Waarom iemand borderline heeft, is niet helemaal duidelijk. Iemand kan borderline krijgen als hij:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Waarom iemand borderline heeft, is niet helemaal duidelijk. Iemand kan borderline krijgen als hij:"

Transcriptie

1 Gedrags en persoonlijksheidsstoornissen. Psychose Wat moet je weten over psychose? Iemand die een psychose heeft, ziet zichzelf en anderen niet zoals ze echt zijn. Soms ziet hij ook dingen die er niet zijn. Iemand met een psychose kan denken dat hij iemand anders is. Dat heet depersonalisatie. Iemand met een psychose kan zichzelf pijn doen. Of zelfmoord plegen. Sommige jongeren hebben aanleg om een psychose te krijgen. Soms krijgt iemand een psychose door erge dingen die in zijn leven gebeuren. Als iemand veel drank en drugs gebruikt, kan hij een psychose krijgen. Een psychose is een erge psychische stoornis. Iemand met een psychose moet altijd medicijnen krijgen. Schizofrenie Schizofrenie is een psychiatrische stoornis. Iemand die schizofreen is: kan niet meer gewoon denken en voelen. Hij raakt in de war. Meestal gebeurt dat langzaam. denkt soms dat iemand hem bedreigt. Terwijl dat niet zo is. hoort soms ook stemmen. Terwijl die er niet zijn. Omdat het langzaam gebeurt, merken anderen soms niet dat iemand schizofreen is. Borderline Borderline is een persoonlijkheidsstoornis. Het komt voor bij volwassenen. Waarom iemand borderline heeft, is niet helemaal duidelijk. Iemand kan borderline krijgen als hij: als kind is misbruikt. als kind is verwaarloosd. veel agressie heeft meegemaakt. Iemand met borderline: heeft het moeilijk. Hij is vaak bang of eenzaam. Hij voelt zich leeg. kan moeilijk contact leggen. heeft vaak stemmingswisselingen. Het ene moment is hij heel blij. Het andere moment heel verdrietig. weet soms niet goed wat echt gebeurt en wat niet. raakt gemakkelijk verslaafd. Psychische problemen. Depressie Je kind kan het moeilijk hebben. Er gebeurt veel in zijn leven. En weinig is zeker. Soms lijkt het of niets goed gaat. Daar kan je kind depressief van worden. Misschien weet je kind nog niet welke studie hij moet kiezen. Of welk beroep.

2 Je kind wil graag zelfstandig zijn. Maar misschien lijkt het hem ook moeilijk om zijn leven alleen te leiden. Veel jongeren zijn alleen. Ze willen best graag een relatie. Maar weten niet altijd hoe ze daar mee om moeten gaan. Relaties zijn spannend en nieuw. En ze gaan nog vaak uit. Je kind kan gekwetst worden. Goed om te weten: Veel jongeren tussen de 18 en 25 zijn depressief jongeren hebben depressieve klachten. Sommige jongeren weten nog niet zeker of ze homoseksueel of heteroseksueel zijn. Zij zijn vaker depressief dan jongeren die al zeker zijn van hun seksualiteit. Manisch depressief Je kind kan ook heel wisselende stemmingen hebben. Soms is hij een tijd erg blij. En daarna een tijd depressief. Heeft je kind dit? Dan is hij misschien manisch depressief. De klachten beginnen als je kind tussen de 15 en 25 jaar is. Er zijn 3 verschillende perioden. Eerst is er een periode dat je kind heel blij is. Dat heet manisch. Daarna komt een neutrale periode. Je merkt niets bijzonders. Daarna is je kind langere tijd depressief. Deze 3 perioden samen heet een episode. Een episode duurt 3 tot 6 maanden. Als de klachten erg zijn, dan kan je kind medicijnen krijgen. Gebruikt je kind alcohol of drugs? Dan kunnen de klachten erger worden. Ook stress kan de klachten erger maken. Het niet meer zien zitten Sommige jongeren zien het leven soms niet meer zitten. Ze denken dat hun leven uitzichtloos is. Soms denken ze erover om een eind aan hun leven te maken. Dat kan door verschillende dingen komen: Voor sommige jongeren is het lastig om zelfstandig te worden. Dat kan zorgen voor spanning. Soms kan een jongere daar niet mee omgaan. Zelfmoord lijkt dan een oplossing. Sommige jongeren kunnen niet makkelijk over problemen praten. Deze jongeren plegen vaker zelfmoord dan anderen. Ze hebben problemen met hun ouders. Ze hebben liefdesverdriet. Sommige jongeren hebben weinig eigenwaarde. Ze vinden zichzelf niet de moeite waard. Of ze haten zichzelf. Deze jongeren doen vaker een poging tot zelfdoding dan jongeren met veel eigenwaarde. Jongeren reageren vaak impulsief. Dat betekent dat ze niet lang nadenken voordat ze iets doen. Jongeren doen soms anderen na. Bijvoorbeeld een familielid of hun favoriete popster die zelfmoord heeft gepleegd. Een scheiding Het is voor een kind heel erg als zijn ouders gaan scheiden. Zeker als er toch al zoveel verandert in zijn leven. Je kind kan zich dan onveilig voelen. Of depressief worden. Is je kind al het huis uit als jullie gaan scheiden? Dan kan het nog steeds heel moeilijk zijn voor je kind. Goed om te weten: Je kind houdt van allebei zijn ouders. Wat jullie ook zeggen of doen. Je kind kan het gevoel hebben dat hij moet kiezen. En daarvan kan hij in de war zijn. Probeer daarom geen nare dingen over je ex-partner te zeggen. Houd het zo neutraal mogelijk. Ook al ben je zelf boos of verdrietig Rouw Je kind is heel gevoelig. Ook als hij niet meer thuis woont. Hij kan het heel moeilijk hebben als er iemand

