AKKERNATUUR VOOR ALLEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "AKKERNATUUR VOOR ALLEN"

Transcriptie

1 AKKERNATUUR VOOR ALLEN BOER, BIJ, VOGEL EN WANDELAAR GENIETEN VAN NIEUWE PIONIERNATUUR IN FLEVOLAND Een boereninitiatief van Agrarische Natuurvereniging Akkerwaard in samenwerking met ANV Rondom Het Greppelveld en kennisinstellingen. Project in steekwoorden: Bloeiende Flevolandse akkernatuur als magneet voor biodiversiteit en recreanten. De Flevolandse landbouw groeit door naar benutten én beleven van nieuwe natuur op bestaande akkers. Van pionier naar participant, met meervoudige waardering. Het agrarisch gebied kan de kwaliteiten in natuurgebieden versterken; aan de akkervogels is af te lezen dat het werkt. AANLEIDING EN POSITIONERING De provincie Flevoland zoekt naar initiatieven voor nieuwe natuur in Flevoland. Kernpunt is de verbinding tussen mens en natuur: dichtbij, beleefbaar, divers, toegankelijk en robuust. Deze uitdaging gaan we graag aan! Daarbij laten we de cultuurhistorie van de Flevolandse akkerbouw aansluiten op natuurwaarden. Zo ontstaat een robuust resultaat met wederzijdse meerwaarden voor natuur, duurzame landbouw, biodiversiteit én een aantrekkelijk landschap voor inwoners. Benutting en beleving zijn zo geen gescheiden werelden, maar gaan door innovaties in natuurbeheer en landbouw hand in hand. Als resultaat zien we de akkervogelstand als mooie indicator. Die resultaatgerichtheid willen we dan ook borgen. Aangepaste teelten, bouwplannen, duurzame landbouw en akkerranden kunnen het landschap mooi, beleefbaar en waardevol maken voor akkervogels, boeren en burgers. DOELSTELLING EN RESULTAAT Doel: een stelsel van bloeiende akkervogelgebieden bestaande uit kernen, randgebieden en wandelpaden (zie ook de kaart op pag. 5). Resultaat: een bloeiend, boeiend, waardevol en beleefbaar Flevolands pionierlandschap! 1

2 Toename van biodiversiteit is een indicator (planten, nuttige insecten, akkervogels). Daarbij is de Grauwe Kiekendief een aansprekende kroon op de akkernatuur. Veertig jaar geleden zaten de meeste NL broedparen op de Flevolandse pioniersgronden! In dit projectplan maken we van die kennis gebruik en integreren dat met duurzame akkerbouw, educatie en recreatie. DROOMBEELD De pionier werd wakker in het voorjaar van Hij kijkt in de lucht vanuit zijn kamp en ziet dat de kiekendieven binnenkomen vanuit Afrika. Ieder jaar weten ze de kleurrijke woeste polder weer te vinden, waarvan ze weten dat het bouwen van een nest tot een nieuwe generatie zal leiden. De pionier gaat die dag het veld in over de bijna onbegaanbare wegen. Hij geniet van de ruimte en de rust, en de veldleeuweriken die hoog in de lucht hun gezang willen delen. Vanuit het koolzaad en de luzerne ziet hij kwikstaarten opduiken. Hij weet dat ze het naar hun zin hebben. De pionier weet dat de uitgestrekte graanvelden en het bloeiend koolzaad een akker waardig en een waard voor akkervogels zijn. OPZET Een stelsel van bloeiende akkervogelgebieden bestaande uit: Kernen: Sterk aangepaste teelten voor bedreigde akkervogels op de verworven gronden van provincie Flevoland, met in vruchtwisseling zomergranen, luzerne, gras-klaver en pioniersgewassen (een nieuwe vorm van grondbeheer die zoveel mogelijk lijkt op de Flevolandse ontginningsgronden die veertig jaar geleden nog de meeste Grauwe Kiekendieven van Nederland huisvestten), allemaal gericht op plek voor broedende en foeragerende vogels. In de gebieden van Het Flevo-landschap een op akkervogels, i.h.b. kiekendieven, toegespitst beheer 1. Randgebieden: Landbouwgronden rond de kernen waar akkerbouwers hun vergroening (Ecological Focus Areas: EFA s) inrichten als stepping stones voor akkernatuur, aansluitend op de kernen. In de randgebieden worden nieuwe vormen van akkerrandenbeheer uitgeprobeerd die enerzijds akkervogels van broed- en foerageerhabitat voorzien, en tegelijkertijd de bedrijfsvoering (insecticidengebruik 2 ) helpen verduurzamen. Deze akkerranden kunnen namelijk natuurlijke vijanden van landbouwplagen stimuleren, die in combinatie met geïntegreerde plaagbeheersing kunnen leiden tot volveldse vermindering van insecticidengebruik, wat weer leidt tot meer nuttige insecten zoals bijen, en meer voedsel voor insectenetende vogels. Wandelroutes & excursies: langs aan te leggen wandelroutes kunnen burgers het pionierslandschap beleven. Ze kunnen er veel leren, of gewoon genieten, spelen en sporten. Langs de verschillende beheersvormen komen informatieborden over de wording van het Flevolandse landschap, 1 Het concept Vogelakkers is door de WGK ontwikkeld, en inmiddels erkend door Staatssecretaris Dijksma als vergroeningsmaatregel. Het werkveld van de WGK zit op het raakvlak van kennis en doorvertaling naar de praktijk. Zo zijn de Paddenpoelen al op basis van deze kennis aangepast. 2 LBI beschikt over expertise in het benutten van bloeiende akkerranden voor het terugdringen van insecticidengebruik. Zie het project Bloeiend Bedrijf (www.bloeiendbedrijf.nl), waarin 600 deelnemers ervaring opdoen in het terugdringen van insecticiden door het gebruik van natuurlijke hulpbronnen. 2

3 akkervogelkijkhutten met informatie over akkervogels en honingbars met informatie over insecten en de imkerij. Hierbij kan toegewerkt worden naar een aantrekkelijke extended area aansluitend op de Floriade 2022 aan het Weerwater bij Almere. Het initiatief maakt de cultuurdrager van Flevoland, de akkerbouw, beleef- en genietbaarder voor het omliggend stedelijk gebied en de toerist. Dit stelsel levert: Benutbare natuur: bijzondere en bloeiende akkerbouwgewassen, honingbijen en natuurlijke vijanden van plaagsoorten. Beleefbare natuur: wandelpaden en genietplekken, bloeiende akkerranden en vogels die het beschermen waard zijn (de EU Vogelrichtlijn). Resultaatgerichtheid staat voorop. Daarom wordt het gehele traject begeleid door kennisinstellingen die bekend staan om hun praktijkgerichte en wetenschappelijke expertise op het vlak van vogelbescherming (Werkgroep Grauwe Kiekendief) en teeltinnovaties met meerwaarde (Louis Bolk Instituut). Door de kennisinstellingen wordt van iedere aanpassing het effect gemeten. INNOVATIE EN BIJBEHORENDE ACTIVITEITEN Akkervogels en insecten zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden in het Flevolandse akkervoedselweb. Dat betekent dat akkerbouwers veel mogelijkheden hebben om bedreigde akkervogels te beschermen. De combinatie van insectenbescherming én de bescherming van akkervogels wordt in de Nederlandse praktijk echter nog niet gemaakt! Dit voorstel wordt de eerste praktijktoepassing van deze krachtige combinatie van natuurdoelen (akkervogels, bijen, beleefbaar landschap) met milieudoelen (duurzaam pesticidengebruik en biodiversiteit). In de kerngebieden wordt een teeltplan uitgevoerd waarin ook zogenaamde pioniersgewassen worden ingepast. We gaan daarvoor op zoek naar de unieke Flevolandse natuurkarakteristieken van de 3

