Leren van de kredietcrisis: ethische noties bij governance in de financiële sector

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leren van de kredietcrisis: ethische noties bij governance in de financiële sector"

Transcriptie

1 Leren van de kredietcrisis: ethische noties bij governance in de financiële sector Johan Graafland Hoogleraar Economie, Onderneming en Ethiek Universiteit van Tilburg Tilburg Sustainability Center

2 Geen vertrouwen in financiële instellingen 14% van Nederlanders vertrouwt woord van bankier Nationalisatie ABN AMRO en SNS Banken profiteren van hun publieke functie Beloning in bankensector veel te hoog

3 Wat is de inhoud van dit boek?

4 Gat in perceptie Publiek beschuldigt bankiers van hebzucht en andere ondeugden Bankiers: Publiek gebruikt banken als zondebok Publiek begrijpt bankieren niet Het zijn maar een paar rotte appels Bankiers treft geen blaam vanwege de druk vanuit de markt Niet alleen bankiers zijn hebzuchtig Kritiek getuigt van jaloersheid

5 Wat is uw inschatting? Stelling I: Gebrekkige ethiek in bankwezen; heeft bijgedragen aan ontstaan van de crisis Of Stelling II: Kritiek dat ethiek in banken gebrekkig is, is overdreven. De crisis is door andere oorzaken ontstaan

6 Experiment Stel een asset manager hoort van een goede vriend die CEO van een middelgroot beursgenoteerd bedrijf is, dat hij een lucratief overnameaanbod heeft gekregen. Zal de asset manager gebruik maken van deze inside informatie en voor zichzelf handelen? De kans op ontdekking is verwaarloosbaar. Optie a:< 30% Optie b: 30-50% Optie c: 50-70% Optie d: > 70%

7 Vragen Als bankiers moreel gefaald hebben in de aanloop van de crisis, waarin dan? Zou ethiek de crisis hebben voorkomen? Welke lessen kunnen wij leren van de crisis?

8 Integriteit Drie professionele deugden Integrity and honesty are at the heart of our business. We expect our people to maintain high ethical standards in everything they do, both in their work for the firm and in their personal lives (Goldman Sachs) Zorg voor de klant providing those financial services considered best and most appropriate by our clients, ensuring the continuity of those services, with a view to the long-term interests of the client and by demonstrating our commitment to our clients and their environment, in ways that help them achieve both their personal, social, and economic ambitions. (RABO bank) Kwaliteit en nauwkeurigheid As a German global brand, a desire for accuracy, thoroughness and quality runs through our organization. We understand issues in depth. This is why we keep things simple and clear. (Deutsche Bank)

9 Krediet crisis als test voor de morele kwaliteit van bankensector Missie: voorzien in behoeften van klanten tegen concurrerende tarieven Integriteit Zorg voor klant Kwaliteit Over het algemeen weinig bewuste misleiding; Wel in sommige gevallen Gebrekkige kennis van risico s Wel gebrek aan zorg voor belangen van klanten

10 Effect van ethiek op functioneren van markt Integriteit bevordert transparantie en vermindert marktfalen Zorg voor klanten zou tot minder leningen aan huizenbezitters hebben geleid Betere kwaliteit van risicoanalyse zou tot minder excessieve risico s hebben geleid Ethiek zou de kans op en de ernst van de crisis hebben verkleind

11 Financiële crisis meer dan kwestie van falen van bankiers Kredietcrisis was niet alleen gevolg van morele tekortkomingen van bankiers: Politieke druk van de regering van de V.S. Deregulering van bankwezen in jaren zeventig en tachtig Meer concurrentie leidde tot fusies en megabanken Risico s werden meer homogeen; ontstaan systeem risico s Introductie complexe producten; gebrekkige transparantie Druk vanuit de aandeelhoudersmarkt om op korte termijn te presteren Ideologisch klimaat in vrije markt: nadruk op eigen belang als motor van de economie

12 Les 1: Micro, meso en macro niveau Simultane realisatie van ethiek Individu: deugden Bedrijf: bedrijfscultuur; corporate governance Bedrijfstakorganisaties: zelfregulering Nationale en internationale overheden: marktregulering

13 Intern Les 2: Organisatieniveau Intern en extern CEO moet moreel leiderschap tonen Heeft steun nodig van directeuren Ethische training van personeel Corporate governance structuren hierop aanpassen Stakeholder dialoog Klanten Samenleving

14 Les 3: Persoonlijk niveau Situationele druk en bias Weersta situationele druk Gehoorzaamheid aan leiding Conformeren aan groepsdenken Hellend vlak verplaats u in positie van outsider Onderken uw eigen bias Optimisme Focus op korte termijn, zichtbare effecten Oordeel gekleurd door eigen belang Rationalisatie

Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise. Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006

Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise. Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006 Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006 1 Planet The world is flat 2 People 3 Wereldbevolking: 6.541.920.085 (per

