VAN EN VOOR MENSEN MET EEN HART- OF VAATZIEKTE Regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VAN EN VOOR MENSEN MET EEN HART- OF VAATZIEKTE Regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal"

Transcriptie

1 VAN EN VOOR MENSEN MET EEN HART- OF VAATZIEKTE Regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal Vijf vragen over zout in voedsel Sport, de sleutel tot een goed humeur Angst van hartpatiënten voor seks is ongegrond Vaker hartfalen bij kinderen van te dikke moeders December 2013

2 advertenties binnenvoor

3 COLOFON Regionieuws Noord-Holland boven het Noordzeekanaal verschijnt één keer in de drie maanden. Correspondentieadres: Pietie Snoodijk-de Klerk Noorderkade CJ Alkmaar tel.: / Contributie: Minimaal 20,- per jaar. Contactpersoon Lotgenotencontacten: Adri Drubbel tel.: Contactpersoon Reanimatiecursussen: Hans Anderson tel.: / Contactpersoon Leefstijl en Bewegen: Bernard van Ruiven tel.: / Website: Layout en druk Nolin Uitgevers B.V. De uitgever en de vereniging zijn niet verantwoordelijk voor de inhoud van de advertenties. Niets uit deze uitgave mag worden gekopieerd en/ of verspreid zonder schriftelijke toestemming van de uitgever en/of de vereniging. INHOUD Voorwoord 2 29 september Dress Red Day in WfG 3 Wat doet sport voor hart- en vaatpatiënten 5 Vijf vragen over zout in voedsel 6 Trombose en longembolie 7 Meten is weten 9 Angst van hartpatiënten voor seks is ongegrond 10 Zwemmen houdt me fi t 11 Sport, de sleutel tot een goed humeur 13 Wentelteefjes van Kerststol 15 NVVC, richtlijn voor laatste levensfase 16 Spataderkeurmerk 17 Dress Red Day in MCA 18 Mantelzorg 21 Zetmeelproducten 22 Steeds meer mensen overleven hartinfarct 23 Voorlichtingsbijeenkomst over ICD 25 Respijtzorg 27 Vaker hartfalen bij kinderen van te dikke moeders 29 Hart- en vaatproblemen en sport 30 Ook vrijwilliger worden? 31 Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 1

4 VOORWOORD Beste Hartvrienden, Zo aan het einde van het jaar is er altijd een moment dat je terugkijkt naar wat achter je ligt, maar vooral vooruit kijken naar wat het nieuwe jaar je zal brengen. We zijn in 2013 gestart met een nieuw regioteam, met het gebied Noord Holland- Noord. Dat is alles boven het Noordzeekanaal met daarbij ook Texel. Ook binnen het regioteam hebben enkele mutaties plaats gevonden, waar we zeer blij mee zijn. We hebben nog enkele vacatures, en we hopen die in 2014 in te kunnen vullen. De meesten van ons zijn in de herfst van ons leven, want we hebben de groei van de lente de bloei van de zomer achter ons, en de herfst is een periode die prachtig en kleurrijk is. Ik hoop van harte dat we deze periode van ons leven ook als zodanig kunnen ervaren. Dat we het gevoel hebben dat er nog veel kleur in ons leven is en vooral dat we ervan kunnen en mogen genieten. Daarom wens ik al onze Hartvrienden voor de komende periode gezellige en kleurrijke Kerstdagen en een nieuw jaar met alle mooie kleuren die het leven ons te bieden heeft. En vooral een goede gezondheid! Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 2

5 CARDIOZIEKENHUISBEZOEKGROEP IN HOORN Zondag 29 september was onze reguliere bezoekdag in het Westfriesgasthuis in Hoorn. Dat kwam ontzettend goed uit want niet alleen was het Wereldhartdag maar ook Dress Red Day. Op die dag roept de Hartstichting alle vrouwen op om iets roods te dragen om zo aandacht te vragen voor hart- en vaatziekten, wereldwijd doodsoorzaak nummer één bij vrouwen. Greet Hoffman-Weijtze, Trees van Dam-Hof en Nancy Evers gingen die dag, gekleed in het speciaal ontworpen T-shirt voor die dag, naar de afdeling Cardiologie. Van te voren was er al contact geweest met het verplegend personeel, waren de fl yers voor deze dag al overal opgeplakt en had een ieder zondag "iets" roods aan. Een rode ketting, rood T-shirt, rode schoenen... Greet, Trees en Nancy gingen met rijk gevulde mandjes met attenties de afdeling op. Het aantal patiënten opgenomen op de afdeling Cardiologie die dag bedroeg 21 en daarvan waren er 7 vrouw. De meeste vrouwen waren op de hoogte van deze speciale dag en verheugd met onze gesprekken. Een gerepareerde hartklep, omleidingen of hartritmestoornissen en een cardioversie, allemaal wilden ze hun speciale verhaal kwijt. Natuurlijk hebben we de mannen niet overgeslagen... Kortom deze dag was er weer één om niet snel te vergeten. Afgesproken is in ieder geval om volgend jaar wederom stil te staan bij deze dag. Met hartelijke groet, Greet, Trees en Nancy Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 3

6 advertenties 1 Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 4

7 WAT DOET SPORT VOOR HART- EN VAATPATIËNTEN? Dat sporten goed is voor uw lichaam, is al lang bekend. Maar wat gebeurt er met uw lichaam tijdens het sporten? En waarom is sporten eigenlijk zo goed voor hart- en vaatpatiënten? Tijdens het sporten gaan mensen sneller ademen, omdat spieren en organen meer zuurstof nodig hebben. De zuurstof komt via de longen in het bloed terecht. De longader vervoert het zuurstofrijke bloed naar het hart. Het hart neemt zuurstof op, de rest van de zuurstof wordt via de aorta naar de rest van uw lichaam vervoerd. Spieren gebruiken de zuurstof om te werken. Het hart gaat sneller slaan, omdat het bloed sneller door uw lichaam stroomt. Sporten en uw bloeddruk Sporten is goed voor uw bloeddruk. Want tijdens het bewegen gaan uw bloedvaten meer openstaan, waardoor het bloed zich over een groter vatenoppervlak verdeelt. Als u regelmatig beweegt, ontstaan er nieuwe bloedvaatjes. Daardoor kan er meer bloed en zuurstof getransporteerd worden. Meer voedingsstoffen worden opgeslagen in de spieren. Ook neemt de elasticiteit van de bloedvaten toe, waardoor de druk van het bloed beter wordt opgevangen. Heeft u hoge bloeddruk, win dan eerst advies in bij uw arts, voordat u start met sporten. Sporten en uw cholesterolgehalte Cholesterol bestaat uit een (negatief) LDL-gehalte en een (positief) HDL-gehalte. Een hoog LDL-gehalte vergroot de kans op hart- en vaataandoeningen. LDL vervoert in het bloed vet naar de weefsels en spieren toe. Als het LDL niet gebruikt wordt kan het de vaatwanden beschadigen en in een later stadium dicht laten slibben. Tijdens en na het sporten stijgt het HDL in het bloed. HDL schraapt als het ware vetplekken van de vaatwand af en breekt de vetplekken af. Hierdoor kan het bloedvat minder snel dichtslibben. Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 5