4 ontginningsgronden, waar veertig jaar geleden de meeste Grauwe Kiekendieven van Nederland leefden. De combinatie in vruchtwisseling gaat bovendien nieuwe informatie opleveren op het vlak van vruchtwisseling en bodemkwaliteit, wat aansluit bij vragen van boeren over Flevolandse bodemproblemen zoals bodemdaling, bodemvruchtbaarheid en waterberging. Om kerngebieden beter op elkaar aan te laten sluiten gaan we een vorm van grondruil opzetten, waarbij nieuwe natuur en akkerbouwgronden uitgewisseld worden ten gunste van bodemkwaliteit en akkervogels. Dit op basis van landbouwkundige en ecologische inzichten. Deze wisselgronden zullen het landschap ook voor terugkerende wandelaars afwisselend houden. VELDLEEUWERIK EN KIEKENDIEF HOREN BIJ HET FLEVOLANDSE LANDSCHAP In de tijd van de ontginningslandbouw en de periode daarna, waren kiekendieven en Veldleeuweriken karakteristieke soorten voor het open pionierlandschap. Beide soorten kwamen in zowel natuurgebieden als in het open cultuurlandschap in ruime aantallen voor. Voor de drie soorten kiekendieven, maar ook voor de nog zeldzamere Velduil (de Grauwe Kiekendief van de nacht ) waren de pas ontgonnen polders zelf van internationale allure; de provincie Flevoland heeft er zelfs haar logo aan ontleend. Een nest jonge kiekendieven wordt geringd in aanwezigheid van boer en zoon In het oosten van de provincie Groningen hebben natuurbeschermers, beleidsmakers en mensen uit de streek laten zien dat dit soort natuurwaarden reëel zijn. Maatregelen in zowel het agrarisch gebied als ook het koppelen met natuurgebieden blijken een herstel te hebben ingeluid van Blauwe Kiekendief, Grauwe Kiekendief en Velduil. Belangrijk is ook dat het onderwerp leeft in de regio; mensen zijn trots op hun eigen vogels. Het nestwebcamproject i.s.m. RTV-Noord was een daverend succes en zou moeiteloos ook in Flevoland kunnen worden uitgerold. Streekbewoners, geïnteresseerde natuurbeschermers en anderen hebben het wel en wee van hun vogels op de voet kunnen volgen. Stel je voor: een gezin met twee kinderen stapt op de fiets in Almere, ziet de weidse akkers in het oosten opdoemen en wordt verwelkomd door het gekwinkeleer van de Veldleeuwerik. Onderweg komen ze in het werkgebied van ANV Akkerwaard een akkervogelkijkpunt tegen en zien over een bloeiende akkerrand waar het zoemt van de zweefvliegen een elegante kiekendief jagen. Met een potje bloemenhoning keren zij vervolgens voldaan huiswaarts.. DUUR VAN DIT PROJECT We zien de volgende fasering voor ons: : Initiëring, vormgeven van koppelkansen met andere initiatieven en beleidsopgaven 3, nulmeting, inrichting en monitoring. Uitwerking verdienmodellen in samenwerking met TBO s 4. Bespreken van mogelijke aanpassingen in het omgevingsbeleid : Uitrol en voortgezette monitoring. Aansluiting bij Floriade Vanaf 2023: Borging van low cost en high efficiency continuïteit. 3 WGK heeft hierin expertise opgebouwd met het draaien van de GLB-pilot in Oost-Groningen. 4 LBI brengt hier expertise in. Zie bijvoorbeeld Green deal "Samen ondernemen in landbouw en natuur van Het Groene Woud en Kempen-Meierij" etc. 4

5 UITVOERING De agrarische natuurvereniging (ANV) Akkerwaard is initiatiefnemer. Zij wil graag het project uitrollen naar zusterorganisaties die georganiseerd zijn in BoerenNatuur Flevoland. Werkgroep Grauwe Kiekendief en het Louis Bolk Instituut (LBI) zullen dit initiatief begeleiden met praktijkgericht advies, onderbouwing en monitoring. Het Flevo-Landschap is betrokken als terreinbeherende organisatie en eigenaar van natuurgronden. Ook met andere terreinbeheerders zal contact gezocht worden. UITNODIGING Graag presenteren wij dit voorstel aan u als leden van de Provinciale Staten. Wij wisselen graag uit over de koppelingsmogelijkheden die we zien met verschillende beleidsdossiers en initiatieven. Gezamenlijk kunnen we het Flevolandse grondoppervlak en luchtruim van meerwaarde voorzien: bloeiend, boeiend en vogelrijk. Op basis van bestaande contacten wordt verder afstemming / samenwerking gezocht met: lokale imkerverenigingen, IVN Flevoland, Landschapsbeheer Flevoland en Waterschap Zuiderzeeland en Poldermuseum Nieuw Land. 5

6 CONTACTGEGEVENS ANV Akkerwaard: Mark Geling (voorzitter) (M. Geling, tel.nr.: , ANV Rondom Het Greppelveld: Coby Dekker-van den Berg (voorzitter) (tevens voorzitter van BoerenNatuur Flevoland). (C. Dekker-van den Berg, tel.nr.: , Werkgroep Grauwe Kiekendief: Oike Vlaanderen (Ben Koks is tot half februari voor veldwerk in Senegal). (Oike Vlaanderen, tel.nr.: , ) Louis Bolk Instituut: Merijn Bos, landbouwecoloog (Dr. M. Bos, tel.nr.: , ) Het Flevo-landschap: R. Rijs, hoofd afdeling Beleid & Kwaliteit en plaatsvervangend directeur 6

7 BIJLAGE: CRITERIA VOLGENS DE MEETLAT Criteria meetlat Deelaspecten Projectinvulling Belevingswaarde 1 In welke mate levert het project Belevingslandschap met kleinschalige beleefbare, functionele en inpasbare recreatieve verblijfsplekken: letterlijk bloeiend, natuur op? afwisselend en met bijzondere vogels. Zie ook de genoemde akkervogelkijkhutten en honingbars i.c.m. wandelpaden Functioneel: het landschap is ook producerend en maakt gebruik van natuurlijke hulpbronnen om insecticidengebruik te reduceren. Inpasbaar: er zijn geen grote ingrepen nodig: juist wordt aangesloten bij de cultuurhistorie van Flevoland als akkerbouwprovincie. 2 In welke mate heeft het project waarde voor dagrecreatie of verblijfsrecreatie of biedt het kansen voor economische ontwikkeling? Dag- en verblijfsrecreatie: door de voorgestane wandelpaden wordt de infrastructuur ontsloten als basis voor een boeiend en bloeiend verblijf. Daarbij kan ook samenwerking worden gezocht met Poldermuseum Nieuw Land. Aan de relatie met de stad wordt aandacht gegeven. Het is bijvoorbeeld gebleken in het genoemde project Bloeiend Bedrijf dat bloeiende akkerranden vele fotograferende burgers aantrekken en er zelfs dankbriefjes in de bloeiende rand worden gehangen! Aldus ontstaat een magneet voor recreanten waarbij de burger optimaal bereikt wordt De eerste focus ligt op het werkgebied van ANV Akkerwaard. Maar ook het werkgebied van ANV Rondom Het Greppelveld wordt betrokken. Dit bevindt zich in de oostrand van Flevoland en is ook door de provincie aangewezen als speerpunt voor toeristische ontwikkeling (verwevenheid van natuur met agrarische sector). Economische ontwikkeling: juist door het economisch dragerschap van de akkerbouw te verweven met natuur, ontstaat een landschap dat robuust is, want grotendeels zelfdragend. 3 Hoe groot is de afstand van het project tot stedelijk gebied of grote toeristische voorzieningen? Ecologische waarde 4 In welke mate draagt het project bij aan de versterking van de EHS, het bereiken van internationale natuurdoelstellingen, het bevorderen van biodiversiteit en/of het robuuster maken van Flevolandse natuur? Het project wordt uitgerold in grote delen van het akkerbouwgebied van de ANV s Akkerwaard en mogelijk aansluitende gebieden. Vanuit meerdere stedelijke kernen (Almere, Zeewolde, Lelystad) zijn gebieden waar de kerngebieden en akkerranden liggen binnen handbereik. Versterking EHS: bijdragen aan migratiepaden door netwerk van bloeiende natuur De akkerranden worden daarbij gebruikt door bijv. de Grauwe Kiekendief om te jagen en door Veldleeuweriken om voedsel te zoeken. Het concept kent hogere dynamiek dan de EHS, maar een lagere dynamiek dan gangbare 7

