Stop de modewaanzin!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Stop de modewaanzin!"

Transcriptie

1 Ilja Galema Dirk Jacob Nieuwboer Spraakmakende Zaken Dirk Jacob Nieuwboer Spraakmakende Zaken Ilja Galema Dirk Jacob Nieuwboer Spr akmakende Zaken Ilja Galema Ilja Galema Spr akmakende Zaken Dirk Jacob Nieuwboer Ilja Galema Donderdag Juli 2007 Lezersonderzoek En wij houden ook van u! Dagblad De Pers is de beste gratis krant van Nederland, zo blijkt uit onderzoek. Onze lezers houden kennelijk van ons. We zijn trots. Heeft u een mening over de krant? Mail ons op Dirk Jacob Nieuwboer Spraakmakende Zaken Frictie Wilders blijft thuis Tickets en hotel geboekt, visa op zak en bodyguards geregeld. De voltallige Kamercommissie leek klaar voor het Midden-Oosten. Tot Geert Wilders plotseling afzegde. Durft hij niet, zoals VVD er Van Baalen beweert? Dat is grote onzin! 03 Gewelddadigste stad Veldslag in Rio Met harde hand pakt de nieuwe gouverneur van Rio de handel in drugs en wapens aan. Rio is in staat van oorlog, zegt hij. De vrees is dat tijdens de PAN veel overvallen worden gepleegd. De drugssoldaten moeten toch aan hun geld komen. 10. VVD-sores Rita mag alles van Rutte Een eigen partij oprichten? Misschien, zegt Rita Verdonk. Wat vindt haar huidige partij? De VVD is Rita-moe. Maar ingrijpen, homaar. Dirk Jacob Nieuwboer Genoeg is genoeg, brieste Mark Rutte vorige maand. Rita Verdonk mocht alleen nog over haar eigen portefeuille praten. Anders moest ze maar ophoepelen. Maar ja, zij kon het niet laten. Misschien richt ze wel een eigen partij op. Dat kon worden afgeleid uit een gesprek dat En weer droomt Rita Verdonk hardop en grijpt niemand in Verdonk voerde met het IKON-programma Spraakmakende Zaken, dat dinsdag werd uitgezonden. Ophoepelen dus. Toch? Of niet? Rutte geeft daar geen reactie op, zegt zijn woordvoerder. Geen reactie? Maar de VVD-leider zei vorige maand toch zelf dat de grens is bereikt? Citaat uit Rutte s ophoepelinterview: Kamerleden dienen in de media over hun eigen onderwerpen te praten. Dat is een keiharde spelregel waar ik aan zal vasthouden. Rita is woordvoerder Onderwijs en Jeugdzorg, en dus praat ze in de media alleen hierover. Precies een maand later praat ze over van alles en nog wat. Soms over onderwijs en jeugdzorg, maar zeker ook over haar eigen ambities. Of ik stop, ik stap eruit. Of ik ga door op deze manier. Of ik begin een eigen partij. Of ik word lijsttrekker en ik doe nog een keer mee met die lijsttrekkersverkiezing. Gelukkig heeft Rutte vorige maand een keiharde spelregel geformuleerd. En beloofde hij toen dat hij daaraan zal vasthouden. Ik ben voor niemand bang, zei hij. Dus, wat voor maatregelen neemt Rutte? Geen reactie, herhaalt zijn woordvoerder. Het is heel simpel. Twee woorden. Geen reactie. Lees verder op pagina 3 REUTERS HOLLANDSE HOOGTE Hoe mager mag een model zijn? Het model rechts is volgens de normen van de Madrileense Fashionweek te mager. Model links mag wel mee lopen. Kind op catwalk taboe Britten discussiëren over magere modellen Stop de modewaanzin! Mode-industrie belooft geen modellen onder de zestien jaar meer te gebruiken Kindmodellen mogen in Londen niet meer de catwalk op. Bovendien moeten modellen voortaan jaarlijks worden gekeurd. Dat stelt een Britse onderzoekscommissie. Ilja Galama Zou een leeftijdslimiet voor modellen het einde kunnen betekenen van kindmodelletjes zoals Kate Moss, Lily Cole en Naomi Campbell, die allemaal begonnen met modellenwerk op hun 14e, toen ze eigenlijk gewoon nog kind hoorden te zijn? Zal het de beeldvorming van jonge meisjes beinvloeden? Dat zijn de voornaamste vragen die de Britse media op het moment bezighouden. Naar aanleiding van de adviezen uit het tussenrapport van het Model Health Inquiry, een onderzoek naar de gezondheid van modellen, dat gisteren verscheen in Groot-Brittannië, laait de discussie over te magere modellen weer op. In het tussenrapport roept barones Kingsmill, hoofd van het onderzoekspanel, de mode-industrie op modellen onder de zestien niet meer in te huren voor foto-opdrachten of voor de catwalk. In 2006 overleden er twee jonge modellen aan de gevolgen van de eetstoornis anorexia nervosa. In september vorig jaar besloot de Madrileense Fashionweek daarom een minimum te stellen aan het gewicht van de deelnemende modellen. In navolging op dat besluit startte Groot-Brittannië een wetenschappelijk onderzoek naar de gezondheid van modellen. Tijdens dit onderzoek kwam het onderzoekspanel tot de conclusie dat veel modellen bang zijn niet geselecteerd te worden voor werk omdat zij niet dun genoeg zijn. We hebben alarmerend medisch bewijs gevonden over de invloed en impact van eetstoornissen in risicobranches zoals de mode-industrie, vertelt Kingsmill. Modellen onder de zestien jaar zijn extra kwetsbaar en zeer gevoelig voor eetstoornissen. Het panel richt zich ook tot de Britisch Fashion Council, eigenaar en organisator van de London Fashion Week, en vraagt hem een leeftijdsgrens van zestien jaar te stellen aan modellen die showen tijdens zijn modeweek in september. Ook pleiten zij voor verplichte medische controle en screening op eetstoornissen bij modellenbureaus. De Britse mode-industrie heeft inmiddels aan The Observer laten weten de aanbevelingen van het onderzoek over te nemen. In Nederland is actie niet nodig volgens James Veenhoff, programmadirecteur van de Amsterdam Fashion Week: Onze poldermodelletjes zijn niet tè dun. De graatmagere modellentrend is hier minder zichtbaar dan in Italië en Spanje. Het modebeeld is hier niet zo skinny. 1

2 2 De Twee DE GROTE INSPIRATIETOUR Amsterdam Frankfurt Duitsland Praag Tsjechië Wenen Oostenrijk Bratislava Slowakije Boedapest Hongarije Boekarest Roemenië Sofia Bulgarije Istanbul Turkije Nikosia Cyprus Damascus Syrië Beiroet Libanon Caïro Egypte Haifa Israël Aswan Egypte Khartoum Soedan Kampala Oeganda Nairobi Kenia Dar es Salaam Tanzania Lusaka en Livingstone Zambia Gweru Zimbabwe Mbabane Swaziland Maputo Mozambique Kaapstad Zuid-Afrika FRITS VAN SOMEREN JONGE HONDEN IN WENEN Matthias Horx Met doemscenario s kun je veel angst en rock & roll losmaken We hebben het nog nooit zo goed gehad als nu Twee teams van De Pers reizen de wereld rond op zoek naar optimistische en inspirerende verhalen Angst voor de toekomst? Nergens voor nodig, zegt toekomstonderzoeker Matthias Horx. De meeste mensen zijn niet goed geïnfomeerd over hoe de aarde er echt voor staat. DE ONTMOETING Chanel voor de ogen.... Marten Blankesteijn WENEN Over vijftig jaar ziet de aarde er nog beter uit dan vandaag. In 2057 leven we langer en hebben we minder honger, ziektes en oorlogen. Dat zijn allemaal trends die al minstens vijftig jaar aan de gang zijn. En die zullen doorgaan. Aan het woord is Matthias Horx, directeur van het Zukunftsinstitut en een van s werelds invloedrijkste trendwatchers en toekomstonderzoekers. Voor gerenommeerde bedrijven als Unilever en Philip Morris onderzocht Horx jarenlang wat de nieuwe trends zouden zijn, terwijl hij ondertussen een aantal bestsellers over de toekomst schreef. Eerst Trendbuch 1 en Trendbuch 2, later onder andere Wie wir leben werden en, recent uitgekomen, Anleitung zum Zukunfts-Optimismus. Die laatste titel zegt het al: Horx hoort niet bij de doemdenkers die de aarde een kort leven voorspellen als er niet snel wat verandert. De geschiedenis van de mensheid is een en al klimaatverandering. Soms snel en hevig, soms zacht en rustig. Ik doe veel onderzoek naar systeemtheorieen en ik geloof dat je het klimaat niet kunt voorspellen. Waarom denk je dat Groenland zo heet? De Vikingen verbouwden er duizend jaar geleden gewassen op plekken die nu ijs zijn. Engeland had 550 jaar grote wijnvelden. De gletsjers in de Alpen zijn de laatste 0 jaar vijf keer opgekomen en weer verdwenen. Maar met doemscenario s kun je veel angst en rock & roll losmaken, een hoop aandacht krijgen, omdat je geweldige plaatjes kunt voorschotelen: overstromingen, droogte, het einde van de wereld Dat fascineert mensen en geeft ze een mooie Moslima op reis: een nikab met accessoires Een zwarte zonnebril kleedt mooi af Geert Jan Hahn WENEN Strengreligieuze islamitische vrouwen vallen hun geloof niet af. Zelfs als de zon schijnt, zijn ze gekleed als women in black. Maar ze gaan wel met hun tijd mee. Moslima s die een nikab dragen, hebben nog een blote ruimte rond de ogen. Als het warm is, waarom zou je dan niet je hele lichaam met zwart bedekken? De nikab met accessoires: de laatste mode voor toeristische moslima s. apocalyptische hype. Maar uiteindelijk wordt het altijd anders. Klimaatverandering maakt maar een klein deel uit van Horx onderzoeksgebied. Samen met vooraanstaande wetenschappers, antropologen en historici analyseert de in Wenen wonende Duitser ontwikkelingen die al gaande zijn, om vervolgens zo nauwkeurig mogelijk te voorspellen hoe die trends zich zullen voortzetten. Het Zukunftsinstitut voorziet één mondiale cultuur door de globalisering, binnen twintig jaar werken we op grote schaal met genetisch gemanipuleerde moleculen en zo rond 2060 bereikt de aarde zijn maximale aantal inwoners: negen miljard. Die kun je prima voeden met de landbouw van vandaag. Ze kunnen zelfs allemaal mobiel en communicatief worden zonder de planeet te ruïneren. Het enige wat nodig is, is iets betere technologie en wat geavanceerdere systemen. Maar die zijn tegen die tijd al lang voor handen. Toch maakt ook Horx zich stiekem Zo moet deze vrouw (foto links) in Wenen ook gedacht hebben. Een zwarte zonnebril kleedt mooi af. Zij is geen unieke verschijning. Enkele dagen eerder ontmoetten we al een moderne moslima (foto rechts) op het Praagse marktplein. Druk bezig met met man, kinderen en buggy s had ze nog een hand vrij voor het vastleggen van de gebouwen. Waar westerse mannen en vrouwen in luchtige kledij rondbanjeren, blijven de moslima s op reis religieus en modieus gekleed. Respect. 1 Van Bratislava naar Wenen Welkom terug in de westerse wereld, waar hamsterweken schaars zijn Geert Jan Hahn WENEN Geld speelt een belangrijke rol tijdens deze Inspiratietour. Een budget van euro voor twee maanden (over)leven, reizen en werken vergt studentikoos de hand op de knip houden. De overgang van het goedkope Slowakije naar het dure Oostenrijk valt zwaar. In Bratislava, maar ook in Feitenkennis Wenen dankt zijn bestaan aan de Romeinen, die er in 15 voor Christus de post Vindobona oprichtten. Praag, konden we net buiten de toeristische winkelstraten voor een paar euro een goede maaltijd nuttigen. En als ik Maaike lief aankeek, kon er zelfs nog een toetje van af. Wat dat betreft is Wenen een onaangename verrassing. Een (kunst) historische en cultuurrijke stad, maar wel met een prijskaartje. We verblijven er slechts een halve dag, maar zien dertig euro opgaan aan kluisjes, eten, internet en transport. Welkom terug in de westerse wereld, waar hamsterweken schaars zijn. Maar tot nu toe gaan we respectvol om met ons budget. Een kijkje in de kasboeken leert dat we met drie man niet meer dan vijftig euro per dag spenderen. Vooral het reizen in nachttreinen bespaart ons veel geld. Daarnaast kopen we netjes onze broodjes met gezond beleg in de supermarkt. Alleen in Bratislava gaven we noodgedwongen iets meer uit. Ons Muziekstad Wenen is, als je de schnitzel even vergeet, vooral bekend van de componisten die er woonden, zoals Brahms, Haydn, Mozart en Beethoven. Matthias Horx gelooft niet dat het klimaat valt te voorspellen. wel eens zorgen. Natuurlijk! Ook ik ben bang voor de toekomst, voor mijn eigen, welteverstaan. Hoe functioneert mijn geheugen over twintig jaar? Kan ik nog steeds lezen, World of Warcraft spelen, reizen en de liefde bedrijven? Dat zijn gewone menselijke gevoelens. Maar over de toekomst van de mensheid hoeven we ons geen zorgen te maken. Want het gaat geweldig, kan Horx niet vaak genoeg benadrukken. Ons beoogde hostel verhuurde de kamers alleen voor bovengemiddelde prijzen. Maar omdat de trein de volgende dag om zeven uur vertrok en het station vlakbij deze locatie was, haalden we de VISA maar tevoorschijn. Weer 54 euro van de rekening af. De volgende halte is Boedapest. Waar de broodjes voor belachelijk lage prijzen over de toonbank vliegen en zwartrijden in de trams de gewoonste zaak van de wereld is. 1 geheugen maakt ons altijd wijs dat het leven vroeger beter was. Dat is niet zo. Het probleem is dat we tegenwoordig elk smerig plekje op aarde live en close-up zien op televisie. Maar er zijn nog nooit zo veel goed opgeleide en weldoorvoede mensen geweest die in vrede en veiligheid leefden als nu. We hebben het nog nooit beter gehad dan nu. Dat geldt zelfs voor de meeste regio s in Afrika. 1 MORGEN HET KWARTET VANUIT WARSCHAU St. Petersburg Rusla Tallinn Estland Riga Letland Vilnius Litouwen Warschau Polen Boedapest Hongarije Belgrado Servië Sarajevo Bosnië Albanië Skopje Macedonië Thessaloniki Griekenland FRITS VAN SOMEREN Van Wenen op naar Boedapest.. Ophef in Oostenrijk De Oostenrijker Gerhard Höberth is priester. En vader, van maar liefst vier kinderen. De paus heeft hem Zölibats-Dispens gegeven, waardoor hij zijn ambt toch uit kan oefenen.

