Kinderen met hoofdpijn

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kinderen met hoofdpijn"

Transcriptie

1 Kinderen met hoofdpijn M. Flohil, kinderneuroloog

2 Inleiding Hoofdpijn bij kinderen is gek Prevalentie 53% Classificatie conform ICHD-3 (2013) Primair versus secundair Angst voor hersentumor

3 Anamnese Beschrijving van hoofdpijn door ouders en kind Bijkomende verschijnselen Uitlokkende factoren Invloed op functioneren Medicaties en intoxicaties

4 Tekeningen

5 Tekeningen

6 Tekeningen

7 Lichamelijk onderzoek Let op groei L, G en SO RR Neurologisch onderzoek Fundoscopie Huidafwijkingen

8 Aanvullend onderzoek Uitsluitend afhankelijk van de DD Altijd in alarm symptomen Voorkeur MRI hersenen Beoordeling oogarts en/of KNO arts Bloed, liquor, EEG op indicatie Overwegen MRI ter geruststelling

9 Alarm symptomen Kinderen < 4 jaar Kenmerken van verhoogde intracraniele druk Occipitaal gelocaliseerde hoofdpijn Verandering van hoofdpijn kenmerken Verandering karakter/functioneren Insulten Afwijkend neurologisch onderzoek Persisterend aura

10 Ruimte innemend proces RIP bij hoofdpijn 0,4 % Hoofdpijn bij RIP: 25-65% Type tumor is afhankelijk van de leeftijd Meerderheid achterste schedelgroeve Symptomen bij verhoogde intracraniele druk Vrijwel altijd icm alarm symptomen

11 Overige dd Hydrocephalus (aanlegstoornis, cyste) Vasculaire/infectieuze pathologie Idiopathische intracraniële hypertensie Bij onderliggende neurologische ziekten Bij luchtweg gerelateerde pathologie Post traumatische hoofdpijn

12 Primaire hoofdpijn syndromen Migraine Spanningshoofdpijn Trigeminale autonome cephalagie Overig

13 Migraine A: >5 aanvallen, voldoen aan B-D B: Hoofdpijn duur 2-72 uur C: Hoofdpijn met 2 van 4 kenmerken Unilateraal-pulserend-matig/ernstig-relatie activiteit D: Hoofdpijn met 1 van 2 kenmerken Misselijkheid/braken-foto-fonofobie

14 Migraine Prevalentie 7-9 % schoolgaande kinderen Aura verschijnselen bij 3% Jongens=meisjes tot leeftijd 12 jaar Familie anamnese vaak positief Migraine varianten tot 25%

15 Migraine varianten Migraine met hersenstam aura Hemiplegische migraine Retinale migraine Alice in Wonderland-syndrome Acute confusional migraine

16 Episodische syndromen Recidiverende gastro-intestinale klachten Cyclisch braken Benigne paroxismale vertigo Benigne paroxismale torticollis

17 Behandeling migraine Uitleg, leefregels 1 ste keus: paracetamol, NSAID, domperidon 2 de keus: triptanen (vanaf leeftijd 6 jaar) Hoofdpijndagboek Aanvalsprofylaxe: valproinezuur, propranolol

18 Spanningshoofdpijn A: Hoofdpijn 1-14 dagen/maand, > 3 maanden Voldoet aan B-D B: Duur 30 min-7 dagen C: Hoofdpijn met 2 van 4 kenmerken Bilateraal-drukkend-mild/matig-geen relatie inspanning D: Hoofdpijn van 2 kenmerken Geen misselijkheid/braken-fotof of fonofobie

19 Spanningshoofdpijn Episodisch versus chronisch Prevalentie16-18% Toenemend met leeftijd Meestal houdings gerelateerd Ook zonder stress

20 Behandeling spanningshoofdpijn Uitleg, leefregels Terughoudend met pijnstillers Toelichting medicatie gerelateerde hoofdpijn Advies mensendieck/kinder fysiotherapie Overwegen amitriptyline Overwegen verwijzingen revalidatie arts/solk

21 Overige primaire hoofdpijn Clusterhoofdpijn Paroxismale hemicrania SUNCT Idiopathic stabbing headache Hoofdpijn met uitlokkende factor Medicatie gerelateerde hoofdpijn

22 Medicatie gerelateerde hoofdpijn In combinatie met andere hoofdpijndiagnose Overmatig analgetica gebruik > 3 maanden > 10 dagen/maand Vooral paracetamol en triptanen

23 Behandeling med. afhankelijke hoofdpijn Staken analgetica Uitleg toename ernst hoofdpijn Duur 6 weken-3 maanden

24 Conclusie Hoofdpijn bij kinderen komt vaak voor Vrijwel altijd migraine of spanningshoofdpijn Let altijd op alarm symptomen Bij twijfel altijd verwijzen

25 Bedankt en tot ziens

26 Literatuur Pediatrics 2002, Stafstrom BMJ 1994 Abu Arefeh Arch Dis Child 2005 Abu-Arefeh Journal of headache pain, 2010 Stovner Ped Neurology 2014 Cavelier J Child Neurology 2014 Teixeira ICHD - III (beta version) 2013 Nascholing NVN 2014 en 2007

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie Locatie Eindhoven

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie Locatie Eindhoven Spanningshoofdpijn Afdeling neurologie Locatie Eindhoven Veel mensen hebben wel eens hoofdpijn. Vaak is dit spanningshoofdpijn. De pijn kan een uur tot een paar dagen duren. De hevigheid van de pijn wisselt

Nadere informatie

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie Spanningshoofdpijn Afdeling neurologie Veel mensen hebben wel eens hoofdpijn. Vaak is dit spanningshoofdpijn. Dit is een onschuldige vorm van hoofdpijn. Komt deze hoofdpijn regelmatig voor en houdt deze

Nadere informatie

Hoofdpijn bij kinderen: Dokter, het is toch geen tumor? Katrien Vanrykel Symposium Kindergeneeskunde in de praktijk GZA 7 maart 2015

Hoofdpijn bij kinderen: Dokter, het is toch geen tumor? Katrien Vanrykel Symposium Kindergeneeskunde in de praktijk GZA 7 maart 2015 Hoofdpijn bij kinderen: Dokter, het is toch geen tumor? Katrien Vanrykel Symposium Kindergeneeskunde in de praktijk GZA 7 maart 2015 Seppe, 8 jaar Sinds kerstvakantie hoofdpijn gekregen, ook nachtelijke