8 akkerbouw. Daardoor wordt het voor veel soorten een aantrekkelijk leefgebied. Met dit project wordt een revitalisatie beoogd van natuurgebieden als De Burchtkamp (ooit aangewezen als compensatiegebied voor kiekendieven), die door verruiging minder aantrekkelijk zijn geworden voor Kiekendieven. Bereiken internationale doelstellingen: bijv. voldoen aan Vogelrichtlijn en Kaderrichtlijn Water, aansluiten bij de Habitatrichtlijn. Bevorderen van biodiversiteit: breder gewassenpakket, meer (nuttige) insecten incl. bijen, akkervogels, bloeiende akkerranden/gewassen etc. De ervaring leert dat akkerbouwers die meedoen met bloeiende akkerranden en kennismaken met nuttige insecten en geïntegreerde plaagbeheersing nooit meer hetzelfde kijken naar hun gewasbescherming. Preventief insecticidengebruik wordt alleen nog toegepast als ze het écht nodig is. Deze innovatie in bedrijfsvoering is essentieel en versterkt natuurbeheer: het heeft direct effect op de biodiversiteit van akkers en de voedselvoorziening voor akkervogels. Robuuster maken van Flevolandse natuur: minder harde overgangen tussen productielandschap en natuur met wederzijdse meerwaarden. 5 In welke mate draagt het project bij aan het realiseren van het Flevolandse natuurbeleid? 6 In welke mate en op welke wijze worden met het project bestaande natuurcompensatieverplichtingen ingevuld? Multiplier 7 In welke mate is er sprake van een multiplier op de vanuit het programma in te zetten hectares (i.v.v. extra hectares natuur, extra financiële ruimte voor inrichting, etc.)? Door initiatiefkracht uit het agrarisch bedrijfsleven i.c.m. Het Flevo-Landschap en kennisinstellingen staat daadwerkelijke realisatie en doorontwikkeling voorop: het gebied of de gebieden zullen in hoge mate bijdragen aan de hoofddoelstellingen van provinciaal natuurbeleid: versterken akkervogels. Voldoen aan verplichting tot Kiekendievencompensatie: ideaal leefgebied voor Grauwe Kiekendieven. Zij broeden in de graanakkers en zoeken voedsel nabij akkerranden en in kerngebieden. Het nieuwe Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB) van de EU stelt per 2016 een vergroeningseis aan de inkomenssteun aan akkerbouwers: 5% van het bedrijfsareaal moet als Ecological Focus Area (EFA) ingericht worden. Deze grond kan in dit project door deelnemende akkerbouwers worden ingebracht en tot meerwaarde worden gebracht in de voorgestelde integrale gebiedsbenadering. Deze gebiedsbenadering is temeer mogelijk omdat agrariërs de helft van hun vergroeningsmaatregelen (EFA) kunnen onderbrengen in een collectief (het resterende 8

9 deel moeten agrariërs individueel op hun eigen bedrijf toepassen). Tezamen betekent het een toename van natuurlijke elementen. De toeristische aantrekkelijkheid van Flevoland neemt ook toe met deze bloeiende en vliegende biodiversiteit. Bloeiende akkerranden als EFA s stimuleren natuurlijke vijanden van landbouwplagen. Uit deelname van Flevolandse akkerbouwers in een landelijk project (Bloeiend Bedrijf) blijkt dat slimme combinaties met geïntegreerde gewasbescherming bij 67% van de akkerbouwers leidt tot volveldse verduurzaming van het insecticidengebruik! Dat heeft grote voordelen voor de vogelstand, die sterk afhankelijk is van insecten. Tot slot blijft een groot deel van de gronden tot op zekere hoogte agrarisch productief. Aldus wordt hier nadrukkelijk niet gekozen voor dure infrastructurele projecten met blijvende onderhoudskosten in kleine gebeiden, maar juist voor low cost inzet dankzij een eigen verdienmodel op gebiedsniveau. 8 In welke mate draagt het project naast natuurwaarden ook bij aan de integrale ontwikkeling van andere beleidsterreinen zoals landbouw, recreatie, water, cultuur? Landbouw: behoud productiefunctie, verbeteren bodemkwaliteit Recreatie: beleefbaar landschap. Zie aangehaalde voorbeelden successen bloeiende akkerranden voor burgers. Analoog is het succes van andere landschapsinfrastructuur als de Tulpenroute of het Pieperpad. Water: reductie insecticidengebruik: gebied draagt bij aan verbeterde waterkwaliteit door functionele biodiversiteit en de vermenigvuldiging van akkerranden in agrarisch gebied (expertise en resultaten beschikbaar). Verbetering watervasthoudend vermogen van de bodem. Cultuur: aansluiten bij de pionierstijd van het Flevolands cultuurhistorisch landschap Beleid: kans om het momenteel vaak concurrerende beleid van verschillend akkerrandenbeheer (FAB, SNL, natuurvriendelijke oevers, schouwpaden, bijenranden etc.) tot een integraal geheel te maken, bijv. tot het Flevolandse voedselrijke akkertype als volvelds (agrarisch) natuurdoel gericht op akkervogels en hun habitat. Zekerheid 9 In welke mate is er sprake van maatschappelijke betrokkenheid bij en maatschappelijk draagvlak voor het project? Maatschappelijke betrokkenheid: inzet is gericht op een genietbaar landschap voor burgers 9

10 Maatschappelijk draagvlak: maatschappij vraagt om landbouwproductie in overeenstemming met maatschappelijke vereisten. Hier krijgt dit een innovatieve invulling. Door de jarenlange bescherming van nesten van de Grauwe Kiekendief is onder boeren en burgers al veel draagvlak gecreëerd voor de bescherming van zeldzame soorten. Als gezegd is Kiekendief hier opgevoerd als aaibare/aansprekende- indicatorsoort als kroon op het onderliggende werk. Andere akkervogels zijn echter ook indicatoren evenals nuttige insecten zoals bijen en natuurlijke vijanden van landbouwplagen. 10 Hoe zeker is het dat het project binnen vijf jaar uitgevoerd kan worden? 11 In welke mate is het plan faseerbaar of aanpasbaar indien een onderdeel niet uitvoerbaar blijkt te zijn? 12 In welke mate is sprake van juridisch of financiële risico's of onzekerheden en hoe wordt hiermee omgegaan? Snelle start mogelijk en infrastructuur binnen vijf jaar gerealiseerd (zie fasering) dankzij betrokkenheid van akkerbouwers (ANV s) en terreinbeherende organisatie. Borging van continuïteit en aansluiting op Floriade wordt nadrukkelijk voorzien. Faseerbaar qua in te zetten areaal. Steeds ruimte voor aanschakelen van arealen. Maatregelen ook verplaatsbaar binnen een gebied (dynamiek). Juridisch: passend in bestemmingsplannen Financieel: ruimte nodig voor begeleiding, monitoring en evaluatie en deel van de inrichting. Doordat wordt ingezet op agrarische betrokkenheid kan efficiënt gewerkt worden, zodat de arealen ook nog een opbrengend vermogen hebben. 10

Harderbos en Harderbroek verbonden

Harderbos en Harderbroek verbonden Harderbos en Harderbroek verbonden De Ganzenweg is een verbinding voor mensen, maar een barrière voor dieren. Er ligt al een faunapassage onderdoor. De route daar naar toe is voor dieren nog niet ideaal.

