwaardig bakblik of koppel, gemaakt tegen een voor de bakker zo laag mogelijke prijs. De blikken worden gemaakt van gealuminiseerd staal; alu-steel, in de volksmond. Dat wordt op grote rollen coils in volume ingekocht om de materiaalkosten van de pan zo gunstig mogelijk te laten zijn (foto 2). Voor het dieptrekproces is niet elk materiaal geschikt. KeyBAKE bestelt het materiaal op specificatie. Prijzen van gealuminiseerd staal fluctueren. Door grote hoeveelheden in te kopen, tackelt het bedrijf dat probleem zoveel mogelijk. De coils worden op de meest efficiënte manier versneden met een speciale snijmachine om zo min mogelijk afvalmateriaal te krijgen (foto 3). Om deze reden worden de coils in verschillende breedtes aangeleverd. De grootte van de platines (de gesneden plaatjes) wordt afgestemd op wat de bakker wenst van zijn broodpan qua breedte, hoogte en lengte. Na het snijden, worden de platines diepgetrokken: in vorm gestanst. Dat gebeurt met zware persen waar speciale vakmensen mee werken (foto 4). Bij de bouw van pand is rekening gehouden met de zwaarte van de persen die een perskracht hebben van meer dan driehonderd ton. Groot voordeel van het dieptrekken is 14 Bakkers in bedrijf

15 PROCESTECHNIEK dat de pan uit één stuk is gemaakt. Er zitten geen ongewenste naden in de pan. Na het dieptrekproces ziet het bakblik er uit als een soort vlinder (foto 5). De pan gaat vervolgens op transport naar een robotstraat waar hij uiteindelijk zijn juiste vorm krijgt: met of zonder gaatjes in de bodem, met of zonder ribbels in de zijkanten of bodem, helemaal afgestemd op de wens van de bakker. De robots communiceren met elkaar via een speciaal computerprogramma. Dat is zo opgezet dat iedereen het programma kan bedienen. KeyBAKE uiterst secure manier zodat las één en las duizend, exact dezelfde zijn (foto 7). Dit proces wordt continu gecontroleerd: door de computer maar ook met het menselijk oog. Het eindresultaat: een volledig op de wensen van de bakker afgestemd koppel (foto 8). De pannen kunnen desgewenst worden uitgevoerd met een coating: siliconen of Teflon-coating van DuPont waar KeyBAKE nauw mee samenwerkt. KeyBAKE produceert momenteel zo n pannen per week voor bakkers, meest industrieel, over de hele wereld. En de vraag groeit nog steeds. We kunnen de productiecapaciteit van de huidige dieptreklijn nog uitbreiden, laat Joop Kornelis weten. En in de fabriek is ruimte voor een eventuele tweede lijn. n Als het bakblik is geknipt en geschoren gaat het via de lopende band naar het eindstation: de hightech lasrobot (foto 6). Een deel van het geheim van KeyBAKE schuilt in de hoogstaande lastechniek die wordt toegepast. De speciale lasrobot puntlast de pannen. Dat gebeurt op een KeyBAKE is een jong bedrijf dat in 2010 is opgericht door Linda Troisfontaine en Joop Kornelis. Al ruim dertig jaar lang zijn zij specialist in bakblikken. Het bedrijf telt twee vestigingen: in Duitsland en in Dronten. De dieptrekpannen worden gemaakt in Duitsland. In Dronten produceert men alle andere bakvormen, platen en karren. Ook zit er de afdeling die zich bezighoudt met speciale wasmachines voor bakvormen en/of kratten, robothandling en service/onderhoud. Meer info: Bakkers in bedrijf 15

16 Branche zorgt zelf voor input Bakkerijwiki borgt erfgoed Wie in vroegere jaren verkering wilde, bood het middelpunt van zijn adoratie een koekvrijer aan. En na een uitvaart werden ongezouten vlechtbroodjes geserveerd, want zoete suiker hoorde niet bij een periode van rouw. Allemaal gewoontes en gebruiken rondom bakkerijproducten, die tegenwoordig verzameld zijn in de Bakkerijwiki. Want, vindt het Nederlands Bakkerijmuseum: Verhalen geven meerwaarde aan een product. door Linda van t Land Fred Voskuil, directeur en conservator van Nederlands Bakkerijmuseum Het Warme Land in Hattem, heeft een belangrijke missie: het cultuurhistorisch erfgoed van de Nederlandse bakkerijbranche op alle mogelijke manieren behouden. Via de zogenaamde Bakkerijwiki, ofwel een digitale encyclopedie over bakkers en hun bedrijven, is een goede manier gevonden om alle vergaarde kennis nu ook online te ontsluiten. De Bakkerijwiki is ingedeeld in drie thema s: de kringloop van het graan, de kringloop van het jaar en de kringloop van het leven. Binnen deze thema s hebben alle (streek) producten, bereidingswijzen, gereedschappen en gebruiken vanuit de branche een plaats gekregen. Met name over de kringloop van het leven kan bevlogen conservator Voskuil enthousiast vertellen. Er zijn zoveel prachtige verhalen bekend over de bakker en zijn producten gedurende hoogtijdagen in een mensenleven. Denk aan bruidstaarten of geboortebroden, zoals het wikkelkind. Er is geen enkel ander beroep dat zó dicht bij de klant staat als dat van de bakker. Nog steeds weten mensen op heugelijke momenten trouwens de bakker te vinden. Denk maar aan een kind dat geslaagd is of een verloving. Ook de rouwsymboliek ligt Voskuil na aan het hart. Tegenwoordig krijg je cake na een begrafenis of een kadet met kaas. Vroeger maakte de bakker duivekaters. Dit waren broodjes in de vorm van een bot, als herinnering aan de eigen vergankelijkheid. Hij vertelt over diverse broodsoorten, die in het verleden bij een speciale gebeurtenis hoorden. Eigenlijk mag je wel zeggen dat de bakker stond tussen komen en gaan. Voor die momenten, én voor alles daar tussenin, had de bakker een bijpassend product. Alledaags leven In de Bakkerijwiki zijn op dit moment vooral documenten en foto s te vinden. De teksten zijn gebaseerd op naslagwerken en andere beschikbare informatie in het museum. In de toekomst wordt dit aanbod verder uitgebreid met filmmateriaal, bijvoorbeeld van 16 Bakkers in bedrijf

