Kamper Almanak CULTUUR HISTORISCH JAARBOEK UITGAVE: FRANS WALKATE ARCHIEF. Aangeboden door:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kamper Almanak CULTUUR HISTORISCH JAARBOEK UITGAVE: FRANS WALKATE ARCHIEF. Aangeboden door:"

Transcriptie

1 Kamper Almanak 2006 CULTUUR HISTORISCH JAARBOEK UITGAVE: FRANS WALKATE ARCHIEF Aangeboden door:

2 Redactie: Herman Harder, Marhilde Wessels-Bierling, Geraart Westerink. Redactieadres: Internet Frans Walkate Archief SNS Bank Burgwal EP Kampen (038) Redactieraad: drs. J. van Gelderen drs. Th. M. van Mierlo J. Kummer (Stichting IJsselacademie, Kampen) drs. C. de Goeij (redacteur de Stentor/Nieuw Kamper Dagblad) De Kamper Almanak is een cultuur historisch jaarboek uitgegeven door het Frans Walkate Archief SNS BANK. De redactie ontvangt graag bijdragen op het gebied van geschiedenis en cultuur van de stad Kampen en de regio. Graag contact vooraf met de redactie. De Kamper Almanak is met de grootste zorg samengesteld. Voor de juistheid van de door derden verstrekte gegevens neemt de uitgever geen verantwoordelijkheid. Voor eventuele verbeteringen of aanvullingen houdt zij zich aanbevolen. Zonder toestemming van de redactie is nadruk in welke vorm dan ook verboden. Tenzij anders vermeld: foto s Frans Walkate Archief. Vormgeving: Anne Doede Kampen Pentekening omslag: H. van der Horst Druk: Zalsman Kampen bv Oplage:

3 Inhoud Voorwoord 4 Het Frans Walkate Archief/SNS Bank. De jeugd heeft de toekomst. Schoolsparen in Kampen 100 jaar geleden begonnen 5 Over de auteurs 9 In de etalage: Frans Walkate Archief: De opgemeten stad. Bouwtekeningen in het Frans Walkate Archief 11 Gemeentearchief Kampen: Uitgeverij Kok te Kampen 17 Stedelijk Museum Kampen: Een tipje van de sluier 21 Henk Dorgelo: Natuur in de IJsseldelta: De zwartkopmeeuw als nieuwe broedvogel 25 Dick E.H. de Boer en Edda Frankot: Digestum Digitaal. Kamper verleden op de electronische snelweg 33 Kees Schilder: Burgemeesters en kerkheren. Genealogie van een Kamper familie Van den Vene (circa ) 51 Lies van Vliet: Zeventiende-eeuwse Kamper scherprechters 81 Christiaan Ravensbergen: Commotie in Kampen. De rechtzinnigheid en naaktloperij van Georgius Goyckerus, predikant te Wilsum ( ) 103 Joop Kroon: Een stad met twee schutterijen 139 J. Visser: Kunst met een thuisgevoel. Werk van Kamper kunstenaars in Myosotis 155 Hans van der Horst: Tekening Berkterrein vanaf de rivierdijk 161 Huib Strengers: In Memoriam: Steven (Stef) Klappe 169 Huib Strengers: In Memoriam: Gait L. Berk 173 Jeroen Kummer: Een schoolfoto herzien 177 Kampen Vluchtig 183 Overzicht Culturele Instellingen 191 Uitgelicht: Historische Vereniging voor de IJsseldelta Jan van Arkel 202 De IJssslacademie van binnenuit 204 Ikonenmuseum Kampen 206 Carel de Goeij: Een bi-zon-der jaar 209 Roy Bergsma: Vera en Warja: stripverhaal 214 Sam Hörchner: Kamper Kroniek Jeroen Kummer: Fotokroniek Foto s Freddy Schinkel 275 3

4 Voorwoord Het Frans Walkate Archief is naast verstrekker van informatie en beeldmateriaal over de geschiedenis van Kampen ook uitgever van de Kamper Almanak. Met dank aan de SNS Bank en door de bereidwillige medewerking van vele schrijvers heeft het archief ook het afgelopen jaar weer dit bijzondere cultuur historisch jaarboek kunnen maken. Dit jaar mochten we de kunsthistoricus Geraart Westerink als nieuw redactielid verwelkomen. Trouwe lezers herkennen hem inmiddels als schrijver voor de Almanak. Bovendien is hij sinds een jaar als archiefmedewerker werkzaam in het Frans Walkate Archief. De Almanak bevat een breed scala aan historische onderwerpen, verdeeld over de periode van de middeleeuwen tot aan het heden. Vaak kleurrijk gelardeerd met foto s en tekeningen. De fotokroniek is dit jaar samengesteld door ons redactielid Jeroen Kummer. Zoals ieder jaar mogen wij daarvoor dankbaar gebruik maken van het archief van fotopersbureau Freddy Schinkel. Bovendien heeft Freddy op ons verzoek vanuit de lucht een serie prachtige foto s gemaakt van gebieden rond Kampen welke de komende jaren aan grote veranderingen blootstaan. De beknopte adressenlijst van culturele instellingen is uitgebreid. Naast de Kamper Kroniek van Sam Hörchner zijn er de geschiedkundige bijdragen, met tot onze vreugde weer een waardevolle bronnenpublicatie van Kees Schilder. Nieuw is de strip van Roy Bergsma die op ironische wijze gebeurtenissen uit de Kamper gemeenschap van het afgelopen jaar zichtbaar maakt. De uitklapbare foto van vorig jaar is, dankzij vele reacties, nagenoeg compleet van namen voorzien. Uitklapbaar is dit jaar een panorama van het voormalige Berkterrein, getekend door Hans van der Horst. Ik wens u namens de redactie en de medewerkers van het Frans Walkate Archief veel kijk- en leesplezier toe. Herman Harder Directeur Frans Walkate Archief/SNS Historisch Archief 4

5 Het Frans Walkate Archief SNS Bank De jeugd heeft de toekomst Schoolsparen in Kampen 100 jaar geleden begonnen In de negentiende eeuw kwamen er in verschillende landen initiatieven op om kinderen via school te laten sparen. Op regelmatige tijden, meestal wekelijks, werd een bedrag ingelegd, vaak in speciaal daarvoor gemaakte spaarkisten, die op gezette tijden door bankmedewerkers werden geleegd. Zo bouwden kinderen een financiële reserve op, maar belangrijker was dat ze vertrouwd raakten met het sparen, een activiteit waaraan een opvoedkundige waarde werd gehecht. Voor de banken was het een relatief kostbare methode om geld binnen te halen, maar wel één met perspectief. In Nederland waren het de spaarbanken in Amsterdam en Rotterdam die het schoolsparen het eerst in de praktijk brachten ( ), spoedig gevolgd door banken in andere steden. Op de bestuursvergadering van de Kamper Nutsspaarbank (één van de rechtsvoorgangers van de SNS Bank) van 26 mei 1906 brak de altijd vooruitstrevende Frans Walkate een lans voor het invoeren van het schoolsparen in Kampen. Een kladbriefje in het archief bevat zijn motivatie, die duidelijk vanuit het perspectief van het Nutsdepartement is geschreven: Het volk moet leren inzien, dat het van de spaargelegenheid gebruik makend, handelt in zijn eigen belang en het moet leren naar dat inzicht te handelen. Is eenmaal deze stelling aangewend, dan brengt de consequentie mede, dat men begint, even als bij het onderwijs, bij de jeugd, m.a.w. de eerste stap in deze richting moet zijn de oprichting van schoolspaarbanken. Walkates plan werd door de andere leden unaniem gesteund en hij zette er vaart achter. Eerst liet hij zich uitgebreid informeren door diverse banken elders in den lande die ervaring hadden met deze wijze van sparen. Hij bezocht onder meer de bank te Arnhem. Al in juni riep hij de Kamper schoolhoofden bijeen om hun animo te peilen. Op twee na besloten deze mee te werken. In eerste instantie werd er met twee systemen gewerkt; één 5

6 De bakfiets waarmee de spaarkisten werden opgehaald voor de toenmalige Nutsspaarbank, tegenwoordig het onderkomen van het Frans Walkate Archief. (Collectie Frans Walkate Archief Kampen) met zegels en één met spaarkisten. Dat met spaarkisten bleek het meest praktisch. Hierbij kreeg ieder kind een busje. Alle busjes werden in een spaarkist geplaatst. Het ingelegde geld kwam door een gleuf in het busje terecht. Elke gleuf had een nummer dat correspondeerde met een door de onderwijzer bijgehouden lijst met ingelegde gelden. Al in een vroeg stadium kon van de spaarbank te Rotterdam, waar dit systeem al jaren succesvol werd gepraktiseerd, een groot aantal van deze zogenaamde schoolspaarbakken worden overgenomen. Voor sommige scholen werden ook kisten op maat vervaardigd. Aanvankelijk meldde een bankbeambte op een bakfiets zich twee keer per kwartaal bij een school om het geld in de busjes te tellen en de bedragen te vergelijken met de schoollijsten. Later werden deze handelingen om de overlast voor de scholen zoveel mogelijk te beperken op de bank verricht. Het sparen werd gestimuleerd door het geven van premies, meestal in de vorm van fraai geïllustreerde boekjes. 6

7 Een houten spaarkist zoals die op scholen werd gebruikt. (Collectie Frans Walkate Archief Kampen) Het schoolsparen bleek een succes. Zeer bepalend daarvoor was de medewerking van het onderwijzend personeel. Zo schreef C.L. Bruist van de Kosteloze School aan de Noordweg: Het blijkt dat de deelname zoo groot is, dat het noodig zal zijn, dat er in iedere klasse zoo n spaarkist aanwezig is. Het getal spaarders is ook te groot, dat één kist voor twee klassen voldoende zou zijn. Na enkele jaren sloten ook scholen uit omliggende plaatsen als IJsselmuiden, Grafhorst, s-heerenbroek, Zalk en Wezep zich aan. 15 jaar na dato maakte men een tussenbalans op. Het aantal spaarders steeg van 1682 in 1906 tot 4086 in Het ingelegde bedrag vertienvoudigde. Na de oorlog vervingen zegels de spaarmethode met kisten, die toch te omslachtig was gebleken. Langzamerhand raakte het schoolsparen uit de gratie en nam het nieuwe vormen aan, die beter pasten bij de tijd. Momenteel benadert de SNS Bank via de Bill-rekening your banking buddy potentiële jeugdklanten op geheel eigentijdse wijze. Hoofddoel is jongeren op speelse wijze in aanraking te brengen met bankzaken, in de 7