Nadere informatie

Datum 18 december 2014 Betreft Aansluiting vergroening GLB en agrarisch natuur- en landschapsbeheer

Datum 18 december 2014 Betreft Aansluiting vergroening GLB en agrarisch natuur- en landschapsbeheer > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Economische Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 576 Natuurbeleid Nr. 17 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Selectief maar voortvarend investeren in effectief agrarisch natuurbeheer

Selectief maar voortvarend investeren in effectief agrarisch natuurbeheer Selectief maar voortvarend investeren in effectief agrarisch natuurbeheer De breedte van het speelveld Betaald beheer (SNL): 179.000 ha, 64 mln. (excl. ganzen) 13.500 bedrijven = 27% van grondgebonden

Nadere informatie

ZFL 26 : Geitenboerderij met Restaurant. auteur(s) fam. Verduijn

ZFL 26 : Geitenboerderij met Restaurant. auteur(s) fam. Verduijn ZFL 26 : Geitenboerderij met Restaurant auteur(s) fam. Verduijn blad 2 van 2 Inhoud Blz. 1 Voorwoord... 2 2 Korte omschrijving plan... 3 2.1 Aanleiding... 3 2.2 Plangebied... 3 2.3 Doel... 4 3 Het Plan...

Nadere informatie

Graag dienen wij hiermee enkele projectideeën in, in het kader van het Programma Nieuwe Natuur.

Graag dienen wij hiermee enkele projectideeën in, in het kader van het Programma Nieuwe Natuur. Noordereinde 60 Postbus 995 5 1243 ZS 's-g raveland Provincie Flevoland Gedeputeerde Nieuwe Natuur dhr J.N.J. Appelman T (035) 655 99 33 F (035) 656 31 74 www.natuurmonumente n.ni Postbank 32391 ING Bank

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Natuur Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC

Nadere informatie

INTERREG-PROJECT GRENSPARK GROOT-SAEFTINGHE

INTERREG-PROJECT GRENSPARK GROOT-SAEFTINGHE INTERREG-PROJECT GRENSPARK GROOT-SAEFTINGHE Boeren & Natuur in het Grenspark Groot Saeftinghe Infodag 22 februari Mischa Indeherberg & Alex Wieland In een notendop: Grenspark Groot Saeftinghe = kansen

Nadere informatie

Hoofdlijnen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid

Hoofdlijnen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Hoofdlijnen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2014-2020 Omvorming + nieuwe opzet directe betalingen Overgangsjaar Toegang tot nglb Basispremie Vergroening en de eisen Communicatie 2 Het nieuwe GLB, nog

Nadere informatie

Grauwe kiekendieven houden stand in het intensieve Oost Groningse akkerland

Grauwe kiekendieven houden stand in het intensieve Oost Groningse akkerland Grauwe kiekendieven houden stand in het intensieve Oost Groningse akkerland Oost-Groningen Populatieontwikkeling Nederland EU-braak Agrarisch Natuurbeheer Vestiging tijdens grootschalige braaklegging EU

Nadere informatie

WELKOM! Eerste studieavond kennisverbreding Akkernatuur 30 januari 2017 Obdam

WELKOM! Eerste studieavond kennisverbreding Akkernatuur 30 januari 2017 Obdam WELKOM! Eerste studieavond kennisverbreding Akkernatuur 30 januari 2017 Obdam Programma 20.00 uur Opening door Johan van Nieuwenhuyzen, bestuurslid 20.10 uur Toelichting op ANV Hollands Noorden door Ellen

Nadere informatie

POP-3. Plattelands Ontwikkelings Programma 2014-2020. Informatiebijeenkomst Europese Fondsen november 2014 POP3

POP-3. Plattelands Ontwikkelings Programma 2014-2020. Informatiebijeenkomst Europese Fondsen november 2014 POP3 Informatiebijeenkomst Europese Fondsen november 2014 POP3 POP-3 Plattelands Ontwikkelings Programma 2014-2020 1 Provincie Zeeland Uitvoering POP-3: Johan Wandel Boy Saija Arjon Copper Programma Zeeuws

Nadere informatie

AGRARISCH NATUUR- EN LANDSCHAPSBEHEER EN STARING ADVIES

AGRARISCH NATUUR- EN LANDSCHAPSBEHEER EN STARING ADVIES AGRARISCH NATUUR- EN LANDSCHAPSBEHEER EN STARING ADVIES De provincies willen waardevolle landbouwgebieden en natuurterreinen verder ontwikkelen. Staring Advies kan eigenaren van agrarische bedrijven en

Nadere informatie

Lijnen & boeiend landschap

Lijnen & boeiend landschap Lijnen & boeiend landschap Hoe beleef je je wandeling? Sylvia Tuinder 20 juni 2013 Samenwerken aan het landschap. Doel wandelnetwerk is: breed netwerk van wandelpaden landschap toegankelijk en aantrekkelijk

Nadere informatie

Een. ondernemende EHS. voor Brabant

Een. ondernemende EHS. voor Brabant Een ondernemende EHS voor Brabant Een ondernemende EHS voor Brabant Natuur- en landschapsontwikkeling is belangrijk voor een mooi, gevarieerd en aantrekkelijk Brabants platteland. Brabantse boeren en tuinders

Nadere informatie

Vergroening en verduurzamen landbouw

Vergroening en verduurzamen landbouw Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland Vergroening en verduurzamen landbouw Wim Dijkman Dronten, 2-12 2014 1 Agenda Groen Ondernemen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Maatregelen POP en water

Nadere informatie

Akkernatuur werkt! Bij de boeren ligt nu de ambitie om die wetenschap in praktijk te brengen.

Akkernatuur werkt! Bij de boeren ligt nu de ambitie om die wetenschap in praktijk te brengen. Speciale editie Bloeiend Bedrijf nieuwsbrief Akkernatuur werkt! Deze editie van de Bloeiend Bedrijf nieuwsbrief is uitgegeven ter gelegenheid van de Landelijke Akkernatuurdag 2013 voor akkerbouwers, beleidsmakers

Nadere informatie

Natuur weer verbinden met de mens: kansen creëren voor biodiversiteit in Zuid Holland. Paul Opdam. Wageningen Universiteit en Alterra

Natuur weer verbinden met de mens: kansen creëren voor biodiversiteit in Zuid Holland. Paul Opdam. Wageningen Universiteit en Alterra Natuur weer verbinden met de mens: kansen creëren voor biodiversiteit in Zuid Holland Paul Opdam Wageningen Universiteit en Alterra paul.opdam@wur.nl 3 kernpunten EHS: verzekering voor biodiversiteit Klimaatverandering

Nadere informatie

DE BANEN NAAR EEN HOGER PEIL

DE BANEN NAAR EEN HOGER PEIL DE BANEN NAAR EEN HOGER PEIL Bekijk op https://www.youtube.com/watch?v=pgyczqy-krm voor het herinirichtingplan Sarsven en De Banen. Begin vorige eeuw kwamen plantenliefhebbers uit het hele land al naar

Nadere informatie

Compensatieverordening gemeente Midden-Drenthe

Compensatieverordening gemeente Midden-Drenthe Compensatieverordening gemeente Midden-Drenthe Verordening vastgesteld: 26-06-2003 In werking getreden: 15-09-2003 COMPENSATIEVERPLICHTING Artikel 1 Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan

Nadere informatie

Verslag Workshop Groene diensten

Verslag Workshop Groene diensten Verslag Workshop Groene diensten Groene diensten Groenbeheer, landschapsbeheer, natuur. Opbouw workshop Er zijn twee workshops gehouden, aan het eind van de ochtend en begin van de middag. De beide workshops

Nadere informatie

LO 03 Luierpark. auteur(s) Tineke Ras

LO 03 Luierpark. auteur(s) Tineke Ras LO 03 Luierpark auteur(s) Tineke Ras blad 2 van 2 Colofon Projectgroep bestaande uit: Tekstbijdragen: Fotografie: Vormgeving: Datum van uitgave: Contactadres: Copyright Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Projectvoorstel. Maatregelen voor de Patrijs Uitwerking kerngebied Struikwaard