3 doodgaat waar hij veel van houdt. Soms kan hij er zelfs depressief van worden. Is er iemand doodgegaan? Dan heeft hij veel verschillende gevoelens: De persoon die overleden is, komt nooit meer terug. Dat is voor je kind heel moeilijk te begrijpen. Het verdriet is in het begin heel groot. Dat doet echt pijn in het lichaam van je kind. Je kind kan boos worden. Omdat hij het gevoel heeft dat hij in de steek is gelaten. Of omdat hij zich afvraagt waarom juist die persoon dood is. Je kind kan zich schuldig voelen. Hij vraagt zich af of hij wel genoeg heeft gedaan. Deze gevoelens wisselen elkaar af. Het eerste jaar is het moeilijkst. De eerste verjaardag zonder degene die dood is. De eerste kerst alleen. Na een jaar worden de gevoelens minder heftig. Je kind kan dan beter met het verdriet omgaan. Wil je meer weten over het omgaan met verlies? Kijk dan op de website van Verwerk of de Stichting Achter de Regenboog. Eetstoornis De meeste mensen vinden eten gezellig. Sommige mensen niet. Voor sommige jongeren is eten een obsessie. Ze denken de hele dag aan eten. Sommigen eten te veel om zichzelf te troosten. Anderen eten juist bijna niets. Eten is voor deze jongeren niet gezellig. Het zorgt voor angst en spanning. Deze jongeren hebben een eetstoornis. Meisjes hebben vaker een eetstoornis dan jongens. Maar jongens kunnen ook een eetstoornis hebben. Ze willen meestal graag gespierd worden. En sporten daarom veel. Maar ze kunnen dezelfde eetstoornis hebben als meisjes. Alleen kunnen jongens het beter verbergen. Een eetstoornis is een ziekte. Een kind met een eetstoornis kan beter worden. Soms helemaal, soms voor een deel. Sommige jongeren genezen niet. Of sterven zelfs aan de eetstoornis. Wil je meer informatie over eetstoornissen? Kijk dan op de website van SABN (Stichting Anorexia en Boulimia Nervosa). Zelfbeschadiging Zelfbeschadiging heet met een moeilijk woord automutilatie. Het betekent dat iemand zichzelf verwondt. Niet per ongeluk. Maar met opzet. Het komt meestal voor bij jongeren tussen de 17 en 25 jaar. Soms ook bij jongere kinderen. Als jongeren zichzelf verwonden, dan doen ze dat niet omdat ze zelfmoord willen plegen. Ze verwonden zichzelf met een scheermesje of een mes. Of ze maken brandwonden op zichzelf. Bijvoorbeeld met een sigaret. Of ze bonken met hun hoofd tegen een muur. Jongeren beschadigen zichzelf als ze pijnlijke gevoelens hebben. Maar deze gevoelens willen ze niet voelen. Daarom verwonden ze zichzelf. Dan voelen ze pijn op de plek waar ze zichzelf verwonden. En voelen ze even de spanning niet van de echte gevoelens. Stress Stress is een ander woord voor spanning. Iedereen heeft wel eens stress. Jongeren ook. Wat moet je weten

4 over stress? Stress is eigenlijk heel gezond. Door stress blijf je scherp. Je blijft alert. Want je wilt een opdracht bijvoorbeeld zo goed mogelijk doen. Als je opdracht af is, gaat de stress weg. Soms is stress ongezond. Bijvoorbeeld als het te lang duurt. Of als je er niets voor terugkrijgt. Je kind kan stress voelen als het niet goed gaat op zijn werk. Of met zijn studie. Bijvoorbeeld als hij het niet leuk vindt. Van dit soort stress kan je kind heel moe worden. Er zijn vaak meerdere dingen tegelijk die zorgen voor stress. Sommige mensen hebben sneller last van stress dan anderen. Heeft je kind invloed op de situatie? Dan zal hij minder stress voelen. Bijvoorbeeld: als hij zelf zijn tijd kan indelen, dan heeft hij minder stress. Burn-out Niet alleen een situatie zorgt soms voor stress. Het maakt ook uit hoe je bent. Sommige jongeren ervaren eerder stress dan anderen. Dat komt omdat ze anders met een situatie omgaan. Een tentamen maken of een feest organiseren? Voor sommigen is dit een uitdaging. Voor anderen is dit vooral stress. Hoe je kind met stress omgaat, hangt af van zijn persoonlijkheid. Soms duurt ongezonde stress te lang. Dat kost energie. Kost het meer energie dan je hebt? Dan kun je uitgeput raken. Dat heet burn-out. Ook jongeren kunnen een burn-out krijgen. Heeft je kind eigenschappen waardoor hij meer kans heeft op een burn-out? Je kind: kan zijn grenzen moeilijk in de gaten houden. is heel betrokken. Bij een onderwerp. Of een persoon. Hij is erg onder de indruk van wat er gebeurt. Dat kost hem veel energie. praat niet gemakkelijk over zijn gevoelens. vraagt niet snel om hulp. Hij doet alles het liefst zelf. kan moeilijk "nee" zeggen. vindt het niet bijzonder wat hij kan of doet. Dwang en angsten en fobieën Bijna iedereen is wel ergens bang voor. Dat is heel normaal. Maar sommige jongeren zijn heel bang. Voor heel gewone dingen. Zij hebben een angststoornis. Ze hebben ook last van hun angst. Bijvoorbeeld omdat ze er de hele dag aan denken. Voorbeelden van angststoornissen: Sommige jongeren zijn bang om iemand op te bellen. Anderen zijn ontzettend bang voor spinnen. Zo bang dat ze er niet eens naar durven te kijken op tv. Hoe krijg je een angststoornis? Het kan erfelijk zijn. Het kan komen door een ingrijpende gebeurtenis. Bijvoorbeeld als er iemand doodgaat van wie je veel houdt. Of als je op jezelf gaat wonen. Sommigen kunnen niet goed over hun gevoelens praten. Of ze kunnen niet goed tegen spanning. Ze krijgen daarom ook eerder een angststoornis. Of een dwangstoornis. Verslaving Verslaafd raken gaat ongemerkt. Het begint onschuldig. Maar langzaam wordt je kind steeds afhankelijker van de drugs. En ineens kan hij niet meer zonder.

