Cynthia Foekema Master Social Work (MC2)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Cynthia Foekema Master Social Work (MC2)"

Transcriptie

1 Rapport Arbeidsrehabilitatie volgens het Clubhuismodel Cynthia Foekema Master Social Work (MC2)

2 Inhoud Inleiding Arbeidsrehabilitatie van mensen met ernstige psychische aandoeningen Inleiding Rol arbeidsrehabilitatie op meso niveau: Dac s Rol arbeidsrehabilitatie op macro niveau: WMO en Participatiewet Rol arbeidsrehabilitatie op micro niveau: doelgroep Behoefte aan arbeidsparticipatie Betekenis van betaalde arbeid Arbeidsrehabilitatie volgens het Clubhuismodel Inleiding Het Clubhuismodel Arbeidsrehabilitatie volgens het Clubhuismodel Transitional Employment Proces Transitional Employment Supported Employment Independent Employment Arbeidsrehabilitatiemethodieken Inleiding Succesfactoren arbeidsrehabilitatie Verschil Clubhuismodel en andere arbeidsrehabilitatiemethodieken Implementatie Clubhuismodel inclusief arbeidsrehabilitatieprogramma Inleiding Fase 0: Basis voor innovaties Fase 1: Implementatie basis Clubhuismodel Innovatieproces Fase 2: Implementatie ARP (in- en extern) Innovatieproces intern Innovatieproces extern Conclusie Bibliografie R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

3 Inleiding Met de komst van de WMO en de Participatiewet, waarin meedoen centraal staat, gaat arbeidsrehabilitatie van mensen met ernstige psychische aandoeningen (EPA) 1 een steeds grotere rol spelen. De meeste Dagactiviteitencentra (Dac s) 2 hebben niet voldoende mogelijkheden en faciliteiten om de doelgroep te begeleiden naar betaalde arbeid. De stijging op de participatieladder blijft beperkt tot trede 3: arbeidsactivering. Met het Clubhuismodel kan mensen met EPA een compleet arbeidsrehabilitatieprogramma geboden worden, waarbij zij kunnen stijgen op de participatieladder van trede 2: sociale activering, naar trede 6: reguliere arbeid (op basis van de participatieladder van de gemeente Almere). Zie ook het essay: Clubhuismodel en participatie (Foekema, 2013). Wereldwijd zijn er meer dan 300 Clubhuizen, die werken met het Clubhuismodel (Clubhouse International, 2013). Het Clubhuismodel is een rehabilitatiemethodiek, die arbeidsrehabilitatie bevordert door middel van een werk georiënteerde dag in het Clubhuis en Transitional Employment (TE), Supported Employment (SE) en Independent Employment (IE) bij een regulier bedrijf. Om de vergelijking met andere arbeidsrehabilitatieprogramma s te kunnen trekken (hfd. 3), noem ik het proces buiten het Clubhuis (TE, SE, IE): het arbeidsrehabilitatieprogramma (ARP) van het Clubhuis. In Nederland is het ARP van het Clubhuis nog niet geïmplementeerd. Dit rapport gaat over de behoefte aan arbeidsrehabilitatie (hfd. 1), het ARP van het Clubhuis (hfd.2), het ARP van het Clubhuis in vergelijking met andere arbeidsrehabilitatiemethodieken (hfd.3) en hoe het ARP van het Clubhuis te implementeren in een Dac (hfd. 4). Een bedankje gaat uit naar de personen die informatie en literatuur verstrekt hebben en de personen die hebben meegedacht over de implementatie van het ARP van het Clubhuis in Nederland. Cynthia Foekema, staflid Kwintes Clubhuis Almere, 5 juli Dit is binnen de GGZ een veelgebruikte term, welke overeenkomt met de term Severe Mental Illness (SMI), een begrip dat in internationale literatuur veel gebruikt wordt (Trimbos instituut, 2011). Er is consensus bereikt over de definitie van mensen met ernstige psychische aandoening (EPA) (Delespaul, 2013). 2 Waar DAC s staat kan ook Activeringscentra gelezen worden. 2 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