17 Cultureel erfgoed een suikertrekker aan het werk. Maar Voskuil is ook op zoek naar input van bakkers en andere betrokkenen bij de bakkerijbranche. Wij willen heel graag verhalen en beeldmateriaal van mensen uit de praktijk toevoegen. Gepensioneerde bakkers bijvoorbeeld zijn lopende wiki s: zij weten zoveel! de Bakkerijwiki levert mooie verhalen over bijvoorbeeld streekproducten Juist het alledaagse leven in de bakkerij blijkt het minst gedocumenteerd. Logisch, vindt Voskuil. Want wie bewaart een oude appelboor? Prachtige speculaasplanken werden, toen er machines kwamen om dat werk over te nemen, opgestookt. Mensen beseffen vaak niet hoe waardevol hun kennis of bezit is. Wat nooit bijzonder is geweest, is het nu ineens wel. Alle foto s en verhalen zijn van harte welkom bij ons. Alledaagse foto s blijken ook een waardevolle bron van informatie, bijvoorbeeld om gebruiksvoorwerpen in hun historische context te plaatsen. Vroeger ging die kennis van vader op zoon. Zo werkt het tegenwoordig niet meer, omdat de zoon niet automatisch in het familiebedrijf stapt. Daarom zoeken wij naar andere manieren om kennis te behouden. Samen met de branche willen wij de Bakkerijwiki vullen om ons verleden te bewaren voor het nageslacht. Calendarium De Bakkerijwiki is vooral bedoeld voor mensen met verstand van zaken: de bakker zelf dus. Een geïnteresseerde consument kan beter in het bijbehorende Calendarium kijken, een veel rijker geïllustreerde bloemlezing uit de wiki. Voskuil lacht: Het Calendarium is de streekroman, de Bakkerijwiki literatuur. Maar nooit fictie! Gebruik van de Bakkerijwiki is aan te raden voor degene die op zoek is naar mooie verhalen bij (streek)producten of speciale data en feestdagen. En Voskuil heeft meer tips: Stel dat je honderd jaar bestaat. Bij ons vind je informatie over de broodprijs in het jaar van oprichting of over producten of speciale technieken uit die tijd. Wie niets van zijn gading vindt, mag altijd contact opnemen met de archivaris van het museum: een voormalig apotheker met een ijzersterk geheugen. Als hij het niet vindt, bestaat het waarschijnlijk niet, weet Voskuil. Zonder gekheid: we kunnen bakkers die op zoek zijn naar wat dan ook uit het verleden helpen per mail, telefoon of op locatie in Hattem. Alle documenten die we hebben, zijn toegankelijk gemaakt. En een groot deel van de collectie is nu dus ook digitaal te raadplegen. Zo willen we de bakker de persoonlijke verhalen teruggeven. Voskuil ziet in steeds meer bakkerswinkels de nostalgie terugkeren. Gietijzeren rekken, rieten manden, de kleur bruin: getuige de foto s in de Bakkerijwiki is het er allemaal al eens geweest. Nu de consument warmte en persoonlijke aandacht zoekt, heeft de bakker volgens hem alles in huis om succesvol te zijn. Belangrijkste vraag is: hoe breng je het? Voskuil: Doordat de klant tegenwoordig vrijwel alles op ieder moment kan krijgen, raakt hij verzadigd. Producten zijn tegenwoordig minder seizoensgebonden en daarmee verdwijnt soms hun bijzondere karakter. Maar hoe heerlijk vinden we het niet als de bakker weer gevuld speculaas heeft rondom Sinterklaas? Of oliebollen met Oudejaarsdag? Misschien moet de bakker de hoogtijdagen in een jaar weer écht bijzonder maken. Met bijpassende producten voor dat moment én natuurlijk de mooiste verhalen daarbij. Genoeg momenten om te vieren, kijk maar in onze Bakkerijwiki! Wie zo n verhaal niet goed kan of durft te vertellen, kan er natuurlijk ook voor kiezen de tekst op een verpakking te drukken. Ik hoop zo dat de Bakkerijwiki bijdraagt aan het gevoel van eigenwaarde onder bakkers, besluit Voskuil. Eigenlijk wil ik hen vooral laten zien hoe bijzonder hun vak is. Het geeft de hele samenleving een absolute meerwaarde. n Bakkers in bedrijf 17

18 De noodzaak van productontwikkeling Innoveren om te groeien Nieuwe producten bedenken of varianten verzinnen op het reeds bestaande assortiment. Vrijwel geen enkel bedrijf, van ambachtelijke bakker tot grote grondstoffenleverancier, kan het zich veroorloven om níet te vernieuwen. Innovatie maakt namelijk groei mogelijk. door Eric Fokke Een nulletje teveel. Er waren er maar drie besteld, geen dertig. Dus zat ambachtelijke bakker Chris Vreugdenhil uit Maasdijk plotseling met 27 kerststaven. We hebben ze in stukjes gesneden en door de chocolade gehaald. Ze vlogen de winkel uit en we konden er meer voor vragen dan wanneer we ze als kerststaaf hadden verkocht. Zo worden in een ambachtelijke bakkerij soms nieuwe producten of varianten op het bestaande assortiment uit nood geboren en liggen heel snel op de plank. Vaker, zeker bij de grondstoffenleveranciers, vragen nieuwe of vernieuwde producten meer tijd en zijn ze het resultaat van een gerichte zoektocht. Op maat gemaakt Het is dinsdagmorgen 10 uur en Gerard Vianen van Gb Plange komt net terug uit de proefbakkerij. Hij klinkt tevreden. Goede smaak, goed volume. Franse afnemers van Gb Plange liepen tegen een probleem aan en vroegen om een oplossing. De Franse bevolking wil de hele dag door een vers gebakken stokbrood kunnen kopen. Bakkers draaien daarom grote hoeveelheden deeg, die in de loop van de dag vanuit de koeling gebakken wordt. Dan kunnen tolerantieproblemen ontstaan, licht Vianen toe. Je krijgt deeg dat inzakt of er ontstaat blaasvorming op het brood. Wij hebben nu een broodverbeteraar ontwikkeld om die problemen te tackelen. Ik proefde zojuist een Franse stok: goed van smaak, een prima volume en blaasvrij. Dik in orde dus en een tailor made oplossing. Op maat gemaakte oplossingen volgen vaak op vragen en wensen van afnemers. Maar innovatie komt net zo vaak voort uit ideeën die binnen het eigen bedrijf ontspruiten. Op dat moment komen diverse afdelingen in beweging. Is de aanvoer van de nodige grondstoffen gewaarborgd? Kunnen alle afnemers met deze formule uit de voeten? Of moet er nog gesleuteld worden om het product geschikt te maken voor de verschillende bakprocessen? Staan alle lichten op groen, dan moeten de afdelingen marketing klaar staan met hun campagnes. De eerste vraag die echter gesteld wordt, is of de consument wel op dat nieuwe product zit te wachten. Voor het antwoord wordt zoveel mogelijk onderzoek gedaan, maar het blijft vaak toch afwachten. Altijd lastig inschatten wat de potentie is van iets nieuws, vindt Richard de Boer, marketingmanager bij Zeelandia. Om een ipad heeft niemand ooit gevraagd. Toen die er eenmaal was, werd het een doorslaand succes. Het gaat toch vaak om het buikgevoel. Zeelandia opereert in 22 landen en binnen het concern is dus sprake van internationale kruisbestuiving. In heel veel landen elders op de wereld is banana bread, een cake-achtig brood, een geliefd product, weet De Boer. We hadden er een goed gevoel bij toen we dat in Nederland probeerden, maar het sloeg niet aan. Andere producten overtreffen juist wel de verwachtingen, zoals de recent geïntroduceerde spelt-eierkoeken. Het oergraan spelt is terug van weggeweest en heel populair. De eierkoek is een klassieker. De combinatie ervan slaat als product enorm aan. Momenteel, of anders wel zeer binnenkort, lanceert Zeelandia Liv : brood met een cholesterolverlagende werking. Twee op de drie volwassen Nederlanders heeft een te hoog cholesterolgehalte in het bloed en Zeelandia gelooft daarom dat dit brood potentie heeft. De claim is inmiddels wetenschappelijk onderbouwd. De artikel-14-gezondheidsclaim is door de EU officieel goedgekeurd, aldus De Boer. Zes sneetjes Liv per dag wérkt. Het is een brood met havervezels, dus kent geen brood-oneigen toevoegingen. Het is in een professioneel consumentenpanel op smaak getest en werd als zeer smakelijk brood beoordeeld. Het geeft bakkers de kans weer iets nieuws aan te bieden. Zo fijn als bloem VollerKoren en BlondVolkoren komen uit de keuken van Gb Plange. Ook deze broden 18 Bakkers in bedrijf