5 Zo raakt je kind verslaafd: Je kind wil wat proberen. Hij doet dat 1 of 2 keer. Daarna stopt hij. Dit heet sociaal gebruik. Je kind is even van de wereld als hij drugs gebruikt. Dat vindt hij een lekker gevoel. Dus gebruikt hij nog een keer. En daarna nog eens. Drugs gebruiken wordt een gewoonte en dan heet het excessief gebruik. Je kind is afhankelijk van een middel (alcohol of drugs). Hij heeft de drugs nodig om zich goed te voelen. Je kind denkt dat hij het middel nodig heeft. Hij is geestelijk verslaafd. Als hij geen drugs meer gebruikt, dan krijgt hij lichamelijke klachten. Hij is ook lichamelijk verslaafd. Jongeren die veel alcohol of drugs gebruiken: hebben vaak geldproblemen. Ze proberen op allerlei manieren aan geld te komen. Ze stelen uit je portemonnee. Of uit winkels. zijn vaak prikkelbaar. Ze zijn snel boos. Of ze reageren niet als je ze aanspreekt. zijn depressief en hebben nergens zin in. zweten, gapen of rillen veel. veranderen erg. Het kan gebeuren dat je kind ineens agressief wordt. Alcohol Jongeren beginnen op steeds jongere leeftijd te drinken. Ze weten niet hoe gevaarlijk alcohol kan zijn. In sommige groepen is het stoer om veel alcohol te drinken. Daarom drinken ze soms te veel. Of te snel. Alcohol is voor jongeren nog veel schadelijker dan voor volwassenen. Drank kopen in een kroeg is duur. Om minder uit te geven, wordt thuis begonnen met drinken. Dit heet 'indrinken'. Als je kind daarna nog uitgaat, drinkt hij gemakkelijk te veel. Soms drinkt iemand zo veel alcohol dat hij in coma raakt. Dit noemen we comazuipen. Dit is een probleem. En gebeurt ook al op jonge leeftijd! Daarom opent de overheid vier nieuwe klinieken voor kinderen met alcoholproblemen. Tips Vertel dat af en toe een glas alcohol drinken niet verkeerd is voor volwassenen. Maar geen alcohol onder de 16! En vertel ook dat te veel alcohol zeker niet goed is. Alcohol kan de hersenen van je kind aantasten. Ook kan het de lever, maag en darmen beschadigen. En het heeft invloed op de botontwikkeling en hormoonhuishouding. Te veel alcohol kan ook hartinfarcten en kanker veroorzaken Leg uit dat veel alcohol drinken niet stoer is. Het is juist een teken van zwakte als je dronken bent. Vertel ook dat je erg ziek kunt worden van te veel drinken. Laat je kind liever niet thuis indrinken. Jongeren doen wat anderen doen. Als ouders veel drinken, dan denken hun kinderen dat dit normaal is. Ook medestudenten, collega s of vrienden die veel drinken, kunnen voor jongeren een slecht voorbeeld zijn. Geef dus zelf het goede voorbeeld aan je kind. En leg hem uit dat hij zijn vrienden of collega s niet na hoeft te doen. Wil je meer informatie over alcoholproblemen bij jongeren? Kijk dan op de website van de Jellinek. Roken Roken is ongezond Sigaretten, shag, sigaren of pijp roken verschillen in de kwalijke gevolgen. Maar tabak roken is voor iedereen ongezond. Kinderen en jongeren zijn gevoeliger voor de slechte gevolgen. De meeste jongeren beginnen met