8 Een gedeelte van de website (www.bill.nl) van de Bill-rekening van de SNS Bank. hoop dat ze vaste klant worden van de bank. Sparen is secundair. Feitelijk is de Bill-rekening een betaalfaciliteit en marketingplatform, een chipknip op internet als het ware, die gekoppeld kan worden aan een privérekening van elke willekeurige bank. De communicatie verloopt grotendeels via MSM Messenger. Om de klanten te binden zijn er verschillende acties en lokkertjes. Zo kan men korting krijgen bij concerten, festivals, uitgaansgelegenheden, de aanschaf van muziek en andere zaken op het gebied van entertainment, oftewel fun. Tot nu toe met groot succes. In korte tijd zijn er duizenden Bill-gebruikers bijgekomen. Het is echter aardig te bedenken dat deze succesvolle en eigentijdse wijze van bankieren over tientallen jaren waarschijnlijk net zo gedateerd zal aandoen als het sparen met kisten nu. Al met al een mooie gelegenheid om terug te kijken op het initiatief dat Frans Walkate precies honderd jaar geleden nam. Dat geschiedt met een fraaie zomertentoonstelling in het oude spaarbankgebouw aan de Burgwal, geheel gericht op het school- en jeugdsparen. 8

9 Over de auteurs R. Bergsma (1979), is werkzaam in Kampen als striptekenaar en animator. Daarnaast is hij bestuurslid van de StAKK (Stichting Ateliervoorzieningen Kunstenaars Kampen). A. Bos (1935), was rector op een school voor havo/vwo. Hij is vrijwillig medewerker van het Historisch Centrum Overijssel in het Gemeentearchief Kampen en voorzitter van de Historische Vereniging voor de IJsseldelta Jan van Arkel. D.E.H. de Boer (1947), is hoogleraar middeleeuwse geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen. H.J.H. Dorgelo (1943), is amateur-ornitholoog en actief in Natuurvereniging IJsseldelta. Mw. E. Frankot (1975), studeerde geschiedenis en mediaevistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. In 2004 promoveerde zij in Aberdeen op een proefschrift over het middeleeuwse zeerecht en de zeerechtspraktijk in de Noord-Europese steden, waarbij de rechtspraktijken in Kampen, Lübeck, Danzig, Reval (Tallinn) en Aberdeen vergeleken werden. Momenteel is zij werkzaam als postdoc-onderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen, o.a. op het Digestum Vetus-project. C. de Goeij (1955), is cultuurhistoricus en werkzaam als redacteur/verslaggever op de regionale redactie van de Stentor/Nieuw Kamper Dagblad. S. Hörchner (1935), was geschiedenisleraar. Hij publiceert regelmatig over de geschiedenis van Kampen en is sedert medio 2000 chroniqueur van de Kamper Kroniek. H. van der Horst, is werkzaam in Kampen als tekenaar, schilder en schrijver. P.J. Kummer (1965), is werkzaam als bureauredacteur bij de Stichting IJsselacademie te Kampen. Daarnaast werkt hij als vertaler. 9

10 J. Kroon (1938), loopbaan bij de Koninklijke Landmacht, laatstelijk als kolonel der artillerie. Doet onderzoek naar Kampen als militaire stad. R.B. van Mierlo (1961), historicus, werkzaam bij het Stedelijk Museum Kampen, heeft verschillende publicaties o.a. over de Kamper geschiedenis op zijn naam staan. C. Ravensbergen (1968), studeerde theologie aan de Theologische Universiteit van de Gereformeerde Kerken in Nederland te Kampen (Oudestraat). Thans is hij werkzaam als docent godsdienst aan de Hogeschool IPABO te Amsterdam/Alkmaar. Daarnaast houdt hij zich bezig met onderzoek naar de religiegeschiedenis van Gelderland en Overijssel in de 16de en 17de eeuw. K. Schilder (1937), was werkzaam bij de Nederlandse Spoorwegen. Hij publiceert o.a. bronnenuitgaven op het gebied van de genealogie en de geschiedenis van Kampen, waarvan vele malen in de Kamper Almanak. H.F. Schinkel (1965), is werkzaam als fotojournalist o.a. voor de Stentor. R.G.J. Spanings (1962), is werkzaam als archiefmedewerker bij het Gemeentearchief Kampen. H. Strengers (1952), is sinds 1970 journalist. Startte in 1990 een communicatie-adviesbureau, waarin het schrijven nog steeds een belangrijke plaats inneemt. J. Visser (1939), oud inspecteur VO, sinds 1986 voorzitter Verenigde Gasthuizen, nu voorzitter Steunstichting Verenigde Gasthuizen. Mw. E.G. van Vliet, was werkzaam als fysiotherapeute. Publiceert regelmatig over de geschiedenis van Kampen in de 17de eeuw. G.A. Westerink (1962), is kunsthistoricus, gespecialiseerd in Nederlandse kunst en architectuur tussen 1880 en Parttime-archiefmedewerker bij het Frans Walkate Archief te Kampen. Mw. P.J. van Zeeland (1953), studeerde muziek en Nederlands en is werkzaam als medewerker secretariaat en communicatie bij de Stichting IJsselacademie te Kampen. 10

11 in de etalage

12 K. van der Kamp Wzn., opmeting van een voormalig Wichhuis, het laatst bewoond door de weduwe Lemker, Boven Nieuwstraat Kampen, blauwdruk, juni

13 De opgemeten stad Bouwtekeningen in het Frans Walkate Archief Tot de rijke, grillige en verrassende verzameling van het Frans Walkate Archief behoort een groot aantal bouwtekeningen. Tot voor kort waren ze nauwelijks beschreven en slecht toegankelijk. Het afgelopen jaar zijn verschillende stappen gezet om daarin verandering te brengen. Sinds de invoering van de woningwet van 1901 is het verplicht om ter goedkeuring van bouwactiviteiten een duidelijke omschrijving in woord en beeld te presenteren bij een daarvoor aangewezen overheidsinstantie. Vanaf dat tijdstip zijn er in principe van alle bouwactiviteiten visuele documenten beschikbaar, die (onder meer) worden bewaard in gemeentearchieven, die daardoor op dit gebied een organische groei doormaken en een redelijk compleet beeld geven van de periode vanaf Het betreft hier over het algemeen kopieën. Veel van deze documenten zijn inmiddels overgezet op microfiche of een andere drager en via zelfbediening toegankelijk. Vóór 1901 werden zeker bij kleinere projecten lang niet altijd tekeningen gemaakt. Bovendien werd er in de regel slordiger mee omgesprongen. Ze zijn daardoor veel schaarser. De collectie bouwtekeningen van het Frans Walkate Archief is niet (rechtstreeks) ontstaan als gevolg van regelgeving door de overheid, maar grotendeels door particuliere schenkingen, waarbij toeval een belangrijke rol speelde. Daardoor is het geheel tamelijk heterogeen en was het tot voor kort weinig geordend. De eerste stap bij het beter toegankelijk maken van de collectie was inzicht verkrijgen in de omvang en samenstelling ervan. Dat geschiedde door het beschrijven van de aanwezige stukken aan de hand van een aantal criteria (datum, maker/ontwerper/architect, onderwerp, materiaal, techniek, formaat en staat van conservering). De stukken bleken op verschillende manieren en diverse plekken te zijn opgeslagen en bewaard. Een deel van de collectie is in het verleden gerestaureerd en geplaatst in passe-partouts. Het grootste deel lag onbewerkt in ladekasten. De oorspronkelijke ordening was in de loop der tijd 13

14 A.E. Roest van Limburg (directeur gemeentewerken), bouwtekening van een portierswoning met kleedlokalen, Burgemeester Van Engelenweg, hoek Dorpsstraat te IJsselmuiden, 1924, inmiddels gesloopt. grotendeels verloren gegaan. In sommige deelcollecties zijn nog enkele losse tekeningen gevonden. De collectie bleek uit meer dan 500 documenten, zowel kopieën als originelen, te bestaan. De kopieën betreffen voornamelijk licht- en blauwdrukken, maar ook litho s en handmatige duplicaten. De originelen zijn onder meer uitgevoerd in (kleur)potlood, inkt en stift en hebben verschillende dragers: uiteenlopend van karton tot calqueerpapier (calques). De verzameling omvat een tijdspanne van begin 19de eeuw tot heden, met een nadruk op de eerste helft van de 20ste eeuw. 14