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 11. 1. Verschillende soorten hoofdpijn 13. 2. Epidemiologie 19

Inhoud. Voorwoord 11. 1. Verschillende soorten hoofdpijn 13. 2. Epidemiologie 19 VGV OVER HOOFDPIJN-MIGRAINE_BSL_148 x 210 2-2 14-12-11 09:38 Pagina 5 Inhoud Voorwoord 11 1. Verschillende soorten hoofdpijn 13 Hoe kan de patiënt met chronische hoofdpijn het beste worden benaderd? 13

Nadere informatie

Hoofdpijn huisartsen nascholing 10 sept 2013

Hoofdpijn huisartsen nascholing 10 sept 2013 Hoofdpijn huisartsen nascholing 10 sept 2013 JCF van der Wielen-Jongen neuroloog Indeling voordracht enkele statistieken de patient met hoofdpijn hoofdpijn anamnese neurologisch onderzoek indicatie beeldvorming

Nadere informatie

Oorzaken en diagnose

Oorzaken en diagnose Oorzaken en diagnose Op grond van anamnese en oriënterend neurologisch onderzoek, met inachtneming van mogelijke alarmsymptomen bij acuut ontstane hoofdpijn, kan de arts in de meeste gevallen tot een diagnose

Nadere informatie

Hoofdpijn bij kinderen

Hoofdpijn bij kinderen N E U R O L O G I E Hoofdpijn bij kinderen L.A.E.M. Laan Hoofdpijn is een frequent voorkomende aandoening op de kinderleeftijd. De anamnese is met name bepalend voor het stellen van de juiste diagnose.

Nadere informatie

Als een donderslag bij heldere hemel

Als een donderslag bij heldere hemel Als een donderslag bij heldere hemel Ruud van der Kruijk, neuroloog Slingeland Ziekenhuis Doetinchem Mede namens Sarah Vermeer, neuroloog Rijnstate, Peter Coppens huisarts te Ulft en Rik van Dijk huisarts

Nadere informatie

Hoofdpijn Blijf er niet mee lopen. Rob Bernsen en Marian van Zagten, neurologen Namens overige leden Multidisciplinaire Hoofdpijnpoli

Hoofdpijn Blijf er niet mee lopen. Rob Bernsen en Marian van Zagten, neurologen Namens overige leden Multidisciplinaire Hoofdpijnpoli Hoofdpijn Blijf er niet mee lopen Rob Bernsen en Marian van Zagten, neurologen Namens overige leden Multidisciplinaire Hoofdpijnpoli Inhoud Cijfers Wat gebeurt er in het ziekenhuis? Typen hoofdpijn Spanningshoofdpijn

Nadere informatie

Duizelingwekkend. Wat hebben we een duizelige patiënt te bieden?

Duizelingwekkend. Wat hebben we een duizelige patiënt te bieden? Duizelingwekkend Wat hebben we een duizelige patiënt te bieden? Jik Nihom, neuroloog Diederick van Zuijlen, KNO arts Mirella Nijmeijer, huisarts Anja van Kempen, huisarts Leerdoelen Duizeligheid is niet

Nadere informatie

Karakteristieken hoofdpijn in aanvallen in aanvallen duur 4-72 uur 15 minuten-3 uur frequentie 6-8/maand 8/dag

Karakteristieken hoofdpijn in aanvallen in aanvallen duur 4-72 uur 15 minuten-3 uur frequentie 6-8/maand 8/dag Hoofdpijn/migraine Drs. E.G.M. Couturier De belangrijkste vormen van hoofdpijn, te weten migraine, spanningshoofdpijn, clusterhoofdpijn en hoofdpijn veroorzaakt door overgebruik van medicatie, worden in

Nadere informatie

Verschillende soorten hoofdpijn

Verschillende soorten hoofdpijn VGV OVER HOOFDPIJN-MIGRAINE_BSL_148 x 210 2-2 14-12-11 09:39 Pagina 13 Verschillende soorten hoofdpijn HOOFDSTUK Hoe kan de patiënt met chronische hoofdpijn het beste worden benaderd? Heel veel patiënten

Nadere informatie

Praktijk. Pijn mechanisme 15-01-2012! Martini Hospital Groningen - innovation in desig! 1! Multidisciplinaire behandeling van hoofdpijn

Praktijk. Pijn mechanisme 15-01-2012! Martini Hospital Groningen - innovation in desig! 1! Multidisciplinaire behandeling van hoofdpijn Multidisciplinaire behandeling van hoofdpijn Marielle Padberg (Hoofd)pijn pathofysiologie Hoofdpijndiagnose Multidisciplinaire behandeling Praktijk Pijn mechanisme 18-jarige man met ernstige hoofdpijn

Nadere informatie

Hoofdpijn voor de huisarts

Hoofdpijn voor de huisarts Hoofdpijn voor de huisarts Hans Carpay, neuroloog, hoofdpijnspecialist Tergooiziekenhuizen, locatie Blaricum/Hilversum Starterscafe 15 mei 1 Diagnose bij hoofdpijn: ooit door een dokter gezien? Diagnose

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. Hypnic headache. www.kinderneurologie.eu

Kinderneurologie.eu. Hypnic headache. www.kinderneurologie.eu Hypnic headache Wat is hypnic headache? Hypnic headache is een hoofdpijnaandoening waarbij mensen tijdens hun slaap last krijgen van hoofdpijn en hierdoor wakker worden uit hun slaap. Hoe wordt hypnic

Nadere informatie

Hoe wordt migraine ook wel genoemd? Voor migraine bestaat geen ander woord. Wel worden verschillende toevoegingen aan het woord migraine toegevoegd.

