EXPO

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EXPO 29 04 13-31 10 13"

Transcriptie

1 EXPO CINEMA KINDEREN NIET TOEGELATEN DE FILMKEURINGSCOMMISSIE, CATALOGUS ALGEMEEN RIJKSARCHIEF

2 KINDEREN NIET TOEGELATEN DE FILMKEURINGSCOMMISSIE, Catalogus van de gelijknamige tentoonstelling in het Algemeen Rijksarchief te Brussel 29 april oktober 2013

3

4 ALGEMEEN RIJKSARCHIEF EN RIJKSARCHIEF IN DE PROVINCIËN EDUCATIEVE DIENST CATALOGI 190 ISBN: Algemeen Rijksarchief D/2013/531/029 Bestelnummer: Publ Algemeen Rijksarchief Ruisbroekstraat Brussel

5

6 ALGEMEEN RIJKSARCHIEF KINDEREN NIET TOEGELATEN DE FILMKEURINGSCOMMISSIE, Auteur Geertrui Elaut Brussel 2013 Catalogus van de gelijknamige tentoonstelling in het Algemeen Rijksarchief te Brussel 29 april oktober 2013

7

8 Inleiding Film wekte van bij z n ontstaan argwaan. Vooral voor kinderen zou het nieuwe medium gevaarlijk zijn. Maar wat dan met principes als liberalisme en persvrijheid? In 1920 mondde het anticinemadebat uit in de wet Vandervelde. Voortaan kon de filmindustrie op vrijwillige basis geen opgelegde censuur! films voorleggen aan een filmkeuringscommissie, die drie adviezen kon geven: kinderen (- 16 j.) toegelaten, kinderen niet toegelaten, of kinderen toegelaten mits knipsels. Het commercieel belang van het gezinspubliek noopte de sector zich aan deze keuring te onderwerpen. De classificatie KT/KNT werd een begrip in de wereld van de Belgische cinema. In 2012 inventariseerde het Rijksarchief het archief van de Belgische filmkeuringscommissie: een mijlpaal voor de film- en mentaliteitsgeschiedenis! De filmkeuringscommissie bleek in de praktijk het meest gevoelig voor geweld/ criminaliteit en seks/erotiek. Bij de start in 1922 was haar oordeel ronduit streng en gedroeg de commissie zich als scheidsrechter tussen goed en kwaad. De volgende decennia kwam het taxeren van de invloed van cinema op het kind meer centraal te staan. In de jaren 1960 begon de invloed van de commissie te tanen, parallel met de dramatische daling van het bioscoopbezoek. Toch werd pas in 1992 de laatste coupure opgelegd. Meer dan 70 jaar lang werd knippen in films als een normale praktijk beschouwd in België. Een nuancering van het beeld van België als liberale filmmarkt dringt zich op. 7

9

10 De filmkeuringscommissie in historisch perspectief 9

11 Zogezegd een politiefilm maar in feite een gangsterfilm; bevat een massa scènes met chantage en geweld; wulpse en immorele scènes; een lid van de commissie kan mits coupures de film aanvaarden

12 Het anticinemadebat begin 20ste eeuw Eind 19de eeuw vond de eerste publieke filmvertoning plaats. Al snel bestempelden critici bioscopen als gevaarlijk: mannen en vrouwen konden er samen hokken, filmmateriaal was zeer brandbaar De inhoud van films kon dan weer schadelijk zijn voor de zwakke geest van kinderen en van de lagere klassen. Conservatieve en katholieke drukkingsgroepen beschouwden cinema als een school van verderf en plaatsten het controversiële thema op de agenda van pers, lokale autoriteiten en parlement. De opmars van de cinema werd er allerminst door gefnuikt: aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog telde België ongeveer 650 bioscopen. Na de oorlog ging de Belgische anticinemabeweging verder met haar lobbywerk. Opvallend is dat deze beweging mee gedragen werd door progressieve en liberale krachten. De socialistische partij zag staatsinitiatief inzake de bescherming van kinderen als een wapen tegen sociaal en economisch verval. De wet Vandervelde, al meer dan 90 jaar! De ideologisch bont getinte anticinema-alliantie hield het thema bestendig op de politieke agenda, wat uitmondde in de filmcontrolewet van september Geconfronteerd met de argumentatie dat een filmcensuurwet strijdig zou zijn met het grondwettelijke principe van persvrijheid, maakte de socialistische minister van Justitie Emile Vandervelde er een compromiswet van. De filmsector was niet verplicht films voor te leggen aan de controlecommissie, tenzij ze films wilde vertonen aan kinderen/jongeren onder de 16 jaar. De commissie kon films niet weigeren om religieuze, ideologische, filosofische of politieke redenen. In een richtlijn van 19 april 1921 werden de eerste concrete keuringscriteria meegegeven. 11

13 De representatie van geweld, erotiek en angstaanjagende taferelen was uit den boze, kortom alles wat de verbeelding van kinderen kon besmetten, verstoren of vertroebelen en hun evenwichtigheid en mentale gezondheid kon schaden. Samenstelling van de commissie De filmkeuringscommissie werd ingesteld in november De eerste voorzitter was een kinderrechter, de leden filmdistributeurs en -exploitanten, journalisten, advocaten, leer krachten en volksvertegenwoordigers. Ze werden benoemd door de minister van Justitie en hun mandaat was hernieuwbaar (tot de leeftijd van 67 jaar). Vanaf maart 1921 konden distributeurs tegen de beslissing van de keuringscommissie in beroep gaan bij een beroepscommissie. De commissie in eerste aanleg werd aangevuld met kantonnale afgevaardigden en onderverdeeld in afdelingen. Per afdeling kwamen vijf leden samen. Het profiel van de commissieleden? In de beginperiode overwegend mannen van middelbare of hogere leeftijd. Maar het aandeel vrouwen steeg aanzienlijk metter tijd. Terugkerend punt van kritiek was/is het gebrek aan representativiteit (te weinig pedagogen, ontwikkelingspsychologen, filmcritici, enz.) en aan competentiemeting bij de leden. Streng oordeel over goed en kwaad: De Belgische filmkeuringscommissie ging van start in 1921, maar technische obstakels en protest van de filmindustrie beletten een adequate werking tot Tijdens het eerste jaar werd de commissie overspoeld met films; van 1924 tot WOII stabiliseerde het aantal rond 1000 per jaar. De richtlijn uit 1921 werd door de commissie bijzonder streng geïnterpreteerd. Sporadisch werd zelfs om religieuze of politieke redenen geknipt, en kon sprake zijn van censuur. Van april 1941 tot september 1944 was de commissie niet actief op Belgische bodem. In Londen werd op een laag pitje verder gekeurd. Toen na de bevrijding de commissie weer aan het werk ging in België was tevens een militaire censuur van kracht: een verwarrende situatie. In 1945 werden amper 418 films voorgelegd, een jaar later alweer meer dan Verklaring? De afschaffing van de militaire censuur, maar ook de grote toevloed van Hollywoodfilms. Pas in 1951 volgde een nieuwe richtlijn rond keuringscriteria. Het naoorlogse klimaat noopte tot andere accenten. Werden voortaan geweigerd: al te brutaal realisme; het ridiculiseren van de gevestigde sociale orde of de autoriteiten ; het romantiseren van de vrije liefde of overspel, het bekritiseren van echtelijke trouw, het refereren aan geboortebeperking. De promotie van het christelijke familie-ideaal stond voorop en elke filosofische tendens die inging tegen de heersende moraal was verdacht. De richtlijn 12

14 De uitwerking van het onderwerp is niet gepast voor kinderen

15 Ben-Hur, uitgekomen in 1959, is één van die spektakelfilms waarmee de filmsector de opkomst van de televisie wilde counteren