15 Annotaties op verschillende stukken geven inzicht in de verzamelgeschiedenis. Een deel van de collectie is afkomstig van de Stichting Oud Campen, die veel heeft aangekocht van C.H. van Fenema. Er zijn enkele dozen calques van het voormalige Bouwadvies- en Tekenburo Hollander geschonken door bouwkundig tekenaar en oud-walkate medewerker Henk Hollander. Fraaie tekeningen uit de jaren dertig van het huidige onderkomen van het archief en van de door het Nut geïnitieerde Spaarbankstraat bleven bewaard. Een kleine groep tekeningen van architect G.B. Broekema werd na zijn dood in 1946 geschonken door zijn dochter, mevrouw Van Halm. Het leeuwendeel echter bracht A.J. Reijers bijeen, bouwkundig opzichter in gemeentedienst, verdienstelijk tekenaar en docent, maar bovenal gedreven historicus en heemschutter. Veel van die stukken zijn eigenhandig. Op andere staat Reijers gestempelde beeldmerk: een passer in een cirkel (hij was vrijmetselaar) of een toelichtende beschrijving in zijn kenmerkende handschrift. Reijers scherpe oog voor en inzicht in historisch waardevolle zaken heeft diverse documenten van een wisse ondergang gered en talloze gegevens aan de (dreigende) vergetelheid ontrukt. De grillige wijze van verwerving heeft een boeiende verzameling opgeleverd. De collectie bevat bouwtekeningen van diverse aard: gevelimpressies (opstanden), doorsneden, plattegronden en detailuitwerkingen. De meeste dienden als handleiding tijdens de constructie of als toelichting op het bestek en zijn dus vooral werktekeningen. Andere hadden een representatief doel: het tonen aan derden hoe iets wordt of kan worden, bijvoorbeeld om ze te overtuigen een opdracht te verstrekken. Deze tekeningen zijn vanzelfsprekend het meest gelikt en vaak ook het fraaist. Andere tekeningen registreren wat verloren zal gaan bij sloop en verbouwingen of wat tevoorschijn kwam bij opgravingen: deze zijn soms uiterst schetsmatig. De collectie bevat ontwerpen van de belangrijkste bouwmeesters die in de 19de en 20ste eeuw in Kampen actief zijn geweest. Van vrijwel alle stadsarchitecten en (latere) directeuren van de dienst gemeentewerken is werk aanwezig, in chronologische volgorde: A.M. Sorg, N. Plomp, P. Bondam, W. Koch, K. de Vidal de St. Germain en A.E. Roest van Limburg. Van de belangrijkste particuliere plaatselijke architecten zijn (onder anderen) vertegenwoordigd: H. de Graaf, G.B. Broekema en K. van der Kamp. Ook wordt er werk bewaard van landelijk bekende architecten als W. Kromhout, Tj. Kuipers en E. Breman. Het is aardig een aantal markante stukken uit te lichten. Er zijn detailtekeningen van verdwenen gebouwen als het Heilige Geest- en Bovengasthuis. Er is een opvallende reeks ontwerpen voor het Burgerweeshuis uit 15

16 1892, die mogelijk is achtergebleven na de prijsvraag die aan de bouw voorafging. Het is een serie tekeningen die een goed idee geeft van het karakter van de Nederlandse bouwkunst aan het eind van de 19de eeuw; de meeste zullen in de loop van dit jaar worden gepubliceerd in een boek over de bouwgeschiedenis van het huidige Quintuscomplex. Van Tjeerd Kuipers is een mooie aquarel van de Van Gelder Stichting aanwezig; van G.B. Broekema de originele pentekening van zijn Jugendstil-herenhuizen aan de IJsselkade en zijn ontwerp uit de jaren dertig voor het oude gebouw van het Frans Walkate Archief aan Geerstraat 42, waarvan tot nu toe de architect onbekend was. Van Bondam zijn onder meer meubelontwerpen verzameld, van Sorg ornamentschetsen. Tot de meest interessante registraties van Reijers behoren de opmeting van de fundamenten van het Agnietenklooster, zoals ze te voorschijn kwamen bij de bouwactiviteiten voor een nieuwe school anno 1902, het muurwerk dat werd aangetroffen bij opgravingen achter het stadhuis en een gedetailleerde opmeting van de in 1939 gesloopte havezate Wittensteyn te Kamperveen en het gesloopte huis Lemker: één van de voormalige Wichhuizen of stadskastelen van Kampen. Ze sluiten vaak naadloos aan op schriftelijke notities in Reijers persoonlijke archief (ook bewaard in het Frans Walkate Archief) of bij foto s uit de collectie. Op de registratiewerkzaamheden volgde het digitaliseringsproces naar tifen jpeg-bestanden. De kwaliteit van digitale bestanden is over het algemeen hoger dan die van microfiches. Het afgelopen jaar is het grootste deel van de losse (= niet in passe-partout) tekeningen bewerkt. De rest volgt later. Bij terugkomst zijn de gedigitaliseerde tekeningen genummerd en geplaatst in zuurvrije, transparante, kunststof hoezen. Een aantal documenten dat in slechte staat verkeerde is toevertrouwd aan een restaurator. Het is de bedoeling dat de digitaliserings-, conserverings- en restauratiewerkzaamheden van de bouwtekeningen in 2006 worden voortgezet en indien mogelijk afgerond. Dan is dit aspect van de collectie per computer inzichtelijk en opvraagbaar. Zo kan eenieder inzicht verkrijgen in allerlei zaken die elders niet meer aanwezig zijn, waaronder veel originelen en documenten die nooit via regelgeving bij een archief terecht zouden zijn gekomen. Kortom: de verzameling bouwtekeningen van het Frans Walkate Archief vormt een nuttige en boeiende aanvulling op bestaande collecties. Geraart Westerink 16

17 in de etalage

18 Uitgeverij Kok te Kampen De archieven van Uitgeverij Kok berusten in het Gemeentearchief Kampen. Het archief is door middel van een plaatsingslijst ontsloten en te raadplegen. Voor de oprichting van Uitgeverij Kok moeten we teruggaan naar het jaar Jan Hendrikus Kok ( ), die zijn loopbaan begon bij Sijthoff in Leiden, vervolgens werkte bij G.Ph. Zalsman en daarna bij de fa. Hilarius te Almelo, kwam in 1893 terug naar Kampen, waar hij het beheer kreeg over de boekhandel van de fa. Zalsman. In november 1894 besloot hij voor eigen rekening boekhandelaar en uitgever te worden (op Oudestraat 13, later op nummer 30). De 23-jarige Kok startte met het uitgeven van een brochure over de Theologische School en een door zijn broer geschreven stichtelijk werk. In 1899 nam hij een kleine drukkerij over. In 1901 gaf hij voor het eerst een boek uit van de gereformeerde voorman dr. Abraham Kuyper ( ). In 1907 sloeg hij een grote slag door de aankoop op een veiling van nagenoeg het complete Kuyperfonds van J.A. Wormser, en tevens van de uitgaven van de Vereeniging voor Christelijke Lectuur (de VCL-serie). In de beginperiode was het uitgeven van theologische boeken en tijdschriften de hoofdactiviteit van het bedrijf. De drukkerij en binderij waren nevenactiviteiten. Een bijzondere relatie had de uitgever met de Theologische School, eveneens gehuisvest aan de Oudestraat te Kampen. Kok was welbewust een christelijke, nader: een gereformeerde uitgever, maar dat in de breedste zin van het woord, dat wil zeggen dat hij niet alleen de kerkelijk-gereformeerde markt bediende, maar ook de hervormdgereformeerde. De belangrijkste vooroorlogse uitgaven waren de Korte Verklaring bij de Heilige Schrift, de prekenserie Menigerlei Genade, terwijl ook de voortzetting van de VCL-serie het bedrijf geen windeieren legde. De zesdelige Christelijke Encyclopaedie in de jaren twintig vormt een hoogtepunt uit deze periode, evenals historische uitgaven bij de herdenkingen van de Afscheiding van 1834 en de Doleantie van 1886 in gereformeerde kring. In 1916 werd het bekende pand aan de Oudestraat 5 betrokken; hierheen werd ook in de late jaren twintig de zetterij, drukkerij en expeditie verplaatst (de firma strekte zich uit langs twee stegen tot aan de Voorstraat). Na het overlijden in 1940 van J.H. Kok, die ook in de bredere Kamper samen- 18

19 leving een vooraanstaande plaats bekleedde, nam zoon J.A.G. (Jac.) Kok ( ) de leiding over van het bedrijf, samen met J. Steunenberg ( ), die als dertienjarige in het bedrijf was begonnen. Steunenberg nam als redacteur en later als mededirecteur tal van nieuwe initiatieven voor de verbreding van het oorspronkelijke fonds. Kok jr., die belangrijke posten in de landelijke uitgeverswereld bekleedde, had de leiding van het theologische gedeelte van het Kokfonds. In 1973 volgde mr. W.E. Steunenberg (1928) de twee directeuren op. Op zijn naam stond reeds de tweede uitgave van de Christelijke Encyclopedie. De periode Wim Steunenberg kenmerkte zich door een verdere verbreding van het bedrijf door de stichting van dochtermaatschappijen en zogenaamde fondslijnen en door de overname van bestaande bedrijven. Om het seculiere deel van de markt te kunnen bedienen werden de dochtermaatschappijen Omniboek (1968) en Intermedium (1980) overgenomen. Fondslijnen werden opgezet om een bepaalde sector van de markt te kunnen bestrijken. Uitgeverij J.N. Voorhoeve werd in de periode geleidelijk ingelijfd. Begin jaren tachtig volgen de uitgeverijen De Groot Goudriaan De Oudestraat, met linksachter, op de plek waar nu het C&A-complex staat, de voormalige Kok-panden (Collectie Frans Walkate Archief Kampen) 19