4 1 Arbeidsrehabilitatie van mensen met ernstige psychische aandoeningen 1.1 Inleiding Arbeidsrehabilitatie is een ruim begrip, het omvat het gehele traject wat kan leiden naar (betaald) werk. Van arbeidstraining tot het behouden van een baan. Van Weeghel en Zeelen (1990) omschrijven het als activiteiten waarmee herstel, behoud en uitbreiding van iemands handelingscompetenties in werksituaties worden beoogd. Arbeidsrehabilitatie van mensen met EPA, gaat een steeds grotere rol spelen in Nederland. In dit hoofdstuk beschrijf ik waar deze omslag (objectverschuiving) vandaan komt en welke rol arbeidsrehabilitatie inneemt op micro-meso en macro niveau. 1.2 Rol arbeidsrehabilitatie op meso niveau: Dac s Het beleid in de jaren tachtig richt zich veel meer op bescherming van de cliënt, dan op participatie in de samenleving. Vanaf het midden van de jaren tachtig verandert de visie op de mogelijkheden van cliënten en groeit het besef dat werk en dagbesteding bij kunnen dragen aan maatschappelijke integratie (Dankers & Wilken, 2007). Rond 1985 zijn de eerste Dagactiviteitencentra (Dac s) ontstaan. Het ontstaan van Dac s gaat samen met de toenmalige de-institutionalisering van psychiatrische ziekenhuizen. Dac s hebben in die tijd als doel, de opvangfunctie van het psychiatrisch ziekenhuis over te nemen (Kal, Mens, Van Beek, Van Haaster, Van Lelyveld, & Van Katwijk, 1994). Psychiatrische patiënten kwamen in de wijk te wonen, dit betekende dat er ook nieuwe voorzieningen nodig waren qua dagbesteding. In de Dac s wordt er vanuit gegaan dat mensen hun individuele en maatschappelijke mogelijkheden het beste kunnen vergroten in de samenleving zelf, niet in een afgeschermde en geïsoleerde omgeving (Kal, et al. 1994, p. 13). Als belangrijkste functies van Dac s worden genoemd: het bieden van een beschermende thuishaven waar men anderen kan ontmoeten en het bieden van een uitvalsbasis naar andere activiteiten in de maatschappij. Daarnaast wordt vanuit het Dac geprobeerd opnames te voorkomen (Ketelaars, Van Hoof, & Van Weeghel, 2000). De Dac s zijn geplaatst in de wijk, maar daarmee vindt er nog geen automatische participatie in de wijk/samenleving plaats. In de jaren negentig groeit het aantal Dac s sterk en daarnaast neemt de aandacht voor arbeidsrehabilitatie toe. Echter de aanpak blijft beschermend, cliënten worden eerder geplaatst in beschermde werkomgevingen, dan in betaald werk. Daarnaast is er weinig aandacht voor het behouden van werk (Kenniscentrum Phrenos, 2013). Echter de laatste jaren is het accent steeds meer op (her) intrede in het reguliere arbeidsproces komen te liggen (Michon & Van Weeghel, 2010). Vaak wordt het proces van arbeidsbemiddeling en plaatsing door een individuele begeleider uitgevoerd (bijv. een trajectbegeleider) en staat dit proces los van de Dac s. Binnen de Dac s blijft de stijging op de participatieladder daarmee beperkt tot trede 3: arbeidsactivering. Het doel van de Dac s heden ten dage komt steeds meer op participatie in de samenleving te liggen en het stimuleren van stijging op de participatieladder, dit betekent verder stijgen dan trede 3, ook naar trede 4 arbeidsbemiddeling, trede 5 gesubsidieerd werk en trede 6 regulier werk. De meeste Dac s zijn nog niet toegerust om deze stijging mogelijk te maken. 3 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

