modulair Ons leven draait vooral om de studie Studenten cultuurwetenschappen Joop en Atie van Halderen: nummer 3 jaargang december 2008

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "modulair Ons leven draait vooral om de studie Studenten cultuurwetenschappen Joop en Atie van Halderen: nummer 3 jaargang 24 12 december 2008"

Transcriptie

1 8 Digitale studiecoach op 10 januari online maandblad voor studenten van de Open Universiteit Nederland veel praktische tips en training 10 Ambitieus project De student meer centraal wil vooral luisteren én actie 13 Computergebaseerd toetsen maakt goede start 16 Scriptiestudent MW Stephan Corporaal: Goede structuur en duidelijke planning cruciaal jaar Open Universiteit Nederland: lustrumprogramma onderweg modulair nummer 3 jaargang december 2008 Studenten cultuurwetenschappen Joop en Atie van Halderen: Ons leven draait vooral om de studie

2

3 6 Inhoud modulair 3 De student Echtpaar Joop en Atie van Halderen storten zich met elan op cultuurwetenschappen Ons leven draait vooral om de studie 8 Start en support Start- en supportprogramma lanceert digitale studiecoach Coach Nicky Jansen biedt veel tips en training 10 Onderwijs Programmamanager prof. dr. Peter Storm De student meer centraal We doen het voor de student 16 Onderzoek Scriptiestudent managementwetenschappen Stephan Corporaal MSc Iedereen had moeite met afbakenen van onderzoek 4 Kort nieuws 5 Column 6 De student 8 Start en support 9 En dan (nog) de studie Onderwijs 13 Online toetsing OpenER 14 Studentenraad 15 Forum 16 Scriptie 18 Activiteiten 20 Service en informatie 22 Onderwijs 30 Tentameninfo 31 Colofon 32 Afgestudeerden

4 4 12 december 2008 kort nieuws Leerlingen krijgen certificaat Twintig vwo ers uit de regio Parkstad ontvingen op 28 november een cursuscertificaat van rector magnificus prof. dr. ir. Fred Mulder (foto rechtsboven). In het kader van ons programma Academic Experience bestudeerden deze middelbare scholieren een van onze academische cursussen. Ze snoven dus aan een wetenschappelijke studie. Dat viel niet altijd mee, bleek uit de reacties. Sommigen vonden dat ze wel erg veel kennis moesten verstouwen en dat bestudering van de cursus een tijdrovende klus was. De Open Universiteit wil op deze manier ervaring opdoen met jongeren voorlichten, en informatie verzamelen over hun taalgebruik, mediagebruik en studeergedrag. Academic Experience wordt aangeboden op vijftien scholen in Nederland en België. Scholen voor vwo die ook geïnteresseerd zijn in pre-universitair studeren, kunnen contact opnemen met Linda Vosbeek via Eeuwig leuteren? De overtreffende trap van een leven lang leuteren over een leven lang leren dreigt in Nederland bereikt te worden, verzucht Collegevoorzitter drs. Theo Bovens in zijn weblog. Hij stelt dat er weinig terecht dreigt te komen van het Actieplan Leven Lang Leren van OCW, omdat het scholingsoverleg verschoven is naar volgend jaar. Er rust geen zegen op dit dossier, concludeert Theo Bovens. In zijn weblog voor studenten en medewerkers schrijft hij regelmatig over zijn werkzaamheden en hij neemt stelling in actuele (politieke) ontwikkelingen in het hoger onderwijs. Kijk op: > actueel > weblog collegevoorzitter. Oratie over intern ondernemerschap Sociale innovatie is de sleutel voor succesvol internationaal ondernemerschap; investeer in mensen en hun onderlinge samenwerking om echt technologische vooruitgang te boeken en die te vermarkten. Dat stelde prof. dr. Jan Ulijn, hoogleraar internationaal ondernemerschap, innovatie en cultuur, tijdens zijn oratie (foto linksonder) op 31 oktober. Investeren in mensen en aandacht voor de manier waarop verschillende disciplines samenwerken, is volgens Jan Ulijn een absolute voorwaarde om technische innovaties om te zetten in succesvolle producten en diensten. Daarom pleit hij voor krachtig en effectief humanresourcemanagement. Een zeer belangrijk onderdeel daarvan is de ontwikkeling van intern ondernemerschap, aldus Jan Ulijn. Daarmee verwijst hij naar medewerkers die zakelijk zijn, initiatiefrijk, creatief én gericht op de klant. Oratie over leernetwerken Ons traditioneel onderwijs is ongeschikt voor een leven lang leren, aldus prof. dr. Peter Sloep. Deze hoogleraar Technology Enhanced Learning sprak op 14 november zijn oratie uit. We moeten volgens hem een doorlopende leerlijn trekken van leren als kind, via leren als jongvolwassene naar leren voor beroep, hobby en tijdverdrijf. Die leerlijn kan volgens Peter Sloep het beste gestalte krijgen in een nieuwe organisatievorm: een sociaal leernetwerk dat online is. Zo n leernetwerk biedt een scala van instrumenten om kennis te verwerven en kennis te delen. Leernetwerken richten zich op een begrensd domein en worden ontworpen om leven lang leren te stimuleren. Ze scheppen de voorwaarden voor vormen van leren die flexibel en informeel zijn, een accent leggen op spontane samenwerking met anderen en oog hebben voor werkcontexten. Proefschrift IMS Learning Design Op 7 november promoveerde ing. Hubert Vogten op zijn proefschrift Design and Implementation Strategies for IMS Learning Design. Hij is medewerker van het Centre for Learning Sciences and Technologies. Hubert Vogten ontwikkelde ontwerp- en implementatiestrategieën voor IMS Learning Design. Dat is een wereldwijde standaardspecificatie (een taal) om elektronisch onderwijs te ontwikkelen. De promovendus ontwikkelde een softwareprogramma dat het voor eindgebruikers, onderwijsontwikkelaars en docenten makkelijker maakt IMS Learning Design toe te passen in het onderwijs en te koppelen aan andere specificaties. De promotie vond plaats aan de Open Universiteit. Internationaal erkende titel Onze opleiding Implementation and Change Management is gecertificeerd door de Orde van organisatiekundigen en -adviseurs. Deze opleiding kreeg de accreditatie omdat het volgens de Orde een goede combinatie is van theorie en praktijk. De theorie kunnen studenten direct in praktijk brengen omdat zij tijdens deze opleiding een advies- en verandertraject moeten uitvoeren. Daarbij krijgen ze intensieve coaching van senior organisatieadviseurs. Bijkomende eis voor studenten is dat zij minimaal vijf jaar werkzaam zijn in organisatie management. Implementation and Change Management is nu dus een double degree programme. Zodoende krijgen studenten van deze opleiding naast hun gewone deelcertificaat Master of Science ook een internationaal erkende titel. De overheid en internationale bedrijven eisen die titel steeds vaker.

5 12 december kort nieuws De redactie van Modulair wenst, mede namens alle medewerkers van de Open Universiteit Nederland, onze studenten een fijne Kerst en vooral een succesvol studiejaar 2009 toe! Oratie over loopbaanbegeleiding Iedere werknemer zou recht moeten hebben op loopbaanbegeleiding. Niet door de werkgever, maar door een netwerk van onafhankelijke begeleiders. Alleen dan kunnen werknemers beter en breder, ook buiten de eigen organisatie, inzetbaar worden en blijven. Dat zei prof. dr. Frits Kluijtmans, hoogleraar Strategisch Human Resource Management, tijdens zijn oratie op 27 november (foto linksboven). Het recht op loopbaanbegeleiding sluit aan bij de huidige transitionele arbeidsmarkt, stelde Frits Kluijtmans, waarin veel aandacht is voor soepele en snellere overgangen van werk naar werk, van werk naar onderwijs, van werk naar zorg en van werk naar sociale zekerheid. Het vraagt wel om goede begeleiding, die werknemers vitaal en alert houdt. Appel column Een optimistische vrouwelijke stem jubelt uit mijn radio: Studeren om hogerop te komen? Om de puntjes op de i te zetten van uw carrière? Het radioreclamespotje van de Open Universiteit. Ik vraag me af of de Open Universiteit op deze manier de studenten krijgt die zij (naast module - studenten) ook graag binnen zou willen krijgen, namelijk studenten die hun studie afronden. Bij de afgelopen diploma-uitreiking (die weer buitengewoon feestelijk was, maar dit terzijde) kwam namelijk naar voren dat, als ik het goed heb, zeker drie van de vijf afgestudeerden, inclusief ikzelf, nooit met studeren zijn gestart om hogerop te komen of om de puntjes op de i van hun carrière te zetten, maar dat vervolgens wel bereikt hebben. Ik ben nooit gestart met het idee: ik wil mijn bul halen voor een andere of betere baan, laat ik eens bij de Open Universiteit gaan studeren. Ik was gewoon geïnteresseerd in psychologische onderwerpen en wilde mijn tijd nuttig besteden. Niet het diploma en het daaraan verbonden beroep waren mijn doelen, maar het onderwerp en studeren waren mijn doelen. Ik bestelde gewoon een module en zag wel waar het schip strandde. Als de studie een middel is om een doel te bereiken, dan dreigt het gevaar dat de studie verwordt tot een enorme zure appel waar je je doorheen moet bijten voordat je je doel bereikt. Voor mij was de studie een heerlijk smakende appel waar ik steeds lekkere hapjes van nam. Natuurlijk zitten aan een lekkere appel ook wel eens zure kantjes of rotte plekjes, maar het laat zich raden wie het meeste doorzettingsvermogen nodig heeft en wie de appel het snelst achter de kiezen heeft. Het klinkt erg tegenstrijdig, maar naar mijn gevoel is diegene die het doel (bul) niet voor ogen heeft, juist diegene die het doel uiteindelijk wel bereikt. Nu is een steekproef van vijf studenten natuurlijk wetenschappelijk gezien te klein om stellige uitspraken te doen, dit moet ik schrijven, anders krijg ik met terugwerkende kracht een onvoldoende voor de onderzoekspractica en nemen ze mijn bul weer in, maar wellicht zou overwogen kunnen worden een alternatief spotje uit te zenden: Studeren voor je plezier? Je echt verdiepen in een onderwerp dat je interesseert? Stuutje van Vulpen

6 Ons leven draait vooral om de studie FOTOGRAFIE: PETER STRELITSKI Andere studenten zijn wel eens jaloers op Atie (71) en Joop van Halderen (72). Zij trekken immers samen op om hun studie Cultuurwetenschappen tot een goed einde te brengen. Als student hebben ze een soort lat-relatie. Ze studeren alleen, maar doen tegelijk de - zelfde tentamens en steunen elkaar tijdens een dip. Nog enkele modules en ze hebben hun bachelor. We hebben onze twijfels overwonnen.