Hoe wordt migraine ook wel genoemd? Voor migraine bestaat geen ander woord. Wel worden verschillende toevoegingen aan het woord migraine toegevoegd. Migraine bij kinderen Wat is migraine? Migraine is een vorm van hoofdpijn die gekenmerkt wordt door bonzende hoofdpijn die dusdanig ernstig is dat kinderen hun activiteiten moeten staken en rust moeten

Nadere informatie

Symptomen bij hoofdpijn

Symptomen bij hoofdpijn 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M19 van juli 2004. Een klassieke migraine met eenzijdige en een aura lijkt gemakkelijk te diagnosticeren. Migraine heeft echter

Nadere informatie

Stoppen met pijnstillers bij medicatie-afhankelijke hoofdpijn

Stoppen met pijnstillers bij medicatie-afhankelijke hoofdpijn Stoppen met pijnstillers bij medicatie-afhankelijke hoofdpijn Afdeling neurologie Locatie Eindhoven Tijdens uw bezoek aan de hoofdpijnpolikliniek is overmatig gebruik van pijnstillers besproken. Dit kan

Nadere informatie

Hoofdpijn Casus-schetsen Schets 1 jan98 7 pag

Hoofdpijn Casus-schetsen Schets 1 jan98 7 pag Casus-schetsen Schets 1 jan98 7 pag Een 17-jarige vrouw, MAVO-leerlinge. Moeder lijdt aan een cyclus-gebonden migraine. Anderhalf jaar hoofdpijn Soort hoofdpijn: Steeds 1 x / maand, laatste tijd 2x / maand.

Nadere informatie

Hoe vaak komt SUNCT voor bij kinderen? SUNCT komt zelden voor op kinderleeftijd, het komt vaker voor bij volwassenen.

Hoe vaak komt SUNCT voor bij kinderen? SUNCT komt zelden voor op kinderleeftijd, het komt vaker voor bij volwassenen. SUNCT Wat is SUNCT? SUNCT is een vorm van hoofdpijn waarbij kinderen en volwassenen last hebben van een kortdurende felle hoofdpijn aan een kant van gezicht in combinatie met een rood en tranend oog aan

Nadere informatie

de hoofdpijn van kinderen Onno Graafland, kinderarts Pjotr Carbaat, neuroloog Albert Schweitzer ziekenhuis Dordrecht

de hoofdpijn van kinderen Onno Graafland, kinderarts Pjotr Carbaat, neuroloog Albert Schweitzer ziekenhuis Dordrecht de hoofdpijn van kinderen Onno Graafland, kinderarts Pjotr Carbaat, neuroloog Albert Schweitzer ziekenhuis Dordrecht Dordrecht, oudste stad van Nederland de kinderarts Leerdoelen: als de klacht hoofdpijn

Nadere informatie

Hoofdpijn. Hoofdpijn MIGRAINE

Hoofdpijn. Hoofdpijn MIGRAINE Hoofdpijn Hoofdpijn is een van de meest voorkomende pijnklachten. Het overgrote deel van de Nederlandse bevolking (naar schatting 90 procent) heeft af en toe hoofdpijn. Hoofdpijn is in de meeste gevallen

Nadere informatie

Stoppen met pijnstillers bij medicatie-afhankelijke hoofdpijn

Stoppen met pijnstillers bij medicatie-afhankelijke hoofdpijn Stoppen met pijnstillers bij medicatie-afhankelijke hoofdpijn Afdeling neurologie Locatie Eindhoven Tijdens uw bezoek aan de hoofdpijnpolikliniek is overmatig gebruik van pijnstillers besproken. Dit kan

Nadere informatie

Nieuwe migraine medicatie vanuit de CGRP hoek

Nieuwe migraine medicatie vanuit de CGRP hoek Nieuwe migraine medicatie vanuit de CGRP hoek Peter van den Berg, neuroloog Belangenconflicten LY2951742: EVOLVE-2, REGAIN Telcagepant: MK0974-031, MK-00974-065, MK-0462-086-01, MK- 0462-082-00 BI 44370

Nadere informatie

Niets aan de hand toch

Niets aan de hand toch Niets aan de hand toch (Kinder-) Manuele Therapie Psychologie Nek- en hoofdpijn bij kinderen en jongeren met NAH Presentatie BAW 'Niets aan de hand toch' Opbouw van de Presentatie Verzoek aan jullie Vraagstelling

Nadere informatie

Migraine en andere hoofdpijn

Migraine en andere hoofdpijn Migraine en andere hoofdpijn WAT IS HOOFDPIJN MEDICIJNEN TEGEN MIGRAINE EN ANDERE HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN ADVIES IN EEN PERSOONLIJK GESPREK INFORMATIE MEDICIJNEN

Nadere informatie

Migraine met aura. Migraine 31-1-2013. Tension-type headache: 1 jaar prevalentie Tension-Type Headache. flimpje 1. filmpje 2.

Migraine met aura. Migraine 31-1-2013. Tension-type headache: 1 jaar prevalentie Tension-Type Headache. flimpje 1. filmpje 2. Hoofdpijn: classificatie en behandeling Waarom is het kunnen classificeren van hoofdpijn van belang voor de FT/MT februari 2013 René Castien, manueel therapeut, Master SPT, PhD i.o. Regelmatig voorkomend

Nadere informatie

Hoofdpijn Achtergronden bij casusschetsen Inleiding

Hoofdpijn Achtergronden bij casusschetsen Inleiding okt98 I n l e i d i n g De hoofdpijnkaart is tot stand gekomen dankzij het enthousiasme van de neurologie-werkgroep, die eerder de TIA/CVA werkafspraak maakte. Er is voor dit onderwerp gekozen omdat hoofdpijn

Nadere informatie

Hoofdpijn. Published on Medics4medics.com (http://www.medics4medics.com) Home > Neurologie > Hoofdpijn

Hoofdpijn. Published on Medics4medics.com (http://www.medics4medics.com) Home > Neurologie > Hoofdpijn Published on Medics4medics.com (http://www.medics4medics.com) Home > Neurologie > Hoofdpijn Hoofdpijn Image not found Active http://www.medics4medics.com/sites/default/files/resize/wysiwyg/hoofdpijn-307x144.gif

Nadere informatie

Chronische migraine. Afdeling neurologie

Chronische migraine. Afdeling neurologie Chronische migraine Afdeling neurologie Wat is migraine? Migraine is een veelvoorkomende hersenziekte. Ongeveer 15% van de Nederlandse bevolking heeft migraine. Bij een migraine aanval hebben patiënten

Nadere informatie

PDPH: overzicht en analyse van 9 maand registratie. Vrijdag 19 april 2013 Co-assistent: Astrid Barbé Promotor: Dr. Johan De Coster