3 Nieuws 3 VVD ers zwijgen Als Rutte niks zegt, doe ik het ook niet vervolg van pagina 1 Een maand geleden zei Rutte nog dat iedereen die zich niet kan wegcijferen voor de liberale visie, maar beter uit de partij kan ophoepelen. Nu schermt de nummer twee met de oprichting van een eigen partij en doet hij helemaal niks. Is dat niet wat merkwaardig? We zijn druk bezig met andere dingen. We gaan niet op ieder interview van een fractielid een reactie geven. Het zou ook heel gek zijn als we dat wel zouden doen. Rutte accepteert dus dat de nummer 2 openlijk zegt dat ze misschien wel een eigen partij opricht? Dat is uw conclusie. Praat Rutte hier intern wel met Verdonk over? Dat weet ik niet. Fractieleden hebben dagelijks contact, maar dat gaan we niet allemaal naar buiten brengen. Daardoor lijkt het voor buitenstaanders wel of de leider van de VVD niks doet. Dat zou kunnen, maar daar kunnen we niet de hele tijd mee bezig zijn. Het is vakantietijd. Rutte hoopt waarschijnlijk dat het allemaal zal overwaaien. Dat is uw conclusie. Of zou hij misschien de komende dagen toch nog reageren? Nee hoor, dat verwacht ik niet. Rita Verdonk mag dus gewoon weer alles van Rutte. Een paar weken geleden zei de commissie-dekker nog dat er voor haar sluimerende ambities geen plaats was in de partij. Maar als ze zegt dat ze misschien een eigen partij opricht, reageert niemand. Rutte niet. En de VVD-prominenten houden zich deze keer ook koest. Oud-fractievoorzitter Ed Nijpels wil niks zeggen. Hans Dijkstal, eveneens oud-partijleider, blijkt ook Ritamoe. En de vorig jaar afgetreden Jozias van Aartsen wil al evenmin iets kwijt. Hans Wiegel dan. Als Rutte niks zegt, dan doe ik dat ook niet, reageert ook hij. Maar wat had hij zelf gedaan als in zijn tijd de nummer twee op de lijst had gezegd dat hij misschien een eigen partij zou beginnen? Dat weet ik niet. Dat gebeurde in die tijd niet. Toch gek dat het nu wel gebeurt. Dat weet ik niet, dat zou u echt aan de huidige fractievoorzitter moeten vragen. 1 CBS-cijfers Windparken mateloos populair Bedrijven investeren meer in milieu Nederlandse concerns investeren steeds meer in milieuvoorzieningen. In een jaar is dat bedrag verdubbeld tot 655 miljoen euro. Veel geld gaat naar alternatieve energie. Redactie economie Verantwoord ondernemen wordt steeds gewoner. Nederlandse bedrijven hebben vorig jaar 655 miljoen euro geïnvesteerd in milieuvoorzieningen. Dat is twee keer zo veel als in 2005, constateert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De energiesector was met 395 miljoen euro de grootste investeerder in het milieu. Andere belangrijke milieugeldschieters waren, met 75 miljoen euro, de chemische industrie en in mindere mate bedrijven die zich bezighouden met de winning van delfstoffen (55 miljoen euro). Een groot deel van het geïnvesteerde geld vloeide naar de winning van alternatieve energie. Vooral windparken waren het afgelopen jaar mateloos populair. Bijna een derde van de milieu-investeringen, zo n 200 miljoen euro, werd besteed aan de installatie van windmolens. Door de hoge uitgaven aan alternatieve energie is het aandeel van de milieu-investeringen binnen de totale Nederlandse investeringen van het bedrijfsleven sterk toegenomen. Maar liefst 6,5 procent wordt tegenwoordig groen geïnvesteerd. Sinds 1997 waren de investeringen in het milieu door bedrijven in de industrie, delfstoffenwinning en de energiesector niet zo hoog. Overigens zijn de netto milieulasten voor de bedrijven de afgelopen jaren juist gedaald. In 2002 waren die met 2,1 miljard euro op zijn hoogst, maar daarna zijn ze elk jaar afgenomen tot 1,8 miljard in Enerzijds komt dit doordat een deel van de milieu-investeringen uit het verleden is afgeschreven, waardoor de kapitaallasten van bedrijven afnemen. Verder ontvangen bedrijven milieusubsidies van de overheid voor hun investeringen in het milieu. Deze subsidies zijn vanaf 2004 fors Debat in PvdA Bos: generaliseer over culturen Redactie binnenland De PvdA moet voortaan durven generaliseren over etnische en culturele groepen, anders worden integratieproblemen nooit opgelost. Dat zei PvdA-leider Wouter Bos gisteravond tijdens een debat in Amsterdam. Elke keer als er wordt gewezen op etnische achtergronden van problemen, komen er helaas, heláás, binnen onze partij relativerende reacties. Ik had gehoopt dat we verder waren met de PvdA. Dat we niet meer zouden schrikken als religieuze en culturele elementen worden benoemd. Bos reageerde op een pamflet van Joost Zwagerman. 1 Midden-Oosten Alleen Partij voor de Vrijheid niet mee op reis Frictie over thuisblijven Geert Wilders Tickets en hotels geboekt, visa op zak en bodyguards geregeld. De voltallige Kamercommissie leek klaar voor het Midden-Oosten. Tot Geert Wilders plotsklaps afzegde. Marcia Nieuwenhuis Vraag is natuurlijk waarom de voorman van de Partij voor de Vrijheid ineens afhaakte voor de reis naar Israël, de Palesteinse gebieden, Jordanië en Syrië. Volgens VVD-Kamerlid Van Baalen durfde hij niet. Die opmerking schiet bij Geert Wilders compleet in het verkeerde keelgat. Dat is onzin! Ik was echt van plan om mee te gaan. Ik had zelfs al een visum, verzekert Wilders. Pas op de slotdag van het parlementaire jaar, tijdens de allerlaatste delegatievergadering veranderde hij van gedachten. Na een briefing van de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging deden drie fracties een beroep op mij. Ze zeiden: We vinden het hartstikke leuk dat je meegaat, maar kun je wel op je woorden letten. Je hebt ook verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de rest van de delegatie. Wij hebben ook een gezin thuis. Toen heb ik gezegd: op die basis heeft het voor mij geen zin om mee te gaan. D66-leider Alexander Pechtold: Ik heb hem alleen gevraagd of hij er rekening mee kon houden dat wij als delegatie een eenheid zijn. Dat wilde hij niet garanderen. Ik heb er vervolgens wel op aangedrongen dat hij Alleen Geert Wilders van de Partij voor de Vrijheid is niet mee op reis naar het Midden-Oosten. HH meeging. We hebben hem inhoudelijk niets in de weg gelegd! Nul. Wilders was voor de commissie van harte welkom, beaamt Van Baalen. Hij moest van de liberaal wel op zijn woorden passen. Natuurlijk ga je in een moslimland niet roepen dat je de Koran in drieën wilt scheuren. PvdA-Kamerlid Martijn van Dam: In eerste instantie heeft Wilders meegedeeld dat hij niet mee ging om persoonlijke redenen. Nu heeft hij kennelijk een ander verhaal bedacht. Ik vind het niet netjes om op het laatste moment af te zeggen. Er is zeker voor euro aan kosten gemaakt doordat meneer op het laatste moment niet meeging. Vliegtickets, hotelovernachtingen en extra bodyguards waren al voor hem geregeld. Geert is altijd ontzettend pro-israël. Dan is het wel zo netjes om te komen kijken naar wat Israël de Palestijnen aandoet. 1. Pathuis.. KORT 111 Militair Tom Krist (24) in zeer kritieke toestand De toestand van de 24-jarige Nederlandse militair Tom Krist, die dinsdag ernstig gewond raakte bij een zware zelfmoordaanslag in het Afghaanse plaatsje Deh Rawod, is nog steeds zeer kritiek. De luitenant is buiten bewustzijn, zo meldde het ministerie van Defensie gisteravond. De situatie van de overige zeven gewonde Nederlanders, onder wie één vrouw, is stabiel. De vier zwaarst gewonde militairen die deel uitmaken van de ISAF-missie worden op korte termijn naar Nederland vervoerd. BUDGET S E L E C T I E BETER ZIEN, HET SCHERPST GEPRIJSD. Veilig en comfortabel contactlenzen dragen voor 0,38 per dag. *. Aanklacht tegen God (1) Een Roemeen heeft God aangeklaagd wegens oplichting en misbruik van vertrouwen. Hij zit een straf van twintig jaar uit wegens doodslag. Aanklacht tegen God (2) De man vindt dat hij bij zijn doop een contract heeft afgesloten met God. Die zou hem behouden voor het kwade. Het OM wees de klacht af. * Vraag naar de voorwaarden.

4 4 Nieuws Binnenland Doorbraak Digitaal speuren naar muzikaal talent Stoffige demotape versus YouTube Webcam aan, opname starten, zingen en dat op internet zetten. De wereld speelt jury en platenmaatschappijen kijken mee. Als een filmpje vaak bekeken wordt, kan dat commercieel aantrekkelijk zijn. Myrthe Hilkens De muzikant met ambitie moest vroeger vaak lijdzaam toezien hoe zijn demo, gedroomde opstap naar de doorbraak, op het overvolle bureau van de talentscout belandde. Bloed, zweet en tranen gebundeld op een schijfje of, langer geleden, een cassettetape. Er zijn nog steeds artiesten die zichzelf zo bij ons promoten, zegt Peter van der Heyden. Hij is A&R manager (A&R betekent Artist en Repertoire) bij platenmaatschappij Universal in Nederland. Hij begeleidt artiesten en speurt naar nieuw talent. Gemiddeld krijg ik zo n vier cd s per dag op mijn bureau. Die beluister ik maar in de vijf jaar dat ik dit werk doe, heeft zo n demo nooit tot een contract geleid. Wie bij Universal wél een platendeal Direct voordeel bij T-Mobile. Vraag naar de voorwaarden of kijk op TOMMY WIERINGA. Artiesten die via het internet zijn doorgebroken: Arctic Monkeys (links) en Esmée Denters (rechts). HH kreeg, zelfs bij de Amerikaanse moedermaatschappij, is Esmée Denters. De jury van Popstars-The Rivals stuurde haar al na de eerste auditieronde weg, maar haar huis-tuin-en-keukenopnames groeiden op de site YouTube toch uit tot een enorm succes. Boot Zondagmorgen kwart over zeven keken Gelmer van N. en ik in Muiden naar de eerste beweging van de grote zeesluis van die dag, hoe de zware sluisdeuren langzaam vaneen gingen als kasteeldeuren in een sprookje. Er voer een bootje met Duitsers Muiden uit, er voer een zeilschip Muiden in, de Vecht op, maar die was te klein om onze boot een sleepje te geven naar Weesp. We dronken meer koffie bij Ome Ko en wachtten op een schip dat groot genoeg was om ons landinwaarts te Prinses Ariane gedoopt Prinses Ariane, de jongste dochter van prins Willem-Alexander en prinses Máxima, wordt op 20 oktober gedoopt in de Haagse Kloosterkerk. Dat maakt de Rijksvoorlichtingsdienst gisteren bekend. Esmée sloeg het netwerken bij labels over, miljoenen mensen hoorden haar karaokeliedjes en uiteindelijk stond ze met niemand minder dan Justin Timberlake in de studio. Van der Heyden: Op YouTube en MySpace kun je zien welke filmpjes trekken. De dag ervoor had ik de praam met de Lister-dieselmotor geleend van een verre buurman, geen probleem zei hij en legde uit hoe je de motor aanslingerde. Ik voer naar de aanlegsteiger bij mijn huis, waar zes rugbyvrienden wachtten, alsmede een rookpan, een barbecue en een gasbrander, een bos hengels en tassen eten en drinken. Alles paste, de boot was lang en sterk. We voeren richting Muiden, wie stuurde zat achter de solide dreunende motor en wist niet waar ze het voor in Hoera voor Wilbert Gieske, ofwel Robbert Alberts uit GTST. Hij wordt vandaag 60 jaar. het meest bekeken zijn. Ik gebruik dat soort sites ook om naar talent te zoeken en toen Universal Amerika belde of we Esmée al hadden gespot, kon ik dus ja antwoorden. Wie veel interesse wekt op het internet, zou in potentie ook voor de labels interessant kunnen zijn? Dat zou kunnen betekenen dat je commercieel aantrekkelijk bent, ja. Er zijn al meer acts die via internet ontdekt zijn, Arctic Monkeys bijvoorbeeld. Tim van Rongen, talentscout voor Sony BMG en voorheen voor Endemol International en MOJO, ontdekte onlangs op YouTube een jonge zanger en componist van wie hij erg gecharmeerd is. Ik vind het interessant om met hem een professionele demo op te nemen, die op YouTube te zetten en te kijken wat er gebeurt. Internet als testcase dus. Alle maatschappijen houden het net nu in de gaten voor nieuw talent. Ik vind het boeiend om een potentieel artiest Novum De politie heeft vier mannen opgepakt die gistermiddag betrokken zouden zijn geweest bij een poging tot gijzeling in Tilburg. Hierbij heeft een nog onbekende vrouw, die bij het vermeende slachtoffer hoorde, meerdere keren geschoten. Een van de verdachten raakte hierbij lichtgewond aan zijn arm. De vrouw en het slachtoffer die nog geen grote bekendheid geniet op internet te ontdekken en dan via datzelfde medium te onderzoeken of er een eventuele markt voor zo iemand bestaat. Internet slaat grenzen weg, wat betekent dat Nederlands product ook in het buitenland voet aan de grond kan krijgen. Toch stellen beide mannen dat internetsucces geen garantie biedt voor verkoopcijfers. De doelgroep die op dit soort sites komt en filmpjes bekijkt is jong, aldus Van Rongen. Die downloadt muziek makkelijker dan dat ze het koopt. Iemand op digitale weg supporten is eenvoudig, met een paar muisklikken. Maar die groep naar een concertzaal of platenzaak trekken is een heel ander verhaal. Internet heeft het werk van de A&R -manager beïnvloed, zoals het medium ook de hele muziekwereld verandert. Van Rongen gokt dat de muziekindustrie op internet nog heel wat slagen moet maken. Het probleem is dat wij, de mensen die bij de bedrijven werken, vergeleken met de internettende jeugd, oud zijn. De ontwikkelingen voltrekken zich in krankzinnig tempo. Pas als we het internetgedrag van de jongen van 8, het meisje van 6 of 4 jaar snappen, zullen we de toekomst snappen. Er is nog genoeg werk aan de winkel Tilburg In de cel voor poging tot gijzeling de boot over hadden. Er was een wak in de al wekenlang voortdrijvende zee van wolken boven ons hoofd, er viel zonlicht door, precies in dat wak voeren wij de Vecht over en alles ging goed. We legden aan bij een VERBO- DEN AF TE MEREN bord, iemand hing er zijn jasje overheen. Op een talud van gras en uitwerpselen staken we fossiele brandstoffen aan en roosterden het vlees. Achter ons zonk een kazemat langzaam in de zachte veenbodem weg. De hemel waaide leeg, er lagen vijf hengels in het water maar we vingen niks dan klein spul. Mijn individuele identiteit werd langzaam vloeiend, ging over in iets gemeenschappelijks, iets waarin de dingen Begrip surfgedrag kinderen is nodig als je de toekomst wilt snappen van de gijzeling vluchtten weg. Rond uur kreeg de politie een melding dat er diverse keren was geschoten op een bestelauto. De politie vond ter plaatse echter niets. Later gisteren meldden vier mannen zichzelf. De gewond geraakte man, een man uit Wernhout, wilde aangifte doen. Hij zou beschoten zijn. Later gisteren arresteerde de politie de vier mannen op verdenking van een poging tot vrijheidsberoving. 1 licht en makkelijk werden. Later gingen we van boord in Muiden, en verlieten het café pas weer tegen middernacht. Vanaf de kade lieten we ons in de boot zakken, ik startte de motor. Maar de slinger was met geen mogelijkheid in beweging te krijgen ik doorliep het startprotocol meerdere malen maar moest me uiteindelijk gewonnen geven. Die schitterende Lister doodse stilte. Mijn schuld. Al wist ik niet hoe. Maar dat heeft schuld niet nodig. Zo kwam het dat Gelmer van N en ik de volgende ochtend in ruim zonlicht bij de sluis stonden, wachtend op een goede ziel. 1. Nederlander wereldkampioen gamen Freek Xenogear Molema is in Parijs wereldkampioen gamen geworden. Op het WK Gaming won hij goud met het racespel Track- Mania Nations. Gameprof Manuel Schenkhuizen pakte brons.

5 Binnenland Nieuws 5 Spoorwegen 1,4 miljard euro naar vijf grote stations Tegoeden Hamasstichting en Filippijnse communist krijgen gelijk Op de terreurlijst, maar waarom? De EU heeft van een Nederlandse stichting en een inwoner van Utrecht onterecht de tegoeden bevroren, maar weigert hen van de terreurlijst af te halen. Kustaw Bessems Merel van Leeuwen Het Europese Hof van Justitie in Luxemburg oordeelt dat de Raad van Ministers financiële tegoeden van Al Aqsa en de in Nederland wonende Filippijn Jose Sison zonder onderbouwing heeft bevroren. Al Aqsa en Martelarenfonds Stichting Al Aqsa, gevestigd in Heerlen maar kantoorhoudend te Rotterdam, wierf tot 2003 fondsen. De organisatie had vestigingen in onder meer de VS en Duitsland. Het geld was naar eigen zeggen voor humanitaire doelen, waaronder een martelarenfonds voor gezinnen van zelfmoordterroristen. Volgens inlichtingendienst AIVD ging er geld naar terroristische activiteiten van Hamas. Bestuurslid was Martine van den O., later veroordeeld als lid van de Hofstadgroep. Woordvoerster was Abida Kabbaj,. KORT 111 RECTIFICATIE Gisteren meldde deze krant abusievelijk dat het debat De schaamte voor links s avonds zou plaatsvinden in de Rode Hoed in Amsterdam. Het debat vond echter plaats in de Singelkerk in dezelfde stad. Wij hebben getracht de schade te beperken door de juiste informatie op onze website te plaatsen en een briefje met routebeschrijving naar de Singelkerk te laten ophangen bij de Rode Hoed. Toch bieden we onze welgemeende excuses aan voor het geval u ongemak heeft gehad van onze vergissing.. Aforisme Een man van karakter weigert van zijn fouten te leren. Cees Buddingh Sison zijn volgens Nederland betrokken bij terrorisme. De grond voor die beschuldiging is niet gegeven en zij hebben ook onvoldoende gelegenheid gekregen om zich te verweren. Voor de betrokken partijen verandert er voorlopig niets. De EU zag de bui al hangen na een eerdere juridische nederlaag en heeft vorige maand al een besluit genomen om Sison opnieuw op de terreurlijst te zetten. Dit keer heeft die een brief gekregen met een motivatie en mocht hij iets terugzeggen. Volgens zijn advocaat volstrekt onvoldoende. Al Aqsa wacht hetzelfde lot. vrouw van Hofstadterrorist Samir A. Hoewel plaatsing op de lijst een Europees besluit is, levert Nederland kandidaten en belastend materiaal. Zowel Al Aqsa als Sison beginnen een nieuwe rechtszaak om van de lijst af te komen. Inhoudelijk heeft het Europese hof zich nog niet met de zaak bemoeid. Koppe en Fermon verwachten dat dat nog wel drie jaar kan duren. Het Rijk en de Nederlandse Spoorwegen spenderen respectievelijk 1,2 miljard en 137,5 miljoen euro aan de ontwikkeling van de treinstations van Utrecht, Rotterdam, Den Haag, Arnhem en Breda. Minister Cramer van Ruimtelijke Ordening (zie foto) bekijkt samen met collega-mister Eurlings van Verkeer de ontwerpen. Het duurt nog wel even. Het opgeknapte station van Arnhem gaat in 2010 als eerste open, Utrecht sluit in 2013 de rij. 1 HOLLANDSE HOOGTE Pijnlijk, vindt Victor Koppe, advocaat van Al Aqsa. De tegoeden van Al Aqsa, volgens Koppe een paar ton, staan vast op een rekening. Onder de naam Jerusalem werken de bestuurders verder. Sison had alleen een uitkering. Volgens zijn advocaat Jan Fermon leeft hij nu van de uitkering van zijn vrouw en giften van vrienden. 1 Jose Sison Jose Maria Sison is een Filippijnse revolutionair die sinds 1987 in ballingschap is in Nederland. De voormalige hoogleraar literatuur zat gevangen onder de Filippijnse dictator Marcos. Diens democratischer opvolger Aquino liet Sison vrij. Maar de communistische Sison bleef tegen de machthebbers ageren. Sison wordt ervan beschuldigd dat hij een bomaanslag en een politieke moord heeft georkestreerd. Sison kreeg nooit asiel in Nederland. Door plaatsing op de EU-terreurlijst dreigt uitzetting. Onderzoek Gratis kranten De Pers beste dagblad Redactie binnenland Dagblad De Pers is de beste gratis krant van Nederland. Dat blijkt uit een onderzoek van Newcom Research. Als categorie scoren de gratis kranten wel nog steeds lager dan de betaalde kranten. Onderzoeksbureau Newcom, gelieerd aan de Universiteit Twente, voert jaarlijks de Dagbladmonitor uit, waarin het gebruik van en de waardering voor dagbladen wordt gemeten. De Pers krijgt van de Nederlanders het rapportcijfer 7,0, Metro een 6,9, Spits een 6,8 en Dag een 5,9. Betaalde kranten krijgen gemiddeld een 7,9. Volgens Newcom worden de verschillen tussen de gratis kranten duidelijk zichtbaar als imagokenmerken worden gemeten. De Pers haalt zeer hoge scores op de kenmerken betrouwbaarheid, kwaliteit en vernieuwing. En waar meer dan 40 procent van de ondervraagden de gratis kranten oppervlakkig vindt, is dat voor De Pers volgens 21 procent het geval. Ben Rogmans, hoofdredacteur van De Pers: Dit zijn fantastische cijfers voor een krant die pas zo kort bestaat. We wisten dat we op de goede weg waren, en als dat door externe onderzoekers wordt bevestigd, is dat heerlijk. Van de gratis kranten is de naamsbekendheid van Spits en Metro, die acht jaar bestaan, veel hoger dan die van De Pers en Dag, die zes en drie maanden bestaan. Nederlanders zijn in het algemeen blij met gratis kranten. Bijna 60 procent wil dat ze op meer plekken verkrijgbaar zijn. Daar staat tegenover dat een ruime meerderheid van de ondervraagden zegt dat de komst van de gratis kranten niets verandert aan de waardering voor de betaalde kranten. Een gratis krant is niet zonder meer een vervanger voor de betaalde krant. Het onderzoek is uitgevoerd onder 1600 Nederlanders en representatief voor de gehele bevolking. 1 Onderwijs Duisenberg School of Finance Topschool in de maak Peter Wierenga Er komt een financiële topuniversiteit in de buurt van Schiphol. Duisenberg School of Finance is de naam, naar de in 2005 overleden topman van de Europese Bank. Minister van Financiën Wouter Bos (PvdA) steunt dit plan van de stichting Holland Financial Centre. Het is eigenlijk meer een interuniversitaire faculteit van hoog niveau, legt een woordvoerder uit. Je kunt er een masters halen en promotie-onderzoek doen. De opleiding wil studenten en docenten uit binnen- en buitenland aantrekken en moet in september 2008 van start gaan, in samenwerking met onder andere de Universiteit van Amsterdam en de Erasmus Universiteit uit Rotterdam. De ongeveer dertig bedrijven die zich aan Holland Financial Centre hebben verbonden, waaronder ABN Amro en ING, financieren de universiteit de komende vijf jaar. De hoogte van het collegegeld is nog niet bekend. Het wordt buitencategorie, dus er gaat een prijskaartje aan hangen, aldus de woordvoerder. Arthur Docters van Leeuwen is de voorzitter van Holland Financial Centre. Hij wil de positie van Nederland op de internationale financiële markt versterken. De Nederlandse kennis op het gebied van pensioenen en emissierechten zou een speerpunt moeten zijn. 1 Wouter Bos steunt initiatief. HH

6 The best brains. Plus een gezond stel hersens om er iets mee te doen. Getting you there. U hebt brains. Wij beschikken zelf ook over een niet onaardige hoeveelheid. En als het nodig is, dan schakelen we nog wat extra brains in. De private bank Fortis MeesPierson voelt zich niet te goed om dit te erkennen. We zien het juist als een teken van kracht. Het is een open wereld. Overal liggen kansen. Je hebt the best brains in the business nodig om ze te verzilveren. De brains van briljante fi scalisten bijvoorbeeld. Of de brains van Standard & Poor s. Met de zeer actuele wereldwijde equity research die dat oplevert, kunnen onze adviseurs nog sneller schakelen. Maar om al die brains goed te benutten moet je wel een gezond stel hersens hebben. Private Banking Fortis MeesPierson is als beleggingsonderneming geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten.