19 INNOVATIE Het geeft bakkers de kans weer iets nieuws aan te bieden spelen in op gezondheidstrends en hebben hun succes reeds bewezen. VollerKoren, met 35 procent meer vezels dan volkorenbrood, ging vooraf aan BlondVolkoren, dat in 2011 werd ontwikkeld. Gerard Vianen: Volkoren is een belangrijk issue voor ons, omdat het zo gezond is. We zien echter dat mensen er problemen mee hebben. Ze vinden het niet prettig om vezels tussen hun tanden of gebit te krijgen of houden niet van donker brood. Iemand uit de proefbakkerij van Gb Plange ontdekte een relatief onbekend wit tarweras en een molenaar was in staat om de zemelen daarvan te isoleren en volledig fijn te malen. Zo fijn als bloem, zegt Vianen. Zo ontstond een brood met een lichtere kleur, het eetgemak van witbrood en de nutritionele waarden van volkoren. Daarmee bereik je een nieuwe doelgroep. Van idee tot introductie nam het product een jaar in beslag. Een periode die onder meer werd gebruikt om de gewenste smaak en structuur van het eindproduct te bereiken, garanties voor het zoutgehalte in te bouwen en concepten te ontwikkelen. Vianen: Wil de bakker een 25, 50 of 100 procent concept? Bij dat laatste hoeft hij alleen maar water toe te voegen, maar het is wel een duurdere mix. Heeft hij eigen bloem en voegt hij 25 procent van onze mix toe, dan krijgt hij ook een volkorenbrood dat aan alle eisen voldoet, omdat je alle kiemen en vezels fijngemalen toevoegt. Omdat bakkers vaak verschillende bakprocessen hebben, sturen we met bijvoorbeeld gluten en verbeteraars op een zo groot mogelijke tolerantie van de mix aan. Dat voorkomt dat de ene bakker een mals en de andere een stug brood krijgt. Verbeteraars Juist in die broodverbetermiddelen zit heel veel kennis, zegt Peter Weegels. Ze vormen misschien twee tot vijf procent van een brood, maar een veel groter percentage van kennis die in dat brood zit. Weegels geeft leiding aan het EBIC, het European Bakery Innovation Centre van Sonneveld. Het EBIC bestaat nu ruim zes jaar en beschrijft zichzelf als het open innovatiecentrum voor spelers in de Europese bakkerijketens. Door samenwerking tussen universiteiten, onderzoekscentra, partners en leveranciers rollen vernieuwende concepten uit het EBIC. Weegels: We verkopen zowel kennis in een zak recepturen die Sonneveld op de markt brengt, als kennis zonder zak. Wij kunnen veel kennis inbrengen en dus verkopen als andere partijen grondstoffen testen of concepten ontwikkelen in ons centrum. Dat veel aandacht uitgaat naar de broodverbeteraars, is niet vreemd volgens Weegels. Zij sturen onder meer op structuur, verwerkbaarheid en houdbaarheid en zorgen voor een grote diversiteit in de winkel. Bakkers in bedrijf 19

20 INNOVATIE Een op de vijf broden wordt nog steeds weggegooid, meestal vanwege gebrek aan malsheid En daarmee dus voor economisch draagvlak. Ook spelen ze een rol in het maatschappelijk verantwoord ondernemen. Een op de vijf broden wordt nog steeds weggegooid, in Nederland meestal vanwege gebrek aan malsheid. Als je die hoeveelheid kunt terugbrengen, voorkom je verkwisting. In de bakkerij zelf gaat vaak al één tot twee procent brood verloren. Wij zijn nu in staat om daar met Sonextra Sustain een zuurdesem van te maken, dat de bakker als broodverbeteraar kan gebruiken. Dat bespaart in kosten. Het EBIC droeg ook bij aan de ontwikkeling van Carezzo-brood, een met eiwitten verrijkt brood. Twintig tot veertig procent van de mensen in verpleeg- en ziekenhuizen is ondervoed, zegt Weegels. Ze eten te weinig en herstellen langzamer. Carezzo heeft een grotere voedingswaarde dan volkoren en smaakt ook lekkerder voor bijvoorbeeld ouderen, wanneer hun smaak minder is geworden. Eiwitdrankjes die mensen nu voorgeschoteld krijgen, vinden ze vaak niet lekker en zijn dan niet meer nodig. De schaal is kleiner, maar innovaties bij de ambachtelijke bakker volgen eigenlijk eenzelfde lijn als die van de grote bedrijven, blijkt uit de woorden van Chris Vreugdenhil. Al onze medewerkers houden de ogen open en oren gespitst. Je ziet wat en experimenteert wat. Wat doet dat lekkere kruid dat je in het restaurant op je vlees kreeg met brood? Van de tien ideeën worden er misschien twee wat. Soms is het vandaag bedacht en morgen in de winkel. Een variatie is snel geïntroduceerd. Als je echt iets nieuws hebt, is meer research nodig en soms een nieuwe verpakkingslijn of een campagne met tamtam. Dan heb je meer tijd nodig. Naamgeving Is het nieuwe product klaar, dan moet het nog een naam krijgen. Een belangrijk moment, volgens De Boer. De naam moet als het kan direct veel zeggen over het product. Ons cholesterolverlagende brood heet Liv, een populaire manier om de beleving van het vitale en gezonde leven kort en krachtig te verwoorden. Bovendien internationaal te gebruiken, want we starten er ook mee in andere landen. Vreugdenhil voegt toe: Een naam kan een product maken of breken. De aard van je verzorgingsgebied bepaalt of je daar een beetje chique of heel normaal in moet blijven. Ik ben voorzichtig met dure namen, want in het Westland moet je nuchter blijven. Onze klanten verwachten een eerlijke prijs. Een roombotercake kunnen wij echt niet twee keer duurder maken door hem gâteau du beurre Hollandaise te noemen. Op veel plaatsen in Nederland wordt gesleuteld aan nieuwe producten. Weegels: Je bent nooit uit-geïnnoveerd. Er is altijd wel wat nieuws waar je iets mee kunt. Product- en proceskwaliteit zijn altijd te verbeteren. Vianen vult aan: Wij houden de innovaties heel dicht bij onze eigen branche, dus liefst vanuit en met granen. Dan versterk je je als bakker en als branche. De Boer concludeert ten slotte: Wij willen de positie van onze klanten, de bakkers, sterker maken. Omdat zij in Nederland een markt hebben die qua volume niet groeit, kun je alleen groeien door iets nieuws te bieden. Daar zijn wij continue mee bezig. Het gaat om waardecreatie. Innovatie is de kurk waarop je op drijft. n 20 Bakkers in bedrijf

Vers. uit eigen. bakkerij

Vers. uit eigen. bakkerij Vers uit eigen bakkerij Deka Proef t Verschil De eigen bakkers van Deka zijn er s ochtends al vroeg bij. Voor dag en dauw bakken zij het lekkerste brood, dat daarna regelrecht naar uw eigen winkel gaat.

