Voor een dubbeltje op de eerste rang 7

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voor een dubbeltje op de eerste rang 7"

Transcriptie

1 Voor een dubbeltje op de eerste rang 7

2 Wij zijn een volk van kooplieden en koopjesjagers en dat heeft diepe sporen nagelaten in onze taal. In Voor een dubbeltje op de eerste rang zijn - voor het eerst - vrijwel alle spreekwoorden en zegswijzen met Nederlands geld bij elkaar gezet. Het gaat om ruim dertienhonderd bekende en minder bekende uitdrukkingen uit de afgelopen zeshonderd jaar. De zegswijzen zijn verdeeld over vijfenveertig rubrieken. Zo staan de uitdrukkingen die met armoede, rijkdom of gierigheid te maken hebben overzichtelijk bij elkaar, net als de spreuken met cent, daalder, dubbeltje, duit, gulden, kwartje, oordje, penning en stuiver. Waar nodig is de betekenis toegelicht en wordt iets verteld over de herkomst. Ook is een lijst opgenomen van de ruim tweehonderd volksnamen voor onze munten en biljetten, zoals geeltje, heitje, joetje, piek en rooie rug. Ewoud Sanders (1958) is taalhistoricus en journalist. Hij is vaste medewerker van onder andere NRC Handelsblad, de Staatscourant en Onze Taal en heeft verschillende taalboeken op zijn naam staan, waaronder Jemig de pemig! De invloed van Van Kooten en De Bie op het Nederlands, het Eponiemenwoordenboek, het Borrelwoordenboek, het Geoniemenwoordenboek en (samen met Rob Tempelaars) Krijg de vinkentering! 1001 Nederlandse en Vlaamse verwensingen. PROMETHEUS - NRC/HANDELSBLAD

3 Voor een dubbeltje op de eerste rang

4

5 Ewoud Sanders Voor een dubbeltje op de eerste rang IOOI spreekwoorden en zegswijzen over Nederlands geld 200I Prometheus/NRC Handelsblad Amsterdam / Rotterdam

6 2ooi Ewoud Sanders Eindredactie Jaap Engelsman Omslagontwerp Kummer & Herrman, Utrecht Foto omslag Co de Kruijf/Hollandse Hoogte Illustratie binnenwerk Rik van Schagen ISBN

7 Inhoud Woord vooraf 9 Verantwoording spreekwoorden en zegswijzen over Nederlands geld Armoede 21 blut, geen rooie rotcent, op zwart zaad zitten 28 voor een dubbeltje geboren 32 het groeit me niet op de rug 32 ironisch bekeken 3 3 Bedrog en misdaad 35 smeergeld 38 zwendel 39 Berucht 41 Cent 42 Daalder 48 Dieren 52 Domheid 59 Dooddoeners 60 Dubbeltje 66 Duit 70 Duivel, bijgeloof 76 Duur 78 Geld is almachtig, geld opent alle deuren 81 Geld is gevaarlijk 88

8 Geld is niet alles 9 1 Geld is nuttig 95 Geld is onontbeerlijk 97 geen geld, zondergeld IOI kopen kost geld I02 seks kost geld IO3 Geld stinkt niet IO4 Geloof, deugd, eer I06 Gierigheid, gierigaard, vrek 112 God I20 Gulden 121 Handel en arbeid 125 Klinkende munt I29 Kwartje I32 Liefde en huwelijk 134 Niet veel zaaks 138 goedkoop 142 waardeloos 143 woorden kosten niets 145 Onverstandig handelen 146 verkwisting 149 met geld smijten!53 verbrassen 153 geld moet rollen 154 rekenfouten 155 penny wise, poundfoolish 156 drank 156 Oordje 158 Opscheppen 164 Penning 167 Plat 174 Rijkdom 175 ping-ping hebben 179 met de duiten zitten 183 een smak geld 185 Schulden 186 Sparen 189 wie het kleine niet eert 192 Stuiver 194

9 Tot de laatste 201 Uitbrander 202 Verdienen 203 geld trekt geld aan 204 het regent geld 205 Verstandig handelen 207 Vriendschap 211 Waardevol 213 Wensen 215 Zeispreuken 217 Ziekte en dood 221 Overig 223 Einde 232 Bijvoegsel: volksnamen voor cent tot duizend gulden 233 Geraadpleegde literatuur 236 Register 239

10

11 Woord vooraf In dit boek zijn duizend-en-een spreekwoorden en zegswijzen over Nederlands geld bij elkaar gezet. Duizend-en-een moet hier worden opgevat als 'heel veel', een betekenis die we danken aan de sprookjes van Duizend-en-een-nacht. Maar voor de goede orde en voor de tellers onder u, het zijn er meer dan IOOI, namelijk ruim dertienhonderd. Dertienhonderd kan met recht 'heel veel' worden genoemd. Laat dit van meet af aan duidelijk zijn: u kent ze lang niet allemaal. Sterker: van het gros heeft u nog nooit gehoord. Dat komt omdat het hier gaat om spreekwoorden en zegswijzen uit de afgelopen zeshonderd jaar. Een levende taal als het Nederlands verandert voortdurend; er komt van alles bij en er valt van alles af. In die zes eeuwen is er bovendien veel veranderd aan ons geld. Ooit was het gewoon om te betalen met onder meer duiten, oordjes, kronen, penningen, ponden en stoters - woorden die we tegenkomen in tientallen zegswijzen. Later kregen we onder meer centen, stuivers, kwartjes, guldens en daalders. Veel gelduitdrukkingen zijn in onbruik geraakt, andere houden nu al eeuwen stand (zoals boter bij de vis, dat dateert uit de eerste helft van de 15de eeuw) en soms zie je dat oude spreekwijzen nieuwe muntnamen adopteren. Zo zei men oorspronkelijk - in het begin van de 17de eeuw, en waarschijnlijk al eerder - wie tot een blank geboren is, zal zijn leven geen stuiver rijk worden. Men zei ook: wie tot een penning geboren is, kan tot geen stuiver komen. Er zijn tevens varianten met stuiver/daalder, stuiver/dubbeltje en stuiver/gul- 9

12 den. Wij zeggen nu: wie voor een dubbeltje geboren is, wordt nooit een kwartje. In de zegswijzen zie je het leven ook duurder worden. Aan het eind van de 19de eeuw zei men in Vlaanderen: met zo'n knecht en vijfcent krijg je overal een pint bier (kennelijk kostte een biertje toen een stuiver). Vijftig jaar later zei men: als je er een kwartje bijlegt, kun je er een glas bier voor kopen. Anders gezegd: iedere tijd en iedere streek kent zijn eigen spreekwoorden en zijn eigen varianten. In dit boekje zijn ze - voor het eerst - bij elkaar gezet. Dat geldt ook voor de ruim tweehonderd volksnamen voor onze munten en biljetten, zoals heitje, piek en rooie rug, die in een bijvoegsel zijn opgenomen. Wat maakt het de moeite waard om ruim dertienhonderd uitdrukkingen over geld te inventariseren? In de eerste plaats geeft zo'n collectie een interessant beeld van de Nederlandse (en Vlaamse) cultuur. We zijn een volk van kooplieden en koopjeslopers en dat heeft diepe sporen in de taal nagelaten. Maar de directe aanleiding om dit boekje te maken is vanzelfsprekend dat het Nederlandse geld door de euro zal verdwijnen. Eerst uit het betalingsverkeer en dan uit alle oude sokken, totdat we wellicht alleen enkele muntjes en briefjes overhouden om later aan onze kinderen of kleinkinderen te laten zien. 'Kijk, zo zag een dubbeltje er vroeger uit. En dit is nou een kwartje Veel mensen zijn bang dat de euro ook de Nederlandse taal zal aantasten. Dat met het verdwijnen van de centen, dubbeltjes en kwartjes ook die woorden zullen wegvallen. Die angst is ongegrond, daar kom ik straks op terug. Jatwerk Hoe is deze verzameling tot stand gekomen? Door veel jat- en plakwerk. Positiever geformuleerd: door de belangrijkste spreekwoordenboeken van grofweg de afgelopen tweehonderd jaar systematisch door te nemen op woorden die met geld te maken hebben, dus van cent tot rijksdaalder, van penning tot munt, van spie tot heitje en zo verder. Veel van het oude materiaal is afkomstig uit het driedelige Spreekwoordenboek der Nederlandsche Taal ( ) van de Gorkumse onderwijzer P.J. Harrebomée. Harrebomée heeft een uit- 10