Nadere informatie

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING COALITIE GEMEENTE AMSTERDAM RANDSTAD GOOD HOTEL AMSTERDAM PREFERRED PARTNER PROGRAM Create Beauty, Do Good WHY Create Beauty, Do Good 2009 2012 2014

Nadere informatie

Visie vanuit de BIG-5 op Standard Business Reporting

Visie vanuit de BIG-5 op Standard Business Reporting www.pwc.nl SBR Programma Visie vanuit de BIG-5 op Standard Business Reporting Amersfoort, Inhoud 1. Introductie en disclaimer 2. Rol binnen het SBR programma 3. Samenwerken of concurreren? 4. Bijzondere

Nadere informatie

Materialiteit en waardecreatie. Jos Reinhoudt 21 mei 2015

Materialiteit en waardecreatie. Jos Reinhoudt 21 mei 2015 Materialiteit en waardecreatie Jos Reinhoudt 21 mei 2015 JOS REINHOUDT MVO Nederland Speerpuntonderwerpen: Transparantie Stakeholderdialoog Impact MVO Trendrapport 2015 j.reinhoudt@mvonederland.nl @JosReinhoudt

Nadere informatie

Sneeuwwitje, de zeven dwergen en de boze heks?

Sneeuwwitje, de zeven dwergen en de boze heks? Sneeuwwitje, de zeven dwergen en de boze heks? Over de rol van de Operational Auditor in sturen op kernwaarden, cultuur en gedrag Olof Bik Behavioral & Cultural Governance Trophy Games, 28 nov 2013, Hilversum

Nadere informatie

De Waarde van Duurzaamheid

De Waarde van Duurzaamheid De Waarde van Duurzaamheid Business case voor duurzaamheid, rankings én.. de kredietcrisis mr. ing. Klaas van den Berg Sustainability Leader the Netherlands PwC De Waarde van Duurzaamheid Agenda 1. Duurzaamheid

Nadere informatie

IT risk management voor Pensioenfondsen

IT risk management voor Pensioenfondsen IT risk management voor Pensioenfondsen Cyber Security Event Marc van Luijk Wikash Bansi Rotterdam, 11 Maart 2014 Beheersing IT risico s Het pensioenfonds is verantwoordelijk voor de hele procesketen,

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

Programmaoverzicht Bachelor Open dag

Programmaoverzicht Bachelor Open dag Programmaoverzicht Bachelor Open dag 11 2017 Ronde en tijd Openingsronde 09.00-09.30 uur Sessies en activiteiten Waarom Tilburg University? Informatiesessie met de rector magnificus en een student van

Nadere informatie

Oud en Nieuw In Control

Oud en Nieuw In Control NNK Oud en Nieuw In Control 17-01-2017 Zonheuvel, Doorn NNK NNK Hét landelijk netwerk voor kwaliteitsmanagement Vakkennis verdiepen, verbreden en verspreiden Vakgenoten verbinden en erkennen Klankbord

Nadere informatie

Een nieuwe rol voor het auditcomité en een aangepast audit rapport

Een nieuwe rol voor het auditcomité en een aangepast audit rapport Een nieuwe rol voor het auditcomité en een aangepast audit rapport Jean-François CATS Inhoud van de uiteenzetting Nieuwe opdrachten van het auditcomité ingevoerd door de Audit Directieve en het Audit Reglement

Nadere informatie

Maturity van security architectuur

Maturity van security architectuur Renato Kuiper Principal Consultant LogicaCMG renato.kuiper@logicacmg.com LogicaCMG 2006. All rights reserved Over de spreker Renato Kuiper Principal consultant Information Security bij LogicaCMG Hoofdredacteur

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

NUCHTER, EEN HELDERE KIJK EN NO-NONSENSE

NUCHTER, EEN HELDERE KIJK EN NO-NONSENSE NUCHTER, EEN HELDERE KIJK EN NO-NONSENSE NATUURLIJK SAMEN NATURALLY DUTCH. Koolhaas Natuurlijk is a typically Dutch company: Sober, with a clear vision and no-nonsense. That s what our customers may expect

Nadere informatie

Asset protection & privacy planning

Asset protection & privacy planning Asset protection & privacy planning Amsterdam, 11 juni 2014 For information purposes only INHOUDSOPGAVE 1. SPF nieuwe stijl 2. Curaçao Trust 3. Structuren STICHTING PARTICULIER FONDS NIEUWE STIJL Stichting

Nadere informatie

Toezicht op Gedrag & Cultuur

Toezicht op Gedrag & Cultuur Toezicht op Gedrag & Cultuur 25 mei, 2010 Inge Veldhuis Expertise Centrum Integriteit DNB (Deze presentatie is op persoonlijke titel) De aankondiging 8 februari 2010 FD/NRC: DNB gaat letten op de invloed

Nadere informatie

Wat zijn mogelijke resultaten van supplier finance voor uw onderneming? Gefaciliteerd door: Pro Quididty

Wat zijn mogelijke resultaten van supplier finance voor uw onderneming? Gefaciliteerd door: Pro Quididty Wat zijn mogelijke resultaten van supplier finance voor uw onderneming? Gefaciliteerd door: Pro Quididty De business case voor ketenfinanciering Het optimaliseren van uw werkkapitaal én de relatie met

Nadere informatie

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam bij small cap ondernemingen Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen Agenda De rol van aandeelhouders Betrokken aandeelhouderschap

Nadere informatie

Fraude & Integriteit: what makes people tick?