Nadere informatie

Meer informatie en bestellingen: www.dynamicfood.nl / info@dynamicfood.nl

Meer informatie en bestellingen: www.dynamicfood.nl / info@dynamicfood.nl Dit essay is gepubliceerd in het boek Dynamic Food (2013). Dynamic Food is een reizend platform dat onderzoek doet naar en informatie verzamelt over de relatie tussen stad en platteland. In 2050 zal 75%

Nadere informatie

Cursussen en workshops voor jongeren met een licht verstandelijke beperking en jongeren met het syndroom van Down

Cursussen en workshops voor jongeren met een licht verstandelijke beperking en jongeren met het syndroom van Down Cursussen en workshops voor jongeren met een licht verstandelijke beperking en jongeren met het syndroom van Down Missie Brood bakken hoort als het ware bij de oerbeelden van het leven: het geeft een

Nadere informatie

Tariefkaart 2013. Vakblad voor de ambachtelijke ijsbereider. Losse cover_basis 29-06-12 08:54 Pagina 1 JAARGANG 4 JULI 2012 NR. 15

Tariefkaart 2013. Vakblad voor de ambachtelijke ijsbereider. Losse cover_basis 29-06-12 08:54 Pagina 1 JAARGANG 4 JULI 2012 NR. 15 Vakblad voor de ambachtelijke ijsbereider Losse cover_basis 29-06-12 08:54 Pagina 1 V A K B L A D I J S! J A A R G A N G 4 J U L I 2 0 1 2 N U M M E R 1 5 JAARGANG 4 JULI 2012 NR. 15 Losse cover_basis

Nadere informatie

Alles wat je wilt weten.

Alles wat je wilt weten. ONDERNEMER WORDEN MET BAKKERIJ T STOEPJE? Alles wat je wilt weten. De ondernemer van Bakkerij t Stoepje Als je ondernemer bij Bakkerij t Stoepje wilt worden beschik je over de volgende eigenschappen: Geloven

Nadere informatie

Hoogeveen 2012-2013. Brood en Banket. www.alfa-college.nl

Hoogeveen 2012-2013. Brood en Banket. www.alfa-college.nl Hoogeveen 26 2012-2013 Brood en Banket www.alfa-college.nl Jouw opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het christelijk regionaal opleidingencentrum voor Noord- en Oost-Nederland. Deze

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Productbrochure 2012

Productbrochure 2012 Productbrochure 2012 Inhoudsopgave Goemans Versbakkerij Al meer dan 55 jaar een begrip! Petitfours boog 4 Petitfours vierkant 6 Cakegebak 8 Crèmegebak 10 Make off-gebak 12 Themagebak 14 Goemans Versbakkerij

Nadere informatie

VAN SHOP IN SHOP TOT COMPLETE WINKELFORMULE WWW.LEPERRON.NL

VAN SHOP IN SHOP TOT COMPLETE WINKELFORMULE WWW.LEPERRON.NL VAN SHOP IN SHOP TOT COMPLETE WINKELFORMULE WWW.LEPERRON.NL ONZE FILOSOFIE Verkoop onderscheidende broden en patisserie via een Le Perron Boutique (shop-in-shop). Of het nu gaat om een kleine Italiaanse

Nadere informatie

Brood- banketbakker. Anouk Grobbink H3T3. Anouk Grobbink H3T3

Brood- banketbakker. Anouk Grobbink H3T3. Anouk Grobbink H3T3 Brood- banketbakker Anouk Grobbink H3T3 1 Inhoudsopgave Inhoud 1 Inhoudsopgave... 1 2 Allround brood- en banketbakker (niveau 3)... 3 3 Functieprofiel van een brood- en banketbakker... 4 4 Verhaal uit

Nadere informatie

Nieuwsbrief 1 / 2. 26 oktober 2015

Nieuwsbrief 1 / 2. 26 oktober 2015 Nieuwsbrief 1 / 2 26 oktober 2015 Deze week: Bijbelse geschiedenis Bij het thema Woorden leren.. Letters en cijfers Computermoeder voor groep 2 ZOA kruidnotenactie Speelgoedmiddag Afsluiting Kinderboekenmaand

Nadere informatie

Hoogeveen 07 2014-2015. Brood en Banket. www.alfa-college.nl

Hoogeveen 07 2014-2015. Brood en Banket. www.alfa-college.nl Hoogeveen 07 2014-2015 Brood en Banket www.alfa-college.nl Jouw opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het christelijk regionaal opleidingencentrum voor Noord- en Oost-Nederland. Deze

Nadere informatie

Top-patissier-Klas. Bij De lekkerste school van Nederland 2014-2015. Informatie voor leerlingen en ouders/verzorgers

Top-patissier-Klas. Bij De lekkerste school van Nederland 2014-2015. Informatie voor leerlingen en ouders/verzorgers Top-patissier-Klas Bij De lekkerste school van Nederland 2014-2015 Informatie voor leerlingen en ouders/verzorgers Wil jij die echte Topper worden in de patisserie? Dat kan nu op de Hubertus Vakschool!

Nadere informatie

Word jij Bakker Bart?

Word jij Bakker Bart? Word jij Bakker Bart? Welkom bij Bakker Bart Je kent Bakker Bart. Net als tienduizenden andere mensen, die dagelijks bij één van de Bakker Bartwinkels komen voor heerlijk vers brood, zo n beroemde supersaucijs

Nadere informatie

NBOV s NO WASTE Recipes. Hergebruik van retourbrood: Tips en recepten

NBOV s NO WASTE Recipes. Hergebruik van retourbrood: Tips en recepten NBOV s NO WASTE Recipes Hergebruik van retourbrood: Tips en recepten Brookjes Brookjes zijn koekjes die gemaakt zijn met behulp van retourbrood. De koekjes zijn knapperig en licht zoet. De koekjes hebben

Nadere informatie

BÖCKER glutenvrije broodproducten

BÖCKER glutenvrije broodproducten BÖCKER glutenvrije broodproducten GLUTENVRIJ ZUURDESEMBROOD Glutenvrij: trend of noodzaak? - Coeliakie: 0,5 1,5% van de bevolking => glutenintolerantie = ontsteking dunne darm - Trend: glutenvrij wordt

Nadere informatie

24-5-2013. What s your dream? 23 mei 2013 Ivo van Dijkhuizen

24-5-2013. What s your dream? 23 mei 2013 Ivo van Dijkhuizen What s your dream? 23 mei 2013 Ivo van Dijkhuizen 1 Voorstellen Nexus klankbord Bastiën van Rosendaal Rin vd Molen Raymond Dukers Ivo van Dijkhuizen Marketeer PAKHUIS communicatie Bake Five Boulangerieteam