13 treksel gemaakt uit alle spreekwoordenverzamelingen vanaf de 15de eeuw, en hoe chaotisch zijn boek ook is, met ruim uitdrukkingen is het nog altijd een onmisbare bron. Daarnaast heb ik dankbaar gebruikgemaakt van enkele digitale woordenboeken, met name van het onvolprezen Woordenboek der Nederlandsche Taal en van de elektronische Grote Van Dale. Wat betreft de vaak ingewikkelde historie van Nederlandse munten heb ik het zwaarst geleund op De Nederlandse munten, het standaardwerk van H. Enno van Gelder uit Zie voor de andere bronnen de lijst met geraadpleegde literatuur achter in dit boekje. Rubrieken De spreekwoorden en zegswijzen zijn over 45 hoofdrubrieken (en 26 subrubrieken) verdeeld. Die staan in alfabetische volgorde. Een uitzondering is de bezemrubriek 'overig', die aan het eind staat. De rubrieken zijn ongelijksoortig. Er zijn puur thematische rubrieken, zoals 'armoede', 'rijkdom', 'gierigheid' en 'ziekte en dood'. Maar ook de meest gangbare muntnamen zijn in aparte rubrieken ondergebracht. Het gaat om 'cent', 'daalder', 'dubbeltje', 'duit', 'gulden', 'kwartje', 'oordje', 'penning' en 'stuiver'. Daarnaast zijn er enkele taalkundige rubrieken, zoals 'dooddoeners' en 'zeispreuken' (dit zijn spreuken waarin iemand een gezegde in de mond krijgt gelegd; in de uitdrukking staat meestal 'zei die-en-die', vandaar de naam). In deze taalkundige rubrieken was de vorm of junctie van een zegswijze bepalend voor opname. De doorgewinterde woordenboekgebruiker ziet de problemen onmiddellijk opduiken. Immers, er zijn natuurlijk veel uitdrukkingen die in meerdere rubrieken passen. Dat is ook zo. Sommige mensen zeggen, als iemand iets doms opmerkt: hulde, hulde, geef die vent een gulden. Dat is een dooddoener, en de uitdrukking is dan ook in die rubriek te vinden. Maar hij staat ook bij 'domheid' en 'gulden'. Voor die verspreiding over rubrieken is niet gekozen om de omvang van dit boekje op te blazen, maar vanuit de overtuiging dat slechts weinig mensen het van A tot Z zullen lezen. Dit werkje is bedoeld om in te bladeren en dan wil je in de rubriek die je interesseert zo veel mogelijk van je gading terugvinden, zonder eindeloze doorverwijzingen. Om diezelfde reden zijn toelichtingen bij een uitdrukking soms 11

14 op meer dan één plaats te vinden. Het Nederlands blijkt slechts drie uitdrukkingen met knaak te hebben - althans, wij hebben er niet meer kunnen vinden. Het gaat om de dooddoener één knaak tachtig ('Zeg wat kost dat nou?' 'Een knaak tachtig.'), knaken poetsen 'gierig zijn', en zijn knaken dicht hebben 'geld gewonnen hebben bij het spel'. Die uitdrukkingen staan in verschillende rubrieken. Om geblader te voorkomen is bij alledrie iets gezegd over de herkomst van het woord knaak. Vanzelfsprekend worden toelichtingen niet herhaald bij uitdrukkingen die dicht bij elkaar staan. Bij muntnamen die vaak voorkomen wordt de herkomst slechts op één plaats verteld. Zo vindt men bijvoorbeeld het nodige over de geschiedenis van de woorden cent, daalder en dubbeltje aan het begin van die rubrieken. Veelvoorkomende muntnamen Dit brengt ons op de vraag welke muntnamen er nu in spreekwoorden en zegswijzen het meest voorkomen. Welnu, duit komt met 71 zegswijzen het vaakst voor, gevolgd door stuiver (66), cent (65), oordje (61), dubbeltje (45), gulden (34), daalder (24) en kwartje (11). Er zijn dus beduidend meer uitdrukkingen met de 'kleinste' munten (duit, cent, oordje), en er blijken helemaal geen uitdrukkingen te zijn met riks, rijksdaalder of met de namen van bankbiljetten. Een mogelijke verklaring is dat met name spreekwoorden (zeg maar: staande uitdrukkingen met een levensles) tot de volkscultuur behoorden. En het volk was nu eenmaal arm: het had meer duiten, oordjes of centen op zak dan guldens, riksen of briefjes. Anderzijds: er zijn meer uitdrukkingen met gulden dan met kwartje, dus deze regel gaat niet algemeen op. Compleet? Zoals gezegd bevat dit boekje ruim dertienhonderd spreekwoorden en zegswijzen. Zijn ze dat nou allemaal? Hebben we er uit de afgelopen zes eeuwen niet eentje over het hoofd gezien? Is deze verzameling dus helemaal compleet? Nee, natuurlijk niet. Zo is het goed mogelijk dat er in dialectwoordenboeken nog meer te vinden zijn. Geen enkel woordenboek is compleet, ook dit boekje niet. Er is zelfs voor gekozen om een 12

15 kleine honderdvijftig zegswijzen niet op nemen. De belangrijkste reden is dat de betekenis niet duidelijk was. Met name in het eerder genoemde spreekwoordenboek van P.J. Harrebomée staan duizenden uitdrukkingen zonder verklaring (en zonder bronvermelding). Zo vermeldt hij het is als Oost-Indisch geld: het komt niet aan de derde man. Dit mag een intrigerende zegswijze zijn, maar omdat je slechts naar de betekenis kunt gissen (betekende het 'niemand verdient wat aan het overheidsgeld dat in Oost-Indië wordt gepompt'? of'in de Oost vergaarde rijkdom gaat na hooguit één generatie weer verloren'?), is hij in dit boekje niet opgenomen. Ik had natuurlijk een rubriek 'onduidelijk' of'betekenis onbekend' in het leven kunnen roepen, maar dat leek me zinloos. Wijsheid op rijm Spreekwoorden hebben altijd een belangrijke rol gespeeld in de volkscultuur. En het volk, zo blijkt uit deze verzameling, houdt erg van rijmen, vooral van eindrijm of sinterklaasrijm. Er zijn in de spreekwoordenboeken dan ook heel wat rijmende gelduitdrukkingen te vinden die je zó op een Delfts blauw tegeltje ziet staan. Hier volgen er een paar: Als je geld hebt, doe je wonderen heb je het niet dan is het donderen. Beter een duit in de hand dan een blanke in de kant. Een paard en geld en goed Latijn dat brengt een lanser over de Rijn. Er is geen goud zo rood of het moet weg voor brood. Geld is de blom wie 't niet heeft, zucht erom. Heb je geld dan kun je huizen bouwen heb je 't niet, dan moet je stenen sjouwen.