7 12 december Tien jaar geleden gingen Atie en Joop van Halderen met de VUT. Wat nu? Passief achter de geraniums zitten en kijken naar het mooie Friese landschap ligt niet in hun aard. Als leden van de vakbond kregen ze kaartjes voor een ouderen - beurs. Daar werd ons een keur aan activiteiten aangeboden. Macramé, reizen, van die martelwerktuigen om fit te blijven, studeren en doodgaan, vertelt Joop met gevoel voor humor. Toen ze dat allemaal wel gezien hadden, stuitten ze op een stand van Hoger Onderwijs Voor Ouderen. Daar studeren trok Atie en Joop niet, want af en toe een cursus volgen zonder een afsluitend tentamen vonden ze te vrijblijvend. Maar de mogelijkheid om te gaan studeren, zette hen aan het denken. Kort daarna zijn we eigenlijk per ongeluk door een advertentie op een Open Dag van de Open Universiteit terechtgekomen. Echte tweedekansers Studeren was vlak na de oorlog voor Atie en Joop niet weggelegd. Atie: Op de lagere school had je toen een opleidingsklas voor kinderen die naar de hbs gingen. Ik zat in de gewone klas, maar ik wilde ook naar de middelbare school. In die tijd had de meester het voor het zeggen en die vond de ulo goed genoeg voor mij. Ook Joop, zoon van een ongeschoolde arbeider, volgde de ulo: Dat was al heel wat. Toch hebben ze zich niet neergelegd bij de beperkingen van de toenmalige standenmaatschappij. Joop haalde de kweekschool en werkte als onderwijzer, tot hij na twintig jaar onderwijs een burn-out kreeg. Daarna was hij huisman en journalist bij Amnesty International. Omdat Atie talent had, werd zij op het conservatorium toegelaten en studeerde af als pianiste. Tot haar VUT werkte ze als lerares aan muziekscholen in Friesland. Nog steeds geeft ze thuis piano - les, vooral aan ouderen. Vaak zijn dat spijtoptanten die in hun puberteit afhaakten omdat ze andere dingen aan hun hoofd hadden, of mensen die zich vroeger geen pianoles konden veroorloven. Met die leerlingen heb ik affiniteit, omdat ze net als wij een tweede kans pakken. Atie en Joop voelen zich dus echt de tweedekansstudent voor wie de Open Universiteit oorspronkelijk is opgericht. Vroeger was een academische opleiding voor ons niet te doen. Nu hebben we de tijd om een studie te volgen die ons altijd heeft geïnteresseerd. Trots De kans om een academische opleiding te volgen, grepen Atie en Joop met beide handen aan. Toch was het begin, in 1998, allesbehalve gemakkelijk. Ze wisten dat ze goed konden leren, maar of dat voor een universitaire opleiding voldoende zou zijn, betwijfelden ze. Vooral Joop had er een hard hoofd in, omdat hij door zijn burn-out een slecht geheugen heeft. Van de oriëntatiecursus werden ze ook niet vrolijk. Wij dachten er goed aan te doen heel braaf vóór de eerste begeleidingsbijeenkomst het onderdeel historiografie door te nemen. Joop denkt er nu nog met afschuw aan terug: Dat was me toch droog. Als dat het moet worden, dacht ik. Hun voorbereiding kostte een hele maand. En toen ze te horen kregen dat ze voor de tweede bijeenkomst een paar weken later twee hoofdstukken tegelijk moesten kennen, zonk de moed bijna in de schoenen. We kregen het toch voor elkaar, zegt Joop trots. Door voor de bachelor Toen Atie voor de oriëntatiemodule slaagde, was dat best een kick voor haar. Je weet niet half hoe heerlijk het is om te ervaren dat je de stof van een academische studie kunt begrijpen. Ondanks dit succes waren ze nog steeds niet helemaal van zichzelf overtuigd. Tegen de tweede module keek Joop op als tegen een berg. Filosofie. Dat zou zeker veel te abstract voor me zijn, maar ik vond het toch leuk. Atie en Joop kregen de smaak te pakken en besloten om te proberen de propedeuse te halen. Toen ze die hadden, zei Joop tegen Atie: Het gaat hartstikke goed, nu gaan we door voor de bachelor. Of de masterfase erin zit, weten ze niet. Met hun tempo van drie modules per jaar zijn ze dan 75 en ze willen ook nog leuke reisjes maken. Binnenkort gaan Atie en Joop naar Gran Canaria. Een vakantie wordt het volgens Atie nauwelijks. We gaan voor de zon, want voor de cultuur hoef je daar niet naartoe. Dus elke morgen vind je ons met een studieboek op het balkon. Je weet niet half hoe heerlijk het is om te er varen dat je de stof van een academische studie kunt begrijpen. Leven met cultuur Volgens Joop draait hun leven grotendeels om de studie. Als we geen andere verplichtingen hebben, zitten we achter de boeken. Onder verplichtingen verstaan ze bezoek aan familie en tentoonstellingen, én kunstreizen. Toen we de module Kunst afgerond hadden, zijn we naar Italië gegaan om kunstschatten te bekijken. Het is zo leuk om te zien dat de stof die je geleerd hebt werkelijk bestaat. Ik begrijp het nu ook beter. Ook de Friese studentenvereniging De Lijn speelt een belangrijke rol, vooral voor Joop. Hij was secretaris en is nu al drie jaar voorzitter. We organiseren lezingen en excursies en we geven een mooi blad uit, onder andere om onze leden te stimuleren hun ideeën op papier te zetten. Dat is een goede oefening voor later, als ze een baan hebben. Atie en Joop studeren trouwens niet alleen voor hun eigen plezier. Ze zijn onderwijsmensen in hart en nieren en willen ze wat ze geleerd hebben dus ook graag aan anderen overdragen. Pas was ik in het Kröller-Müller Museum en toen de student kon ik het niet laten iemand uit te leggen hoe hij tegen Moeder met kind van Bart van der Leck moest aankijken. Atie is al net zo: Krijgen we de kans, dan gaan we rond - leidingen in een museum geven. Paul Troost

8 8 12 december 2008 Start en support 10 januari online Digitale studiecoach geeft veel praktische tips Dipje in de studie. Motivatie niet meer je dat. Praktische studietips nodig. Of andere struikelblokken? Dan ga je naar Nicky Jansen op Die is vanaf 10 januari in de lucht. De digitale studiecoach leidt je langs onderwerpen zoals actief studeren, studieplanning, tentamen doen, mondeling presenteren en schriftelijk communiceren. Het wordt een levendige en interactieve site: tests, trainingen, video en interessante links. Verder kun je er bijvoorbeeld oefenen met multiplechoicetentamens. Een bezoek waard dus! Voor veel studenten herkenbaar: supergemotiveerd aan de studie begonnen. Maar de vaart is er een beetje uit. Of het is al lang geleden dat je studeerde... Dus hoe doe je dat ook alweer het beste? En bovendien moet je het grotendeels alleen doen. Een coach zou dus wel handig zijn. En die is er binnenkort dus. Leren op een leuke manier Hoe kun je studeren voor al onze studenten gemakkelijker, persoonlijker en leuker maken? Die vraag inspireerde de afdeling Voorlichting, service en informatie. Resultaat: de digitale studiecoach. Die is gebaseerd op het beeld dat de Open Universiteit afgelopen jaren opbouwde van struikelblokken waar studenten tegenaan lopen. Het blijkt dat veel studenten behoefte hebben aan instrumenten om te leren studeren, vooral als ze net beginnen, zegt projectleider Lisette Meijrink. Soms is alleen een grote motivatie niet genoeg en hebben studenten behoefte aan be - geleiding op maat. We hebben studenten, dus het is onmogelijk iedereen een persoonlijke studiecoach te bieden. We hebben gezocht naar de best mogelijke oplossing en dat is deze digitale studiecoach in de persoon van Nicky Jansen. Zij leert je leren, op een leuke, aansprekende manier. Eigen interview Nicky Jansen wijst je de weg op de website en leidt diverse onderwerpen in. Achter het thema studieaanpak vind je onderwerpen als aantekeningen maken, mindmappen, en vragen stellen. Bij studieproblemen gaat het bijvoorbeeld over faalangst en concentratie. Verder zijn er thema s zoals tentamen doen, studeren met de pc, mondeling presenteren, schrijven van teksten en studieplanning. Op de site staan onder meer videofilmpjes, interactieve tests, trainingen en interessante links. Voorbeeld: een deskundige in mindmappen vertelt op video over deze methode. Je hoeft niet per se het hele filmpje te bekijken. Want zijn verhaal is gestructureerd aan de hand van vragen die onderaan in beeld staan. Daardoor kun je meteen de vraag aanklikken die voor jou het belangrijkste is. Mark Handels, architect van de digitale studiecoach: Studenten kunnen dus hun eigen interview met de deskundige samenstellen. Enige site in zijn soort Het projectteam bestaat uit leden van het project Multimedia en regionaal studievoorlichters. Zij zorgden voor de inhoud. Lisette: Inhoud produceren en vertalen in video kostte veel tijd. Omdat we het goed willen doen, en gaan voor een product dat aansluit bij de kwaliteit van ons onderwijs, heeft het dan ook wat langer geduurd dan gepland. Op dit moment heeft elk thema minstens één video, maar op termijn moet dat voor elk onderwerp het geval zijn. Mark vult aan: Ook de bouw van de website heeft heel wat voeten in aarde, omdat het bij mijn weten de enige site in zijn soort is. We moesten het wiel grotendeels zelf uitvinden. Bruikbaar materiaal bij elkaar zoeken is een eerste stap. Daarna moet het allemaal technisch bij elkaar gebracht worden, via makkelijke navigatie bereikbaar zijn en uiteraard moet de site er ook aantrekkelijk uitzien. Workshops Binnenkort kun je dus online veel hulp, informatie en inspirerend advies krijgen. Dat soort coaching vind je ook in onze workshops. Die worden georganiseerd door regionaal voorlichters. Drs. Marion Stevens MBA, sectormanager Voorlichting, service en informatie: Afgelopen jaar waren er in de studiecentra pilots met workshops. De workshop Mindmappen was met vierhonderd aanmeldingen een overrompelend succes. Komend jaar gaan we het workshopprogramma flink uitbreiden. Studenten die te weinig tijd hebben om naar een workshop te komen, kunnen soortgelijke informatie dus vinden bij de digitale studiecoach. Die zal voor iedereen toegankelijk zijn, student of geen student. Lisette: Misschien kunnen we daardoor ook mensen die nog niet bij ons studeren, interesseren voor ons studieaanbod. Tijdens de Community Day op 10 januari, in alle Nederlandse en Vlaamse studiecentra en steunpunten, lanceert het College van bestuur de digitale studiecoach. Marion: Dat is precies een jaar na de introductie van het concept. Vanaf dan kunnen studenten zelf ervaren wat de studie - coach hen te bieden heeft. We zijn zeer benieuwd! Fem Kools In de Modulair van februari publiceren we de eerste reacties van studenten. Informatie over workshops en Community Day:

9 Studeren bij de Open Universiteit Nederland kan vanuit verschillende motieven. Interesse, vergroten van de deskundigheid of het gaan voor die felbegeerde academische titel. Al of niet om de kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Zo n solistische studie vereist echter ook de kunst van het inpassen in een leven dat zich in velerlei opzichten kenmerkt door drukte. En dan nog de studie. Hoe inventief zijn onze studenten? De redactie vroeg dat aan Maaike Sterken (28), studente gezondheidspsychologie. En dan (nog) de studie... Belangrijkste bezigheden overdag? Mijn man en ik zijn net een maand in Suriname voor vrijwilligerswerk. We blijven hier anderhalf jaar. We zijn onder andere in een kinder - tehuis bezig om het project Maatschappelijk werk vorm te geven. Vijf jaar geleden liep ik stage in dat kindertehuis. Daarnaast kunnen wij bij het Surinaamse Ministerie van Sociale Zaken projecten opzetten, en bieden wij kindertehuizen een evangelisatieprogramma. Mijn man en ik wilden graag een deel van ons leven onze talenten, ervaringen en kennis inzetten voor Suriname. Nu mijn man net afgestudeerd is, lijkt het ons het juiste moment. We zijn verbonden aan de Stichting Kind in Suriname en meer informatie staat op onze site, Studeer bij de Open Universiteit sinds 2005, nadat ik mijn studie sociaal pedagogische hulpverlening af - rondde. Ik wilde graag verder studeren in deze richting. Mijn streven is psycholoog worden. Het liefst wil ik een eigen praktijk of een praktijk in combinatie met een zorgboerderij, samen met mijn man. Wo-studie of een enkele cursus? Ik wil de hele studie afronden. Ik heb nu bijna mijn propedeuse ge - haald en heb ook al vrijstellingen voor de postpropedeuse. Om als psycholoog te werken is de hele studie nodig. Nog te gaan? Zo n vier tot vijf jaar. Ik vind het ideaal dat ik in Suriname mijn studie kan blijven volgen. Zo verlies ik geen studiejaren. In Suriname moet ik tentamens afleggen bij het Ministerie van Onderwijs, alleen zijn daar extra kosten aan verbonden. Tot nu toe volg ik modules waar een tentamenopdracht aan verbonden is, die ik per mail kan versturen. Andere bezigheden waartegen de studie het moet opnemen? Mijn grootste hobby, tekenen en schilderen. Daarnaast vind ik dat je met een studie erbij nooit klaar bent, er ligt altijd werk. Blijft wekelijks (gemiddeld) over voor de studie? Ongeveer vijftien uur. Helemaal nu wij in Suriname zijn. De werkdagen zijn korter, mijn Nederlandse sociale netwerk is hier helaas niet, dus heb ik meer tijd voor mijn studie. Alhoewel ik hier ook bezig ben mijn leven op te bouwen. Wij kennen nog een aantal mensen van vijf jaar geleden en zijn sinds kort ook verbonden aan een kerk, waar wij veel mensen leren kennen. Wij kennen hier ook wat Nederlandse mensen, dat vind ik toch wel prettig in een ander land. Studie zal in ieder geval moeten wijken voor? Mijn hobby. Maar er zijn natuurlijk ook nog de leuke avonden met mijn man en nieuwe vriendinnen. Gelukkig kan ik het allemaal redelijk goed inplannen, dus vrije tijd houd ik wel over, maar het blijft plannen. Zonder de steun van mijn man zou de studie trouwens een stuk zwaarder zijn. Maaike Sterken: Met een studie erbij ben je nooit klaar. Studieproblemen? Soms, maar meestal haal ik het tentamen de eerste keer en anders wel de tweede keer. Sommige vakken vond ik best lastig, zoals Functieleer en Biologische psychologie. Dan heb ik meer tijd nodig om te leren, wat de studiedruk verhoogt. Leukste opmerking van de achterban over mijn studie? Ik weet niet zozeer een leukste opmerking, wel de opmerking die ik het meest hoor: Hoe houd je het vol! De meeste mensen vinden het een hele klus om zoveel discipline te moeten hebben. Lees altijd in Modulair? En dan (nog) de studie, mededelingen van mijn faculteit en het interview met de student. Ik vind het stimulerend om te lezen hoe studenten bezig zijn met hun studie. Het is leuk en soms ook leerzaam om meer te weten te komen over medestudenten. Laatste nieuws in de wereld dat mij bezighoudt? Nu voorbij, maar zeker de Amerikaanse verkiezingen. In Suriname kunnen we elke avond om uur het NOS Journaal kijken en dan zitten wij trouw voor de tv. Binding met de Open Universiteit? Niet veel. Als ik tentamens heb, vind ik het altijd leuk in het studiecentrum te zijn. Daarnaast vind ik dat het contact met docenten snel is gelegd en dat er ook redelijk snel gereageerd wordt op . Verder heb ik intensief contact met een studiemaatje. Wij stimuleren en helpen elkaar en maken soms ook samen een opdracht. Ik vind dat erg prettig, de studie loopt niet altijd vlek - keloos en wij motiveren elkaar. Wat de Open Universiteit vooral (niet) moet doen? Doorgaan met middelen om contact tussen studenten en Open Universiteit te vergroten of verbeteren. Zoals studi en bijeenkomsten. Zo blijf je betrokken en dat stimuleert. Ultieme tip(s) voor medestudenten? Maak een planning en bouw vrije tijd in! Maak vooral een planning voor de korte termijn, bedenk niet te vaak hoeveel studiejaren je nog hebt te gaan, bekijk per jaar welke modules je wilt halen. Frans Bogaert