7 Binnenland Nieuws 7 Als sardientjes in een blik tijdens het Prinsengrachtconcert in Amsterdam HH Trend In de file op het water Het is gewoon leuk om bootje te varen Niet alleen de wegen in Nederland worden drukker. Ook op het water ben je niet meer alleen. Bij de eerste zonnestralen stromen de grachten vol met bootjes. Frederieke de Vries Het is druk bij de jacht- en verkoophaven van E. Peek in Amsterdam. De bootverkoop is de afgelopen jaren duidelijk gegroeid. Het lijkt wel een echte trend. Het maakt niet uit, alles verkoopt goed. Als het maar vaart. De laatste jaren is een duidelijke stijging te zien in het aantal boten op het water. Deze groei is vooral te merken in de Randstad. De grachten van Amsterdam worden bijvoorbeeld steeds drukker. In de hoofdstad zijn dit jaar al ruim 1200 vaarvergunningen meer afgegeven dan in geheel 2006, een stijging van 11 procent. En dan moet de echte zomer eigenlijk. KORT 111 Twaalf jaar geëist tegen Utrechtse loverboy Tegen Abdessamad el K. is gisteren voor de rechtbank in Utrecht twaalf jaar cel geëist. Het Openbaar Ministerie beschuldigt de 27-jarige Utrechter van onder meer poging tot doodslag, zware mishandeling, vrouwenhandel en verkrachting. El K. begon in 2000 een relatie met een tiener die van huis was weggelopen. Gedurende vijf jaar zou hij haar meerdere malen hebben mishandeld en verkracht. Zo zou hij haar aan haar armen over de reling van een balkon op de achtste verdieping van een flat hebben. Eet een appel Na een matig jaar hangen er dit jaar weer volop appels aan de Nederlandse bomen. Er wordt een oogst verwacht van ruim ton. nog beginnen. Greetje Oosting van de Dienst Binnenwaterbeheer vertelt: We hebben sinds dit jaar een strenger beleid, waardoor meer mensen een vaarvergunning aanvragen. Maar ik denk niet dat dit de enige reden is voor de sterke groei van dit jaar. We hebben duidelijk gemerkt dat het de afgelopen jaren überhaupt drukker is geworden op het water. Dat geldt ook voor Utrecht. Vier jaar geleden kon iedereen met een bootje in de Domstad gemakkelijk een ligplaatsvergunning krijgen. Doordat de stad een maximum heeft gesteld van 400 vaste ligplaatsen, is er inmiddels een grote wachtlijst ontstaan en is de wachttijd voor een vergunning opgelopen tot zes jaar. De reden voor de stijging in het aantal boten blijft echter gissen. Het is waarschijnlijk een optelsom van verschillende dingen. Allereerst vindt iedereen het gewoon leuk om met mooie weer lekker bootje te varen. gehangen en haar hebben gedwongen als prostituee te werken. Een ander meisje in Eindhoven moest een auto voor hem kopen om te tonen dat ze van hem hield. Ook een meisje in Gouda zou door hem zijn mishandeld en verkracht. Abdessamad el K. was niet aanwezig. Hij is op de vlucht. Er is een internationaal opsporingsbevel tegen hem uitgevaardigd. 111 Tuinders tillen fiscus voor miljoenen Tuinders in het Westland zijn betrokken bij een miljoenenfraude. Twintig verdachten zijn aangehouden, meldde het OM gisteren. Vier van hen zitten nog vast. De tuinders worden ervan Maar daarnaast gaat het de afgelopen jaren goed met de economie. Daardoor hebben mensen meer te besteden, en kunnen ze wellicht een eigen bootje betalen, aldus Oosting. Dit beaamt Jaap de Jong van de Utrechtse Havendienst. Ik kan het niet met zekerheid zeggen natuurlijk. Maar het zal wel met de groeiende welvaart te maken hebben. De groeiende vraag naar boten legt bootverkopers zoals E. Peek de laatste jaren geen windeieren. Ook het bedrijf van botenverkoper EW Driessen floreert. De verkoop is explosief gestegen. Mede door het mooie voorjaarsweer met zo n 40 tot 50 procent, legt een medewerker uit. Als we Al Gore mogen geloven, verdwijnt Nederland binnenkort als gevolg van het broeikaseffect voor de helft onder water. Misschien dat al die nieuwe booteigenaren zich daar vast op voorbereiden. 1 verdacht dat ze hun producten zwart verkochten aan twee groothandels. Deze betaalden contant, waarna ze de leveringen verantwoordden met valse facturen. Justitie heeft al voor een aanzienlijk bedrag aan auto s en boten in beslag genomen. 111 Oud-Statenlid SP moet euro terugbetalen Voormalig SP-Statenlid Hanny Palmen moet ruim veertigduizend euro terugbetalen aan de provincie Friesland. Dat heeft de rechtbank in Leeuwarden gisteren bepaald. Ze had geld achterover gedrukt dat was bedoeld voor het inhuren van ondersteunend personeel voor de Statenfractie. Bejaarde wietteler opgepakt In Vlaanderen is een 73-jarige Nederlander opgepakt die wietplantages in huurwoningen opzette. Opa s oogst was bestemd voor Nederland..

8 8 Nieuws Buitenland Baltische staten Afhankelijk van Rusland Kerncentrale leidt tot ruzie Het lukt de Letten, Esten, Litouwers en Polen maar niet om samen te werken aan de bouw van een omstreden kerncenterale. Jeroen Bult TALLINN Zwartkijkers hadden het al voorspeld: de oude nationale reflexen verdwijnen niet snel. En inderdaad, de vorig jaar aangekondigde nucleaire samenwerking tussen Estland, Letland en Litouwen en Polen komt steeds meer op losse schroeven te staan. Vrijdag kwam de Poolse premier Kaczynski niet bij de ondertekening van een akkoord in het Litouwse Vilnius. Het begon zo veelbelovend. Na de bekendwording van het Russisch- Duitse voornemen een gaspijpleiding door de Oostzee aan te leggen (2005) en de Russisch-Oekraïense gasoorlog (2006) sloegen de Baltische staten de handen ineen. Ze waren zich pijnlijk bewust geworden van hun energieafhankelijkheid van Rusland. Die dreigt in 2009 nog groter te worden, omdat dan op last van de Europese Commissie de kerncentrale in het Litouwse Ignalina sluit. Estland, Letland en Litouwen willen nu een nieuwe, in 2015 te voltooien centrale bouwen, ook in Ignalina. Een succes kan de Baltische energievriendschap echter niet worden genoemd. De laatste maanden hebben zich diverse meningsverschillen aangediend. De Litouwse premier Kirkilas tekende in maart een overeenkomst met Polen, zonder Estland en Letland hierin te kennen. Zij voelen, in tegenstelling tot Litouwen, meer affiniteit met Scandinavië. Litouwen wil zichzelf een groter belang in de centrale toe-eigenen, 34 in plaats van 22 procent. Estland en Letland toonden zich daarop onaangenaam verrast. De Estse minister van Economische Zaken maakte in mei zijn Litouwse collega duidelijk dat het project bestierd dient te worden door nationale energiebedrijven en dat buitenlandse investeerders (Amerikanen en Fransen toonden al interesse) welkom moeten zijn. Litouwen ziet juist een grote rol voor de overheden weggelegd. Inmiddels probeert Estland Finland en Zweden te polsen voor meer samenwerking op energiegebied. En er zoemde een gerucht rond dat Letland zich uit het Ignalina-project zou willen terugtrekken. Er is nog geen nieuwe datum voor de ondertekening van het akkoord geprikt. Echt haast lijkt niemand meer te hebben. Tot groot vermaak van Rusland. 1 Libië Doodstraf bevestigd voor verpleegsters en arts Het Libische Hooggerechtshof heeft vandaag de doodstraffen bevestigd tegen vijf Bulgaarse verpleegsters en een Palestijnse arts die ervan worden beschuldigd opzettelijk meer dan 400 Libische kinderen met hiv te hebben besmet en die inmiddels al acht jaar gevangen zitten. De president van het hof heeft niet het laatste woord. De Libische Opperste Juridische Raad, geleid door de minister van Justitie, kan de uitspraak nog accepteren, verwerpen of tot een lichtere straf besluiten. Volgens de Gaddafistichting (waar de zoon van de Libische leider Gaddafi aan het hoofd staat) is er een schikking bereikt in de zaak. Woordvoerder Salah Abdessalem zei dat de stichting met de Liga van Libische Kinderen, die de families van de besmette kinderen vertegenwoordigt, tot een akkoord is gekomen dat een eind aan de crisis zal maken. Wat er nu gaat gebeuren met de arts en de verpleegsters blijft onduidelijk. De terdoodveroordeling van de zes heeft internationaal tot grote verontwaardiging geleid. De verpleegsters hebben gezegd door marteling tot een bekentenis te zijn gedwongen en wetenschappers hebben verklaard dat er al lang aids in het ziekenhuis rondwaarde voordat de buitenlanders er kwamen. 1 AP De kwekerij Jan Siebelink Sterrenjacht Hella Haase Het geluk Lluis Anton Baulenas 22.95

9 ABN AMRO BLIJFT DE BANK MET MEER KENNIS VAN ZAKEN Waarom kiest een ondernemer wel voor de ene TechnoDesks ABN AMRO jongeren bij het schrijven van met elkaar in contact. Gaat u ook onderne- bank en niet voor de andere? Doorgaans niet De meest betrouwbare informatie vind je een ondernemersplan om een eigen bedrijf men in het buitenland? Dan kunt u terecht omdat die ene een mooier logo heeft. Of een dicht bij de bron. Dus waar ga je heen voor te starten. En voor ondernemers die op het bij onze International Desk Managers voor chiquer hoofdkantoor. Waar een ondernemer kennis op het gebied van techniek? Naar punt staan een groeispurt door te maken, ondersteuning op het complexe gebied van vooral in geïnteresseerd is, menen wij, is kennis de technische universiteiten van Neder - organiseren we speciale groeiworkshops. internationaal zakendoen. Zij zorgen voor van zaken. Kennis van zakendoen in dit geval. land. Daar richten we ons met speciale korte communicatielijnen en persoonlijke Daarom richt ABN AMRO zich dag in dag uit TechnoDesks, in samenwerking met deze Internationaal ondernemen toegang tot lokale deskundigen. met ruim 4000 mensen op het verzamelen en uni ver siteiten, op meer mogelijk maken voor It s not what you know, it s who you know, uitwisselen van kennis over ondernemen. En dat bedrijven die zich volledig toeleggen op wordt wel eens gezegd. En dat geldt zeker Kennis die blijft blijven we doen, ook in deze roerige tijden. tech nologische innovatie. En zo zijn er meer voor ondernemers. Dus richten we ons niet Kortom, we hebben in de loop der jaren al locaties waar we ons met specialistische alleen op kennis vergaren en uitdragen, heel wat kennis en deskundigheid opge- Branchekennis kennis richten op specifieke branches, van maar laten we ondernemers ook kennisma- bouwd bij ABN AMRO. Maar dat is op dit Om onze zakelijke klanten te bedienen, beschikt de Fashion Desk in Amsterdam tot de Bin- ken met elkáár. Zo organiseren we bijvoor- moment misschien niet het belangrijkste. ABN AMRO over een honderdtal teams die nenvaart Desk in Rotterdam. beeld regelmatig handelsmissies naar het Waar we graag een punt van willen maken, zich richten op verschillende sectoren van het buitenland, in samenwerking met MKB is dat die kennis niet verdwijnt. Ook niet als groot- en kleinbedrijf. Door deze aanpak is er CoachMatch Nederland en het ministerie van Econo- de naam op onze gevel zou veranderen. veel ruimte voor het vergaren van diepgaande, We weten veel. Maar we kennen ook veel mische Zaken. Speciaal voor MKB-onder- We zeiden het al eerder: een bank is een specialis tische branchekennis. Een bekend voor- mensen die veel weten. Daarom hebben we nemers die op zoek zijn naar kansen buiten verzameling mensen. Een verzameling beeld hiervan zijn onze altijd populaire branche- jaren geleden CoachMatch geïntroduceerd: hun bestaande afzetmarkt. Tijdens de han- mensen met kennis, zouden we daar aan rapporten. Voer voor ondernemers die op zoek een programma waarmee we door de wol ge- delsmissies brengen we Nederlandse en toe willen voegen. Dus of we nu wel of niet zijn naar trends en ontwikkelingen waar ze echt verfde ondernemers koppelen aan startende buitenlandse ondernemers van wie we ABN AMRO blijven heten, die kennis blijft iets mee kunnen in hun onderneming. (Nieuwsgierig naar het rapport over uw branche? Kijk dan op: abnamro.nl/uwbranche) onder nemers. Energie en inspiratie gegarandeerd. Daarnaast kennen we het project Spark. Daarbij coachen medewerkers van denken dat ze elkaar verder kunnen helpen in de organisatie. Alsof er niets verandert. ALSOF ER NIETS VERANDERT