16 Is de juffer krom of blind geld maakt dat ze een vrijer vindt. Hoe dat men geld of liefde sluit het wil, het zal, het moet eruit. Die laatste is in 1632 opgetekend door Jacob Cats, de meest aangehaalde tegelpoëet. Bij hem is ook te vinden: Oud geld en jonge vrouwen wil die vrij in 't duister houen. Bij Constantijn Huygens lezen we, in 1657: Wie goudguldens verf kan pissen kan licht de doktoren missen. En van een anonieme i9de-eeuwse volksdichter is de wijsheid: om de poen is 't al te doen. Vrouwen Natuurlijk bevatten de gelduitdrukkingen meer wijze levenslessen. Bijvoorbeeld dat er mensen zijn die voor geld tot alles bereid zijn: hij zou voor zich een cent op zijn blote kont laten slaan, of: hij zou zijn scheten opflessendoen, als het maar geld opbrengt. En ook dat vrouwen geneigd zijn om veel geld uit te geven: heeft hij veel noten, zij zal veel doppen maken. Zoals uit dit laatste voorbeeld al blijkt, zijn er ook uitdrukkingen opgenomen die over geld, goud, munten, sparen, verkwisten of uitgeven gaan, zonder dat er bijvoorbeeld muntnamen in voorkomen. De betekenis zal echter meteen duidelijk maken waarom ze thuishoren in deze verzameling. Soms is het verband met geld overigens onverwacht, zoals bij de uitdrukking het kan me geen hol schelen. Je zou denken: dit is gewoon een variant van dat kan me geen reet schelen. In deze uitdrukking wordt weliswaar gespeeld met hol in de betekenis 'reet', maar in de literatuur wordt wel degelijk een verband gelegd met de 14

17 muntnaam hol. Dat was een zilveren florijn die tussen 1693 en 1846 werd geslagen. Op de munt stond HOL (als afkorting van 'Holland') om aan te geven dat het een geldige munt was. Euro Resteert de eerder gestelde vraag: zal de euro werkelijk de Nederlandse geldnamen de vergetelheid injagen? Nee. Per 1 januari 2002 betalen we met munten van 1, 2, 5,10, 20 en 50 eurocent, en met munten van 1 en 2 euro. Daarnaast zijn er biljetten van 5,10, 20, 50,100, 200 en 500 euro. Kortom, er vallen een paar munten en biljetten weg, namelijk het kwartje en de rijksdaalder, en de briefjes van vijfentwintig, van tweehonderdvijftig en van duizend. Nou heb je kans dat de volksnaam vuurtoren voor het briefje van tweehonderdvijftig een stille dood zal sterven. Het is ook goed mogelijk dat rijksdaalder en riks in onbruik raken. Maar niemand hoeft zich zorgen te maken over cent, stuiver, dubbeltje, kwartje of gulden. Waarom niet? Omdat met name in spreekwoorden en zegswijzen woorden heel lang kunnen voortleven, zelfs als we die woorden niet meer begrijpen. Zo kent iedereen de uitdrukking op zijn falie krijgen, maar wie weet dat falie oorspronkelijk - in de Middeleeuwen - een soort wijde regenmantel was? En wie kent de oorspronkelijke betekenissen van pottenkijker, (heet) hangijzer, klikspaan, klaploper of strijkstok, de sleutelwoorden uit verschillende uitdrukkingen? Zoals gezegd zijn er geen uitdrukkingen met rijksdaalder of riks, maar er zijn genoeg algemeen bekende zegswijzen met de andere geldnamen om die een lang leven in onze taal te garanderen. Iets vergelijkbaars geldt voor de volksnamen voor geld. Alleen tussen 1862 en 1927 waren biljetten van vijfentwintig gulden geel, maar we zijn dit briefje altijd geeltje blijven noemen, ook toen het rood werd. Het duizendje kreeg in 1860 de bijnaam rooie rug, vanwege de rode achterkant van het biljet, en die naam bleef bestaan toen het biljet groen werd. Dikke kans dus dat heel wat volksnamen - zoals bijvoorbeeld piek - blijven bestaan. Voor wie nog niet is overtuigd: de laatste botdragers of botjes, grote zilveren muntstukken, werden in de Middeleeuwen geslagen. Toch zeggen wij nog steeds: botje bij botje leggen. Dat niemand meer!5

18 weet dat botje een geldnaam is, en dat sommige mensen denken dat de uitdrukking iets met beenderen te maken heeft, doet er niet toe. Het woord botje heeft het inmiddels honderden jaren zonder de bijbehorende munt gered, en zo zal het ook gaan met de Nederlandse muntnamen die nu algemeen bekend zijn. Dank Veel van het voorbereidend werk voor dit boekje is gedaan door Hans Geluk en Aya Langeveld. Daarnaast heeft vooral Jaap Engelsman erg veel werk verzet. Hij tekende voor de eerste versie van de rubrieksindeling, hij schreef diverse toelichtingen en hij maakte het register. Ik vermoed zelfs dat dit boekje zonder de hulp van Jaap Engelsman nooit was verschenen. Veel dank dus! Ewoud Sanders 16

19 Verantwoording Bij de inventarisatie van spreuken is uitgegaan van Nederland. Dat wil zeggen dat typisch Vlaams taaleigen minder uitvoerig aan de orde komt. Maar het is wel degelijk vertegenwoordigd, met zegswijzen als hij houdt aan zijn pijkens en hij is van Oudenaarde. Delen van wat nu Nederland en Vlaams-België is, hebben in de afgelopen zes eeuwen vaak langere tijd deel uitgemaakt van één politieke constellatie, denk maar aan de Bourgondische tijd (15de eeuw), waarop een spreuk als zijn ijzers afspitten teruggaat. Daar komt bij dat tot in de 19de eeuw munten veelal zeer internationaal circuleerden. Als er bij een uitdrukking geen betekenis staat, valt die op te maken uit de rubrieksnaam. Kleine varianten in een uitdrukking worden door een schuine streep van elkaar gescheiden, bijvoorbeeld als het geld op is, is het kopen/koken gedaan. De uitdrukkingen zijn soms hertaald. Alsof wij heenen om een' daalder konden koopen is bijvoorbeeld geworden alsof wij henen voor een daalder konden kopen. Bepaalde vormverschillen zijn inhoudelijk onbelangrijk, zoals bijvoorbeeld tussen zijn geld verbrassen en hij verbrast zijn geld (heel veel spreuken beginnen met hij; het is nooit zij, behalve als het uitdrukkelijk over een echtgenote gaat). Wij houden ons, op details na, aan de vorm die in de naslagwerken is aangetroffen. In de toelichtingen wordt geregeld aandacht besteed aan de herkomst van bepaalde woorden. Die is niet altijd zeker, maar dat staat er dan bij. Er is geen plaats ingeruimd voor uitgebreide etymologische discussies. Bij de volksnamen in het bijvoegsel is helemaal geen aandacht besteed aan de herkomst. Die volksnamen zijn J7

20 slechts toegevoegd als extraatje. Overigens is juist van die volksnamen de herkomst vaak erg onduidelijk; er zou veel aanvullend onderzoek nodig zijn om dat allemaal op te helderen. Soms wordt vermeld wanneer een uitdrukking voor het eerst is opgetekend. Dat is vooral gedaan bij zegswijzen waarvan je denkt: sinds wanneer zouden ze dat zeggen? Die keuze is natuurlijk zeer subjectief. Het gaat doorgaans om grove tijdsaanduidingen: 'de eerste helft van de 17de eeuw' en dergelijke. 18