PDPH: overzicht en analyse van 9 maand registratie. Vrijdag 19 april 2013 Co-assistent: Astrid Barbé Promotor: Dr. Johan De Coster PDPH: overzicht en analyse van 9 maand registratie Vrijdag 19 april 2013 Co-assistent: Astrid Barbé Promotor: Dr. Johan De Coster Definitie Pathogenese Kliniek PDPH: een overzicht Incidentie en risicofactoren

Nadere informatie

Informatiefolder Hoofdpijn

Informatiefolder Hoofdpijn Informatiefolder Hoofdpijn Inhoudsopgave Soorten hoofdpijn 3 Migraine (Spier)spanningshoofdpijn Medicatieafhankelijke hoofdpijn Chronisch dagelijkse hoofdpijn Clusterhoofdpijn Kinderen Wanneer moet u een

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. Medicatie afhankelijke hoofdpijn. www.kinderneurologie.eu

Kinderneurologie.eu. Medicatie afhankelijke hoofdpijn. www.kinderneurologie.eu Medicatie afhankelijke hoofdpijn Wat is medicatie afhankelijke hoofdpijn? Medicatie afhankelijke hoofdpijn is hoofdpijn die ontstaat als gevolg van het veelvuldig gebruik van pijnstillers voor hoofdpijnklachten.

Nadere informatie

EDITORIAL p. 3. VANUIT DE KLINIEK VAN HOOFDPIJN NAAR GERICHTE BEELDVORMING p. 4. HOOFDPIJN: WANNEER IS BEELDVORMING NODIG? p. 11

EDITORIAL p. 3. VANUIT DE KLINIEK VAN HOOFDPIJN NAAR GERICHTE BEELDVORMING p. 4. HOOFDPIJN: WANNEER IS BEELDVORMING NODIG? p. 11 DRIEMAANDELIJKS Mei > juli Nummer 3 EDITORIAL p. 3 VANUIT DE KLINIEK VAN HOOFDPIJN NAAR GERICHTE BEELDVORMING p. 4 HOOFDPIJN: WANNEER IS BEELDVORMING NODIG? p. 11 BEELDVORMING VAN DE HERSENEN EN STRALINGSBESCHERMING

Nadere informatie

huisartsennascholing 10 sept 2013

huisartsennascholing 10 sept 2013 huisartsennascholing 10 sept 2013 -polyneuropathie -restless legs syndrome Joost van Oostrom Afdeling Neurologie Rijnstate Programma (2x) WAAROM moeten we hier iets over weten WAT moeten we hierover weten

Nadere informatie

Acute neurologische problemen

Acute neurologische problemen Acute neurologische problemen Nascholing neuro-oncologie Judith de Bont Kinderneuroloog Acute neurologische problemen Neuro-oncologie Verhoogde intracraniële druk/inklemming Hydrocefalus Epilepsie Neurologische

Nadere informatie

Witte stofafwijkingen

Witte stofafwijkingen Witte stofafwijkingen Wat zijn het, wat betekenen ze en wat moet je ermee? Ivo van Schaik, neuroloog 0 PresentationAMC.pptx Witte stof: wat is het? 1 PresentationAMC.pptx Witte stof: wat is het? 2 PresentationAMC.pptx

Nadere informatie

Zorgpad Atriumfibrilleren (AF)

Zorgpad Atriumfibrilleren (AF) Zorgpad Atriumfibrilleren (AF) Highlights Ziekenhuizen 2017 Hans Ros, ziekenhuisapotheker Inhoud Wat is AF? Hoe ontstaat een CVA (beroerte)? Behandeling AF: 4 peilers Orale antistolling 1 2016 ESC Guidelines

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Over de auteurs. 1 Inleiding 1

Inhoud. Voorwoord. Over de auteurs. 1 Inleiding 1 Voorwoord Over de auteurs V XIII 1 Inleiding 1 2 Anamnese 3 2.1 Inleiding 3 2.2 Specifieke anamnese 3 2.3 Algemene anamnese 3 2.4 Ontwikkelingsanamnese 4 2.5 Voorgeschiedenis 4 2.6 Familieanamnese 5 3

Nadere informatie

Herkennen en behandelen MIGRAINE

Herkennen en behandelen MIGRAINE Herkennen en behandelen MIGRAINE MIGRAINE Is meer dan gewoon hoofdpijn Wat is migraine? Een migraineaanval is veel meer dan gewoon hoofdpijn, het is een hele verzameling verschijnselen waaronder zeer ernstige

Nadere informatie

Gevalsbespreking 39-jarige vrouw. migraine zonder aura vanaf de menarche. progressieve toename in hoofdpijn frekwentie sedert 1 jaar

Gevalsbespreking 39-jarige vrouw. migraine zonder aura vanaf de menarche. progressieve toename in hoofdpijn frekwentie sedert 1 jaar Therapie in neurologie: hoofdpijn Gevalsbespreking 39-jarige vrouw migraine zonder aura vanaf de menarche voorgeschiedenis: depressie middelengebruik: geen Dr.L.Herroelen dienst neurologie Pentalfa - 13

Nadere informatie

Koortsconvulsies: hoe zat het ook al weer? Oebo Brouwer, kinderneuroloog UMCG

Koortsconvulsies: hoe zat het ook al weer? Oebo Brouwer, kinderneuroloog UMCG Koortsconvulsies: hoe zat het ook al weer? Oebo Brouwer, kinderneuroloog UMCG Definitie (Epileptische) aanvallen bij koorts zonder infectie van het centrale zenuwstelsel of een andere specifieke oorzaak

Nadere informatie

Hoofdpijn bij kinderen. THEMA dagen 2010 Drs. M.C.G. Beeren. Kinderarts H.C. Stael. Semi-arts St. Anna ziekenhuis, Geldrop

Hoofdpijn bij kinderen. THEMA dagen 2010 Drs. M.C.G. Beeren. Kinderarts H.C. Stael. Semi-arts St. Anna ziekenhuis, Geldrop Hoofdpijn bij kinderen THEMA dagen 2010 Drs. M.C.G. Beeren. Kinderarts H.C. Stael. Semi-arts St. Anna ziekenhuis, Geldrop Inhoudsopgave Epidemiologie Kinderen met hoofdpijn Multidisciplinair carrousel