16 uit 1951 was duidelijk strenger dan die uit In 1921 was de ideoloog Vandervelde aan zet, in 1951 de pragmaticus F. De Busscher. Als voorzitter van de filmkeuringscommissie ging die laatste meer uit van de praktijk. Vermoedelijk speelde ook het wetsvoorstel-jespers uit 1950 een rol: de CVP-senator stelde voor filmvertoningen radicaal te verbieden onder de 18 jaar. Het voorstel kwam er niet door, maar zorgde voor een strenger klimaat. Ook de evolutie van de cinema speelde een rol. Vanaf de jaren 1950 experimenteerden producenten meer en meer met controversiële thema s. Omdat ze wisten dat dergelijke films een keuring niet zouden overleven, kreeg de commissie minder films voorgelegd. Heel wat distributeurs trachtten de strenge keuring te counteren door preventief coupures uit te voeren. Over tanende invloed en juridisch drijfzand: Het jaar 1958 was op vele vlakken een keerpunt, met onder meer de doorbraak van de televisie in België. Dat het bioscoopbezoek in die periode dramatisch begon te dalen, werd door de filmindustrie dan ook aan de televisie gewijd, deels onterecht. De toenemende diversiteit aan vrijetijdsbesteding speelde evenzeer een rol. Net als de verbrokkeling van het verzuilde gemeenschapsleven ten voordele van een meer persoonlijke levensstijl, emancipatiestreven en permissiviteit. Het aantal aan de filmkeuringscommissie voorgelegde films dook samen met het bioscoopbezoek pijlsnel naar omlaag. Om volk naar de bioscopen te lokken, zette de sector in op spektakel en sensatie, met films als Ben-Hur en The Exorcist. Ze moesten de grootsheid van de bioscoopbeleving benadrukken, als alternatief voor het kleine scherm. Maar ook de auteurs- en art cinema kende een bloei. Bioscopen werden steeds meer het domein van jongeren en cinefielen. In 1975 kreeg de filmkeuringscommissie nog slechts 196 films voorgelegd. Hoewel de invloed van de filmkeuringscommissie vanaf de jaren 1960 sterk afnam, werd pas in 1992 de laatste coupure opgelegd: een scène rond het bloederig karakter van het baren in Vijf meisjes en een touw. De tanende invloed van de filmkeuringscommissie kan ook aan een reeks technologische innovaties gelinkt worden, die de controle op filmvertoningen in grote mate ondermijnden: VHS, kabeltelevisie, dvd, video on demand, web based cinema, het downloaden en live streamen van films, You Tube... De voorspelde dood van de cinema bleef echter uit. Wat het filmaanbod betreft, werden reeksen zoals Harry Potter of recent de Twilight Saga erg belangrijk.anno 2013 is de wet Vandervelde nog steeds in voege, ondanks steeds terugkerende kritiek op de globale werking van de filmkeuringscommissie en haar betwistbare motivaties. De wetsvoorstellen zijn niet meer te tellen, die de wet willen aanpassen aan de gewijzigde maatschappelijke omstandigheden, de nieuwe mediaomgeving, meer actuele opvattingen rond kinderrechten, ontwikkelingspsychologie, mediapedagogiek, cultuurparticipatie door jongeren en nu ook mediawijsheid en de internetomgeving. Vooralsnog zonder resultaat. 15

17 Het archief van de filmkeuringscommissie Het archief van de filmkeuringscommissie bevat meer dan filmtitels of een volledig overzicht van de filmproductie die tussen 1920 en 2000 in de Belgische zalen kwam. Daarbovenop komt nog de synopsis van films uit de hele wereld, die tussen 1930 en 2005 werden vertoond. Pronkstuk is echter het handgeschreven register met alle beslissingen van de commissie, met vermelding van de Belgische titel van de film, de distributeur, het genre, de lengte, de datum van keuring en de beslissing. Een eerste optie was een film in zijn oorspronkelijke vorm het label Kinderen Toegelaten (KT) toe te kennen. Dat deze beslissing gemotiveerd werd, kwam zelden voor. Een tweede mogelijke beslissing was een film Kinderen Toegelaten mits coupures (knipsels) te kwalificeren. In dat geval beschreef de commissie de te knippen passages en gaf hiervoor al dan niet een motivatie mee. Derde optie was een film te weigeren en zonder meer Kinderen Niet Toegelaten te beoordelen. In dat laatste geval was de commissie verplicht een motivatie mee te geven. De lengte van de motivaties varieert sterk: van 1 regel tot een 15-tal. In de zittingsverslagen is de titel van de film opgenomen (overwegend de Franse versie; zelden de originele titel), de datum waarop de film werd ingediend bij de commissie en de naam en de samenstelling van de afdeling van de commissie die de film keurde. Alle verslagen zijn handgeschreven en geklasseerd per afdeling. Los van dit register hield de commissie een aparte lijst bij met beschrijvingen van alle coupures die ooit werden opgelegd. Amerikaanse filmtitels kregen vaak verleidelijk klinkende Nederlandse of Franse vertalingen wanneer ze op de thuismarkt werden uitgebracht. Zo kreeg de film The Jungle Princess uit 1936 de titel Hula, fille de la brousse, met een voor die tijd gewaagde affiche om de aandacht van de bioscoopbezoekers te trekken. In de registers zijn zelden originele filmtitels terug te vinden. Waar films tot in de jaren 1960 gepromoot werden met kleurrijke affiches en programmabrochures, raakte papieren promomateriaal sinds de jaren 1970 steeds meer uit de mode. Anno 2013 wordt filmreclame overwegend op digitale dragers uitgebracht. In het archief van de filmkeuringscommissie is deze evolutie zeer merkbaar: hoe recenter, hoe minder iconografisch materiaal de dossiers bevatten. 16

18 De keuringscriteria van de filmkeuringscommissie 17

19 Seks & lichaam De kijk van de filmkeuringscommissie op Seks & lichaam maakte van alle keurings criteria de grootste evolutie door. In de jaren 1930 werd een simpele kus nog als onaanvaardbaar voor kinderoogjes beschouwd. Volgens minister van Justitie Janson zette elke kus van langer dan 5 seconden aan tot wellust. Knippen was de boodschap. De pers nam deze richtlijn zeer zwaar op de korrel. In het kader van een huwelijksaanzoek kon een kus soms wel. Na de Tweede Wereldoorlog werd de commissie milder voor de kus. Dansscènes ondergingen eenzelfde lot: strengheid voor de oorlog en relatieve tolerantie erna. Werden ook als erotisch beschouwd: knipoogjes en canapé-scènes. Wat taalgebruik betreft, censureerde de commissie in de tijd van de stille film vaak suggestieve tussentitels. Vanaf de geluidsfilm werden erotische dialogen eenvoudigweg geknipt. Dat het oordeel over seks en erotiek evolueerde, betekent niet dat de commissie toleranter werd. De taboes van de commissie evolueerden mee met de taboes in de samenleving. Zelfde verhaal wat naaktscènes betreft. In 1930 mochten de kuiten van een jong meisje niet in beeld komen, in de jaren 1960 moest dat meisje al half naakt te zien zijn om geknipt te worden. Seksuele techniek of de anatomie van de vrouw waren eveneens uit den boze. Films die ronduit pornografisch waren, in de huidige betekenis van het woord, zijn zeldzaam in de archieven van de commissie. Ze werden niet voorgelegd ter keuring. De Tweede Wereldoorlog maakte geen einde aan het burgerlijke beschavingsoffensief. De keuringscommissie bleef globaal gezien zeer preuts in de jaren Tijdens de tweede helft van de stoute jaren 1960 nam het aantal seksfilms, op productieniveau, een hoge vlucht. De Belgische wetgeving liet politionele diensten niet toe op te treden tegen de intrinsieke inhoud van films, wel tegen de bedreiging die ze vormden voor de openbare zeden. Dat seksualiteit zich steeds nadrukkelijker manifesteerde 18

20 033 Slechte film; te realistisch; het leven in nachtgelegenheden; gesprekken tussen animeermeisjes (prostituees); scènes in bordelen; een speelhol; uitgifte van een ongedekte cheque; een hinderlaag; een overval; een moord; een gerechtelijk onderzoek; losbandige jonge vrouwen; brutaliteiten en geweld tegenover jonge vrouwen, enz. 19