21 i o o i spreekwoorden en zegswijzen over Nederlands geld

22

23 Armoede aan de gallemieze liggen Blut zijn. Het Bargoense woord gallemieze is waarschijnlijk via het Jiddisch afgeleid van het Hebreeuwse hallas 'zwak' + mies 'kwalijk'. Men zegt ook naar de gallemieze gaan 'kapot gaan, te gronde gaan'. al zijn oordjes kwijt zijn Een oordje was een kwart stuiver. Deze munt werd aanvankelijk in zilver en later hoofdzakelijk in koper geslagen. Alle spreekwoorden en zegswijzen met oordje zijn in de rubriek 'oordje' bij elkaar gezet. berooide beurs, berooide zinnen/ledige beurzen maken kranke zinnen/platte beurzen maken dolle zinnen Wie in geldnood verkeert, doet vaak dwaze dingen. dat is hem nodig als een bedelaar het goudgewicht Dat dient hem tot niets, dat heeft hij volstrekt niet nodig. de geeuwhonger in de beurs hebben Geeuwhonger is een zogenoemde volksetymologische vervorming van gahonger (waarin ga teruggaat op een woord dat 'plotseling' betekende). Van Dale geeft als betekenis 'plotselinge honger, flauwte waarbij de lijder herhaaldelijk de mond krampachtig wijd opent en met geweld sluit, schijnbaar als uiting van honger'. Dit 'gapen' is echter het gevolg van overmatige gevoeligheid van de maagzenuwen. 21

24 de honden kunnen wel tegen hem aan pissen Om aan te geven dat iemand praktisch aan de bedelstaf is. diepe zakken en geen geld een dubbeltje tweemaal om moeten draaien Sinds de 17de eeuw is dubbeltje de gangbare naam voor het zilveren muntje dat twee stuivers waard is. Aanvankelijk zei men dubbele stuiver. Alle spreekwoorden en zegswijzen met dubbeltje zijn in de rubriek 'dubbeltje' bij elkaar gezet. een ijdele beurs en een ijdele maag, dat is een grote plaag IJdel betekent hier 'leeg'. één penning klinkt niet Wie arm is, heeft vrijwel geen invloed. er is geen lood in het bakje Met loodje werd oorspronkelijk een loden plaatje of penning bedoeld die men moest overleggen om iets te kunnen ontvangen. Na overhandiging van een loodje konden armen bijvoorbeeld kleren of brandstof krijgen. In de volkstaal werd loodje vervolgens gebruikt voor 'geld'. Vandaar uitdrukkingen als er zit geen lood aan 'het levert niets op', zijn lood is op 'zijn geld is op', daar is lood 'die hebben geld' en het loodje hebben 'rijk zijn'. er is geen mieter van overgebleven Mieter is waarschijnlijk een variant van sodemieter, dat verkort in allerlei krachttermen wordt gebruikt ('ik geef er geen mieter om'). Dit woord duidde oorspronkelijk de inwoners van het bijbelse Sodom aan, die bekendstonden om hun bedenkelijke levenswandel. er is geen olie meer in de lamp Alle bezit is verbruikt. Van arme mensen zei men vroeger wel 'de lamp hangt er scheef', want door een olielamp scheef te hangen kon je het laatste restje olie benutten. er zit geen lood aan Lood betekent hier 'geld'. Zie hierboven er is geen lood in het bakje. 22

25 Armoede geld als hooi, maar 't is zo lang niet Dit zei men in Gent en omgeving als antwoord op de vraag: 'Heb je geld?' Bedoeld werd: ja, maar zeer weinig. geld noch pand hebben Geen geld en ook geen spullen om te verpanden bij de bank van lening. geldpijn hebben het geld is dun gezaaid bij hem het geld met de buidel: alles is op Niet alleen het geld is op, maar zelfs de buidel waarin het werd bewaard. het is een groot kruis, geen kruis/munt te hebben Een munt zonder meer werd wel een kruis genoemd, wegens het kruis dat op vele munten stond afgebeeld (denk aan kruis of munt, de twee zijden van zo'n munt). het is nacht in mijn portemonnee Men zei ook: het is nacht met hem 'het is met hem gedaan', het is schrale Fop: het geld is op Het is niet bekend of deze Fop teruggaat op een historische figuur; de naam kan ook gekozen zijn vanwege het rijm. het ontbreekt mij aan Philippus Quartus Ik ben blut. Er wordt misschien gezinspeeld op munten van de Spaanse koning Filips iv ( ), maar de zegswijze is pas in de 19de eeuw opgetekend. hij doet in raar geld Raar in de betekenis 'zeldzaam'. Vergelijk het Engelse rare. hij heeft wel dorst, maar geen geld 23

26 hij heeft zoveel geld als een kikker/pad veren Hij bezit totaal niets. Deze uitdrukking dateert uit de 17de eeuw. hij is zo berooid van geld als een kerkrat In de kerk is voor ratten weinig te vinden, vandaar. Gebruikelijker is nu: zo arm of berooid als een kerkrat. Voorheen zei men ook zo kaal of naakt als een kerkrat. De uitdrukking komt ook in het Duits en Frans voor: so arm wie eine Kirchenratte en être gueux comme un rat d'église. hij is zo hard als een steen Hij zit zonder geld; het leven is voor hem zeer hard. Hetzelfde woordspel met hard is te vinden in de uitdrukking: hij is van Harderwijk. Dit betekent 'hij is straatarm, het leven is hard voor hem'. hij kan geen veer van zijn kont blazen Dit is vermoedelijk een schertsende variatie op geen veer van de mond kunnen wegblazen. Iemand die dat niet kan ademt amper nog en is bijna dood. Wie door armoede en honger zo verzwakt is dat de winden die hij laat nog te zwak zijn om een veertje te kunnen wegblazen, is er ook niet best aan toe. hij kluift het hieltje van de ham Het hieltje is het laatste stukje van de ham, dus zijn bezit is bijna op. hij zag eruit om hem een cent te geven Hij zag er heel sjofel en hulpbehoevend uit. Cent is een van vijf muntnamen die het meest in de spreuken voorkomen. Deze munt is in 1816 ingevoerd als 1/100 deel van een gulden. Alle spreekwoorden en zegswijzen met cent zijn onder het kopje 'cent' bij elkaar gezet. ijdele beurzen maken dolle begijnen Wie in geldnood verkeert, doe vaak dwaze dingen. Een begijn is een lid van een min of meer vrije kloosterorde. ik dacht dat ik mijn laatste stront verscheten had Ik dacht dat ik geen geld meer had. Deze uitdrukking dateert uit de tweede helft van de 20 ste eeuw. 24

27 Armoede ik heb bij hem niet één kruis In vergelijking met hem bezit ik niets. Kruis betekent 'munt', omdat daar vaak een kruis op stond. je hebt hem kruis noch munt laten houden kaalhals Kaalhals is eigenlijk een gebrek bij koeien, waarbij ten gevolge van het schuren de hals kaal is geworden. De overdrachtelijke betekenis is 'armoedzaaier' ofwel 'schraalhans'. Men zei ook thuis is kaalhals keukenmeester (de variant met schraalhans is nu bekender). kort zitten krap bij kas zijn mager en gezond en in de beurs geen pond Pond kan hier slaan op het gewicht van de beurs, maar ook op de oude rekenmunt die zo heet. met de droge bleinen liggen Droge blein was een gevaarlijke veeziekte, dus een symbool van ernstige verzwakking. met een geschuurde kluit thuis komen Dit betekent 'zijn weekloon bijna helemaal verteerd hebben' of'ergens vandaan komen zonder het verschuldigde geld te hebben ontvangen'. In de 19de en 20ste eeuw was kluit in België een benaming voor munten van vijf of tien centiem. Tien centiem heette ook wel dikke kluit of dikke, vijf centiem ook wel halve kluit. Vroeger werd met deze naam op de Zuid-Hollandse en Zeeuwse eilanden wel een munt van 2,5 cent aangeduid. Daarnaast heeft kluit of kluiten de betekenis 'geld' in ruimere zin. Al in de 16de en 17de eeuw waren er Spaanse kluiten, een benaming voor de Philipsdaalder, die verschillende waarden heeft gehad. De oorsprong van deze muntnaam is niet duidelijk. 25