Nadere informatie

Machines in de bakkerij. Bakkerijoven. Gebruiksaanwijzingen maken. Benodigdheden. Werkwijze

Machines in de bakkerij. Bakkerijoven. Gebruiksaanwijzingen maken. Benodigdheden. Werkwijze Machines in de bakkerij Bakkerijoven Vraag informatie op over een bakkerijoven. Beantwoord deze vragen. Welke temperaturen zijn er mogelijk? Hoeveel broden passen er in? Hoe lang moet hij opwarmen? Werkt

Nadere informatie

breidt haar gamma uit persdossier

breidt haar gamma uit persdossier breidt haar gamma uit persdossier I feel like... Homecooking is in. Wie graag eet, krijgt de jongste jaren steeds meer zin om zelf de koksmuts op te zetten. De Belgische chocoladefabrikant Choc-o-lait,

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek 2014

Klanttevredenheidsonderzoek 2014 Klanttevredenheidsonderzoek 2014 Een beknopt overzicht van de resultaten September 2014 Passie voor zorg Bedankt! Geachte relatie, U heeft onlangs deelgenomen aan het Klanttevredenheidsonderzoek van Holland

Nadere informatie

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten?

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Deadline: 27 juni 2010 Prijzengeld: 5000,- Battle Type: (Zie voor meer informatie over de

Nadere informatie

Toekomst van uw biologische boerderijwinkel.

Toekomst van uw biologische boerderijwinkel. Toekomst van uw biologische boerderijwinkel. Naam: William Ton (1604410) Docent: Rob van den Idsert Specialisatie: Concept Periode: 2015-D Datum: 27-05-2015 Toekomst van uw biologische boerderijwinkel.

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar, Hogeland College, Uithuizen, 20 september 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar, Hogeland College, Uithuizen, 20 september 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar, Hogeland College, Uithuizen, 20 september 2012 Beste leerlingen, dames en heren, Er is een filmpje op YouTube dat begint

Nadere informatie

2-daagse BITSING. Masterclass. door Frans de Groot

2-daagse BITSING. Masterclass. door Frans de Groot 2-daagse BITSING Masterclass door Frans de Groot Maak onder leiding van auteur, grondlegger en business coach Frans de Groot jouw basisplan op maat en waarborg daarmee de groei en continuïteit voor uw

Nadere informatie

Goemans Versbakkerij. Al meer dan 60 jaar de lekkerste! MODERNSTE APPARATUUR. Goemans Versbakkerij is al meer dan 60 jaar een gerenommeerde

Goemans Versbakkerij. Al meer dan 60 jaar de lekkerste! MODERNSTE APPARATUUR. Goemans Versbakkerij is al meer dan 60 jaar een gerenommeerde Productbrochure Goemans Versbakkerij Al meer dan 60 jaar de lekkerste! Goemans Versbakkerij is al meer dan 60 jaar een gerenommeerde banketbakker. In onze moderne banketbakkerij in Heemskerk maken wij

Nadere informatie

Eindrapportage Tuinvlindertelling 2013: Social networking

Eindrapportage Tuinvlindertelling 2013: Social networking Eindrapportage Tuinvlindertelling 2013: Social networking Eindrapportage Tuinvlindertelling 2013 Rapportnummer 2013-022 Datum 20-11-2013 Samensteller Ineke Radstaat-Koopmans Offerte ingediend bij Prins

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

1. geschiedenis van de chips. 2. hoe het wordt gemaakt. 3. chips en gezondheid. 4. soorten chips. 5. weetjes en records.

1. geschiedenis van de chips. 2. hoe het wordt gemaakt. 3. chips en gezondheid. 4. soorten chips. 5. weetjes en records. Ik hou mijn spreekbeurt over chips. Ik heb dit onderwerp gekozen omdat ik chips heel lekker vindt, en omdat ik er ook wel meer over wou weten. Ik heb 5 hoofdstukken: 1. geschiedenis van de chips. 2. hoe

Nadere informatie

3. De leerlingen kunnen bij leeractiviteiten uiteenlopende strategieën en vaardigheden

3. De leerlingen kunnen bij leeractiviteiten uiteenlopende strategieën en vaardigheden 16 oktober Inleiding In de serie beroepen behandelt deze lesbrief het beroep bakker. De leerlingen krijgen informatie over de geschiedenis van het broodbakken, de ingredienten van brood en over gezond

Nadere informatie

Bijna niet te geloven, maar iedereen leest. Uniek in Nederland!

Bijna niet te geloven, maar iedereen leest. Uniek in Nederland! Bijna niet te geloven, maar iedereen leest Uniek in Nederland! Het is bijna niet te geloven, maar iedereen leest Brabants Centrum! Brabants Centrum is al 70 jaar dé krant van Boxtel met een bereik van

Nadere informatie

Ben jij een ondernemende samenwerker?

Ben jij een ondernemende samenwerker? Ben jij een ondernemende samenwerker? P1 Ben jij een ondernemende samenwerker? En zoek je het goede gezelschap van een groeiende formule? Jij wilt je eigen onderneming starten. Het liefst in een formule

Nadere informatie

Trotse bakkers. sinds 1899

Trotse bakkers. sinds 1899 Trotse bakkers sinds 1899 Jan Bussing, bevlogen broodbakker, haakt met zijn onderscheidende broodconcepten graag in op wat gasten verwachten. De smaak van rijke historie Wij bakken ons brood sinds 1899.

Nadere informatie

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces Apple Fanboy Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C De intro Welkom in het verslag van de Apple fanboy, ik ben Jippe Joosten en ik ben enorm fan van Apple. Ik ben nu 21 jaar oud

Nadere informatie

Werken bij Brood op de Plank Dit is het bakkerscafé Genieten in de horeca Ons adres is: Openingstijden: Samen succesvol

Werken bij Brood op de Plank Dit is het bakkerscafé Genieten in de horeca Ons adres is: Openingstijden: Samen succesvol Samen succesvol Brood van de bovenste plank Brood, lekker brood, daar draait het om bij bakkerscafé Brood op de Plank in Nijmegen. Ambachtelijk gebakken van biologische ingrediënten. Een halfje wit, desem,

Nadere informatie

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk!

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk! 1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips Haal direct meer uit je netwerk! Inleiding Allereerst wil ik u bedanken voor het downloaden van dit e-book. Na weken van voorbereiding kunnen we dan nu eindelijk dit e-book

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

Over Smaak. Willen we datgene veranderen wat we willen veranderen, dan moet het hele systeem van producent tot consument op de schop.