8 VIJF VRAGEN OVER ZOUT IN VOEDSEL 1) Waarom voegt de industrie zout toe aan voedingswaren? Zout in bijvoorbeeld vleeswaren conserveert en geeft smaak. Al in 1968 adviseerde de Voedingsraad echter het zoutgehalte in bewerkt voedsel te verlagen. In 2007 kwam er daartoe een Taskforce Zout en in 2011erkende minister Edith Schippers van Volksgezondheid dat er nog te weinig verbeterd was. Ze dreigde met wettelijke maatregelen als de situatie niet zou verbeteren. 2) Waarom is teveel zout slecht voor de gezondheid? Zout verhoogt de bloeddruk en zo kunnen hart- en vaatziekten ontstaan, alsmede beroertes. Ook worden de nieren zwaarder belast bij hoge zoutconsumptie. Meer dan 85% van de Nederlanders krijgt meer zout binnen dan de door de Gezondheidsraad aanbevolen 6 gram per dag. Mensen voegen zelf 20 % van hun zoutconsumptie toe aan voedsel; de rest zit in producten als vlees, brood, sauzen en soepen. Volgens de Consumentenbond, de Hartstichting en de Nierstichting is het advies van de Gezondheidsraad dan ook onuitvoerbaar. 3) Wat is er tot dusver gedaan om het zoutgehalte te verlagen? Onder druk van het dreigement van Schippers is de zoutconsumptie volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu in 2012 met 3% gedaald. Die daling komt echter vrijwel geheel voor rekening van de broodbakkers, die met wettelijke maatregelen te maken kregen. Het Centraal Bureau Levensmiddelen en de Vereniging voor de Nederlandse Vleeswarenindustrie hebben dit voorjaar een convenant gesloten, waarin ze beloven binnen twee jaar voor 10% minder zout en 5% minder verzadigd vet in vleeswaren te gaan zorgen. De industrie en de supermarkten vrezen wetgeving en tonen zich nu van hun beste kant. Ook willen ze geen al te grote verschillen in smaak tussen soortgelijke producten. Buitenlandse vleeswaren vallen buiten het convenant. 4) Zijn de al genomen maatregelen voldoende? Minister Schippers wilde vorig jaar nog niet ingrijpen. De Consumentenbond, de Hartstichting en de Nierstichting zijn daar zeer teleurgesteld over. Zij wijzen er bijvoorbeeld op dat 1 gram zout minder per dag per persoon ervoor zorgt dat er jaarlijks zestig mensen minder een niertransplantatie of dialyse moeten ondergaan. Dialyseren kost op jaarbasis ,- en er is een groot tekort aan nierdonoren. De drie organisaties hebben de handen ineen geslagen om de Tweede Kamer achter zich te krijgen. Op 30 mei hebben zij een zoutontbijt geserveerd op het plein naast het Kamergebouw in Den Haag, waar ze hebben gepleit voor overheidsingrijpen. Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 6

9 5) Wat dient er nu te gebeuren? Het bedrijfsleven wil vooral met rust gelaten worden. De antizoutlobby is de smoezen van de industrie echter beu en eist wettelijke normen. Producenten moeten laten weten hoe ver ze zijn met zoutreductie. Als derde eis stellen de Consumentenbond, de Hartstichting en de Nierstichting dat overheid en industrie moeten beloven binnen 10 jaar voor 40% minder zout te zorgen. Voor de smaak hoeven consumenten volgens hen niet te vrezen: onderzoek van de Universiteit Wageningen toonde aan dat brood met de helft minder zout net zo graag wordt gegeten. Bron: De Gelderlander TROMBOSE EN LONGEMBOLIE Jaarlijks lijden in ons land naar schatting zo n mensen aan diep veneuze trombose, een stollingsziekte in de aders, ook wel venen genoemd. Dit moet niet worden verward met arteriële trombose, een vorm die kan optreden in de slagaders. Diep veneuze trombose, kortweg trombose, ontstaat door bloedstolsels die zich vastzetten aan de vaatwand. Een gedeelte van het bloedstolsel kan loslaten van de vaatwand en via de bloedstroom naar andere delen van het lichaam worden gevoerd. Indien het stolsel in de long terecht komt is er sprake van een longembolie. Tot voor kort werden diep veneuze trombose en longembolieën beschouwd als aparte aandoeningen, maar recentelijk is gebleken dat het één en dezelfde ziekte is. Reden om u kort te informeren over de oorzaken en mogelijke behandelingen. Ontstaan en verschijnselen van trombose en longembolie. Het stromen van bloed is een levensvoorwaarde. Maar ook het stollen ervan is onmisbaar om teveel bloedverlies bij verwonding te voorkomen. Bloedplaatjes en stollingseiwitten spelen een belangrijke rol in het stollingssysteem. Een antistollingssysteem zorgt ervoor dat de stolling in de hand wordt gehouden door stolsels op te lossen of stollingsfactoren af te breken. Het proces van bloedstolling en antistolling bestaat uit reacties van enzymen op andere stoffen. Wanneer deze systemen niet meer met elkaar in evenwicht zijn kan trombose optreden. Er ontstaat dan zonder dat er een wond is een bloedstolsel dat zich hecht aan de wand van een bloedvat en de bloedstroom belemmert. Dit treedt meestal op in de benen of het bekken en heet dan diep veneuze trombose. Een losgelaten deel van het stolsel kan echter ook met het bloed worden meegevoerd naar andere delen van het lichaam en heet dan embolus. Als dit stolsel via het hart in een bloedvat van de longen terechtkomt en dit afsluit, ontstaat een longembolie. Hierdoor wordt een deel van de long uitgeschakeld en kan in het ergste geval afsterven. Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 7

10 Bij afsluiting van een ader in het been door een bloedstolsel kan de kuit of het hele been opzwellen, vaak warm aanvoelen en rood-paars van kleur zijn. Het been is vaak pijnlijk. De verschijnselen van trombose zijn echter niet altijd merkbaar. Bij afsluiting van een bloedvat in een long krijgt een deel ervan geen zuurstof en ontstaan klachten als kortademigheid en pijn. Zowel bij trombose als bij longembolie zijn de symptomen niet specifi ek en kunnen zij ook het gevolg zijn van een andere aandoening. Oorzaken Trombose kan dus ontstaan door belemmeringen in de bloedstroom, veranderingen in de samenstelling van het bloed en/of beschadiging van de vaatwand. Langdurig stil liggen na een operatie of in de kraamperiode of een te strak aangelegd drukverband zijn een veel voorkomende oorzaak van trombose. Ook een verandering in de samenstelling van het bloed kan een verhoogd risico op trombose veroorzaken. Te denken valt dan aan de invloed van hormonen, ziekte, medicijnen en erfelijkheid. Trombose als gevolg van een beschadiging van de vaatwand kan optreden bij een ongeval of een operatie. Onderzoek en behandelingen De verschijnselen van trombose en longembolie zijn niet specifi ek en dienen in een ziekenhuis nader te worden onderzocht. Trombose kan worden aangetoond met echografi e (geluidsgolven) of een röntgenonderzoek. Bij vermoeden van een longembolie wordt een longscan gemaakt of vindt een echografi e van de benen of een angiografi e (longkatheterisatie) plaats. Trombose in benen of bekken is vaak de oorzaak van een longembolie. Longembolie en trombose worden behandeld met antistollingsmiddelen, hetzij in een ziekenhuis hetzij door de trombosedienst. Ingeval van trombose in een been wordt ook een - goed aangemeten - steunkous voorgeschreven voor gebruik overdag. Gevolgen van en leven met trombose Het bovenstaande is ontleend aan de brochure Trombose en longembolie. Indien u uitvoeriger informatie wenst over dit ziektebeeld, over de gevolgen ervan en hoe er in het dagelijks leven het beste mee om te gaan, kunt u deze brochure aanvragen bij de Hart&Vaatgroep, Postbus 300, 2501 CH Den Haag, of tel Riet Alaverdy-van der Knijff Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 8