28 mijn vader, zei de ondeugende jongen, zou wel een koe willen kopen, had de schelm maar geld Dit is een zogenoemde zeispreuk. Alle zeispreuken zijn in de gelijknamige rubriek bij elkaar gezet. op de naad krabben Geen geld meer hebben. Bedoeld wordt de naad van de geldzak, waarin misschien nog een klein, laatste muntje verscholen zat. op de pit leunen Betekende in de toneeltaal 'een voorschot op het loon vragen', namelijk aan het donkere kantoortje in de voormalige Stadsschouwburg te Amsterdam, waar altijd een lamp brandde; maar ook 'over de lamp van de souffleur gebogen zijn, ieder woord afwachten, op de souffleur spelen'. op het droge zitten Blut zijn. op zijn laatste benen lopen Ook: het gaat op zijn laatste benen. penning is ziek Op droog zaad zitten. piet is dood Piet is hier een dialectisch woord voor pit, dat we onder meer tegenkomen in hij heejt pitten 'hij is goed van geld voorzien'. Pitten is een van de vele algemene benamingen voor 'geld'. Hoewel de oorsprong niet helemaal zeker is, zou er verband kunnen bestaan met pitje, dat al in de 17de eeuw is opgetekend. Dit was ontleend aan de Javaanse en Maleise term voor een klein muntje (pitjis, pitis, picis), dat door de Nederlanders werd gelijkgesteld aan een halve cent. plat steken, stellen, zetten Dit is iemand al zijn geld afwinnen bij het spel. Wie plat is, heeft een platte, lege beurs. rijk van rekenen maar arm van tellen 26

29 Armoede spaan is niet thuis Spaan betekent 'geld'. Mogelijk is het een verkorting van spaander, dat in de volkstaal wordt gebruikt voor 'cent'. Spaander betekent eigenlijk 'een langwerpig stukje hout dat bij het hakken afvalt'. Maar het wordt ook gebruikt voor 'zeer klein stukje, niets' ('er komt geen spaandertje van terecht'). De cent is de kleinste munteenheid, dus eveneens een 'zeer klein stukje'. uitgestudeerd Zoiets als 'aan het einde van je Latijn zijn', geen kant meer op kunnen, dus blut zijn. zijn centen zijn verre gezet Ver is hier een eufemisme voor 'weg, kwijt'. zijn geld is naar de maan zijn geld is om zeep De uitdrukking om zeep gaan of raken dateert uit de 17de eeuw. De oorspronkelijke betekenis was 'uitgaan om zeep te halen', dus om een boodschap te doen. Daarna 'dit voorwenden om weg te kunnen gaan', en vervolgens 'verdwijnen, sterven'. Hier betekent het: 'zijn geld is ver weg, hij heeft niks te verteren'. zijn geld is verre geschoven Ver is hier een eufemisme voor 'weg, kwijt'. zijn goudvinken zijn gevlogen Zijn geld is op. Goudvink is een oud woord voor 'gouden munt'. Figuurlijk wordt het onder meer gebruikt voor 'rijk persoon van wie veel te halen valt'. zijn lood is op Lood betekent hier 'geld'. Zie hierboven er is geen lood in het hakje. zijn wip is wip Zijn geld is foetsie. We komen de geldnaam wip ook tegen in de uitdrukking zijn wippers verspelen 'te veel wagen met zijn geld'. De naam is als volgt verklaard: 'Vermoedelijk geven deze woorden de 27

30 beweging weer, die een munt verricht bij het kop- of letterspel.' Met kop- of letterspel wordt bedoeld: het tossen van een munt (kruis of munt, kop of letter). blut, geen rooie rotcent, op zwart zaad zitten Blut is etymologisch verwant met bloot, dat in het Middelnederlands onder andere 'kaal, behoeftig' betekende. Vooral de dieventaal, het Bargoens, kent vele varianten op blut zijn. Te denken valt aan blek zijn, kabs zijn, kweps zijn, lens zijn (lens betekent hier 'leeg'), loste zijn, lut of luts zijn, mol zijn (letterlijk: 'dood zijn'), plat zijn (waarschijnlijk afgeleid van het beeld van een platte, dus lege beurs), potje los zijn, robbie zijn en rut, rutje, ruttebeurs of rös zijn. Van de meeste van deze uitdrukkingen is de herkomst niet bekend - zoals zo vaak bij Bargoense woorden en uitdrukkingen. Over de etymologie van rut schrijft een naslagwerk: 'Het is niet onmogelijk dat we in dit rut hetzelfde woord moeten zien als in rut (en roy) dat we in de 16de eeuw aantreffen in de zin van "arm", "gemeen volk", "schorriemorrie".' Hieronder volgen meer uitdrukkingen voor 'blut zijn', 'geen rooie rotcent (meer) hebben', 'op zwart zaad zitten'. duit noch malie hebben Malie is ontleend aan het Franse maille. In de Middeleeuwen was een zilveren malie in Vlaanderen de helft van een penning. Later zijn er verscheidene andere, duurdere munten mee aangeduid. Voor de herkomst van malie bestaan twee verklaringen. Volgens een oudere theorie gaat het woord uiteindelijk terug op Latijn metallum 'metaal', volgens een jongere theorie op Latijn medialis 'van middenwaarde'. In elk geval heeft het dezelfde oorsprong als medaille. er is geen zaad/peper meer in het bakje Peper was vanouds een kostbaar goedje, dat dus werd geassocieerd met rijkdom. Geen zaad in het bakje doelt waarschijnlijk op vogels in kooien, die zonder zaad gauw uitgezongen zijn. 28

Als de kat van huis is...

Als de kat van huis is... 4000 spreekwoorden 06-09-2004 16:14 Pagina 3 Als de kat van huis is... 4000 spreekwoorden, gezegden en uitdrukkingen verzameld door Martha Cazemier & Hubert van Marum Met eenendertig tekeningen van Joke

Nadere informatie

Geld. Ontstaan van geld

Geld. Ontstaan van geld Geld Ontstaan van geld Onze voorouders hadden geen geld. Als ze iets nodig hadden, ruilden ze dat. Dit heet ruilhandel. De bakker ruilde brood bij de slager voor vlees enz. Op een dag wilde iemand weten

Nadere informatie

Tijdelijk Museum. Het spel

Tijdelijk Museum. Het spel Tijdelijk Museum Het spel Welkom in de Nationale Bank van België! De Nationale Bank van België is geen gewone bank! Jij kan hier immers geen bankrekening openen. Alleen de gewone banken kunnen dit. Bovendien

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

WELKOM. 5 oktober 2014. Voorganger : ds. Pieter van Winden Orgel : Willem Blonk M.m.v. : Kindercantorij Open Hof

WELKOM. 5 oktober 2014. Voorganger : ds. Pieter van Winden Orgel : Willem Blonk M.m.v. : Kindercantorij Open Hof WELKOM 5 oktober 2014 Voorganger : ds. Pieter van Winden Orgel : Willem Blonk M.m.v. : Kindercantorij Open Hof Kerkelijke inzegening van het huwelijk van: Piet ter Borg en Monica Owusuah Muziek : Trumpet

Nadere informatie

EURO 0 5CENT 1EURO EURO

EURO 0 5CENT 1EURO EURO 1 2 3 4 1 EURO 5 6 7 8 9 10 11 12 EURO 2 0 5CENT 5CENT 0 5CENT 1EURO 0 5CENT EURO 2 0 1EURO1CENT 13 14 15 16 17 18 20 19 21 22 23 24 25 26 27 28 30 29 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON Bijbel voor Kinderen presenteert DE VERLOREN ZOON Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Opdracht 1 Het oude Nederlandse geld had allemaal bijnamen. Welke combinaties zijn goed (verbind ze met een streep)? 1.000 gulden

Opdracht 1 Het oude Nederlandse geld had allemaal bijnamen. Welke combinaties zijn goed (verbind ze met een streep)? 1.000 gulden Inleiding Nederlanders betaalden in 2007 5,5 miljard keer contant, dat wil zeggen met bankbiljetten of munten. Daarvan vond de betaling 4,9 miljard keer plaats aan de kassa en 600 miljoen keer aan elkaar.