Over Smaak. Willen we datgene veranderen wat we willen veranderen, dan moet het hele systeem van producent tot consument op de schop. Over Smaak Willen we datgene veranderen wat we willen veranderen, dan moet het hele systeem van producent tot consument op de schop. Frank van Oirschot Oprichter online supermarkt Smaak Wat is het? Smaak

Nadere informatie

Vakblad over vlees en delicatessen

Vakblad over vlees en delicatessen Vakblad over vlees en delicatessen Ruim 5.500 pageviews per maand Ruim 600 lezers in uw bereik 6 x per jaar ruim 2.900 lezers in uw bereik Vakblad Vlees+ Algemene informatie Titel Ondertitel Uitgegeven

Nadere informatie

UITNODIGING TOT INSCHRIJVING

UITNODIGING TOT INSCHRIJVING UITNODIGING TOT INSCHRIJVING Datum: 10-03-2016 Beste leerling slager, Wij hebben ontzettend leuk nieuws voor jou! SHH Productions produceert in opdracht van Verstegen Spices & Sauces en de Koninklijke

Nadere informatie

Streekproducten en eten uit de buurt

Streekproducten en eten uit de buurt Spreekbeurt of werkstuk Streekproducten en eten uit de buurt Inhoud Stap 1. Ga zelf op onderzoek uit Stap 2. Streekproducten of gewoon producten uit de buurt Stap 3. Waarom zijn streekproducten zo bijzonder?

Nadere informatie

HANDLEIDING FUNDRAISING Ride New York 2016

HANDLEIDING FUNDRAISING Ride New York 2016 HANDLEIDING FUNDRAISING Ride New York 2016 Inhoud 1. Aan de slag!...3 2. Stappenplan...4 3. Extra tips voor publiciteit...5 4. Jij & je enthousiasme...6 5. Succes!...6 1. Aan de slag! Geweldig dat je hebt

Nadere informatie

Praktijkonderwijs werkt!

Praktijkonderwijs werkt! DE VENEN Praktijkonderwijs werkt! Ontdek hoe het werkt op 20 januari! Waar wil jij een pro in worden? Bij ons op school leer je vooral door te doen! Op school én in de praktijk, via stages. Je kunt bij

Nadere informatie

Alle communicatiekosten overzichtelijk online. Dennis de Borst directeur Febo. Vast Mobiel VastMobiel

Alle communicatiekosten overzichtelijk online. Dennis de Borst directeur Febo. Vast Mobiel VastMobiel Alle communicatiekosten overzichtelijk online Dennis de Borst directeur Febo Intercity Zakelijk maakt telefoniekosten Febo inzichtelijk Efficiënter bestelproces dankzij mobiel netwerk Intercity Zakelijk

Nadere informatie

Samen werken aan de mooiste database

Samen werken aan de mooiste database Samen werken aan de mooiste database Inleiding Het is erg vervelend wanneer uw naam verkeerd gespeld wordt in een brief of wanneer u post ontvangt voor uw voorganger die al geruime tijd weg is. Dit soort

Nadere informatie

Handleiding ster 1: FairTradeAmbassadeurs. voor trekkersgroepen van FairTradeGemeenten

Handleiding ster 1: FairTradeAmbassadeurs. voor trekkersgroepen van FairTradeGemeenten Handleiding ster 1: FairTradeAmbassadeurs voor trekkersgroepen van FairTradeGemeenten 1 Inleiding Word een 5 sterren FairTradeGemeente Een gemeente die de titel FairTradeGemeente behaald heeft, komt in

Nadere informatie

Wil jij liever dat iedere dag voorspelbaar is?

Wil jij liever dat iedere dag voorspelbaar is? Wil jij liever dat iedere dag voorspelbaar is? Hoef jij niet als eerste de nieuwste snufjes te zien? Lees dan vooral NIET verder..... Anders: Lees snel door..... Een SmartPhone die steeds meer kan Een

Nadere informatie

BAKKERIJ P.J. JONGSTRAAT LUTJEBROEK 2015-2

BAKKERIJ P.J. JONGSTRAAT LUTJEBROEK 2015-2 1 BAKKERIJ P.J. JONGSTRAAT LUTJEBROEK 2015-2 De boerderij dateert waarschijnlijk uit 1868. Sinds 1926 is er een bakkerij in gevestigd. Hier beoefenen drie generaties Vriend het bakkers vak. Na 1986 wordt

Nadere informatie

Vivarium 2015: Lucky #7

Vivarium 2015: Lucky #7 Nieuwsbrief nr.1 Maart 2015 Vivarium 2015: Lucky #7 Na de zeer succesvolle terugkeer van Vivarium in 2014, zijn de voorbereiding op de komende editie al weer in volle gang. Wie de gehele historie van Vivarium

Nadere informatie

Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes?

Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes? Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes? December 2007 / Januari 2008 Door: Marco Bouman, Impulse, Strategie & Marketing Februari 2008 2008 Marco Bouman, alle rechten voorbehouden Het is niet

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

BAKKER VAN DE VEN. Uitgave 5 september 2013

BAKKER VAN DE VEN. Uitgave 5 september 2013 herfst BAKKER VAN DE VEN Uitgave 5 september 2013 Midden in de zomer denken wij s avonds in Italië op een terrasje na over ons komende herfstmagazine. En dat valt nog niet mee, want onze gedachten zijn

Nadere informatie

verrassend werken bij #

verrassend werken bij # verrassend werken bij # we willen het leven van mensen leuker en makkelijker maken 2 3 dit is # We willen het leven van mensen leuker en makkelijker maken. En dat hoeft helemaal niet duur te zijn, vinden

Nadere informatie

D E P A U L U S C A K E of de suiker is niet méér waard dan het zout

D E P A U L U S C A K E of de suiker is niet méér waard dan het zout D E P A U L U S C A K E of de suiker is niet méér waard dan het zout Personen Verteller Huisvrouw Cake ingrediënten; o Bloem o Zout o Suiker o Eieren o Kersen o Sukade o Krenten o Boter (Bij dit toneelstuk

Nadere informatie

URBAN SHOPPER. De locatie. Plattegrond. De unit. Aantrekkelijke voorwaarden. Wij zoeken. Planning. Contact

URBAN SHOPPER. De locatie. Plattegrond. De unit. Aantrekkelijke voorwaarden. Wij zoeken. Planning. Contact versie 25 januari 2013 URBAN SHOPPER De locatie Plattegrond De unit Aantrekkelijke voorwaarden Wij zoeken Planning Contact 3 4 5 5 6 6 7 URBAN SHOPPER Strijp-S is het nieuwe creatieve en culturele hart

Nadere informatie

Exact Online. Uw financiële cockpit op internet

Exact Online. Uw financiële cockpit op internet Exact Online Uw financiële cockpit op internet Eenvoudig online boekhouden Een onderneming staat of valt met haar financiële beleid. Met inzicht in de omzet, winst en cashflow nu en in de toekomst. Een

Nadere informatie

Desem Spelt Gerstbrood

Desem Spelt Gerstbrood Desem Spelt Gerstbrood Wat gebeurt er in Broodland? Wat is 100% volkoren? Desembrood gemaakt met Desempoeder. Speltbrood gemengd met Tarwe. Haar in ons brood. Witbrood waar vezels in zitten. Brood met

Nadere informatie

Mat Bours Beste SVO-praktijkopleider van het jaar 2013

Mat Bours Beste SVO-praktijkopleider van het jaar 2013 Mat Bours Beste SVO-praktijkopleider van het jaar 2013 Beste SVO-praktijkopleider van het jaar 2013 ALGEMENE GEGEVENS Bedrijfsnaam PLUS Verbeeten Naam van de voorgedragen praktijkopleider Dhr. Mat Bours