11 METEN IS WETEN Bloeddruk: Een gezonde bloeddruk meet 120/80. De bloeddruk is te hoog wanneer deze boven de 140/90 is. Nieuwe bloeddruknorm: Bij het vaststellen van hoge bloeddruk geldt voortaan enkel de bovendruk. Die wordt gemeten op het moment dat het hart samentrekt en bloed pompt. Dat hebben Europese cardiologen afgesproken in de nieuwe richtlijn voor de behandeling van hoge bloeddruk. Tot nu toe namen artsen zowel de boven- als de onderdruk op. Van hoge bloeddruk is sprake als de bovendruk hoger is dan 140 millimeter kwikdruk (mm Hg). (Bron: consumentenbond, oktober 2013). Cholesterol: Voor cholesterol geldt de regel. Dat wil zeggen: het totale cholesterol moet lager dan 5 zijn, het slechte cholesterol lager dan 3, en het goede juist boven de 1. Bloedsuiker: De glucosewaarde moet nuchter tussen de 5 en 7 liggen. Boven de 8 is niet goed. Bovendruk, onderdruk; wat is het nu eigenlijk? Wilt u weten hoe het zit of thuis de bloeddruk meten? Kijk voor een lijst van betrouwbare meters en meer informatie op Hoe zit het precies? Een hartstilstand is niet hetzelfde als een hartinfarct. Bij een hartstilstand staat de bloedsomloop stil en pompt het hart geen bloed meer rond. Bij een hartinfarct, in de volksmond ook wel hartaanval genoemd, is er een verstopping van een kransslagader, waardoor een deel van het hart geen zuurstof meer krijgt en afsterft. Bij hartfalen tenslotte, is de pompkracht van het hart verminderd. De oorzaak van een hartstilstand of hartfalen kan een hartinfarct zijn, maar dat hoeft niet. Er kan ook sprake zijn van een langdurige hoge bloeddruk. Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 9

12 "ANGST VAN HARTPATIËNTEN VOOR SEKS IS ONGEGROND" Mannen en vrouwen, die een hartinfarct hebben gehad, zijn meestal erg bang weer seksueel actief te zijn. Onnodig, zo zal blijken op de wetenschappelijke sessies op 2 september tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de European Society of Cardiology in Amsterdam (ESC Congress 2013). De nieuwe aanbevelingen van Europese Raad van Hart- en Vaatziekte Verpleegkundigen, is de eerste wetenschappelijke verklaring die een gedetailleerde leidraad biedt voor patiënten. Zo moet elke patiënt van zijn behandelend arts, na een hartprobleem, advies krijgen over geslachtsgemeenschap na hart- en vaatziekten. Arts en patiënt moeten samen bepalen of de patiënt gezond genoeg is om seksuele activiteiten te hervatten. Artsen zouden een actieve rol moeten spelen bij de advisering van aanbevolen seksstandjes, en hoe intimiteit ook zonder geslachtsgemeenschap een rol kan spelen in een relatie. Problematisch gesprek "Er zijn veel barrières of misvattingen die het gesprek over seks in de weg staan. Sommige zorgverleners geloven dat de patiënten deze informatie niet zouden willen ontvangen. Om ook dat te bespreken moet het initiatief bij de arts komen. Het is makkelijker voor de zorgverlener om het gesprek aan te gaan, dan dat de patiënt deze kwestie aankaart", zegt Tiny Jaarsma, registered nurse (RN), Nurse Fellow of the European Society of Cardiology NFESC, covoorzitter van de taskforce van de European Society of Cardiology. Onderzoek "Tijdsdruk of gewoon verlegenheid mag geen excuus zijn om gesprekken over deze thema's te vermijden, die zijn essentieel voor de geestelijke en lichamelijke gezondheid van de hartpatiënt", aldus Jaarsma. Inspanningsonderzoek wordt aanbevolen voor sommige patiënten om te bepalen of het hart sterk genoeg is om seksuele activiteit te hervatten. Bron: 8/08/13 - ANP Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 10

13 ZWEMMEN HOUDT ME FIT Akke Bruin-Sneekes is trouw lid van zwemvereniging De Hartvrienden. Iedere zaterdag en maandag ga ik nog met veel plezier naar het zwembad, vertelt Akke Bruin-Sneekes (90) uit Schagerbrug enthousiast. Ze is dan wel 90 jaar, maar neemt nog elke week een duik in zwembad Campanula in Sint Maartensvlotbrug. Dit doe ik bij zwemvereniging De Hartvrienden. Een gezellige club mensen en bovendien houdt het zwemmen me fi t. Ik denk dat ik nu zo n 22 jaar lid ben van de zwemvereniging. Misschien een jaartje korter of langer, maar als je 90 bent mag je er wel een jaartje naast zitten toch?, zegt ze met een lach. Door de hartproblemen van mijn man kwam ik in contact met de familie Blankenstijn die al lid waren van De Hartvrienden. Mijn man houdt niet van zwemmen, maar ik ging graag mee. Nu zwem ik nog steeds elke zaterdag. Het water is heerlijk warm en je spreekt nog eens iemand. Indien mogelijk blijf ik dit nog lang volhouden. Op maandag zwem ik ook, maar dat is via de ANBO. Hartvrienden Akke is één van de trouwste leden en slaat bijna nooit over, vertelt penningmeester Bart Hoekman van zwemvereniging De Hartvrienden. Ze is ons oudste lid en ons jongste lid is 44 jaar. Onze vereniging telt zo n 70 leden en bestaat inmiddels 27 jaar. De Hartvrienden is ooit opgericht door Truus Michielse. Naast Bart bestaat het bestuur uit voorzitter Peter Michielse, net als zijn vrouw Truus erelid van de vereniging, en secretaris Ellie de Vogel. Het doel van onze vereniging is het beoefenen en bevorderen van zwemmen voor (ex)hartpatiënten. Tevens kunnen personen met vaatziekten lid worden van de vereniging. Partners van (ex)hartpatiënten mogen eveneens lid worden. Leden De groep in Campanula zit vol, maar voor de groep in zwembad De Wiel hebben we nog voldoende ruimte voor nieuwe leden. Zelf is Bart sinds 1997 aangesloten bij de zwemvereniging. Dit was tijdens mijn revalidatie van hartproblemen. Ik ging in die tijd met 4 mensen naar de proefl es en ben eigenlijk blijven hangen. Het is een gezellige vereniging en bovendien organiseren we elk jaar diverse activiteiten, zoals onder meer een barbecue. Nieuwe leden kunnen zich altijd melden bij de club. Kijk voor meer informatie op Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 11

14 advertenties 2 Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 12

15 SPORT, DE SLEUTEL TOT EEN GOED HUMEUR Hoe meer we bewegen, hoe beter ons moreel! Dat is de conclusie van enkele studies die de invloed van sporten op het humeur hebben onderzocht. Een stukje uitleg. Waarom krijgen we van sporten een goed humeur. Leve de sport, gedaan met de neerslachtigheid. Waarom krijgen we van sporten een goed humeur door het vrijkomen van endorfines in het lichaam Er bestaan verschillende theorieën die het positieve effect van sport op het humeur proberen te verklaren. De bekendste is nog altijd het weldoende effect van het vrijkomen van endorfi nes. Deze hormonen worden bij inspanningen door het lichaam aangemaakt en hebben een effect dat lijkt op dat van morfine. Ze verzachten pijn en wekken een gevoel van lichte euforie op dat bij atleten bekend staat als "runner's high" (de roes van de loper). Maar dat fenomeen treedt niet alleen op bij het joggen. Elke vorm van lichaamsbeweging is een uitstekende manier om het moreel op te krikken. Uit onderzoek is gebleken dat het endorfi negehalte in het bloed dan stijgt tot soms vijf keer de waarde in rusttoestand. Dat hoge gehalte blijft nog tientallen minuten na de inspanning behouden. Tot in de hersenen Maar wat er in de hersenen gebeurt is iets ingewikkelder. Tot voor kort waren er nog geen harde bewijzen dat er endorfi nes vrijkwamen in het hart van het centrale zenuwstelsel. Een experiment door een team van Duitse wetenschappers leverde onlangs het bewijs. Neurologen van het ziekenhuis van Bonn spoten in het bloed van tien joggers een radioactieve stof in die zich kan binden aan de hersenreceptoren van de endorfines. Dankzij de technieken van nucleaire beeldvorming konden ze het ontstaan van deze elementen visualiseren en zo direct bewijzen dat er aan het einde van een trainingssessie endorfi nes in de hersenen drongen. Leve de sport, gedaan met de neerslachtigheid! Er zullen na deze ontdekking zeker nog nieuwe volgen. Hopelijk kunnen we dan binnenkort het positieve effect van sport op het humeur beter begrijpen - bij Jan Modaal, maar ook bij depressieve patiënten. Heel wat studies wijzen namelijk op de weldoende effecten ervan in de marge van een medicamenteuze behandeling of van een psychotherapie. Maar dat gebeurt niet alleen door een verhoogde afscheiding van endorfi ne. Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 13