21 in maatschappij en cultuur, bleek niet zozeer uit de evoluties in besloten sekszaaltjes, maar vooral uit het reguliere filmaanbod. Films als The Graduate (1967), Edipo Re (1967) en Satyricon (1969) confronteerden ook de mainstream of cinefiele bioscoopganger met expliciete, soms gewelddadige seks. Zolang de seksualiteit ondergeschikt bleef aan de esthetische of maatschappelijke boodschap van de film, was ze aanvaardbaar. Seks als raison d être werd verdreven naar het verdachte domein van de sekscinema s. Omdat dit besloten milieu de maatschappelijke normen nauwelijks bedreigde, was het toezicht van de gerechtelijke diensten hierop relatief laks. Vanaf de eerste helft van de jaren 1970 nam het aanbod van seksueel getinte films ook in het gewone bioscoopcircuit aanzienlijk toe. Dat precies vanaf de vroege jaren 1970 ook de ontkerkelijking in een stroomversnelling terechtkwam, vergemakkelijkte de verspreiding van een lossere seksuele moraal. In de beeld- en filmcultuur vertaalde deze evolutie zich enerzijds in veel explicietere pornografische films. Anderzijds zette de banalisering van seks in reguliere films zich definitief in. Tot zover seksualiteit tussen man en vrouw. Wat met homoseksualiteit? Die werd zeer zelden als motief voor afkeuring gebruikt. De verklaring is simpel: zeer weinig films rond homoseksualiteit werden voorgelegd aan de commissie. Toch gebeurde het. In Mädchen in Uniform uit 1958 wordt de liefde van enkele jonge meisjes voor een vrouwelijke leerkracht gekwalificeerd als ziekelijk of ongezond. Familie & huwelijk Waar de representatie van seks en geweld globaal gezien tot op vandaag als criterium geldt om films al dan niet aan kinderen te tonen, staat de derde grote categorie van keuringsmotieven verder af van de morele codes anno Onder Familie & huwelijk zijn alle motieven gegroepeerd rond overspel, scheiding, vrije liefde, losbandigheid, samenwonen zonder huwelijk, prostitutie en alle andere zaken die het huwelijk desacraliseren. Overspel werd voor de Tweede Wereldoorlog resoluut afgekeurd. Ook toespelingen op het thema waren verboden. Vaak ging het zelfs om nuances in taalgebruik. Zo werd in Saxophon-Susi (1928) de dialoog Maar schat, mijn interesse voor dat meisje is louter vaderlijk te noemen vervangen door Maar schat, ik ben louter geïnteresseerd in het talent van dat meisje. Voor echtscheidingen golden dezelfde regels: pas enigszins aanvaardbaar in films vanaf de jaren Voordien was de regel: De echtscheiding behoort niet tot de leefwereld van kinderen en mag niet besproken noch in beeld worden gebracht (Jeunes filles en détresse, 1940). Wat vrije liefde betreft, was de gestrengheid van de commissie ingegeven door de zware gevolgen ervan : onwettelijke kinderen, ontvluchten van het gezin, abortus... In de tijd van de stille film werden teksten soms zo aangepast dat men deed uitschijnen dat het bijvoorbeeld om een getrouwd koppel ging, waar dat niet zo was. De term losbandigheid verdween vanaf de jaren 1950 stilaan uit 20

22 061 Gore film; minachting voor het huwelijk en de zorg voor kinderen. 21

23 Gewelddadige western; bloederige moordpartijen; kinderroof

24 het vocabularium van de commissie. Samenwonen buiten het huwelijk bleef af te raden. Uiteraard waren scènes rond prostitutie ook uit den boze. Films die het huwelijk als onaantastbaar gegeven bekritiseerden of het huwelijk niet voorstelden als de enige plaats voor een normaal seksleven, werden afgekeurd. Scènes rond een bedenkelijke vaderfiguur werden eveneens door de commissie op de korrel genomen. Hoe hoger de sociale status van de vader, hoe strenger de keuring: leugens van een vader-magistraat ten aanzien van zijn zoon (Le coupable, 1936). Ook het prestige van de moeder moest voor de kinderoogjes onaangetast blijven. Beelden van ontwortelde of uiteengerukte families werden afgeraden, evenals blijken van gebrek aan respect naar de ouders toe. Europese opvoedingstechnieken werden superieur geacht aan Amerikaanse. Na de oorlog begon de commissie ook op dit punt milder te worden. In 1972 werd een laatste keer een scène geknipt omwille van overspel. Geweld & misdaad Representatie van Geweld & misdaad vormt de hoofdcategorie van keuringscriteria, zeker tot de jaren Ook pogingen tot misdaad waren voor de commissie afkeurenswaardig. Misdaadtechnieken moesten kost wat kost verhuld worden. Representatie van strafrechtelijke feiten werd zonder pardon geweigerd: valsheid in geschrifte, chantage, verduistering van goederen, productie van vals geld, uitgeven van ongedekte cheques, zwendel, handel in verdovende middelen Kinderen moesten behoed worden voor de verdorven geest van misdadigers. Of een scène al dan niet expliciet aanzette tot imitatie, leek geen criterium. Het karakter van de scènes op zich was doorslaggevend. Gangsterfilms werden systematisch geviseerd. Voor de commissie vielen ook de kortfilms van Chaplin rond het personage Charlot onder deze categorie. Opvallend is dat herhaaldelijk motivaties geformuleerd werden die niet strookten met de richtlijnen van het ministerie van Justitie. In sommige motivaties staat zelfs letterlijk te lezen dat de leden niet akkoord gaan met de richtlijn Vandervelde. Zo kreeg Charlot Champion een Kinderen Toegelaten-label, ondanks volgende motivatie: Gemene en belachelijke film, die aanstuurt op een afkeer van de bokssport. Valt helaas niet onder de redenen tot weigering (1922). Dat representatie van moord, poging tot moord, doodsbedreigingen, foltering, wreedheid, brutaliteiten, duels (vaak duels à l américaine genoemd, bv. in het geval van westerns), diefstal en poging tot diefstal, geweigerd werden, verbaast niet. Soms werd geweld op dieren als motivatie gehanteerd. Vielen eveneens onder de noemer geweld voor de filmkeuringscommissie: vuistslagen, messen, maar vooral revolvers. In de jaren 1920 was zelfs het tonen van een revolver reden tot coupure. Vanaf de jaren 23

25 091 Té imponerende film; scènes die de geesten van jonge kijkers in de war zouden kunnen brengen (executies, bombardementen, moorden); een uiterst subtiele psychologie om spionage en verraad te kunnen rechtvaardigen en verantwoorden. 24

26 1930 werd het tonen op zich niet meer afgekeurd, enkel het slaan, dreigen of schieten ermee. Soms werd enkel het geluid van een geweerschot geweerd. Waar criminelen geromantiseerd of vermenselijkt werden, greep de commissie in. Angst voor imitatie speelde ook hier een rol. Het sanctioneren van geweld op het scherm was volgens de filmkeuringscommissie meer een zaak van fysieke dan van morele schade. Ze vreesde voor een schok bij kinderen, voor schade aan hun zenuwstelsel en voor nachtmerries. Vooral oorlogsfilms, westerns en politiefilms konden volgens de commissie dit effect genereren. Vóór de oorlog was de enige motivatie voor een Kinderen Niet Toegelaten-label soms dat het om een politiefilm ging. Een vermenging van humor en geweld kon al helemaal niet. Vanaf de jaren 1950 werd de commissie milder voor de (komische) gangster-/politiefilm. Doorheen de jaren bleef het percentage films waarin geknipt werd of dat werd afgekeurd omwille van de representatie van geweld en/of misdaad, vrij stabiel. Politiek en patriottisme De filmkeuringscommissie bleek van bij haar opstart te betreuren dat ze patriottische sentimenten niet als keuringscriterium mocht gebruiken: Onsamenhangende, stompzinnige film die de draak steekt met patriottische gevoelens. We betreuren het de film niet te kunnen afkeuren (Par file à gauche, 1922). Uitzondering vormt Bedevaarten naar de graven van den IJzer, een propagandafilm van de Vlaamse beweging uit 1928: Unaniem geweigerd. Deze film is erop gericht de Belgen tegen elkaar op te zetten, bij sommigen onder hen het plichtsbesef te ondergraven en de eenheid van het Vaderland in opspraak te brengen. De film zou klaarblijkelijk een schadelijke invloed uitoefenen op de geestesgesteldheid van kinderen. De commissie nam aanstoot aan de vermeende anti-belgische houding van de film, het gebruik van de afkorting AVV-VVK en de Vlaams-nationalistische boodschap. Zelfs in de notulen van de Ministerraad is een passage terug te vinden waarin verschillende regeringsleden zich zeer negatief uitlaten over deze film. Uitzonderlijk was een film van discutabel niveau, maar werd hij toch toegelaten omwille van uitgesproken pro-vaderlandse karakteristieken. Dit gold vooral voor oorlogsfilms. Te realistische oorlogsfilms kregen van de commissie steevast een KNT-label opgeplakt (met de representatie van geweld als argumentatie), tenzij ze het heroïsche karakter van soldaten sterk benadrukten. Zo weigerde de commissie in 1938 de film Espagne 1937 om de volgende reden : Beelden van de burgeroorlog zonder heroïsch karakter. Tendentieuze film die de oorlog op een eenzijdige manier voorstelt en die de geesten kan verwringen. 25