10 december 2008 de student meer centraal Peter Storm De Open Universiteit wil graag meer binding en contact met studenten. Daarmee komt zij tegemoet aan de wensen van veel studenten. Enkele voorbeelden. Veel studenten willen graag contact met docenten. Als studenten vastlopen met de studie, stellen ze onze actie vaak op prijs. En nogal wat beginnende stu denten willen advies en begeleiding. Daarom is in het voorjaar gestart met het project De student meer centraal. Dat telt zes deelprojecten: Quick Wins Starters Doorzetters Registratie en feedback Campagnes en communicatie Kennis en ervaring delen Zo n negentig medewerkers en studenten zijn vol enthousiasme aan het werk. Met maar één doel: de student meer centraal! In het project werken we aan verbeteringen voor onze studenten, zodat we meer binding en contact met studenten krijgen. De interviews die wij Henri en ik hebben gehouden met projectleden, geven een impressie van de zes deel projecten. De student voorop stellen, samen verantwoordelijkheid nemen, goed luisteren naar elkaar en een oplossing kiezen die we kunnen én willen waarmaken. Henri van Montfort We doen het voor de student! Prof. dr. Peter Storm is programmamanager van het project De student meer centraal en hoogleraar bedrijfskunde aan de Open Universiteit.Drs. Henri van Montfort is beleidsmedewerker bij het Bureau van de universiteit. Quick Wins Wat valt er snel te winnen of te verbeteren? In het projectteam Quick Wins wisten ze het wel. Student Janny de Jonge is er lid van. Zij vertelt: We hebben al veel bereikt. Een studentenpas en een adres voor studenten. Beide al jarenlang wensen van de Studentenraad. Verder staat er op nu de optie direct contact, een soort noodknop om direct contact te krijgen met de Open Universiteit. En een pilot voor goed contact tussen studenten en docenten staat in de steigers. Allemaal zaken waaraan studenten belang hechten, aldus Lilian Janssen- Grootenboer, afdelingshoofd Service en informatie. Bij het een moesten we meer hobbels overwinnen dan bij het andere. De studentenkaart bijvoorbeeld. Gewoon een ontwerp maken en de drukker bellen, zou je denken. Zo zou het kunnen, maar wij vonden dat we bijvoorbeeld serieus moesten kijken naar maakbaarheid, uitstraling en milieueffecten. Wat moet vanaf nu vooral gedaan worden? Janny: Geregeld bij studiecentra kennismaking avonden organiseren waar studenten uitleg krijgen over de faciliteiten van de Open Universiteit. Vlaamse studiecentra doen dat al, en met succes. Lezingen en groepsbijeenkomsten organiseren om contact onderling te bevorderen. Lilian: De student voorop stellen, samen verantwoordelijkheid nemen voor het hele proces, goed luisteren naar elkaar en een oplossing kiezen die we kunnen én willen waarmaken. Lilian Janssen Janny de Jonge

11 12 december de student meer centraal Wim Waterink Starters Hoe ervaren nieuwe en potentiële studenten hun kennismaking met de Open Universiteit? Welk beeld hebben zij van tevoren en na de eerste weken? Dat is onderzocht in het project Starters. Projectleider dr. Wim Waterink: Beginnende en potentiële studenten hebben we onder meer benaderd op de Open Dag en via de enquête Studentinzicht. Zodoende heeft de Open Universiteit nu een onderbouwd beeld van het contact met starters. Daar valt veel aan te verbeteren, blijkt uit het onderzoek. Wim: De benadering van de student moet persoonlijker. Tot nu toe ziet de Open Universiteit de student als één type. Maar de leeftijd loopt uiteen van 18 tot voorbij de 70. Iedereen heeft een verschillend leer potentieel. We moeten ons dus meer op personen of groepen richten en laten zien dat we onze studenten kennen. Ook de faculteit Psychologie pakt al zaken op. Bijvoorbeeld de wijze waarop onze materialen bij de student komen, moet beter, zegt Wim. Ander punt is dat we nagaan om meer met mentoraat te doen. Er is vast nog meer mogelijk, dus zegt Wim: Nu gaat het erom, dat we iets gaan doen met de resultaten! Doorzetters Studenten leren kennen, luisteren naar hun ervaringen, als aanvulling op enquêtes zoals Studentinzicht. Daar gaat het om in het project Door zetters. De drempel om met ons contact op te nemen moet laag zijn, aldus Maddy Rothkranz, afdelingshoofd Intake, onderwijsondersteuning en diplomering. Als iemand bijvoorbeeld een klacht of voorstel heeft, moeten we dat actief oppakken. In september was er een studentendag in studiecentrum Eindhoven, vertelt Maddy. Daar kregen we informatie van studenten die doorzetters zijn, onder meer over studeren, de rol van faculteiten en studiebegeleiding. Op basis van deze en andere informatie komen we met aanbevelingen. Het bachelormentoraat is inmiddels gestart als pilot bij de faculteit Managementwetenschappen. Registratie en feedback Veel beter contact met studenten. Dat is het doel van het project Registratie en feedback. Nu verliezen we studenten nog teveel uit het oog, stelt Rob Brouwer. Hij is senior applicatiebeheerder bij het Onder wijs service centrum en vervolgt: Er zijn soms lange perioden waarin we zelfs helemaal geen contact hebben. En er zijn formele contacten waar we weinig of niets mee doen. Bovendien zijn de contacten teveel versnipperd over de organisatie. Daarom inventariseren we allereerst alle huidige en gewenste contacten met studenten. We willen voorstellen doen voor verbetering van de contacten, instrumenten maken waarmee medewerkers de contacten kunnen onderhouden, de beweegredenen van studenten beter begrijpen en hen beter adviseren. Geen gemak kelijke opgave. Toch blijft Rob enthousiast: Dit project is heel belangrijk. En we doen het voor de student! Rob Brouwer Maddy Rothkranz

12 december 2008 de student meer centraal Celine Ermans en Chantal Savelsbergh Campagnes en communicatie Campagnes en communicatie verzorgt de communicatie over het project De student meer centraal. De ondertoon in Campagnes en communicatie: begin bij jezelf. Waarom? Dat vragen we aan Celine Ermans, communicatieadviseur bij Marketing, communicatie en sales. Wij richten ons vooral op medewerkers, we willen hen wakker schudden en laten zien hoe studenten ons ervaren en zien. Bijvoorbeeld door studenten en medewerkers waargebeurde ver - halen te laten vertellen in Werkwijzer, ons personeelsblad. Die verhalen gaan over onze omgang met studenten. Stellen wij de student echt centraal? Welke verbeteringen zijn wenselijk en nodig? In ons personeelsblad plaatsen we dus ook reacties van studenten, hun verhalen zijn welkom via Celine vervolgt: We willen een groeiproces starten, waarin we in een open sfeer met elkaar samenwerken aan het daadwerkelijk centraal gaan stellen van onze studenten. De eerste campagne betreft de adoptie van studenten door medewerkers. Een van hen is ir. Chantal Savelsbergh, universitair docent bij de faculteit Managementwetenschappen. Zij neemt Bert van Hove, student managementwetenschappen, onder haar hoede. Chantal: Daardoor kan ik meer zien van zijn leven dan alleen het eindresultaat van de studie. En ik hoop Bert te laten zien hoe mijn leven bij de Open Universiteit eruit ziet. Bert mailde haar onder meer: Ik vind het een prachtig idee om docenten beter te leren kennen, want ik ben nog maar pas gestart. Eigenlijk wil ik zo snel mogelijk een diploma. Ik ben echt blij dat ik iemand heb zoals jij aan wie ik vragen kan stellen over de beste route. Kennis en ervaring delen De naam zegt het eigenlijk al. In dit project vertellen medewerkers elkaar welke kennis en ervaring zij opdoen in de projecten voor verbetering van dienstverlening aan studenten. We moeten ervoor zorgen dat ieder zicht heeft op al die projecten, zegt Steven Schoevaart, projectmanager bij het Bureau van de uni ver - siteit. Er is een bijeenkomst geweest met projectleiders en vier onderwijscoördinatoren. Een gevarieerde groep en dat werkte voortreffelijk. Iedereen vertelde wat zijn project inhoudt. Daarna hebben we de raakvlakken tussen projecten bekeken. Dat waren er nogal wat. Steven: Elk project houdt verband met minstens drie andere projecten. In Kennis en ervaring delen gaat het zeker niet om rocket science, stelt Steven. We houden het eenvoudig en concreet. We doen wat praktisch en nodig is. Niets meer en niets minder. Steven Schoevaart

13 Computergebaseerd toetsen Afname goed verlopen Drie computergebaseerde tentamens Begin november zijn de eerste computergebaseerde tentamens (direct vanachter de pc) afgenomen. Het waren tentamens met meerkeuze - vragen over de cursussen Literaire Cultuur (C02222) en Groepen in organi saties (S30211). Het derde tentamen betrof open vragen over de cursus Onderwijsweten schap (O17311). Technisch goed verlopen De afname is technisch goed verlopen. De studenten konden hun tentamen achter het beeldscherm afleggen. Gelukkig konden de nood - tentamens, die klaar lagen in geval van calamiteiten, dus in de kast blijven liggen. Bij één student haperde het systeem wel even, maar na een korte pauze ging het normaal verder. De tijd die studenten nodig hadden om het tentamen af te ronden, varieerde behoorlijk. Eén student was al na een kwartier klaar, terwijl een andere student (wel voor een ander ten - tamen) de volle drie uur nodig had. Overigens was er een schriftelijk tentamen beschikbaar voor studenten die om speciale redenen niet aan een beeldschermtentamen konden meedoen. Resultaten enquête Na elk tentamen kregen studenten een enquête. Daaruit blijkt dat 96 procent van de studenten vooraf de oefentoetsen had gemaakt. 86 procent gaf deze wijze van tentamineren een 6 of hoger. 80 procent vond de manier waarop het tentamen werd aangeboden goed tot zeer goed. 67 procent vond het systeem gebruikersvriendelijk. 86 procent van de studenten vulde in dat computergebaseerd toetsen aan hun verwachtingen voldeed. Verder had 98 procent er een positief of neutraal oordeel over, dat tijdens het tentamen de resterende tijd in beeld kwam. Er kwamen ook belangrijke punten naar voren die we komende periode in het project oppakken. Bij deze afnameronde kregen de studenten bijvoorbeeld de tentamens niet mee naar huis. Daardoor konden ze de vragen niet nogmaals bekijken of nagaan welke antwoorden gegeven werden. Verder zouden sommige studenten tijdens het tentamen aantekeningen willen ma - ken of trefwoorden willen noteren. Bij invoering van de antwoorden op de open vragen zouden de eigenschappen die studenten gewend zijn om in Word te gebruiken ook aanwezig moeten zijn in het toetspakket. Volgende stappen Opvallend was, dat meerdere studenten zich wel hadden aangemeld, maar niet aanwezig waren. Bij schriftelijke tentamens is dit ook regelmatig het geval, maar zijn de consequenties minder groot. Bij de computergebaseerde tentamens blijft een computer ongebruikt, terwijl daar dan een andere kandidaat ingepland had kunnen worden. De volgende stappen zijn het omzetten van een aantal sys-itembanken, en een aantal nieuwe reguliere tentamens naar Questionmark Perception. Dr. Desirée Joosten-ten Brinke De studenten van de tentamens in januari krijgen een brief met informatie. Heeft u vragen of opmerkingen? Mail dan naar Topwetenschappers in nieuwe gratis cursussen OpenER Eminente Nederlandse wetenschappers laten een breed publiek kennismaken met hun onderzoeksterrein en gedachtegoed via de gratis cursussen van de Open Universiteit. Woensdag 19 november is tijdens de uitreiking van de prestigieuze NWO-Spinozapremies de Spinoza - reeks gelanceerd. Onder supervisie van Spinoza winnaars worden door de Open Universiteit zelfstudiecursussen gemaakt en via beschikbaar gesteld. Prof. dr. ir. Fred Mulder, rector magnificus: Ik ben bijzonder verheugd dat de meest excellente wetenschappers van Nederland in nauwe samenwerking met ons hun onderzoeksdomein willen ontsluiten voor geïnteresseerd en lerend Nederland. De spits is afgebeten door prof. dr. Frits van Oostrom, dit voorjaar teruggetreden als KNAW-President en winnaar van de NWO-Spinozapremie in In nauwe samenwerking met hem heeft prof. dr. Jaap van Marle, decaan Cultuurwetenschappen en taalkundige, de cursus Middelnederlandse letterkunde als literair erfgoed gemaakt. Met deze cursus kan men inzicht verwerven in de visie van Frits van Oostrom op historische teksten als literair erfgoed. De cursus bevat onder meer twee hoofdstukken van het schitterende boek Stemmen op schrift van deze historisch letterkundige en een videocollege over Karel en de Elegast. Spinozareeks Prof. dr. Peter Nijkamp, voorzitter van de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), lanceerde de Spinoza reeks in zijn toespraak bij de feestelijke uitreiking van de Spinoza premies door minister Plasterk in de Haagse Nieuwe Kerk. Vele Spinozawinnaars hebben zich hiervoor aangemeld, aldus Nijkamp Ook hiermee laten ze zien wetenschap ten dienste van de samen leving te stellen. De eerste cursus onder supervisie van de historisch letter kundige Van Oostrom is beschikbaar op sinds 19 november 2008, de dag van de uitreiking van de vier Spinozapremies van De publicatie van de tweede cursus in de Spinozareeks, onder supervisie van prof. dr. Johan van Benthem (Spinozawinnaar in 1996), is voorzien in januari Miranda de Kort