6 sigaretten en shag roken omdat vrienden ook roken. Roken is verslavend In tabak zit een verslavende stof: nicotine. Jongeren raken gemakkelijker verslaafd aan nicotine dan volwassenen. Roken is verslavend. Daarom is het lastig om te stoppen. Rook is giftig Bij het roken adem je rook en koolmonoxide in. In de rook zitten gifstoffen die slecht zijn voor de longen en uiteindelijk longkanker kunnen veroorzaken. Ook worden er gifstoffen opgenomen in het bloed. Die zorgen voor schade aan de bloedvaten. Koolmonoxide zorgt voor hersenschade. Daardoor kan je kind zich bijvoorbeeld minder goed concentreren. Niet roken Uiteindelijk is er niemand die niet wil stoppen met roken! Daarom kun je er beter niet aan beginnen. Zo begin je een gesprek over roken: Kies het juiste moment om erover te praten. Begin er niet over als jij moe bent. Of als je kind moe of chagrijnig is. Dan krijg je snel ruzie. Leg uit waarom je niet wilt dat je kind gaat roken. Zeg dat je het belangrijk vindt dat je kind gezond is en blijft. Probeer erachter te komen waarom hij wil roken. Leg uit dat roken verslavend is. En dat het heel moeilijk is om te stoppen. Reken eens uit hoeveel roken kost. Bedenk samen redenen om niet te gaan roken. En redenen om wel te gaan roken. Zijn er meer redenen om wel te gaan roken? Of om niet te gaan roken? Kijk voor meer informatie over roken op de website van Stivoro. Waterpijp De waterpijp komt oorspronkelijk uit India en is erg populair in het Midden-Oosten. Maar ook in Nederland wordt de waterpijp steeds vaker gebruikt. Ook door jongeren. Voor de waterpijp wordt meestal speciale pijptabak met fruitsmaak gebruikt, bijvoorbeeld appeltjestabak. Maar sommige mensen roken ook wiet of hasj met de waterpijp. De tabak wordt verbrand door een gloeiend stukje houtskool. De rook wordt vervolgens geïnhaleerd via een slang, via een waterreservoir. Onschuldig? Veel jongeren denken dat het roken van een waterpijp onschuldig is. Het smaakt zoetig en de rook prikkelt niet zo erg in je keel en longen. Dat is omdat het vermengd is met waterdamp. Maar dat betekent niet dat het water ook de rook filtert of schoonmaakt. Ongezond dus! Bij het roken van een waterpijp blijven de meeste schadelijke stoffen in de rook aanwezig. Het is daarom net zo schadelijk als gewone sigaretten. Sterker nog, als je kind een waterpijp gebruikt, doet hij er gemiddeld veertig minuten over voordat de tabak op is. Zo lang doe je niet over een sigaret. Je kind ademt dus uiteindelijk ook veel meer rook in en krijgt daardoor zeventig keer de hoeveelheid nicotine binnen. Ook krijgt hij meer koolmonoxide binnen. Risico's voor de gezondheid Voor het roken van een waterpijp gelden vrijwel dezelfde risico's als voor het roken van sigaretten of shag. Nicotine heeft een verslavende werking. Koolmonoxide kan leiden tot hersenschade en bewusteloosheid. Bovendien, als je kind een waterpijp rookt samen met anderen, loopt hij een verhoogd risico op infectieziekten zoals herpes (koortslip), hepatitis en tuberculose. Beter niet aan beginnen dus. Verslaafd? Je kind kan verslaafd raken aan het roken met een waterpijp. Het is dus beter dat hij stopt. Dat kan moeilijk zijn. Maar misschien helpen de volgende tips. Je kind kan het beste een dag uitkiezen waarop hij gaat stoppen. In 1 keer stoppen werkt vaak beter dan alleen 'minderen'. Samen stoppen met een vriend of vriendin motiveert om vol te houden.

7 Het beste is ook om alles weg te gooien. De waterpijp, de kooltjes, de tabak. Laat je kind iedereen vertellen dat hij gestopt is. Een verleiding weerstaan is moeilijk. Leg je kind uit dat hij bijvoorbeeld beter niet naar een feestje kan gaan, als hij van te voren weet dat ze daar waterpijp gaan roken. Blijf positief en geloof dat je kind het kan. Afleiding kan goed werken. Laat je kind dus veel andere leuke dingen doen. Beloon je kind. Bijvoorbeeld om de maand dat hij gestopt is. Gokken Veel jongeren vinden gokspelen interessant. Is je kind gevoelig voor gokken? Dan kan hij gemakkelijk verslaafd raken. Hij kan dan niet meer zonder. De volgende gokspellen vinden jongeren vaak interessant. Maar ze hebben veel risico s: snelle spellen, bijvoorbeeld een fruitautomaat of krasloten; spellen waar je veel geld mee kunt winnen, maar dus ook veel geld mee kunt verliezen; spellen die je anoniem en alleen kunt spelen, bijvoorbeeld pokeren op internet; spellen die stoer zijn of die in zijn, bijvoorbeeld pokeren of het casino; spellen waarbij het lijkt of je de uitkomst zelf kan beïnvloeden. Jongeren die gokverslaafd zijn, zijn ook vaak verslaafd aan alcohol of drugs, maar niet altijd. Het is niet gemakkelijk om van een gokverslaving af te komen. Daar heeft je kind altijd hulp bij nodig. Tips Denk je dat je kind verslaafd is aan gokken? Praat dan met hem. En probeer samen afspraken te maken. Dit kun je afspreken met je kind: Bepaal met hoeveel geld je speelt, en neem alleen dat mee. Niet meer. Neem ook geen pinpas mee. Spreek met jezelf af hoeveel tijd je eraan besteedt, en houd je daar ook aan. Houd je aan je afspraken met anderen. Zeg geen afspraken af omdat je verder wilt spelen. Onthoud goed: je verliest altijd meer dan je wint. Heb je winst? Stop dan! De kans is groot dat je het weer verliest als je doorspeelt. Ga niet proberen om je verlies terug te winnen. Blijft het gokken een probleem? Schakel dan hulp in! Op de website van de Jellinek staat een test. Met deze test kun je kijken of je kind gokverslaafd is. Drugs Er zijn jongeren die drugs gebruiken als ze uitgaan. Misschien gebruikt jouw kind ook drugs. Het is belangrijk dat je weet of je kind drugs gebruikt. Praat erover met je kind. Probeer erachter te komen welke drugs je kind gebruikt. En hoeveel en waarom hij gebruikt. Je kind kan verschillende redenen hebben om drugs te gebruiken. Hij: wil stoer doen; wil erbij horen; is nieuwsgierig naar drugs; wil nare gevoelens of problemen vergeten. Harddrugs In de Opiumwet staat dat harddrugs een heel groot risico voor de gezondheid zijn. Voorbeelden van harddrugs zijn:

8 heroïne; cocaïne; LSD; XTC. Lees hier meer over harddrugs. Softdrugs Softdrugs zijn drugs gemaakt van hennep. Slaapmiddelen en kalmeringsmiddelen noemen we softdrugs als ze niet als medicijn gebruikt worden. Voorbeelden van softdrugs zijn: weed; hasj; slaapmiddelen; kalmeringsmiddelen. Het verschil tussen harddrugs en softdrugs is niet heel duidelijk. Volgens de wet zijn harddrugs gevaarlijker. Daarom krijg je een hoge straf als je harddrugs koopt of verkoopt. Softdrugs zijn toegestaan. Maar alleen onder bepaalde voorwaarden. Officieel zijn ze minder schadelijk dan harddrugs. Maar als je veel softdrugs gebruikt, kan dat net zo schadelijk zijn als het gebruik van harddrugs. Wil je meer informatie over drugs? Kijk dan eens op de websites van Tactus verslavingszorg, het Trimbos Instituut of Brijder. Kijk ook bij: Effecten van drugs Blowen Harddrugs Tips Een alcohol-, gok- of drugsverslaving is niet gemakkelijk. Je kind is er niet zomaar vanaf. Het is belangrijk dat jij er voor je kind bent. Samen kunnen jullie hulp zoeken. Een verslaving is zwaar. Je kind is afhankelijk van alcohol en/of drugs. Daar verandert hij door. En dat kan voor jou heel moeilijk zijn. Misschien ben je hier wel erg boos of verdrietig over. Je mag je kind best laten weten dat je boos of verdrietig bent. Maar probeer toch je kind te helpen. Want als je ruzie krijgt, dan kan je kind ook juist meer drugs gaan gebruiken. Zorg niet alleen voor je kind. Maar ook voor jezelf. Want je kunt je kind alleen helpen, als het met jezelf goed gaat. Bron: Website oképunt.nl

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan ggz voor doven & slechthorenden Verslaving Als iemand niet meer zonder... kan Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving Herkent u dit? Veel mensen gebruiken soms

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN?

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? UW KIND EN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? U KUNT ER IETS AAN DOEN! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je:

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je: Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj of wiet. Dat heet blowen. In deze folder

Nadere informatie

ALCOHOL. Zonder flauwekul

ALCOHOL. Zonder flauwekul ALCOHOL Zonder flauwekul Op een feestje of in een café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken eigenlijk wel gezellig? Het is belangrijk dat je weet wat alcohol met

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Roken alcohol en drugs Roken, alcohol en drugs zijn schrikbeelden voor veel ouders. Dit geldt voor allochtone ouders én Nederlandse ouders. Sommige kinderen

Nadere informatie

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: ROKEN EN BLOWEN 3 GEWOONTEN 3 CONTRACT 4 ROKEN EN JOUW GEZONDHEID

Nadere informatie

Wat je moet weten over hasj en wiet

Wat je moet weten over hasj en wiet Wat je moet weten over hasj en wiet 1 2 Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj

Nadere informatie

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline ggz voor doven & slechthorenden Borderline Als gevoelens en gedrag snel veranderen Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline Herkent u dit? Bij iedereen gaat wel

Nadere informatie

Liska Vulperhorst Preventiewerker

Liska Vulperhorst Preventiewerker Liska Vulperhorst Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Vijf circuits Behandeling & Begeleiding Sociale Verslavingszorg Forensische Verslavingszorg Verslavingsreclassering Preventie & Consultancy Programma

Nadere informatie

Zwanger? Een goed moment om te stoppen met roken

Zwanger? Een goed moment om te stoppen met roken Zwanger? Een goed moment om te stoppen met roken Je bent in verwachting! Een nieuwe periode in je leven begint. Je wilt het beste voor je kindje. Stoppen met roken hoort daarbij. Het is goed voor je eigen

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief roken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief roken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ROKEN 3 GEWOONTEN 3 ROKEN EN JOUW GEZONDHEID 4 VERSLAAFD AAN

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET DRUGS 3 SOORTEN DRUGS 3 WAT DOEN DRUGS? 4 VERSLAAFD AAN DRUGS

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

Alcohol, Roken en opvoeding

Alcohol, Roken en opvoeding Alcohol, Roken en opvoeding Uw kind in klas 1 van het voortgezet onderwijs Als kinderen naar het voortgezet onderwijs gaan, verandert er veel in hun leven. Ze krijgen andere interesses en hun vriendengroep

Nadere informatie

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003)

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003) Uitslagen leerlingen onderzoek (00) Als onderdeel van het onderzoek naar het verslavingspreventieproject op scholen voor voortgezet onderwijs in Katwijk is een anonieme online-enquête afgenomen met behulp

Nadere informatie

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014 Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken

Nadere informatie

WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 WWW.VOORKOM.NL V.S.O. Roken stoer? Stoppen is sterker! LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief Over Roken V.S.O. Colofon: Deze lesbrief hoort

Nadere informatie

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul HASJ EN WIET Zonder flauwekul Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Het roken van tabak met hasj of wiet heet blowen. Ik blow niet. Ik gebruik medicijnen. Dan kan het

Nadere informatie

Health. 5h Roken 1. Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013. Wat zit er in een sigaret?

Health. 5h Roken 1. Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013. Wat zit er in een sigaret? 5h Roken 1 Dagelijks proberen in Nederland alleen al honderden mensen te stoppen met roken. Soms met succes maar vooral ook met ergernis en frustratie. De strijd tegen de sigaret of sigaar is geen makkelijke

Nadere informatie

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Pubers en genotmiddelen Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Overzicht - Inleiding - (hersen)ontwikkeling pubers - Genotmiddelen: - energiedrank - roken - alcohol - Opvoeding en

Nadere informatie

V e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan

V e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan V e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan Alles over verslavingen De Druglijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be SOS Nuchterheid tel. 09 330 35 25 www.sosnuchterheid.org Anonieme Alcoholisten Vlaanderen

Nadere informatie

XTC, cocaïne en speed

XTC, cocaïne en speed XTC, cocaïne en speed Zonder flauwekul Je hebt vast wel eens van XTC, cocaïne en speed gehoord. XTC, cocaïne en speed zijn drugs. Het is belangrijk om te weten wat XTC, cocaïne en speed met je doen. Dat

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief gokken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief gokken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET GOKKEN 3 HOE KUN JE GOKKEN? 3 WIE IS DE WINNAAR? 4 EENS OF ONEENS?