Nadere informatie

Paramedisch OnderzoekCentrum

Paramedisch OnderzoekCentrum Cefalalgiafobie: een nieuwe loot aan de boom?. Prof.dr. Rob Oostendorp Kinesiophobia Phonophobia Photophobia Cefalalgiaphobia Phobia: excessive, irrational fear resulting from a feeling of vulnerability

Nadere informatie

Spanningshoofdpijn. Wat is spanningshoofdpijn en wie heeft het? Kenmerken van spanningshoofdpijn

Spanningshoofdpijn. Wat is spanningshoofdpijn en wie heeft het? Kenmerken van spanningshoofdpijn Spanningshoofdpijn Spanningshoofdpijn komt veel voor en kan het leven van degene die het heeft erg beïnvloeden. Deze folder is bedoeld om u inzicht te geven in wat spanningshoofdpijn is en mogelijke behandelingen

Nadere informatie

Heleen Boven Voorzitter HNN Eerste lijn, manueeltherapeut Tweede lijn, diagnostisch fysiotherapeut hoofdpijncentrum MZH Lid werkgroep Hoofdpijn

Heleen Boven Voorzitter HNN Eerste lijn, manueeltherapeut Tweede lijn, diagnostisch fysiotherapeut hoofdpijncentrum MZH Lid werkgroep Hoofdpijn Heleen Boven Voorzitter HNN Eerste lijn, manueeltherapeut Tweede lijn, diagnostisch fysiotherapeut hoofdpijncentrum MZH Lid werkgroep Hoofdpijn eerste lijn MZH De twee hoofd vragen: Waarom de nek behandelen

Nadere informatie

RICHTLIJNEN DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING CHRONISCH RECIDIVERENDE HOOFDPIJN ZONDER NEUROLOGISCHE AFWIJKINGEN 1 ste herziening, 2007

RICHTLIJNEN DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING CHRONISCH RECIDIVERENDE HOOFDPIJN ZONDER NEUROLOGISCHE AFWIJKINGEN 1 ste herziening, 2007 RICHTLIJNEN DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING CHRONISCH RECIDIVERENDE HOOFDPIJN ZONDER NEUROLOGISCHE AFWIJKINGEN 1 ste herziening, 2007 Commissie Kwaliteit van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie Werkgroep

Nadere informatie

Altijd moe... Jochem Verdonk

Altijd moe... Jochem Verdonk Altijd moe... Jochem Verdonk Onderwerpen Wat is ME/CVS? Soorten vermoeidheid Gevolgen vermoeidheid Omgaan met vermoeidheid Leven met vermoeidheid Tips Wat is ME/CVS? ME: Myalgische Encefalomyelitis myalgisch:

Nadere informatie

Wat kunt u zelf doen?

Wat kunt u zelf doen? Hoofdpijn Bijna iedereen heeft wel eens hoofdpijn. Altijd vervelend, maar niet altijd even ernstig, of van even lange duur. Er zijn dan ook verschillende soorten hoofdpijn: spanningshoofdpijn, migraine,

Nadere informatie

Dokter op dinsdag. Duizeligheid. Susanne Balter, KNO-arts

Dokter op dinsdag. Duizeligheid. Susanne Balter, KNO-arts Dokter op dinsdag Duizeligheid Susanne Balter, KNO-arts Dinsdag 23 juni 2015 Wat gaan we bespreken? Voorkomen duizeligheid Het evenwichtsorgaan Onderzoek bij de KNO arts Oorzaken van duizeligheid Behandeling

Nadere informatie

Orthostatische tremor en diepe hersenstimulatie

Orthostatische tremor en diepe hersenstimulatie Orthostatische tremor en diepe hersenstimulatie Fleur van Rootselaar Neuroloog/klinisch neurofysioloog 29 mei 2015, 2e OT-ontmoetingsdag Presentatie Wat is tremor? Classificatie Hoe ontstaat tremor? Etiologie

Nadere informatie

in de huisartsenpraktijk

in de huisartsenpraktijk VOOR GOEDE MEDISCHE PRAKTIJKVOERING Aanpak van migraine in de huisartsenpraktijk Gevalideerd door CEBAM in januari 2010 AUTEURS E. van Leeuwen, K. Paemeleire, P. Van Royen, M. Goossens, K. Dirven Uitgave

Nadere informatie

Hoofdpijnklachten Soorten hoofdpijn Oorzaken van hoofdpijn Symptomen van hoofdpijn

Hoofdpijnklachten Soorten hoofdpijn Oorzaken van hoofdpijn Symptomen van hoofdpijn Hoofdpijnklachten Hoofdpijnklachten komen veel voor en kunnen u ernstig belemmeren in uw dagelijks functioneren. Soms is het een vervelende, zeurende pijn die op de achtergrond aanwezig is, maar er zijn

Nadere informatie

Flowchart chronische hoofdpijn. 1)Medicatie afhankelijkehoofdpijn (MAH) 2)Chronische migraine (CM) 3)Hemicrania continua (HC)

Flowchart chronische hoofdpijn. 1)Medicatie afhankelijkehoofdpijn (MAH) 2)Chronische migraine (CM) 3)Hemicrania continua (HC) Flowchart chronische hoofdpijn Chronische hoofdpijn Analgetica 15 dgn/maand 3 mnd 1)Medicatie afhankelijkehoofdpijn (MAH) Zie toelichting Richtlijn MAH Triptanen 10 dgn/maand 3 mnd Eenzijdig, kloppend/

Nadere informatie

E.G.M. Couturier J.A. Carpay VEEL GESTELDE VRAGEN OVER HOOFDPIJN-MIGRAINE

E.G.M. Couturier J.A. Carpay VEEL GESTELDE VRAGEN OVER HOOFDPIJN-MIGRAINE E.G.M. Couturier J.A. Carpay VEEL GESTELDE VRAGEN OVER HOOFDPIJN-MIGRAINE VEEL GESTELDE VRAGEN OVER Hoofdpijn-migraine VEEL GESTELDE VRAGEN OVER Hoofdpijn-migraine E.G.M. Couturier dr. J.A. Carpay 2011

Nadere informatie

WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN

WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN Hoofdpijn WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL HOOFDPIJN

Nadere informatie

L-OT-genotendag 16 mei 2014. Orthostatische tremor. Fleur van Rootselaar Arthur Buijink. Neurologie AMC, Amsterdam. Wie zijn wij?