20 (1982) voor de bevindelijk-gereformeerde marktsector, en La Rivière (1983) met onder meer homeopathie in het fonds. In 1979 werd er vanuit de binnenstad verhuisd naar de Gildestraat, de drukkerij en zetterij werden afgestoten. In de jaren negentig werden de uitgeverijen Gooi & Sticht (1990) en Van Rossum (1990) overgenomen, evenals De Kern en Bigot (gezondheid, voeding en sport). In 1992 volgde uitgeverij Helmond. Kok kwam zelf met de fondslijnen Kok Agora (filosofie, kunst en wetenschap), Kok Lyra (reizen en gezondheid), Kok Pharos (wetenschap en theologie), Kok Educatief en Kok Tijdschriften. In 1994 vierde het bedrijf zijn 100-jarig bestaan. Vier jaar later werd Uitgeverij Kok Kampen overgenomen door het uitgeversconcern Bosch & Keuning te Baarn. Inmiddels is de firma niet meer gehuisvest op het industrieterrein van Kampen, maar in moderne, praktische kantoorbouw aan de IJsseldijk; daartoe werden dan ook de expeditie en opslagafdeling afgestoten en is alleen het uitgeefgedeelte overgebleven, zoals in de beginjaren. Aan de IJsseldijk zetelen Ten Have, Kok, Voorhoeve, De Groot Goudriaan, Callenbach, Agora, Gooi & Sticht, VCL/Westfriesland en Zomer & Keuning; de overkoepelende naam is Uitgeefmaatschappij Kok ten Have. Uitgeverij J.H. Kok heeft in haar lange bestaan een archief van ruim 100 meter opgebouwd, waaronder archiefmateriaal van overgenomen bedrijven. Een belangrijk onderdeel van de Collectie Kok vormt de verzameling originele illustraties van kinderboeken en de zogenaamde recensiemappen van uitgeverij Callenbach uit Nijkerk. Deze zijn door middel van databases toegankelijk gemaakt. Inmiddels is ook begonnen met het beschrijven van alle publicaties die door Kok in de loop der jaren zijn uitgegeven. Het gaat hier om enkele honderden meters boeken, brochures en tijdschriften, die na ontdubbeling geplaatst zullen worden in het (nieuwe) Gemeentearchief en een welkome aanvulling op de collectie vormen. Robert Spanings 20

21 in de etalage

22 Een tipje van de sluier Eindelijk gaat het dan gebeuren. Het Stedelijk Museum Kampen verhuist eind 2006, uiterlijk begin 2007 naar Oudestraat 133: het oude stadhuis van Kampen. Momenteel wordt hard gewerkt aan een nieuw museumconcept. Wat wil het museum op de nieuwe locatie laten zien en vooral ook: hoe wil het museum dat laten zien. Dat zijn twee belangrijke vragen die op korte termijn om een antwoord vragen. Vanuit het publiek zowel van Kampenaren als van mensen buiten Kampen wordt regelmatig de vraag gesteld: wanneer kunnen we de Oranjeportretten weer zien? Kunnen wij ze straks wel weer zien? En, niet onbelangrijk, waar zijn de Oranjeportretten nu? Om met het antwoord op de laatste vraag te beginnen: gedurende de leegstand en aansluitende verbouwing van het oude stadhuis zijn de Oranjeportretten veilig opgeslagen in een klimatologisch geconditioneerde ruimte. Tenminste, voor zover ze niet uitgeleend zijn aan andere musea, om daar goede sier te maken op exposities. Zo bevonden de portretten van koning Willem I en Willem II zich de afgelopen winter in Den Bosch om in het Noordbrabants Museum de expositie De Broedertwist over de afscheiding van België van Nederland extra allure te geven. Momenteel bevinden beide schilderijen zich in Leuven, waar de expositie uit Den Bosch een Belgisch vervolg krijgt. Vanaf mei 2006 wordt voor de rest van het jaar echter geen Oranjeportret meer uitgeleend. Ze zijn dringend aan een conserverende behandeling toe en dat is precies wat deze zomer gaat gebeuren. Alle 15 Oranjeportretten zijn voor het eerst sinds 30 jaar grondig onderzocht. Van elk schilderij is een conditierapport opgemaakt. Op basis daarvan worden de schilderijen weer presentabel gemaakt. Hiermee is eigenlijk de tweede vraag beantwoord: dat doen we natuurlijk vooral om ze weer te laten zien aan het publiek en niet om ze ver weg in een depot te stoppen. Het zij nog maar eens gezegd: Kampen heeft van oudsher een stevige band met het Oranjehuis. Formeel komt dit tot uiting in de aanwezigheid van een portret van elke Oranje die ooit geregeerd heeft. Alle schilderijen zijn gemaakt in opdracht van het stadsbestuur. Door hun compleetheid en het feit dat de vorsten ten voeten uit zijn afgebeeld vormen ze een unieke reeks. 22

23 Prins Maurits ( ) Michiel Janszoon Mierevelt, olieverf op doek, Prins Willem IV ( ) Johann Valentin Tischbein, olieverf op doek, Koning Willem III ( ) Jacobus Cornelis Gaal, olieverf op doek, Koningin Wilhelmina ( ) Bob Bruyn, olieverf op doek,

24 Hiermee onderscheidt Kampen zich van elke stad en elk museum in Nederland. De portretten symboliseren niet alleen de band tussen Kampen en Oranje, maar zijn ook op historisch en kunsthistorisch gebied van belang. Hoewel niet elk portret in de kwaliteit buitencategorie valt, zijn er schilderijen bij van internationale betekenis (atelier van Mierevelt, De Baen en Honthorst). Dat heeft ertoe geleid dat menig schilderij al minstens zoveel van de wereld gezien heeft als de geportretteerde zelf: de Oranjes zijn met grote regelmaat een geliefd bruikleenobject op nationale- en internationale tentoonstellingen (hoogtepunt is toch wel Maurits in Japan; een volledig Japanse catalogus herinnert nog aan deze Oranjereis). De band Kampen-Oranje beperkt zich echter niet tot het formele. Koninginnedag en dan vooral de daaraan voorafgaande lampionoptocht is hier het equivalent van het carnaval. De aanwezigheid van maar liefst drie Oranjeverenigingen in één gemeente zegt ook wel het een en ander. Deze elementen samen leiden tot het volgende uitgewerkte idee: alle Oranjes worden in één zaal geëxposeerd, indien mogelijk de oude Raadzaal. We willen echter geen statische portrettengalerij. Daarom is jaarlijks één van de Oranjes in de Oranjezaal onderwerp van een tentoonstelling. De aanleiding voor een Oranjetentoonstelling kan zowel lokaal, nationaal als internationaal zijn. Eén van de Oranjes wordt het middelpunt van een expositie onder het toeziend oog van de overige Oranjeportretten. U moet denken aan exposities als: vorstelijke bezoeken tijdens overstromingen (Beatrix, Wilhelmina), stadhouderlijke ontvangsten en banketten (Willem van Oranje, Maurits, stadhouder Willem V), de oprichting van een kadettencorps (stadhouder Willem V; zie in deze almanak ook Joop Kroon, Een stad met twee schutterijen), de Belgische veldtocht (koning Willem I), Prins Maurits en de kolonie Brazilië, stadhouder-koning Willem III en de relatie Nederland/Engeland. Uiteraard wordt in deze Oranjezaal niet voorbij gegaan aan het volksfeest Koninginnedag en haar rol in de Kamper samenleving. René van Mierlo 24

NATUUR IN DE IJSSELDELTA

NATUUR IN DE IJSSELDELTA NATUUR IN DE IJSSELDELTA De Zwartkopmeeuw als nieuwe broedvogel door Henk Dorgelo Inleiding Sinds een paar jaar komt de zwartkopmeeuw niet alleen in het Zeeuwse Deltagebied als broedvogel voor, maar ook

Nadere informatie

Bibliografie Hans Wiersma

Bibliografie Hans Wiersma Bibliografie Hans Wiersma Redactionele functies: - redacteur Nieuw Kamper Dagblad van 1950 tot 1981 - redacteur De Mars: maandblad van en voor Overijssel van 1956 tot 1981 waarvan hoofdredacteur van 1958

Nadere informatie

Natuur in de IJsseldelta

Natuur in de IJsseldelta Natuur in de IJsseldelta 33 Buidelmezen in de IJsseldelta door Henk Dorgelo Je zou denken dat het nu - vanwege die buidel - over een vogel uit Australië gaat. Maar nee, tijdens mijn verblijf in dat land

Nadere informatie

HISTORISCHE BIJDRAGEN

HISTORISCHE BIJDRAGEN HISTORISCHE BIJDRAGEN Digestum digitaal Kamper verleden op de electronische snelweg door Dick E.H. de Boer en Edda Frankot In een samenwerkingsproject van de Rijksuniversiteit Groningen, het Kamper Gemeentearchief

Nadere informatie

Koninklijk Zeeuwsch Genootschap Der Wetenschappen (1768- )

Koninklijk Zeeuwsch Genootschap Der Wetenschappen (1768- ) Koninklijk Zeeuwsch Genootschap Der Wetenschappen (1768- ) Oprichting In 1768 werd het Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen officieel opgericht. De aanleiding vormde een initiatief uit Vlissingen tot

Nadere informatie

Acquisitiebeleidsplan Noord-Hollands Archief 2015-2020

Acquisitiebeleidsplan Noord-Hollands Archief 2015-2020 Acquisitiebeleidsplan Noord-Hollands Archief 2015-2020 Maart 2015 Het Noord-Hollands Archief wil fungeren als het geheugen van de provincie Noord-Holland en de aangesloten gemeenten in Kennemerland en

Nadere informatie

Het Frans Walkate Archief, de nalatenschap van Henk van Ulsen en een verrassende ontdekking

Het Frans Walkate Archief, de nalatenschap van Henk van Ulsen en een verrassende ontdekking in de etalage Het Frans Walkate Archief, de nalatenschap van Henk van Ulsen en een verrassende ontdekking Op 28 augustus 2009 overleed geheel onverwacht op een logeeradres in Bussum de in 1927 in Kampen

Nadere informatie

WAT ANDEREN DOEM. NAERDINCKLANT 9 november 1983 Lezing door dr.ir. T. van Tol: Nederzettingsgeschiedenis van Laren.