10 10 Achtergrond Buitenland Rio de Janeiro Angst voor overvallen tijdens Pan-Amerikaanse spelen Patricia Maresch De Braziliaanse hoofdstad Rio de Janeiro wordt geteisterd door veldslagen tussen drugsbendes en politie. Het dagelijkse leven in de sloppenwijken wordt erdoor bepaald. RIO DE JANEIRO De Boca de fumo, het drugsverkooppunt, in de favela Vila Cruzeiro in Rio de Janeiro is al wekenlang dicht. Gesloten vanwege de oorlog tussen drugsbendes en de politie. Het normaal zo rumoerige centrale plein in de sloppenwijk doet op deze doordeweekse dag aan als een kalme zondagochtend. Winkels zijn dicht en er is nauwelijks beweging op straat. Dat was voor de politie-invallen wel anders. Normaal is het op het plein in Vila Cruzeiro vooral s avonds een komen en gaan van flanerende inwoners en bendeleden. Vóór de politie-invallen begin mei reden drugssoldaten in auto s door de wijk, met minimaal twee mitrailleurs die uit de ramen staken. Maar ze zijn hier niet meer, vertelt een inwoonster van Vila Cruzeiro. Ze zitten allemaal daar en ze wijst naar boven met haar kin. Op de berg. Alleen daarvandaan kunnen ze de wijk nog in de gaten houden en kijken of de politie eraan komt. Ze, dat zijn de soldaten van het Comando Vermelho (rode commando). Binnen Vila Cruzeiro ligt de macht bij dit drugscommando. Alleen daarbuiten, op het asfalt, is de politie de baas. De politie valt met regelmaat de favela binnen, niet alleen Vila Cruzeiro, ook de daaromheen gelegen sloppenwijken. Ze behoren allemaal tot de Complexo da Penha ; een gebied van 21 favela s in het noorden van Rio met inwoners. Complexo da Penha staat bekend als het gewelddadigste en gevaarlijkste deel van de stad. In Rio de Janeiro zijn drie grote bendes actief: Comando Vermelho (rode commando), Terceiro Comando (derde commando) en Amigos dos Amigos (vrienden van vrienden). De bendes bestrijden elkaar, ze bestrijden de politie en ze bestrijden de milities. Allemaal willen ze geld verdienen aan de handel in drugs en wapens. Maar het is niet alleen dat. De overheid is niet aanwezig in de sloppenwijken van Rio. Daardoor kan er ook veel geld worden verdiend aan voorzieningen als gas, licht, water, kabeltelevisie en openbaar vervoer. Dat wordt nu geregeld door drugscommando s of door milities. Het hangt er maar vanaf wie de baas is in de wijk, vertelt Nanko van Buuren, Bendes regeren de sloppenwijken Leden van de drugsbende Amigos dos amigos in Rio de Janeiro. Q.SAKAMAKI/REDUX/HOLLANDSE HOOGTE directeur van het Braziliaanse Instituut voor Innovatie ter bevordering van een Gezonde Samenleving (IBISS) in Rio. Het is een publiek geheim in Rio dat corruptie onder agenten veelvuldig voorkomt. In de praktijk betekent het dit: commando s die genoeg betalen en niet te veel aandacht trekken zijn relatief veilig en hebben niet of nauwelijks te maken met politie-invallen. Maar sinds een half jaar heeft Rio een nieuwe gouverneur, Sergio Cabral, en hij kiest voor de harde lijn. Cabral wil een eind maken aan de handel in drugs en wapens vanuit de sloppenwijken. Het geweld in Rio baart de gouverneur zorgen. Rio is met moorden in de eerste vier maanden van dit jaar een van de gewelddadigste steden van Latijns-Amerika. Rio is in staat van oorlog, zegt Cabral in de Braziliaanse krant O Globo. De oorlog is in volle gang. Sinds begin mei valt de politie met regelmaat Complexo da Penha binnen en Cabral heeft in nog zeker vijf andere van de 800 sloppenwijken grote politie-operaties aangekondigd. Doel van de acties: het opsporen van drugsbazen, wapens en drugs. Vanaf de berg houden de drugssoldaten de politie in de gaten Hoogtepunt van de acties tot nu toe was de mega-operatie in Penha eind juni agenten werden ingezet. Mauricio (16) woont in Complexo da Penha: Die woensdag kwam de caveirão al vroeg binnengereden. Op elke hoek van de straat stonden tientallen agenten met mitrailleurs. Het duurde de hele dag. Schieten enzo. Ik was alleen thuis met mijn zusje. We zaten verscholen onder het raam en ik heb liedjes voor haar gezongen totdat het lawaai ophield. De caveirão is een geblindeerde wagen die wordt gebruikt door de elite-eenheid van de politie, BOPE. Agenten die in de wagen zitten kunnen hun doelwit niet zien, waardoor de kogels ook vaak onschuldige burgers treffen. Volgens de overheid zijn bij de politie-acties sinds begin mei tot nu toe 38 mensen gedood en 60 mensen gewond geraakt door verdwaalde kogels. Maar volgens de bewoners en mensenrechtenorganisaties ligt dit aantal vele malen hoger. Volgens voorzitter Molon van de Braziliaanse Mensenrechtencommissie was er bij de mega-operatie van vorige week mogelijk zelfs sprake van executies door de BOPE. Hij wil een onderzoek naar de dood van acht slachtoffers. Ook de VN wil een onderzoek naar de gebeurtenissen. Volgens gouverneur Cabral is er geen sprake van executies: Wij opereren binnen de wet. Binnen Vila Cruzeiro wordt daar anders over gedacht: De politie zegt dat alle doden criminelen zijn, maar wij weten dat dat niet zo is. Het zijn onschuldige slachtoffers, aldus een inwoner die anoniem wil blijven. De regering denkt misschien dat ze de criminaliteit bestrijdt, maar het enige Je kunt immers drugsbendes niet bestrijden met rozenblaadjes wat ze doet is de leiders van vandaag vermoorden. Zodra de politie weg is, komen er nieuwe drugsbazen aan de macht. Het zijn de bendes die ons helpen ons leven te verbeteren, niét de staat. De staat belooft van alles, maar doet niks. De Braziliaanse president Lula lijkt begrip te hebben voor zowel de sloppenwijkbewoners als voor de gouverneur van Rio: Je kunt drugsbendes niet bestrijden met rozenblaadjes. We moeten ze wel bestrijden, wetend dat ze vaak meer wapens hebben dan de politie en ook nog eens betere. Maar we moeten ook investeren in de sloppenwijken. Lula heeft beloofd 1,3 miljard euro te besteden aan de verbetering van sanitaire voorzieningen, wegen en onderwijs in de sloppenwijken. Morgen starten de Pan-Amerikaanse Spelen in Rio. Een sportevenement met atleten uit 42 landen, waarbij toeristen worden verwacht. Cabral hoopt aan de wereld te laten zien dat Rio waarachtig a cidade maravilhosa (de betoverende stad) is waar het om bekend staat. Zonder de keerzijde van armoede en geweld. Directeur Van Buuren van IBISS zou dat ook prachtig vinden, alleen denkt hij dat het in de praktijk ook anders kan lopen: Nu de drugshandel al wekenlang plat ligt, ben ik bang dat tijdens de PAN veel overvallen worden gepleegd. De drugssoldaten moeten op de een of andere manier toch aan hun geld komen. 1 Alle tijd voor het extra dikke zomernummer De schrijvers Mulisch, Blokker en Hofland. Maar ook: Nicole Kidman, alles over de haar-handel en wielrenner Michael Boogerd. En nog veel meer. KORT 111 Duitse vrouw na 155 dagen vrijgelaten in Irak Iraakse gijzelnemers hebben na 155 dagen een Duitse vrouw vrijgelaten. Haar zoon zit nog vast. Dit heeft de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier bekendgemaakt. Op videobeelden van enkele maanden geleden dreigden de gijzelnemers de twee te doden als Duitsland zijn troepen in Afghanistan hield. De vrouw, Hannelore Krause (61), riep Duitsland na haar vrijlating op zijn troepen terug te trekken uit Afghanistan. Anders wordt mijn zoon afgeslacht, zei ze.. Mogelijke tentoonstelling in lokaal museum REUZENINKTVIS SPOELT AAN OP STRAND VAN TASMANIË Een enorme reuzeninktvis is op het strand van het Australische eiland Tasmanië aangespoeld. Het dier heeft een lengte van acht meter, op het breedste punt een doorsnede van een meter en weegt 250 kilo. Reuzeninktvissen komen vaker voor in de zee ten zuiden van Australië. In februari vingen vissers daar het grootste exemplaar tot nu toe, met een lengte van tien meter en een gewicht van 500 kilo... Geld voor dode vliegen Het bestuur van een buitenwijk van de Chinese stad Xigong geeft een premie van 0,5 yen (0,5 eurocent) voor elke dode vlieg die wordt ingeleverd. Dit in het kader van een actie ter promotie van betere hygiëne. AP.. Het weer Rio de Janeiro, 19ºC/15ºC Moskou, 31ºC/23ºC Kaapstad,15ºC/5 ºC

11 Buitenland Nieuws 11 Onderzoek Klimaatverandering leidt tot oorlog Op oorlogspad door kou en hitte LANDENPROFIEL GUINEE-BISSAU Mislukte oogsten en droogte zullen tot oorlogen leiden. GREGORY BULL/AP Ik ben getrouwd met de man waar ik verliefd op ben BRITSE OMA VAN 51 TROUWT MET ZOON OSAMA BIN LADEN Een Britse oma van 51 is volgens Britse media in het huwelijk getreden met een 27-jarige zoon van Osama bin Laden. Jane Felix-Browne ontmoette Omar bin Laden, de vierde zoon van Osama bin Laden, in september terwijl ze aan het paardrijden was in de buurt van de piramides in het Egyptische Gizeh. Ik ben gewoon getrouwd met de man op wie ik verliefd ben geworden - voor mij is hij gewoon Omar. Ik hoop dat mensen Redactie buitenland ASTERDAM Klimaatverandering leidt tot oorlog. Dat is niet alleen de voorspelling van veel klimaatonderzoekers en politici, het blijkt ook uit de geschiedenis. Onderzoeker David Zhang van de universiteit van Hong Kong verzamelde gegevens over in totaal 899 oorlogen, uitgevochten in het oosten en zuiden van China tussen de jaren 1000 en Vervolgens vergeleek hij het moment waarop de oorlog uitbrak met gegevens over de temperatuur. Zhang ontdekte een duidelijke relatie tussen de temperatuur en de bereidheid van de Chinezen om een stapje terug zullen doen en zich herinneren hoe het voelde toen zij verliefd werden. Felix-Browne, die ook de naam Zaina Mohamad gebruikt, heeft drie kinderen, vijf kleinkinderen en trouwde al vijf keer eerder. Ze is de tweede vrouw van Omar. Omar bin Laden is een schroothandelaar uit Saoedi-Arabië. Als kind woonde hij bij zijn vader in Afghanistan, maar hij verliet het land ruim vóór de aanslagen van 11 september Vandaag in 1690 Vond in Ierland de Battle of the Boyne plaats waarin Willem III van Oranje-Nassau won van de koning van Engeland. Elk jaar wordt de slag in Noord-Ierland herdacht met een Oranjemars, ten strijde te trekken. Bijna alle oorlogen, maar zeker alle crises waarbij de ene dynastie plaats moest maken voor de andere, vielen samen met afkoeling van het klimaat. Ook kleinere temperatuurschommelingen bleven niet zonder gevolgen, aldus Zhang, die zijn resultaten publiceerde in het blad Human Ecology. Zhang vermoedt dat de internpolitieke en internationale spanningen direct of indirect veroorzaakt werden door dalende landbouwopbrengsten. Hij verwacht dat als het broeikaseffect doorzet, dit kan leiden tot hongersnood, grootschalige migraties en daarmee tot bloedige conflicten. Die zorg wordt gedeeld door de Verenigde Naties, die vorige maand waarschuwde dat een derde van de mensheid de komende decennia te maken krijgt met de effecten van droogte. Terugdringen van woestijnvorming is volgens de VN de grootste uitdaging van deze tijd. David Zhang is niet optimistisch gestemd. Oorlog is onvermijdelijk, denkt hij. Het is de ultieme manier om natuurlijke hulpbronnen te bemachtigen. 1 Macht President versus parlement Bush stapt weer in de ring Het Amerikaanse parlement wil twee voormalige topadviseurs van president Bush onder ede horen, tot diens ongenoegen. Wat in het Witte Huis wordt gezegd, blijft in het Witte Huis, vindt de president. Mars van Grunsven WASHINGTON Het is niet het eerste meningsverschil dat president Bush en het Amerikaanse parlement met elkaar uitvechten. Sinds Bush de oorlog aan het terrorisme verklaarde, stelt hij zichzelf op een war president met alle bevoegdheden van dien. Of het nou om Guantanamo Bay, het afluisteren van telefoongesprekken zonder rechterlijk bevel, of de correspondentie van zijn adviseurs gaat, centraal staat de vraag hoe ver reikt de presidentiële macht? Ditmaal gaat het om een conflict dat teruggaat tot eind vorig jaar, toen het ministerie van Justitie negen openbare aanklagers ontsloeg, die stuk voor stuk een positieve functiebeoordeling hadden gekregen. Het enige dat ze leken te hebben misdaan: ze hadden onderzoeken ingesteld naar corruptie van Republikeinse politici of ze hadden geen aanleiding gezien om Democratische politici te vervolgen wegens verkiezingsfraude. De ontslagen leken, kortom, politiek gemotiveerd. Toen ook bleek dat het ministerie direct met het Witte Huis had gecorrespondeerd over de ontslagen, sloeg de vlam in de pan. Het parlement eiste inzage in die correspondentie en dagvaardde twee voormalige topadviseurs van Bush om onder ede te komen getuigen. Dat was de president een brug te ver. Maandag verbood Bush hen in het parlement te verschijnen. Zijn argument: als president moet ik me uitgebreid laten adviseren en dat kan alleen als adviseurs weten dat ze vrijuit met me kunnen spreken. Gisteren zegde een van de twee gedaagden, voormalig politiek directeur van het Witte Huis Sara Taylor, toch toe in het parlement te verschijnen. Ze maakte het voorbehoud niets te zeggen dat het presidentiële belang om vrijuit met zijn adviseurs te overleggen schaadt. Het parlement, waarin de Democraten de meerderheid hebben, neemt hier geen genoegen mee. Een gang naar de rechter ligt voor de hand. 1 LAATSTE KANS! Arme narcoticastaat De VN is bezorgd over de situatie in Guinee-Bissau. Het land is hard op weg een narcoticastaat te worden. Guinee-Bissau, hoofdstad Bissau, is een klein land aan de Afrikaanse westkust. Het is met vierkante kilometer iets kleiner dan Nederland. De anderhalf miljoen mensen die er wonen zijn arm en worden gemiddeld niet ouder dan 47. De officiële taal is Portugees. Religie 50 procent inheemse geloven, 45 procent moslim en 5 procent christelijk. Exportproducten Cashewnoten, garnalen en pinda s. Exportpartners India, Nigeria en Ecuador. Probleem met Drugs. Grote hoeveelheden cocaïne worden via de Afrikaanse westkust doorgevoerd naar Europa. Meestal is de drugs afkomstig uit Latijns- ATLANTISCHE OCEAAN GAMBIA SENEGAL Bissau GUINEE- BISSAU GUINEE DE LAATSTE APPARTEMENTEN TE KOOP! LUXUEUS RESIDEREN MET ZEEZICHT Amerika en wordt op een van de vele onbewoonde eilandjes voor de kust gedumpt. De politie maakt weinig kans. Er is geen geld, er zijn geen cellen en wat in handen komt van justitie, verdwijnt. Vorig jaar werd een lading van 674 kilo in beslag genomen. De waarde van 39 miljoen dollar komt overeen met 13 procent van het totale jaarinkomen van het land. Bekend Van hun muziek, gumbe. Een heel eigen sound vaak gespeeld met een Fleskalebas. Een pompoenachtige groente gebruikt als muziekinstrument. Traditioneel erg inwikkelde maar toch dansbare muziek. Nu ook een uitlaatklep voor de bevolking en vaak maatschappijkritisch van toon. Geschiedenis De voormalige Portugese kolonie werd in 1973 onafhankelijk. Pas in 1994 volgen de eerste verkiezingen. Vier jaar later leidt een coup tot een burgeroorlog. Na een nieuwe president en nog een coup in 2003 verkeert de republiek in relatieve politieke rust. Weer vandaag in Bissau Bewolkt en regenachtig bij een temperatuur van 28 C. Lievelingseten Bokking in palmolie, met verse kokos en tomaten. Bekendste Guinee-Bissauer Whoopi Goldberg. Na een DNAtest dit jaar bleek de actrice Guinee- Bissause wortels te hebben. Plek op de FIFA-wereldranglijst Plaats De grandeur van Residentie Zeerust De Pers/GN

12 12 Nieuws Economie Overnamefinanciering ABN Amro Fortis sprokkelt geld bij elkaar Beurs Fortis sprokkelt het geld bij elkaar om de eventuele overname van ABN Amro te betalen. Gemakkelijk is dat niet. Mathijs Rotteveel Fortis wil door het uitgeven van convertibele obligaties 2 miljard euro ophalen. Het is bereid over deze lening jaarlijks 8 à 9 procent te betalen. Klinkt goed, maar er zitten wel wat verrassingen aan deze lening. Het is ten eerste de vraag of de overname doorgaat, zegt analist Gerben Peelen van Iris. De Fortis-aandeelhouders mogen in augustus beslissen of zij achter het bod staan. Zo ja, dan geeft Fortis de convertibele obligatie uit. Nu is er een soort voorintekening. Gaat de overname niet door dan blijven de enthousiaste voorintekenaars zitten met een schuldbewijs dat een jaar lang een lage variabele rente betaalt. Als het bod van Fortis wél Beurs vandaag Verdachte koersbewegingen Toeval of voorkennis? doorgaat, zet Fortis de lening met variabele rente om in een convertibele obligatie met vaste rente van tussen de 8 en 9 procent. Daar zit ook een voorwaarde aan, zegt Peelen. Alleen als Fortis dividend uitbetaalt, krijgen de obligatiehouders deze rente. Anders krijgen ze niets. Maar Fortis betaalt bijna altijd dividend uit. Na drie jaar krijgen obligatiehouders aandelen in ruil voor hun schuldtitels. De hoeveelheid aandelen hangt af van de gemiddelde koers in de dagen rond de komende aandeelhoudersvergadering. Ze stellen dan een gemiddelde koers over dertig dagen vast. Dat is de minimale omwisselkoers. Het maximum is 120 procent van die koers. Het gaat om een achtergestelde lening. De houders van de convertibele obligatie staan dus bij betalingsproblemen bij Fortis achterin de rij, net voor de aandeelhouders. Qua risico lijkt dit product meer op een aandeel dan op een gewone obligatie, zegt Peelen. Maar ze zullen deze ingewikkelde obligatie wel hebben uitgegeven, omdat dat beter in hun bedrijfsratio s staat dan wanneer ze nog meer aandelen moeten bijdrukken. Met deze nieuwe schuldbewijzen wil Fortis 2 miljard euro ophalen voor de overname van ABN Amro, een kruimel gezien de waarde van het totale overnamebod door het consortium van banken waar Fortis onderdeel van is. Het hele bod van de drie Banken, Royal Bank of Scotland (RBS), Fortis en Santander is zo n 72 miljard euro waard. Daarvan neemt Fortis 24 miljard voor zijn rekening. De bank kan uit reserves zelf 9 miljard betalen, maar moet 15 miljard ophalen met de uitgifte van nieuwe aandelen en obligaties. De marktwaarde van Fortis is nu 45 miljard euro. Dat geeft wel aan hoe groot deze financieringsoperatie is. 1 Kansloos en voor de vorm lijkt het onderzoek naar handel met voorkennis bij het bod van Danone op Numico. Vals spelen: het is zo, iedereen weet het, maar het is moeilijk bewijsbaar en onuitroeibaar. Rara, hoe kan dat? Maandagochtend liep de koers van Numico pardoes 11% op. De Autoriteit Financiele Markten (AFM) greep in en legde de handel stil. Later kwam inderdaad de bevestiging dat de Franse toetjesgigant Danone 55 euro per aandeel biedt voor Numico. Vrijdag sloot het voormalige Nutricia nog op 39,95 euro. Kortom, maandag heeft een x- aantal mensen veel geld verdiend. Zijn ze daar ook eerlijk en volgens de spelregels aan gekomen? Hoewel iedereen onschuldig is tot het tegendeel is bewezen, is het een publiek geheim op de beurs dat de ene belegger nu eenmaal meer gelijk is dan de andere: voorkennis. ABN Amro, Rodamco en Fortis Bij tal van overnames dit jaar in de internationale beurswereld waren er opmerkelijke en hevige koersbewegingen in bepaalde fondsen, luttele uren of dagen voor er een daadwerkelijk officieel een bod werd uitgebracht. Alleen in Nederland was het dit jaar al een paar keer raak met vage koersbewegingen, waar kenners hun wenkbrauwen bij fronsten: Nog maar twee dagen geleden meldde NYSE Euronext dat het de handel in aandelen ABN Amro onderzoekt toen bekend werd dat de bank gesprekken voerde met Barclays over overname. Het Franse Unibail bracht op maandag 21 mei officieel een bod uit op Rodamco Europe. De vrijdag daarvoor maakte de koers in een dag zomaar een sprong van 10 euro omhoog. Toeval? Fortis daalde op 11 april ook even héél abrupt tijdens de handel, precies één dag voordat bekend werd dat het meebiedt op ABN Amro. Betrapt! De Amerikaanse AFM, de SEC, heeft al beet. Begin mei werd het echtpaar Wong uit Hong Kong in staat van beschuldiging gesteld, omdat het met voorkennis had gehandeld in aandelen Dow Jones. De vrijdag voor een bod van 5 miljard dollar op Dow Jones werd uitgebracht, steeg de koers al spectaculair door de massale aankopen van de Wongs. Tegelijk werd in Taiwan de top van elektronicabedrijf BenQ in de kraag gevat. Het viertal wordt verdacht van handel met voorkennis en witwassen. Niettemin is handel met voorkennis meestal onbewijsbaar Of de aanklager moet zwart op wit hebben dat iemand werd getipt en meteen een order inlegde. Of de onderzoeken naar Numico en ABN Amro succes hebben? In april sloot de AFM zonder succes het dossier over handel met voorkennis in aandelen Ahold ten tijde van het boekhoudschandaal in Veni, vidi, Vedior? 111 Tot dusverre was 2007 met een koersstijging van 45,5% (AEX: 12,%) één grote zegetocht voor uitzender Vedior. Het fonds liep gisteren alleen voor een paar procent natte voeten op in de Rubicon, door een analistenrapport van Crédit Suisse. De Franse uitzendmarkt zou vertragen en de bank hanteert daarom nu een neutraal advies met als koersdoel 23,50 euro. 1 Het Panel STELLING: AANDELEN MOET JE GEOGRAFISCH SPREIDEN 111 Is het nodig om het geld dat je in aandelen steekt geografisch te spreiden? Zo ja, wat zijn de beste regio s en wat zijn de eventuele verdeelsleutels? WAT VINDT U? GEEF UW MENING OP Je kunt niet om de VS heen LÉON CORNELISSEN (STRATEEG IRIS) 111 Ik zeg: 35% Europa, 35% Noord-Amerika, 15% Pacific en - last but not least - 15% opkomende markten. Daarmee heb je ten opzichte van de wereldindex alles behalve Noord-Amerika overwogen. Die laatste regio vind ik het minst aantrekkelijk, maar je kunt er niet om heen: goed voor de helft van s werelds beurswaarde. 1 Lekker thuis blijven CEES SMIT (VERMOGENSBEHEERDER TODAY S BEHEER) 111 Los van de vraag of je wel in aandelen moet zitten, zou ik, in verband met het valutarisico, niet in Amerika zijn. Door mijn angst voor China wil ik ook niet in Azië zitten. Ik blijf daarom in de buurt en beleg in Europa. Hier valt overigens genoeg te beleven en daarom hoef ik ook niet zo nodig. 1.. Bijna de helft in de VS CORNÉ VAN ZEIJL (FONDSMANAGER SNS) 111 Op basis van de wereldaandelenindex, stop je bijna 50% in de VS, 35% in Europa en 10% in Japan. De rest verdeel je over de rest. Zo beleggen de meeste beleggingsfondsen. Uit risico-overweging is een gelijke verdeling beter. Waarom 50% in de VS? Omdat het land de grootste beurswaarde van de wereld heeft. 1