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Zondagsnacht, terwijl soldaten op wacht staan bij het graf, komt er een luide stem uit de hemel. Ze zien hoe de hemelen zich openen

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

Deze Portugese gouden munt was vanaf 1785 een belangrijke handelsmunt op Curaçao. Bij introductie was de munt 90 realen waard.

Deze Portugese gouden munt was vanaf 1785 een belangrijke handelsmunt op Curaçao. Bij introductie was de munt 90 realen waard. Gouden Johannis Voor betalingen van grote bedragen werd met name de in Brazilië geslagen Portugese gouden Johannis gebruikt, vernoemd naar koning Johan V (1706-1750) van Portugal, die het goudstuk in 1722

Nadere informatie

Artikel 1. Het muntstelsel van Suriname omvat munten en muntbiljetten. Artikel 2 1. 1. De rekeneenheid van het muntstelsel in Suriname is de dollar.

Artikel 1. Het muntstelsel van Suriname omvat munten en muntbiljetten. Artikel 2 1. 1. De rekeneenheid van het muntstelsel in Suriname is de dollar. WET van 8 april 1960 tot regeling van het muntstelsel in Suriname (G.B. 1960 no. 38), gelijk zij luidt na de daarin aangebrachte wijzigingen bij G.B. 1961 no. 59, G.B. 1973 no. 151, S.B/. 1976 no. 12,

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

SPEL VAN DE GOUDEN EEUW - LESMATERIAAL

SPEL VAN DE GOUDEN EEUW - LESMATERIAAL Amsterdam in 1594, aan het begin van de Gouden Eeuw. De Nederlandse kunst, wetenschap en vooral de economie bloeien op. Ondernemers krijgen nieuwe kansen en kunnen steeds grotere investeringen doen. De

Nadere informatie

De vorm van het verhaal

De vorm van het verhaal Over dit boek Het verhaal van Reinaart de vos is een van de oudste verhalen in het Nederlands. Het is geschreven in de 13 de eeuw door Willem. Wie die Willem precies was, weten we niet. Willem heeft het

Nadere informatie

Het meisje De volgende dag is de soldaat er niet. De negers zijn weer naar het front vertrokken, hoort ze de opgeluchte zuchten in het dorp. De sfeer verandert als blanke soldaten hen aflossen. De mensen

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan.

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen

Nadere informatie

Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13

Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13 Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Oost, west, thuis best. Als er 1 schaap over

Nadere informatie

Gemeente van Christus, mensen van God,

Gemeente van Christus, mensen van God, Gemeente van Christus, mensen van God, Het lijkt vanmorgen over kloven te gaan, kloven tussen mensen. Mensen die niet meer bij elkaar kunnen komen, die elkaar niet meer kunnen bereiken. Geen weg meer terug,

Nadere informatie

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer.

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer. Psalmen Psalm 119 Heer, ik wil leven volgens uw wetten 1 Gelukkig zijn mensen die altijd het goede doen, die leven volgens de wet van de Heer. 2 Gelukkig zijn mensen die altijd denken aan de woorden van

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE MAN VAN GODS VUUR

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE MAN VAN GODS VUUR Bijbel voor Kinderen presenteert DE MAN VAN GODS VUUR Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door:

Nadere informatie

Lees : Mattheüs 25:14-30

Lees : Mattheüs 25:14-30 De gelijkenis van de talenten Lees : Mattheüs 25:14-30 Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Paasviering 2014. Vandaag sluiten we het project Schatzoekers af en vieren we het feest van de opstanding.

Paasviering 2014. Vandaag sluiten we het project Schatzoekers af en vieren we het feest van de opstanding. Welkom Vandaag sluiten we het project Schatzoekers af en vieren we het feest van de opstanding. Gebed (groep 6) Lieve God, we zijn hier bij elkaar gekomen om Pasen te vieren het feest van de opstanding

Nadere informatie

De kloof. Leeftijd: 12-16, 16+ Soort bijeenkomst: catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Bijbel, Samenleven Tijdsduur: 50 min.

De kloof. Leeftijd: 12-16, 16+ Soort bijeenkomst: catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Bijbel, Samenleven Tijdsduur: 50 min. De kloof Leeftijd: 12-16, 16+ Soort bijeenkomst: catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Bijbel, Samenleven Tijdsduur: 50 min. Parabel lezen en betekenis geven aan de parabel De parabel over de

Nadere informatie

ProJOP. jeugdwerk VPKB. 40 Days. stilstaan in de 40 dagentijd

ProJOP. jeugdwerk VPKB. 40 Days. stilstaan in de 40 dagentijd ProJOP jeugdwerk VPKB 40 Days stilstaan in de 40 dagentijd Hey! Voor je ligt 40 Days. De veertigdagentijd is de periode waarin we uitkijken naar Pasen, het feest van Jezus opstanding. Onderweg lezen we

Nadere informatie

De naam Uilenspiegel zou hier betekenen Je kunt mijn kont afvegen. Of Ik heb overal schijt aan.

De naam Uilenspiegel zou hier betekenen Je kunt mijn kont afvegen. Of Ik heb overal schijt aan. Over dit boek Er bestaan veel verschillende boeken over Tijl Uilenspiegel. Het bekendste boek is uit 1867, van Charles de Coster. De Vlaamse Tijl Uilenspiegel strijdt in dit boek voor de vrijheid tijdens

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Goede buren. Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam

Goede buren. Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam Goede buren Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam Voorganger: ds. Joke van der Neut Organist: Alex Hommel Orgelspel Welkom door ouderling van dienst Jan

Nadere informatie

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40)

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40) Liturgisch bloemstuk bij de 40 dagen tijd en Pasen 2015 Elke week wordt één kaars gedoofd, van de kandelaar met 8 kaarsen. Er is elke week een boog bekleed met klimop, als beeld van het verbond van God

Nadere informatie

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Jouw spreekbeurt over geld Een spreekbeurt over geld, leuk! Dat zal iedereen aanspreken, want we hebben er allemaal mee te maken en de meesten kopen graag leuke dingen.

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

- je kan me wat - module 3. docere delectare movere. je kan me wat nt2taalmenu.nl module 3. tekeningen -

- je kan me wat - module 3. docere delectare movere. je kan me wat nt2taalmenu.nl module 3. tekeningen - - je kan me wat - module 3 docere delectare movere tekeningen - 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 je kan me wat ROCvA nt2taalmenu.nl - educatie - ROCvA module 3 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5

Nadere informatie

JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR

JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR Bijbel voor Kinderen presenteert Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul

Nadere informatie

Lees het verhaal over Geld eens rustig door. Maak voor jezelf een samenvatting of powerpoint.

Lees het verhaal over Geld eens rustig door. Maak voor jezelf een samenvatting of powerpoint. Jouw spreekbeurt over GELD. Een spreekbeurt over geld, leuk! Dat zal iedereen aanspreken, want we hebben er allemaal mee te maken en de meesten kopen graag leuke dingen. Maar ja, dan moet je wel geld hebben.

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 40 (12-10)

De Bijbel open 2013 40 (12-10) 1 De Bijbel open 2013 40 (12-10) Er was eens een man die de studeerkamer van een predikant binnenkwam. Hij keek om zich heen en zag al die boeken staan die je in een studeerkamer aantreft. Toen zei die

Nadere informatie

Ik ben de Euro! Euro is net Ali B. Een jongen van de straat. De EURO 5 6 GROEP. Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer.