L-OT-genotendag 16 mei 2014. Orthostatische tremor. Fleur van Rootselaar Arthur Buijink. Neurologie AMC, Amsterdam. Wie zijn wij? L-OT-genotendag 16 mei 2014 Orthostatische tremor Fleur van Rootselaar Arthur Buijink Neurologie AMC, Amsterdam Fleur van Rootselaar Wie zijn wij? Neuroloog/ klinisch neurofysioloog AMC Behandeling en

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting. Chapter 11

Nederlandse samenvatting. Chapter 11 Nederlandse samenvatting Chapter 11 Chapter 11 Samenvatting Dit proefschrift beschrijft de resultaten van een groot vragenlijstonderzoek over de epidemiologie van chronisch frequente hoofdpijn in de Nederlandse

Nadere informatie

Doelstellingen basisstage neurologie

Doelstellingen basisstage neurologie Doelstellingen basisstage neurologie Zoals voor elke basisstage wordt het accent gelegd op vaak voorkomende problemen en op urgente problemen waarbij het van belang is ze tijdig te herkennen. Het is de

Nadere informatie

Glaucoom. Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Oogheelkunde januari 2012 pavo 0524

Glaucoom. Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Oogheelkunde januari 2012 pavo 0524 Glaucoom Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Oogheelkunde januari 2012 pavo 0524 Inleiding Uw oogarts heeft met u besproken dat u een oogaandoening heeft die glaucoom genoemd wordt. Deze folder informeert

Nadere informatie

Anatomie zijaanzicht. Anatomie midden aanzicht. Substantia nigra - MRI. Anatomie midden aanzicht. Ziekte van Parkinson

Anatomie zijaanzicht. Anatomie midden aanzicht. Substantia nigra - MRI. Anatomie midden aanzicht. Ziekte van Parkinson Ziekte van Parkinson 3 oktober 2013 1 Rol van MRI en CT scan bij diagnostiek van de ziekte van Parkinson Ziekte van Parkinson Verlies van dopaminerge cellen in Projecteren naar striatum ( en ) 2 Anouk

Nadere informatie

Samenvatting van de standaard Hoofdpijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap

Samenvatting van de standaard Hoofdpijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap voor de praktijk Samenvatting van de standaard Hoofdpijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap M.H.Grol, A.Knuistingh Neven, L.Pijnenborg en A.N.Goudswaard Zie ook de artikelen op bl. 289 en 291. De

Nadere informatie

De Hoofdpijncarrousel. Hoofdpijn bij kinderen

De Hoofdpijncarrousel. Hoofdpijn bij kinderen De Hoofdpijncarrousel Hoofdpijn bij kinderen Hoofdpijn bij kinderen Hoofdpijn bij kinderen komt even vaak voor als bij volwassen. Hoofdpijn kan acuut ontstaan of al langer aanwezig zijn waarbij de klacht

Nadere informatie

migraine of hoofdpijn Week van de 27 mei 01 juni 2013 Belgian Headache Society

migraine of hoofdpijn Week van de 27 mei 01 juni 2013 Belgian Headache Society Week van de MIGRAINE 27 mei 01 juni 2013 migraine of hoofdpijn? VU: Novartis Consumer Health, Guido Van Hoeck, Medialaan 40, 1800 Vilvoorde - PQC 2013-117 BHS Belgian Headache Society OFFICE DES PHARMACIES

Nadere informatie

Wat is clusterhoofdpijn

Wat is clusterhoofdpijn Wat is clusterhoofdpijn Meest pijnlijke syndromen waar een mens aan kan lijden. Zelfmoordhoofdpijn Dag- en nachtritme ontregeld door een gebied in de hersenen (hypothalamus) Verhoogde hersenactiviteit

Nadere informatie

1 Inleiding 1 1.1 Historie 1 1.2 Classificaties van revalidatieactiviteiten 1 1.3 Organisatie 2 1.4 Epidemiologie 3 Literatuur 7

1 Inleiding 1 1.1 Historie 1 1.2 Classificaties van revalidatieactiviteiten 1 1.3 Organisatie 2 1.4 Epidemiologie 3 Literatuur 7 Inhoud Woord vooraf bij de tweede, geheel herziene druk Auteurs I III 1 Inleiding 1 1.1 Historie 1 1.2 Classificaties van revalidatieactiviteiten 1 1.3 Organisatie 2 1.4 Epidemiologie 3 Literatuur 7 DEEL

Nadere informatie

Clusterhoofdpijn. Een overzicht van de aktuele internationale adviezen met betrekking tot behandeling met medicijnen

Clusterhoofdpijn. Een overzicht van de aktuele internationale adviezen met betrekking tot behandeling met medicijnen Clusterhoofdpijn. Een overzicht van de aktuele internationale adviezen met betrekking tot behandeling met medicijnen 1 De klachten en mate van vóórkomen in de Nederlandse bevolking Clusterhoofdpijn is

Nadere informatie

01 07 SEPT 2014. MIGRAINE IS MEER DAN HOOFDPIJN. Adviseer uw klanten.

01 07 SEPT 2014. MIGRAINE IS MEER DAN HOOFDPIJN. Adviseer uw klanten. 01 07 SEPT 2014? MIGRAINE IS MEER DAN HOOFDPIJN. Adviseer uw klanten. Migraine of Migraine of hoofdpijn? hoofdpijn? 1 op de 5 Nederlanders krijgt in zijn leven te maken met migraine.* Maar weten uw klanten

Nadere informatie

Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade. AZ Nikolaas

Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade. AZ Nikolaas Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade Dr. C. Jadoul Neuroloog AZ Nikolaas 1 Casus: recidief slikpneumonie Dame 75 jaar Spoed: algemeen achteruit (mentaal en fysiek) Antec: Parkinson

Nadere informatie

Centrale pubertas praecox. Onderwijs huisartsen Floor Neijens 20-05-2014

Centrale pubertas praecox. Onderwijs huisartsen Floor Neijens 20-05-2014 Centrale pubertas praecox Onderwijs huisartsen Floor Neijens 20-05-2014 Puberteit Toename centrale pulsatiele afgifte GnRH Secretie LH en FSH door hypofyse Verdere ontwikkeling gonaden Productie geslachtshormonen

Nadere informatie

Doel Preventie van duizeligheid en complicaties bij zelfstandig wonende ouderen.