Nadere informatie

DE EVOLUTIE DIE U RAAKT

DE EVOLUTIE DIE U RAAKT DE EVOLUTIE DIE U RAAKT 60 JAAR BETROUWBAARHEID Sinds de jaren 50 van de vorige eeuw is Electrolux Professional een toonaangevende speler op het gebied van combi-steamer technologie. De vele jaren ervaring

Nadere informatie

In deze informatiebrief de volgende onderwerpen:

In deze informatiebrief de volgende onderwerpen: Je ontvangt deze email omdat wij elkaar persoonlijk kennen. Stel je deze informatief niet op prijs, meld je dan af via de daarvoor bestemde link. Is dit e-mailadres niet correct? Mail ons dan even, alvast

Nadere informatie

BAKWORKSHOP. Lekker brood smaakt naar vroeger, niet naar gisteren. Bakworkshop

BAKWORKSHOP. Lekker brood smaakt naar vroeger, niet naar gisteren. Bakworkshop BAKWORKSHOP Lekker brood smaakt naar vroeger, niet naar gisteren. SOORTEN BLOEM EN MEEL Bloem Met bloem wordt wit meel aangeduid. Bij bloem worden de zemel en de kiem van de graankorrel voor het malen

Nadere informatie

Crostino Gelateria & Café staat voor kwaliteit en service voor een eerlijke prijs.

Crostino Gelateria & Café staat voor kwaliteit en service voor een eerlijke prijs. 1. Algemeen Crostino Gelateria & Café is een onderneming gespecialiseerd in ambachtelijk vers bereid ijs, ondersteund met de verkoop van diverse producten. Deze producten worden verder toegelicht in het

Nadere informatie

Versie 20141219 MEP-4 examenopdracht 1

Versie 20141219 MEP-4 examenopdracht 1 Versie 20141219 MEP-4 examenopdracht 1 Opdracht Meesterexamen Patissier De deelnemer laat zien dat hij de titel Meester Patissier waardig is. Voorbereidingstijd: 6 maanden Voor u ligt de examenopdracht

Nadere informatie

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor het levensmiddelenbedrijf

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor het levensmiddelenbedrijf Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor het levensmiddelenbedrijf 00001 Behandeld door Doorkiesnummer Ons kenmerk Klant Contact Center 088 008 40 04 Onderwerp brief aan uw werknemers inzake VPL-regeling

Nadere informatie

Het sociale platform voor je organisatie

Het sociale platform voor je organisatie Het sociale platform voor je organisatie Laat de chaos achter je Tientallen CC tjes op een dag, maar nog steeds niet op de hoogte? Een dagelijkse zoektocht naar verdwenen documenten, specifieke informatie

Nadere informatie

VERWERKING van AGRARISCHE PRODUCTEN

VERWERKING van AGRARISCHE PRODUCTEN Naam: Klas: VERWERKING van AGRARISCHE PRODUCTEN EEN KIJKJE NAAR KEEK INLEIDING Cake is een eenvoudige gebaksoort. Hoewel het woord "cake" in Engelstalige landen een verzamelnaam voor 'gebak' of 'taart'

Nadere informatie

15 jaar. 19&21 april 24&25 mei. Open dagen. Get inspired! www.rmr.nl

15 jaar. 19&21 april 24&25 mei. Open dagen. Get inspired! www.rmr.nl 15 jaar Handmade HANDMADE luxury LUXURY interiors INTERIORS EEN een HUIS Huis WORDT wordt GEBOUWD, gebouwd, MAAR maar EEN een THUIS thuis MOET moet GEVORMD gevormd WORDEN worden 19&21 april 24&25 mei Open

Nadere informatie

nieuwe media battle succes op social media tlekkerst restauratief

nieuwe media battle succes op social media tlekkerst restauratief 48 Sushi nieuwe media battle succes op social media tlekkerst restauratief 49 Een rood-actie, een sushibattle - zomaar enkele succesvolle socialmedia-acties van Japas in Ermelo. De tijd van strooien met

Nadere informatie

NIEUWS VANUIT DE MEDDEZEGSSCHAPSRAAD

NIEUWS VANUIT DE MEDDEZEGSSCHAPSRAAD 1 Nieuwsbrief Mei 2015 Mei 2015 In dit nummer: Nieuws Vanuit MR. Verkeers- examen groepen 7. Kunstpodium. Oudercommissie. Dammen. Overblijven. 1 2 3 4 Koningsspelen. 5 Uit de kunst. 6 NIEUWS VANUIT DE

Nadere informatie

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen School en computers School en computers Computers zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Kinderen van nu spelen vaak al computerspelletjes voor ze naar groep 1 gaan. Op school nemen computers een

Nadere informatie

arrangementen en trainingen

arrangementen en trainingen arrangementen en trainingen Alstublieft, Hiermee ontvangt u inspirerende informatie over een aantal heel speciale workshops en trainingen die de Kookerij Culinary College voor de zakelijke markt heeft

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

Stichtse Vrije School Voortgezet onderwijs Socrateslaan 24 3703 GL Zeist Telefoon: 030-2040290 mail: post@svszeist.nl

Stichtse Vrije School Voortgezet onderwijs Socrateslaan 24 3703 GL Zeist Telefoon: 030-2040290 mail: post@svszeist.nl Klas 9 STAGE 2015/2016 Stageboekje van : Klas : Stagebegeleider : Winkelstageplaats bij Naam instelling : Straat : Plaats : Telefoonnummer : Stagebegeleider : Stichtse Vrije School Voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Voorbeeld kwalificatiedossier van een 'warme' functie: Bakker

Voorbeeld kwalificatiedossier van een 'warme' functie: Bakker Voorbeeld kwalificatiedossier van een 'warme' functie: Bakker Versie:, 11 december 2014 Instituut Fysieke Veiligheid Postbus 7010 6801 HA Arnhem Kemperbergerweg 783, Arnhem www.ifv.nl info@ifv.nl 026 355

Nadere informatie

TIPS VOOR GOEDE ONDERWERPSREGELS BIJ E-MAIL

TIPS VOOR GOEDE ONDERWERPSREGELS BIJ E-MAIL TIPS VOOR GOEDE ONDERWERPSREGELS BIJ E-MAIL MARKETING Een onderwerpsregel is ongelooflijk belangrijk voor succesvolle e-mail marketing. Je onderwerpsregel zorgt ervoor dat je mail sneller gelezen wordt.