Nadere informatie

WIL JE MINDER BLOWEN?

WIL JE MINDER BLOWEN? WIL JE MINDER BLOWEN? Uitgave van Stichting Be Aware Maart 2015 Ik wil minderen. Je vindt dat je teveel wiet/hasj of cannabis rookt. Je beseft dat je hierdoor minder goed functioneert: je huiswerk lijdt

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk 16 september 2014 Pel van Hattum Programma 1. Middelen 2. Cijfers 3. Puberteit 4. Opvoeding 1. Middelen: Tabak Héél ongezond: de dodelijkste

Nadere informatie

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING Als kinderen naar het voortgezet

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan Alles over verslavingen Voor vragen over alcohol, illegale drugs, gokken en medicijnen: De DrugLijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be SOS Nuchterheid tel. 09

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR? Stoppen met roken, het Vlietland Ziekenhuis helpt

BENT U ER KLAAR VOOR? Stoppen met roken, het Vlietland Ziekenhuis helpt Polikliniek Longgeneeskunde BENT U ER KLAAR VOOR? Stoppen met roken, het Vlietland Ziekenhuis helpt STOPPEN MET ROKEN Langzamerhand weet iedereen dat roken een ongezonde gewoonte is. Roken speelt een belangrijke

Nadere informatie

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Stedendriehoek, Twente, Zwolle/Noord Veluwe en Flevoland Preventie Behandeling Nazorg Alcohol, roken, drugs, medicijnen, gamen, gokken Programma

Nadere informatie

Wat je moet weten over alcohol

Wat je moet weten over alcohol Wat je moet weten over alcohol 1 2 Op een feestje of op café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken wel altijd zo gezellig? In deze folder vind je: wat alcohol met

Nadere informatie

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom in de Puberteit Pubers ondergaan veel veranderingen Vrienden School Lichamelijk Seksualiteit Hersenen Pubers vragen

Nadere informatie

basisschool WWW.VOORKOM.NL

basisschool WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Inleiding 3 Les 1: Roken en Blowen 4 Roken: de werking 4 Lichamelijke en geestelijke verslaving 5 Blowen

Nadere informatie

Overzicht beschikbare informatie over alcohol, drugs, verslaving en psychiatrische aandoeningen.

Overzicht beschikbare informatie over alcohol, drugs, verslaving en psychiatrische aandoeningen. Overzicht beschikbare informatie over alcohol, drugs, verslaving en psychiatrische aandoeningen. Er is amper psycho-educatie materiaal beschikbaar voor dubbele diagnose cliënten over de interactie tussen

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Grafisch ontwerp: Ontwerpstudio 2 MAAL EE Bij huiselijk geweld tussen (ex-)partners worden kinderen vaak over het hoofd gezien. Toch hebben

Nadere informatie

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Kikid Het is als ouder jouw verantwoordelijkheid, dat je kind NEE kan zeggen tegen drank!

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Mijn hersenletsel. Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting:

Mijn hersenletsel. Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Mijn hersenletsel Ik heb moeite met het vasthouden of verdelen van mijn aandacht. Ik ben snel afgeleid. Ik heb moeite om alles bij te houden/de wereld gaat zo snel. Ik heb moeite met flexibiliteit en veranderingen.

Nadere informatie

Cambriana online hulpprogramma

Cambriana online hulpprogramma Dit is deel 1 van het online hulpprogramma van Cambriana. Verwerking van een scheiding 'Breaking up is hard to do' Neil Sedaka Een scheiding is een van de pijnlijkste ervaringen die je kunt meemaken in

Nadere informatie

Genotmiddelen. Omgaan met tabak, alcohol en drugs

Genotmiddelen. Omgaan met tabak, alcohol en drugs Genotmiddelen Omgaan met tabak, alcohol en drugs Genotmiddelen Omgaan met tabak, alcohol en drugs Genotmiddelen als tabak, alcohol en drugs zijn vaak verleidelijk voor tieners. Ze weten dat het niet mag,

Nadere informatie

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam?

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam? de kater komt later ziek door te veel alcohol Je hebt te veel alcohol gedronken. Dit heeft je zo ziek gemaakt dat we je met spoed moesten opnemen in ons ziekenhuis. Waarschijnlijk ben je - net als je ouders/verzorgers

Nadere informatie

EEN DIERBARE VERLIEZEN

EEN DIERBARE VERLIEZEN EEN DIERBARE VERLIEZEN 994 Inleiding Deze folder is bedoeld voor nabestaanden. U leest hierin over de gevoelens die u kunt ervaren en hoe u in deze moeilijke tijd goed voor uzelf kunt zorgen. U heeft kort

Nadere informatie

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut Nee tegen alcohol (en drugs) schade Bert Vinken Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg Programma 19.30 uur 20.30 uur 20.45 uur 21.30 uur Presentatie Pauze vraag en antwoord Einde Drugs Definities

Nadere informatie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie ggz voor doven & slechthorenden Depressie Meer dan een somber gevoel Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie Herkent u dit? Iedereen is wel eens somber of treurig.

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Pubergedrag en hersenontwikkeling Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Opvoedtips

Nadere informatie

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden.