Fraude & Integriteit: what makes people tick? Fraude & Integriteit: what makes people tick? 6 december 2010 Peter Schimmel Grant Thornton Forensic & Investigation Services B.V Alle rechten voorbehouden. Integriteitbeheersing Fraud & Integrity Management

Nadere informatie

6e Sustainability Congres 17 maart 2005. Jacqueline Cramer (EUR) Dick Hortensius (NEN) Louise Bergenhenegouwen (NEN)

6e Sustainability Congres 17 maart 2005. Jacqueline Cramer (EUR) Dick Hortensius (NEN) Louise Bergenhenegouwen (NEN) 6e Sustainability Congres 17 maart 2005 Jacqueline Cramer (EUR) Dick Hortensius (NEN) Louise Bergenhenegouwen (NEN) Programma Voorstel voor ISO Guidance on Social Responsibility Resultaten eerste vergadering

Nadere informatie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie 1 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technische hype cycles 2 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technologische trends en veranderingen Big data & internet

Nadere informatie

Zencap de innovatieve online marktplaats voor bedrijfsfinanciering

Zencap de innovatieve online marktplaats voor bedrijfsfinanciering Persmap 2015 Zencap de innovatieve online marktplaats voor bedrijfsfinanciering Onze missie Succesvolle ondernemers hebben mensen nodig die in hen geloven en die hen de benodigde mielen ter beschikking

Nadere informatie

Navigeren in krediet- en kapitaalmarkten in beweging

Navigeren in krediet- en kapitaalmarkten in beweging Navigeren in krediet- en kapitaalmarkten in beweging Programma 18u30 18u40 Inleiding Luc Boelaert - directeur regio Oost- en West-Vlaanderen, Bank Degroof Hoe de balans strategisch versterken om financiële

Nadere informatie

Identity & Access Management & Cloud Computing

Identity & Access Management & Cloud Computing Identity & Access Management & Cloud Computing Emanuël van der Hulst Edwin Sturrus KPMG IT Advisory 11 juni 2015 Cloud Architect Alliance Introductie Emanuël van der Hulst RE CRISC KPMG IT Advisory Information

Nadere informatie

(Big) Data in het sociaal domein

(Big) Data in het sociaal domein (Big) Data in het sociaal domein Congres Sociaal: sturen op gemeentelijke ambities 03-11-2016 Even voorstellen Laudy Konings Lkonings@deloitte.nl 06 1100 3917 Romain Dohmen rdohmen@deloitte.nl 06 2078

Nadere informatie

Corporate Social Responsibility

Corporate Social Responsibility Corporate Social Responsibility Maatschappelijk verantwoord omgaan met klanten Dr. Jenny van Doorn Prof. dr. P.C. Verhoef Rapport CIC-2012-01 ISBN 978-90-367-5486-6 Onderzoeksrapport maatschappelijk verantwoord

Nadere informatie

Creeër test awareness in een grote organisatie: een cultuur wijziging Jeroen Rosink

Creeër test awareness in een grote organisatie: een cultuur wijziging Jeroen Rosink Creeër test awareness in een grote organisatie: een cultuur wijziging Jeroen Rosink Picture of presenter Jeroen Rosink Test Manager ITD Europe Over DAF Productie 2011: LF: 9500 CF/XF: 42.300 Marktaandeel:

Nadere informatie

Franchisegever. Search & Selection - www.searchselection.com - is sinds ruim 30 jaar duurzaam en met succes in HR consultancy werkzaam

Franchisegever. Search & Selection - www.searchselection.com - is sinds ruim 30 jaar duurzaam en met succes in HR consultancy werkzaam Franchisegever SEARCH & SELECTION DE FRANCHISEGEVER... 1 WAARDEN DIE SEARCH & SELECTION TYPEREN... 1 ETHIEK - EEN HEEL BIJZONDERE WAARDE... 2 SEARCH & SELECTION HISTORIEK... 2 MISSIE I VOOR DE KLANTEN

Nadere informatie

Kunst(raad) en Samenleving Evert Bisschop Boele,

Kunst(raad) en Samenleving Evert Bisschop Boele, Kunst(raad) en Samenleving Evert Bisschop Boele, 17-12-2014 Lectoraat Lifelong Learning in Music Kenniscentrum Kunst & Samenleving, Hanzehogeschool Groningen Abigail Gilmore Raising our Quality of Life:

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

Lezing UvT society. Door Johan Graafland Hoogleraar Economie, Onderneming en Ethiek. Inleiding. Intro

Lezing UvT society. Door Johan Graafland Hoogleraar Economie, Onderneming en Ethiek. Inleiding. Intro Lezing UvT society Door Johan Graafland Hoogleraar Economie, Onderneming en Ethiek Inleiding Intro Nederland en Europa bevinden zich in een voortslepende economische crisis. De recente outlook van het

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

HOLOCAUST BIBLIOTHEEK FOTOBOEK. The Emptiness of Auschwitz. Linda Schouten

HOLOCAUST BIBLIOTHEEK FOTOBOEK. The Emptiness of Auschwitz. Linda Schouten HOLOCAUST BIBLIOTHEEK FOTOBOEK The Emptiness of Auschwitz Linda Schouten De leegte van Auschwitz The Emptiness of Auschwitz 2015 Uitgeverij Verbum en Linda Schouten Design: Van Boom & Rijnbende, Amsterdam

Nadere informatie

02/10/2015. Co-operative Compliance en de rol van Compliance Management Systemen

02/10/2015. Co-operative Compliance en de rol van Compliance Management Systemen Co-operative Compliance en de rol van Compliance Management Systemen 1 Uitgangspunten Co-operative Compliance Vertrouwen, Begrip en Transparantie Governance Control Responsief Handhaven VERTROUWEN versus

Nadere informatie

Nadere uiteenzetting prijsaanbieding gemeente Tiel 2014

Nadere uiteenzetting prijsaanbieding gemeente Tiel 2014 Nadere uiteenzetting prijsaanbieding gemeente Tiel 2014 Aanscherping vereisten accountantscontrole: korte uitleg Aanscherping vereisten accountantscontrole: kwaliteit is het sleutelbegrip! Hoe ziet aanscherping

Nadere informatie

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Margot Scheltema September 2014 22-9-2014 Scheltema - VITP 1 Wanneer is toezicht effectief? (1) Samenstelling RvT Profielschets Competenties; verschil

Nadere informatie

FINANCIËLE INTEGRITEIT & VOETBAL

FINANCIËLE INTEGRITEIT & VOETBAL FINANCIËLE INTEGRITEIT & VOETBAL UNIVERSITEIT UTRECHT 22 JANUARI 2014 AGENDA 1. Opening 2. Licentiesysteem 3. Licentie-eisen 4. Financieel kader PAGINA 2 VAN 17 OPENING Even voorstellen Jan Peter Dogge

Nadere informatie

Wat heeft een tester aan ASL en BiSL?

Wat heeft een tester aan ASL en BiSL? TestNet Noord, Heerenveen, 20 november 2012 Wat heeft een tester aan ASL en BiSL? Eibert Dijkgraaf Intro Wie zit er in een typische beheer omgeving? Wat is kenmerkend voor testen : IN BEHEER? IN ONDERHOUD?

Nadere informatie

Risico's en risicoperceptie: Een kwestie van vertrouwen? Reint Jan Renes Associate Professor Communication Science Wageningen University

Risico's en risicoperceptie: Een kwestie van vertrouwen? Reint Jan Renes Associate Professor Communication Science Wageningen University Risico's en risicoperceptie: Een kwestie van vertrouwen? Reint Jan Renes Associate Professor Communication Science Wageningen University 21 April 2010 Risico s en vertrouwen Waarom is vertrouwen belangrijk?

Nadere informatie

AERZEN Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen MVO AERZEN Corporate Social Responsibility CSR

AERZEN Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen MVO AERZEN Corporate Social Responsibility CSR AERZEN Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen MVO AERZEN Corporate Social Responsibility CSR De Aerzener Maschinenfabrik is gecertificeerd volgens verschillende internationale normen die specifieke eisen

Nadere informatie

Verpak je project! PETS 2015 Bert Bruns (RC Schoonhoven, bert.bruns@bridges2beyond.nl) 7 maart 2015

Verpak je project! PETS 2015 Bert Bruns (RC Schoonhoven, bert.bruns@bridges2beyond.nl) 7 maart 2015 Verpak je project! PETS 2015 Bert Bruns (RC Schoonhoven, bert.bruns@bridges2beyond.nl) 7 maart 2015 Projecten, fondsen werven en duurzaamheid Fondsenwerven hoort bij Rotary! Niet altijd makkelijk:! Mooie

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

Schenker Logistics Nederland Fit for the Future. DB Schenker Logistics Nederland EIC Dag van de Logistiek

Schenker Logistics Nederland Fit for the Future. DB Schenker Logistics Nederland EIC Dag van de Logistiek Schenker Logistics Nederland Fit for the Future DB Schenker Logistics Nederland EIC Dag van de Logistiek Paul Boers 6 november 2011 Introductie Schenker Logistics Nederland Fit for the future De wereld

Nadere informatie

#ThoughtExpedition voorbereiding

#ThoughtExpedition voorbereiding #ThoughtExpedition voorbereiding Thema: waar blijft herstel van crisis Kies een voorbeeld uit welke je tijdens het groepswerk wilt inbrengen en waar je een dialoog over wilt voeren. Inhoudsopgave 1. Algemeen

Nadere informatie

CONFERENTIE. Dit verslag is opgemaakt door de VBA commissie Ethiek & Integriteit en is de interpretatie van de opstellers.