16 Noradrenaline en serotonine De diagnose van een depressie steunt dan wel niet op een 100% onweerlegbare biologische test, maar de staat van permanente neerslachtigheid die een depressie typeert gaat toch vaak gepaard met een ontregelde hersenfunctie en meer bepaald een tekort aan noradrenaline en serotonine. Sporten stimuleert net de productie van deze neurotransmitters. Resultaten vanaf de eerste sportsessie Er zijn allicht nog andere factoren in het spel. Zo n tien jaar geleden bijvoorbeeld wees het team van professor Attila Szabo (Universiteit van Nottingham) op de aanwezigheid van een kleine hoeveelheid fenylethylamine (PEA) in de hersenen, een stof die cruciaal is voor ons psychisch evenwicht. Uit onderzoek blijkt dat bij de meerderheid van de depressieve patiënten (60%) dat PEA erg laag is en dat een sportsessie volstaat om het gehalte ervan te doen stijgen. Slotsom: het menselijk brein is blijkbaar met verschillende systemen uitgerust om het niveau van problemen waar we in de loop van de dag op botsen nauwgezet te meten en als reactie de productie van deze moleculen van de liefde aan te passen. Door het nietsdoen waar veel mensen zich toe veroordeeld voelen, raakt de machine ontregeld, en sporten zou die terug in gang helpen krijgen. Marion Garteiser Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 14

17 Natriumbeperkt recept WENTELTEEFJES VAN KERSTSTOL Benodigdheden Hoeveelheden voor 8 personen. 8 sneetjes kerststol 2 eieren 300 ml. melk 25 gram suiker halve theelepel kaneelpoeder 50 gram boter Bereidingswijze Laat de sneetjes kerststol op een snijplank 30 minuten uitdrogen als ze vers zijn. Halverwege de tijd even omdraaien. Klop de eieren met de melk in een kom los. Wentel de sneetjes door het melk-ei mengsel en leg ze op een stapeltje op een diep bord. Schenk de rest van het mengsel erover. Meng de suiker met het kaneelpoeder. Verhit een derde deel van de boter in een ruime koekenpan en bak de sneetjes met drie tegelijk. Houdt ze warm in de oven (75 C) of leg ze op een afgesloten bord, dus het tweede bord ondersteboven op het eerste bord. Bestrooi naar wens met de kaneelsuiker. Eventueel met een lepel vanillevla. Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 15

18 NEDERLANDSE VERENIGING VOOR CARDIOLOGIE Persbericht - 23 mei 2013 Nieuwe richtlijn ICD/Pacemaker voor hartpatiënten in de laatste levensfase. Op initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie is een nieuwe richtlijn ICD/pacemaker in de laatste levensfase voor zorgprofessionals opgesteld. Deze richtlijn geeft duidelijkheid voor de betrokken zorgprofessionals over het beleid bij terminale patiënten met een ICD (een implanteerbare defi brillator) of pacemaker. De richtlijn bewerkstelligt ook tijdige communicatie tussen professionals en patiënt over de mogelijkheid en wenselijkheid van het uitschakelen van de ICD of pacemaker. In Nederland zijn pacemaker patiënten en patiënten met een ICD (Implantable Cardioverter Defi brillator). De belangrijkste punten die de richtlijn aan de orde stelt zijn: 1. Deactivatie (uitschakelen) van ICD s voorkomt ongewenste shocks en onnodig lijden bij patiënten in de terminale levensfase. 2. Deactivatie van pacemakers is in het algemeen niet nodig en niet wenselijk. 3. Bespreking met de patiënt van de mogelijkheid van deactivatie moet al in een vroeg stadium. ICD s worden geïmplanteerd bij patiënten die een verhoogde kans hebben op ernstige hartritmestoornissen. Als deze zich voordoen geeft de ICD één of meerdere shocks af die vaak als pijnlijk worden ervaren. In de laatste fase van het leven is het afgeven van shocks vaak niet meer gewenst. Naar schatting 10% van de ICD patiënten krijgt in deze laatste levensfase desondanks toch nog shocks die het stervensproces verstoren. De directe verzorgers kunnen dit niet stoppen, omdat daar speciale apparatuur voor nodig is die alleen in het ziekenhuis aanwezig is. Met de nieuwe richtlijn is er duidelijkheid over het beleid wanneer de shockfunctie moet worden uitgeschakeld, voordat patiënten in de laatste levensfase komen. Pacemakers zijn apparaten die zorgen dat het hartritme steeds boven een bepaald geprogrammeerd minimum blijft. Ze kunnen geen shocks afgeven en veroorzaken in de terminale fase geen ongewenste verstoring. Deactivatie van pacemakers brengt het risico met zich mee dat de patiënt op onaangename wijze overlijdt als de patiënt op dat moment een te laag hartritme heeft. Geadviseerd wordt dan ook om pacemakers niet uit te schakelen. Goede voorlichting door zorgprofessionals aan patiënten vanaf moment van implantatie van ICD/pacemaker tot aan de laatste levensfase is van groot belang. Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 16

19 De richtlijn adviseert dat ICD deactivatie al plaatsvindt als de patiënt nog mobiel is, zodat in de terminale fase de patiënt niet bang hoeft te zijn voor ongewenste shocks. Deze richtlijn is tot stand gekomen dankzij de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS) en in samenwerking met andere wetenschappelijke verenigingen, de Orde van Medisch Specialisten en de KNMG. Meer informatie: Richtlijn ICD/pacemaker in de laatste levensfase Patiëntenfolder DE HART&VAATGROEP INTRODUCEERT SPATADERKEURMERK Mensen met spataderen weten nu waar de beste zorg wordt geboden. De Hart&Vaatgroep overhandigde in december aan 111 ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra het Spataderkeurmerk. Dit keurmerk maakt duidelijk welke ziekenhuizen en behandelcentra de beste spataderzorg aanbieden. Bewoners van de regio Noord-Holland Noord hebben de keuze uit een aantal ziekenhuizen en behandelcentra. Op is te zien om welke het gaat. Als patiëntenorganisatie vindt De Hart&Vaatgroep het belangrijk dat mensen met spataderen weten waar de beste zorg geboden wordt. Het keurmerk is voor patiënten heel zinvol, vertelt spataderpatiënt Anne Jansen: ik heb al zo n 25 jaar last van spataderen en ben hier diverse keren voor behandeld. Gelukkig is er nu een keurmerk, zodat mensen kunnen kiezen voor goede spataderzorg. Als geen ander weet ik hoe belangrijk dit is. In september jl. heeft De Hart&Vaatgroep de Vragenlijst Spataderkeurmerk 2012 uitgezet om het zorgaanbod voor spataderen en (ernstige) chronische veneuze insuffi ciëntie in ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra te inventariseren. 85 Procent van de organisaties vulden de lijst in, 62 procent van alle ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra ontvangen het Spataderkeurmerk. Doel van het onderzoek is het stimuleren van kwaliteitsverbetering en het informeren van patiënten, hun verwijzers en de zorgverzekeraars over de kwaliteit van de spataderzorg in ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra. Niet alle ziekenhuizen en behandelcentra voldoen bijvoorbeeld aan het criterium dat patiënten schriftelijk geïnformeerd worden over een aantal belangrijke onderwerpen. De Hart&Vaatgroep hoopt dat dit in de toekomst door elk ziekenhuis of behandelcentra wordt verbeterd. Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 17