WAT ANDEREN DOEM. NAERDINCKLANT 9 november 1983 Lezing door dr.ir. T. van Tol: Nederzettingsgeschiedenis van Laren. WAT ANDEREN DOEM NAERDINCKLANT 9 november 1983 Lezing door dr.ir. T. van Tol: Nederzettingsgeschiedenis van Laren. Plaats : De Vaart, Hilversum, aanvang 20.00 uur. 25 januari 1984 Lezing, samen met "Albertus

Nadere informatie

Graven van burgemeesters op het Kamper kerkhof in IJsselmuiden door Kees Schilder

Graven van burgemeesters op het Kamper kerkhof in IJsselmuiden door Kees Schilder Graven van burgemeesters op het Kamper kerkhof in IJsselmuiden door Kees Schilder Vóór 1829 werden welgestelde burgers en inwoners van Kampen begraven in de kerken die de stad rijk was. Minder gegoeden

Nadere informatie

Afkomstig uit de nalatenschap van

Afkomstig uit de nalatenschap van in de etalage Afkomstig uit de nalatenschap van Op woensdag 23 januari 2013 vond er een bijzondere onthulling plaats in het Stedelijk Museum Kampen. Een onthulling die werd verricht door Herman Krans,

Nadere informatie

Werkstuk Dordtologie november 2014

Werkstuk Dordtologie november 2014 Werkstuk Dordtologie november 2014 Hilde van Kruiningen VAN BIERBROUWEN. NAAR BLAUWBILGORGEL Omdat ik in dit gebied woon en me dagelijks over de Groenmarkt en het Buddingh plein begeef hebben de geschiedenis

Nadere informatie

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt De Gouden Eeuw duurde niet precies honderd jaar. Hij begon aan het eind van de 16de eeuw, beleefde zijn hoogtepunt rond 1675 en was in de 18de eeuw voorbij. De Gouden

Nadere informatie

Inventaris van het archief van De Heraut, de Herautvereniging, Dagblad De Standaard, NV Drukkerij De Standaard en Drukkerij Holland

Inventaris van het archief van De Heraut, de Herautvereniging, Dagblad De Standaard, NV Drukkerij De Standaard en Drukkerij Holland Inventaris van het archief van De Heraut, de Herautvereniging, Dagblad De Standaard, NV Drukkerij De Standaard en Drukkerij Holland 229 ((1870)-1872-1946 (1972)) Samengesteld door mw. drs. I. Kiel-Hartog

Nadere informatie

Dick Bruna en de post

Dick Bruna en de post Dick Bruna en de post Als eenvoud het kenmerk is van het ware, zoals het spreekwoord luidt, dan is het werk van de Nederlandse grafisch ontwerper Dick Bruna bijzonder "waar". Er zijn weinig andere kunstenaars

Nadere informatie

Digitale catalogus abonnees. Geschiedenis in de klas. Digitale catalogus. Niet-abonnees

Digitale catalogus abonnees. Geschiedenis in de klas. Digitale catalogus. Niet-abonnees Digitale catalogus abonnees Geschiedenis in de klas Digitale catalogus Niet-abonnees Publicaties Algemeen Facsimile-uitgaven van oude kranten 1848 en 1900 GidK heeft enkele kranten volledig en op ware

Nadere informatie

Beeldende kunst archieven RKD / Nederlands instituut voor Kunstgeschiedenis

Beeldende kunst archieven RKD / Nederlands instituut voor Kunstgeschiedenis Beeldende kunst archieven RKD / Nederlands instituut voor Kunstgeschiedenis Rijksmuseum Amsterdam Najaarsbijeenkomst SNAAI 25 november 2013 Ramses van Bragt, archivaris RKD Inhoud Korte introductie RKD

Nadere informatie

Koningsstraat 20. Brussel

Koningsstraat 20. Brussel Koningsstraat 20 Brussel De Koningsstraat nr. 20 is gelegen in de nabijheid van het Koninklijk Paleis en het Parlement in Brussel. Hier zijn de Directie en enkele afdelingen van de bank gevestigd en op

Nadere informatie

B E L E I D S P L A N S T I C H T I N G J A C O B S P I N 2 0 1 3 2 0 1 5. De schoenerbrik Jan Freseman in 1860

B E L E I D S P L A N S T I C H T I N G J A C O B S P I N 2 0 1 3 2 0 1 5. De schoenerbrik Jan Freseman in 1860 B E L E I D S P L A N S T I C H T I N G J A C O B S P I N 2 0 1 3 2 0 1 5 De schoenerbrik Jan Freseman in 1860 INHOUD Voorwoord.. 3 Inleiding.. 4 Doelstellingen.. 5 Missie... 6 Beleid en beheer... 7 Gegevens

Nadere informatie

#GOUDENEEUW Chatten met Hollanders uit de 17e eeuw

#GOUDENEEUW Chatten met Hollanders uit de 17e eeuw ONDERZOEKSBLAD KUNST ALGEMEEN De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden maakt in de 17e eeuw een gigantische bloeiperiode door. Holland heeft als rijkste gewest de meeste invloed in de Republiek. Meer

Nadere informatie

OVERZICHT CULTURELE INSTELLINGEN

OVERZICHT CULTURELE INSTELLINGEN OVERZICHT CULTURELE INSTELLINGEN Overzicht Culturele Instellingen Beknopt overzicht van adressen van instellingen die zich bezighouden met de geschiedenis van en de cultuur in de provincie Overijssel en

Nadere informatie

Archiefnummer 0354. Inventaris van het archief/de collectie van. A. Greebe (1915-1993) Kunstenaar en verzamelaar 1917-1979.

Archiefnummer 0354. Inventaris van het archief/de collectie van. A. Greebe (1915-1993) Kunstenaar en verzamelaar 1917-1979. Archiefnummer 0354 Inventaris van het archief/de collectie van A. Greebe (1915-1993) Kunstenaar en verzamelaar 1917-1979 Lidy Visser Den Haag 2002/2009 INHOUD 1. Inleiding 3 2. Inventaris 4 2.1. Correspondentie

Nadere informatie

Beleidsplan 2013-2016. Vereniging van Vrienden van het Allard Pierson Museum

Beleidsplan 2013-2016. Vereniging van Vrienden van het Allard Pierson Museum Beleidsplan 2013-2016 Vereniging van Vrienden van het Allard Pierson Museum Beleidsplan Vereniging van Vrienden van het Allard Pierson Museum Inleiding... 3 Activiteiten... 3 Organisatie en financiën...

Nadere informatie

Historische Vereniging Warder Bedrijfsplan 2011

Historische Vereniging Warder Bedrijfsplan 2011 Historische Warder Bedrijfsplan 2011 februari 2011 1 van 7 samenvatting Op 21 januari is de Historisch Warder opgericht. De vereniging heeft tot doel om: de geschiedenis van Warder vast te leggen en zo

Nadere informatie

VERENIGING VAN NEDERLANDSE BEELDENDE KUNSTENAARS DE BRUG. Inventaris van het archief van (1945-) 1951, 1960-1996 (-1998)

VERENIGING VAN NEDERLANDSE BEELDENDE KUNSTENAARS DE BRUG. Inventaris van het archief van (1945-) 1951, 1960-1996 (-1998) Inventaris van het archief van VERENIGING VAN NEDERLANDSE BEELDENDE KUNSTENAARS DE BRUG (1945-) 1951, 1960-1996 (-1998) Tiny de Boer / Ramses van Bragt Den Haag 2001 / 2007 INHOUD 1. Inleiding 3 2. Inventaris

Nadere informatie

Jaarverslag 2012. Universiteitsmuseum Groningen. Universiteitsmuseum Groningen. www.rug.nl/museum. Museum voor mens, natuur en wetenschap

Jaarverslag 2012. Universiteitsmuseum Groningen. Universiteitsmuseum Groningen. www.rug.nl/museum. Museum voor mens, natuur en wetenschap Jaarverslag 2012 Universiteitsmuseum Groningen Universiteitsmuseum Groningen Museum voor mens, natuur en wetenschap Oude Kijk in t Jatstraat 7a 9712 EA Groningen T 050 36 35 083 E universiteitsmuseum@rug.nl

Nadere informatie

Plaatsingslijst. Archiefnummer: 62 Archiefnaam: JAGE Sector: Cultuur en recreatie Soort archief: Persoonsarchief Datering: 1905-1949

Plaatsingslijst. Archiefnummer: 62 Archiefnaam: JAGE Sector: Cultuur en recreatie Soort archief: Persoonsarchief Datering: 1905-1949 Plaatsingslijst Archief T.A. de Jager Archiefnummer: 62 Archiefnaam: JAGE Sector: Cultuur en recreatie Soort archief: Persoonsarchief Datering: 1905-1949 Katholiek Documentatie Centrum 2013 1 Binnengekomen

Nadere informatie

De gebouwen van de SNS Bank Kampen door de jaren heen

De gebouwen van de SNS Bank Kampen door de jaren heen De gebouwen van de SNS Bank Kampen door de jaren heen In 1784 werd de Maatschappij tot Nut van t Algemeen opgericht, om aan den gemeenen man die kundigheden bij te brengen, die hem in zijnen kring gelukkig

Nadere informatie

Archiefinstellingen aan het woord: Van Nelle s vormgevingsarchief

Archiefinstellingen aan het woord: Van Nelle s vormgevingsarchief Archiefinstellingen aan het woord: Van Nelle s vormgevingsarchief Jantje Steenhuis, voorzitter BRAIN (Branchevereniging Archiefinstellingen Nederland) en directeur Gemeentearchief Rotterdam Die plaat voor

Nadere informatie

40 jaar Ring Shopping Kortrijk Noord

40 jaar Ring Shopping Kortrijk Noord 40 jaar Ring Shopping Kortrijk Noord Het geheugen van de regio In oktober 1973 zwaaiden de deuren van het Ring Shopping Kortrijk Noord open. Een bijzonder tijdstip eigenlijk want heel de regio was toen

Nadere informatie

Voorbereidende les bij:

Voorbereidende les bij: Voorbereidende les bij: 1 U heeft een bezoek aan de tentoonstelling 24 uur met Willem in het Nationaal Archief gepland. Wij verheugen ons op uw komst, u bent van harte welkom! Om uw bezoek aan het Nationaal

Nadere informatie

Stichting Henk Fortuin. Jaarverslag 2012

Stichting Henk Fortuin. Jaarverslag 2012 Stichting Henk Fortuin Jaarverslag 2012 Inhoudsopgave Voorwoord...2 1. Bestuur...2 2. Doelstelling van de stichting...2 3. Vrijwilligers...3 4. Activiteiten van de stichting...3 4.1 Archiveren, Inventariseren

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Geschiedenis...3 2. Interieur...4 3. Copy...5

Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Geschiedenis...3 2. Interieur...4 3. Copy...5 De Kerk Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Geschiedenis...3 2. Interieur...4 3. Copy...5 2 1. Geschiedenis De grote bevolkingsgroei in de tweede helft van de 14de eeuw maakte het noodzakelijk nieuwe kerken

Nadere informatie

Beginnen. met. Genealogie

Beginnen. met. Genealogie Beginnen met Genealogie Wim van t Einde Beginnen met genealogie Veel mensen zijn geïnteresseerd in hun voorouders. Het is voor veel van hen echter lastig om te beginnen. Doordat ze niet weten waar ze

Nadere informatie

VIJFTIG JAAR SCHEIKUNDIGE NIJVERHEID IN NEDERLAND

VIJFTIG JAAR SCHEIKUNDIGE NIJVERHEID IN NEDERLAND Voorwoord en Inleiding Dr. Ir. H. Koopmans VIJFTIG JAAR SCHEIKUNDIGE NIJVERHEID IN NEDERLAND Uitgegeven ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van het Hoogewerff-Fonds UITGEVERIJ WALTMAN DELFT - 1967

Nadere informatie

KINDEREN EN HET MILLENNIUM

KINDEREN EN HET MILLENNIUM KINDEREN EN HET MILLENNIUM Naast de bijdragen van een aantal auteurs die herinneringen ophalen aan het verleden van Kampen en haar inwoners, wilde de redactie aan jongeren de mogelijkheid bieden hun visie

Nadere informatie

WimWaanders: het overbrengen van cultuur is van mijn drijfveren Geven nieuwe concepten een boost? Crowdfunding ambassadeurs voor je bedrijf

WimWaanders: het overbrengen van cultuur is van mijn drijfveren Geven nieuwe concepten een boost? Crowdfunding ambassadeurs voor je bedrijf WIM Wim Waanders: het overbrengen van cultuur is ÉÉN van mijn drijfveren Geven nieuwe concepten de BINNENSTAD een boost? een initiatief van FLYNTH: Crowdfunding CREËERT ambassadeurs voor je bedrijf Nummer

Nadere informatie

Jaarverslag 2012. Universiteitsmuseum Groningen. Universiteitsmuseum Groningen. www.rug.nl/museum. Museum voor mens, natuur en wetenschap

Jaarverslag 2012. Universiteitsmuseum Groningen. Universiteitsmuseum Groningen. www.rug.nl/museum. Museum voor mens, natuur en wetenschap Jaarverslag 2012 Universiteitsmuseum Groningen Universiteitsmuseum Groningen Museum voor mens, natuur en wetenschap Oude Kijk in t Jatstraat 7a 9712 EA Groningen T 050 36 35 083 E universiteitsmuseum@rug.nl

Nadere informatie

Plaatsingslijst van het archief G.J. Sizoo

Plaatsingslijst van het archief G.J. Sizoo 525 Plaatsingslijst van het archief G.J. Sizoo (1920-1994) Samengesteld door drs. A.C. Flipse en mw. drs.i. Kiel Hartog Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme (1800-heden) Vrije

Nadere informatie

Nummer Toegang: NDBK. Nederlands Documentatiecentrum voor de Bouwkunst / Archief

Nummer Toegang: NDBK. Nederlands Documentatiecentrum voor de Bouwkunst / Archief Nummer Toegang: NDBK Het Nieuwe Instituut (c) 2000 NDBK 3 I N H O U D S O P G A V E BESCHRIJVING VAN HET ARCHIEF...5 Aanwijzingen voor de gebruiker...6 Citeerinstructie...6 Openbaarheidsbeperkingen...6

Nadere informatie

Koloniebroedende pioniers. Dwergmeeuw Larus minutus

Koloniebroedende pioniers. Dwergmeeuw Larus minutus Groen: Werkzaamheden mogelijk. Oranje: Werkzaamheden mogelijk: ja, mits na overleg met ecoloog en eventuele mitigerende maatregelen. Rood: Werkzaamheden mogelijk: nee, tenzij toestemming van de ecoloog

Nadere informatie

Uw brief van. 8 maart 2007

Uw brief van. 8 maart 2007 logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Den Haag Ons kenmerk 1 mei 2007 DCE/07/12175 Uw brief van 8 maart 2007 Uw kenmerk 206070906 Onderwerp Kamervragen

Nadere informatie

Den Haag Scheveningen Delft

Den Haag Scheveningen Delft Den Haag Scheveningen Delft Zaterdag en zondag 21 en 22 juni 2008 met bezoek aan Mauritshuis Museum Beelden aan zee Vermeercentrum V.V.A. afdeling Brussel G. Gilsonstraat 55, 1090 Brussel tel. 02-479.32.32

Nadere informatie

De top 100 van de familienamen in Nederland Leendert Brouwer

De top 100 van de familienamen in Nederland Leendert Brouwer Detop100vandefamilienameninNederland LeendertBrouwer Voor een totaalbeeld van de familienamen in Nederland beschikken we over twee ijkjaren: 1947(volkstelling) en 2007(Gemeentelijke Basisadministratie).

Nadere informatie

Inventaris van het archief van de Nederlandsche Bank N.V., president Willem Ferdinand Mogge Muilman, 1835-1844

Inventaris van het archief van de Nederlandsche Bank N.V., president Willem Ferdinand Mogge Muilman, 1835-1844 Nummer Toegang: 2.25.69.05 Inventaris van het archief van de Nederlandsche Bank N.V., president Willem Ferdinand Mogge Muilman, 1835-1844 De Nederlandsche Bank N.V. De Nederlandsche Bank: Olaf Borgers

Nadere informatie

Plaatsingslijst van het archief van het gezin van L.P. Krijger en J. Krijger- Hasper en familie

Plaatsingslijst van het archief van het gezin van L.P. Krijger en J. Krijger- Hasper en familie Plaatsingslijst van het archief van het gezin van L.P. Krijger en J. Krijger- Hasper en familie (1909-1949 (2011)) 1069 Samengesteld door drs. K.D. Houniet Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands

Nadere informatie

De echte verzamelaar van oude ansichten combineert speurzin, vasthoudendheid

De echte verzamelaar van oude ansichten combineert speurzin, vasthoudendheid Verzamelaars van oude ansichten (2) Jan Verboom De echte verzamelaar van oude ansichten combineert speurzin, vasthoudendheid en oog voor detail met een onverzadigbare liefde voor zijn of haar onderwerp.

Nadere informatie

Rembrandt en de Bijbel

Rembrandt en de Bijbel Rembrandt en de Bijbel POSE CHRISTENDOM HAV0/VWO 4 - CSG CALVIJN GODSDIENST De profetie van Simeon aan Maria olieverf op paneel (55 44 cm) 1628 Kunsthalle, Hamburg - Duitsland 1 Wat gaan jullie doen? Als

Nadere informatie

Archief N.V. Koninklijke Van Kempen & Begeer en rechtsvoorgangers. RKD, Den Haag, archiefnummer 0707 Drs. Irene Meyjes, projectmedewerker Archivalia

Archief N.V. Koninklijke Van Kempen & Begeer en rechtsvoorgangers. RKD, Den Haag, archiefnummer 0707 Drs. Irene Meyjes, projectmedewerker Archivalia Archief N.V. Koninklijke Van Kempen & Begeer en rechtsvoorgangers RKD, Den Haag, archiefnummer 0707 Drs. Irene Meyjes, projectmedewerker Archivalia Studiemiddag Vormgevingsarchieven: werk in uitvoering

Nadere informatie

Onderstaand overzicht behoort tot het project Waddenarchieven, dat wordt gefaciliteerd door de Waddenacademie (www.waddenacademie.knaw.nl).

Onderstaand overzicht behoort tot het project Waddenarchieven, dat wordt gefaciliteerd door de Waddenacademie (www.waddenacademie.knaw.nl). ARMENZORG Versie 27-6-2011 Onderstaand overzicht behoort tot het project Waddenarchieven, dat wordt gefaciliteerd door de Waddenacademie (www.waddenacademie.knaw.nl). Het overzicht is als volgt opgebouwd:

Nadere informatie

Collectievormingsprofiel Engelse taal en cultuur

Collectievormingsprofiel Engelse taal en cultuur Collectievormingsprofiel Engelse taal en cultuur Actuele relatie met O&O (specifieke opleidingen etc.) De collectie Engelse taal en cultuur richt zich met name op de studenten, docenten en onderzoekers

Nadere informatie

Plaatsingslijst van het archief van de Spaarbank voor Protestants Nederland / Vakbondsspaarbank SPN (1960-1994)

Plaatsingslijst van het archief van de Spaarbank voor Protestants Nederland / Vakbondsspaarbank SPN (1960-1994) 337 Plaatsingslijst van het archief van de Spaarbank voor Protestants Nederland / Vakbondsspaarbank SPN (1960-1994) Samengesteld door Paul E. Werkman Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands

Nadere informatie

Frits Spanjaard (1889-1978)

Frits Spanjaard (1889-1978) Archiefnummer 0104 Inventaris van het archief van Frits Spanjaard (1889-1978) 1917-1962, met hiaten Lidy Visser Den Haag 2007-2008 INHOUD 1. Inleiding 3 2. Inventaris 4 2.1. Opdrachten 4 2.2. Voordrachten

Nadere informatie

Ontdekking. Dorestad teruggevonden

Ontdekking. Dorestad teruggevonden Dorestad teruggevonden Ontdekking Het vroegmiddeleeuwse Dorestad verdween na de negende eeuw van de kaart. Pas rond 1840 werd de stad teruggevonden, bij toeval. Kort daarna deed het RMO opgravingen en

Nadere informatie

Stichting Henk Fortuin Jaarverslag 2013

Stichting Henk Fortuin Jaarverslag 2013 Stichting Henk Fortuin Jaarverslag 2013 Inhoudsopgave 1. Bestuur 3 2. Doelstelling van de stichting 3 3. Vrijwilligers 4 4. Activiteiten van de stichting 4 4.1 Archiveren, Inventariseren en beschrijven

Nadere informatie

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren Geschiedenis kwartet jagers en boeren jagers en boeren jagers en boeren Reusachtige stenen die door mensen op elkaar gelegd zijn. Zo maakten ze een begraafplaats. * Hunebedden * Drenthe * Trechterbekers

Nadere informatie

Couperus bij de buren. Een onderzoek naar de uitgaven van het werk van Louis Couperus bij Duitse uitgevers tussen 1892 en 1973 R.K.