CONFERENTIE. Dit verslag is opgemaakt door de VBA commissie Ethiek & Integriteit en is de interpretatie van de opstellers. CONFERENTIE Dit verslag is opgemaakt door de VBA commissie Ethiek & Integriteit en is de interpretatie van de opstellers. _be ETHIEK EN INTEGRITEIT BIJ FINANCIËLE INSTELLINGEN ANNO 2014: HOE KUNNEN WE

Nadere informatie

Impact en disseminatie. Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven

Impact en disseminatie. Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven Impact en disseminatie Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven Wie is wie? Voorstel rondje Wat hoop je te leren? Heb je iets te delen? Wat zegt de Programma Gids? WHAT DO IMPACT AND SUSTAINABILITY MEAN? Impact

Nadere informatie

Duurzaam Beleggen. Niels Faassen, Fund Analyst HCC Beleggen Symposium "Hoe te beleggen in turbulente tijden?" 2 april 2016

Duurzaam Beleggen. Niels Faassen, Fund Analyst HCC Beleggen Symposium Hoe te beleggen in turbulente tijden? 2 april 2016 Niels Faassen, Fund Analyst HCC Beleggen Symposium "Hoe te beleggen in turbulente tijden?" 2 april 2016 2014 Morningstar. All Rights Reserved. Agenda Morningstar Duurzaam Beleggen Introductie Morningstar

Nadere informatie

ISO 20000 @ CTG Europe

ISO 20000 @ CTG Europe ISO 20000 @ CTG Europe 31/10/2007 mieke.roelens@ctg.com +32 496266725 1 Agenda 31 oktober 2007 Voorstelling Project Business Case: Doel & Scope Projectorganisatie Resultaten assessments en conclusies De

Nadere informatie

BETERE COMMUNICATIE DOOR DE EXTERNE ACCOUNTANT

BETERE COMMUNICATIE DOOR DE EXTERNE ACCOUNTANT BETERE COMMUNICATIE DOOR DE EXTERNE ACCOUNTANT Auke de Bos Ernst & Young / Erasmus Universiteit Marco Korff Vice-voorzitter Nivra Liesbeth Feuth Bex*communicatie 24 November 2010 Programma Waarom een White

Nadere informatie

Geleerde lessen Compliance. Utrecht, 19 januari 2017 Mr. Stijn Sarneel MBA CIPP/E. Agenda

Geleerde lessen Compliance. Utrecht, 19 januari 2017 Mr. Stijn Sarneel MBA CIPP/E. Agenda Geleerde lessen Compliance Toegepast op WP 29: Guideline DPO Utrecht, 19 januari 2017 Mr. Stijn Sarneel MBA CIPP/E Agenda Kennismaken met VCO Ontwikkeling van Compliance in NL WP 29 Triggers Lessons learned

Nadere informatie

Delta Lloyd Groep. Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep. Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010

Delta Lloyd Groep. Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep. Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010 Delta Lloyd Groep Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010 Aanwezige leden van de Raad van Bestuur Niek Hoek CEO Emiel Roozen CFO Voorzitter van de Raad van

Nadere informatie

AAIZOO symposium 2014. door M.J.Enders-Slegers en N.Rethmeier

AAIZOO symposium 2014. door M.J.Enders-Slegers en N.Rethmeier AAIZOO symposium 2014 door M.J.Enders-Slegers en N.Rethmeier Wat is IAHAIO? International Association of Human Animal Interaction Organizations Bestaat uit ongeveer 70 organisaties over de hele wereld,

Nadere informatie

Programmaoverzicht Bachelor Open dag 7 oktober 2017

Programmaoverzicht Bachelor Open dag 7 oktober 2017 Programmaoverzicht Bachelor Open dag 7 oktober 2017 Ronde en tijd Ronde 1 09.15-10.00 uur Sessies en activiteiten Cognitive Science and Artificial Intelligence - Information session (followed up by optional

Nadere informatie

IFRS 15 Disaggregatie van opbrengsten

IFRS 15 Disaggregatie van opbrengsten IFRS 15 Disaggregatie van opbrengsten Ralph ter Hoeven Partner Professional Practice Department +31 (0) 8 8288 1080 +31 (0) 6 2127 2327 rterhoeven@deloitte.nl Dingeman Manschot Director Professional Practice