20 De dertien kwaliteitscriteria zijn zorgvuldig bepaald en afgestemd met vertegenwoordigers van de Nederlandse Vereniging voor Vaatchirurgie en de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie. De kwaliteitscriteria geven aan wat verwacht mag worden van de zorg voor mensen met spataderen en gaan over zaken die voor hen belangrijk zijn. De 111 organisaties die het Spataderkeurmerk ontvangen, voldoen aan alle dertien criteria. Voor inhoudelijke informatie over onder andere het Spataderkeurmerk kunnen mensen op werkdagen tussen 9 en 13 uur bij de Infolijn Hart en Vaten tel terecht. DRESS RED DAY Op 29 september was het behalve Wereldhartdag ook Dress Red Day, dat wil zeggen: draag rode kleding en vraag daarmee speciale aandacht voor hart- en vaatziekten bij vrouwen. In het Medisch Centrum Alkmaar werd er dit jaar uitgebreid aandacht aan besteed met een informatiemarkt overdag en een lezing s avonds. 29 September viel dit jaar op zondag, daarom werden deze activiteiten verplaatst naar maandag 30 september. Zowel in de centrale hal als bij de ingang aan de Metiusgracht stond een informatiestand met folders over hart- en vaatziekten. Vrolijke stands versierd met rode en witte ballonnen, ondanks het toch niet zo leuke onderwerp. Het langskomend publiek kon het wel waarderen en er was ruime belangstelling voor de aangeboden informatie. Daarbij komen er al gauw verhalen los die pijnlijk duidelijk maken hoeveel vrouwen last hebben van hart- en vaatklachten. Lezing s Avonds werd er een informatielezing gegeven over dit onderwerp, verzorgd door het MCA en de Hart&Vaatgroep. Ook hier de informatiestands bij de lezingzaal. Vóór en na de lezing en in de pauze werden er vele brochures over diverse hart- en vaatziekten meegenomen door de aanwezigen. Dhr. P. Michielse, voorzitter van Hart&Vaatgroep in de regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal begon de avond met informatie over de Hart&Vaatgroep en het binnenkort samengaan met de Ned. Hartstichting. Hij benadrukte het belang van de vrijwilligers in deze regio en het tekort hieraan. Hij riep de aanwezigen dan ook op om zich aan te melden als vrijwilliger om de lege gebieden in Noord-Holland op te vullen. Hart& Vaatgroep regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal 18

Hartfalen. Wat is het en hoe herken je het

Hartfalen. Wat is het en hoe herken je het Hartfalen Wat is het en hoe herken je het Hartfalen, onbekend en onderschat Hartfalen is de grote onbekende onder de hartziekten. Hartfalen klinkt misschien bekend in de oren. Het woord doet denken aan

Nadere informatie

Trombose. Een klein bloedpropje met (soms) grote gevolgen

Trombose. Een klein bloedpropje met (soms) grote gevolgen Trombose Een klein bloedpropje met (soms) grote gevolgen Bijna een op de twee Nederlanders sterft direct of indirect aan de gevolgen van trombose. Sommigen krijgen trombose als gevolg van hun leefstijl,

Nadere informatie

Hart- en vaataandoeningen zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen in de Westerse wereld. Daarom moeten we werk maken van:

Hart- en vaataandoeningen zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen in de Westerse wereld. Daarom moeten we werk maken van: Hart- en vaataandoeningen zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen in de Westerse wereld. Daarom moeten we werk maken van: 1 CARDIOVASCULAIRE PREVENTIE BIJ VROUWEN. 2 SENSIBILISATIE van de vrouw

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij hartfalen

Leefstijladviezen bij hartfalen Leefstijladviezen bij hartfalen 1. Begrijp het belang van medicijnen De dagelijkse voorgeschreven hoeveelheid van de verschillende soorten medicijnen is essentieel voor een goede behandeling van hartfalen.

Nadere informatie

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE In deze folder geeft het Ruwaard van Putten ziekenhuis u enkele algemene leefregels na de beroerte (= CVA (Cerebro Vasculair Accident) die u heeft gehad. Dit kan zijn

Nadere informatie

Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL

Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL PATIËNTENINFORMATIE Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL Inhoudsopgave 1 Voorwoord.............................................................................. 3 2 Zorroo ondersteunt

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak in

Nadere informatie

Kwetsbare ouderen. Wat kunt u er zelf aan doen?

Kwetsbare ouderen. Wat kunt u er zelf aan doen? Kwetsbare ouderen. Wat kunt u er zelf aan doen? Hoeveel procent van Nederland is ouder dan 65 jaar? A 11 % B 5 % C 42% Hoeveel wonen er zelfstandig A. 50% van de 70 jaar en ouder B. 83 % van de 70 jaar

Nadere informatie

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten In Nederland hebben ongeveer 400.000 mensen last van ontstekingsreuma. Deze vorm van reuma kenmerkt zich door langdurige gewrichtsontstekingen.

Nadere informatie

Problemen met de slagaders

Problemen met de slagaders Arterieel vaatlijden Problemen met de slagaders U heeft een afwijking in de slagaders. In deze informatie wordt hier uitleg over gegeven. Bedenk dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven.

Nadere informatie

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten Chirurgie Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten i Patiënteninformatie Tips en leefregels Slingeland Ziekenhuis Algemeen Vaatziekten ontstaan door het dichtslibben van slagaders als

Nadere informatie

Zorg bij hart- en vaatziekten

Zorg bij hart- en vaatziekten Zorg bij hart- en vaatziekten Inhoud Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 4 Voorkomen van hart- en vaatziekten 5 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen 6 De Hartstichting

Nadere informatie

Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie. Activiteiten voor de eerste weken na een hartinfarct

Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie. Activiteiten voor de eerste weken na een hartinfarct Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie Activiteiten voor de eerste weken na een hartinfarct Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie In deze folder vindt u informatie voor de eerste weken na uw ontslag

Nadere informatie

Sportief bewegen met hypertensie. Hypertensie

Sportief bewegen met hypertensie. Hypertensie Sportief bewegen met hypertensie Hypertensie Sportief bewegen met hypertensie...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de

Nadere informatie

Trombose en Longembolie

Trombose en Longembolie Trombose en Longembolie 2 De arts heeft bij u trombose en/of een longembolie geconstateerd. Deze folder geeft algemene informatie over trombose, longembolie en de behandeling. Het is goed u te realiseren

Nadere informatie

SPOEDEISENDE HULP / INTERNE GENEESKUNDE / DERMATOLOGIE. Trombosebeen

SPOEDEISENDE HULP / INTERNE GENEESKUNDE / DERMATOLOGIE. Trombosebeen SPOEDEISENDE HULP / INTERNE GENEESKUNDE / DERMATOLOGIE Trombosebeen Trombosebeen Er is bij u een trombosebeen vastgesteld. Uw behandelend arts heeft u al een en ander uitgelegd, maar vaak blijven er toch

Nadere informatie

DREIGEND HARTINFARCT

DREIGEND HARTINFARCT DREIGEND HARTINFARCT (onstabiele angina pectoris) In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over een dreigend hartinfarct. Wij adviseren u de informatie zorgvuldig te

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Kransslagadervernauwing en hartklachten Kransslagadervernauwing is een van de belangrijkste ziekten in de westerse wereld. De kransslagaderen zijn de bloedvaten die het hart van

Nadere informatie

Wat is looptraining?

Wat is looptraining? Looptraining LOOPTRAINING Looptraining is de behandeling van eerste keus bij patiënten bij wie de diagnose etalagebenen, ook wel claudicatio intermittens genoemd, is gesteld. Het is mogelijk zelfstandig

Nadere informatie

Arterieel vaatlijden. Wat is er aan de hand? Atherosclerose. Risicofactoren. Roken. Hoge bloeddruk. Diabetes mellitus

Arterieel vaatlijden. Wat is er aan de hand? Atherosclerose. Risicofactoren. Roken. Hoge bloeddruk. Diabetes mellitus Arterieel vaatlijden Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer (slagaderlijk) arterieel vaatlijden. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk

Nadere informatie

Risicofactoren die een rol spelen in het proces van atherosclerose zijn:

Risicofactoren die een rol spelen in het proces van atherosclerose zijn: Arterieel vaatlijden Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer (slagaderlijk) arterieel vaatlijden. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk

Nadere informatie

Thuis verder na een CVA of TIA

Thuis verder na een CVA of TIA Thuis verder na een CVA of TIA U bent in het St. Anna Ziekenhuis te Geldrop opgenomen vanwege een beroerte, ook wel een Cerebro Vasculair Accident (CVA) genoemd. Een beroerte is een ongeluk in de bloedvaten

Nadere informatie

Looptraining Wat is looptraining?