Projectvoorstel. Maatregelen voor de Patrijs Uitwerking kerngebied Struikwaard Projectvoorstel Maatregelen voor de Patrijs Uitwerking kerngebied Struikwaard J. Sloothaak Januari 2013 Projectvoorstel Project: Maatregelen voor de Patrijs Periode: 1 januari 2013 1 november 2014 Inleiding

Nadere informatie

Projectidee voor nieuwe natuur in Flevoland. Landgoed Wellerwaard

Projectidee voor nieuwe natuur in Flevoland. Landgoed Wellerwaard Projectidee voor nieuwe natuur in Flevoland Landgoed Wellerwaard 2 Natuur én wonen - Landgoed Wellerwaard 1 Nieuw landgoed in de Wellerwaard De gemeente Noordoostpolder, de provincie Flevoland en het waterschap

Nadere informatie

Boerenbuitengebied Muntendam Project Grauwe Klauwier

Boerenbuitengebied Muntendam Project Grauwe Klauwier Boerenbuitengebied Muntendam Project Grauwe Klauwier Inleiding In januari 2015 is de Werkgroep Boerenbuitengebied in Muntendam opgericht. De initiatiefnemer is een akkerbouwer die al jarenlang actief is

Nadere informatie

Jaarverslag ANOG 2014

Jaarverslag ANOG 2014 1 Jaarverslag ANOG 2014 Secretariaat: Internet: E-mail: Plattelandshuis Lageweg 14C 9698 BN, Wedde T 0597-464486 www.anog.nl info@anog.nl Ontwikkelingen: - Ledenaantal: In 2014 zijn er enkele opzeggingen

Nadere informatie

Natuurakkers in Nederland - achtergrond en dilemma s in beheer. Henk Kloen. Natuurakkers in Nederland - achtergrond en dilemma s in beheer

Natuurakkers in Nederland - achtergrond en dilemma s in beheer. Henk Kloen. Natuurakkers in Nederland - achtergrond en dilemma s in beheer Werken aan duurzame landbouw en een aantrekkelijk platteland Natuurakkers in Nederland - achtergrond en dilemma s in beheer Henk Kloen Natuurakkers in Nederland - achtergrond en dilemma s in beheer Wat

Nadere informatie

SPELREGELS EHS. Een gezamenlijke uitwerking van rijk en provincies. Ministeries van LNV en VROM en de provincies

SPELREGELS EHS. Een gezamenlijke uitwerking van rijk en provincies. Ministeries van LNV en VROM en de provincies SPELREGELS EHS Spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in de EHS Een gezamenlijke uitwerking van rijk en provincies Ministeries van LNV en VROM en de provincies 2 De Ecologische Hoofdstructuur, ook

Nadere informatie

Manifest. Organische stof: leven in de Nederlandse bodem

Manifest. Organische stof: leven in de Nederlandse bodem Manifest Organische stof: leven in de Nederlandse bodem Benut het 6 de Actieprogramma Nitraatrichtlijn om de positie van organische stof in de Nederlandse meststoffenregelgeving te verbeteren! Wij roepen

Nadere informatie

Green Deal Producerend Landschap tussen Staatsbosbeheer, LTO en Rijksoverheid

Green Deal Producerend Landschap tussen Staatsbosbeheer, LTO en Rijksoverheid Green Deal Producerend Landschap tussen Staatsbosbeheer, LTO en Rijksoverheid Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,

Nadere informatie

Gebiedsprogramma 2016-2020. Dit document geeft schematisch de hoofdlijnen weer van het Gebiedsprogramma 2016 2020.

Gebiedsprogramma 2016-2020. Dit document geeft schematisch de hoofdlijnen weer van het Gebiedsprogramma 2016 2020. Gebiedsprogramma 2016-2020 Dit document geeft schematisch de hoofdlijnen weer van het Gebiedsprogramma 2016 2020. 1 Integrale gebiedsopgaven Initiëren, faciliteren en uitvoeren van integrale gebiedsopgaven

Nadere informatie

Notitie gevolgen inrichting natuur en landschap voor agrarische bedrijfsvoering

Notitie gevolgen inrichting natuur en landschap voor agrarische bedrijfsvoering Notitie gevolgen inrichting natuur en landschap voor agrarische bedrijfsvoering Pina Dekker Gemeente Ooststellingwerf, beleidsmedewerker en ondersteunend lid van de werkgroep Es van Tronde. Deze notitie

Nadere informatie

Gebiedsofferte Winterswijk

Gebiedsofferte Winterswijk 16 juni 2013 In samenwerking met Praktijknewerk: GLB brengt variatie in het landschap: Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland GLB-pilot Winterswijk Algemeen

Nadere informatie

Natuur op G38. Echte natuur in het hart van het Rivierduingebied. Fam. Barkema Klokbekerweg 7 8219 PD Lelystad

Natuur op G38. Echte natuur in het hart van het Rivierduingebied. Fam. Barkema Klokbekerweg 7 8219 PD Lelystad Natuur op G38 Echte natuur in het hart van het Rivierduingebied Fam. Barkema Klokbekerweg 7 8219 PD Lelystad P r o g r a m m a N i e u w e N a t u u r P a g i n a 1 Hoeve G38 Een natuurboerderij in het

Nadere informatie

bericht bestemd voor de commissie Landelijk Gebied van de Provinciale Staten Overijssel. t.a.v. griffier

bericht bestemd voor de commissie Landelijk Gebied van de Provinciale Staten Overijssel. t.a.v. griffier Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Vereniging Nederlands Cultuurlandschap [info@nederlandscultuurlandschap.nl] donderdag 28 augustus 2014 16:20 Statengriffie ter informatie - update dossier 'brandbrief inzake

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF FEBRUARI 2014 NR. 2

NIEUWSBRIEF FEBRUARI 2014 NR. 2 Vanaf 1 januari 2016 gaat Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb2016) van start. Vanuit een collectieve aanpak van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer willen overheid, koepels en collectieven

Nadere informatie

K a n s e n. voor particulier natuurbeheer i n B r a b a n t. Onderzoeksrapport. Mei 2007

K a n s e n. voor particulier natuurbeheer i n B r a b a n t. Onderzoeksrapport. Mei 2007 K a n s e n voor particulier natuurbeheer i n B r a b a n t Onderzoeksrapport Mei 2007 Opdrachtgever: Uitvoerenden: In samenwerking met: Provincie Noord-Brabant Brabants Landschap Brabants Particulier

Nadere informatie

AKKERNATUUR. Saalland. Mts Klein Swormink - Stegeman JAN

AKKERNATUUR. Saalland. Mts Klein Swormink - Stegeman JAN AKKERNATUUR Saalland Mts Klein Swormink - Stegeman JAN 2017 - WWW.SAALLAND.NL - SAALLANDADVIES@GMAIL.COM WIE BEN IK? Wim Stegeman Tot 2009 werkzaam bij R&D DuPont Vanaf 2005 boer samen met Marga Klein

Nadere informatie

Visie van de agrarische natuurvereniging Landschap Noorderpark e.o

Visie van de agrarische natuurvereniging Landschap Noorderpark e.o Visie van de agrarische natuurvereniging Landschap Noorderpark e.o Doelstelling: Aan het agrarische natuurbeheer werken met de bewoners van de streek, met als doel, het beheer en de ontwikkeling van natuur,

Nadere informatie

Plan van Aanpak Groenblauwe Schakels

Plan van Aanpak Groenblauwe Schakels Plan van Aanpak Groenblauwe Schakels Samenwerkende Projectpartners GBS 30 mei 2013, Samenwerkende Projectpartners GBS Samenwerkende Projectpartners Groenblauwe Schakels: Waarom deze samenwerking? Provincie:

Nadere informatie

Symposium Zoogdiervereniging De toekomst van de Natuursector 27 januari 2012

Symposium Zoogdiervereniging De toekomst van de Natuursector 27 januari 2012 Symposium Zoogdiervereniging De toekomst van de Natuursector 27 januari 2012 prof. mr. Friso de Zeeuw praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling TU Delft directeur Nieuwe Markten Bouwfonds Ontwikkeling De

Nadere informatie

www.salland.ltonoord.nl

www.salland.ltonoord.nl Workshop Gebiedscoalities door Ben Haarman voorzitter LTO Salland en Herman Menkveld voorzitter ANV Salland LTO Salland Beter samen Ondernemen Dan samen Ondergaan! ltosalland1@gmail.com www.salland.ltonoord.nl

Nadere informatie

Mechanismen van Randerij

Mechanismen van Randerij Mechanismen van Randerij..waarde creërend en probleem oplossend download Randerij.pdf > http://www.jwlp.nl/pdf/projecten/randerij.pdf Randerij De Randerij is een concept voor natuurlandbouw en natuurrecreatie

Nadere informatie

Het Meetnet Agrarisch Soorten van start in de Provincies Drenthe, Flevoland en Groningen.