14 december 2008 studentenraad Bert Verleysen Sinds september ben ik lid van de Studentenraad. Acht studenten, de ambtelijke secretaris en de secretaresse van het ambtelijk secretariaat (gevestigd in Heerlen) vormen een geëngageerde ploeg. Die er is voor de student! Mijn eerste stappen als nieuw lid Als nieuwelingen hebben Stacey Knecht en ik aangevoeld dat wij vanaf het eerste moment erbij horen. Het begin is er, en we zijn vastbesloten om zo snel mogelijk volledig deel te nemen aan het hele verhaal. Door de samenwerking met de andere leden en de ondersteuning van het ambtelijk secretariaat lukt dat. De eerste vergaderingen betekenden voor mij trouwens een gevecht om het doolhof van de Open Universiteit helder te krijgen. Letterlijk en figuurlijk ben ik mijn weg gaan zoeken in de Open Universiteit als gemeenschap. Open Universiteit is een stad Naar aanleiding van een bespreking over het project de student meer centraal gaf prof. dr. Peter Storm tijdens onze vergadering van 28 oktober jongstleden een analyse van een organisatie. Die heeft geholpen om de dingen te kaderen waar ik de afgelopen maanden tegenaan ben gelopen. Hij om schreef een organisatie als een gemeenschap, een bedrijf en een systeem. Peter Storm omschreef de Open Universiteit-gemeenschap als een stad met veel buurten, wijken en straatjes, faculteiten, diensten en studiecentra, ieder met eigen voorschriften, leefgewoonten en sfeer. De SR is zo n straatje. Of een autosnelweg die door de hele organisatie loopt? Sommigen zitten rond de kerktoren in het centrum, anderen in een uithoek, weer anderen zijn met hun zwerfwagen onderweg. Misschien moet de SR ook eens met een zwerfwagen gaan rondrijden. Gewoon je weg vinden in die steegjes en straatjes is voor een nieuw lid van de SR niet eenvoudig. Warm onthaal Gelukkig kregen we bij de start een handig stratenplan in de vorm van een spiekbriefje met afkortingen die in de organisatie worden gehanteerd. Net als mijn TomTom heb ik dat spiekbriefje steeds bij de hand. Eigenlijk mis ik een automatische update, want ik heb het gevoel dat er dagelijks nieuwe straatjes bijkomen en dat de verkeersrichting wel eens verandert. Nu nog de sfeer inademen die elk steegje uitstraalt. Naast een bezoek aan enkele studiecentra ben ik dan ook mijn weg gaan zoeken in het complex rond de kerktoren; Heerlen. Het is een hele belevenis om met een tijdelijk en beperkt toeristenvisum te reizen van Bologna naar Madrid en dan nog even te stoppen in Pretoria. Mijn eerste kennismaking met Heerlen was een echte openbaring. En overal was er een warm onthaal met uitstekende koffie. Als student ben je een gesprekspartner, ook buiten de wandelgangen Heel wat mogelijkheden De SR wordt ook geconfronteerd met de Open Universiteit als bedrijf. Bedrijfsmatig moet de SR rekening houden met spelregels en voorschriften van een bedrijfsorganisatie. Economische principes, financiële toestanden, wet van vraag en aanbod, hiërarchische structuren en regelgevingen zetten de bakens uit voor de activiteiten van een organisatie. In besprekingen heb ik al ondervonden dat dit een enorme weerslag heeft op de actieradius van de SR. Het is een realiteit waar je niet onderuit kunt, maar er is altijd wel een steegje met een gezellige kroeg waar je je eigen gang kunt gaan en zo ervoor zorgen dat je in de andere straten wordt gehoord en dan krijg je het gevoel: de SR heeft heel wat mogelijkheden. Door de dynamiek tussen verschillende subsystemen in de Open Universiteit werkt men niet op een eiland. In de actieve wisselwerking tussen SR en andere geledingen van de Open Universiteit streven wij ernaar de student meer centraal te stellen. In het systeem van de Open Universiteit is de SR slechts één draadje van het web. Maar het geeft niet of je eraan trekt of duwt, het hele web beweegt. Boeiend verhaal Niet alleen de SR, maar ook andere steegjes van de Open Universiteit worden voor de student meer centraal. Namens de SR zal ik het reilen en zeilen van het Instellingsbreed Programma Onderwijs (IPO) volgen. Met het oog op disseminatie in de Open Universiteit zijn IPO-werkgroepen bezig met de uitdagingen van de toekomst op het vlak van kwalitatief hoogstaand afstandsonderwijs. Ik sluit me aan bij prof. dr. René van Hezewijk, het kan beter nabijheidsonderwijs worden. In het IPO-project Onderwijsconcept heeft de SR de kaart van de student getrokken. De SR zal er ook op toezien dat dit onderwijsconcept niet vóór de implementatie al in de archieven belandt. Rond de andere projecten, zoals Elektronische leeromgeving, Onlinebegeleiding en Onlinetoetsing, zal de SR blijven ijveren om de student de mogelijkheid te bieden om te studeren op een studentvriendelijke manier. Zo gaat de SR ervoor om naast onlinebegeleiding ook een plaats te behouden voor begeleiding face to face en aanlevering van tekstboeken naast digitale werkboeken. Ik voel dat ik de komende periode een boeiend verhaal mee mag opbouwen. De hele SR gaat ervoor! Wordt vervolgd. Bert Verleysen Wil je mij mailen? Dat kan via

15 12 december forum Forum publiceert ingezonden brieven van studenten en medewerkers van de Open Universiteit die discussies kunnen uitlokken over actuele onderwerpen. De redactie moedigt reacties van studenten graag aan.wilt u een bijdrage leveren aan de rubriek Forum, stuur uw brief dan naar de redactie van Modulair, Postbus 4444, 6401 CX Heerlen of De lengte van uw inzending moet (bij voorkeur) 150 woorden zijn. De redactie behoudt zich het recht voor artikelen en brieven te redigeren en in te korten. Mijn succes een kans voor een ander (2) In de vorige Modulair stond een oproep van alumna Paula Gauw om bezoekers van je afstudeerfeestje te vragen een gevuld rugzakje mee te nemen voor Pakistaanse kinderen. Wat een ontzettend goed initiatief! Ik zal het idee zeker onthouden en hoop dat het veel navolging vindt. Petra Butler, student Gezondheidspsychologie Graduation Ceremony (1) In de vorige Modulair (2) stond een artikel over hoe chique de Britse Open University omgaat met een diploma-uitreiking. De strekking van het artikel is dat wij dat toch ook zouden moeten kunnen. Ik dacht dat ik alleen stond met dit idee maar blijkbaar (gelukkig) niet. Daarbij geldt dat Nederlandse studiecentra er in vergelijking met de Vlaamse echt wel goed uit zien. Nóg erger is het, indien je na jaren eindelijk dat diploma haalt niet zo vanzelfsprekend bij het combineren van gezin en werk je moet vaststellen dat de feestelijke uitreiking (zoals dit bij de Open Universiteit wordt genoemd) in zo'n ouderwets studiecentrum plaatsvindt. Is dat de waardering die deze universiteit wil uitdrukken aan haar afstudeerders? Dit kan inderdaad anders. Waarom niet ervoor ijveren dat de uitreiking doorgaat, zoals bij de andere reguliere studenten, aan de universiteit waaraan het studie centrum is verbonden, bijvoorbeeld in Gent (inclusief het dragen van een toga wat in Gent al gangbaar is). Op deze wijze benadruk je ook de gelijkwaardigheid van de opleidingen en dat is wat de Open Universiteit in Vlaanderen echt nodig heeft! Filip van Landeghem, student milieu- en natuur - wetenschappen Graduation Ceremony (2) Naar aanleiding van het artikel in Modulair over de Graduation Ceremony wil ik mij bij deze graag aansluiten bij de kreet dat kunnen wij toch ook. De meeste studenten zijn heel wat jaartjes bezig, vele malen langer dan die aan een reguliere universiteit. Studie naast werk, opgroeiende kinderen en sociaal leven, is geen sinecure. Het is daarom des te teleurstellend dat daar na het behalen van je bul door de Open Universiteit eigenlijk weinig aandacht aan wordt besteed. En al helemaal geen ceremonie. Mijn dochter is aan de Universiteit Utrecht afgestudeerd, als bachelor en tweemaal als master. Alle drie de keren was daar een indrukwekkende uitreiking van de bul. Op mooie locaties. Een echt mooi einde van een studieperiode. Met aardige speeches voor iedere student. Ik heb mij toen inderdaad afgevraagd waarom zoiets niet kan bij de Open Universiteit. Doordat studenten gedurende het hele jaar slagen, zal het organisatorisch wat moeilijker liggen. Toch zou er een modus ge vonden kunnen worden om de buluitreiking iets meer ceremonieel en cachet te geven. Het was voor mij in ieder geval een koude douche, een bul per post. Wel aangetekend, dat nog net. Maar niet het glorieuze einde van al je inspanningen, helaas. Ik ben nu weer met een andere studie begonnen aan de Open Univer siteit, en wie weet komt er aan het eind daarvan toch iets van ceremonieel uitreiken. Ik wacht het met spanning af. Mr. M.A. Verhoeckx, student Psychologie Graduation Ceremony (3) Graag wil ik reageren op het artikel in Modulair over de Graduation Ceremony. Deze maand was ik bij de buluitreiking van een vriendin, niet van de Open Universiteit. De locatie was prima, maar daar had je het ook mee gehad. Het praatje werd gedaan door een studiebegeleidster die extern werkt. Van iets persoonlijks kwam dan ook niet veel. De avond duurde veel te lang; 30 studenten, van wie wij én zij de meesten niet ken - de. Er was geen koffie vooraf, alleen een borrel naderhand. Iedereen was totaal uitgedroogd na die zit van drie uur! Alles was rommelig georga - niseerd. Van een andere vriendin hoorde ik, dat het bij hen al niet veel beter was; de één na de ander kreeg te horen dat zijn of haar begeleider niet aanwezig was. Dat soort afsluitingen van een lange studie lijken mij echt een nachtmerrie. Daarom ben ik erg voorstander, na de prestatie van een afgeronde bachelor- of masterstudie, dat daar vanuit de universiteit een passende afsluiting voor verzorgd wordt! Dat maakt ook de betrokkenheid ná de studie met de Open Universiteit prettig. Ook naar de buitenwereld is het een duidelijk signaal dat deze universiteit een volwaardige universiteit is. Op die manier geef je het gevoel dat het diploma waardevol is. Daarnaast vind ik het ook heel erg belangrijk dat je tijdens je studie persoonlijk contact hebt en dat díe persoon ook aan wezig is bij de buluitreiking. Ik hoop dus van harte, dat jullie hier iets mee gaan doen. Niet alleen voor mezelf, maar ook als aanwezige bij iemand die zijn/haar studie met positief resultaat afrondt! Desirée Brouwer-de Geus, studente Management wetenschappen Sys-frustraties Multiplechoicevragen (mc) kunnen gebruikt worden om kennis van en inzicht in een hoe - veelheid bestudeerde stof te testen. Slechts één van vier mogelijke antwoorden mag goed zijn. Verder moeten mc-vragen in helder en begrijpe - lijk Nederlands worden gesteld. Hoe is het eigenlijk gesteld met de kwaliteit van de mctentamens van de Open Universiteit? Tot nu toe zit ik na ieder sys-tentamen met frustraties over bepaalde tentamenvragen die volgens mij niet helemaal kloppen. Bij een tentamen Statistiek werd de cesuur na een groot aantal klachten sterk veranderd. Eén vraag werd helemaal ge - schrapt en bij maar liefst drie vragen was plotseling een ander antwoord juist. Prettig voor mij, want nu had ik drie extra vragen goed en één foute vraag minder. Vervelend vond ik dat de examencommissie niet inhoudelijk wilde ingaan op de schriftelijke bezwaren die ik had gemaakt. Bij een tentamen Klinische Psycholo gie was er een vraag waarbij volgens mij het goede antwoord, logisch geredeneerd, niet juist kon zijn. Om deze keer wél een inhoudelijk antwoord te krijgen, heb ik een officieel be - zwaar schrift ingediend. Het ging om een stelling die ook naar de mening van examinator juist was. Maar mijn juiste antwoord werd als fout aangerekend omdat de stelling in het leerboek anders stond geformuleerd. Ik wil met alle plezier ge test worden, maar dan moeten de testen wel deugen. Er valt dus een heleboel te verbeteren aan de sys-tentamens. Peter Groot, student Psychologie Reactie van de Commissie voor de examens De Commissie voor de examens (CvE) heeft kennis genomen van de reactie van de heer Groot. Vanuit het oogpunt van kwaliteitszorg en betrokkenheid bij de tentaminering is de CvE verheugd dat student Groot de moeite heeft genomen om het signaal af te geven. De problematiek heeft de voortdurende aandacht van de CvE en het Dagelijks bestuur van de CvE heeft deze kwestie dan ook direct opgepakt, besproken met de examinator en doorgegeven aan de faculteit.