13 Economie Nieuws 13 3,6% rente op uw internetspaarrekening? Alleen met DSB Bank Internetsparen! Geen stortingsverplichtingen Gratis overboekingen 24 uur per dag online bankieren (lokaal tarief) Vraag naar de voorwaarden. DPER Leegstand Bewoner zoekt traiteur De nieuwbouw bij de Amsterdamse Cruqiuskade is al bewoond. Voor de ondergelegen winkelruimtes is minder belangstelling. Meestal is het omgekeerde het geval en staan de woningen boven winkels leeg.1 RONALD BAKKER Private equity Snoeiharde geldwolven Riverside: wij kleden echt geen bedrijven uit Een ethisch private-equityfonds? Een grotere tegenstelling lijkt nauwelijks denkbaar, maar er zijn altijd bedrijven die de regel logenstraffen, zoals Riverside Company. Sharida Mohamedjoesoef Private-equityfondsen. Ze hebben de naam meedogenloze, opportunistische bedrijvensaneerders te zijn die, in het openbaar in elk geval, nauwelijks verantwoording schuldig lijken te zijn aan aandeelhouders, noch gehouden zijn aan de code-tabaksblat en alles wat maar enigszins neigt naar ethiek, want cash is king. Tja, dat geldwolvenimago werkt regelmatig tegen ons, geeft Karsten Langer toe. Langer is partner van Riverside Company, een Amerikaanse investeringsmaatschappij die zich nadrukkelijk anders profileert. De ervaring leert dat de ondernemer aanvankelijk huiverig is om met een private-equityfonds zaken te doen, maar zodra we met hem om de tafel gaan zitten en uitleggen wat we voor ogen hebben om het bedrijf meer te laten groeien, is hij vaak snel om. Langer: Van meet af aan zijn we eigenlijk een andere richting op gegaan dan onze branchegenoten. Onze bedrijfscultuur is er namelijk op gericht om mensen een fair deal te geven. Nee, geen mooi-weer praatje, want alle bedrijven waar we zaken mee doen en hebben gedaan, fungeren als onze referentie. Riverside Company, dat in 1988 werd opgericht, is inmiddels uitgegroeid tot een van de grootste privateequitybedrijven ter wereld in het segment van middelgrote ondernemingen. Het concern heeft anno 2007 een portefeuille van 62 bedrijven in de VS en Europa, met een gezamenlijke jaaromzet van 3 miljard dollar en meer dan werknemers. In tegenstelling tot veel andere private-equityfondsen kiest Riverside bedrijven die, zoals Langer het formuleert, leiders zijn in groeiende nichemarkten. Geen specifieke sector of zo, we zijn eigenlijk meer een generalist. Ook het Nederlandse Agens zit sinds oktober vorig jaar in de portefeuille van Riverside. Agens, een bedrijf dat mensen begeleidt en bemiddelt die om wat voor reden dan ook langdurig werkloos zijn, ging met Riverside in zee omdat het bedrijf hiermee de financiële armslag kreeg om zijn positie in Nederland te verstevigen en de internationale groeistrategie te verwezenlijken, aldus Agens. Het is typerend voor het beleid van Riverside. Langer: We zijn er niet op uit om een bedrijf uit te kleden. Integendeel. Als wij exit zijn, laten we een florerend bedrijf achter dat zelfs meer mensen in dienst heeft dan toen wij in de picture kwamen. 1 LAAGSTE RENTES AFLOSSINGSVRIJE HYPOTHEKEN 5 jr 5 jr 10 jr 10 jr Provider Hypotheek NHG 125% EW NHG 125% EW ING Bank Hypotheek met Renteopties 5,1 5,5 5,2 5,6 SNS Bank SNS Aflossingsvrije hypotheek 5,2 5,6 5,4 5,8 Friesland Bank Aflossingsvrije hypotheek 5,05 5,65 5,2 5,8 ABN AMRO Aflossingsvrije hypotheek 5,2 5,7 5,4 5,9 Postbank Aflossingsvrije hypotheek 5,3 5,7 5,5 5,9 DSB Bank Aflossingsvrije hypotheek nvt 4,5 nvt 4,9 Acadium Bastion Aflossingsvrije hypotheek 4,9 5,3 5 5,4 MoneYou Compleet+ hypotheek 4,6 5 4,8 5,2 MoneYou Compleethypotheek 4,7 5,1 4,9 5,3 SNS Bank SNS Budget Hypotheek Aflosvrij 4,7 5,1 4,9 5,3 Eigen Huis FBTO Aflossingsvrije hypotheek 4,85 5,15 4,95 5,25 MoneYou Aflossingsvrije hypotheek 4,8 5,2 5 5,4 Avéro Achmea VoordeelRente Aflossingsvrije Hypotheek 4,95 5,25 5,1 5,4 Financium Financium Hypotheek 4,85 5,25 5 5,4 Woonfonds Voordeel Lijn Aflossingsvrije hypotheek 4,95 5,25 5,1 5,4 Erasmus Profijtvoorwaarden aflossingsvrij 5 5,3 5,05 5,35 Falcon Leven Profijtvoorwaarden aflossingsvrij 5 5,3 5,05 5,35 GENERALI Profijtvoorwaarden aflossingsvrij 5 5,3 5,05 5,35 Hypotrust Profijtvoorwaarden aflossingsvrij 5 5,3 5,05 5,35 OBVION Basis Hypotheek 4,9 5,3 5 5,4 Allianz Aflossingsvrije hypotheek-estate Smart 5 5,3 5,15 5,45 DBV Aflossingsvrij-Seyst Smart Hypotheek 5 5,3 5,15 5,45 De Goudse De Goudse Prijsbewust hypotheek 5 5,3 5,15 5,45 De Hypotheker Solide Koers Hypotheek - DLH 4,95 5,3 5,1 5,45 Delta Lloyd Fixe-DrieSterrenHypotheek-DLH 4,95 5,3 5,1 5,45 Getoond worden de aflossingsvrije hypotheken van de grootbanken plus de 20 producten met de laagste rentes voor een lening van 5 jaar tot 125% van de Executiewaarde, vervolgens de laagste rente voor 10 jaar tot 125%. DOORLOPEND KREDIET PERSOONLIJKE LENING Aanbieder < < < Aanbieder < < Frisia Financ. ** 9,9 5,9 5,7 Becam ** 9,9 5,9 Delta Lloyd nvt 6,5 6,5 Frisia Financieringen ** 9,9 5,9 De Hypotheker nvt 6,9 6,9 KredietDirect.nl** 5,9 5,9 Directa 7,9 6,9 6,5 Directa 7,9 6,9 KredietDirect.nl** 7,5 6,9 6,5 Kruidvat 8,9 6,9 DSB Bank ** 10,1 7,2 7 OHRA 7,6 7,6 FBTO 7,3 7,3 7,3 DSB Bank ** 7,8 7,8 MoneYou nvt 7,9 7,9 DHB bank 7,9 7,9 TRBoS 8,9 7,9 5,5 Eurofintus ** nvt 8,5 Achmea 8,1 8,1 8,1 Crediam 10 8,9 Rabobank 10,3 9,3 8,4 De IJssel ** nvt 9,2 Fortis Bank 10,3 9,5 8,4 Fortis Bank 10,2 9,4 SNS Bank 9,5 9,5 8,8 Rabobank 10,4 9,4 Postbank 11,7 10,5 8,9 SNS Bank 9,7 9,7 ABN Amro 11,7 10,8 8,8 Postbank 11,2 10,5 Getoond worden de 10 laagste tarieven gesorteerd op een PL voor 3 jaar voor euro + de tarieven van de grootbanken. ** Tarief afhankelijk van doel lening en/of risicoprofiel aanvrager. Getoond worden de laagste tarieven. DAGELIJKS OPVRAAGBARE SPAARREKENINGEN Bank Rekening Amsterdam Trade Bank ATB Internet Spaarrekening 4,5 Credit Europe Bank Credit Europe Top-Interest rekening 4 Akbank AK Internet Spaarrekening 3,65 Amsterdam Trade Bank ATB Spaarrekening 3,65 Argenta Internet Spaarrekening 3,65 The Economy Bank N.V. TEB Ster Spaarrekening 3,65 Akbank AK Spaarrekening 3,6 DSB Bank DSB Bank Internet Spaarrekening 3,6 Garantibank International Gouden Internet Rekening 3,5 Rabobank Rabo Telesparen 2,6 SNS Bank Internet Sparen 2,6 Fortis Bank E-Spaarrekening 2,5 Postbank Internetspaarrekening 2,5 ABN AMRO Internet Spaarrekening 2,4 ING Bank Internet Sparen 2,4 Getoond worden de 9 hoogste tarieven + de tarieven van de grootbanken van rekeningen zonder beperkende voorwaarden en een 1e inleg van 100 euro of minder. Peildatum: Bron: MoneyView Research. Dubieuze eretitel Nederlands meest falende manager GRIMBERT ROST VAN TONNINGEN Voor deze dubieuze eretitel komt een keur van topmanagers in aanmerking. Ik zal er vijf nomineren en dan mijn keuze maken. We beperken ons tot het laatste seizoen, namelijk van september 2006 tot en met juni Kandidaat nummer één is Rijkman Groenink CEO van ABNAmro Hij heeft het erfgoed, dat al sinds Koning Willem I is opgebouwd, in de ongeveer zeven jaar dat hij aan het roer heeft gestaan, verkwanseld. Geen enkele zelfgenoemde doelstelling is gehaald ondanks herhaalde veranderingen van strategie. Voormalig president-commissaris Aarnout Loudon neemt hem kwalijk dat hij geen fusie in het najaar van 2006 tot stand heeft gebracht met ING, maar dat zou te veel dominantie in Nederland hebben gecreëerd en daar vaart niemand wel bij. Fusie nu zelfstandigheid geen optie meer is met Royal Bank of Scotland, Bank Santander en Fortis is de enige logische optie omdat die potentieel veel waarde toevoegt en in de Benelux een bestendige leidende marktpositie creeert. Een fusie met Barclays voegt vrijwel niets toe. Tweede kandidaat is Frans Koffrie,CEO van Buhrmann (Corporate Express). Hij heeft circa tien winstwaarschuwingen op zijn naam staan, maar de commissarissen doen geheel in de stijl van mijn roman De roofridders alsof hun neus bloedt en laten hem gewoon zijn gang gaan. De beurs ruikt dat de onlangs aangekondigde strategische herbezinning verkoop in delen van het concern zou kunnen inluiden. Dat is goed nieuws voor hen, zeker als Koffrie dan eindelijk zou opstappen. Topman Klaas Wagenaar van Getronics is de derde kandidaat. In de woorden van pionier Ton Risseeuw heeft hij het de eerste twee jaar als saneerder goed gedaan, maar daarna heeft hij er de afgelopen twee jaar een puinhoop van gemaakt. Inmiddels is een potentiële koper opgedoken, het bedrijf zal wel van de beurs gaan. Vierde is Rob van den Bergh, ex-ceo van VNU, commissaris van ABNAmro, Buhrmann en (ex) van Getronics! Van den Bergh halveerde de waarde van zijn concern in de zeven jaar dat hij aan het roer stond. Na de megalomane aankondiging van de fusie met IMS Health vonden zijn aandeelhouders het genoeg en serveerden hem af. Inmiddels is hij de wijze man die AB- NAmro uit de problemen moet helpen. De vijfde is Jan Kalff, president-commissaris van Stork. Hij is weliswaar geen CEO, maar wel hoofdverantwoordelijk voor de onduidelijke situatie waarin het conglomeraat is beland. Stork s CEO Sjoerd Vollebrecht heeft verdienstelijk werk verricht om tot rendementsherstel te komen, maar is mordicus tegen splitsing van het bedrijf, ondanks weinig steun van aandeelhouders. Kalff is inmiddels onder curatele gesteld via de ondernemingskamer die Wim Kok, Kees Van Lede en Eustace Dudley als super commissarissen heeft aangesteld om een oplossing te verzinnen, die met private-equityhuis Candover als koper leek te zijn gevonden. Het management heeft daar financieel baat bij, maar enkele aandeelhouders zijn opnieuw tegen. De impasse is mede ontstaan, omdat Kalff cs hun onafhankelijkheid te grabbel hebben gegooid. De eretitel gaat naar Rijkman Groenink: zijn concern is het grootst en raakt het hart van Nederland! 1

14 14 Nieuws Economie Onderzoek Briefjes van vijftig populairst Bende valsemunters actief : 60 procent meer vals geld Ben Rogmans jr. Het aantal valse biljetten in Nederland is voor het eerst in drie jaar tijd toegenomen. In de eerste helft van dit jaar zijn ruim valse biljetten onderschept. Dat zijn er meer dan in de tweede helft van vorig jaar. De Nederlandsche Bank denkt dat een bende valsemunters actief is geworden. Het populairst is het briefje van vijftig euro; de helft van alle valse biljetten is een vijftigje. Het eurobiljet heeft 37 verschillende beveiligingskenmerken. De bekendste daarvan zijn het watermerk en het hologram. Om valse biljetten te herkennen, raadt de Europese Centrale Bank de voel-kijk-kantel methode aan: voel de opdruk, kijk naar het watermerk en veiligheidsdraad en kantel daarna het biljet. Als het echt is, moet er een wisselende afbeelding te zien zijn op het hologram. Tijdens het kantelen worden ook de glanzende streep op de achterkant of het van kleur veranderende cijfer zichtbaar. Per jaar controleert het Nederlandse bankwezen zo n twee miljard eurobiljetten. Daarvan is ongeveer één op de briefjes in Nederland vals en in heel Europa één op de In Nederland zijn dus relatief gezien minder valsemunters actief Een eurobiljet heeft 37 beveiligingskenmerken. MICHAEL KOOREN/HH dan in de rest van Europa, of ze zijn altijd op vakantie. Degenen die het vermoeden hebben een vals eurobriefje in bezit te hebben, kunnen dat opsturen naar De Nederlandsche Bank. Daar controleren de vals geldexperts de echtheid van het exemplaar. Als hij vals is, gaat het briefje direct door de shredder. Het vernietigde biljet wordt niet vergoed. Het is dan ook niet verrassend dat van deze dienst weinig gebruik wordt gemaakt. De Nederlandsche Bank helpt wel valse biljetten te herkennen, maar op de vraag hoe valsemunters te werk gaan, kwam geen antwoord. De woordvoerder: Daar kan ik helaas niet op ingaan, dat zou een beetje dom van ons zijn. Valsemunters lezen uw krant tenslotte ook. 1 Overname Danone bezit al een kwart Numico Redactie economie Danone heeft al 26,4 procent van de aandelen Numico in handen. Dat heeft het bedrijf gisteren bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) gemeld. Voor dinsdag was er nog geen melding bij AFM binnen en bedrijven moeten van de AFM onverwijld hun belang doorgeven als dat de 5 procent overstijgt. Dat betekent uiterlijk de volgende dag, aldus AFM-woordvoerder Alice Jentink. Gisteren moet Danone dus hebben toegeslagen op Euronext. Was de handel in Numico afgelopen maandag met omzet van zo n 9 miljoen aandelen al bijna tien keer zo hoog als gewoonlijk, dinsdag schoot de dagomzet door naar 90 miljoen stukken. Dat is echt niet normaal, zegt een aandelenhandelaar in Numico die liever niet met zijn naam in de krant wil. Er zijn op dinsdag enkele hele grote orders binnen gekomen. Dat zullen de Fransen zijn geweest. Danone is bereid voor de overname van Numico 55 euro per aandeel te betalen. Hiermee zou de totale overnamesom uitkomen op 12,3 miljard euro. Door dinsdag vast fors aandelen in te slaan, heeft de Franse voedingsproducent daar iets op kunnen besparen. De prijs van Numico schommelde dinsdag tussen de 53,75 euro en 55,49 euro. Als Danone op het gemiddelde daarvan heeft ingekocht, levert dat toch een besparing op van bijna 20 miljoen euro. 1 Europa Liberalisering post uitgesteld Novum Het Europees Parlement heeft besloten om de lokale markten voor postbezorging in Europa pas vanaf 2011 open te stellen voor concurrentie. De Oost-Europese landen, Griekenland en Luxemburg krijgen zelfs tot 2013 de tijd om zich voor te bereiden op de komende liberalisering. Het gaat om de markt voor bezorging van brieven met een gewicht tot 50 gram. In Zweden en Finland is deze markt al volledig vrijgegeven. TNT heeft samen met een aantal andere Noord-Europese postbedrijven altijd gepleit voor volledige liberalisering in Europa tegen Frankrijk en andere landen, vooral in Zuid-Europa, wilden echter dat hun bedrijven meer ruimte kregen om hun postactiviteiten te reorganiseren. De Nederlandse postmarkt zou in principe al volgend jaar geliberaliseerd worden, maar er moest dan wel sprake zijn van een gelijk speelveld met Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. In die landen hanteren ze momenteel nog verschillende btwtarieven voor de spelers op hun postmarkt. 1 Nog 2 dagen, en dan barst het grootste gratis muziekfestival van Nederland los. Van 14 t/m 20 juli Hypotheek Visie Vierdaagsefeesten Nijmegen. Meet friends, have fun, enjoy the music! Kijk voor meer info op