Looptraining Wat is looptraining? Looptraining Plus Looptraining Looptraining is de behandeling van eerste keus bij patiënten bij wie de diagnose etalagebenen, ook wel claudicatio intermittens genoemd, is gesteld. Het is mogelijk zelfstandig

Nadere informatie

Heartbeat. Ujala Radio. Leefwijzer is door Ujala Radio ontwikkeld voor met name Hindoestaanse Nederlanders. Leefwijzer 1.

Heartbeat. Ujala Radio. Leefwijzer is door Ujala Radio ontwikkeld voor met name Hindoestaanse Nederlanders. Leefwijzer 1. Heartbeat Leefwijzer 1 Ujala Radio Deze gezondheid Leefwijzer is door Ujala Radio ontwikkeld voor met name Hindoestaanse Nederlanders Met dank aan Stadsdeel Amsterdam Zuidoost Hart en vaatziekte, wat is

Nadere informatie

Klinische en poliklinische informatie voor een hartpatiënt

Klinische en poliklinische informatie voor een hartpatiënt Klinische en poliklinische informatie voor een hartpatiënt Geachte heer of mevrouw, Onlangs heeft u een hartinfarct, een dotterbehandeling of een hartoperatie gehad. Misschien waren er voordien al voortekenen

Nadere informatie

1. Wat houden je hart en bloedvaten nou eigenlijk in?

1. Wat houden je hart en bloedvaten nou eigenlijk in? Hart- en vaatziekten Inleiding Ik ga mijn spreekbeurt houden over hart- en vaatziekten. Ik heb dit onderwerp gekozen omdat er aan hart- en vaatziekten nog steeds veel, vooral oudere mensen overlijden.

Nadere informatie

TIA en dan. Transient ischemisch attack

TIA en dan. Transient ischemisch attack TIA en dan Transient ischemisch attack Een TIA (transient ischemisch attack) is een plotseling optredende neurologische uitval (voorbijgaande beroerte). Dit komt door een tijdelijke afsluiting van een

Nadere informatie

HARTREVALIDATIE (IPZ)

HARTREVALIDATIE (IPZ) HARTREVALIDATIE (IPZ) 17721 Inleiding Deze folder geeft u informatie over het poliklinisch hartrevalidatieprogramma IPZ (Intensieve Poliklinische Zorg). De behandelmethoden voor hart- en vaatziekten zijn

Nadere informatie

Een gezonder leven met een lager cholesterol. Voorlichtingsmateriaal ten behoeve van patiënten met een verhoogd cholesterol

Een gezonder leven met een lager cholesterol. Voorlichtingsmateriaal ten behoeve van patiënten met een verhoogd cholesterol Een gezonder leven met een lager cholesterol Voorlichtingsmateriaal ten behoeve van patiënten met een verhoogd cholesterol Een gezonder leven met een lager cholesterol Voorlichtingsmateriaal ten behoeve

Nadere informatie

Richtlijnen na een halsslagaderoperatie

Richtlijnen na een halsslagaderoperatie VAATCHIRURGIE Richtlijnen na een halsslagaderoperatie ADVIES Richtlijnen na een halsslagaderoperatie Onlangs hebt u een vaatoperatie ondergaan. Na de operatie kunt u de dagelijkse activiteiten langzaam

Nadere informatie

Logboek. Polikliniek hartfalen

Logboek. Polikliniek hartfalen Logboek Polikliniek hartfalen Inleiding Uw cardioloog heeft u naar de hartfalenpolikliniek verwezen. De hartfalenverpleegkundige is er om u te begeleiden hoe u met uw hartklachten om kunt gaan. Hij/zij

Nadere informatie

longembolie patiënteninformatie

longembolie patiënteninformatie patiënteninformatie longembolie Bij u is het vermoeden van en longembolie, of is de diagnose longembolie gesteld. Wat is een longembolie eigenlijk? Hoe ontstaat een longembolie en hoe kan het worden behandeld?

Nadere informatie

Verder na dotterbehandeling

Verder na dotterbehandeling CARDIOLOGIE Verder na dotterbehandeling U heeft een dotterprocedure ondergaan en bent hiervoor opgenomen in het Laurentius Ziekenhuis. Binnenkort mag u met ontslag. Tijdens uw verblijf bent u onder begeleiding

Nadere informatie

Graag omlaag. Wat kunt u zelf doen?

Graag omlaag. Wat kunt u zelf doen? Hebt u hoge bloeddruk? Dat is op zichzelf geen ziekte en u hebt er waarschijnlijk niet echt last van. Maar toch is het belangrijk om uw bloeddruk omlaag te krijgen. want hoge bloeddruk kan een risico betekenen.

Nadere informatie

Patiënten Informatie Map voor patiënten na een hartinfarct

Patiënten Informatie Map voor patiënten na een hartinfarct Patiënten Informatie Map voor patiënten na een hartinfarct Activiteitenschema en begeleiding fysiotherapeut Door het hartinfarct is er bij u een stukje spierweefsel afgestorven. Dit gedeelte zal in de

Nadere informatie

Longembolie. Albert Schweitzer ziekenhuis december 2014 pavo 1117

Longembolie. Albert Schweitzer ziekenhuis december 2014 pavo 1117 Longembolie Albert Schweitzer ziekenhuis december 2014 pavo 1117 Inleiding U bent in het ziekenhuis opgenomen met een longembolie. In deze folder leest u meer over wat een longembolie is en hoe uw behandeling

Nadere informatie

Chirurgie. Operatie wegens een afsluiting of vernauwing van liesof beenslagaderen

Chirurgie. Operatie wegens een afsluiting of vernauwing van liesof beenslagaderen Chirurgie Operatie wegens een afsluiting of vernauwing van liesof beenslagaderen Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer arterieel (slagaderlijk)

Nadere informatie

24 september 2015. Van harte welkom!

24 september 2015. Van harte welkom! 24 september 2015 Van harte welkom! Programma 20.00: Welkom Wendy de Valk, verpleegkundig specialist cardiologie 20.10: Het vrouwenhart. Is er verschil tussen mannen en vrouwen? Mw. A. Lubbert-Verberkmoes,

Nadere informatie

Logboek Polikliniek hartfalen

Logboek Polikliniek hartfalen Logboek Polikliniek hartfalen Inleiding Uw cardioloog heeft u naar de hartfalenpolikliniek verwezen. De hartfalenverpleegkundige is er om u te begeleiden hoe u met uw hartklachten om kunt gaan. Hij/zij

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

Individueel Zorgplan Cardiometabool

Individueel Zorgplan Cardiometabool Individueel Zorgplan Cardiometabool Vasculair Centrum Naam: Geboortedatum: Patiëntnummer: Vasculair centrum Rijnstate Het Rijnstate Vasculair Centrum is een kennis- en behandelcentrum voor patiënten met

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Kent u de cijfers van uw hart?

Kent u de cijfers van uw hart? Kent u de cijfers van uw hart? CHOLESTEROL? GEWICHT/ BUIKOMTREK? UW? BLOEDDRUK? SUIKERGEHALTE? V.U.: Dr Freddy Van de Casseye - Elyzeese-Veldenstraat 63-1050 Brussel Belgische Cardiologische Liga www.cardiologischeliga.be

Nadere informatie

Naam: BLOEDSOMLOOP. Vraag 1. Waaruit bestaat bloed?

Naam: BLOEDSOMLOOP. Vraag 1. Waaruit bestaat bloed? Naam: BLOEDSOMLOOP Bloed Een volwassen persoon heeft 5 á 6 liter bloed. Dat bloed bestaat uit bloedplasma, bloedcellen (rode en witte) en bloedplaatjes. Als bloed een paar dagen heeft gestaan, zakken de

Nadere informatie

Leefregels en adviezen na een hartinfarct

Leefregels en adviezen na een hartinfarct Leefregels en adviezen na een hartinfarct Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Herstel thuis 1 Bewegen 1 Autorijden 2 Werken 2 Vakantie 2 Seksualiteit 3 Dieet 3 Alcohol 3 Roken 3 Psychische

Nadere informatie

Hartrevalidatie. Uw afspraak. U wordt verwacht op: datum:. tijdstip:...