16 december 2008 Hou het simpel Stephan Corporaal kijkt met veel plezier en genoegen terug op zijn afstudeeronderzoek. Daarin kwamen twee interesses samen én hij kon de onderzoeks gegevens toepassen in zijn werk als docent. Daarnaast bleek zijn afstudeerkring van grote waarde. Je leert van elkaar. FOTOGRAFIE: CEES ELZENGA de scriptie van Stephan Corporaal MSc. Wat is de invloed van arbeidsproductiviteit op financiële performance? Deze vraag stelt Corporaal in zijn scriptie voor de masteropleiding Strategy & Organization. In onderzoek wordt steeds vaker gesteld dat humanresourcemanagement, werknemers motiveren, leidt tot hogere arbeidsproductiviteit zegt Corporaal (23). En dat die hogere arbeidsproductiviteit weer leidt tot betere financiële performance. Tot winst, simpel gezegd. Maar is dat wel zo? Dat wilde ik graag onderzoeken. Bijzonder scriptieproces Voor zijn onderzoek dook Corporaal eerst in boeken en artikelen. Zo kwam hij tot een goede definitie van arbeidsproductiviteit en financiële performance. De relatie tussen die twee begrippen onderzocht Corporaal via empirisch onderzoek. Op basis van financiële gegevens van enkele beursgenoteerde bedrijven geeft mijn onderzoek, dat natuurlijk zijn beperkingen kent, aanwijzingen dat er geen causaal verband is tussen arbeidsproductiviteit en financiële performance. Beter gezegd: de link tussen die begrippen is niet zo vanzelfsprekend als vaak wordt verondersteld in onderzoek naar humanresourcemanagement. Corporaal geeft toe dat het geen Stephan Corporaal: Het viel op dat iedereen moeite had zijn onderzoek af te bakenen en gewoonweg teveel deed. spannende uitkomst is. Niet zo belangrijk, vindt hij. Het scriptieproces was heel bijzonder en dat is van grotere waarde. Het gaat meer om de weg naar het eindproduct. Afstudeerkring Corporaal maakte tijdens zijn onderzoek deel uit van een afstudeerkring. Die bestaat uit studenten die bezig zijn met hun afstudeeronderzoek en een begeleider. Doel is van elkaar leren, en elkaar te motiveren en steunen. En doordat er afspraken gemaakt worden, is het een goede stok achter de deur om je aan je planning te houden, zegt Corporaal. Anders loert toch het gevaar dat je er met de pet naar gooit als je het even niet meer ziet zitten. De opleiding Strategy &

17 12 december Organization kende meerdere afstudeerkringen, alle gevormd rondom een thema, zoals leider - schap en veranderingmanagement. Corporaal koos voor human resource controlling. Simpel gezegd is dat het meten van humanresourcemanagement. Dat is een thema waar zijn interesse voor economie en bedrijfskunde mooi samen kwam. Onderzoek afbakenen In eerste instantie wilde Corporaal onderzoek doen naar de relatie tussen medewerkertevreden - heid en financiële performance. Dat onderwerp werd afgeserveerd tijdens de eerste kring - bijeenkomst waarin de onderzoeksvoorstellen gepresenteerd werden. De begeleider, prof. dr. Frits Kluijtmans, maakte duidelijk dat literatuur uitwees dat mijn onderwerp moeilijk te onderzoeken zou zijn. Hij gaf mij de tip om medewerkertevredenheid te vervangen door arbeids - productiviteit. Het grappige was dat het onderzoeksvoorstel van de andere studenten ook afgewezen werd. Ze presenteerden een praktisch onderzoek waaraan het wetenschappelijke ontbrak, vond Kluijtmans. Wellicht kwam dat omdat de meesten van ons een hogere beroeps - opleiding hebben gedaan. Daar heb je toch meer te maken met toegepast onderzoek. Tijdens het scriptieproces kwam de afstudeerkring zo n vijf maal bij elkaar, elke keer als er een belangrijke stap gezet was. Je stuurde je hoofdstukken van tevoren naar iedereen op, en hield een presentatie tijdens de bijeenkomst, vertelt Corporaal. Als je niet goed kon uitleggen waar je mee bezig was, wist je dat er iets mis was. Het viel op dat iedereen moeite had zijn onderzoek af te bakenen en gewoonweg te veel deed. Je moet duidelijk krijgen wat je nou precies wil onderzoeken, dat was de les. Hou het simpel, was het advies. Met een goede structuur en een duidelijke planning ben je dan een heel eind op de goede weg. Begeleider Kluijtmans speelde vanzelfsprekend een wezenlijke rol in de kring, niet alleen omdat hij een autoriteit is als het om humanresourcemanagement gaat. Corporaal: Kluijtmans was heel direct in zijn commentaar, zei zonder omhalen of iets onzin of juist goed was. Hij stuurde aan op goede argumen - tatie en juist gebruik van begrippen. Het leuke was dat hij tijdens de eerste bijeenkomst een scriptie uitdeelde die beloond zou worden met een zeven, en als voorbeeld kon dienen voor hoe je nou een onderzoek opzet. Die scriptie heb ik vaak ingekeken als ik vastliep. Met een goede structuur en een duidelijke planning ben je een heel eind op de goede weg. Miniscripties Corporaal was en is docent bedrijfseconomie bij Saxion Hogeschool in Enschede. Van zijn werkgever kreeg hij een dag in de week vrij om aan zijn scriptie te werken. Het leuke was dat hij de kennis die hij vergaarde tijdens zijn onderzoek in zijn lessen kon doceren. Ik geef ook les in humanresourcemanagement. Wat ik zoal las voor mijn onderzoek, en dat was heel veel, kon ik direct gebruiken in mijn lessen aan derdejaars en vierdejaars. Dat was duidelijk een meerwaarde van mijn scriptie. Tijdens zijn docentschap besloot Corporaal te beginnen aan de studie bij de Open Universiteit: Goed te combineren met mijn werk, goed studiemateriaal. Hij wilde meer kennis vergaren en de titel Master lonkte. Vanwege zijn hogere beroepsopleiding bedrijfseconomie kon hij beginnen aan een schakelprogramma, premaster, om daarna aan de masteropleiding te beginnen. Een fijne opleiding, zegt Corporaal, met veel aandacht voor vakken ter voorbereiding van het afstudeeronderzoek. Ik heb het idee dat er bij de Open Univer siteit meer nadruk ligt op het oefenen van onderzoeksvaardigheden dan op andere universi teiten. Daar wordt volgens mij meer waarde gehecht aan theoretische begripsvorming. Bij onze opleiding stonden statistiek, en methoden en technieken van onderzoek centraal. We oefenden met vragenlijsten opstellen en namen enquêtes af. Daarnaast schreven we veel werkstukken en verslagen. Ieder werkstuk of verslag was al een soort miniscriptie. Zo werd je klaargestoomd richting de scriptie. Promotie In zijn afstudeerkring was Corporaal als eerste klaar met zijn scriptie. De andere twee studenten zijn nog bezig, maar zijn weldra ook klaar. Ik zal zeker bij hun slotpresentatie zijn. Intussen ben ik me aan het oriënteren op een promotieonderzoek. Dat trekt me wel. Ik doe dat dan op mijn eigen school, een toegepast onderzoek naar humanresourcemanagement of innovatiemanage - ment. Ik heb binnenkort een gesprek met Frits Kluijtmans of hij wellicht mijn promotiebegeleider wil zijn. Zou fijn zijn. Ik heb veel aan hem gehad, evenals aan mijn afstudeerkring. Van elkaar kun je veel leren. Fred Meeuwsen

18 december 2008 activiteiten In deze rubriek staan activiteiten zoals lezingen, symposia, bijeenkomsten van studentenverenigingen en landelijke dagen, die georganiseerd worden door DECEMBER za 13 Uitreiking getuigschriften (sc Breda) di 16 Lezing door Simone Felten: Nooit bezorgde brieven (Studentendispuut Cultuurwetenschappen, sc Den Haag) Lezing door Henk Pijnenburg over Aaron van Erp (De Verlichting, sc Eindhoven) wo 17 Lezing door drs. Herman Simissen: R.G. Collingwood, archeo - logie en de Muur van Hadrianus (Permanente Vorming, sc Gent) Literatuurclub, Pauline van der Lans, studente Cultuurweten - schappen, over haar boek Van de wereld (ValC-hof, sc Nijmegen) do 18 Lezing door Rita Gras over hypnotherapie (Corpus Callosum, sc Amsterdam) JANUARI ma 5 Nieuwjaarsreceptie met lezing door Rob van der Hilst over Noord-Duitse barokmuziek (Suster Bertken, sc Utrecht) Nieuwjaarsborrel en presentaties (Utile Dulci s-hertogenbosch, zie sc Nijmegen) vr 9 Inleiding door Jean-Pierre Demoustiez op de opera Orfeo ed Euridice (Si-Tard, sc Parkstad Limburg) za 10 Community Day, zie déze Modulair, pagina 19 ma 12 Literatuurclub, Marcello Figueras, Kamtsjatka (Suster Bertken, sc Utrecht) Lezing door dr. Quin van Dam: De moderne analysebank (De Studiekamer, sc Den Haag) wo 14 Nieuwjaarsbijeenkomst met lezing door Bettina Drion over haar roman Een doodgewone week (Homo Ludens, sc Amsterdam) do 15 Literatuurclub, Erwin Mortier, Godenslaap (De Verlichting, sc Eindhoven) za 17 Excursie expositie Giacometti, Kunsthal Rotterdam, (Suster Bertken, sc Utrecht) Museumdag in Leiden (Homo Ludens, sc Amsterdam) ma 19 Lezing door dr. Toon Bosch: Geschiedenis (Retor s-hertogenbosch, zie sc Nijmegen) Lezing door drs. Fanny Stempher over ontwikkelingspatholo - gieën (Meeting Point Psychologie, sc Zwolle) di 20 Mentoraatsavond voor studenten psychologie met lezing door oud-studente Anne-Marie Bezemer MSc: Wie zwijgt heeft levenslang (sc Breda) Nieuwjaarsborrel met lezing over Anselm Kiefer (De Verlichting, sc Eindhoven) Mentoraatsavond voor studenten psychologie (sc Breda, zie déze Modulair) wo 21 Lezing door Rob Maeijer over de sociaal-economische, culturele en andere geschiedenissen van koffie (Culturele ContactGroep, sc Zwolle) Nederlandse en Vlaamse studiecentra, faculteiten of studentenverenigingen. Het gaat om activiteiten die (in principe) alle studenten kunnen bijwonen. Voor de meest actuele activiteiten, meer informatie en aanmelden, verwijzen wij u naar de webpagina s van uw faculteit en/of studiecentrum op vr 23 di 27 Lezing door Petra Huizinga MSc over haar afstudeerscriptie: J.A. Mulock Houwer en de volkshuisvesting in Groningen ( ), (sc Groningen) Leesclub, Jane Austen, Pride and Prejudice (Si-Tard, sc Parkstad Limburg) Excursie Groninger Archieven (sc Groningen) FEBRUARI ma 2 Lezing door Leo Uittenbogerd: Geschiedenis van de Tempeliers (Utile Dulci s-hertogenbosch, zie sc Nijmegen) do 5 Miniconferentie Rechtswetenschappen (campus Heerlen, zie déze Modulair) di 10 Lezing door Anne Vollebregt: Huizenonderzoek (Studentendispuut Cultuurwetenschappen, sc Den Haag) Multiplechoicetentamentraining (sc Breda) wo 11 Lezing door dr. Toon Bosch: De doffe glans van koper. Het Verenigd koninkrijk der Nederlanden (sc Groningen) do 12 Multiplechoicetentamentraining (psp Vlissingen) ma 16 Lezing door Jopie de Haan: Sint-Antonius Abt, van woestijnmonnik tot folklore-heilige (Retor s-hertogenbosch, zie sc Nijmegen) do 19 Rondleiding Rijksmuseum (Homo Ludens, sc Amsterdam) ma 23 Lezing door drs. Peter Baldé over de therapie EMDR (De Studiekamer, sc Den Haag) Multiplechoicetentamentraining (sc Zwolle) di 24 Multiplechoicetentamentraining (sc Den Haag) wo 25 Workshop Recente poëzie door dr. Lizet Duyvendak (Culturele ContactGroep, sc Zwolle) do 26 Workshop Recente poëzie door dr. Lizet Duyvendak (Studiecontactgroep Cultuurwetenschappen, sc Enschede) 27 Excursie De Nederlandsche Bank, Amsterdam (Emergo, zie déze Modulair) MAART ma 2 Bezoek Sterrenwacht Halley, Heesch (Utile Dulci s-hertogenbosch, zie sc Nijmegen) wo 11 Workshop Faalangst (sc Rotterdam) do 12 Lezing door dr. Lizet Duyvendak over de literaire canon (psp Zeeland) ma 16 Lezing door prof. dr. Paul van Tongeren over Friedrich Nietzsche (Retor s-hertogenbosch, zie sc Nijmegen) wo 18 Meeting Point Psychologie (sc Groningen) do 19 Lezing door drs. Annet van Melle: Ethiek en Gezondheidszorg (sc Enschede)