Nadere informatie

Optional client logo (Smaller than Deloitte logo) State of the State

Optional client logo (Smaller than Deloitte logo) State of the State Optional client logo (Smaller than Deloitte logo) State of the State Den Haag 28 maart 2017 State of the State - Presentatie Taxlab 1 plancapaciteit hebben dan de veronderstelde huishoudensgroei. State

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling Screen Design Deliverable 3 - Visual Design Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014 Docent: Jasper Schelling Hulp bij het inloggen Inloggen Particulier Personal Banking Private Banking Zakelijk Zoeken in Particulier

Nadere informatie

HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie. 27 november 2008 Martine Willems

HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie. 27 november 2008 Martine Willems HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie 27 november 2008 Martine Willems Programma Ontwikkelingen in MVO De Duurzaamheid Strategie Scan (DSS) vernieuwd Een tweede maal de DSS

Nadere informatie

Preventie: de meerwaarde van een mensenrechtenperspectief

Preventie: de meerwaarde van een mensenrechtenperspectief Preventie: de meerwaarde van een mensenrechtenperspectief Prof. mr. J.C.J. Dute Hoogleraar gezondheidsrecht te Nijmegen Lid College voor de Rechten van de Mens Referaat bij NCOG-lezing 1 November 2016

Nadere informatie

Dierwelzijn vs welzijn boeren op een kruispunt

Dierwelzijn vs welzijn boeren op een kruispunt Dierwelzijn vs welzijn boeren op een kruispunt 25 juni Samen naar een diervriendelijk Vlaanderen Riccy Focke 0476,911,846, Cijfers vanuit de vzw Boeren op een Kruispunt: Sensibiliseren en preventie: Vergaderingen

Nadere informatie

Tussen dromen en daden. het perspectief van de consument op duurzame financiële dienstverlening

Tussen dromen en daden. het perspectief van de consument op duurzame financiële dienstverlening Tussen dromen en daden het perspectief van de consument op duurzame financiële dienstverlening Vertrouwen in bedrijven neemt af Ik wantrouw de goede bedoelingen van bedrijven. Q 05 3,5 36 33 4 5 Q 04 3,4

Nadere informatie

i29 interior architects

i29 interior architects i29 interior architects We are i29 l interior architects, a creative and versatile interior design studio. Our aim is to create intelligent designs and striking images. Space is the leitmotiv, the result

Nadere informatie

NATIONAAL BTW CONGRES 2012 HOE GAAT HET OPZETTEN VAN EEN TCF IN HET KADER VAN HET HORIZONTAAL TOEZICHT IN DE PRAKTIJK?

NATIONAAL BTW CONGRES 2012 HOE GAAT HET OPZETTEN VAN EEN TCF IN HET KADER VAN HET HORIZONTAAL TOEZICHT IN DE PRAKTIJK? NATIONAAL BTW CONGRES 2012 HOE GAAT HET OPZETTEN VAN EEN TCF IN HET KADER VAN HET HORIZONTAAL TOEZICHT IN DE PRAKTIJK? Marlon van Amersfoort - Shell International BV juni 2012 1 AGENDA 1.0 Introductie

Nadere informatie

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg?

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Workshop Public & Private Governance Wageningen UR / MinBuZa Th Hague, February 1, 2013 The Hague, Febr. 1, 2013 Public & Private Governance slide 1 Initiatieven

Nadere informatie

Japo Ouwerkerk Media Rakkers, 17 januari 2012 Social Benefit Storytelling in Practice

Japo Ouwerkerk Media Rakkers, 17 januari 2012 Social Benefit Storytelling in Practice Japo Ouwerkerk Media Rakkers, 17 januari 2012 Social Benefit Storytelling in Practice Agenda 1. Introductie 2. What drives the world: Globale trends in Voedingsmiddelenwereld 3. Drives what we do: Intro

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Inrichten Architecture Governance Equens

Inrichten Architecture Governance Equens Inrichten Architecture Governance Equens Peter Droppert Equens SE Enterprise Architect 2011 Equens SE Peter.Droppert@nl.equens.com +31625199782 V4 20111110 Governance @ Equens 2 Agenda Architecture Governance

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

Een andere blik op fraude en integriteit: zicht op geld- en goederenstromen

Een andere blik op fraude en integriteit: zicht op geld- en goederenstromen Een andere blik op fraude en integriteit: zicht op geld- en goederenstromen Hans Schoolderman Building trust in food Food Supply and Integrity Services October 2015 VMT congres, 13 oktober Hans Schoolderman

Nadere informatie

Failure As Option. ISACA, Round Table, Eindhoven, September 16, 2014 Failure is an Option

Failure As Option. ISACA, Round Table, Eindhoven, September 16, 2014 Failure is an Option Failure As Option ISACA, Round Table, Eindhoven, September 16, 2014 Failure is an Option Aristoteles Volgens Aristoteles Verandering, de enige Constante 93% Wat was nieuws vandaag? Future View BCRM Management