15 Cultuur 15 Muziek Hammondorgel is echte liefde Het is net de brul van een leeuw Het is loodzwaar, was lange tijd extreem uncool, maar steeds meer jonge liefhebbers weten het nu te vinden. Het hammondorgel is terug van nooit echt weggeweest. Floor van Dijck Het hammondorgel is een instrument voor liefhebbers. Lyrisch zijn de hammondspelers over hun orgel: Ik ben verliefd op het geluid. Elke keer als ik hem heb staan, en hij doet het want dat is altijd weer de vraag ben ik helemaal blij, vertelt Sven Figee, oud-toetsenist van onder meer Anouk. Nu tourt hij met zijn eigen groep Sven Hammond Soul. Het is het mooiste instrument dat er is. Expressief. Ik kan er mijn hart en ziel in kwijt. En de kracht: ze noemen het Hammond B3 orgel niet voor niets The Beast. Als je m goed over zijn nek gooit, is het geluid bijna de brul van een leeuw. Dat spreekt me aan. Die agressie kun je erin gooien, al kun je er ook jazz en theatermuziek op spelen. Het is een heel veelzijdig ding, vertelt Alvin Alviz Bartels, hammondspeler bij funkband Lefties Soul Connection, geïnspireerd. Chris Dros speelt hammond bij soul/funkband The Souldiers: Het geluid is uniek, niet te vergelijken met wat dan ook. Speciale rol Bartels, Dros en Figee (alledrie 32) zijn niet de enige enthousiastelingen. Het hammondorgel wint aan populariteit, zo merkt ook Sjaak van Oosterhout. Van Oosterhout ( Het is een passie, anders houd je het niet vol ) is een van de weinige reparateurs en importeurs van hammondorgels in Europa. Er is zeker meer vraag naar zowel reparatie als verkoop. Laatst heb ik er nog een verhuurd voor het concert van Guus Meeuwis in het PSVstadion, en voor reparaties heb ik in september pas weer tijd. Ik heb het hartstikke druk. Figee: Het hammondorgel heeft altijd al een speciale rol gehad, maar nu is er wat aan de hand: er is een aantal jongens dat veel speelt. Ook op MySpace kom ik veel hammondsoul en -jazz tegen. Vooral in Italië en Spanje is het populair. Van Oosterhout: Je ziet meer muzikanten die pontificaal optreden met een hammond en elke keer gaat het publiek uit zijn dak. Een collega van me, die hammondlessen geeft, heeft momenteel 35 leerlingen, een hoop willen erop leren spelen. Figee: Ik zie ook dat veel mensen komen kijken, speciaal voor het orgel, een beetje het vliegtuigspottersidee, echt onwijs grappig. Bartels: Ik hoef minder vaak uit te leggen wat een hammond precies is. Hoewel het aantal organisten op North Sea Jazz dit jaar wel tegenvalt. Huiskamerorgel Het hammondorgel, ook wel toonwielorgel genoemd, stamt uit De uitvinder, Laurens Hammond, ontwierp het als een huiskamerorgel, ter vervanging van de grote kerkorgels. In de jaren vijftig en zestig werd het hammond groot opgepikt binnen de soul, funk en bluesmuziek. Sven Figee: Als je goed luistert, is het een van de meest gebruikte instrumenten in de pop. Op ontzettend veel platen is het in de achtergrond te horen. Het is een instrument dat zijn plaats heeft verdiend, het gaat niet meer weg. Chris Dros: Twintig jaar geleden kregen synthesizers en keyboards veel aandacht, omdat ze toen nieuw waren en mensen daar weinig vanaf wisten. Maar omdat in die hoek nu weinig spectaculairs gebeurt, gaat de aandacht weer terug naar wat vet is. Figee: Mensen willen weer echte muziek. Jazz is ook weer populair de laatste jaren. Ouderwetse, ambachtelijke, organische muziek, gespeeld door echte muzikanten. Sven: In de jaren zeventig, tachtig had bijna iedereen een hammond of een elektrisch orgel staan. Het was toen totaal niet hip, denk maar aan die reclame waar een man zijn orgelspelende vrouw met de druk op de Sven Figee: Mensen willen ambachtelijke muziek. DANNY WAASDORP knop inruilt voor een aquarium. Nu wel: ik heb optredens waarbij expliciet wordt gevraagd of ik mijn hammond meeneem en niet op een plankje speel. Het is niet alleen het geluid, het gaat ook om de aanblik. Hammond Live Sven Hammond Soul staat morgenavond op de Grote Markt in Den Haag. In het najaar beginnen de opnames voor de eerste studioplaat, met onder meer DJ Maestro. svenfigee. Lefties Soul Connection bracht eind mei de plaat Skimming the Skum uit en staat vanavond in Vera, Groningen. The Souldiers spelen op De Parade. Verschillende data. op North Sea Jazz: Vrijdag: Al Green, Trigon. Zaterdag: Maceo Parker, Holmes Brothers. Zondag: Sly and the Family Stone, Elvis Costello met Allen Toussaint. Dat is gewoon niet the real thing. Bartels: Ik ben groot, en als ik dan live achter een keyboard sta, lijkt het net een strijkplank, een hammond staat ook gewoon goed. Zwaar, zwaarder Een groot nadeel van hammondspelen, is dat het orgel alleen al snel meer dan 160 kilo weegt, en daar komt nog een speciale Leslie-versterker bij van een kilo of vijftig. Fijn, als je er wekelijks of vaker mee optreedt. Er zijn zelfs websites die hammondliefhebbers adviseren hoe ze het beste hun orgel kunnen verplaatsen en grappige uitspraken: is dit hetzelfde orgel als vorige week? Het lijkt wel zwaarder! Toch is het sjouwen voor de echte hammondadept geen probleem. Chris: Ik vind het onzin om vanwege het gewicht niet op een hammond te spelen. Te zwaar is geen argument. Een beetje sjouwen kan geen kwaad. Dat kan Sven beamen. Mijn liefde is zo groot dat ik twee keer aan mijn rug geopereerd ben, vanwege het sjouwen. Ik ga nu speciaal naar de sportschool om daarvoor te trainen. Je moet er wat voor over hebben. 1 North Sea Jazz Dit mag u niet missen Dirk Koppes Hoogtepunten op het North Sea Jazz: Vrijdag Terence Blanchard Quintet Met het Metropole orkest en o.a. Jamie Cullum vertolkt de trompettist filmmuziek van Spike Lee. Robin McKelle Zangeres wisselt moeiteloos van Ella Fitzgerald-repertoire naar eigen lovesongs. The Roots De enige hiphopband met een ijzersterke livereputatie. Al Green Soulicoon bewees in Paradiso nog steeds de zaal plat te kunnen zingen. Nils Petter Molvaer Noorse klankkunstenaar mengt zijn trompet met elektrische grooves. Jamie Lidell Elektronicavirtuoos verbaast met soulslijpers. Dimitar Bodurov Nederlands-Bulgaarse pianist mengt folk uit eigen land met jazz en klassiek. Zaterdag Keb Mo Gitarist vernieuwt voortdurend de bluestraditie. Gino Vannelli plus Michiel Borstlap Fout jaren zeventig icoon bewijst meer te kunnen dan slappe rockpop. Eric Vloeimans Rotterdamse Brabo met het beste trompetgeluid van Nederland. Lura Zangeres geeft broodnodige nieuwe energie aan Kaapverdiaanse muziek. Campbell brothers Gospel met steelguitar dwingt elke ijzeren hark tot meeswingen. Christian Scott Piepjonge trompetvirtuoos kiest voor stevige jazzfusion. Zondag Ornette Colman Freejazz-veteraan kan nog jaren mee. Africando Cubaans-Afrikaanse groep laat horen waar de latin en salsa vandaan komen. Amy Winehouse Als ze niet dronken is, kan de Britse elke muziekstijl aan. Sf Jazz Collective De combinatie van Joe Lovano en Dage Douglas staat garant voor topjazz. Sly & the Familie Stone Komt ie, of komt ie niet? Sleepwalker Japans ensemble verbluft met snoeiharde hysterica. 1.. RECENSIE FILM DE SCHADUW OVER HARRY V Dirk Koppes Het gebeurt niet vaak dat de schaduw van een boek over een Hollywoodproductie hangt. Cine-Harry V heeft ontegenzeglijk te lijden van literaire Harry VII, nu de discussie oplaait over de eventuele dood van Harry Potter. In dat kader werkt het vervreemdend om naar een film te kijken, die het vaste stramien volgt. Shaken, not stirred De Britse schrijver Sebastian Faulks is bezig aan een nieuw James Bond-boek. Hij was een jaar geleden uitgekozen, toen nog anoniem. van Potter die ontsnapt aan de suburbiaterreur van de familie Duffeling, zijn schoolavonturen op Zweinstein en een finale confrontatie met Voldemort. Voorkennis over de boeken heeft de bezoekcijfers van eerdere films nooit kwaad gedaan, dus met Harry Potter and the order of the Phoenix komt het wel goed. En terecht, want het productieteam heeft een efficiënte rollercoaster in elkaar gezet. Knap hoe de 800 pagina s van het boek tot twee uur film zijn teruggebracht. Toch zit het probleem in de plot, die weinig nieuws te bieden heeft. Uitgezonderd Harry s eerste kus. Zoals gewoonlijk ziet de aankleding er fantastisch uit en worden de toverduels dynamisch in beeld gebracht. Toch blijft regisseur David Yates te lang in Orwelliaanse machtsspelletjes hangen, waardoor de spanning wegzakt. We wachten op 20 juli 1 Emma Thompson in de film. M. CLOSE Big in Japan De Nederlandse zangeres Elize krijgt kansen in het Verre Oosten, een distributeur heeft besloten haar plaat In Control uit te brengen in Japan.. RECENSIE FILM FANTASTISCHE ELEMENTEN, MAAR IETS TE BONT Elaine Brand Zoals de titel al verraadt, toont Fur: An imaginary portrait of Diane Arbus een denkbeeldig portret van de gelijknamige Amerikaanse fotografe (mooie rol van Nicole Kidman). Her en der verwijzend naar de klassiekers Alice in Wonderland en Beauty and the Beast zet regisseur Steven Shainberg de creatieve en psychologische ontwikkeling van de omstreden fotografe uiteen. Om haar fantastische visie van de wereld weer te geven, leek dit fictieve verhaal hem doeltreffender dan een biopic. Artistiek gedacht en het resultaat is een oogstrelende film, maar het verhaal en de personages zijn te vreemd en leiden eerder af van haar innerlijke groeiproces. Oordeel: gaan, voor de prachtige artdirection en Nicole.. The Simpsons hebben echte woonplaats Het Amerikaanse stadje Springfield in de staat Vermont is uitverkoren als échte Simpsons-stad. Op 21 juli gaat daar de Simpsonsfilm in première. Springfield versloeg 14 andere Springfields.

16 16 Kans op kunst KANS OP KUNST SMS STEUN KUNST (STEUN-SPATIE-KUNST) NAAR 4040 OVERLAND 111 Lithografie Aan de hand van foto s maakt Sandra Kruisbrink tekeningen en grafiek. Het zijn landschappen waarop je van grote hoogte neerkijkt, sterk contrasterend in detail, lijnvoering en penseelstreek. Weidse gebieden waarin de menselijke activiteit grafische voren getrokken heeft in de vorm van palen, elektriciteitskabels, hekwerken en dergelijke. De snelwegen slingeren als grote rivieren dwars over het papier. Alleen de mens zelf ontbreekt. Vanuit een fotografisch archief componeert Kruisbrink een eigen landschap. Minuscule bouwwerken, getekend in fragiele potloodlijntjes, worden geplaatst in met brede kwast getrokken transparante velden. Jaar van uitgave: 2004 Oplage: 25 Afmetingen blad: 59 x 86 cm Afmetingen afbeeldingen: 59 x 86 cm Prijs: 375 euro Wilt u deze litho winnen? Sms dan steun kunst (steunspatie-kunst) naar 4040 (55 cent per sms). U krijgt één sms je terug. De winnaar wordt binnen een week teruggebeld voor naam en adres en krijgt de print thuisgestuurd. Deze litho is tussen 29 juni en 6 juli ook met 20 procent te koop via de site evenals ander werk van Sandra Kruisbrink.

17 Cultuur 17 Portret Fotografe Diane Arbus Een outsider tussen de freaks en misfits Diane Arbus werd vaak bestempeld als voyeur. Zelf voelde ze zich juist één van hen : een outsider, een freak. Vandaag komt haar denkbeeldige portret Fur: An imaginary portrait of Diane Arbus uit. Elaine Brand Ze gaf de Amerikaanse fotografie een nieuw gezicht met haar confronterende portretten van de freaks uit de samenleving: travestieten met krulspelden, nudistenkoppels op hun vakantieadresje en allerhande mismaakte kermisartiesten. Diane Arbus ( ) toonde de mensen, die door de samenleving werden genegeerd, maar met wie zij zich kon identificeren. Nicole Kidman (rechts) speelt de eigenzinnige fotografe Diane Arbus. HOLLANDSE HOOGTE Zo ging het echt Als dochter van een rijke bonthandelaar en eigenaar van een groot warenhuis groeide Diane (zeg: Die-ann) op in extreme welvaart. Maar al tijdens haar jeugd ervaarde zij haar bevoorrechte wereldje als verstikkend en probeerde ze aan haar eigen macabere verlangens te voldoen. Zo stond ze als meisje in de hoge dakgoot buiten haar slaapkamer, uitkijkend over Central Park, om haar eigen moedigheid te testen. Toen al ging haar interesse uit naar afwijkende individuen in de samenleving. Misschien juist omdat haar strenge opvoeders haar verboden naar de daklozen in het park te kijken. Haar ouders keurde ook haar vriendje af, dus zag ze hem stiekem tot ze op haar achttiende met hem trouwde. Ze stapte echter van het ene verstikkende keurslijf in het andere en bleef ook als keurige huisvrouw een misfit. Niet in staat op te gaan in haar rol als assistent/stylist van haar echtgenoot verliet ze hem en hun zeer succesvolle (mode)fotografiebedrijf. Als alleenstaande moeder stortte ze zich eind jaren vijftig in het straatleven om haar modellen te fotograferen. Tijdens een fotografiecursus werd ze aangemoedigd haar onorthodoxe thema s uit te diepen. Haar onderwerpen en technieken waren ongebruikelijk en haar werk is altijd omstreden ontvangen. Ze werd er zelfs van beschuldigd dat ze van iedereen een freak maakte. En zo loopt het in de film. Hoewel Arbus een boeiende persoonlijkheid had, wilde regisseur Steven Shainberg geen traditionele biopic maken van Fur. Juist omdat Arbus (vertolkt door Nicole Kidman) zo n eigenzinnige vrouw was, besloot hij de realiteit te doordrenken met fantastische elementen om haar psychologische groeiproces te visualiseren. Zo is het gorilla-achtige personage Lionel (Robert Downey Jr.) verzonnen. In de film krijgen ze een verhouding en inspireert hij haar tot fotograferen. Hoewel deze romance fictief is, had de echte Arbus wel vertrouwelijke relaties met haar modellen. Ze werkte net zo lang met een persoon tot deze zijn masker liet vallen. Een extreem voorbeeld is de reus Eddie Carmel (The Jewish Giant) van wie ze tien jaar lang honderden foto s schoot voor ze er uiteindelijk slechts één publiceerde. De fictieve filmrelatie met Lionel en de excentriekelingen die ze via hem ontmoet symboliseren de subjecten voor haar echte werk. De onalledaagse plekken en sm-feestjes waar hij haar mee naar toe neemt beschrijven de vreemde locaties voor haar daadwerkelijke foto-shoots. Boven alles staan deze fictieve elementen symbool voor een huisvrouw die uitbreekt. Wat de film niet vertelt, is dat ze nooit echt bevrijd is geweest. Gekweld door terugkerende depressies pleegde Arbus in 1971 zelfmoord. 1 GROOT NIEUWS VANDAAG WORDT HET ALLEREERSTE WERELDSTATION GEOPEND IN MADURODAM De bewoners van Madurodam hebben sinds vandaag een station waar je lekker kunt reizen, winkelen, werken én wonen. Jij straks ook. Nederland krijgt de komende jaren zes wereldstations. Stations in Amsterdam, Breda, Den Haag, Arnhem, Rotterdam en Utrecht ondergaan een complete metamorfose. Naar de kapper? Filmpje pakken? Boodschappen doen? Uurtje fitnessen? Je doet het straks allemaal op het station: 7 dagen per week.