Couperus bij de buren. Een onderzoek naar de uitgaven van het werk van Louis Couperus bij Duitse uitgevers tussen 1892 en 1973 R.K. Couperus bij de buren. Een onderzoek naar de uitgaven van het werk van Louis Couperus bij Duitse uitgevers tussen 1892 en 1973 R.K. Veen Samenvatting van Couperus bij de buren door Ruud Veen In dit onderzoek

Nadere informatie

SNS rechtsvoorgangers

SNS rechtsvoorgangers Overzicht van de bestemming van de archieven van de rechtsvoorgangers van de Samenwerkende Nederlandse Spaarbanken (SNS) In deze versie zijn de verschillen tussen Scope, inleiding(en) en stamboom gecontroleerd

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk 4 e jaargang 2014 editie gierzwaluw 1 Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk Gierzwaluwwerkgroep Oisterwijk een samenwerkingsverband tussen vogelwerkgroep IVN Oisterwijk en vogelwerkgroep Midden-Brabant.

Nadere informatie

Foundation for Dutch Heritage Overseas BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020. Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2. Hoofdstuk 2 Huidige situatie p.

Foundation for Dutch Heritage Overseas BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020. Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2. Hoofdstuk 2 Huidige situatie p. BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020 Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2 Hoofdstuk 2 Huidige situatie p. 2 Hoofdstuk 3 Visie en Missie p. 3 Hoofdstuk 4 Ambities p. 4 Hoofdstuk 5 Stappenplan p. 5 1 Hoofdstuk

Nadere informatie

PERSBERICHT 16 januari 2015

PERSBERICHT 16 januari 2015 Van: Carina Blokzijl Museum Gouda [Carina.Blokzijl@museumgouda.nl] Verzonden: vrijdag 16 januari 2015 12:36 Onderwerp: van Michel tot Israels Bijlagen: GeorgesMichel_Gezicht_op_de_heuvel_van_Montmartre.jpg;

Nadere informatie

Stofomschrijving Deze opdracht hoort bij 2.1-3.1 en 3.2 van De Republiek in tijd van Vorsten (Geschiedenis Werkplaats).

Stofomschrijving Deze opdracht hoort bij 2.1-3.1 en 3.2 van De Republiek in tijd van Vorsten (Geschiedenis Werkplaats). Het verhaal van 1588 Bodystorming Inleiding Het jaar 1588 is een belangrijk jaar in de geschiedenis van de Republiek. De gebeurtenissen die eraan vooraf gaan worden als feiten voorgelezen en tussen de

Nadere informatie

Stichting Geschiedenis Fysiotherapie

Stichting Geschiedenis Fysiotherapie Beleidsplan Stichting Geschiedenis Fysiotherapie 2014-2019 Opgesteld door het Bestuur van de SGF. Geaccordeerd per:2 juni 2014 Beleidsdocument 2014-2019 Stichting Geschiedenis Fysiotherapie Page 1 Inleiding

Nadere informatie

Jaarverslag 2015. Brink 70, 7411 BW Deventer. info@stichtingtoudekinderboek.nl www.stichtingtoudekinderboek.nl

Jaarverslag 2015. Brink 70, 7411 BW Deventer. info@stichtingtoudekinderboek.nl www.stichtingtoudekinderboek.nl Jaarverslag 2015 Brink 70, 7411 BW Deventer info@stichtingtoudekinderboek.nl www.stichtingtoudekinderboek.nl Jaarverslag Stichting t Oude Kinderboek 2015 1. Inleiding 2. Bestuurswisselingen 3. De collectie

Nadere informatie

Tijd van regenten en vorsten 1600 1700. 6.2 Wie heeft de macht? Deel 2. Wie hadden in de Republiek, in Frankrijk en in Engeland de politieke macht?

Tijd van regenten en vorsten 1600 1700. 6.2 Wie heeft de macht? Deel 2. Wie hadden in de Republiek, in Frankrijk en in Engeland de politieke macht? Onderzoeksvraag: Wie hadden in de Republiek, in Frankrijk en in Engeland de politieke macht? Kenmerkende aspect: Het streven van vorsten naar absolute macht. De bijzondere plaats in staatskundig opzicht

Nadere informatie

Familiekunde. Vlaanderen

Familiekunde. Vlaanderen Familiekunde Vlaanderen Documentatie- en studiecentrum voor familiegeschiedenis Van Heybeeckstraat 3, 2170 Merksem, België +32 (0)3 646 99 88 administratie@familiekunde-vlaanderen.be www.centrumfamiliegeschiedenis.be

Nadere informatie

Evert Jan Brill (1812-1871) zandgraf 188, vak F Internationaal vermaarde wetenschappelijke uitgever

Evert Jan Brill (1812-1871) zandgraf 188, vak F Internationaal vermaarde wetenschappelijke uitgever Evert Jan Brill (1812-1871) zandgraf 188, vak F Internationaal vermaarde wetenschappelijke uitgever Personalia Geboren: 4 november 1812 te Leiden Zoon van: Johannes Brill en Henriette van Lith. Gehuwd

Nadere informatie

De SNS Bank in 2015. De rol van het Manifest in het licht van de traditie. door Geraart Westerink

De SNS Bank in 2015. De rol van het Manifest in het licht van de traditie. door Geraart Westerink De SNS Bank in 2015 Herijking van waarden gebaseerd op een eerbiedwaardig verleden De rol van het Manifest in het licht van de traditie door Geraart Westerink De afgelopen jaren behoorden tot de woeligste

Nadere informatie

Ei Lid van de Nederlandse Spaarbankbond

Ei Lid van de Nederlandse Spaarbankbond SNS.bank Ei Lid van de Nederlandse Spaarbankbond Op 27 december 1820 opgericht als plaatselijke spaarbank door het Departement Kampen der Maatschappij tot Nut van 't Aigemeen. Op 16 november 1973 werd

Nadere informatie

Herman Noordegraaf. P. Eldering. (1868-1954) Een radicaal sociale predikant in de Remonstrantse Broederschap NARRATIO

Herman Noordegraaf. P. Eldering. (1868-1954) Een radicaal sociale predikant in de Remonstrantse Broederschap NARRATIO Herman Noordegraaf P. Eldering (1868-1954) Een radicaal sociale predikant in de Remonstrantse Broederschap NARRATIO Deze uitgave werd mede mogelijk gemaakt door de Stichting Dr. Abraham Kuyperfonds ISBN-10

Nadere informatie

George Hendrik Breitner (1857-1923)

George Hendrik Breitner (1857-1923) George Hendrik Breitner (1857-1923) George Hendrik Breitner (1857-1923) George Hendrik Breitner werd op 12 september 1857 in Rotterdam geboren. Al van kleins af aan wilde hij het liefst historieschilder

Nadere informatie

Hoe wordt een boek gemaakt?

Hoe wordt een boek gemaakt? Hoe wordt een boek gemaakt? Mijn naam is Nanda Roep, ik ben kinderboekenschrijfster. Hier laat ik je zien hoe een kinderboek wordt gemaakt, het gaat over De Serieknokker, dat is een boek van mij. Zo is

Nadere informatie

Werken aan scheikunde

Werken aan scheikunde Werken aan scheikunde 24 memoires van hen die de Nederlandse Chemie deze eeuw groot hebben gemaakt Uitgegeven door Delftse Universitaire Pers in 1993. (Copyright 1993 by Delft University Pers). Met toestemming

Nadere informatie

1992 --- 2012 26 oktober 1992 was een belangrijke datum voor de gemeente Hoogezand Sappemeer :

1992 --- 2012 26 oktober 1992 was een belangrijke datum voor de gemeente Hoogezand Sappemeer : 1992 --- 2012 26 oktober 1992 was een belangrijke datum voor de gemeente Hoogezand Sappemeer : de Historische Vereniging Hoogezand Sappemeer e.o. werd per die datum opgericht! 1992 --- 2012 We lezen in

Nadere informatie

Canonvensters Michiel de Ruyter

Canonvensters Michiel de Ruyter ARGUS CLOU GESCHIEDENIS LESSUGGESTIE GROEP 8 Canonvensters Michiel de Ruyter Michiel Adriaanszoon de Ruyter werd op 23 maart 1607 geboren in Vlissingen. Zijn ouders waren niet rijk. Michiel was een stout

Nadere informatie

Enkele opmerkingen naar aanleiding van een bijschrift over kasteel Crayenstein.

Enkele opmerkingen naar aanleiding van een bijschrift over kasteel Crayenstein. Enkele opmerkingen naar aanleiding van een bijschrift over kasteel Crayenstein. Uit: C. Baardman, Leo J. Leeuwis, M.A. Timmermans, Langs Merwede en Giessen (Den Haag 1961) Op de zuidelijke oever van de

Nadere informatie

Archiefnummer 0662. Inventaris van het archief van. Anna Bergman. (leefjaren onbekend) 1932-1939, 1942, 1944-1949, 1954-1956.