Nadere informatie

VRAGENLIJST JOnG. Mail het formulier met jouw antwoorden naar Dionne Neven (Regioadviseur MKB Limburg): Neven@mkblimburg.nl

VRAGENLIJST JOnG. Mail het formulier met jouw antwoorden naar Dionne Neven (Regioadviseur MKB Limburg): Neven@mkblimburg.nl VRAGENLIJST JOnG JOnG is een initiatief van en voor jonge ondernemers. Tot de doelgroep behoren Ondernemers in de eerste 5 jaar van hun ondernemerschap. JOnG stelt zich tot doel de individuele ondernemers

Nadere informatie

Je eigen zachte bolletjes maken. Zachte bolletjes. Benodigdheden. Werkwijze

Je eigen zachte bolletjes maken. Zachte bolletjes. Benodigdheden. Werkwijze Je eigen zachte bolletjes maken Zachte bolletjes Gebruik bij deze opdracht werkblad Je maakt vier zachte bolletjes volgens recept. Benodigdheden 132 gram patentbloem 10 gram gist 2,5 gram zout 16 gram

Nadere informatie

Blog handleiding voor de Groenteman

Blog handleiding voor de Groenteman Blog handleiding voor de Groenteman In deze speciale bloggers handleiding voor de groenteman leest u informatie over wat dit sociale medium precies inhoudt en hoe u als groente en/of fruitspecialist een

Nadere informatie

Advies en verkoop versproducten

Advies en verkoop versproducten Advies en verkoop versproducten Een gastvrije en vriendelijke verkoper draagt veel bij aan de omzet in een winkel. Vriendelijk zijn kost geen cent. Een deskundige verkoper(ster), een vakspecialist, die

Nadere informatie

Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016

Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016 Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016 Hasmik Matevosyan, mode-onderzoekster Mode-industrie zonder verspilling Hasmik Matevosyan (1987) studeerde

Nadere informatie

DINEREN IN DE HOFTRAMMM

DINEREN IN DE HOFTRAMMM DINEREN IN DE HOFTRAMMM De bijzondere creatie van Bobby van Galen en Pierre Wind Foto s en tekst: Martien Versteegh Eigenaar en gastheer Bobby van Galen heet u van harte welkom Het begon met een droom

Nadere informatie

11 dingen die je nu kunt doen om meer te gaan verkopen

11 dingen die je nu kunt doen om meer te gaan verkopen 11 dingen die je nu kunt doen om meer te gaan verkopen Iedereen met een website komt er vroeg of laat mee in aanraking. Hoe verander ik meer bezoekers in klanten? Met conversie dus. Conversie optimalisatie

Nadere informatie

Gevoel voor ondernemerschap zaterdag, 24 november 2012 00:00

Gevoel voor ondernemerschap zaterdag, 24 november 2012 00:00 Op Curaçao zijn er duizenden kleine ondernemers met slechts een paar werknemers. Veel kleine ondernemers werken volledig zelfstandig en ze hebben diverse rollen die ze dagelijks moeten spelen om hun onderneming

Nadere informatie

Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011

Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011 Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Het ontstaan van koken... 3 De eerste ontdekking... 3 Het eerste beetje koken... 3 De ontwikkelingen... 3 Kok worden...

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief van Sociale Zaken onder andere:

In deze nieuwsbrief van Sociale Zaken onder andere: April 2012 «Naam» «Adres» «Postcode» «Woonplaats» In deze nieuwsbrief van Sociale Zaken onder andere: Betalen we voor u de rekening van bijvoorbeeld uw huur, elektriciteit of water? Dan is het artikel

Nadere informatie

Beste ouders, Agenda. Nummer 5 december 2015

Beste ouders, Agenda. Nummer 5 december 2015 Nummer 5 december 2015 Agenda Wo 2 dec Inloopochtend 8:15-8:30 uur Vrij 4 dec Sinterklaasviering, alle leerlingen om 12:00 uur vrij Do 17 dec Kinderen vrij om 12:00 uur i.v.m. kerstdiner 17:00-18:30 uur

Nadere informatie

Patrick Venendaal 1553805. Creative Industries

Patrick Venendaal 1553805. Creative Industries Naam: Cursus: Coördinator: Docent: Patrick Venendaal 1553805 Entrepreneurship Creative Industries Aljan de boer Mark Nutzel Inhoudsopgave Het idee... 3 De doelgroep... 3 Introductie... 3 Wat wordt er getest...

Nadere informatie

Elevator Pitch: tips en voorbeelden

Elevator Pitch: tips en voorbeelden Elevator Pitch: tips en voorbeelden De elevator pitch is een kort maar krachtige presentatie waarin je jezelf in ongeveer zestig seconden presenteert. Hoe kun je in zo n korte tijd een boodschap overbrengen

Nadere informatie

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Goede berichten. Nummer 3, maart 2013. Ondernemend Paprika

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Goede berichten. Nummer 3, maart 2013. Ondernemend Paprika Inhoud Ook deze keer hebben we weer een nieuwsbrief boordevol met nieuws. Zo laten Nederlandse panelcijfers zien dat de consumptie van paprika in Nederland toeneemt. Verder vragen wij uw aandacht voor

Nadere informatie

Communiceren met ouderen

Communiceren met ouderen Communiceren met ouderen 1. Introductie a) Het SEE-GREEN project Het SEE-GREEN project is een Europees initiatief om de gevolgen voor de oudere generatie burgers in onze gemeenschappen te bepalen wanneer

Nadere informatie

Maak van je kind een maker!

Maak van je kind een maker! Maak van je kind een maker! En word er zelf ook één. Zes regels waarmee dat waarschijnlijk best wel lukt. 1 Welkom In dit boekje vertellen we over maken. Het is speciaal gemaakt voor ouders die samen met

Nadere informatie

tot 20.138,85 korting

tot 20.138,85 korting profiteer nu! op=op sla je slag! geldig van 17 november t/m 6 december 2015 tot 20.138,85 korting Informatie Apeldoorns Absurde Kortingskrant WAAROM ZOU JE MEEDOEN? Bijna alle media zijn gericht op adverteren

Nadere informatie

C est Passieble! 2016

C est Passieble! 2016 C est Passieble! 2016 C est Passieble! is de jaarlijks terugkerende dag waarop Christal als Huis van Verbinding gratis werkt en werft voor één van haar klanten. Met een fantastische sfeer en altijd buitengewoon

Nadere informatie

Moleculaire Gastronomie: Gluten

Moleculaire Gastronomie: Gluten Moleculaire Gastronomie: Gluten Het maken en analyseren van deeg met gluten Inleiding Moleculaire gastronomie heeft alles te maken met het ontdekken van nieuwe smaakcombinaties, experimenteren met structuren

Nadere informatie

WimWaanders: het overbrengen van cultuur is van mijn drijfveren Geven nieuwe concepten een boost? Crowdfunding ambassadeurs voor je bedrijf

WimWaanders: het overbrengen van cultuur is van mijn drijfveren Geven nieuwe concepten een boost? Crowdfunding ambassadeurs voor je bedrijf WIM Wim Waanders: het overbrengen van cultuur is ÉÉN van mijn drijfveren Geven nieuwe concepten de BINNENSTAD een boost? een initiatief van FLYNTH: Crowdfunding CREËERT ambassadeurs voor je bedrijf Nummer

Nadere informatie

SALARISADMINISTRATIE

SALARISADMINISTRATIE SALARISADMINISTRATIE Zelf doen of uitbesteden? Leuk dat je ons partner kennisdocument hebt gedownload. In kennisdocumenten in samenwerking met horecabranche experts brengen wij je op de hoogte van de voor

Nadere informatie

De toekomst van brood

De toekomst van brood De toekomst van brood Op de Algemene Ledenvergadering van de NVB op 20 mei jongstleden heeft Frank Janssen een presentatie gehouden over de plannen van het NBC (die in overleg met NVB en NBOV bestuur zijn

Nadere informatie