27 Vanuit de bekommernis om het statelijk gezag mocht evenmin gespot worden met de parlementaire instellingen. In de film Mr. Smith Goes to Washington (1940), waarin een idealistische senator strijdt voert tegen een corrupte senaat, werden maar liefst 13 coupures geëist. Elke mogelijke controverse werd weggeknipt. Angst en gruwel Beelden van een brand, van een doodsstrijd of van indrukwekkende natuurrampen zoals vulkaanuitbarstingen werden vaak geweigerd. Ook fantasiescènes moesten soms geknipt worden omdat de commissie ze te aangrijpend vond voor kinderen. Zo werd in Sneeuwwitje en de zeven dwergen (1937) vijf keer geknipt: De angstwekkende scène waarin de wortels in handen veranderen ( ). Het einde van de gedaanteverwisseling van de koningin in heks. De feeërieke scènes kunnen een ongewenste indruk maken op jonge kinderen. Ook beelden van spoken, van paranormale fenomenen of horrorscènes werden in deze geest geweigerd. De film The Mummy (1933) vormt een mooi voorbeeld: Film over occulte wetenschappen die door zijn mysterieuze aard en zijn griezelige enscenering te huiveringwekkend is voor kinderen ( ). Beelden van waanzin, van moord op afstand. Scènes rond de voorbereidingen van de mummificatie. In dezelfde lijn keurde de filmkeuringscommissie de vele horrorscènes in sciencefictionfilms af. Quatermass II (1958) werd omschreven als Afgrijselijke en verbijsterende sciencefictionfilm die de neiging heeft het zenuwstelsel van kinderen aan het wankelen te brengen en bij kinderen angsten doet ontstaan waarvoor psychiaters zo waarschuwen. Sciencefictionfilms werden dus in de eerste plaats om medische redenen geweigerd. Wanneer begin jaren 1950 de 3D-film werd uitgevonden, was die hetzelfde lot beschoren. Mélioscopil (1953) was bijvoorbeeld Te indrukwekkend voor kinderen. Het reliëf geeft de opeenvolgende beelden een te realistisch karakter: shock, zenuwstoornissen, nachtmerries, etc. kunnen het gevolg zijn. Gezag Ouderlijk gezag mocht niet in vraag worden gesteld, maar ook de rechterlijke macht werd in bescherming genomen: Gerechtelijke fout die allesbehalve onvermijdelijk lijkt. Inspanningen van de gerechtelijke autoriteiten opdat deze fout niet onthuld en hersteld zou worden (Beyond This Place, 1960). Komische films vormden geen uitzondering op dit vlak: Zelfs in komische films die geschikt zijn voor vertoning aan kinderen mag het prestige van justitie niet worden aangetast, wat hier niet het geval is. (Accusé Bach, levez-vous!, 1940). Ook het onberispelijke imago van de politie moest gewaarborgd blijven, evenals 26

28 De verbijsterende scènes uit deze film kunnen onmogelijk vertoond worden aan kinderen. 099 Gerechtelijke fout die allesbehalve onvermijdelijk lijkt. Inspanningen van de gerechtelijke autoriteiten opdat deze fout niet onthuld en hersteld zou worden

29 dat van het leger. From Here to Eternity (1953) werd zo geweigerd omdat de film het leger voorstelt als een meedogenloze en onrechtvaardige organisatie. Militairen die hun oversten bekritiseerden of zich immoreel gedroegen, werden eveneens geweerd: In deze film komen scènes voor die de verbeelding van kinderen kunnen vertroebelen, met name de scène waarin luitenant Herbillon, verliefd op Denise (die verzweeg dat ze getrouwd was en eigenlijk Hélène heette), zich laat fotograferen in functie. Vervolgens, de scènes van lichte zeden en slechte smaak in de bar Chez Florence, waar de militairen zich gaan bezatten Eveneens afkeurenswaardig zijn de scènes waarin de piloten de bevelen van een overste in vraag stellen, en andere onwaarschijnlijke situaties die niet stroken met de militaire discipline (The Woman I Love, 1939). Zeker in de jaren vlak voor de Tweede Wereldoorlog was men opvallend streng wat militaire discipline betrof. School was nog zo n gezagsapparaat. Dat leerlingen respectloos met leerkrachten omgingen, werd niet getolereerd. De commissie was evenmin opgezet met leerkrachten die zich immoreel gedroegen of die belachelijk werden gemaakt: Gebrek aan schoolse discipline. Leerkrachten die op een afkeurenswaardige manier in een slecht daglicht worden gesteld en een liefdesverhaal tussen de schooldirecteur en een leerling (verderfelijk voorbeeld). Hoewel het om een zedelijke film gaat, is hij toch niet toegelaten voor kinderen onder de 16 jaar, wiens gedachten zouden kunnen aangetast worden (Girls Dormitory, 1936). Slechte voorbeelden Een scène waarin een slaapkamer in een pensionaat werd overhoop gehaald, werd door de commissie aanvankelijk geweigerd omdat ze kinderen het slechte voorbeeld gaf. Liegen, jaloezie en bedrog werden om dezelfde reden afgekeurd. Ook fysiek gevaar was in deze context een motief: Bevat een reeks acrobatentoeren die kinderen zouden kunnen nabootsen (Attention en bas, 1936). De goochelkunstjes van Houdini (1953) moesten eveneens geknipt worden: Alle gebruikte trucs kunnen worden nagedaan door kleine kinderen en vormen bijgevolg een werkelijk gevaar. Zelfmoord Tot de jaren 1950 was elke sequentie die naar zelfbeschikkingsrecht en meer specifiek naar zelfmoord, abortus of euthanasie verwees onaanvaardbaar. Vooral zelfmoord werd op regelmatige basis als keuringscriterium aangewend. In de richtlijn-vandervelde uit 1921 werd zelfmoord ook expliciet benoemd als criterium, in de richtlijn-de Busscher uit 1951 niet meer. Met de representatie van de dood in zijn totaliteit werd evenmin gelachen: de lach van de roddelaarster op de begrafenis verwijderen (La malle au cadavre, 1953). 28

30 115 Een ingesteldheid die totaal ongepast is voor kinderen; wangedrag van een meisje; nachtelijke thuiskomst; plan en poging tot ontvoering; twisten tussen kinderen en directie; eigenaardige houding van ouders en directrice; oorvegen; escapade van een personeelslid, enz. Heel de film ademt een atmosfeer van bedrog en leugen, die als sympathiek wordt voorgesteld en eindigt in een poging tot zelfmoord uit wanhoop

31 Dubbelzinnige toestanden; zeer rauwe dialogen die niet geschikt zijn voor kinderen

32 Drugs en alcohol Als in een film alcohol voor verstoring van de maatschappelijke mechanismen zorgde, was de commissie streng. De context was doorslaggevend: piloten die in een oorlogssituatie, onder grote stress, als bijzaak een glaasje dronken, dat kon. Vanaf de jaren 1950 was de commissie uitgesproken milder voor scènes rond alcoholgebruik/-misbruik, tenzij het echt om braspartijen ging. Wat de representatie van drugs betreft, valt op dat vooral drugshandel expliciet aan bod komt in de motivaties van de commissie, en dat de representatie hiervan voor de commissie onder de noemer misdaad viel. Vulgaire taal Alle vuile woorden hadden volgens de commissie een anti-educatieve waarde en werden dus systematisch geknipt. Vuil bleek voor de commissieleden overigens een ruim begrip: in 1928 moest in de film Buffalo Bill het woord flirten vervangen worden door koketteren. Ten tijde van de stille film werden op regelmatige basis tussen- of ondertitels geschrapt of vervangen. Met de invoering op grote schaal van de gesproken film, vooral vanaf 1933, werd de focus van de commissie op taal gebruik nog groter. En niet alleen in de films zelf werden dialogen geschrapt en vervangen. Ook op publicitair materiaal zoals affiches en brochures greep de commissie soms in door zinnen, zinsdelen of woorden onleesbaar te maken. Onbegrijpelijk Sporadisch werd een film toegelaten eenvoudigweg omdat de commissie er niets van begreep. Meestal ging het dan om stille films: Goedgekeurd want onbegrijpelijk voor kinderen onder de 16 jaar en voor de leden van de filmkeuringscommissie (Le masque, 1922). Taal kon in deze redenering eveneens doorslaggevend zijn: In deze film wordt uitsluitend Pools gesproken. Wij wensen de exacte vertaling te ontvangen, zoals beloofd door de verhuurder, en een garantie van de Poolse legatie dat deze vertaling correct is. Dit is uiterst belangrijk gelet op het zeer grote aantal Poolse kinderen in de arbeiderswijken en de scholen van de industriële centra: Anderlecht, Luik, de kolenmijnen van de Kempen en van Bergen, waar zelfs de bakkers Poolse uithangborden hebben (La Roulotte, 1933). 31

Rapport. Datum: 16 november 2006 Rapportnummer: 2006/368

Rapport. Datum: 16 november 2006 Rapportnummer: 2006/368 Rapport Datum: 16 november 2006 Rapportnummer: 2006/368 2 Klacht Verzoeker klaagt over de wijze waarop een ambtenaar van het regionale politiekorps Gelderland-Zuid hem na zijn aanhouding op 20 mei 2005

Nadere informatie

Algemene Gebruiksvoorwaarden

Algemene Gebruiksvoorwaarden Algemene Gebruiksvoorwaarden 1. Algemeen Deze Algemene Gebruiksvoorwaarden (verder AV ) zijn van toepassing op ieder gebruik van de website www.planidoo.be en al haar sub-sites (hierna Website ), inclusief

Nadere informatie

PROCEDUREREGLEMENT VAN HET VLAAMS DOPINGTRIBUNAAL (Goedgekeurd door de Raad van Bestuur van Vlaams Dopingtribunaal vzw 03.12.09)