Nadere informatie

Elektronisch handtekenen in een handomdraai! Het proces in enkele stappen 2017, Deloitte Accountancy

Elektronisch handtekenen in een handomdraai! Het proces in enkele stappen 2017, Deloitte Accountancy Elektronisch handtekenen in een handomdraai! Het proces in enkele stappen 2017, Deloitte Accountancy Onderteken op elk moment! Waarom elektronisch ondertekenen zo gemakkelijk is Zoals u weet gaat het ondertekenen

Nadere informatie

Copyright Stork N.V. 1

Copyright Stork N.V. 1 Management, een praktisch framework Taking up the challenge of optimizing your asset performance Stork Management Solutions Global Expertise Partner Complete, end-to-end solution Dedicated professionals

Nadere informatie

Stel de juiste vraag

Stel de juiste vraag Missie, visie strategie Ethiek de zorg Finance Ondernemerschap Verandermanagement Stel de juiste vraag Het belang van de juiste vraag Aan wie is het om de juiste vraag te stellen? Missie, visie strategie

Nadere informatie

Financiering van duurzame activiteiten; een kans of een dilemma voor banken?

Financiering van duurzame activiteiten; een kans of een dilemma voor banken? ; een kans of een dilemma voor banken? TNS 14 maart 2013 Sibolt Mulder : problematisch.. Groene InvesteringsMaatschappij (GIM) Groene InvesteringsBank (GIB) 15 februari 2012 Holland Financial Centre stopt

Nadere informatie

TULP & PIET BOON.

TULP & PIET BOON. 1 TULP & PIET BOON Het verhaal TULP TULP, Het verhaal van passie voor vuur. Genieten van mooie momenten, bij haarden met pure ontwerpen. Geloven in tijdloze ontwerpen. En altijd gaan voor vuur zoals vuur

Nadere informatie

ExxonMobil SHE beleid

ExxonMobil SHE beleid ExxonMobil SHE beleid Samen werken aan Veiligheid Contractors én eigen personeel VOMI Themamiddag Veiligheid Focus op Veiligheid! Delta hotel, Vlaardingen, 12 oktober 2010 Ton Jeen, Environmental Advisor

Nadere informatie

S S r r. o v. o S. S m.v n. n o m p.m o S m mens enwerk p S mens enwerk

S S r r. o v. o S. S m.v n. n o m p.m o S m mens enwerk p S mens enwerk FAVV Ruud Buyl, L&D Manager Wat we vandaag willen delen hoe het begon, de moeilijkheden met het duidelijk krijgen wat we willen, het traject & onze aanpak, de successen, de failures en de lessen die wij

Nadere informatie

JOB OPENING OPS ENGINEER

JOB OPENING OPS ENGINEER 2016 DatacenterNext All rights reserved Our Mission Wij zijn een On-Demand Technology Office die bedrijven helpt technologie te organiseren, zekeren en innoveren. Dit stelt onze klanten in staat, vertrouwende

Nadere informatie

Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015

Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015 Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015 Mission: Creating Responsible Business in society Vision: Sustainability Coach Values: Responsibility & Respect Ons Engagement geïntegreerd

Nadere informatie

Code voor Accountantsorganisaties Implementatie door Deloitte

Code voor Accountantsorganisaties Implementatie door Deloitte Code voor Accountantsorganisaties Implementatie door Deloitte Deloitte onderschrijft de uitgangspunten en bepalingen van de Code voor Accountantsorganisaties en heeft zich verbonden om deze te implementeren

Nadere informatie

De brug tussen requirement engineer en gebruiker

De brug tussen requirement engineer en gebruiker De brug tussen requirement engineer en gebruiker Gerlof Hoekstra Even kennismaken Senior testconsultant / product manager In de ICT sinds 1985 Sinds 1993 testen/kwaliteitszorg Opdrachtgevers Postbank KPN

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Ethiek en integriteit bij financiële instellingen: Tone at the Top. VBA,18 mei 2015 Muel Kaptein

Ethiek en integriteit bij financiële instellingen: Tone at the Top. VBA,18 mei 2015 Muel Kaptein Ethiek en integriteit bij financiële instellingen: Tone at the Top VBA,18 mei 2015 Muel Kaptein De uitnodigingstekst voor vanmiddag Er is de afgelopen jaren voor en achter de schermen gewerkt aan de transformatie

Nadere informatie

Bedrijven Particulieren

Bedrijven Particulieren Spanje Bedrijven Particulieren Welkom Oprichtingen Koopbegeleiding Boekhoudingen Belastingaangiften Compliance Erven& Schenken Wij zijn Euro Economics 45 collega s Internationale focus Wij willen graag