Archiefnummer 0662. Inventaris van het archief van. Anna Bergman. (leefjaren onbekend) 1932-1939, 1942, 1944-1949, 1954-1956. Archiefnummer 0662 Inventaris van het archief van Anna Bergman (leefjaren onbekend) 1932-1939, 1942, 1944-1949, 1954-1956 Wietse Coppes Den Haag 2008 INHOUD 1. Inleiding 2 2. Inventaris 2.1. Correspondentie

Nadere informatie

UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK NIJMEGEN HUMANIORA BIBLIOTHEEK COLLECTIE H.IN.N. Nieuwe Geschiedenis - vóór 1870

UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK NIJMEGEN HUMANIORA BIBLIOTHEEK COLLECTIE H.IN.N. Nieuwe Geschiedenis - vóór 1870 UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK NIJMEGEN HUMANIORA BIBLIOTHEEK COLLECTIE H.IN.N Nieuwe Geschiedenis - vóór 1870 December 2009 Enige notities bij het "Overzicht van de Rubrieksindeling van de Bibliotheek van de

Nadere informatie

Nederlands Muziek Instituut en Haags Gemeentearchief 2013-2016

Nederlands Muziek Instituut en Haags Gemeentearchief 2013-2016 Samen werken aan een gezamenlijke toekomst Nederlands Muziek Instituut en Haags Gemeentearchief 2013-2016 [Verkorte versie] 1. Inleiding Bij de advisering door de commissie Hirsch Ballin is ten aanzien

Nadere informatie

Inventaris van het archief van de presidenten van de Nederlandsche Bank, Jacob Fock, (1828-1835) en Abraham Fock, (1844-1858)

Inventaris van het archief van de presidenten van de Nederlandsche Bank, Jacob Fock, (1828-1835) en Abraham Fock, (1844-1858) Nummer archiefinventaris: 2.25.69.04 Inventaris van het archief van de presidenten van de Nederlandsche Bank, Jacob Fock, (1828-1835) en Abraham Fock, (1844-1858) De Nederlandsche Bank N.V. Auteur: De

Nadere informatie

Inventaris van het archief van het Tijdschrift voor Rechtsgeschiedenis: Redactiesecretariaat, 1947-1998

Inventaris van het archief van het Tijdschrift voor Rechtsgeschiedenis: Redactiesecretariaat, 1947-1998 Nummer archiefinventaris: 2.19.042.47 Inventaris van het archief van het Tijdschrift voor Rechtsgeschiedenis: Redactiesecretariaat, 1947-1998 Auteur: J.A.A. Bervoets Nationaal Archief, Den Haag 2001 Copyright:

Nadere informatie

Plaatsingslijst van het archief van H. Hoekstra

Plaatsingslijst van het archief van H. Hoekstra Plaatsingslijst van het archief van H. Hoekstra (1878-1915 (1917)) 460 Samengesteld door J.F. Seijlhouwer en F. de Vries Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme (1800-heden) Vrije

Nadere informatie

aan de slag met archief en documentatie lessenreeks over archief- en documentatiebeheer voor de lokale erfgoedhouder

aan de slag met archief en documentatie lessenreeks over archief- en documentatiebeheer voor de lokale erfgoedhouder aan de slag met archief en documentatie lessenreeks over archief- en documentatiebeheer voor de lokale erfgoedhouder Steeds meer mensen in Vlaanderen zijn geboeid door geschiedenis en erfgoed. Er wordt

Nadere informatie

Bescherming bouwhistorie monumenten 2e groep

Bescherming bouwhistorie monumenten 2e groep Embargo tot 7 juni 2015 Onderwerp Bescherming bouwhistorie monumenten 2e groep Programma Cultuur & Cultuurhistorie & Citymarketing Portefeuillehouder B. van Hees Samenvatting Op 27 januari 2010 heeft de

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 64 punten

Nadere informatie

De evolutie van de Generaal J.B. van Heutszkazerne vanaf de vroege 19de eeuw. Plattegrond: Gemeentearchief Kampen; Fotobewerking: Ernst Hupkes.

De evolutie van de Generaal J.B. van Heutszkazerne vanaf de vroege 19de eeuw. Plattegrond: Gemeentearchief Kampen; Fotobewerking: Ernst Hupkes. De evolutie van de Generaal J.B. van Heutszkazerne vanaf de vroege 19de eeuw. Plattegrond: Gemeentearchief Kampen; Fotobewerking: Ernst Hupkes. 276 De Generaal J.B. van Heutszkazerne in beeld door Ernst

Nadere informatie

Wilt u meer weten over het christendom in Nederland, protestante en katholieke stromingen, en de mensen die daarin een rol hebben gespeeld?

Wilt u meer weten over het christendom in Nederland, protestante en katholieke stromingen, en de mensen die daarin een rol hebben gespeeld? Mailing Christelijke Encyclopedie [Envelop] Wilt u meer weten over het christendom in Nederland, protestante en katholieke stromingen, en de mensen die daarin een rol hebben gespeeld? [Brief] NAW Kampen,

Nadere informatie

Direktie en medewerkers SNS bank Kantoor Burgwal.

Direktie en medewerkers SNS bank Kantoor Burgwal. Direktie en medewerkers SNS bank Kantoor Burgwal. 12 SNS.bank Lid van de Nederlandse Spaarbankbond 5i Op 27 december 1820 opgericht als plaatselijke spaarbank door het Departement Kampen der Maatschappij

Nadere informatie

Databank Digitale Dagbladen

Databank Digitale Dagbladen Databank Digitale Dagbladen Astrid Verheusen Projectmanager Afdeling Research & Development Koninklijke Bibliotheek Belemmert het auteursrecht de ontsluiting van de 20 ste eeuw? Vereniging voor Auteursrecht

Nadere informatie

Beantwoording vragen inzake overdracht van archiefmateriaal. Aan de Raad der gemeente Haarlem

Beantwoording vragen inzake overdracht van archiefmateriaal. Aan de Raad der gemeente Haarlem Raadsstuk B&W datum Sector/Afd Reg.nr(s) Onderwerp 39/2008 5 februari 2008 SBA 2008/123996 Beantwoording vragen inzake overdracht van archiefmateriaal Aan de Raad der gemeente Haarlem Ingevolge het bepaalde

Nadere informatie

Strandvogels in de kijker Jan Seys communicatieverantwoordelijke Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ)

Strandvogels in de kijker Jan Seys communicatieverantwoordelijke Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) Strandvogels in de kijker Jan Seys communicatieverantwoordelijke Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) Doelstelling = Herkennen & begrijpen vogels (& vogelsporen) op het strand Indeling/opbouw STRANDVOGELS

Nadere informatie

Jaarverslag 1949. Stichting Het Nederlands Belastingmuseum"

Jaarverslag 1949. Stichting Het Nederlands Belastingmuseum Jaarverslag 1949 /'2 - a -icy y// 3' Stichting Het Nederlands Belastingmuseum" E 17 Directeur: Prof. Dr J. van der Poel, Conservator voor het fiscaal zegel: C. Eeltjes, Geestbrugweg 114, Rijswijk. Archivaris:

Nadere informatie

In goede handen. De Wording Unieke collectie historische piano s en klavecimbels

In goede handen. De Wording Unieke collectie historische piano s en klavecimbels De Wording Unieke collectie historische piano s en klavecimbels In goede handen Een consolepiano en een vleugel uit 1835 van Pape, wiens instrumenten het mechaniek boven de snaren hadden en de met metaal

Nadere informatie

Toeristen in Nederland

Toeristen in Nederland Toeristen in Nederland Het is bijna zomer. Veel Nederlanders gaan lekker op vakantie naar het buitenland. Maar er komen ook heel veel buitenlandse toeristen naar Nederland. Hoeveel zijn dat er eigenlijk?

Nadere informatie

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus 138 Tijdwijzer Het begin Op deze tijdbalk past niet de hele geschiedenis van de mens. Er lopen namelijk al zo n 100.000 jaar mensen rond op aarde. Eigenlijk zou er dus nog 95.000 jaar bij moeten op de

Nadere informatie

Het Snijdersplein. Voorwoord

Het Snijdersplein. Voorwoord Het Snijdersplein Voorwoord Ruim 4 jaar ben ik nu bezig om alle gegevens van de kadastrale percelen van de vestingstad s-hertogenbosch, in 1832 aangeduid als de secties G en H, vanaf het begin van het

Nadere informatie

Mededelingen. Eij t ook eurd? Laatste nieuws! De beginnerscursus genealogie een succes is geweest. INLEIDING

Mededelingen. Eij t ook eurd? Laatste nieuws! De beginnerscursus genealogie een succes is geweest. INLEIDING november 2014 Mededelingen Eij t ook eurd? Laatste nieuws! De beginnerscursus genealogie een succes is geweest. En Er ca. 10 cursisten zijn geweest. En Een derde avond hiervoor is gepland. En ook Sinds

Nadere informatie

Een dag aan de Protestantse Theologische Universiteit, Kampen

Een dag aan de Protestantse Theologische Universiteit, Kampen Een dag aan de Protestantse Theologische Universiteit, Kampen door Jaap van Gelderen (tekst) en Freddy Schinkel (beeld) De Protestantse Theologische Universiteit (PThU) is gesticht op 1 januari 2007, als

Nadere informatie

Auke en Wiesje Bult-Vreugde

Auke en Wiesje Bult-Vreugde Archiefnummer 0732 Inventaris van het archief van Auke en Wiesje Bult-Vreugde 1953-1984, met hiaten Karlijn de Jong Den Haag 2010 INHOUD 1 Inleiding 1.1 Schenking en verantwoording van de inventarisatie

Nadere informatie

De vloer van het atelier is in 2013 grondig geschuurd en gelakt.

De vloer van het atelier is in 2013 grondig geschuurd en gelakt. Jaarverslag 2013 Atelier Marline Fritzius In 2013 is er ook op donderdag een groep gestart waardoor we op alle dagen open zijn. Er schilderen of boetseren nu wekelijks ongeveer 36 mensen met afasie in

Nadere informatie

Lei en griffel: Kinderen schreven met een griffel op een lei. Soms leerden ze lezen met een ABC-boekje.

Lei en griffel: Kinderen schreven met een griffel op een lei. Soms leerden ze lezen met een ABC-boekje. Onderwijs Schooltje Lhee in het Openluchtmuseum Het schoolgebouwtje dat in het Openluchtmuseum staat, is een dorpsschooltje uit Lhee (Drenthe). De inwoners van Lhee hadden die speciaal gebouwd in de 18e

Nadere informatie