19 12 december Community Day op 10 januari Alle medewerkers, studenten, hun familie en kennissen zijn op 10 januari van harte welkom in de Nederlandse en Vlaamse studiecentra en steunpunten. Community Day duurt van tot uur en is de opmaat voor allerlei lustrumactiviteiten in Deze dag heeft dan ook als thema 25 jaar Open Universiteit in perspectief. Dat is ook de titel van de Nieuwjaarstoespraak van de collegeleden: drs. Theo Bovens, prof. dr. ir. Fred Mulder en drs. Cees Brouwer ing. Via een video - verbinding is hun toespraak overal te horen. Daarna zal een prominente gast in de studiecentra de lustrumtaart aansnijden. Rondom het 25-jarig bestaan is door regionaal voorlichters en medewerkers van studiecentra en steunpunten een divers programma samengesteld. Een impressie. Vlaamse studiecentra organiseren voor hun gasten een quiz over de geschiedenis van het onderwijs van de Open Universiteit. De winnaar ontvangt een mooie prijs! Deze dag wordt, net als in alle andere studiecentra, afgesloten met een borrel en hapje. Studiecentrum Rotterdam organiseert een fototentoonstelling over 25 jaar Open Universiteit in studiecentrum Rotterdam. Het duo Bon Bonne uit Dordrecht zorgt voor muziek. In studiecentrum Nijmegen is er een talkshow: Is er een werkzaam leven na de Open Universiteit? Twee afgestudeerde psychologen vertellen wat er in hun leven veranderd is na het afstuderen. Waarschijnlijk zal de eerste afgestudeerde van studiecentrum Nijmegen ook aanschuiven. En er is een presentatie van de digitale studiecoach die deze dag online gaat. Studiecentrum Amsterdam en Alkmaar verzorgen een presentatie: Wegwijs in de nieuwe website Studiecoach. Tijdens de borrel vindt ook een wijnproeverij plaats, verzorgd door een bekend wijnhuis. Studiecentrum Groningen, steunpunt Friesland en steunpunt Drenthe organiseren een boottocht over de Friese wateren. Vertrek en aankomst in Drachten. Naast de ontvangst met koffie en thee, het aansnijden van de taart en de borrel met hapjes, wordt er ook een lezing verzorgd. Voor de kinderen is een speciaal programma gemaakt! Meer informatie en gratis aanmelden: Peter te Boekhorst Lustrumprogramma in januari bekend 25 jaar Open Universiteit Nederland September 1984 was een bijzonder spannende maand bij de Open Universiteit. Op 26 september moesten tijdens een feestelijke bijeenkomst in de Heerlense schouwburg de eerste cursussen uitgereikt worden. Maar de productie van de Basiscursus recht liep niet van een leien dakje. De ratelende persen in het tv-spotje dat begin september werd uitgezonden, spuwden geen cursussen uit, maar jaarverslagen van het ABP. Er gingen zelfs geruchten dat Koningin Beatrix een dummy zou krijgen om officieel te overhandigen en hiermee de Open Universiteit te openen. Maar uiteindelijk was het cursusmateriaal net op tijd klaar en konden de eerste studenten beginnen met hun studie. In 2009 bestaat de Open Universiteit 25 jaar, en dat laten we niet onopgemerkt voorbijgaan. Aftrap tijdens Community Day In 2009 vinden het hele jaar activiteiten plaats in het kader van het lustrum. De huidige tijd noopt tot soberheid, en dat werkt ook door naar de viering van het 25-jarig bestaan. Sommige evenementen zijn nieuw of eenmalig ter gelegenheid van het lustrum, maar vaak zullen jaarlijks terugkerende gebeurtenissen, zoals de dies natalis of een landelijke studentendag, een extra feestelijk karakter krijgen. Wat er allemaal precies staat te gebeuren in het lustrumjaar, blijft nog even een verrassing. 10 januari 2009 gaat tijdens het eerste lustrumevenement, de Community Day (zie elders op deze pagina; red.), de lustrumkalender met het programma online: Generatie LLL Als bindend element voor alle feestelijke activiteiten is een lustrummotto gekozen: 25 jaar Open Universiteit Nederland: De Open Universiteit is sinds haar oprichting dé leven-lang-leren universiteit en doet er systematisch onderzoek naar. Wie bij ons studeert of gestudeerd heeft, hoort tot de generatie LLL. Het innovatieve karakter van de Open Universiteit komt tot uitdrukking in het adres. Het lustrummotto is verwerkt in de lustrumstempel die in het lustrumjaar op vele uitingen van de Open Universiteit te vinden zal zijn, bijvoorbeeld op het volgende nummer van Modulair. Miranda de Kort

20 april mei Service en informatie Studi Studi heeft twee grote voordelen. Ten eerste ontvangt u alle mails over uw studie op één adres. Ten tweede krijgt u toegang tot websites en digitale bronnen die u nodig heeft voor uw studie. Studi werd tot nu toe geaccepteerd door ruim negenduizend studenten. Accepteren of weigeren kan via Als u Studi accepteert, krijgt u al onze s op dat adres. Dan gaat het bijvoorbeeld om bevestiging van uw onlinebestelling en van online-aanmelding voor een tentamen, maar ook e-modu lair. Wij verwijderen uw oude adres uit onze administratie. Controleer daarom regel matig of u nieuwe berichten heeft ontvangen. Opbouw adres Uw adres bestaat uit uw voorletters en uw achternaam. Als u ook de naam van uw partner heeft, bestaat uw adres uit uw voorletters, achternaam en geboortenaam. U kunt hierin geen voorkeur aangeven; wij gebruiken de officiële gegevens van uw identiteitsbewijs. staat: studie.ou.nl. Bij studenten met de Belgische nationaliteit staat studie.openuniversiteit.be, zij krijgen dus een Belgisch adres. Inloggen Inloggen doet u met uw inloggegevens van Studienet. U kunt op drie manieren inloggen: 1 of (Vlaamse studenten). Tip: voeg deze link toe aan uw favorieten. 2 Studienet: bij handige links klikt u op studie - mail of studi BE (Vlaamse studenten). 3 Mijn account: klik op mijn studi . Kopie van ontvangen berichten doorsturen U kunt kopieën van berichten automatisch doorsturen naar een ander adres. 1 Log in op Studi . 2 Klik rechtsboven op instellingen. 3 Klik op doorsturen en POP/IMAP. 4 Aanvinken bij doorsturen : een kopie van binnenkomende berichten doorsturen naar. 5 Geef het adres op waarnaar u de berichten wilt doorsturen. 6 Klik op wijzigingen opslaan. Vragen of problemen? Kijk dan op Vindt u daar geen antwoord of oplossing, dan kunt u via een mail versturen. Natuur - lijk kunt u ook bellen met Service en informatie: , maandag uur, dinsdag, woensdag, donderdag uur, vrijdag uur, zaterdag uur. Leonie Priem en Elly Neven, Projectgroep Studi Studiebegeleiding Actuele informatie over studiebegeleiding vindt u in de betreffende cursusbeschrijving op In december zijn de bijeenkomsten betreffende het tweede semes - ter toegevoegd. Raadpleeg voor de laatste informatie dus de website van de cursus. Dienstverlening tijdens feestdagen De afdeling Service en informatie is telefonisch niet bereikbaar van donderdag 25 december 2008 tot en met zondag 4 januari In deze periode kunt u uiteraard wel terecht op Vindt u daar de benodigde informatie niet, dan kunt u een uw vraag per stellen en krijgt u vanaf maandag 5 januari antwoord. De studiecentra en provinciale steunpunten van de Open Universiteit zijn tussen Kerst en Nieuwjaarsdag gesloten, terwijl in de eerste week van januari afwijkende openingstijden kunnen gelden. Raadpleeg hiervoor Direct bestellen via of vanuit uw online studiepad Ook tijdens de feestdagen kunt u op elk ge - wenst moment online uw cursussen bestellen. In de cursusbeschrijving vindt u alle actuele gegevens over begeleiding, tentamens en eventueel vereiste voorkennis. Verwerking bestellingen en verzending cursusmateriaal Bestellingen die op woensdag 24 december zijn ontvangen, worden nog ingeschreven. Op maandag 29 december vindt de laatste cursusverzending van 2008 plaats. Bestellingen tijdens de feestdagen worden vanaf 5 januari verwerkt, op volgorde van binnenkomst. Na inschrijving krijgt u het cursusmateriaal toegezonden. Tentamens Sluitingsdatum aanmelding tentamens januarironde Kijk op bij tentamens voor de aanmeldingstermijnen voor reguliere en sys-tentamens in Nederland en Vlaanderen. Recessie De voornaamste drijfkracht van het economisch proces en de economische vooruitgang is het eigen - belang, in het bijzonder het streven naar geldelijk voordeel. Ieder kent zijn eigenbelang het beste en degene die dat nastreeft draagt, geleid door een onzichtbare hand, bij tot het algemene belang. Overheidsingrijpen in het economisch leven is daarom in de meeste gevallen nutteloos of schadelijk.* We gaan nu zien wat er op deze wereld van bijna 2009 van komt. Een nare stroom geld van de ene plek naar de andere op de wereld is zeker een gevolg en een voorlopige vermindering van de welvaart ligt voor de hand. Zeker voor Westerlingen. We kunnen niet meer om het gouden kalf dansen, denk ik. Een paar jaar versobering wil ik oplettende krantenlezertjes wel in het vooruitzicht stellen. Wat gaat dat ge - doe en geschuif voor onze universiteit betekenen? In tijden van recessie of depressie met stagnatie of stagflatie gaat de handel in cultureel gevoelige goederen het eerst lijden, weten wij. Hoe cultuurgevoelig zijn onze modules? Dat ze stevig aan de prijs zijn wisten we al en we namen dat op de koop toe. Maar nu ons spaargeld hier en daar verdampt en andere zaken schaars en dus duur zullen worden ligt het allemaal niet zo voor de hand dat we met losse hand weer en meer modules aanschaffen. Dat wordt wegen en overwegen, toch? Degenen die economie studeren moeten zich helemaal achter het oor krabben. Want waar gaat dat naar toe? Om nu toch een beetje in de markt te blijven kunnen we wellicht versoberen en naast onze dure en mooie modules een tweede soort uitgeven; een beetje een ramsj uitgave. Wat? Ja: Ramsjmods. Die zouden er dan meer als een stencil uitzien. Voor de baby boomers: dat is een pamfletterig uitziend bosje papier dat ooit met behulp van een rollende trommel werd gemaakt en op veel universi - teiten vroeger ondershands werd verhandeld. Of we starten een OU-boekenmarktplaats op internet, waar redelijk recente modules z.g.a.n. tegen negatieve woekerprijzen worden verkocht. Ook halve modules is geen slecht idee. 108 modules per studie. Eén tentamen per twee modules. Stapje-voor-stapje-studie. Life long learning. Ook de ramsjmods kunnen daarop. Kan ook allemaal gewoon aan het Studienet vastgemaakt worden. De vernuftigen onder u noemen dat link. Als voorzorg kunnen we dat nu al voorbereiden. Voor de tentamens en examens kan daarnaast dan een (halve) geldsom worden gevorderd. Prettig ook voor al die afhakers die dan in ieder geval geen schaars geld hebben weggesmeten. Zweitze * Smith, A., Inquiry into the nature and the causes of the wealth of nations (Edinburgh, 1776).