PROCEDUREREGLEMENT VAN HET VLAAMS DOPINGTRIBUNAAL (Goedgekeurd door de Raad van Bestuur van Vlaams Dopingtribunaal vzw 03.12.09) Artikel 1. PROCEDUREREGLEMENT VAN HET VLAAMS DOPINGTRIBUNAAL (Goedgekeurd door de Raad van Bestuur van Vlaams Dopingtribunaal vzw 03.12.09) Titel I. De instellingen. Er bestaat een Disciplinaire Commissie

Nadere informatie

Gepubliceerd op : 2013-09-23 FEDERALE OVERHEIDSDIENST JUSTITIE

Gepubliceerd op : 2013-09-23 FEDERALE OVERHEIDSDIENST JUSTITIE Gepubliceerd op : 2013-09-23 FEDERALE OVERHEIDSDIENST JUSTITIE 2 JUNI 2013. - Wet tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek, de wet van 31 december 1851 met betrekking tot de consulaten en de consulaire

Nadere informatie

Huwelijk en samenwonen, echtscheiding en hertrouwen, gemengde relaties

Huwelijk en samenwonen, echtscheiding en hertrouwen, gemengde relaties Huwelijk en samenwonen, echtscheiding en hertrouwen, gemengde relaties Een beleidsplan van de kerkenraad van de Vrije Evangelische Gemeente te Oldebroek Inleiding Het huwelijk staat in onze tijd onder

Nadere informatie

College van Procureurs-generaal stelt. jaarstatistiek 2015 van de correctionele parketten voor

College van Procureurs-generaal stelt. jaarstatistiek 2015 van de correctionele parketten voor Statistisch analisten van het Openbaar Ministerie College van Procureurs-generaal BRUSSEL College van Procureurs-generaal stelt jaarstatistiek 2015 van de correctionele parketten voor Persbericht 21 april

Nadere informatie

Beslissing van de Klachtencommissie van het Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media (NICAM)

Beslissing van de Klachtencommissie van het Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media (NICAM) Klachtnummer: 140807.02 Beslissing van de Klachtencommissie van het Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media (NICAM) In de zaak van de heer xxxx, wonende te xxxx, hierna te noemen:

Nadere informatie

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school. Oka Storms Ben Serkei

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school. Oka Storms Ben Serkei SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school Oka Storms Ben Serkei Wat gaan we doen? * Achtergronden seksualiteit * Invloed beeldcultuur en gevolgen * Oefening Wat is grensoverschrijdend? * Seksueel

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 10 SEPTEMBER 2007 S.07.0003.F/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. S.07.0003.F A. T., Mr. Michel Mahieu, advocaat bij het Hof van Cassatie, tegen OPENBAAR CENTRUM VOOR MAATSCHAPPELIJK WELZIJN VAN LUIK.

Nadere informatie

HOOFDSTUK XI. Echtscheiding, scheiding van tafel en bed en scheiding van goederen

HOOFDSTUK XI. Echtscheiding, scheiding van tafel en bed en scheiding van goederen GERECHTELIJK WETBOEK - Deel IV : BURGERLIJKE RECHTSPLEGING. HOOFDSTUK XI. Echtscheiding, scheiding van tafel en bed en scheiding van goederen Afdeling II. Echtscheiding door onderlinge toestemming. Art.

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014. Deze plenaire vergaderingen vonden plaats op 14 maart, 6 juni, 19 september en 12 december.

JAARVERSLAG 2014. Deze plenaire vergaderingen vonden plaats op 14 maart, 6 juni, 19 september en 12 december. JAARVERSLAG 2014 1. Plenaire vergaderingen In 2014 kwam de Psychologencommissie vier maal bijeen in een plenaire zitting, met respect voor de per KB bepaalde vereisten in termen van taalgroep- en sectorvertegenwoordiging

Nadere informatie

SHOCK! 1914 Wat als er morgen oorlog uitbreekt?

SHOCK! 1914 Wat als er morgen oorlog uitbreekt? SHOCK! 1914 Wat als er morgen oorlog uitbreekt? Op 4 augustus 1914 trekken Duitse troepen de grens over. België verkeert in shock. Er komt abrupt een einde aan de neutraliteit die sinds 1839 een waarborg

Nadere informatie

Reglement van het spel de wedstrijd Groot spel voor de 20 ste verjaardag

Reglement van het spel de wedstrijd Groot spel voor de 20 ste verjaardag Reglement van het spel de wedstrijd Groot spel voor de 20 ste verjaardag Artikel 1: ORGANISATOR De vennootschap MAISONS DU MONDE, besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid ingeschreven in de

Nadere informatie

Evaluatie Wet controle op rechtspersonen. Verslag van een schriftelijk overleg Vastgesteld

Evaluatie Wet controle op rechtspersonen. Verslag van een schriftelijk overleg Vastgesteld 33750-VI Nr. Evaluatie Wet controle op rechtspersonen Verslag van een schriftelijk overleg Vastgesteld De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie heeft een aantal vragen ter beantwoording voorgelegd

Nadere informatie

40 jaar Vlaams parlement

40 jaar Vlaams parlement Hugo Vanderstraeten 40 kaarsjes eenheidsstaat of een unitaire staat: één land met één parlement en één regering. De wetten van dat parlement golden voor alle Belgen. In de loop van de 20ste eeuw hadden

Nadere informatie

1. AANVAARDING VAN DE ALGEMENE VOORWAARDEN

1. AANVAARDING VAN DE ALGEMENE VOORWAARDEN Welkom bij de applicatie e-coupons van Beneficio by Edenred Belgium 1. AANVAARDING VAN DE ALGEMENE VOORWAARDEN GELIEVE DE GEBRUIKSVOORWAARDEN VAN DEZE APPLICATIE AANDACHTIG TE LEZEN We vragen u deze Algemene

Nadere informatie

2. Loontrekker of zelfstandige?

2. Loontrekker of zelfstandige? 2. Loontrekker of zelfstandige? Meer en meer kaderleden krijgen van hun onderneming een statuut als zelfstandige voorgesteld. De werkgever heeft belang bij de vele mogelijke voordelen (geen vooropzeg bij

Nadere informatie

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode?

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode? DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848 ACHTERGRONDINFORMATIE PERIODE 1815-1848 DE EERSTE JAREN VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN Tussen 1795 en 1813 was Nederland overheerst geweest door de Fransen. In

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11 Inhoudsopgave Voorwoord 5 Inleiding 11 1 Eerste verkenning 15 1.1 Waarom is kennis van religie belangrijk voor journalisten? 16 1.2 Wat is religie eigenlijk? 18 1.2.1 Substantieel en functioneel 18 1.2.2

Nadere informatie

Ombudsdienst Consumentengeschillen Advocatuur OCA

Ombudsdienst Consumentengeschillen Advocatuur OCA Orde van Vlaamse Balies www.advocaat.be Procedurereglement Staatsbladsstraat 8 B 1000 Brussel T +32 (0)2 227 54 70 F +32 (0)2 227 54 79 info@advocaat.be ondernemingsnummer 0267.393.267 Ombudsdienst Consumentengeschillen

Nadere informatie

Beslissing van de Klachtencommissie van het Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media (NICAM)

Beslissing van de Klachtencommissie van het Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media (NICAM) Klachtnummer: 160229.01 Beslissing van de Klachtencommissie van het Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media (NICAM) inzake de klacht van xxx, hierna te noemen: klaagster tegen

Nadere informatie

Rolnummer 4560. Arrest nr. 21/2009 van 12 februari 2009 A R R E S T

Rolnummer 4560. Arrest nr. 21/2009 van 12 februari 2009 A R R E S T Rolnummer 4560 Arrest nr. 21/2009 van 12 februari 2009 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over artikel 13 van de wet van 21 april 2007 betreffende de verhaalbaarheid van de erelonen en de kosten

Nadere informatie

Rolnummer 3630. Arrest nr. 174/2005 van 30 november 2005 A R R E S T

Rolnummer 3630. Arrest nr. 174/2005 van 30 november 2005 A R R E S T Rolnummer 3630 Arrest nr. 174/2005 van 30 november 2005 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 320, 4, van het Burgerlijk Wetboek, gesteld door de Rechtbank van eerste aanleg te

Nadere informatie

Te treffen maatregel voor deze doelgroep: Forfaitaire uitkering afhankelijk van de huwelijksduur van de betrokkenen.