18 18 Lifestyle Dance Valley Cirque de la Dance Dans á la David Copperfield Aankomende zaterdag vindt in Spaarnwoude alweer de dertiende editie van Dance Valley plaats. Met meer dan honderd topdj s uit binnen- en buitenland zijn de verwachtingen hooggespannen. Club Judge sprak erover met Brian Bout, directeur van UDC, die Neerlands populairste dance-festival organiseert. clubjudge.com Dammie van t Zelfde Club Judge Wat heeft Dance Valley voor Nederland betekend? Dance Valley is een sleutelbegrip geworden in de dance scene. Vraag in het buitenland maar eens wat de mensen van Nederland kennen en dan zullen klompen, tulpen en Dance Valley in een adem worden genoemd. Dance Valley was het eerste dancefestival dat overdag plaatsvond, met een breed scala aan muziekstijlen, dat geen hardcore heeft geprogrammeerd en meerdere podia heeft. Alles bij elkaar heeft Dance Valley het Nederlandse dance-imago een behoorlijke boost gegeven. Dance Valley vindt de komende vijf jaar half juli plaats. Dat is zowel voor de organisatie als de stappers ongelofelijk fijn. We zijn geen pingpongbal. Bezoekers stellen hun vakantie erop af, dit schept duidelijkheid. Het liefst zou ik natuurlijk het vertrouwde eerste weekend van augustus in mijn agenda hebben staan, maar door de overvolle roosters en vakantiedagen van de ordebewakers is dat geen optie. Dance Valley Dit jaar staat het circus centraal. ROGER CREMERS, HOLLANDSE HOOGTE Heb je wel eens gedacht aan het verplaatsen van Dance Valley? Die gedachte heeft wel eens door mijn hoofd gespeeld, maar heb ik verbannen. Dance Valley is onlosmakelijk verbonden met Amsterdam, daar is het geboren en getogen en daar moet het blijven. De werknemer die er binnen UDC over begint, krijgt een knal voor zijn kop (haha). Hebben jullie een vaste achterban? Hoewel we het niet bijhouden zoals bijvoorbeeld Awakenings, zie ik nog veel van de eerste generatie Dance Valleygangers terugkomen. Vaak zelfs met hun kinderen. Hier lopen mensen rond die je vader hadden kunnen zijn, geen enkel ander festival heeft dat. Van de slager op de hoek tot de jurist: Dance Valley is voor iedereen. Hoe gaan we het thema Cirque de la Dance dit jaar terugzien? Het was eigenlijk altijd al één groot circus en daarom past dit thema ook zo goed. Het thema komt breed tot uiting. Van circusacts uit de jaren twintig tot illusionisten van het kaliber David Copperfield. Je kunt freakshows en gekke optochten bekijken en er komen teams á la Cirque du Soleil die ook de Olympische Spelen openen. Stel je eens voor: je staat te genieten van je favoriete dj, de klanken brengen je in extase en dan zweven trapeze-acrobaten voorbij. Dat is het Cirque de la Dance-gevoel. 1 VRIJDAG 13 JULI VRIJDAG 13 JULI VRIJDAG 13 JULI VRIJDAG 13 JULI ZATERDAG 14 JULI Cineac, Amsterdam 22:00 04:00 uur DVK 12 euro Escape Venue, Amsterdam 23:00 05:00 uur VVK 12 euro / DVK 17 euro Club Vie, Rotterdam 22:30 04:00 uur 7 euro Hotel Arena, Amsterdam 23:00 04:00 uur 10 euro Beachclub Vroeger, Bloemendaal 16:00 00:00 uur VVK 5 euro / DVK 10 euro House, eclectic Jaziah, Manga House, electro, eclectic, latin Sidney Samson, D-Rashid, Melly Mel, Sunnery James, Ryan Marciano House, eclectic D.E.F., BigBoomingBart Eclectic Random, Gary Global House, electro, latin, urban Marc Benjamin, Quintino, Kenneth G, Afrojack, Lucky Charmes Afwisselend programma met Eric E en Sebastien Leger PROGRAMMERING VOOR LIEF FESTIVAL BEKEND Op zaterdag 8 september is recreatiegebied Strijkviertel bij Utrecht het decor van het Lief Festival. De lineup is opnieuw afwisselend. Zo is de Super Sunday Mainstage het domein van house-dj s als Sebastien Leger, Erick E en Bodyrox, terwijl minimalen technoliefhebbers hun hart kunnen ophalen bij het strandpodium. Op de twee andere podia in het recreatiegebied schalt hiphop, goa en progressive door de speakers.. 10 days off Tussen 13 en 23 juli vindt in het Belgische Gent het elektronicafestival 10 Days Off 2007 plaats. Daarnaast bezoekt helft jonge homo s gay-evenementen HETEROHORECA ERG POPULAIR ONDER HOMOJONGEREN Horecazaken voor hetero s zijn enorm in trek bij homojongeren. Bijna de helft, 45 procent, vertoeft alleen in de heterohoreca, aldus een enquête van het landelijke tijdschrift Expreszo, dat zich richt op lesbische-, homo- en biseksuele jongeren. Eenzesde van de gayjeugd komt veel in homohoreca en 12 procent gaat helemaal niet uit. Ruim een kwart bezoekt zowel homo- als heterohoreca. Bijna de helft, 48 procent, bezoekt een of twee keer per jaar Axwell op Bloemendaal Op zondag 15 juli zal house-pionier Axwell in strandtent Bloomingdale (Bloemendaal) back- 2back draaien met Ricky Rivaro. de speciale evenementen voor homo s, zoals Roze Zaterdag en Gay Pride. Van de jongeren geeft 36 procent aan nooit een homo-evenement te bezoeken. Het ontmoeten van nieuwe mensen gebeurt niet alleen meer in een disco of bar. De jongeren chatten eerst op het internet en hebben daarna een date. De helft van de ondervraagden geeft dan ook aan een keer per jaar met een vreemde af te spreken, eenvijfde doet dit eens per maand. 1. Sensation Black Zaterdag 14 juli is in de Amsterdam Arena het harddance-spektakel Sensation Black. Line-up: Dana, Luna, Outblast, Promo, Scot Project, Vince, Zany, Angerfirst & Black Identity en MC Ruffian.

19 TV-Gids 19 Nederland 1 Nederland 2 Nederland 3 RTL 4 RTL 5 17:40 KRO Kindertijd 17:41 Hopla 17:46 Brum 17:56 Op reis 17:59 EénVandaag 18:00 NOS Journaal 18:20 EénVandaag 18:45 NOS Sportjournaal 19:00 Lingo 19:25 De hartafdeling 20:00 NOS Journaal 20:30 Korenslag 22:05 Grenzeloos verlangen 22:45 NOS Studio Sportzomer: Avondetappe 23:40 NOS Journaal 23:55 ER 00:45 NOS Journaal 01:10 NOS Journaal RTL 7 SBS 6 Net 5 Veronica Tien 18:00 The A-Team 18:55 Law & order 19:50 Allo allo! 20:30 The pretender: Island of the haunted 22:15 Mary Shelley s Frankenstein 00:29 Teleshop 7 00:30 Ik ben in balans! 00:45 Nachtlounge 03:00 The hotspot 17:00 Nederland helpt 17:25 The Onedin Line 18:20 That s the question 18:50 Baas Boppe Baas 19:25 Toen was geluk heel gewoon 19:55 NCRV Natuurlijk - Nationale landschappen 20:25 Netwerk 20:50 Verre verwanten 21:25 Klootwijk aan zee 22:00 NOS Journaal 22:15 Nova/Den Haag vandaag 22:40 Holland Doc: Mama wat is leukemie? 23:35 Nova/Den Haag vandaag, Netwerk en EénVandaag 17:05 Sue Thomas: F.B.Eye 18:00 JAG 19:00 Hart van Nederland - Vroege editie 19:25 Shownieuws - Vroege editie 20:00 Medisch centrum 20:30 House 21:30 House 22:30 Hart van Nederland - Late editie 22:50 Piets weerbericht 22:55 Shownieuws 23:20 Trauma Team: E.R. live 00:30 Medical detectives 00:50 Nachtprogrammering: Hart van Nederland - Late editie 00:55 Nachtprogrammering: Playtime 17:00 NOS Jeugdjournaal.nl 17:05 Flight 29 down 17:30 Kid Paddle 17:45 Walter 17:58 AVRO Smartkidz 18:10 Topstars 18:25 Het Klokhuis 18:45 NOS Jeugdjournaal 19:00 NOS Copa América 19:30 NOS Tourjournaal 20:25 Reporter 21:55 Absolutely fabulous 22:30 NOS Sportjournaal 22:40 NOS Journaal 22:50 Missing without a trace 23:35 Hertenkamp 00:05 NOS Journaal 00:10 NOS Tekst tv 17:20 Everwood 18:10 Charmed 19:00 Judging Amy 20:00 Will & Grace 20:30 Love don t cost a thing 22:30 Can t buy me love 00:10 Law & order 01:10 Nachtprogrammering: Relax TV 17:05 Oprah Winfrey show 18:00 RTL Nieuws 18:15 Editie NL 18:35 As the world turns 19:30 RTL Nieuws 19:55 RTL Weer 20:00 Kees & co 20:30 Klasgenoten 21:30 Char, het medium 22:30 4 in het land 22:55 Jouw vakantie, mijn vakantie 23:55 RTL Nieuws 00:10 RTL Weer 00:15 Oprah Winfrey show 01:04 Teleshop 4 01:05 Cupido 03:00 Streetcam 17:15 Yin Yang Yo 17:35 Totally Spies 18:00 3rd Rock from the sun 19:00 Friends 19:55 Joey 20:30 In the line of fire 22:55 Heartbreak Ridge 01:25 Nachtprogrammering: Late night. 17:25 The Ellen DeGeneres show 18:25 The king of Queens 18:55 The nanny 19:25 Dharma & Greg 19:55 Flodder 20:30 CSI: New York 21:30 Heroes 22:30 Shock doc: Met z n drieën in bed 23:30 Van etter tot engel goes Kenia 00:25 The nanny 00:49 Teleshop 5 00:50 Poolparty 02:00 KamasutraTV. 17:10 Life with Bonnie 17:35 Fashion House 18:00 De leukste thuisvideo s 19:00 De bruiloft van Leon en Jessica 19:30 Postcode Loterij: Deal or no deal 20:00 De Gouden Kooi 20:30 De grootste verliezer special 21:35 How to look good naked 22:30 Volmaakt of verminkt? 23:30 De Gouden Kooi 00:00 Fashion House 00:35 Zendtijd voor NOX 01:25 Tien Text ÉÉN CANVAS BBC 1 BBC 2 BBC World 17:35 Buren 18:00 Het journaal 18:10 De rode loper 18:30 Vriend of vijand 19:00 Het journaal 19: Zonnen & garnalen 19:55 Het weer 20:00 F.C. de Kampioenen 20:30 Flikken 21:20 Koppen 21:55 Tour :50 Het journaal laat 23:11 KENO-uitslagen 23:12 Het weer 23:20 Mersey beat 00:20 De rode loper 00: Zonnen & garnalen 01:00 Doorlopende herhalingen van Het journaal laat en weer ARD ZDF Discovery Channel National Geographic Eurosport 17:00 Tagesschau um fünf 17:15 Brisant 17:47 Tagesschau 17:55 ARD vor acht 19:50 Das Wetter im Ersten 19:55 Börse im Ersten 20:00 Tagesschau 20:15 Nora Roberts - Der weite Himmel 21:45 Monitor 22:15 Tagesthemen 22:43 Das Wetter im Ersten 22:45 Natürlich Blond! 00:15 Nachtmagazin 00:35 Das Mädchen Irma la Douce 02:50 Tagesschau 02:55 Harry und die Hendersons 03:15 Harry und die Hendersons 03:35 Sturm der Liebe 04:25 Die schönsten Bahnstrecken Europas 17:20 Lilo & Stitch in het Disney festival 17:45 Miss BG 18:00 Oggy en de kakkerlakken 18:10 Spring 18:35 W817 18:50 6Tien 19:10 Degrassi: The next generation 19:35 Third rock from the sun 20:00 Terzake zomer 20:50 Rare streken 21:40 De canvascrack 22:15 Messiah III: The promise 23:45 Swiss Toni 00:20 Doorlopende herhaling van Terzake zomer 17:55 Ein Fall für zwei 19:00 heute 19:20 Wetter on Tour 19:25 Anna Pihl - Auf Streife in Kopenhagen 20:15 Lustige Musikanten on tour 21:15 auslandsjournal 21:45 heute-journal 22:12 Weerbericht 22:15 Maybrit Illner 23:15 Nina Ruge: Alles wird gut 00:15 heute nacht 00:30 Jagd nach Vergeltung 01:55 heute 02:00 Tagebuch eines Vergewaltigers 03:35 heute 03:40 Maybrit Illner of animation 05:00 nano 17:05 Mortified 17:35 Dinosapien 18:00 The sorcerer s apprentice 18:25 Newsround 18:35 Neighbours 19:00 Nieuws en weerbericht 19:30 Regionaal nieuws 20:00 The One show 20:30 EastEnders 21:00 The big day 22:00 True dare kiss 23:00 Nieuws, regionaal nieuws en weerbericht 23:35 One foot in the grave 00:05 This week 00:50 Mr Jealousy 02:30 Weerbericht 02:35 Sign zone 02:35 Panorama 17:00 Hooked on fishing: Arctic char and trout 17:30 Wheeler dealers: MGB GT 18:00 Wheeler dealers: MGB GT 18:30 Stunt junkies 19:00 American chopper: Military bike 20:00 Mythbusters: Explosive decompression 21:00 Dr. G. Medical Examiner 22:00 Forensic factor: A deadly affair 23:00 Amazing medical stories 00:00 Murder re-opened: Campus killer 01:00 A haunting 02:00 The blasters 03:00 Nachtprogrammering 19:00 Eggheads 19:30 Nature s calendar 20:00 Saving planet earth UK 20:30 The museum 21:00 Alastair Campbell diaries 22:00 Mock the week 22:30 Hyperdrive 23:00 Still game 23:30 Newsnight 00:20 Rome II 01:15 Rome II 02:15 A love divided 03:45 BBC News 24 17:00 Crittercam - Wildtech adventures: Humpback whales 17:30 Chimp diaries 18:00 Megastructures: The world s busiest port 19:00 Earth investigated: Alien contact 20:00 Seconds from death: Death at the airshow 20:30 Air crash investigation: Helicopter down 21:30 Is it real?: Ghost ship 22:30 Interpol investigates: Terror in the skies 23:30 Mad labs 00:00 Megastructures: The world s busiest port 01:00 Is it real?: Ghost ship 02:00 Interpol investigates: Terror in the skies 03:00 Earth investigated: Alien contact. 17:30 Talking movies 18:30 Asia today 19:30 World business report 19:45 Sport today 20:00 World news today 21:30 Click 22:30 HARDtalk 23:15 World business report 23:45 Sport today 00:30 Asia today 00:45 World business report 01:30 HARDtalk 02:30 World business report 03:30 Talking movies 04:30 World business report 04:45 Sport today. 17:30 Voetbal onder 20 jaar 18:30 Atletiek 20:00 Boksen 21:00 Boksen 22:00 Wielrennen 22:45 Voetbal onder 20 jaar 00:45 Wielrennen

20 20 Service Reizen Syrië Joop Hazenberg Eerder dan de Grieken J Links: de Umayad moskee in Damascus AP Boven: twee mannen schrobben elkaar in het oudste badhuis (hamam) van Damascus. JEROEN OERLEMANS/HH e gaat naar Syrië? Wil je onthoofd worden of zo? Familie en vrienden waren niet erg blij met mijn voornemen om in 2004, een jaar na de Amerikaanse inval in Irak, Syrië te bezoeken. Levensgevaarlijk! Al die rare moslims die buitenlanders ontvoeren en zo. Gelukkig is de werkelijkheid anders. Syrië is de bakermat van onze samenleving. Daar begonnen zich de eerste vormen van westerse beschaving af te tekenen, eigenlijk nog voordat de Grieken zo ver waren. Een goed begin van de reis door Syrië, een land dat grotendeels uit woestijn bestaat, is Aleppo. Deze oude handelsplaats ligt op de grens met Turkije. Je kunt daar met Syrian Air voor een appel en een ei naartoe vliegen. Let wel op het ontbreken van Engelse teksten in het vliegtuig. Je moet voor het vertrek van Schiphol je bagage aanwijzen. Er kunnen immers bommen in zitten. Slaap in het Baron hotel in Aleppo. Echte vergane glorie, waar Lawrence of Arabia nog zou hebben verbleven. Van daaruit is het heerlijk rondhobbelen door de soeks, de Arabische markten. Breng ook een bezoekje aan de citadel. In de omgeving van Aleppo liggen enkele dode steden die de moeite waard zijn. Ga daarna met de bus of een gedeelde taxi naar Hama of Homs. Vanuit deze steden kun je naar het ongelofelijke Krak des Chevaliers, een achthonderd jaar oud kruisvaarderskasteel dat nog in perfecte staat is. Ook niet te missen zijn de ruïnes van Apamea, vooral in de ochtend. Onwerkelijk, zoals de oude stad het aanbreken van de ochtend verwelkomt. D an op weg naar Palmyra. Een verborgen schat in de woestijn. Hier ligt een volledig verlaten, maar deels bewaard gebleven tweeduizend jaar oude stad. De zuilen zijn weer overeind geholpen. Vanuit het Arabische kasteel heb je s avonds een fantastisch uitzicht over de woestenij. Bezoek de ruïnes bij het ochtendgloren, zulke kleuren heb je nog nooit gezien. De hoofdstad Damascus is de volgende stop. De soeks hebben een ongelofelijke charme, sommige Syriërs ook (maar niet allemaal). De schoonheid van de Umayad moskee is alleen te beleven door er een uur of twee te zitten. Laat je daarna onderdompelen en inzepen in een hamam. Syrië onderdrukt de bewoners, steunt terrorisme, destabiliseert Irak en Libanon. Maar het is een prachtig land. 1 ARGUS Nauwelijks screening van zedenverleden bij nieuwe artsen René Leisink. COLOFON Dagblad De Pers is een uitgave van Mountain Media BV uitgever Cornelis van den Berg hoofdredacteur Ben Rogmans adjuncthoofdredacteur Frank Poorthuis artdirector Maarten ten Haaf marketing Gert Jan Laurman distributie Dick van Geemen commercieel directeur Jerrel Oron finance Ruud Swart internet Rik Nizet druk Dijkman Offset Diemen, MGL Heerlen en NDC Leeuwarden Dagblad De Pers is een onafhankelijke, gratis kwaliteitskrant die circa 240 keer per jaar verschijnt en verkrijgbaar is op NS-stations, in winkels, kantoren, in de horeca en op vele andere locaties. Dagblad De Pers wordt in een aantal plaatsen dagelijks bezorgd door Interlanden. Ontvangt u dagelijks De Pers en heeft u klachten over de bezorging? Bel: of kijk op Aanmelden als bezorger kan op twee manieren: 090o-INTERLANDEN ( ) of Anthony Fokkerweg CP Amsterdam Tel Fax EDELACHTBARE LERAAR.. HET WEER Vandaag De ochtend verloopt bewolkt en soms valt er wat regen. Ten zuiden van de grote rivieren blijft het meest droog en in de middag beperkt de regen zich tot het noorden. Vooral in het zuidwesten breekt de zon even door. Met een matige tot vrij krachtige westenwind wordt het 18 tot 22 graden. Morgen Opnieuw beleven we een sombere dag met in de ochtend nog wat regen in de noordoostelijke helft van het land. Slechts lokaal kan in de middag de zon even kort doorbreken. Met niet al te veel wind en een temperatuur van 20 tot 24 graden voelt het zeker in het zuiden behoorlijk warm aan. Zeer geachte minister Plasterk, Een juf aan t college te Asten, had moeite met sommige gasten, dus gaf ze maar straf, maar vroeg zich nooit af, of ze wel in het onderwijs paste! Extremen van 12 juli hoogste max. temp.: 34,6ºC in 1923 laagste min. temp.: 5,3ºC in 1993 Lang geleden schreef mijn vader dit voor mijn onderwijzeres Nederlands, toen hij vermoedde dat zijn zoon de dupe was geworden van een laten we zeggen zwakkere schakel binnen onze scholengemeenschap. (Ik zat huilend boven een berg strafwerk die zelfs voor het aansteken van de school buitenproportioneel zou zijn geweest.) Deze docente was gelukkig een uitzondering. Maar ik vermoed dat als we docenten blijven onderbetalen, dit soort onkunde eerder de regel wordt. Een docent is het lulletje van de samenleving geworden! Dat kan anders. En zonder extra kosten. Mijn voorstel: neem voor één keer een voorbeeld aan de zorg en breng hiërarchie aan in het onderwijzend personeel. Net zoals de chirurg pas komt kijken wanneer de patiënt bedwelmd en gereinigd wordt opgediend, zo zou ook de vakdocent pas ten tonele moeten verschijnen als het vat ADHD, de klas, tot bedaren is gebracht. Hevel zaken als ordebewaking en nakijken over naar een assistent en laat de zeer wel gerespecteerde, universitair geschoolde en rijkelijk beloonde vakdocent alleen dat doen waar hij goed in is: lesgeven. Een nieuwe salarisverdeling en hervonden status herstellen het leraarschap in oude glorie; de zwakke schakel als rariteit. Vriendelijke groet, Aren van Muijen WEERBERICHT NEDERLAND. GRONINGEN Regen 18 C Buien 18 C MAASTRICHT Half bewolkt 21 C VLISSINGEN Half bewolkt 20 C

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs 1.1 Een blik op een eeuw Europa Deel 1: Een beetje geschiedenis Dankzij onze vrienden, Marie en Alexander,

Nadere informatie

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs 1.1 Een blik op een eeuw Europa Deel 1: Een beetje geschiedenis Dankzij onze vrienden, Marie en Alexander,

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

Geschiedenis hoofdstuk 3

Geschiedenis hoofdstuk 3 Geschiedenis hoofdstuk 3 Romeinse rijk 500 v Christus 500 na Christus Rome de eeuwige stad : deze stad bestaat al eeuwenlang. De tijdlijn Het Romeinse rijk begint 500v Chr. En eindigt 500 na Christus.