Voorbereidingscursussen

Voorbereidingscursussen Voorbereidingscursussen Biologie Natuurkunde Scheikunde Wiskunde Studeren aan de Open Universiteit voorbereidings cursussen Het systeem van eindexamenprofielen in het voortgezet onderwijs brengt met zich

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Premaster Managementwetenschappen

Premaster Managementwetenschappen Premaster Managementwetenschappen Studeren om hogerop te komen Zelfstandig naar een masteropleiding toe werken, maar toch ook weer niet alleen. Studeren in modulen, op momenten dat het je zelf uitkomt,

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Life Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? De studie is pittig; zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie direct vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

Resultaten van de Kans- tevredenheidenquête d.d. juni 2012.

Resultaten van de Kans- tevredenheidenquête d.d. juni 2012. Resultaten van de Kans- tevredenheidenquête d.d. juni 2012. In totaal legden 42 mensen deze enquête af. Statistieken voor vraag 1 : Heb je dit schooljaar contact gehad met Kans? Ja 90.48% Nee 9.52% Statistieken

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Denice: Beste Nico, Voordat ik bij Nico kwam lessen, zat ik bij een andere rijschool. Bij deze rijschool lukte het maar niet om verbetering te krijgen in mijn rijden. Dit was frustrerend en

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Molecular Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas

Nadere informatie

Hoe Epke Zonderland Lars motiveert om zijn droom waar te maken

Hoe Epke Zonderland Lars motiveert om zijn droom waar te maken Hoe Epke Zonderland Lars motiveert om zijn droom waar te maken Lars (33) werkt 7 jaar als adviseur in de vastgoedsector, voornamelijk in kantooromgevingen. Sinds een half jaar heeft hij een nieuwe werkgever.

Nadere informatie

Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica

Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica Auteur: Marco Kleine Deters Opleiding: Bedrijfskundige Informatica Klas: BIEV2B Studentcode: 1550275 Datum: 8-6-2009 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit?

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Naam opleiding: Industrieel Ontwerpen Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Deelnemers aan het woord Eerste cursisten zeer positief over nieuw opleidingstraject veterinair communicatiemanagement

Deelnemers aan het woord Eerste cursisten zeer positief over nieuw opleidingstraject veterinair communicatiemanagement Deelnemers aan het woord Eerste cursisten zeer positief over nieuw opleidingstraject veterinair communicatiemanagement VAN DIERENARTSEN WORDT TEGENWOORDIG NIET ALLEEN EEN ROL VERWACHT IN HET BETER MAKEN

Nadere informatie

RESULTATEN VAN DE ENQUETE NAAR MENINGEN VAN VLAAMSE STUDENTEN OVER HET STUDEREN AAN DE OPEN UNIVERSITEIT - SEPTEMBER 2007 -

RESULTATEN VAN DE ENQUETE NAAR MENINGEN VAN VLAAMSE STUDENTEN OVER HET STUDEREN AAN DE OPEN UNIVERSITEIT - SEPTEMBER 2007 - RESULTATEN VAN DE ENQUETE NAAR MENINGEN VAN VLAAMSE STUDENTEN OVER HET STUDEREN AAN DE OPEN UNIVERSITEIT - SEPTEMBER 2007 - Uitgevoerd: september 2007 Onderzoekers: drs. Herman Kiesel, drs. Lic. Rick Coone,

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 )

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nieuwsbrief Stichting OER Stichting Onderwijs Evaluatie

Nadere informatie

Je gedachten gestructureerd op papier

Je gedachten gestructureerd op papier Online training: Je gedachten gestructureerd op papier Start: 14 september 2015 Een online programma, mét coaching, voor ondernemers en werknemers Voor als je logisch opgebouwde teksten wil leren schrijven,

Nadere informatie

Inventarisatie enquête over het gebruik van videofragmenten bij het onderwijs van Inleiding Staats- en Bestuursrecht

Inventarisatie enquête over het gebruik van videofragmenten bij het onderwijs van Inleiding Staats- en Bestuursrecht Inventarisatie enquête over het gebruik van videofragmenten bij het onderwijs van Inleiding Staats- en Bestuursrecht Faculteit der Rechtsgeleerdheid, Universiteit Leiden Afdeling ICT&O, Cleveringa Instituut,

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

U levert maatwerk, wij ook. Zakelijke taaltrainingen op maat.

U levert maatwerk, wij ook. Zakelijke taaltrainingen op maat. Klantbeoordelingen 2015 - zakelijke taaltrainingen januari t/m december 2015, n = 1.247 Klantenwaardering Vraagstelling Uitstekend Goed Voldoende Onvoldoende Slecht Wat vindt u van het gebruikte lesmateriaal?

Nadere informatie

Veranderen doet pijn. Dat moet je bespreekbaar maken

Veranderen doet pijn. Dat moet je bespreekbaar maken LEREND VERANDEREN IN HAARLEMMERMEER Veranderen doet pijn. Dat moet je bespreekbaar maken Tekst: Fenny Brandsma / Fotografie: Kees Winkelman Wie in een organisatie succesvol veranderingen wil realiseren,

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Johan Vosbergen Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Johan Vosbergen... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Johan,

Nadere informatie

Theateractiviteiten voor, door en met mensen met een verstandelijke beperking.

Theateractiviteiten voor, door en met mensen met een verstandelijke beperking. Studio Sterk: Sterker door Participatief Drama Theateractiviteiten voor, door en met mensen met een verstandelijke beperking. Theater als middel om een stem te geven aan mensen die nauwelijks gehoord worden.

Nadere informatie

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht Inleiding Tijdens de SLB les van 10 december 2012 hebben wij de opdracht gekregen om een vijftal vacatures te zoeken die in ons vakgebied kan liggen. Wij moesten beargumenteren waarom wij hier graag zouden

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

Samenwerken èn netwerken

Samenwerken èn netwerken Samenwerken èn netwerken Stappenplan voor versterken van zelforganisaties Auteurs Saskia van Grinsven en Jamila Achahchah Fotografie: Guillermo Dazelle MOVISIE Juni 2012 Inleiding Voor je ligt een stappenplan

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Naam opleiding: Technische Bestuurskunde. Toelating

Naam opleiding: Technische Bestuurskunde. Toelating Naam opleiding: Technische Bestuurskunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Meer waard met Schoevers

Meer waard met Schoevers Meer waard met Schoevers Met Schoevers word je meer waard. Want bij ons combineer je leren en werken. Je leert dus echt een vak als managementassistent, officemanager of communicatieprofessional en gaat

Nadere informatie

Meer waard met Schoevers

Meer waard met Schoevers Meer waard met Schoevers Met Schoevers word je meer waard. Want bij ons combineer je leren en werken. Je leert dus echt een vak als managementassistent, officemanager of communicatieprofessional en gaat

Nadere informatie

Leren Leren en ExcelLeren

Leren Leren en ExcelLeren Leren Leren en ExcelLeren www.mindsetlearnandgrow.nl Wat is MindSet? MindSet is een groep studenten die leerlingen leert effectief te leren. Wij helpen leerlingen betere schoolresultaten te behalen door

Nadere informatie

Blok 1 - Introductie

Blok 1 - Introductie Reflectie jaar 1 Algemeen Aan het begin van het eerste jaar kwamen een hoop nieuwe dingen op mij af. Na een jaar reizen had ik veel zin om aan de studie Voeding en Diëtetiek te beginnen en was erg benieuwd

Nadere informatie

BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken

BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken www.segment.nl BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken Investeren in uw persoonlijk vakmanschap 3 Samen studeren in een vaste groep 3 Persoonlijke benadering 3 Gemotiveerde studenten 3 Enthousiaste

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Rookstopconsulent. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

Proefhoofdstuk Rookstopconsulent. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Proefhoofdstuk Rookstopconsulent Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Elfjulistraat 39a, 9000 Hasselt, Simpernelstraat 27, 3511 Brussel, Timmerhoutkaai 4, 1000 +32 3 292 33 30

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven.

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven. Naam opleiding: Nanobiology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Meer bereiken in projectteams Een online training voor ingenieurs en ontwerpers

Meer bereiken in projectteams Een online training voor ingenieurs en ontwerpers Leer je vakkennis overtuigend over te brengen in projectteams, om te gaan met conflicterende belangen en te bereiken wat voor jou belangrijk is! Ben je een adviseur, architect of projectleider, en werk

Nadere informatie

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN Sport & Business: Medewerker Marketing & Communicatie Medewerker Evenementenorganisatie Nijmegen 2016-17 JOHAN CRUYFF COLLEGE UNIVERSITY INSTITUTE Johan Cruijff

Nadere informatie

Werken in een andere sector of branche: iets voor u?

Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Uw hele loopbaan blijven werken in dezelfde sector of branche? Voor veel werknemers is het bijna vanzelfsprekend om te blijven werken in de sector of

Nadere informatie

CvE-protocol bij tentamenincidenten en -calamiteiten

CvE-protocol bij tentamenincidenten en -calamiteiten CvE-protocol bij tentamenincidenten en -calamiteiten Commissie voor de examens CenR, MST en PenOW U2014/04526/MLS 1 september 2014 Onderhavig protocol heeft betrekking op de communicatie en raadpleging

Nadere informatie

BE HAPPY. 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma

BE HAPPY. 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma BE HAPPY 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma Alle rechten voorbehouden. Geen deel van dit boek mag worden gereproduceerd op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Nadere informatie

Trainersopleiding 2014

Trainersopleiding 2014 Trainersopleiding 2014 Remind Keizersgracht 253, Amsterdam www.remindlearning.nl trainersopleiding@remindlearning.nl Uitleg van de trainersopleiding In dit document kun je lezen wat Remind doet, waar Remind

Nadere informatie

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen!

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen! 1 Wil je wel leren? Opdracht 1a Wat heb jij vanzelf geleerd? 7 Opdracht 1b Van externe naar interne motivatie 7 Opdracht 1c Wat willen jullie graag leren? 8 2 Kun je wel leren? Opdracht 2a Op wie lijk

Nadere informatie

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen?

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Visie tafelleider: Met minder geld hetzelfde of misschien zelfs meer doen. Dat is de grote uitdaging

Nadere informatie

Oefenen 1 punt verdienen Onderwerpen van de presentaties

Oefenen 1 punt verdienen Onderwerpen van de presentaties Presenteren vmbo-4 Presenteren is aan de ene kant een kunst de één is er beter in dan de ander maar aan de andere kant valt of staat elke presentatie met een goede voorbereiding en veel oefening. Bij presenteren

Nadere informatie

Marketing voor een Succesvolle praktijk

Marketing voor een Succesvolle praktijk Marketing voor een Succesvolle praktijk Marketing is iets dat je eigenlijk continu doet als je met vreemden over jouw dienst praat. Marketing is namelijk het communiceren van de waarde van jouw dienst

Nadere informatie

Werkbladen. Uitdaging! Wat betekent succes en geluk voor mij? Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het

Werkbladen. Uitdaging! Wat betekent succes en geluk voor mij? Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het Werkbladen Uitdaging! Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het één ten koste van het ander? Waar word jij gelukkig van? De uitdaging van deze tool is dat je je eigen antwoorden bepaalt. We raden

Nadere informatie

HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN

HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN E-blog HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN In talent & groei Het is belangrijk om je talent goed onder woorden te kunnen brengen. Je krijgt daardoor meer kans om het werk te

Nadere informatie

Lef en out-of-the-boxdenken in Lingewaard

Lef en out-of-the-boxdenken in Lingewaard Lef en out-of-the-boxdenken in Lingewaard Een onorthodoxe re-integratieaanpak Door: Fenny Brandsma Alle gemeenten hebben ermee te maken: reorganisatie, krimp en boventallige medewerkers. Sommige gemeenten

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Gitaar. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs.