Te treffen maatregel voor deze doelgroep: Forfaitaire uitkering afhankelijk van de huwelijksduur van de betrokkenen. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

EVALUATIE VAN 1 JAAR SALDUZ- WET

EVALUATIE VAN 1 JAAR SALDUZ- WET EVALUATIE VAN 1 JAAR SALDUZ- WET Kwalitatief luik: de verdachten Studiedag «t Salduz beter gaan?! Hoe de toekomstige EU-richtlijnen implementeren in onze regelgeving?» 27 maart 2013 DSB Kris DECRAMER Inleiding

Nadere informatie

Nederlands (nieuwe stijl) en Nederlands, leesvaardigheid (oude stijl)

Nederlands (nieuwe stijl) en Nederlands, leesvaardigheid (oude stijl) Nederlands (nieuwe stijl) en Nederlands, leesvaardigheid (oude stijl) Examen VWO Vragenboekje Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Maandag 19 mei 9.00 12.00 uur 20 03 Voor dit examen zijn

Nadere informatie

Huiselijk en seksueel geweld & Veiligheid

Huiselijk en seksueel geweld & Veiligheid Congres Herken letsel door geweld! 1 oktober 2015 Mijn presentatie Hilde Bakker, adviseur aanpak huiselijk en seksueel geweld Huiselijk en seksueel geweld & Veiligheid Senior adviseur Aanpak 1. Huiselijk

Nadere informatie

Theorieboek. Knuffel. Mensen zijn afhankelijk van elkaar, want de mens is een sociaal dier dat het liefst in

Theorieboek. Knuffel. Mensen zijn afhankelijk van elkaar, want de mens is een sociaal dier dat het liefst in 4c Relatie 1 Wat is een relatie? Wanneer je deze vraag aan een aantal verschillende mensen stelt dan zullen zij allen een antwoord geven. Want wat een relatie precies is, is voor ieder persoon verschillend.

Nadere informatie

Projectoproep / Commemoraties 1914-18

Projectoproep / Commemoraties 1914-18 1. Algemene Informatie 1.1 Context Herdenkingsplechtigheden Eerste Wereldoorlog (1914-18) in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest maakt zich op voor de herdenking van honderd

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

Tekst herdenking Brabantse gesneuvelden: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst

Tekst herdenking Brabantse gesneuvelden: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst Tekst herdenking Brabantse gesneuvelden: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst Dames en heren, allen hier aanwezig. Het is voor mij een grote eer hier als pas benoemde burgemeester

Nadere informatie

Rolnummer 2485. Arrest nr. 84/2003 van 11 juni 2003 A R R E S T

Rolnummer 2485. Arrest nr. 84/2003 van 11 juni 2003 A R R E S T Rolnummer 2485 Arrest nr. 84/2003 van 11 juni 2003 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende de wet van 4 juli 2001 tot wijziging van artikel 633 van het Gerechtelijk Wetboek, gesteld door

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2010 tijdvak 1 vrijdag 21 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 39 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54 punten

Nadere informatie

Achtergrond van het onderzoek:

Achtergrond van het onderzoek: Bureau van de Europese Unie voor de Grondrechten (FRA) MEMO / 26 januari 2010 De Holocaust bezien vanuit mensenrechtenperspectief: het eerste EU-brede onderzoek naar Holocaust-onderwijs en mensenrechtenonderwijs

Nadere informatie

Rapport. Datum: 3 juni 1998 Rapportnummer: 1998/207

Rapport. Datum: 3 juni 1998 Rapportnummer: 1998/207 Rapport Datum: 3 juni 1998 Rapportnummer: 1998/207 2 Klacht Op 26 maart 1996 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van mevrouw M. te Oldenzaal met een klacht over een gedraging van het regionale

Nadere informatie

Verslag sessie 1: Seksuele start

Verslag sessie 1: Seksuele start Verslag sessie 1: Seksuele start a. Reactie discuttant (Lies Verhetsel): Enkele opvallende resultaten: o De resultaten van de seksuele startleeftijd lijken het effect van de mei 68/pil-generatie te tonen.

Nadere informatie

Regeling Klachtencommissie Ongewenst Gedrag SintLucas

Regeling Klachtencommissie Ongewenst Gedrag SintLucas Regeling Klachtencommissie Ongewenst Gedrag SintLucas Vastgesteld door het College van Bestuur Inwerking getreden op 7 oktober 2013 Artikel 1: Begripsbepalingen 1. Agressie en geweld: voorvallen waarbij

Nadere informatie

BELGISCHE VERENIGING VAN FARMACEUTISCHE ARTSEN. Vereniging Zonder Winstoogmerk. Wedrennenlaan 5 bus B1 1050 BRUSSEL

BELGISCHE VERENIGING VAN FARMACEUTISCHE ARTSEN. Vereniging Zonder Winstoogmerk. Wedrennenlaan 5 bus B1 1050 BRUSSEL BELGISCHE VERENIGING VAN FARMACEUTISCHE ARTSEN Vereniging Zonder Winstoogmerk Wedrennenlaan 5 bus B1 1050 BRUSSEL Naam STATUTEN Art. 1. De "Belgische Vereniging van Farmaceutische Artsen" (BEVEFA), in

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Aanpak Eergerelateerd Geweld. Jenny Van Eyma. 1. Eer

Aanpak Eergerelateerd Geweld. Jenny Van Eyma. 1. Eer Aanpak Eergerelateerd Geweld Jenny Van Eyma 1. Eer 1 Betekenis eer afhankelijk van o.a.: De tijdgeest: verschil vroeger, nu, toekomst Generatie (leeftijd) Sekse Klasse / SES Interpretatie en waardering

Nadere informatie

Officieel online spelreglement Power of Brows (hierna het Reglement genoemd)

Officieel online spelreglement Power of Brows (hierna het Reglement genoemd) Officieel online spelreglement Power of Brows (hierna het Reglement genoemd) De firma L Oréal Belgilux N.V., Divisie Producten Grote Publiek (hierna de Organisator genoemd) met maatschappelijke zetel te

Nadere informatie

INFORMATIEPLICHT OUDERS

INFORMATIEPLICHT OUDERS INFORMATIEPLICHT OUDERS 1. INLEIDING Alle ouders hebben in principe recht op informatie over hun kind van de school. Dit geldt ook voor ouders die gescheiden zijn. Soms is er maar één ouder van het kind

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Zitting 1979-1980 16 034 (R 1138) Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet van de bepalingen inzake het koningschap

Nadere informatie

Aantal misdrijven blijft dalen

Aantal misdrijven blijft dalen Aantal misdrijven blijft dalen Vorig jaar zijn er minder strafbare feiten gepleegd. Daarmee zet de daling, die al zeven jaar te zien is, door. Het aantal geregistreerde aangiftes van een misdrijf (processen

Nadere informatie

Protocol School en Scheiding, KBS De ark en de Ark van Noach

Protocol School en Scheiding, KBS De ark en de Ark van Noach Protocol School en Scheiding, KBS De ark en de Ark van Noach 1. Dit protocol: o legt uit wie voor de wet ouder van een kind is; o formuleert een aantal richtlijnen waar de school zich aan zal houden, ter

Nadere informatie

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan De ontwikkeling van vrouwen en meisjes in het rugby heeft de afgelopen jaren flink aan momentum gewonnen en de beslissing om zowel heren als dames uit te laten komen op het sevenstoernooi van de Olympische

Nadere informatie

Families onder druk. Huiselijk geweld binnen Marokkaanse en Turkse gezinnen. Drs. Ibrahim Yerden. Probleemstelling

Families onder druk. Huiselijk geweld binnen Marokkaanse en Turkse gezinnen. Drs. Ibrahim Yerden. Probleemstelling Families onder druk Huiselijk geweld binnen Marokkaanse en Turkse gezinnen Drs. Ibrahim Yerden Probleemstelling Hoe gaan Marokkaanse en Turkse gezinsleden, zowel slachtoffers als plegers om met huiselijk

Nadere informatie

Hoofdbedekking nog nodig vandaag?

Hoofdbedekking nog nodig vandaag? Hoofdbedekking nog nodig vandaag? Het dragen van een hoofdbedekking kan een schande zijn, maar het dragen van een hoofdbedekking kan ook een eer zijn. Paulus wil ons allen aanmoedigen en niet afbreken

Nadere informatie

Elk kind heeft het recht om...

Elk kind heeft het recht om... Elk kind heeft het recht om... Rechten is hetgeen je mag doen en mag hebben. Je hoeft er niet eerst iets anders voor te doen. Rechten heb je gewoon. Ook jij hebt rechten. Iedereen heeft ze. Kinderrechten

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR FINANCIËLE HULP AAN SLACHTOFFERS VAN OPZETTELIJKE GEWELDDADEN AAN DE OCCASIONELE REDDERS

COMMISSIE VOOR FINANCIËLE HULP AAN SLACHTOFFERS VAN OPZETTELIJKE GEWELDDADEN AAN DE OCCASIONELE REDDERS COMMISSIE VOOR FINANCIËLE HULP AAN SLACHTOFFERS VAN OPZETTELIJKE GEWELDDADEN EN AAN DE OCCASIONELE REDDERS A.R. M12-5-0321 Beslissing van 9 januari 2014 De vijfde kamer van de Commissie, samengesteld uit:

Nadere informatie

ANTI-SEKSISME GEBRUIKSAANWIJZING. «Wat een mietje! Het is de taak van de vrouw om zich met de kinderen bezig te houden, niet van de man!