Het Meetnet Agrarisch Soorten van start in de Provincies Drenthe, Flevoland en Groningen. Het Meetnet Agrarisch Soorten van start in de Provincies Drenthe, Flevoland en Groningen. Beste mensen, Het MAS+ toegelicht en een oproep tot deelname! De Lente begint - al knipperend - te ontwaken. Het

Nadere informatie

Kunnen bloemrijke bermen helpen om EPR te voorkomen?

Kunnen bloemrijke bermen helpen om EPR te voorkomen? Kunnen bloemrijke bermen helpen om EPR te voorkomen? Frans van Alebeek (PPO-AGV, Lelystad) Expert Meeting EPR, 20 maart 2013 Inhoud Akkerranden en natuurlijke plaagbeheersing in de akkerbouw (FAB) Succes-

Nadere informatie

Vrij vertrouwd. Redelijk vertrouwd

Vrij vertrouwd. Redelijk vertrouwd Deel 1 Algemene vragen 1. Hoe belangrijk is natuurbescherming voor u? Niet belangrijk Niet erg belangrijk Belangrijk Heel belangrijk Er is een duidelijke maatschappelijke vraag is naar natuurbescherming.

Nadere informatie

Agrarisch Natuurbeheer: wat kost het, wat levert het op, hoe kan het beter? David Kleijn

Agrarisch Natuurbeheer: wat kost het, wat levert het op, hoe kan het beter? David Kleijn Agrarisch Natuurbeheer: wat kost het, wat levert het op, hoe kan het beter? David Kleijn Landbouwgebied Productie van voedsel en grondstoffen Natuur op boerenland Intensivering van landbouw Agrarisch natuurbeheer

Nadere informatie

Kadernota Evenementen. Provincie Groningen van de

Kadernota Evenementen. Provincie Groningen van de Kadernota Evenementen 2016-2020 van de Provincie Groningen Kadernota Evenementen 2016-2020 van de provincie Groningen Het huidige evenementenbeleid heeft een looptijd tot en met 2015. In deze kadernota

Nadere informatie

TOPSURFLAND. 1. Waterschappen

TOPSURFLAND. 1. Waterschappen TOPSURFLAND Hieronder wordt beschreven wat de toegevoegde waarde is van Topsurf voor de samenleving en wat de effecten zijn van het gebruik van Topsurfland voor alle belanghebbenden. 1. Waterschappen De

Nadere informatie

Bijlage B Provincie Fryslân 25-11-2014 Toepassing Bro, art. 3.1.1, onder 2 Gevallen waarin wel /geen vooroverleg is vereist.

Bijlage B Provincie Fryslân 25-11-2014 Toepassing Bro, art. 3.1.1, onder 2 Gevallen waarin wel /geen vooroverleg is vereist. Bijlage B Provincie Fryslân 25-11-2014 Toepassing Bro, art. 3.1.1, onder 2 Gevallen waarin wel /geen vooroverleg is vereist. Ten behoeve van de stroomlijning van het vooroverleg over: - voorontwerpbestemmingsplannen

Nadere informatie

Green Deal. Samen ondernemen in landbouw en natuur van Het Groene Woud en Kempen-Meierij

Green Deal. Samen ondernemen in landbouw en natuur van Het Groene Woud en Kempen-Meierij Green Deal Samen ondernemen in landbouw en natuur van Het Groene Woud en Kempen-Meierij tussen Staatsbosbeheer, Vereniging Natuurmonumenten, Stichting Het Noordbrabants Landschap, Biologische Producentencoöperatie

Nadere informatie

NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP

NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP A. Inleiding en doelstelling In de regiocommissie van 24 oktober jl. is toegezegd dat het college de raad een voorstel doet ten aanzien van de

Nadere informatie

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Marian Vlaswinkel Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Sector Akkerbouw, Groene Ruimte en Vollegrondsgroenten (PPO-AGV) 22 oktober 2010

Nadere informatie

Toekomst agrarisch natuur- en landschapsbeheer rond Winterswijk. Jan Stronks

Toekomst agrarisch natuur- en landschapsbeheer rond Winterswijk. Jan Stronks Toekomst agrarisch natuur- en landschapsbeheer rond Winterswijk Jan Stronks Stand van zaken huidig landschap Bos en natuur in de plus! Agrarisch cultuurlandschap sterk in de min: Natuurwaarde holt achteruit

Nadere informatie

Haarlem, 15 april 2014

Haarlem, 15 april 2014 Haarlem, 15 april 2014 2014 29 Vragen van mevrouw C. Stevens-Meewis (CDA) en mevrouw P.J. van Hartskamp-de Jong (VVD) inzake Subsidie Waddenfonds aan project Lage Oude Veer in gemeente Hollands Kroon.

Nadere informatie

Checklist.

Checklist. Wandelnetwerk Zeeland Checklist www.zeeland.nl Checklist Wandelnetwerk Zeeland De inzet van het Wandelnetwerk Zeeland is drieledig, namelijk het ontsluiten van het platteland voor de wandelaar, de realisatie

Nadere informatie

De gemeente formuleert de volgende uitgangspunten voor de deelname aan het project in de Boterhuispolder:

De gemeente formuleert de volgende uitgangspunten voor de deelname aan het project in de Boterhuispolder: VOORSTEL OPSCHRIFT Vergadering van september 2015 Besluit nummer: 2015_Raad_00029 Onderwerp: Boterhuispolder: vaststellen uitgangspunten - Besluitvormend Beknopte samenvatting: De Boterhuispolder is een

Nadere informatie

AGRARISCH NATUUR- EN LANDSCHAPSCOLLECTIEF MIDDEN-GRONINGEN BEHEERPAKKETTEN AKKERVOGELBEHEER. Versie 24 maart 2015

AGRARISCH NATUUR- EN LANDSCHAPSCOLLECTIEF MIDDEN-GRONINGEN BEHEERPAKKETTEN AKKERVOGELBEHEER. Versie 24 maart 2015 AGRARISCH NATUUR- EN LANDSCHAPSCOLLECTIEF MIDDEN-GRONINGEN BEHEERPAKKETTEN AKKERVOGELBEHEER Aangepast landelijk pakket 2 Kuikenvelden Veldleeuwerik Naam beheerpakket Kuikenvelden Veldleeuwerik op grasland

Nadere informatie

Landschap en Ruimtelijke Kwaliteit

Landschap en Ruimtelijke Kwaliteit Landschap en Ruimtelijke Kwaliteit Even terugkijken Successen van de afgelopen tijd Uniek systeem voor duurzaam beheer Zelfstandige Landschapsfondsen Betrokkenheid ANV s en andere lokale partijen Voorbeeld

Nadere informatie

Natuurinclusieve landbouw

Natuurinclusieve landbouw Natuurinclusieve landbouw bezien vanuit de Rijksoverheid Bas Volkers (Ministerie van EZ) 19 januari 2017 Inhoud presentatie Waar komt het vandaan? Waarom natuurinclusieve landbouw? Wat is het? Wat doet

Nadere informatie

Toekomst voor eeuwenoud bos Samenvatting van het beheerplan Norgerholt Concept

Toekomst voor eeuwenoud bos Samenvatting van het beheerplan Norgerholt Concept Toekomst voor eeuwenoud bos Samenvatting van het beheerplan Norgerholt Concept a Toekomst voor eeuwenoud bos Samenvatting van het beheerplan Norgerholt Colofon Deze samenvatting is een uitgave van de

Nadere informatie

Programma. 12.30 uur Lunch

Programma. 12.30 uur Lunch Programma 10.00 uur Opening 10.10 uur POP3, GLB en het vernieuwde stelsel 10.40 uur Sturings cyclus en doelrealisatie 11.10 uur Pauze 10.25 uur Doelenkader internationale doelen biodiversiteit 12.00 uur

Nadere informatie

Naar een écht groen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid

Naar een écht groen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Naar een écht groen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Advies van Vogelbescherming Nederland, Natuurmonumenten, Landschapsbeheer Nederland, De12Landschappen, Milieudefensie en Stichting Natuur en Milieu.