Nadere informatie

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld In meer dan dertig landen in de wereld is er oorlog. Wereldwijd zijn er dus miljoenen kinderen die een oorlog meemaken. Vraag 1. Kun je drie landen noemen

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-14-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: geweld tegen hulpverleners 5 10 15 20 25 tekst 1 Nederland klaar met

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG!

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! I.I De geboorte van de Europese Unie Zoals jullie waarschijnlijk wel weten zijn er de vorige eeuwen veel oorlogen in Europa geweest. Vooral de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

Nadere informatie

Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs

Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen luisteren naar een radiofragment van Goedemorgen Nederland en lezen een tekst uit dagblad Trouw over de bewijsvoering

Nadere informatie

Betalingsachterstand bij handelstransacties

Betalingsachterstand bij handelstransacties Betalingsachterstand bij handelstransacties 13/05/2008-20/06/2008 408 antwoorden 0. Uw gegevens Land DE - Duitsland 48 (11,8%) PL - Polen 44 (10,8%) NL - Nederland 33 (8,1%) UK - Verenigd Koninkrijk 29

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b Bijlage VMBO-KB 2014 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-14-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politieke prent over een biddende fabrikant (1907): Onderschrift

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb De meeste mensen in Nederland hebben het goed voor elkaar. We hebben genoeg eten, we hoeven niet bang te zijn voor oorlog en we zijn dan ook tevreden met ons leven. Maar dat is niet overal op de wereld

Nadere informatie

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Dames en heren, Wetenschap is ontstaan uit verwondering en nieuwsgierigheid. Al

Nadere informatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie Docenteninformatie Deze werkbladen horen bij het Schooltv-programma Vrijheid. Aan de hand van de Four Freedoms van president Roosevelt komen verschillende aspecten van vrijheid aan bod. Het programma is

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 DEEL 3.4 DE EURO Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 3.4. DE EURO DOEL - De leerlingen/cursisten ontdekken de voordelen van het gebruik van de eenheidsmunt: wisselen van geld is niet meer nodig, je spaart

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Oostende Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

In welk land ligt Oslo? Noorwegen. Welk land is een eiland in de Noordelijke IJszee? IJsland Welke letter heeft die zee op de kaart?

In welk land ligt Oslo? Noorwegen. Welk land is een eiland in de Noordelijke IJszee? IJsland Welke letter heeft die zee op de kaart? N O P Thuistopo. Noem de letter en zeg welk land, welke zee of welke plaats het is. A = IJsland, B = Noorwegen, = Zweden, = inland, E = Rusland, = enemarken, G = Oslo, H = Stockholm, I = Helsinki, J =

Nadere informatie

Welkom, Gezien de kritiek gisteren uit de krantenwereld doen we het als NOS kennelijk nog niet zo slecht. Wellicht zelfs wel iets te goed. Althans in de ogen van sommigen. Ik heb nieuws voor jullie. We

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

4. Kernwoorden zijn bijvoorbeeld: postkaart, verkeerd bezorgd, oorlog, achterneven, zus.

4. Kernwoorden zijn bijvoorbeeld: postkaart, verkeerd bezorgd, oorlog, achterneven, zus. Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 2 Oefening 1 1. C 2. A 3. D 4. Kernwoorden zijn bijvoorbeeld: Valentijnsdag, Valentijnskaart, stel, schoorsteenmantel, café 5. - Oefening 2 1. Lauren

Nadere informatie

Scholen herdenken vermoorde leraar

Scholen herdenken vermoorde leraar ANALYSE MAATSCHAPPELIJK VRAAGSTUK: ZINLOOS GEWELD tekst 26 NOS-nieuws van 16 januari 2004: Scholen herdenken vermoorde leraar Scholen in het hele land hebben om 11.00 uur één minuut stilte in acht genomen

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet.

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier.

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

.22. Hoe ziet een centrum eruit?

.22. Hoe ziet een centrum eruit? Hoe ziet een centrum eruit? Hoofdstuk 2 les 1 Wat ga je leren? In deze les leer je hoe een centrum eruitziet. Je leert ook hoe het komt dat sommige steden of plekken een centrum zijn geworden. Begrippen

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Paspoort Ik houd mijn spreekbeurt over paspoorten. Sommige van jullie zijn vast wel eens naar het gemeentehuis geweest om met jullie vader of moeder een paspoort te halen. Ik moest ook een keer mee en

Nadere informatie

Leerlingen hand-out stadswandeling Amsterdam

Leerlingen hand-out stadswandeling Amsterdam Leerlingen handout stadswandeling Amsterdam Groep 1: de Surp Hoki Armeens Apostolische kerk Adres: Kromboomsloot 22, Amsterdam Namen leerlingen: In deze handout staat alle informatie die je nodig hebt

Nadere informatie

verkrijgbaar via www.nmbs.be

verkrijgbaar via www.nmbs.be verkrijgbaar via www.nmbs.be Waar hang jij dit jaar uit? Wachten op de zon in Belgenland, op uitstap naar zee of de Ardennen? Of zoek je toch liever het avontuur op? Komt mooi uit, want met je eigen InterRail

Nadere informatie

Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert'

Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert' DOSSIER 4 UUR NIEUWSBREAK Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert' Door: Irene de Zwaan 05/09/13, 16:07 YOUTUBE. Koos van Dam tijdens een optreden in Pauw&Witteman. NIEUWSBREAK

Nadere informatie

Handelsmerken 0 - DEELNAME

Handelsmerken 0 - DEELNAME Handelsmerken 29/10/2008-31/12/2008 391 antwoorden 0 - DEELNAME Land DE - Duitsland 72 (18.4%) PL - Polen 48 (12.3%) NL - Nederland 31 (7.9%) UK - Verenigd Koninkrijk 23 (5.9%) DA - Denemarken 22 (5.6%)

Nadere informatie

Uitgeverij Van Praag Amsterdam

Uitgeverij Van Praag Amsterdam Uitgeverij Van Praag Amsterdam Inhoud 9 Het immigratietaboe 13 Het relativeringcircuit De toestand 27 Etniciteit is sticky 30 Drs. Hans Roodenburg Inkomensverschillen worden groter door immigratie 39 Het

Nadere informatie

Scandinavië en Baltische staten

Scandinavië en Baltische staten Scandinavië en Baltische staten 1 / 19 2 / 19 3 / 19 4 / 19 5 / 19 6 / 19 7 / 19 8 / 19 9 / 19 10 / 19 11 / 19 12 / 19 13 / 19 14 / 19 15 / 19 16 / 19 Hele gezellig avond gehad en na nog een lekker ontbijtje

Nadere informatie

ONTSTAAN VAN DE EUROPESE UNIE

ONTSTAAN VAN DE EUROPESE UNIE ONTSTAAN VAN DE EUROPESE UNIE Hoe het begon 1870: Frans-Duitse oorlog om Elzas-Lotharingen Elzas-Lotharingen Welke grondstoffen vindt men terug in dit gebied? Hoe het begon 1870: Frans-Duitse oorlog om

Nadere informatie

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de)

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) Turken in Kreuzberg Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) 1 OPDRACHT 1 Waarom werd de Berlijnse muur opgericht? Na de 2 e Wereldoorlog werd Duitsland in 2 gedeeltes opgesplitst, te weten West-Duitsland

Nadere informatie

Met als stelling: Illegaal muziek downloaden moet verboden worden gingen de remmen los.

Met als stelling: Illegaal muziek downloaden moet verboden worden gingen de remmen los. Verhitte discussies zijn de signatuur geweest van de debatten die zich drie dagen hebben afgespeeld. Leerlingen van verscheidene scholen uit Limburg hebben zich gebogen over actuele politieke vraagstukken.

Nadere informatie

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon behoort tot de meest bekende personen uit de geschiedenis. Hij wist zich van eenvoudige komaf op te werken tot keizer van Frankrijk en heerser over

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Bijna de helft van de geweldsmisdrijven wordt in de openbare ruimte gepleegd / foto: Inge van Mill.

Bijna de helft van de geweldsmisdrijven wordt in de openbare ruimte gepleegd / foto: Inge van Mill. Bijna de helft van de geweldsmisdrijven wordt in de openbare ruimte gepleegd / foto: Inge van Mill. secondant #2 april 2009 7 Geweldsdelicten tussen - Daling van geweld komt niet uit de verf Crimi-trends

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

IP72 Brabants Dagblad. Analyse

IP72 Brabants Dagblad. Analyse IP72 Brabants Dagblad Analyse 01 Organisatie Bij Brabants Dagblad BV werken ongeveer 400 personen, waarvan bijna de helft bij de redactie, 100 bij advertentie-exploitatie, 70 bij oplage en 30 bij overige

Nadere informatie

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld!

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Naam: Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Elk jaar hebben we een kinderboekenweek. Dit is al sinds 1955 zo. Dat zijn al heel veel jaren. Elke kinderboekenweek duurt 10 dagen. Dit jaar valt deze week in

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Instructie: Quiz EU - Test je kennis!

Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Korte omschrijving werkvorm De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen en blufvragen. Bij kennisvragen kiest

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 Inhoud Stamboom van het Koninklijk Huis 6 Inleiding 9 e 1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10 2 De geboorte van een prins 16 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 4 De studententijd van prins Willem-Alexander

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

Op de vlucht. 1) Waarom vlucht men eigenlijk? Er zijn vele redenen; politieke vervolging, marteling, oorlog of burgeroorlog zijn enkele voorbeelden!

Op de vlucht. 1) Waarom vlucht men eigenlijk? Er zijn vele redenen; politieke vervolging, marteling, oorlog of burgeroorlog zijn enkele voorbeelden! Op de vlucht 1) Waarom vlucht men eigenlijk? Er zijn vele redenen; politieke vervolging, marteling, oorlog of burgeroorlog zijn enkele voorbeelden! 2) Waar komen de vluchtelingen vandaan? Syrië Sinds in

Nadere informatie

Oefenteksten: Vergelijking

Oefenteksten: Vergelijking efenteksten: ergelijking ndersteboven van lezen Tekststructuren Fietsen met en zonder motor Een fiets en een motorfiets zijn allebei een vervoermiddel. Bij een fiets moet je zelf trappen. De motorfiets

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

Stap in, herhaalde de man. De toon was vriendelijk, maar tegelijk dwingend. Vijf real, dat was wel verleidelijk... Wie wist wat die man nog meer te

Stap in, herhaalde de man. De toon was vriendelijk, maar tegelijk dwingend. Vijf real, dat was wel verleidelijk... Wie wist wat die man nog meer te De automobilist Het stoplicht sprong op rood. Met een emmer water en een doek in zijn hand rende Paco de vierbaansweg op. Bij de eerste de beste auto drukte hij de natte spons tegen het raam. Dertig seconden

Nadere informatie

In het oude Rome De stad Rome

In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome is héél oud. De stad bestaat al meer dan tweeduizend jaar. Rome was de hoofdstad van het grote Romeinse rijk. De mensen die naar Rome kwamen,

Nadere informatie

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad.

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad. Een dode De voetbalwedstrijd is afgelopen. Het stadion is bijna leeg. Het is koud, de zon schijnt bleek. Munck staat op de tribune van vak H en staart naar de dode man op de bank. Wat vreselijk, denkt

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

Wat is de aanleiding tot de Eerste Wereldoorlog? De moord op Frans-Ferdinand van Oostenrijk.

Wat is de aanleiding tot de Eerste Wereldoorlog? De moord op Frans-Ferdinand van Oostenrijk. Werkblad 7 Ω Oorlog en crisis Ω Les : De Eerste Wereldoorlog Het begin van de Eerste Wereldoorlog Rond 900 zijn er twee kampen in Europa. Rusland, Frankrijk en Groot- Brittannië aan de ene kant. Oostenrijk-

Nadere informatie

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Mariska Wijlens Klas 3T2 Docent: Mevrouw Scholten 1. Zakelijke gegevens Titel: Op blote voeten Auteur: Maren Stoffels Uitgever: Leopold Jaar van verschijnen:

Nadere informatie

Concept 3. Brainstorm/ Research 4. Onderzoek 6. Interview vragen 7. Artikelen 9. Samenvatting artikelen 13. Doel van de documentaire 14.

Concept 3. Brainstorm/ Research 4. Onderzoek 6. Interview vragen 7. Artikelen 9. Samenvatting artikelen 13. Doel van de documentaire 14. 1 Inhoud Concept 3 Brainstorm/ Research 4 Onderzoek 6 Interview vragen 7 Artikelen 9 Samenvatting artikelen 13 Doel van de documentaire 14 Storyboard 15 Contact informatie 17 Itemopzet 18 2 Concept Wij

Nadere informatie

hun familie, geachte aanwezigen,

hun familie, geachte aanwezigen, Toespraak van de minister van Defensie, J.S.J. Hillen, ter gelegenheid van de uitreiking van de eerste universitair erkende diploma s van de Nederlandse Defensie Academie op 26 maart 2012 te Den Helder.

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank GROEP / KLAS.. Naam: Ga www.schooltv.ntr.nl Zoek op trefwoord: EU Bekijk de clip Het ontstaan van de EU en maak de volgende vragen. Gebruik de pauzeknop

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2013 tijdvak 1 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-13-1-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: alcohol en jongeren 5 10 15 20 25 30 tekst 1 Meisjes vaker ziek van

Nadere informatie

Voor Maresa Jacobse: bedankt voor al je hulp Proloog: 7 januari Chantal dekte de tafel en keek op de klok. Nog even en dan was Menno er ook. Vanavond aten ze weer met zijn drieën. Soms vond ze dat nog

Nadere informatie

13 37 38 39 43 100 EXMENVRGEN IJ HET FOTOOEK EN DE FILM NR NEDERLND Nummer Vraagtekst Correcte antwoord vb01 U ziet de Nederlandse vlag. Wat zijn de kleuren van de Nederlandse vlag? vb02 U ziet een foto.

Nadere informatie

Hartstocht voor je financiën

Hartstocht voor je financiën INHOUDSOPGAVE 1. Hartstocht voor je financiën................................ 5 2. Geld!...................................................... 7 3. De wet van de geleidelijke groei............................

Nadere informatie

16 november 2015. Onderzoek: Veiligheidsgevoel na aanslagen Parijs

16 november 2015. Onderzoek: Veiligheidsgevoel na aanslagen Parijs 16 november 2015 Onderzoek: Veiligheidsgevoel na aanslagen Parijs Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van

Nadere informatie

Gelukkig wie nederig van hart is, voor hen is het koninkrijk. les 4 FOLLOW MENTOR

Gelukkig wie nederig van hart is, voor hen is het koninkrijk. les 4 FOLLOW MENTOR Gelukkig wie nederig van hart is, voor hen is het koninkrijk van de hemel les 4 DEEL 3 FOLLOW MENTOR ONS HART Matt 5:3 Mensen die nederig van hart zijn, mogen het koninkrijk van de hemel binnengaan. Er

Nadere informatie

* Musical. Spelers: David

* Musical. Spelers: David David * Musical Musical over het leven van David: 1. David bij de schapen 2. David wordt tot koning gezalfd 3. David komt bij Saul aan het hof 4. David en Goliath 5. David op de vlucht voor Saul 6. David

Nadere informatie

Kijk op: www.nt2taalmenu.nl. nt2taalmenu wordt gemaakt door: Frans Snik, Ed Kniesmeijer en René den Nijs. Oefening bij Nivor 1.

Kijk op: www.nt2taalmenu.nl. nt2taalmenu wordt gemaakt door: Frans Snik, Ed Kniesmeijer en René den Nijs. Oefening bij Nivor 1. OPDRACHTKAART www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U kunt ook veel oefeningen

Nadere informatie

De Evolutietheorie. Gemaakt door : Thomas Pereira Datum : 26-3-2010 School : Het Baken Klas : 7a

De Evolutietheorie. Gemaakt door : Thomas Pereira Datum : 26-3-2010 School : Het Baken Klas : 7a De Evolutietheorie Gemaakt door : Thomas Pereira Datum : 26-3-2010 School : Het Baken Klas : 7a 1 Inhoudsopgave 2. Inleiding... 3 3. Wat is Evolutie en wie is Darwin?... 4 3.1 Wat is Evolutie?... 4 3.2

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Maxima Inleiding Ik hou mijn werkstuk over Máxima, omdat je erg vaak iets over Máxima hoort en ik dacht dat je daar veel informatie van hebt. Maar ik weet ook nog niet echt de rol van Máxima en ik hoop

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

Ik ben een Europees burger. Ik kan het laten zien.

Ik ben een Europees burger. Ik kan het laten zien. Ik ben een Europees burger. Ik kan het laten zien. Ik heet Ik ben jaar. Ik woon.. Mijn school. @ELICIT AEDE-NL 03 Ik ken Europa. Ik ken Europa @ELICIT AEDE-NL 03 Ik ken Europa. De landen met hun hoofdsteden.

Nadere informatie

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Jodenvervolging in Duitsland De reden dat de joden vervolgd en vermoord werden tijdens de Tweede Wereldoorlog was, dat de joden rijk en succesvol

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Zoekkaart Kunstenaars: Marcel Witte

Zoekkaart Kunstenaars: Marcel Witte Pagina 1 van 6 Zoekkaart Kunstenaars: Marcel Witte 1. Multicultural Dit is het kunstwerk dat Marcel maakte voor de tentoonstelling Utopiart27 Je kan meer lezen over Marcel op de website http:// Pagina

Nadere informatie

Presentatie Cor Rook d.d. 7 juni 2016 in de Josefkerk te Zwolle, zelf voor 12 tot 15 uur per week werkzaam als fondsenwerver voor goede doelen,

Presentatie Cor Rook d.d. 7 juni 2016 in de Josefkerk te Zwolle, zelf voor 12 tot 15 uur per week werkzaam als fondsenwerver voor goede doelen, Presentatie Cor Rook d.d. 7 juni 2016 in de Josefkerk te Zwolle, zelf voor 12 tot 15 uur per week werkzaam als fondsenwerver voor goede doelen, over fondsenwerving (Bron The Spirituality Of Fundraising

Nadere informatie

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot,

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot, 23g2.. passeerden vanmiddag veel bommenwerpers en jagers in oostelijke richting. Vanavond naar Simonse geweest. Toen ik terug naar huis ging en nog maar juist de poort uit was, hoorde ik opeens iets, alsof

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

De tijd die ik nooit meer

De tijd die ik nooit meer De tijd die ik nooit meer vergeet Jan Smit uit eigen pen deel 3 De Stiep Educatief De tijd die ik nooit meer vergeet De schrijver die blij is dat hij iets kan lezen en schrijven, vertelt over zijn jeugd.

Nadere informatie