ANTI-SEKSISME GEBRUIKSAANWIJZING. «Wat een mietje! Het is de taak van de vrouw om zich met de kinderen bezig te houden, niet van de man! «Een Raad van Bestuur is geen Tupperware-bijeenkomst!» sinds 3 augustus 2014 bestaat er een nieuwe wet ANTI-SEKSISME GEBRUIKSAANWIJZING «Wat een mietje! Het is de taak van de vrouw om zich met de kinderen

Nadere informatie

DRASTISCHE AFBOUW VAN UW PENSIOEN

DRASTISCHE AFBOUW VAN UW PENSIOEN DRASTISCHE AFBOUW VAN UW PENSIOEN De federale regering wil de berekeningswijze voor het pensioen van de ambtenaren hervormen. Dit houdt een drastische afbouw van het ambtenarenpensioen in. En de regering

Nadere informatie

Locatie Leeuwarden. E-mail: noord.leeuwarden@rvdk.minjus.nl. 1 van 5. Ministerie van Justitie. Locatie Leeuwarden

Locatie Leeuwarden. E-mail: noord.leeuwarden@rvdk.minjus.nl. 1 van 5. Ministerie van Justitie. Locatie Leeuwarden Ministerie van Justitie Raad voor de Kinderbescherming Locatie Leeuwarden E-mail: noord.leeuwarden@rvdk.minjus.nl Locatie Leeuwarden Lange Marktstraat 5 Postbus 2203 8901 JE Leeuwarden Telefoon: 058-2343333

Nadere informatie

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier. Ref: Accom AFWIJKING 2004/1

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier. Ref: Accom AFWIJKING 2004/1 ADVIES- EN CONTROLECOMITE OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref: Accom AFWIJKING 2004/1 Samenvatting van het advies met betrekking tot een vraag om afwijking van de regel die het bedrag beperkt

Nadere informatie

Echtscheidingsrecht in hoofdlijnen

Echtscheidingsrecht in hoofdlijnen Echtscheidingsrecht in hoofdlijnen In België kan men onder andere aan de hand van twee verschillende procedures uit de echt scheiden: - de procedure EOT (Echtscheiding Onderlinge Toestemming) - de procedure

Nadere informatie

A 2011 N 57 PUBLICATIEBLAD

A 2011 N 57 PUBLICATIEBLAD A 2011 N 57 PUBLICATIEBLAD LANDSVERORDENING van de 15de december 2011 tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek ter zake van gezamenlijk gezag over minderjarige kinderen (Landsverordening gezamenlijk

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2009 50 Besluit van 21 januari 2009 houdende vaststelling van regels met betrekking tot de hoogte van de vergoeding voor adviescolleges en commissies

Nadere informatie

Amsterdam lapt regels preventief fouilleren aan haar laars. 26 maart 2013, Peter van de Wijngaart

Amsterdam lapt regels preventief fouilleren aan haar laars. 26 maart 2013, Peter van de Wijngaart Amsterdam lapt regels preventief fouilleren aan haar laars 26 maart 2013, Peter van de Wijngaart Voorwoord In december 2012 constateerde ik in het besluit van de burgemeester over preventief fouilleren

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b Bijlage VMBO-KB 2012 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-12-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een beschrijving van een politieke stroming (rond 1870): Zij

Nadere informatie

internal for - Kluwer

internal for - Kluwer Inhoudstafel Verantwoording............................................ Algemene beschouwingen.................................... Algemene bibliografie....................................... p. V VII

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Zitting 1979-1980 15 637 Casinospelen Nr. 2 Het vroegere stuk is gedrukt in de zitting 1978-1979 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de heer Voorzitter

Nadere informatie

MIKO NV PROTOCOL TER VOORKOMING VAN MISBRUIK VAN VOORKENNIS

MIKO NV PROTOCOL TER VOORKOMING VAN MISBRUIK VAN VOORKENNIS MIKO NV PROTOCOL TER VOORKOMING VAN MISBRUIK VAN VOORKENNIS De Raad van Bestuur van Miko NV(de Vennootschap ) heeft op haar vergadering van 24 augustus 1998 het hiernavolgend protocol (het Protocol ) goedgekeurd,

Nadere informatie

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Afdeling openbaarheid van bestuur 19 oktober 2009 ADVIES 2009-76 over de weigering om toegang te geven in een fiscaal dossier (CTB/2009/81)

Nadere informatie

Oprichting van strafuitvoeringsrechtbanken (2004-03-31)

Oprichting van strafuitvoeringsrechtbanken (2004-03-31) Persbericht van de Ministerraad Oprichting van strafuitvoeringsrechtbanken (2004-03-31) Op voorstel van mevrouw Laurette Onkelinx, Vice-Eerste Minister en Minister van Justitie, keurde de Ministerraad

Nadere informatie

Raad voor Maatschappelijk Welzijn

Raad voor Maatschappelijk Welzijn Raad voor Maatschappelijk Welzijn Ontwerpbesluit Zitting van 30 april 2015 OCMW Maatschappelijke Integratie en Ontplooiing 20 2015_RMW_00289 Maatschappelijke hulpverlening aan residenten - Werkafspraken

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 30 145 Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met het bevorderen van voortgezet

Nadere informatie

Enquête resultaten uitgebreid website

Enquête resultaten uitgebreid website Enquête resultaten uitgebreid website Vanaf mei tot en met september 2013 hebben 4000 mensen de Lumière enquête ingevuld. Uit alle respons kwam erg waardevolle informatie die we u niet willen onthouden.

Nadere informatie

NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN

NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN Deontologische Code inzake notariële bemiddeling Aangenomen door de algemene vergadering op 7 oktober 2003 Gewijzigd door de algemene vergadering op 24 oktober 2006) Art.

Nadere informatie

MEDEDELING Nr. 11 -------------------------------- Zitting van dinsdag 30 oktober 2012 --------------------------------------------------

MEDEDELING Nr. 11 -------------------------------- Zitting van dinsdag 30 oktober 2012 -------------------------------------------------- MEDEDELING Nr. 11 -------------------------------- Zitting van dinsdag 30 oktober 2012 -------------------------------------------------- MEDEDELING BETREFFENDE DE INTERPRETATIE VAN DE COLLECTIEVE ARBEIDS-

Nadere informatie

Beroepsgeheim, deontologie en antiwitwas

Beroepsgeheim, deontologie en antiwitwas 1. Magistraten, Revisoren en Advocaten: drie beroepen met zware vereisten van morele orde die hun oorsprong vinden In de deontologische regels sensu stricto In de beroepsregels In de disciplinaire bepalingen

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 21 juni 2011

NIEUWSBRIEF 21 juni 2011 MR. J.B.H. THIEL Ondernemingsrechtadviseur NIEUWSBRIEF 21 juni 2011 Herzieningswet toegelaten instellingen volkshuisvesting Op 12 mei 2011 heeft de Koningin aan de Tweede Kamer aangeboden 'een voorstel

Nadere informatie

Interview protocol (NL)

Interview protocol (NL) Interview protocol (NL) Protocol telefoongesprek slachtoffers Goedemorgen/middag, u spreekt met (naam) van de Universiteit van Tilburg. Wij zijn op dit moment bezig met een onderzoek naar straat- en contactverboden

Nadere informatie

!f0.lgemeen ~EHEERSCÇ:OMITE

!f0.lgemeen ~EHEERSCÇ:OMITE !f0.lgemeen ~EHEERSCÇ:OMITE VOOR HET SOCIAAL STATUUT DER ZELFSTANDIGEN Opgericht bij de wet van 30 december 1992 Jan Jacobsplein, 6 1 000 Brussel Tei.:025464340 Fax :02 546 21 53 ABC ADVIES 2010/04 Brussel,

Nadere informatie

Twee eeuwen. Openbaar Ministerie

Twee eeuwen. Openbaar Ministerie Twee eeuwen Openbaar Ministerie Met dank aan Napoleon Slechts drie jaar heerste Napoleon Bonaparte over Nederland. Toch heeft deze korte periode belangrijke sporen nagelaten in ons dagelijkse leven. Zo

Nadere informatie

Het statuut van de kunstenaar Enkele knelpunten

Het statuut van de kunstenaar Enkele knelpunten Het statuut van de kunstenaar Enkele knelpunten Voorwoord De lijst met knelpunten welke volgt is niet exhaustief. De opsomming is gebaseerd op de vragen welke onze consulenten krijgen en hun analyses van

Nadere informatie

COMMISSIE ZORGVULDIG BESTUUR. BETREFT: Secundair onderwijs: Politieke uitspraken in de les zedenleer.