Ik ben de Euro! Euro is net Ali B. Een jongen van de straat. De EURO 5 6 GROEP. Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. De EURO Ik ben de Euro! Euro is net Ali B. Een jongen van de straat. Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs Europese Unie Mazzel! Ouwe! Hoe is-tie

Nadere informatie

Strathmore 19 december 1909. Vader en Broeders

Strathmore 19 december 1909. Vader en Broeders Strathmore 19 december 1909 Vader en Broeders Ik had wel eerder geschreven maar ik dacht, Jan gaat toch naar huis met Kerstmis maar nu gaat hij niet. Hij is bij een boer in de buurt en kan er heel den

Nadere informatie

Liedjes Kerstmusical: Volg die ster

Liedjes Kerstmusical: Volg die ster 14-1: Waar ben je geboren Waar ben je geboren, waar kom je vandaan Waar is het begonnen, waar is het ontstaan Waar ken jij de weg zelfs met je ogen dicht Waar ben je geboren, waar zag jij het licht Iedereen

Nadere informatie

DE RIJKE MAN, DE ARME MAN

DE RIJKE MAN, DE ARME MAN Bijbel voor Kinderen presenteert DE RIJKE MAN, DE ARME MAN Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Hartstocht voor je financiën

Hartstocht voor je financiën INHOUDSOPGAVE 1. Hartstocht voor je financiën................................ 5 2. Geld!...................................................... 7 3. De wet van de geleidelijke groei............................

Nadere informatie

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser Kom erbij Kom erbij, want ik wil je iets vertellen, het is heel bijzonder, dus luister allemaal. Ik ken honderdduizend prachtige verhalen, maar dit is echt het mooiste van allemaal. Het gaat over twee

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt De Gouden Eeuw duurde niet precies honderd jaar. Hij begon aan het eind van de 16de eeuw, beleefde zijn hoogtepunt rond 1675 en was in de 18de eeuw voorbij. De Gouden

Nadere informatie

Johannes 8 : 11. dia 1

Johannes 8 : 11. dia 1 Johannes 8 : 11 in de wet van Mozes stond het duidelijk (Deut. 22:22) als een man wordt betrapt met een getrouwde vrouw moeten beiden ter dood gebracht worden zowel de man als de vrouw met wie hij geslapen

Nadere informatie

KINDEREN VAN HET LICHT

KINDEREN VAN HET LICHT KINDEREN VAN HET LICHT Verteller: Het gebeurde in een donkere nacht, heel lang geleden, dat er herders in het veld waren, die de wacht hielden over hun schapen. Zij stonden net wat met elkaar te praten,

Nadere informatie

Beste ouders. Je wereld delen

Beste ouders. Je wereld delen Beste ouders Het 4e thema van het schooljaar luidt "Arm en rijk". Het gaat over armoede en de impact daarvan op kinderen naar aanleiding van wat de bijbelse profeet Amos tegen zijn tijdgenoten zei over

Nadere informatie

H E T V E R L O R E N G E L D

H E T V E R L O R E N G E L D H E T V E R L O R E N G E L D Personen Evangelieschrijver Vrouw (ze heet Marie) Haar buurvrouwen en vriendinnen; o Willemien o Janny o Sjaan o Sophie (Als het stuk begint, zit de evangelieschrijver op

Nadere informatie

Oefeningen voor inkeer en verstilling

Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling In de christelijke traditie zijn veel voorbeelden te vinden van oefeningen die een hulp kunnen zijn voor het gebedsleven. Hieronder

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbeschaamde vriend. ( of over gebedsverhoring )

De gelijkenis van de onbeschaamde vriend. ( of over gebedsverhoring ) De gelijkenis van de onbeschaamde vriend. ( of over gebedsverhoring ) Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld

Nadere informatie

DE HEMEL, GODS PRACHTIGE THUIS

DE HEMEL, GODS PRACHTIGE THUIS Bijbel voor Kinderen presenteert DE HEMEL, GODS PRACHTIGE THUIS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door: Bible for

Nadere informatie

Exodus 4:18-26 /Lucas 2:21 / Romeinen 2:28,29 (40-dagentijd 2010, Brouwershaven)

Exodus 4:18-26 /Lucas 2:21 / Romeinen 2:28,29 (40-dagentijd 2010, Brouwershaven) Exodus 4:18-26 /Lucas 2:21 / Romeinen 2:28,29 (40-dagentijd 2010, Brouwershaven) Voor de kinderen: Rozen hebben doornen (ik heb rozen meegenomen) Kijk maar. Vind je ze mooi? Maar ze hebben ook doornen,

Nadere informatie

TULPENGEKTE. 1. Streep door wat niet van toepassing is.

TULPENGEKTE. 1. Streep door wat niet van toepassing is. TULPENGEKTE Je leraar of lerares heeft je een tulpenbol laten zien. Zo n bol stop je in de herfst in de grond, en in de lente groeit er een tulp uit. Niets bijzonders zou je zeggen. Maar vierhonderd jaar

Nadere informatie

Jezus vertelt, dat God onze Vader is

Jezus vertelt, dat God onze Vader is Eerste Communieproject 26 Jezus vertelt, dat God onze Vader is Jezus als leraar In les 4 hebben we gezien dat Jezus wordt geboren. De engelen zeggen: Hij is de Redder van de wereld. Maar nu is Jezus groot.

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 1 Ω Steden Ω Les 1: De middeleeuwse steden Naam:

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 1 Ω Steden Ω Les 1: De middeleeuwse steden Naam: Werkblad Ω Steden Ω Les : De middeleeuwse steden De middeleeuwse steden Aan het eind van de middeleeuwen is de adel de baas. De adel is rijk en heeft alle grond. De kasteelheer woont met zijn vrouw, kinderen

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Kinderdienst: Helden Over David en Goliath.

Kinderdienst: Helden Over David en Goliath. Kinderdienst: Helden Over David en Goliath. Voor de dienst: *Wat is dat, dat is Goliath *Trek je wapenrusting aan *Ik volg de Heer *Groot en machtig zijt Gij 387 *Van A tot Z 241 opwekking voor kids Welkom

Nadere informatie

Liturgie Emmen, 16 november 2014 /aangepaste dienst Thema: Ruth hoort er helemaal bij!

Liturgie Emmen, 16 november 2014 /aangepaste dienst Thema: Ruth hoort er helemaal bij! Liturgie Emmen, 16 november 2014 /aangepaste dienst Thema: Ruth hoort er helemaal bij! 1. Votum: Opwekking 640 (eenmaal) 2. Zegengroet Genade voor u en vrede van God onze Vader in de Heer Jezus Christus.

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie

Het dubbelgebod en de zin van ons bestaan (22 februari 2009)

Het dubbelgebod en de zin van ons bestaan (22 februari 2009) 1 Het dubbelgebod en de zin van ons bestaan (22 februari 2009) De achtergrond van de vraag naar het belangrijkste gebod De vraag waar wij vanochtend mee te maken hebben is de vraag naar het grote of anders

Nadere informatie

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer aisha kindsoldaten Kindsoldaten, ik ruik haat. Dat gebeurt, als je kinderen niet spelen

Nadere informatie

Preek verlamde man door het dak. Lieve Gemeente,

Preek verlamde man door het dak. Lieve Gemeente, Lieve Gemeente, Waar woont God? Waar is God thuis? Die vraag hebben we hier wel eens besproken n.a.v. ons mooie kerkgebouw. Een mooi huis van God is hier gebouwd. Maar zoals de eerste predikant van deze

Nadere informatie

Lotte is er erg blij mee. Ik wilde altijd al een huisdier voor mezelf, zegt ze tegen opa. En nu heb ik er opeens een heleboel.