Hartrevalidatie. Uw afspraak. U wordt verwacht op: datum:. tijdstip:... Hartrevalidatie Uw afspraak U wordt verwacht op: datum:. tijdstip:... Inhoudsopgave Hartrevalidatie... 1 Waarom hartrevalidatie... 1 De belangrijkste doelen van hartrevalidatie zijn:... 1 Hoe komt u in

Nadere informatie

PACEMAKERREVALIDATIE (IPZ)

PACEMAKERREVALIDATIE (IPZ) PACEMAKERREVALIDATIE (IPZ) 17863 Inleiding Deze folder geeft u informatie over het poliklinisch pacemaker revalidatieprogramma, Intensieve Poliklinische Zorg (IPZ). De behandelmethoden voor hart- en vaatziekten

Nadere informatie

Een te hoog cholesterol

Een te hoog cholesterol Een te hoog cholesterol Beschrijving Wat is te een hoog cholesterol? Een te hoog cholesterol wil zeggen dat er te veel cholesterol in uw bloed zit. Dat is schadelijk voor uw slagaders. Het cholesterol

Nadere informatie

Hartfalen. Decompensatio cordis

Hartfalen. Decompensatio cordis Hartfalen Decompensatio cordis Door een verminderde pompfunctie van uw hart bent u op dit moment onder behandeling van de cardioloog. Deze folder geeft u uitleg over de aard en de oorzaak van uw klachten.

Nadere informatie

Wat we doen en waarom

Wat we doen en waarom Wat we doen en waarom Eén op de drie Nederlanders sterft aan een hart- of vaatziekte. Bij vrouwen is het zelfs doodsoorzaak nummer 1. www.hartstichting.nl Mieke Runderkamp (29) raakte na een hartinfarct

Nadere informatie

Ontmasker de stille doder. Meet uw bloeddruk. Spreek erover met uw arts. Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation

Ontmasker de stille doder. Meet uw bloeddruk. Spreek erover met uw arts. Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation Ontmasker de stille doder Meet uw bloeddruk Spreek erover met uw arts Belgische Cardiologische Liga Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation Een do Wie is toch die sti der, hoezo?

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

TROMBOSE EN KANKER in het kort

TROMBOSE EN KANKER in het kort TROMBOSE EN KANKER in het kort Eindredactie E.H. Coene, H. Vinke Redactie H. van Duijn, S. Kollaard COLOFON Uitgave van Stichting September, eerste druk, 2014 Deze uitgave is mede mogelijk gemaakt door

Nadere informatie

Diep Veneuze Trombose Informatie over de aandoening en de behandeling

Diep Veneuze Trombose Informatie over de aandoening en de behandeling Er is bij u een diep veneuze trombose vastgesteld. In deze folder vindt u informatie over de oorzaak, verschijnselen, behandeling en medicijngebruik bij deze aandoening. Wat is diep veneuze trombose Een

Nadere informatie

Met een gerust hart naar huis

Met een gerust hart naar huis Met een gerust hart naar huis Cardiologie 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Hulp en begeleidingsmogelijkheden na ontslag 3 Meer bewegen 3 Wat te doen bij acute klachten 4 Tips bij medicijngebruik 5 Belangrijke

Nadere informatie

Verpleegkundig overgangspreekuur (informatie en advies)

Verpleegkundig overgangspreekuur (informatie en advies) Verpleegkundig overgangspreekuur (informatie en advies) Inleiding U heeft besloten voor uw overgangsklachten naar het verpleegkundig overgangsspreekuur te gaan. In deze folder leest u algemene informatie

Nadere informatie

Spreekbeurt over ZOUT

Spreekbeurt over ZOUT Wat is zout? Zout zit in bijna alle voedingsmiddelen die we eten. Zelfs in die producten waarin je het helemaal niet verwacht, zoals zoete koeken en zoete drop. Zout geeft smaak aan het eten. En het zorgt

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Hartfalen

Patiënteninformatie. Hartfalen Patiënteninformatie Hartfalen Inhoud Inleiding... 3 Informatie over het ziektebeeld: hartfalen... 3 Wat is hartfalen?... 3 Wat zijn de symptomen?... 4 Wat zijn de oorzaken?... 5 Behandeling van hartfalen...

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten

Hart- en vaatziekten 400015 Hart- en vaatziekten folder_400015 Hart- en vaatziekten 27-03-12 09:50 Pag Hart- en vaatziekten WAT ZIJN HART- EN VAATZIEKTEN WAT KUNT U ZELF DOEN MEDICIJNEN BIJ HART- EN VAATZIEKTEN WAT KAN UW

Nadere informatie

Hartrevalidatie. Revalidatie / Cardiologie. Informatie / Adviezen voor thuis

Hartrevalidatie. Revalidatie / Cardiologie. Informatie / Adviezen voor thuis Revalidatie / Cardiologie Hartrevalidatie Informatie / Adviezen voor thuis Inleiding Er is met u gesproken over het hartrevalidatieprogramma. Om te beoordelen of u in aanmerking komt voor dit programma

Nadere informatie

Vragenlijst. S.v.p. helemaal invullen vóór uw bezoek aan de vaatverpleegkundige

Vragenlijst. S.v.p. helemaal invullen vóór uw bezoek aan de vaatverpleegkundige Vragenlijst S.v.p. helemaal invullen vóór uw bezoek aan de vaatverpleegkundige en meenemen! Voorgeschiedenis en verwijzing Hartproblemen Heeft u Angina Pectoris klachten (klachten van pijn, een drukkend

Nadere informatie

ARTERIEEL VAATLIJDEN 17954

ARTERIEEL VAATLIJDEN 17954 ARTERIEEL VAATLIJDEN 17954 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer arterieel vaatlijden. Het is goed dat u zich realiseert dat bij het vaststellen

Nadere informatie

Arterieel vaatlijden 1

Arterieel vaatlijden 1 Arterieel vaatlijden 1 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer arterieel vaatlijden. Het is goed u te realiseren dat bij het vaststellen van

Nadere informatie

Hartrevalidatieprogramma

Hartrevalidatieprogramma Hartrevalidatieprogramma Inleiding Uw cardioloog heeft u aangemeld voor het hartrevalidatieprogramma in het Hartrevalidatiecentrum Eindhoven, een samenwerkingsverband tussen Máxima Medisch Centrum en het

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Hartrevalidatie na een hartinfarct

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Hartrevalidatie na een hartinfarct Hartrevalidatie na een hartinfarct HARTREVALIDATIE NA EEN HARTINFARCT INLEIDING Een hartinfarct kan grote gevolgen hebben, zowel voor uzelf als voor uw naaste omgeving. Belangrijk is dat u erin slaagt

Nadere informatie

Polikliniek cardiologie. Patiëntendagboek

Polikliniek cardiologie. Patiëntendagboek Polikliniek cardiologie Patiëntendagboek Dit dagboek is eigendom van: (patiëntenstikker) Neem dit boekje mee bij ieder bezoek aan de arts of verpleegkundige. 1 Inhoud Pagina Bereikbaarheid 3 Waarom dit

Nadere informatie

De cardiovasculaire risico polikliniek Bloed moet stromen

De cardiovasculaire risico polikliniek Bloed moet stromen De cardiovasculaire risico polikliniek Bloed moet stromen Naam Geboortedatum :... : - - Uw specialist of huisarts heeft u doorverwezen naar de cardiovasculaire risicopolikliniek omdat u een hart- en vaatziekte

Nadere informatie

Leefregels na een operatie van een verwijde buikslagader via de liezen (E.V.A.R) (Endovascular Aneurysma Repair)

Leefregels na een operatie van een verwijde buikslagader via de liezen (E.V.A.R) (Endovascular Aneurysma Repair) Leefregels na een operatie van een verwijde buikslagader via de liezen (E.V.A.R) (Endovascular Aneurysma Repair) Inleiding Onlangs heeft u een operatie ondergaan van de buikslagader via de liezen. Het