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden. Hoe vertel je het de kinderen? Op een gegeven moment moet je de kinderen vertellen dat jullie gaan scheiden. Belangrijk is hoe en wat je hen vertelt. Houd rekening daarbij rekening met de leeftijd van

Nadere informatie

In deze folder vind je:

In deze folder vind je: Op een feestje of op café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken wel altijd zo gezellig? In deze folder vind je: wat alcohol met je doet; welke risico s er zijn; dat

Nadere informatie

Angststoornissen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over angst

Angststoornissen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over angst ggz voor doven & slechthorenden Angststoornissen Als angst en paniek invloed hebben op het dagelijks leven Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over angst Herkent u dit? Iedereen

Nadere informatie

Schizofrenie. Leven in een andere wereld. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over schizofrenie

Schizofrenie. Leven in een andere wereld. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over schizofrenie ggz voor doven & slechthorenden Schizofrenie Leven in een andere wereld Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over schizofrenie Herkent u dit? Denkt u wel eens dingen te zien

Nadere informatie

een dierbare verliezen

een dierbare verliezen een dierbare verliezen een dierbare verliezen U heeft kort geleden iemand verloren. Dat kan heel verwarrend zijn. Vaak is het moeilijk te accepteren dat iemand er niet meer is. Soms is het verdriet of

Nadere informatie

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen KOPPen bij elkaar en schouders eronder Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen Mama, waarom huil je? Mama, ben je nu weer verdrietig? Papa, gaan we naar het zwembad? Waarom niet?

Nadere informatie

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de klas en aan docenten) ABC gesprekken Aanwezig bij verschillende ZAT

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Wat is een depressie?

Wat is een depressie? 01 Wat is een depressie? Je moet weten dat Een depressie is een stoornis in iemands stemming. Het gaat meestal om gevoelens van somberheid, een gebrek aan fysieke en geestelijke energie en een gebrek aan

Nadere informatie

Mijn nieuwe school, een nieuwe start.

Mijn nieuwe school, een nieuwe start. Mijn nieuwe school, een nieuwe start. Naam: Mijn oude school weerbaar.info Mijn nieuwe school Als je naar het middelbaar onderwijs gaat is alles nieuw. Je klasgenoten, de docenten, de school, de regels

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

De risico s van roken zijn legio. Hieronder staat een drietal voorbeelden die met onderzoek zijn aangetoond :

De risico s van roken zijn legio. Hieronder staat een drietal voorbeelden die met onderzoek zijn aangetoond : Wellness Guide Stoppen met roken "Je hoeft niets op te geven. Roken geeft geen echt plezier. Het is slechts een illusie, net zoiets als met je hoofd tegen een muur aan bonken zodat het een opluchting is

Nadere informatie

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief over drugs INHOUD pagina Colofon: Deze lesbrief hoort bij het drugspreventieproject

Nadere informatie

Alcohol nuchter bekeken

Alcohol nuchter bekeken Alcohol nuchter bekeken Alcohol en kanker Vandaag zal kanker je misschien niet echt bezighouden. Het is wel een feit dat overdadig alcoholgebruik op termijn het risico op bepaalde soorten kanker verhoogt.

Nadere informatie

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut : Alcohol, roken en drugs Inleiding In onze maatschappij zijn het gebruik van alcohol en andere drugs heel gewoon geworden roken en het drinken van alcoholische dranken gebeurt op recepties, feestjes,

Nadere informatie

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp Ons Team Ons team is zeer divers. We bestaan uit het secretariaat, psychologen, maatschappelijk werkers, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, cognitief gedragstherapeutisch werkers, ervaringsdeskundigen,

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Psychische. problemen. bij ouders. Wat doe je met ouders die in de knoop zitten?

Psychische. problemen. bij ouders. Wat doe je met ouders die in de knoop zitten? Psychische problemen bij ouders Wat doe je met ouders die in de knoop zitten? Alles over psychische problemen bij je ouders IKMAAKDEKLIK.be Een onlineplatform voor kinderen van ouders met psychische problemen.

Nadere informatie

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Beter voor elkaar 2 Roken als je zwanger probeert te worden Minder vruchtbaar Roken maakt vrouwen en mannen minder vruchtbaar.

Nadere informatie

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN?

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Je vindt dat je teveel tijd doorbrengt met het spelen van games. Je beseft dat je hierdoor in de problemen kunt raken: je huiswerk lijdt

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting Verloskunde. Roken en zwangerschap. Inhoudsopgave. Als je zwanger probeert te worden 2. Als je zwanger bent 3

Patiëntenvoorlichting Verloskunde. Roken en zwangerschap. Inhoudsopgave. Als je zwanger probeert te worden 2. Als je zwanger bent 3 Patiëntenvoorlichting Verloskunde Roken en zwangerschap Inhoudsopgave Als je zwanger probeert te worden 2 Als je zwanger bent 3 Na de zwangerschap 5 Stoppen met roken 6 Tips om te stoppen 7 Hulp bij het

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Cannabis Opvoedtips Wat zijn genotmiddelen?

Nadere informatie

SPECIALE AANDACHT GEVRAAGD. Informatie en advies voor de praktijkbegeleider

SPECIALE AANDACHT GEVRAAGD. Informatie en advies voor de praktijkbegeleider Informatie en advies voor de praktijkbegeleider SPECIALE AANDACHT GEVRAAGD VOOR EEN STAGIAIRE MET BORDERLINE PERSOONLIJKHEIDSSTOORNIS IN DE WERKSITUATIE Inzicht, herkennen, handelen Gemiddeld één op de

Nadere informatie

Les alcohol. En / of Vragenblad Hoe werkt alcohol? Wat weet je al over alcohol? En / of Nog meer vragen: Klassikaal vragen stellen uit de kennistest.

Les alcohol. En / of Vragenblad Hoe werkt alcohol? Wat weet je al over alcohol? En / of Nog meer vragen: Klassikaal vragen stellen uit de kennistest. Les alcohol Meenemen: - Formulier om eigen ervaringen op te schrijven; - Etiketten van alcoholhoudende dranken; - Vragenblad Hoe werkt alcohol? ; (eventueel A,B en C- kaartjes meenemen) - Kennistest alcohol;

Nadere informatie

Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Zelfdoding en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Alles over zelfdoding De Zelfmoordlijn tel. 02 649 95 55 www.zelfmoordlijn.be Werkgroep Verder Voor wie achterblijft na

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?!