Doel Preventie van duizeligheid en complicaties bij zelfstandig wonende ouderen. STAPPENPLAN DUIZELIGHEID IN DE EERSTE LIJN Doel Preventie van duizeligheid en complicaties bij zelfstandig wonende ouderen. STAP 1: Screenen op duizeligheid in de eerste lijn. Hebt u de afgelopen maand

Nadere informatie

DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND

DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk om het begrip duizeligheid duidelijk te omschrijven. Er kan van alles

Nadere informatie

NHG-Standaard Hoofdpijn (derde herziening)

NHG-Standaard Hoofdpijn (derde herziening) Hoofdpijn (derde herziening) Frans Dekker, Nico Van Duijn, Jan Ongering, Marie-Louise Bartelink, Lia Boelman, Jako Burgers, Margriet Bouma, Miranda Kurver NHG-Standaard M19 Belangrijkste wijzigingen In

Nadere informatie

PRIMAIRE ORTHOSTATISCHE TREMOR. Diepe hersenstimulatie? Fleur van Rootselaar, neuroloog AMC 12 mei 2017

PRIMAIRE ORTHOSTATISCHE TREMOR. Diepe hersenstimulatie? Fleur van Rootselaar, neuroloog AMC 12 mei 2017 PRIMAIRE ORTHOSTATISCHE TREMOR Diepe hersenstimulatie? Fleur van Rootselaar, neuroloog AMC 12 mei 2017 VROUW, 60 JAAR, PIJN BENEN EN MOE Pijn in de benen, vermoeidheid en niet kunnen staan - Al jaren last,

Nadere informatie

Casuïstiek voor doktersassistenten Ik heb barstende hoofdpijn ISBN 978 90 313 7884 5. Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis

Casuïstiek voor doktersassistenten Ik heb barstende hoofdpijn ISBN 978 90 313 7884 5. Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis Antwoorden ISBN 978 90 313 7884 5 Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis 1.1 Centrale zenuwstelsel Onderdelen hersenen 1. voorhoofdskwab 2. sensorische schors 3. achterhoofdskwab 4. slaapkwab 5. verlengde

Nadere informatie

WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN

WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN Hoofdpijn WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL HOOFDPIJN

Nadere informatie

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid Colofon Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid Teksten: Stichting Gezondheid Vormgeving: Michael Box (Internet Marketing Nederland) Correspondentie: Stichting Gezondheid (Stefan Rooyackers)

Nadere informatie

Hands on 2014 Duizeligheid

Hands on 2014 Duizeligheid Hands on 2014 Duizeligheid Hoe blijven we in evenwicht (zoals een vliegtuig)? Doelen: 1. Awareness creëren 2. Hoe blijven we in evenwicht? 3. Anamnese is key 3. Onderzoek zelf doen 4. Duizeligheid er is

Nadere informatie

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid kno haarlemmermeer specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid Wat is duizeligheid? Normaal gesproken krijgt ieder mens voortdurend informatie over de ruimte om zich heen en over de positie

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting 249 Migraine is een ernstige en veelvoorkomende hoofdpijnaandoening met grote impact op het leven van patiënten en hun familieleden. Een migraineaanval wordt gekenmerkt door matige tot ernstige hoofdpijn,

Nadere informatie

To stuip or not to stuip Neurologisch maar toch Praktisch

To stuip or not to stuip Neurologisch maar toch Praktisch To stuip or not to stuip Neurologisch maar toch Praktisch Jan Braakhekke en Katinke van Dijk Neuroloog en Kinderarts/kinderneuroloog Isala kliniek, Zwolle en Rijnstate Ziekenhuis, Arnhem Arts et al., 1999

Nadere informatie

Door dwang gegijzeld. (Laat-begin) obsessieve-compulsieve stoornis bij Ouderen. Roos C. van der Mast

Door dwang gegijzeld. (Laat-begin) obsessieve-compulsieve stoornis bij Ouderen. Roos C. van der Mast Door dwang gegijzeld (Laat-begin) obsessieve-compulsieve stoornis bij Ouderen Roos C. van der Mast OCS bij ouderen De obsessieve-compulsieve stoornis is een persisterende en stabiele diagnose die zelden

Nadere informatie

Samenvatting richtlijn Diagnostiek en behandeling chronisch recidiverende hoofdpijn zonder neurologische afwijkingen

Samenvatting richtlijn Diagnostiek en behandeling chronisch recidiverende hoofdpijn zonder neurologische afwijkingen Samenvatting richtlijn Diagnostiek en behandeling chronisch recidiverende hoofdpijn zonder neurologische afwijkingen E.G.M. Couturier Namens de werkgroep Richtlijnen Hoofdpijn van de Nederlandse Vereniging

Nadere informatie

Hoofdpijn Centrum Zutphen

Hoofdpijn Centrum Zutphen Hoofdpijn Centrum Zutphen Polikliniekbezoek U komt binnenkort naar het Hoofdpijn Centrum Zutphen in Gelre ziekenhuizen Zutphen. Deze brochure geeft u informatie over wat het polikliniekbezoek aan het hoofdpijncentrum

Nadere informatie

Astrid Kodde, huisarts VU mei 2015. Met dank aan NHG, Casper Zwetsloot en Amstelland ziekenhuis

Astrid Kodde, huisarts VU mei 2015. Met dank aan NHG, Casper Zwetsloot en Amstelland ziekenhuis Astrid Kodde, huisarts VU mei 2015 Met dank aan NHG, Casper Zwetsloot en Amstelland ziekenhuis "eerste of ergste hoofdpijn" Abrupt begin ernstige hoofdpijn of kort bestaande klachten Verandering in

Nadere informatie

Glaucoom. Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op

Glaucoom. Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op Glaucoom Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding Uw oogarts heeft met u besproken dat u een oogaandoening heeft die glaucoom genoemd wordt. In deze folder leest u hier

Nadere informatie

Medisch Huis Haaltert

Medisch Huis Haaltert Migraine Migraine In dit artikel - Migraine - Klachten - Aura - Oorzaken - Mogelijke uitlokkende factoren - Menstruatie - Diagnostische criteria van migraine zonder aura - Diagnostische criteria van migraine