Proefhoofdstuk Gitaar. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs. Proefhoofdstuk Gitaar Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050 Hasselt, Simpernelstraat 27, 3511 Brussel, Timmerhoutkaai 4, 1000 +32 3 292 33 30 Maak

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma 2012-2013

Verkiezingsprogramma 2012-2013 Verkiezingsprogramma 2012-2013 UVASOCIAAL 5 mei 2012 UVASOCIAAL streeft naar keuzevrijheid, kwaliteit, gelijkheid en betrokkenheid, de belangrijkste voorwaarden voor een goede universiteit! Inleiding UVASOCIAAL

Nadere informatie

Kies voor meer! kies voor meer

Kies voor meer! kies voor meer kies voor meer Kies voor meer! Je staat op het punt om een heel belangrijke beslissing te nemen: je kiest de school waar je de komende jaren naartoe gaat. Spannend! Want je wilt natuurlijk naar een plek

Nadere informatie

E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN!

E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN! E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN! E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN! Carine Vos Richting-Wijzer Advies Zwolle augustus 2011 Carine Vos Pagina 2 Voorwoord In mijn bedrijf Richting-Wijzer Advies kom ik

Nadere informatie

PeerEducatie Handboek voor Peers

PeerEducatie Handboek voor Peers PeerEducatie Handboek voor Peers Handboek voor Peers 1 Colofon PeerEducatie Handboek voor Peers december 2007 Work-Wise Dit is een uitgave van: Work-Wise info@work-wise.nl www.work-wise.nl Contactpersoon:

Nadere informatie

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Inhoud 1. Heldere onderwijsvisie 2. Opleiden op maat 3. Online leren 4. Samen verantwoordelijk 5. Modulaire opleiding

Nadere informatie

Hand-out Maatschappelijke Stage in de sport

Hand-out Maatschappelijke Stage in de sport Hand-out Maatschappelijke Stage in de sport Inleiding Jongeren hebben de toekomst. Met de Maatschappelijke Stage (MaS) wordt een hoop jonge energie aan het vrijwilligerscollectief toegevoegd. In Zwolle

Nadere informatie

Dat ze klaarstaat voor haar vrienden. Als ze samen is met haar vriendinnen, is er veel gein

Dat ze klaarstaat voor haar vrienden. Als ze samen is met haar vriendinnen, is er veel gein Oefening 5 Persoon 1: Annet Kok (moeder) Talent: Prestatiegericht Betrouwbaar Humoristisch Optimistisch Vasthoudend Concreet voorbeeld: Tijdens de hockeywedstrijden Dat ze klaarstaat voor haar vrienden

Nadere informatie

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN PRAKTISCHE INFORMATIE Wat voor cursus? Het is een cursus voor mensen die, om wat voor reden dan ook, geen stevige vriendenkring (meer) hebben en die actief willen onderzoeken

Nadere informatie

Van mbo-er naar succesvolle hbo-student Workshop doorstroom HBO - KNMP/SBA platformdag AA

Van mbo-er naar succesvolle hbo-student Workshop doorstroom HBO - KNMP/SBA platformdag AA Van mbo-er naar succesvolle hbo-student Workshop doorstroom HBO - KNMP/SBA platformdag AA Oefening van mbo-er naar succesvolle hbo-student Toelichting Als docent aan de opleiding voor apothekersassistent

Nadere informatie

Kan ik het wel of kan ik het niet?

Kan ik het wel of kan ik het niet? 1 Kan ik het wel of kan ik het niet? Hieronder staan een aantal zogenaamde kan ik het wel, kan ik het niet-schalen. Deze hebben betrekking op uw taalvaardigheid in zowel het Nederlands als het Engels.

Nadere informatie

NTERVIEW. In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze. Doen waar je goed in bent

NTERVIEW. In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze. Doen waar je goed in bent NTERVIEW In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze Doen waar je goed in bent Ieder mens moet regelmatig keuzes maken. Dat begint al met de keuze voor een bepaalde school, een studie of een opleiding.

Nadere informatie

Ervaringsdossier Wethouders

Ervaringsdossier Wethouders Ervaringsdossier Wethouders Het is noodzakelijk dat (ex-)wethouders een beeld hebben van hun competenties en talenten. Voor hen is investeren in de eigen loopbaan steeds belangrijker. Als enige universiteit

Nadere informatie

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)!

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)! 18 responses View all Publish analytics 18 responses ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 9 ouders) Summary View all responses Publish analytics In welke mate ziet u uw zoon of dochter de ipad thuis

Nadere informatie

Handleiding Docenten/Begeleiders

Handleiding Docenten/Begeleiders Handleiding Docenten/Begeleiders In dit document vindt u een aantal handige tips en wetenswaardigheden die van pas kunnen komen wanneer u het invullen van de JOB-monitor klassikaal begeleidt. 1. Algemene

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Maasje: Mijn naam is Maasje, ik ben 18 jaar en ik woon in Odijk. Ik heb in totaal 8 maanden les gehad van Nico, hier zat wel zomervakantie tussen dus wij hebben een aantal weken geen les gehad,

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

Keuzeverslag. Mijn keuze is ITM. Studentnaam : Shanilla Nazier Studentnummer : 500676665

Keuzeverslag. Mijn keuze is ITM. Studentnaam : Shanilla Nazier Studentnummer : 500676665 Keuzeverslag Mijn keuze is ITM Studentnaam : Shanilla Nazier Studentnummer : 500676665 Klas : IP110 Emailadres : Naziers001@hva.nl Datum : 18/10/2012 1 Inhoudsopgave 2 Inleiding... 2 3 Wie ben ik... 3

Nadere informatie

Marketing NIMA-B. studiejaar 2015-2016. Media, Informatie en Communicatie. Modulehandleiding. Specialisatie Mediaondernemerschap

Marketing NIMA-B. studiejaar 2015-2016. Media, Informatie en Communicatie. Modulehandleiding. Specialisatie Mediaondernemerschap Opleiding: Media, Informatie en Communicatie Marketing NIMA-B Modulehandleiding Specialisatie Mediaondernemerschap studiejaar 2015-2016 Blok 1 + 2 Docenten:, Eric de, Willem Buffing, Marcel van der Lugt

Nadere informatie

Acquisitie & Zakelijk netwerken

Acquisitie & Zakelijk netwerken E-boek 3 bedrijfsblogs Acquisitie & Zakelijk netwerken Nu lezen. Praktische adviezen. Morgen toepassen. Nog succesvoller ondernemen! 1. Acquisitie is veel meer dan alleen gunnen 2. Alleen met glimlach

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

Uit het resultaat van mijn test kwamen voornamelijk de doener en beslisser naar voren.

Uit het resultaat van mijn test kwamen voornamelijk de doener en beslisser naar voren. Metawerk Fedor. Semester 1a Opdracht 1. Ik heb voor opdracht 1 de leerstijlentest van Kolb gemaakt. Deze test heeft als doel om te kijken op wat voor manier je het beste informatie kunt opnemen en verwerken.

Nadere informatie

Project Interactieve multimedia

Project Interactieve multimedia Project Interactieve multimedia Jerney van Schagen Inleiding: Het eerste idee van het project bij mij was dat het een vrij breed project zou worden, maar in een van de eerste colleges kwam ik er al gauw

Nadere informatie

Essay Project Interactieve Multimedia Tom Tol Groep: 23

Essay Project Interactieve Multimedia Tom Tol Groep: 23 Essay Project Interactieve Multimedia Tom Tol Groep: 23 Het doel van project interactieve multimedia is om een interactieve video te maken met als thema het leveren van negatieve feedback aan anderen.

Nadere informatie

U I T S P R A A K 1 3 1 0 0

U I T S P R A A K 1 3 1 0 0 U I T S P R A A K 1 3 1 0 0 van het College van beroep voor de examens van de Universiteit Leiden inzake het beroep van [naam appellant], appellant tegen de Examencommissie Master Political Sciences, verweerder

Nadere informatie

Een vertrouwd thuis, een huiskamer zaterdag, 13 oktober 2012 00:00. Willem Braak

Een vertrouwd thuis, een huiskamer zaterdag, 13 oktober 2012 00:00. Willem Braak Willem Braak Maandag 15 oktober start Opleidingscentrum Granbeeuw met een fundraiser voor een nieuw initiatief: Vrienden van Opleidingscentrum Granbeeuw. Het bedrijfsleven zal benaderd en aangemoedigd

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

PORTFOLIOPLAN 1/5. Student: Tim van Dartel Student nr: 0720444. Datum: Maart 2011 Plaats: Eindhoven

PORTFOLIOPLAN 1/5. Student: Tim van Dartel Student nr: 0720444. Datum: Maart 2011 Plaats: Eindhoven 1/5 Student: Tim van Dartel Student nr: 0720444 Datum: Maart 2011 Plaats: Eindhoven Dit portfolioplan is gemaakt in het kader van het vak 7PF03 (Masterportfolio) aan de Technische Universiteit Eindhoven.

Nadere informatie

Hieronder per onderdeel een korte omschrijving, een foto en reacties van deelnemers over dat onderdeel.

Hieronder per onderdeel een korte omschrijving, een foto en reacties van deelnemers over dat onderdeel. Een geslaagde super grote kenniskring! `We hebben ontzettend veel van de dag opgestoken, het heeft ons een heel aantal nieuwe inzichten gegeven, de dag was heel rijk aan informatie en een mooie impuls

Nadere informatie

2.9 Lesplan opzet workshop 8 Lesformulier

2.9 Lesplan opzet workshop 8 Lesformulier 2.9 Lesplan opzet workshop 8 Lesformulier Naam docent: Onderwerp van de les/training/ workshop: Aantal deelnemende studenten: Datum: Presenteren Beginsituatie: Groep kent elkaar nu al redelijk goed. Er

Nadere informatie

OU Online. Wat? Studienet is de besloten elektronische studeer- en werkomgevingen van de Open Universiteit.

OU Online. Wat? Studienet is de besloten elektronische studeer- en werkomgevingen van de Open Universiteit. OU Online A. Studienet 1. Algemeen Wat? Studienet is de besloten elektronische studeer- en werkomgevingen van de Open Universiteit. Gebruik? Meest recente informatie en nieuws Overzicht eigen studie eigen

Nadere informatie

Index. 1. Voorwoord 2 2. Algemene Tips... 3 3. Gesprek 1.. 6 4. Gesprek 2.. 8

Index. 1. Voorwoord 2 2. Algemene Tips... 3 3. Gesprek 1.. 6 4. Gesprek 2.. 8 Index 1. Voorwoord 2 2. Algemene Tips... 3 3. Gesprek 1.. 6 4. Gesprek 2.. 8 1 1. Voorwoord Welkom bij deze handleiding. Deze handleiding is bedoeld als gids bij het identificeren van de kwaliteiten van

Nadere informatie

In 7 stappen naar een opgeruimd huis Hoe je op een makkelijke manier je opruimachterstanden inloopt

In 7 stappen naar een opgeruimd huis Hoe je op een makkelijke manier je opruimachterstanden inloopt In 7 stappen naar een opgeruimd huis Hoe je op een makkelijke manier je opruimachterstanden inloopt Ben jij zo iemand die actief is en veel interesses heeft en daardoor ook veel bezigheden en spullen heeft?

Nadere informatie

Tekstsoortenles Brief niveau B

Tekstsoortenles Brief niveau B Tekstsoortenles Brief niveau B Wat doe je in deze les? Bij de les Andere tekstsoort van Nieuwsbegrip XL lees je allerlei verschillende soorten teksten. Zoals een verslag, een reclametekst, een brief of

Nadere informatie

Gemeente Dronten geeft je de ruimte

Gemeente Dronten geeft je de ruimte Gemeente Dronten en OR hand in hand naar het Nieuwe Werken Gemeente Dronten geeft je de ruimte Door: Martine van Dijk en Robert Berk, A+O fonds gemeenten / Fotografie: Kees Winkelman De gemeente Dronten

Nadere informatie

Nieuwsbrief 4 nazomer 2008

Nieuwsbrief 4 nazomer 2008 Nieuwsbrief 4 nazomer 2008 Van de redactie Hierbij ontvangt u de nazomer nieuwsbrief van Haagse Ontmoetingen Wij houden graag iedereen op de hoogte van de gebeurtenissen in en rond dit bijzondere project.

Nadere informatie

Creative Marketing Opdracht 1: Het merk IK

Creative Marketing Opdracht 1: Het merk IK Naam: Stefan van Rees Studentnummer: 0235938 Klas: CMD D1 Datum: nov/dec 2009 Creative Marketing Opdracht 1: Het merk IK 1 50 vragenlijst, 10 antwoorden 1. Wat is je sterkste karaktereigenschap? Waarschijnlijk

Nadere informatie

Projectmatig werken voor de secretaresse

Projectmatig werken voor de secretaresse Nationale Secretaresse Dag 2009 www.secretary.nl/officemanagement Schriftelijke cursus in vijf lessen met twee bijeenkomsten Startdatum 9 april 2009 Projectmatig werken voor de secretaresse Postzegel niet

Nadere informatie