Dat doet mijn kind toch niet?! Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 17 maart 2016 marion.kooij@brijder.nl 088 3583 880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de

Nadere informatie

Zonder toestemming. Nota BOPZ eenvoudige versie

Zonder toestemming. Nota BOPZ eenvoudige versie Nota BOPZ eenvoudige versie Zonder toestemming Ben je soms boos? Ben je soms boos en ben je dan wel eens gevaarlijk voor jezelf of anderen? Of doe je wel eens dingen die niet mogen? Soms moeten begeleiders

Nadere informatie

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding Floris Munneke Anita van Stralen Programma Trends Invloeden op het kind Wat vindt u? Het gesprek met uw kind Verwijsmogelijkheden Wat roept het onderwerp

Nadere informatie

Bespreken van situaties

Bespreken van situaties Bespreken van situaties U heeft met de leerlingen de website over alcohol, roken en drugs doorlopen. Dit zijn onderwerpen die leerlingen bezighouden en waar ze onderling over praten. Toch is het goed om

Nadere informatie

Inleiding Agenda van vandaag

Inleiding Agenda van vandaag Inleiding Agenda van vandaag Werkgebied GGD Deelname aan het ZAT Afname KIVPA vragenlijst Jongerenspreekuur op aanvraag (per mail aangevraagd) overleg mentoren, zorg coördinator en vertrouwenspersoon Preventief

Nadere informatie

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7 1. Je bent 1 een jongen 2 een meisje 2. In welk jaar ben je geboren? Jaar 19 3. Welke van de volgende personen maken deel uit van je huisgezin? Kruis aan wat van toepassing is. 1 Vader 1 Stiefvader 1 Moeder

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Wat zijn genotmiddelen? Stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken en om die reden worden gebruikt. Verdovend

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011 Programma vandaag 19:00 19:45 u Tactus Verslavingszorg Cijfers Middelen/gewoontes 19:45 20:00 u Pauze Pubers & Verslavingen Liska Vulperhorst Preventiewerker 21 maart 2013 20:00 20:45 u Stellingen 20:45

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag?

Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag? Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag? Publieksversie Ga zo veel mogelijk door met uw normale dagelijkse activiteiten. Dat geeft u het gevoel dat u de baas bent over de situatie. Dit is ook

Nadere informatie

Eerst wat algemene gegevens. Vragen over je lichaam. 1. In welke klas zit je?

Eerst wat algemene gegevens. Vragen over je lichaam. 1. In welke klas zit je? Eerst wat algemene gegevens. 1. In welke klas zit je? 2. Bij wie woon je de meeste dagen van de week? Je mag één antwoord geven. Ik woon: Bij mijn vader en moeder (samen) Ongeveer de helft van de tijd

Nadere informatie

lesbrief roken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief roken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Les 1: Kennismaking met roken 3 Meer of minder rook? 3 Roken en jouw gezondheid 4 Roken en verslaving 5

Nadere informatie

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Programma Welkom bij Uw kind en genotmiddelen (hersen)ontwikkeling pubers Genotmiddelen Energydrinks Roken Alcohol en genotmiddelen Eef Hollman Adviseur Gezondheidsbevordering Indeling naar werking Wat

Nadere informatie

Een klein onderzoekje vooraf: rook je? Ondervraag enkele vrienden of klasgenoten. Wat denk je? Rook de meerderheid van de jongeren wel of niet?

Een klein onderzoekje vooraf: rook je? Ondervraag enkele vrienden of klasgenoten. Wat denk je? Rook de meerderheid van de jongeren wel of niet? GEZONDHEID: ROKEN 7 april GEZONDHEID: ROKEN 2 Gezondheid Ieder jaar vieren we op 7 april Wereldgezondheidsdag. Met deze dag vraagt de WHO, de Wereldgezondheidsorganisatie, aandacht voor gezondheid en ziektes

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

Depressie bij ouderen

Depressie bij ouderen Depressie bij ouderen Bij u of uw familielid is een depressie vastgesteld. Hoewel relatief veel ouderen last hebben van depressieve klachten, worden deze niet altijd als zodanig herkend. In deze folder

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie 1

Alcoholintoxicatie 1 Alcoholintoxicatie 1 Je hebt teveel alcohol gedronken en dit heeft dusdanige effecten op je lichaam gehad dat een opname in het ziekenhuis noodzakelijk was. Doordat je teveel gedronken hebt kan er van

Nadere informatie

Vragenlijst Voortgezet Onderwijs. Regio Nijmegen

Vragenlijst Voortgezet Onderwijs. Regio Nijmegen Vragenlijst Voortgezet Onderwijs Regio Nijmegen Vul de onderstaande gegevens in: Naam meisje jongen Klas Geboortedatum Vragenlijst Kruis het vakje voor het juiste antwoord aan. Het is belangrijk dat je

Nadere informatie

De effecten, de risico s en de wet. Cover

De effecten, de risico s en de wet. Cover Tabak, alcohol en andere drugs in België De effecten, de risico s en de wet NL Cover introductie Tabak, alcohol en andere drugs in België De effecten, de risico s en de wet Iedereen komt wel eens in aanraking

Nadere informatie

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Programma Enkele cijfers over roken, drinken en gamen Jongeren en alcohol Andere drugs Enkele tips t.a.v. opvoeding en genotmiddelen Vragen en afsluiting

Nadere informatie

To blow or not to. blow? Inhoud. Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose. Inleiding. 1. Een psychose. 2. Cannabis

To blow or not to. blow? Inhoud. Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose. Inleiding. 1. Een psychose. 2. Cannabis Inhoud To blow or not to Inleiding 1. Een psychose blow? Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose 2. Cannabis 3. Risico op een psychose door cannabisgebruik 4. Redenen om cannabis te gebruiken

Nadere informatie