Nadere informatie

Migraine en clusterhoofdpijn

Migraine en clusterhoofdpijn Hoofdpijn polikliniek Migraine en clusterhoofdpijn Migraine en clusterhoofdpijn zijn twee verschillende vormen van hoofdpijn. De kenmerken verschillen, evenals de behandeling. Voor beide vormen geldt dat

Nadere informatie

INHOUD Dit protocol is gebaseerd op de NVN richtlijn 2011 Prognose van post-anoxisch coma. 1 september 2012

INHOUD Dit protocol is gebaseerd op de NVN richtlijn 2011 Prognose van post-anoxisch coma. 1 september 2012 INHOUD Dit protocol is gebaseerd op de NVN richtlijn 2011 Prognose van post-anoxisch coma. 1 september 2012 Inleiding: Een post-anoxisch coma wordt veroorzaakt door globale anoxie of ischemie van de hersenen,

Nadere informatie

6 e mini symposium Ouderenzorg

6 e mini symposium Ouderenzorg 6 e mini symposium Ouderenzorg Aanvullende diagnostiek bij dementie in de 1 e lijn Suzanne Boot, specialist ouderengeneeskunde, kaderarts psychogeriatrie i.o. 28-09-2015 Pagina 1 6 e Mini symposium ouderenzorg

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Duizeligheid 4. Wat is duizeligheid? 4. Verschijnselen van duizeligheid 5. Oorzaken van duizeligheid 6. Onderzoek 7.

Inhoudsopgave. Duizeligheid 4. Wat is duizeligheid? 4. Verschijnselen van duizeligheid 5. Oorzaken van duizeligheid 6. Onderzoek 7. Duizeligheid KNO Inhoudsopgave Duizeligheid 4 Wat is duizeligheid? 4 Verschijnselen van duizeligheid 5 Oorzaken van duizeligheid 6 Onderzoek 7 Behandeling 9 Slotwoord 10 3 Duizeligheid Deze brochure heeft

Nadere informatie

Wat is een sinustrombose? Een sinustrombose is een verstopping van een grote ader in de hersenen.

Wat is een sinustrombose? Een sinustrombose is een verstopping van een grote ader in de hersenen. Sinustrombose Wat is een sinustrombose? Een sinustrombose is een verstopping van een grote ader in de hersenen. Hoe vaak komt een sinustrombose voor bij kinderen? Een sinustrombose komt bij een op 200.000-300.000

Nadere informatie

MIGRAINE OF HOOFDPIJN MIGRAINE IS MEER DAN HOOFDPIJN.

MIGRAINE OF HOOFDPIJN MIGRAINE IS MEER DAN HOOFDPIJN. MIGRAINE OF HOOFDPIJN? MIGRAINE IS MEER DAN HOOFDPIJN. Adviseer uw klanten. 07 13 SEPT 2015 Novartis Consumer Health a GSK Consumer Healthcare company MIGRAINE OF HOOFDPIJN? 1 OP DE 5 NEDERLANDERS KRIJGT

Nadere informatie

Hoofdpijn, in het bijzonder migraine. Diagnose volgens de classificatie van de International Headache Society (IHS)

Hoofdpijn, in het bijzonder migraine. Diagnose volgens de classificatie van de International Headache Society (IHS) Observaties Hoofdpijn, in het bijzonder migraine. Diagnose volgens de classificatie van de International Headache Society (IHS) Auteur A. Valkenburg, neuroloog Samenvatting Hoofdpijn is een symptoom. Als

Nadere informatie

hoofdpijn en werk werkverzuim weer aan het werk met hoofdpijn zonder hoofdpijn

hoofdpijn en werk werkverzuim weer aan het werk met hoofdpijn zonder hoofdpijn hoofdpijn en werk werkverzuim weer aan het werk met hoofdpijn zonder hoofdpijn disclosure (2007-2012) congresbezoek, gesponsord door: MSD, Menarini, Abott v/h Solvay, Merck Serono geparticipeerd in adviesraden

Nadere informatie

Lage rugklachten achtergronden casusschetsen voor begeleider/presentator

Lage rugklachten achtergronden casusschetsen voor begeleider/presentator Lage rugklachten achtergronden casusschetsen voor begeleider/presentator Voorstel wijzigingen bij herziening werkafspraak kunnen op de laatste pagina worden genoteerd Hoogeveen september 2009 1 Casusschets

Nadere informatie

Zes - Traps Raket. Epidemiologie. Classificatie van aanvallen en epilepsiesyndromen. Epidemiologie. Epilepsie ja/nee

Zes - Traps Raket. Epidemiologie. Classificatie van aanvallen en epilepsiesyndromen. Epidemiologie. Epilepsie ja/nee Epidemiologie Classificatie van en epilepsiesyndromen Joost Nicolai Sepion 12 juni 2009 Incidentie epilepsie: 50 per 100.000 (NL 7.500 per jaar) Prevalentie epilepsie: 5-10 per 1.000 (NL: 75.000-150.000)

Nadere informatie

Tumoren van centrale zenuwstelsel. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014

Tumoren van centrale zenuwstelsel. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Tumoren van centrale zenuwstelsel Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Indeling Metastasen van tumoren van elders In de parenchym van de hersenen In hersenvliezen: leptomeningeale

Nadere informatie

Ik ben zo benauwd. Titia Klemmeier/Josien Bleeker

Ik ben zo benauwd. Titia Klemmeier/Josien Bleeker Ik ben zo benauwd Titia Klemmeier/Josien Bleeker dyspneu ademnood kortademigheid benauwdheid Bemoeilijkte ademhaling Programma Inventarisatie leerdoelen Kennis over de praktijk? Alarmsymptomen Achtergrond

Nadere informatie

Hoofdpijn TOH de Jongh A Knuistingh Neven EGM Couturier

Hoofdpijn TOH de Jongh A Knuistingh Neven EGM Couturier Diagnostiek Hoofdpijn TOH de Jongh A Knuistingh Neven EGM Couturier Van klacht naar probleem Hoofdpijn komt vaak voor. Bij onderzoek onder de Nederlandse bevolking meldde 29% van de respondenten de afgelopen

Nadere informatie