Nadere informatie

LOCAL SMART CITIES & MUNICIPALITIES

LOCAL SMART CITIES & MUNICIPALITIES LOCAL SMART CITIES & MUNICIPALITIES Pieter Ballon, imec-smit, VUB PUBLIC Smart cities are places where information technology is combined with infrastructure, architecture, everyday objects and even our

Nadere informatie

Individueel vermogensbeheer

Individueel vermogensbeheer Individueel vermogensbeheer Update btw aspecten VV&A vergadering Breukelen September 2014 If co-branding the template use this area for the Client logo Taxand introducties Martijn Jaegers Taxand Nederland

Nadere informatie

Opzet en invoering van programma management Case bespreking separatie ABN/RBS. DHV Amersfoort, 23 februari 2010

Opzet en invoering van programma management Case bespreking separatie ABN/RBS. DHV Amersfoort, 23 februari 2010 Opzet en invoering van programma management Case bespreking separatie ABN/RBS DHV Amersfoort, 23 februari 2010 Hoofdsponsors Sponsors IPMA-NL Jaarsponsors Opzet en invoering van programma management Case

Nadere informatie

CO 2- Prestatieladder. MWH B.V. Noord-Europa. Carbon Footprint 2011. Oktober 2012. MWH Purpose and Core Values. [Geef tekst op]

CO 2- Prestatieladder. MWH B.V. Noord-Europa. Carbon Footprint 2011. Oktober 2012. MWH Purpose and Core Values. [Geef tekst op] [Geef tekst op] MWH Purpose and Core Values Building a Better World: We better the lives of those we touch and improve communities around the world through our personal and professional contributions.

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging van Banken

Nederlandse Vereniging van Banken Nederlandse Vereniging van Banken Onderzoek naar klachtenprocedures zakelijke klanten in Bijzonder Beheer Bespreking MKB-NL en LTO 19 februari 2016 The better the question. The better the answer. The better

Nadere informatie

WELKOM BIJ TELEPERFORMANCE SHOPPING TOMORROW

WELKOM BIJ TELEPERFORMANCE SHOPPING TOMORROW WELKOM BIJ TELEPERFORMANCE SHOPPING TOMORROW 175.000 30% 1.6 miljard Shopping 2020 6 Shopping 2020 Hoofdstuk 28 Social Services Shopping 2020 7 Retail in het social media tijdperk 2. Social Services in

Nadere informatie

JOB OPENING DEVOPS ENGINEER

JOB OPENING DEVOPS ENGINEER 2016 DatacenterNext All rights reserved Our Mission Wij zijn een On-Demand Technology Office die bedrijven helpt technologie te organiseren, zekeren en innoveren. Dit stelt onze klanten in staat, vertrouwende

Nadere informatie

A roadmap for getting managers to improve work ability in organizations. 15 september 2016 Lieven Eeckelaert, Seth Maenen, Mieke Van Gramberen

A roadmap for getting managers to improve work ability in organizations. 15 september 2016 Lieven Eeckelaert, Seth Maenen, Mieke Van Gramberen A roadmap for getting managers to improve work ability in organizations 15 september 2016 Lieven Eeckelaert, Seth Maenen, Mieke Van Gramberen Once upon a time there was a start-up Clients Marketing, sales,

Nadere informatie

Symposium SCGOP 27 augustus 2003

Symposium SCGOP 27 augustus 2003 Symposium SCGOP 27 augustus 2003 Prof. mr S.R. Schuit steven.schuit@allenovery.com I Het overzicht NL - UK - G - F Wat zijn de grote verschillen? (met name van belang voor institutionele beleggers) II

Nadere informatie

IIA Congres Prof. Dr. Sylvie C. Bleker-van Eyk & Roel van Rijsewijk. Zeist, 10 juni 2016

IIA Congres Prof. Dr. Sylvie C. Bleker-van Eyk & Roel van Rijsewijk. Zeist, 10 juni 2016 IIA Congres Prof. Dr. Sylvie C. Bleker-van Eyk & Roel van Rijsewijk Zeist, 10 juni 2016 Financial Economic Crime Financial investigation: Het gaat over meer dan je zou denken: Ontdek de weg die het geld

Nadere informatie

Koppert Foundation. Beleidsplan

Koppert Foundation. Beleidsplan Koppert Foundation Beleidsplan BELEIDSPLAN KOPPERT FOUNDATION Doelstelling 3 doelgroepen Kader foundation Bestuur foundation Budget DOELSTELLING VAN DE KOPPERT FOUNDATION Purpose The foundation contributes

Nadere informatie

RISICOMANAGEMENT IN DE PRAKTIJK

RISICOMANAGEMENT IN DE PRAKTIJK RISICOMANAGEMENT IN DE PRAKTIJK 16-3-2017 Michel Kee 10e Nationale Dag van Commissarissen en Toezichthouders Doorn Discussie over hoe risicomanagement waardevol vorm te geven aan de hand van praktijkvoorbeelden

Nadere informatie