Nadere informatie

Alles van waarde is weerloos over landschap, herijking EHS groen blauwe diensten

Alles van waarde is weerloos over landschap, herijking EHS groen blauwe diensten Alles van waarde is weerloos over landschap, herijking EHS groen blauwe diensten Gerbrand van t Klooster LTO Nederland Coördinator ruimtelijke ordening Waarden van het landschap, RLG (1996): ruimte en

Nadere informatie

APPÈL VAN MAASTRICHT

APPÈL VAN MAASTRICHT APPÈL VAN MAASTRICHT SAMEN WERKEN AAN EEN MOOIER LIMBURG De groene ruimte in Limburg is van betekenis voor álle Limburgers. De afgelopen decennia is er door diverse overheden, maatschappelijke organisaties

Nadere informatie

Monitoringsnieuwsbrief 1 mei 2016

Monitoringsnieuwsbrief 1 mei 2016 Monitoringsnieuwsbrief 1 mei 2016 Monitoring akkerranden in Zeeland Afgelopen winter (2015 2016) is er een start gemaakt met het monitoren van akkervogels. Poldernatuur Zeeland was hiermee één van de eerste

Nadere informatie

Programma Nieuwe Natuur Flevoland. Projectvoorstel Noordwest Schokland - NFL04

Programma Nieuwe Natuur Flevoland. Projectvoorstel Noordwest Schokland - NFL04 Programma Nieuwe Natuur Flevoland Projectvoorstel Noordwest Schokland - NFL04 Aangepaste versie augustus 2014 Indiener De heer J.A. Schenk Zaakwaarnemer Agrivesta makelaardij en onteigening J.A.J.M. Huijbregts

Nadere informatie

Quickscan natuur Besto terrein Zwartsluis

Quickscan natuur Besto terrein Zwartsluis Quickscan natuur Besto terrein Zwartsluis 3 april 2014 Zoon ecologie Colofon Titel Quickscan natuur Besto terrein Zwartsluis Opdrachtgever mro Uitvoerder ZOON ECOLOGIE Auteur C.P.M. Zoon Datum 3 april

Nadere informatie

vzw Kempens Landschap

vzw Kempens Landschap vzw Kempens Landschap Een unieke en exemplarische landschapsvereniging vzw Kempens Landschap Een unieke en exemplarische landschapsvereniging In 1997 werd vzw Kempens Landschap opgericht om landschap en

Nadere informatie

Wat is Boeren voor Natuur?

Wat is Boeren voor Natuur? Wat is Boeren voor Natuur? Meer natuur en landschap wordt beheerd door boeren Een (deel)inkomen verdienen met groene diensten Lange termijnafspraken voor natuurontwikkeling en betaling hiervoor Zelf beslissen

Nadere informatie

Groengebied Amstelland AB 16-04-2009 Agendapunt 8 Ecologische verbinding Holendrechter- en Bullewijkerpolder BIJLAGE 2: NOTA VAN UITGANGSPUNTEN

Groengebied Amstelland AB 16-04-2009 Agendapunt 8 Ecologische verbinding Holendrechter- en Bullewijkerpolder BIJLAGE 2: NOTA VAN UITGANGSPUNTEN Groengebied Amstelland AB 16-04-2009 Agendapunt 8 Ecologische verbinding Holendrechter- en Bullewijkerpolder BIJLAGE 2: NOTA VAN UITGANGSPUNTEN De Holendrechter- en Bullewijkerpolder als ontbrekende schakel

Nadere informatie

Toekomst agrarisch natuurbeheer in West-Friesland in 2016. Boeren en weidevogels: vrienden voor het leven.

Toekomst agrarisch natuurbeheer in West-Friesland in 2016. Boeren en weidevogels: vrienden voor het leven. Toekomst agrarisch natuurbeheer in West-Friesland in 2016 Boeren en weidevogels: vrienden voor het leven. 1 2 Toekomst agrarisch natuurbeheer in West-Friesland in 2016 Boeren en weidevogels: vrienden voor

Nadere informatie

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Marian Vlaswinkel Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Sector Akkerbouw, Groene Ruimte en Vollegrondsgroenten (PPO-AGV) 22 oktober 2010

Nadere informatie

Winst voor weidevogels en wintergasten

Winst voor weidevogels en wintergasten Winst voor weidevogels en wintergasten Weidevogels en wintergasten voelen zich thuis in Flevoland. Natte weilanden zijn daarvoor een voorwaarde. Door uitbreiding van de Zwarte Hoek en het Ettenlandse Veld

Nadere informatie

Rol PBL in het natuurbeleid Netwerk Land en Water. Petra van Egmond 21 maart 2014

Rol PBL in het natuurbeleid Netwerk Land en Water. Petra van Egmond 21 maart 2014 Rol PBL in het natuurbeleid Netwerk Land en Water Petra van Egmond 21 maart 2014 Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) Het PBL draagt bij aan de kwaliteit van de politiek-bestuurlijke afweging door het

Nadere informatie

1 NATUUR. 1.1 Natuurwetgeving & Planologie

1 NATUUR. 1.1 Natuurwetgeving & Planologie 1 NATUUR 1.1 Natuurwetgeving & Planologie De bescherming van de natuur is in Nederland vastgelegd in respectievelijk de Natuurbeschermingswet en de Flora- en faunawet. Deze wetten vormen een uitwerking

Nadere informatie

GESPREKSNOTITIE OVER VERSTERKING VAN HET SALLANDSE LANDSCHAP DOOR AANLEG, HERSTEL EN BEHEER VAN LANDSCHAPSELEMENTEN. in de periode

GESPREKSNOTITIE OVER VERSTERKING VAN HET SALLANDSE LANDSCHAP DOOR AANLEG, HERSTEL EN BEHEER VAN LANDSCHAPSELEMENTEN. in de periode GESPREKSNOTITIE OVER VERSTERKING VAN HET SALLANDSE LANDSCHAP DOOR AANLEG, HERSTEL EN BEHEER VAN LANDSCHAPSELEMENTEN in de periode 2014-2015 (versie 3 mei 2014) situatie per 31-12-2013 SAMEN STERKER Werkgroep

Nadere informatie

ANTWOORDNOTA Ontwerp Natuurbeheerplan Flevoland 2016

ANTWOORDNOTA Ontwerp Natuurbeheerplan Flevoland 2016 FLEVOLAND R U I M T E VOOR OPLOSSINGEN ANTWOORDNOTA Ontwerp Natuurbeheerplan Flevoland 2016 ANTWOORDNOTA ONTWERP NATUURBEHEERPLAN FLEVOLAND 2016 Gedeputeerde Staten van Flevoland hebben op 16 december

Nadere informatie

Conferentie Boeren bedrijven biodiversiteit

Conferentie Boeren bedrijven biodiversiteit Conferentie Boeren bedrijven biodiversiteit Biodiversiteit in de landbouw Het gebruik van biodiversiteit in de landbouw neemt meer en meer toe. Het biedt nieuwe kansen voor boeren en tuinders. Slim benutten

Nadere informatie

Hoofdlijnen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2014-2020

Hoofdlijnen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2014-2020 Hoofdlijnen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2014-2020 Even voorstellen Aanpak, vragen etc. Een nieuwe naam: RVO.nl Waar staan we nu? Brief staatssecretaris Omvorming + nieuwe opzet directe betalingen

Nadere informatie

Gebiedsavond Bodegraven-Noord

Gebiedsavond Bodegraven-Noord Gebiedsavond Bodegraven-Noord Programma 20.00 u Welkom door Jan Leendert van den Heuvel 20.10u Presentatie over schetsontwerp voor Bodegraven-Noord 20.30u Korte pauze, vragen inventariseren 20.45u Tafelgesprekken

Nadere informatie

NL Greenlabel. Hessenpoort, Natuurlijk!