Nadere informatie

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum Pre-diabetes Vasculair Preventie Centrum Wat is pre-diabetes? Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het glucosegehalte in uw bloed (bloedsuiker) is, vooral s ochtends voordat u gegeten

Nadere informatie

Hart en Vaataandoeningen, Leefstijlziektes? of! Leo Schrijvers Cardioloog

Hart en Vaataandoeningen, Leefstijlziektes? of! Leo Schrijvers Cardioloog Van harte welkom! Hart en Vaataandoeningen, Leefstijlziektes? of! Leo Schrijvers Cardioloog CONFUCIUS: Chinees wijsgeer circa 500 voor Christus Het is niet moeilijk om het goede te herkennen, maar wel

Nadere informatie

Diabetes of suikerziekte

Diabetes of suikerziekte Diabetes of suikerziekte (bron: Weet je voldoende over diabetes - Vlaamse Diabetes Vereniging) SUIKER EN HET MENSELIJK LICHAAM In onze dagelijke voeding zijn tal van koolhydraten (=suikers) aanwezig. Deze

Nadere informatie

Chronisch Hartfalen. Wat is chronisch hartfalen?

Chronisch Hartfalen. Wat is chronisch hartfalen? Chronisch Hartfalen Wat is chronisch hartfalen? Omschrijving Hartfalen Hartfalen is een aandoening van het hart waarbij het hart niet meer in staat is om voldoende bloed uit te pompen en rond te pompen.

Nadere informatie

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Gezond gewicht Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Overgewicht 3 Oorzaken 4 Gezond gewicht 4 Tailleomvang 5 Voorkomen van overgewicht 6 Wat kun je

Nadere informatie

Eet smakelijk Informatie over vocht en voeding voor ouderen

Eet smakelijk Informatie over vocht en voeding voor ouderen Ouder worden kan verschillende problemen op het gebied van voeding met zich meebrengen. Zo kan onder andere de eetlust afnemen en kunnen ouderen minder gaan drinken dan gewenst. Dit heeft gevolgen voor

Nadere informatie

Ontslag uit het ziekenhuis. Cardiologie

Ontslag uit het ziekenhuis. Cardiologie Ontslag uit het ziekenhuis Cardiologie U bent pas ontslagen van de afdeling Cardiologie. Graag geven wij u extra informatie om thuis op uw gemak door te lezen. Ontslagpapieren In deze folder is aangekruist

Nadere informatie

Hartrevalidatie. gemini-ziekenhuis.nl

Hartrevalidatie. gemini-ziekenhuis.nl Hartrevalidatie gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Hartrevalidatie 3 Het voorlichtingsprogramma 3 Het trainingsprogramma 4 De leefstijlcursus 5 Na de hartrevalidatie 6 Verhindering 6 Vergoeding 7 Uw vragen

Nadere informatie

Diabetes: zo zit dat. Iedere dag krijgen 200 Nederlanders diabetes. Wat is het? Hoe herkent u het? Is het te genezen?

Diabetes: zo zit dat. Iedere dag krijgen 200 Nederlanders diabetes. Wat is het? Hoe herkent u het? Is het te genezen? Diabetes: zo zit dat Veelgestelde vragen en antwoorden Iedere dag krijgen 200 Nederlanders diabetes Wat is het? Hoe herkent u het? Is het te genezen? Wat is diabetes? Diabetes type 1, diabetes type 2 de

Nadere informatie

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten Cholesterol Alles wat je ooit wilde weten Waar komt cholesterol vandaan? Het overgrote deel van de cholesterol in ons lichaam maakt ons lichaam zélf aan. Eén derde nemen we op via onze voeding. Cholesterol

Nadere informatie

Trombosebeen. Dagbehandeling interne geneeskunde Polikliniek dermatologie/flebologie. mca.nl

Trombosebeen. Dagbehandeling interne geneeskunde Polikliniek dermatologie/flebologie. mca.nl Trombosebeen Dagbehandeling interne geneeskunde Polikliniek dermatologie/flebologie mca.nl Inhoudsopgave Wat is een trombosebeen? 3 Onderzoek en behandeling op verschillende afdelingen van MCA 4 Algemene

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Hoe wordt het normale hartritme tot stand gebracht?

Hoe wordt het normale hartritme tot stand gebracht? Boezemfibrilleren De cardioloog heeft vastgesteld dat u een ritmestoornis heeft of heeft gehad, die boezemfibrilleren, ofwel atriumfibrilleren wordt genoemd. In deze folder kunt u hierover meer lezen.

Nadere informatie

Longembolie Onderzoek en behandeling. www.nwz.nl

Longembolie Onderzoek en behandeling. www.nwz.nl Longembolie Onderzoek en behandeling www.nwz.nl Inhoud Wat is een longembolie? 3 Welke onderzoeken krijgt u? 4 Behandeling van een longembolie 5 Behandeling met bloedverdunnende medicijnen 7 Naar huis

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht Afdeling Diëtetiek Algemeen U heeft jicht. In deze folder vindt u een aantal algemene adviezen die eventuele klachten kunnen voorkomen of verminderen. Wat is jicht? Jicht is een aandoening die behoort

Nadere informatie

Met medicijnen alléén bent u er niet

Met medicijnen alléén bent u er niet Cholesterolverlagers Met medicijnen alléén bent u er niet Steeds meer mensen gebruiken medicijnen tegen een te hoog cholesterol. Maar wie niet tegelijkertijd zijn leefstijl aanpast (stoppen met roken,

Nadere informatie

hoofdstuk 3 hoofdstuk 4

hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 Samenvatting Samenvatting Veneuze trombose is een veel voorkomende ziekte. Jaarlijks krijgt ongeveer 1 op de 1000 mensen een trombosebeen of een longembolie wat neerkomt op ongeveer 16 duizend gevallen

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek PATIËNTEN INFORMATIE Ondervoeding in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Ondervoeding door ziekte is in ziekenhuizen een veel voorkomend probleem. Ongeveer 1 op de 4 patiënten is

Nadere informatie

Gewichtstoename bij behandeling van kanker

Gewichtstoename bij behandeling van kanker Gewichtstoename bij behandeling van kanker Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 Pavo 0915 Inleiding U bent tijdens uw behandelingen tegen kanker ongewenst in gewicht aangekomen. In deze folder leggen

Nadere informatie

Mijn zorgplan Preventie en behandeling Hart- en Vaatziekten

Mijn zorgplan Preventie en behandeling Hart- en Vaatziekten Mijn zorgplan Preventie en behandeling Hart- en Vaatziekten WWW.ZORROO.NL 1 Voorwoord Zorroo staat voor Zorggroep Regio Oosterhout & Omstreken. Wij zijn een organisatie die samen met uw huisarts en andere

Nadere informatie

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Verhoogd cholesterolgehalte Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Cholesterolgehalte 3 Cholesterol 3 Cholesterol in voeding 4 Verhoogd cholesterolgehalte

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Hartrevalidatie na een bypass-operatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Hartrevalidatie na een bypass-operatie Hartrevalidatie na een bypass-operatie HARTREVALIDATIE NA EEN BYPASS-OPERATIE INLEIDING Een bypass-operatie kan grote gevolgen hebben, zowel voor uzelf als voor uw naaste omgeving. Belangrijk is dat u

Nadere informatie

De overgang: informatie en advies

De overgang: informatie en advies Gynaecologie Patiënteninformatie De overgang: informatie en advies U ontvangt deze informatie, omdat u heeft besloten naar de overgangspolikliniek te gaan in verband met uw overgangsklachten. Deze polikliniek

Nadere informatie

Hart- en vaataandoeningen en seksualiteit

Hart- en vaataandoeningen en seksualiteit Hart- en vaataandoeningen en seksualiteit Hart- en vaataandoeningen en seksualiteit Hart- en vaataandoeningen kunnen invloed hebben op uw seksleven. Dat kan door de aandoening zelf komen, maar ook door

Nadere informatie