COMMISSIE ZORGVULDIG BESTUUR. BETREFT: Secundair onderwijs: Politieke uitspraken in de les zedenleer. COMMISSIE ZORGVULDIG BESTUUR CZB/KL/KSO/2007/185 BETREFT: Secundair onderwijs: Politieke uitspraken in de les zedenleer. 1. PROCEDURE 1.1 Ontvangst: 16.11.2007 1.2 Verzoeker Ouder van een leerling. 1.3

Nadere informatie

30 DECEMBER 1961. - Wet tot invoering van de Nederlandse tekst van het burgerlijk wetboek.

30 DECEMBER 1961. - Wet tot invoering van de Nederlandse tekst van het burgerlijk wetboek. 30 DECEMBER 1961. - Wet tot invoering van de Nederlandse tekst van het burgerlijk wetboek. Publicatie : 18-05-1962 Inwerkingtreding : 28-05-1962 Dossiernummer : 1961-12-30/31 HOOFDSTUK VI : WEDERZIJDSE

Nadere informatie

GAMS België. GAMS België

GAMS België. GAMS België 14 15 Emoties zijn reacties op allerlei zaken die zich afspe- VGV is een uiterst pijnlijke ingreep die vaak onder len rondom ons: angst, vreugde, woede, verbazing, dwang en zonder waarschuwing wordt uitgevoerd.

Nadere informatie

TOEGANGSBELEID IN DE HORECA VAN DE GEMEENTE GRONINGEN

TOEGANGSBELEID IN DE HORECA VAN DE GEMEENTE GRONINGEN TOEGANGSBELEID IN DE HORECA VAN DE GEMEENTE GRONINGEN De exploitanten zijn verantwoordelijk voor de formulering van hun toegangsbeleid en voor de hantering ervan. Uitgangspunt is dat het beleid helder,

Nadere informatie

Seksuele vorming: gave (op-)gave

Seksuele vorming: gave (op-)gave Seksuele vorming: gave (op-)gave De Wegwijzer Oosterwolde, 28 januari 2016 Mieneke Aalberts-Vergunst Programma Introductie Stellingen De wereld om ons heen Onze opvoeding Seksualiteit Het Bijbelse beeld

Nadere informatie

07.2014 Deze studie bouwt voort op de studies God schiep de mens - Adam 1 en God schiep de vrouw - Eva 2 uit de studie Het ontstaan van de wereld.

07.2014 Deze studie bouwt voort op de studies God schiep de mens - Adam 1 en God schiep de vrouw - Eva 2 uit de studie Het ontstaan van de wereld. 07.2014 Deze studie bouwt voort op de studies God schiep de mens - Adam 1 en God schiep de vrouw - Eva 2 uit de studie Het ontstaan van de wereld. God schiep de vrouw, Eva, omdat Hij het niet goed vond

Nadere informatie

GEDRAGSCODE voor patiënten en bezoekers

GEDRAGSCODE voor patiënten en bezoekers GEDRAGSCODE voor patiënten en bezoekers de regels, de toelichting, de actie bij overtreding juni 2010 Bergen op Zoom, juni 2010 Het Lievensberg ziekenhuis wil graag een gastvrij ziekenhuis voor zijn patiënten

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, KONINKRIJK BELGIE 1000 Brussel, Zetel : Ministerie van Justitie Poelaertplein 3 Tel. : 02/504.66.21 tot 23 Fax : 02/504.70.00 COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER O. ref. : 10

Nadere informatie

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 23 april 2015 Verslag van de deputatie Bevoegd deputatielid: Luk Lemmens Telefoon: 03 240 52 65 Agenda nr. 2/3 Provinciale initiatieven. Opdrachthoudende vereniging

Nadere informatie

Voetbalfederatie Vlaanderen - Klachten over geweld bij voetbalwedstrijden

Voetbalfederatie Vlaanderen - Klachten over geweld bij voetbalwedstrijden SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 553 van TOM VAN GRIEKEN datum: 21 april 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Voetbalfederatie Vlaanderen - Klachten over geweld bij voetbalwedstrijden

Nadere informatie

HC zd. 40 nr. 31 40.31 1

HC zd. 40 nr. 31 40.31 1 HC zd. 40 nr. 31 God verbiedt doodslag maar evengoed heeft hij vroeger hele volken laten ombrengen speciaal de volken die ooit in het land Kanaän woonden Israël kreeg opdracht om ze allemaal te doden hoe

Nadere informatie

Standpunt van de Orde van Vlaamse Balies betreffende het deskundigenonderzoek

Standpunt van de Orde van Vlaamse Balies betreffende het deskundigenonderzoek Standpunt van de Orde van Vlaamse Balies betreffende het deskundigenonderzoek Het deskundigenonderzoek neemt in de burgerlijke procedure een belangrijke plaats in. Hoewel de rechters niet verplicht zijn

Nadere informatie

Advies nr. 136 van het Bureau van de Raad van de Gelijke Kansen voor Mannen en Vrouwen, van 21 juni 2013, betreffende kinderarbeid in het kader van

Advies nr. 136 van het Bureau van de Raad van de Gelijke Kansen voor Mannen en Vrouwen, van 21 juni 2013, betreffende kinderarbeid in het kader van Advies nr. 136 van het Bureau van de Raad van de Gelijke Kansen voor Mannen en Vrouwen, van 21 juni 2013, betreffende kinderarbeid in het kader van minimissverkiezingen Overeenkomstig met artikel 4, 1

Nadere informatie

Bijlage 2 Standaardclassificatie misdrijven

Bijlage 2 Standaardclassificatie misdrijven Bijlage 2 Standaardclassificatie misdrijven Tot begin jaren negentig van de vorige eeuw gebruikte het CBS verschillende classificaties van misdrijven bij het publiceren van uitkomsten voor de Politiestatistiek

Nadere informatie

Het Groninger Stadspanel over LGBT. Meningen over bi- en homoseksualiteit en transgender in Groningen stad

Het Groninger Stadspanel over LGBT. Meningen over bi- en homoseksualiteit en transgender in Groningen stad Het Groninger Stadspanel over LGBT Meningen over bi- en homoseksualiteit en transgender in Groningen stad Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering

Nadere informatie

FONDS VOOR ARBEIDSONGEVALLEN

FONDS VOOR ARBEIDSONGEVALLEN FONDS VOOR ARBEIDSONGEVALLEN Juli 2014 Statistisch verslag van de arbeidsongevallen van 2013 - Privésector 1 Aanpassing van de formule van de gevolgen van arbeidsongevallen 1.1 EVOLUTIE IN DE OVERDRACHT

Nadere informatie

tauberbach LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING

tauberbach LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING tauberbach LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING Chris Van der Burght!! OPGELET!! Wij gaan er bij Publiekswerking steeds van uit dat er geen vaststaande antwoorden zijn op onderstaande vragen.

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden en Vreemdelingenzaken

Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden en Vreemdelingenzaken ϕ1 Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden en Vreemdelingenzaken Directie Wetgeving Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

voor de vaststelling van ruimtelijke uitvoeringsplannen, vermeld in artikel 3, de toepasselijke procedureregels van de Vlaamse Codex Ruimtelijke

voor de vaststelling van ruimtelijke uitvoeringsplannen, vermeld in artikel 3, de toepasselijke procedureregels van de Vlaamse Codex Ruimtelijke 25 APRIL 2014. - Decreet houdende het rechtsherstel van ruimtelijke uitvoeringsplannen waarvan de planmilieueffectrapportage werd opgesteld met toepassing van het besluit van de Vlaamse Regering van 18

Nadere informatie

Rapport. Datum: 13 juli 2006 Rapportnummer: 2006/245

Rapport. Datum: 13 juli 2006 Rapportnummer: 2006/245 Rapport Datum: 13 juli 2006 Rapportnummer: 2006/245 2 Klacht Verzoeker, die op 22 september 2004 te Leeuwarden werd bekeurd wegens een verkeersovertreding, klaagt over de wijze waarop een ambtenaar van

Nadere informatie

in de school Adv ocaat

in de school Adv ocaat Advocaat in de school LAGER ONDERWIJS Wat is het recht? Scheiding der machten Iemand pesten is niet tof, door het rode licht fietsen of lopen is gevaarlijk, met mes en vork eten is beleefd, roepen in de

Nadere informatie

De eerste zonde - ongehoorzaamheid

De eerste zonde - ongehoorzaamheid In de vorige studie is ingegaan op de rebellie in de hemel 1. De Bijbel openbaart niet wanneer deze rebellie heeft plaatsgevonden, maar die had wel zijn invloed op het leven van Adam en Eva in het paradijs

Nadere informatie

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf?

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? Les 5 - Redding Vier feiten die je moet kennen om het Evangelie goed te begrijpen In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? In

Nadere informatie