NL Greenlabel. Hessenpoort, Natuurlijk! NL Greenlabel Hessenpoort, Natuurlijk! Inhoud Initiatief groep; Hessenpoort Natuurlijk! (Initiatiefgroep Hessenpoort Natuurlijk!) Meerwaarde van Groen voor Bedrijventerrein (NL Greenlabel) Huidige ontwikkelingen

Nadere informatie

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Inhoud presentatie 0. Hoe omgaan met ambities 1. Wat is het Ecomunitypark 2. Voor wie is het park 3. Van samenwerking

Nadere informatie

Overzicht Beheerpakketten Agrarisch Natuur- & Landschapsbeheer 2016. SCAN versie 1.5d. FAC versie 1.2

Overzicht Beheerpakketten Agrarisch Natuur- & Landschapsbeheer 2016. SCAN versie 1.5d. FAC versie 1.2 Bijlage 2. Overzicht Beheerpakketten Agrarisch Natuur- & Landschapsbeheer 2016 SCAN versie 1.5d 1 december 2015 FAC versie 1.2 14 december 2015 ANLb Opbouw van de beheerpakketten De pakketten zijn opgebouwd

Nadere informatie

Projectplan. Maatregelen voor de Patrijs Versterking van het leefgebied, landsdeel Zuid

Projectplan. Maatregelen voor de Patrijs Versterking van het leefgebied, landsdeel Zuid Projectplan Maatregelen voor de Patrijs Versterking van het leefgebied, landsdeel Zuid A. Wieland & J. Sloothaak september 2012 Projectplan Project: Maatregelen voor de Patrijs Periode: 1 januari 2013

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

Decentralisatie natuurbeleid en de Wet natuurbescherming. Mark Hoevenaars en Doorle Offerhaus

Decentralisatie natuurbeleid en de Wet natuurbescherming. Mark Hoevenaars en Doorle Offerhaus Decentralisatie natuurbeleid en de Wet natuurbescherming Mark Hoevenaars en Doorle Offerhaus Agenda Natuurbeleid in Nederland Casus: rol van de overheid Decentralisatie van het beleid Wet Natuurbescherming

Nadere informatie

GLB en Vergroening. Goed boeren, goed beheren

GLB en Vergroening. Goed boeren, goed beheren GLB en Vergroening Goed boeren, goed beheren Per 2014 start de Europese Unie (EU) een nieuw Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Voor Nederland is het nieuwe beleid erop gericht om bedrijven meer concurrerend

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Prins Clauslaan 8 Den Haag Postbus 20401 2500 EK Den Haag www.minlnv.nl

Nadere informatie

Aanbeveling 6: Stimuleer behoud en herstel biodiversiteit in eigen land

Aanbeveling 6: Stimuleer behoud en herstel biodiversiteit in eigen land Aanbeveling 6: Stimuleer behoud en herstel biodiversiteit in eigen land De Taskforce Biodiversiteit & Natuurlijke Hulpbronnen adviseert: Stimuleer in eigen land reeds gestelde doelen voor het behoud en

Nadere informatie

Afkortingen 15 1. Begrippen 15 2. Organisaties 16. Auteurslijst 17

Afkortingen 15 1. Begrippen 15 2. Organisaties 16. Auteurslijst 17 Inhoudsopgave Voorwoord 13 Dr Cees Veerman Afkortingen 15 1. Begrippen 15 2. Organisaties 16 Auteurslijst 17 Deel 1. Algemeen Hoofdstuk 1. Agrarisch natuurbeheer 23 Helias Udo de Haes, Dick Melman, Floor

Nadere informatie

VOORWOORD. Familie van Dalen 1

VOORWOORD. Familie van Dalen 1 OFL 13 VOORWOORD Dit document dient als aanvraag voor het Programma Nieuwe Natuur van de Provincie Flevoland. Het programma is ontwikkeld om nieuwe natuurinitiatieven binnen Flevoland te stimuleren om

Nadere informatie

Meer doelbereik met minder geld

Meer doelbereik met minder geld Meer doelbereik met minder geld Hoe meet je dat? 28-10-2014, Vincent Linderhof Aanleiding Bron: Waterschap 2012 nr. 10, p. 22 23 Combineren: waarom? Synergievoordelen: goedkoper doelen realiseren Wegnemen

Nadere informatie

Aan de Statenfracties van de Provincie Flevoland Swifterbant, 17-11-2014

Aan de Statenfracties van de Provincie Flevoland Swifterbant, 17-11-2014 Aan de Statenfracties van de Provincie Flevoland Swifterbant, 17-11-2014 Betreft: toewijzingsvoorstel Nieuwe Natuur Geachte heer, mevrouw, Afgelopen maand hebben wij per mail kennis genomen van het toewijzingsvoorstel

Nadere informatie

Melk van Hier, kansen voor landbouw en natuur?

Melk van Hier, kansen voor landbouw en natuur? Melk van Hier, kansen voor landbouw en natuur? NATUUR EN LANDBOUW// VORSELAAR// 14 maart 2012 Draagvlakverbredingsproject Melk van Hier 1/1/2013 31/12/2013 Dit initiatief kadert binnen een overkoepelend

Nadere informatie

Welkom. Douwe Hoogland, voorzitter Ingrid van Huizen, algemeen secretaris

Welkom. Douwe Hoogland, voorzitter Ingrid van Huizen, algemeen secretaris Welkom Douwe Hoogland, voorzitter Ingrid van Huizen, algemeen secretaris Inhoud presentatie 1. Introductie Vereniging NFW 2. Hervorming Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB) 3. Gebiedspilot GLB in de

Nadere informatie

Voor wie doet u het allemaal? Ontdek het met uw eigen Verdienmodel

Voor wie doet u het allemaal? Ontdek het met uw eigen Verdienmodel Voor wie doet u het allemaal? Ontdek het met uw eigen Verdienmodel Voor wie doet u het eigenlijk allemaal? Veel ondernemers werken met passie aan hun product of dienst. Dan komt het weleens voor dat ondernemers

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Biodiversiteit en Leefgebieden

Uitvoeringsprogramma Biodiversiteit en Leefgebieden Uitvoeringsprogramma Biodiversiteit en Leefgebieden 1. Inleiding In de nota Brabant Uitnodigend Groen (Nota BrUG) is het nieuwe natuur- en landschapsbeleid van de provincie voor het komende decennium verwoord.

Nadere informatie

Fauna-akkers: een meerwaarde voor bijen

Fauna-akkers: een meerwaarde voor bijen 2 de West-Vlaamse bijensymposium 22/10/2011 Fauna-akkers: een meerwaarde voor bijen Dit initiatief kadert binnen een overkoepelend project Draagvlakverbreding Landbouw & Milieu van de Vlaamse Overheid.

Nadere informatie

_)~, Vogelbescherming NEDERLAND

_)~, Vogelbescherming NEDERLAND _)~, Vogelbescherming NEDERLAND Postbus 925 3700 AX Zeist Boulevard 12 3707 BM Zeist Tweede Karner der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Telefoon 030 693 77 99 Fax 030 691 88 44 www.vogelbescherming.nl

Nadere informatie