Lotte is er erg blij mee. Ik wilde altijd al een huisdier voor mezelf, zegt ze tegen opa. En nu heb ik er opeens een heleboel. Lotte heeft Luizen Buiten is het koud. Er vallen dikke druppels uit de bomen en de wind blaast hard door de straat. Lotte loopt hand in hand met opa Generaal over het schoolplein. Ze moest eerder van school

Nadere informatie

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela Orde van dienst voor de gemeentezondag Thema: (Toekomst)-dromen -2- welkom en mededelingen intocht: lied 81 : 1, 2 en 4 zondag 3 april 2016 om 9.30 uur Laat de harpen slaan, klinken de trompetten. Vier

Nadere informatie

Jezus geeft zijn leven voor de mensen

Jezus geeft zijn leven voor de mensen Eerste Communieproject 38 Jezus geeft zijn leven voor de mensen Niet iedereen gelooft in Jezus In les 5 hebben we gezien dat Jezus vertelt over de Vader. God houdt van de mensen. Hij vergeeft je zonden.

Nadere informatie

wwww.wijzeroverdebasisschool.nl

wwww.wijzeroverdebasisschool.nl 31 spelletjes voor in de auto 1. Bingo met nummerborden Voor dit spelletje heb je een speciale bingokaart nodig. Op de bingokaart staan de getallen t/m 100. voor de getallen t/m 9 staat een 0. Nu kan het

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert JACOB DE BEDRIEGER

Bijbel voor Kinderen. presenteert JACOB DE BEDRIEGER Bijbel voor Kinderen presenteert JACOB DE BEDRIEGER Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Kerr en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

IEDEREEN IS BELANGRIJK VOOR GOD prediking 23-2-2008 Door: Peter Sleebos 1

IEDEREEN IS BELANGRIJK VOOR GOD prediking 23-2-2008 Door: Peter Sleebos 1 1 Lezen: Gen. 1:27 Je bent belangrijk voor God!! Het maakt niet uit hoe je er uitziet, het maakt niet uit wat je allemaal kunt, voor Gods liefde is iedereen gelijkwaardig. Toen Jezus stierf aan het kruis

Nadere informatie

Bijgeloof. Hoofdstuk 1 De god van de bliksem. Hoofdstuk 2 Dertien blijft een ongeluksgetal

Bijgeloof. Hoofdstuk 1 De god van de bliksem. Hoofdstuk 2 Dertien blijft een ongeluksgetal Bijgeloof Hoofdstuk 1 De god van de bliksem Heel lang geleden woonden de mensen in kleine zelfgebouwde hutten. Elke dag weer afwachten; is er genoeg eten gevonden? Ze hadden geen voorraadje eten. Die mensen

Nadere informatie

Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag

Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag Liturgie: Welkom EL 142: Majesteit, groot is zijn majesteit Begroeting Psalm 47: 2,3 Gedicht Luisterlied Gebed Lezen: Lucas 24: 36-53 Psalm 93:

Nadere informatie

NEEM SERIEUS WAT DE HERE OVER MAMMON ZEGT.

NEEM SERIEUS WAT DE HERE OVER MAMMON ZEGT. Luk. 16:19-31 gehouden op 15-03-2009 p.1 NEEM SERIEUS WAT DE HERE OVER MAMMON ZEGT. Liturgie: Votum/groet Zi: Psalm 100:1.3.4 Lezing van Gods wet Zi: Psalm 9:1.4.5 Gebed Lezing van Gods Woord: Luk. 16:14-31

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Jezus was moe. Hij had het helemaal gehad. Het begon er allemaal mee toen sommige van de schiftgeleerden zagen hoe wij, zijn leerlingen, een stuk brood

Nadere informatie

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7)

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Liturgie aangepaste dienst Baflo, 28-09-14 om 14.30 uur Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Welkom en mededelingen a. Opw. 334 Heer, uw licht en uw liefde schijnen b. Opw. 88 Een rivier vol

Nadere informatie

Nieske Selles-ten Brinke God kent jou! Dagboek voor kinderen 5+

Nieske Selles-ten Brinke God kent jou! Dagboek voor kinderen 5+ Nieske Selles-ten Brinke God kent jou! Dagboek voor kinderen 5+ Uitgeverij Jes! Zoetermeer Bij de productie van dit boek is gebruikgemaakt van papier dat het keurmerk Forest Stewardship Council (FSC )

Nadere informatie

We spelen in het huis van mijn mama deze keer,

We spelen in het huis van mijn mama deze keer, Jip en Janneke. Ik ben Jip. Ik ben Janneke en we wonen naast elkaar. Hij heet Jip, zij heet Janneke. en we spelen soms bij hem en soms bij haar. We spelen in het huis van mijn mama deze keer, we kunnen

Nadere informatie

EURO. Vanaf januari 2002 betalen we in Nederland en in veel andere Europese landen met de euro.

EURO. Vanaf januari 2002 betalen we in Nederland en in veel andere Europese landen met de euro. EURO Vanaf januari 2002 betalen we in Nederland en in veel andere Europese landen met de euro. Muntgeld Bankbiljetten EURO Hadden jullie al gezien dat er 2 briefjes zijn van 5 euro? oud briefje nieuw briefje

Nadere informatie

Het zingende paard 4 Elgraphic - Vlaardingen 15-07-15 12:33

Het zingende paard 4 Elgraphic - Vlaardingen 15-07-15 12:33 2015 Jeroen Geurts en Harm van der Gaag Omslagontwerp cmrb Illustratie omslag istock Foto auteurs Anneke Hymmen Zetwerk: Elgraphic bv, Vlaardingen www.prometheusbertbakker.nl isbn 978 90 351 4335 7 Het

Nadere informatie

Online Bijbel voor kinderen. presenteert DE MAN VAN GODS VUUR

Online Bijbel voor kinderen. presenteert DE MAN VAN GODS VUUR Online Bijbel voor kinderen presenteert DE MAN VAN GODS VUUR Geschreven door Edward Hughes Illustraties door Janie Forest and Lazarus Aangepast door Lyn Doerksen Alle Bijbelcitaten zijn afkomstig uit Het

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Toen ik het slot van de lezing van Matteüs las, moest ik gelijk denken aan het nieuws van deze week. Wie heeft zal nog meer krijgen, en wel in overvloed.

Nadere informatie

naar God Verlangen Thema: juni welkom in de open deur dienst voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan

naar God Verlangen Thema: juni welkom in de open deur dienst voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan welkom juni in de open deur dienst 19 2016 Thema: Verlangen naar God n.a.v. Psalm 42 voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan organist: Christian Boogaard Welkom en

Nadere informatie

Goede buren, eerlijk delen

Goede buren, eerlijk delen Kerk- en schooldienst Goede buren, eerlijk delen Zondag 15 november 2015 Dominee:. Simon de Kam Pianist: Timo vd Heuvel M.m.v. kinderen van de Kon. Julianaschool Pianospel Welkom en mededelingen (door

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE MAN VAN GODS VUUR

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE MAN VAN GODS VUUR Bijbel voor Kinderen presenteert DE MAN VAN GODS VUUR Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door:

Nadere informatie

Op weg naar het beloofde land

Op weg naar het beloofde land Op weg naar het beloofde land Een bordspel voor Pasen, te maken in de veertigdagentijd. Het maken van het spel: Teken op elke dag van de veertigdagentijd een plaatje bij een vak en kleur dit. Je krijgt

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

Heer, U zocht mij, toen ik was weggegaan U bracht mij veilig in Uw gezin U vergaf mij, mijn schuld is weggedaan U gaf mijn leven een nieuw begin

Heer, U zocht mij, toen ik was weggegaan U bracht mij veilig in Uw gezin U vergaf mij, mijn schuld is weggedaan U gaf mijn leven een nieuw begin Met Deliver zingen we voor de dienst; Dat is genade! - Opwekking 722 Heer ik dank U Voor wat U heeft gedaan Ik kon niet doorgaan op eigen kracht Maar dankzij Jezus mag ik nu voor U staan U spreekt mij

Nadere informatie