5 Regulier werk Gesubsidieerd werk Arbeidsbemiddeling Arbeidsactivering Sociale activering Zorg Rust Figuur 1. Participatieladder van de gemeente Almere 1.3 Rol arbeidsrehabilitatie op macro niveau: WMO en Participatiewet Het vernieuwde doel van de Dac s is mede te verklaren vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) waarin participatie, meedoen in de samenleving, centraal staat. Anders dan voorheen wordt veel meer gekeken naar wat iemand nog wel kan. Naast een maatschappelijk doel, heeft dit ook een economisch doel. Movisie en Vilans omschrijven dit als volgt: wanneer we erin slagen om mensen te laten stijgen op de participatieladder naar betaald werk, dan neemt het welbevinden toe en het beroep op zorg en welzijn in sterke mate af (Bosch, Ritzen, & van Xanten, 2013). Naast stijging op de participatieladder is het behouden van werk is ook een belangrijk doel: Verlies aan arbeidsproductiviteit tengevolge van tijdelijke danwel permanente uitval uit het arbeidsproces en daarmee gepaard gaande kosten, zijn op macro-niveau de belangrijkste kostenposten van psychische aandoeningen (Smit et al., 2006; Van Hoof et al., 2008 in Trimbos instituut, 2010, p.65) Naast de WMO speelt de komst van de Participatiewet ook een rol. Het is nog niet zeker of deze wet doorgang vindt en hoe deze er precies uit komt te zien. Met de Participatiewet wil de overheid bereiken dat zoveel mogelijk mensen deelnemen aan de samenleving. In deze wet worden de Wet werken en bijstand, de Wet sociale werkvoorziening en een deel van de Wajong samengevoegd (Rijksoverheid, n.d.). 1.4 Rol arbeidsrehabilitatie op micro niveau: doelgroep Behoefte aan arbeidsparticipatie Er is behoefte aan arbeidsparticipatie bij de doelgroep. In Nederland is de arbeidsparticipatie van mensen met EPA zeer bescheiden. Uit onderzoek bij 2070 cliënten met EPA van ambulante GGZteams en beschermde woonvormen bleek dat 18% een betaalde baan had (12% regulier en 6% gesubsidieerd). Bijna de helft had geen structurele dagbesteding (Michon, Kroon, Giessen, & Van Erp, 2003). Uit de eerste meting bij het landelijk Panel Psychisch Gezien, een panel dat uitsluitend bestaat uit mensen met EPA, kwamen vergelijkbare resultaten naar voren. Van de 606 deelnemers aan deze eerste meting had 19% betaald werk (waarvan 14% regulier werk en 5% in de sociale werkvoorziening). 4 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

6 Van degenen die geen betaald werk verrichtten (81%), had één op de drie de wens om binnen een jaar in een betaalde baan aan de slag te gaan (Michon & Overweg, 2011 in Trimbos instituut, 2011). Bij het UWV najaarscongres van 2011 noemt Van Weeghel dat 60-70% van het panel ooit weer aan het werk wil (Van Weeghel, 2011). De verschillende percentages komen waarschijnlijk voort uit de vraagstelling. Zo krijg je een veel hoger percentage arbeidswensen bij mensen met EPA als de vraag luidt: zou je ooit (i.p.v. dit jaar) weer een betaalde baan willen? Velen antwoorden dan met ja, met daarbij opmerkingen als: mits de condities gunstig zijn of als ik voldoende ben hersteld (persoonlijke mededeling, Van Weeghel, 3 juli 2013). De groep met EPA ondervindt nogal wat problemen op het gebied van participatie: 81% ondervindt problemen bij het opbouwen van sociale contacten, 84% bij het vinden van activiteiten, 89% bij het vinden van vrijwilligerswerk en 93% bij het vinden van een betaalde baan (persoonlijke mededeling, Rehabilitatiecongres, Jaap van Weeghel, 17 april 2013). Jaap van Weeghel benoemt verschillende oorzaken waarbij hij onderscheid maakt tussen belemmeringen binnen de persoon: gebrek aan gezondheid, veerkracht, ervaring, vertrouwen, vaardigheden en belemmeringen buiten de persoon: werkgelegenheid, rendement, stigma, kwaliteit beschikbare arbeid, GGz niet erg arbeidsminded en een gebrekkig re-integratiebeleid (Van Weeghel, 2011) Betekenis van betaalde arbeid Arbeid betekent veel voor mensen, dit komt in verschillende studies terug. De volgende factoren zijn het meest betekenis gevend: Financiële middelen als middel tot zelfstandigheid en onafhankelijkheid (Echtelt, 2010; Van Busschbach, Van Weeghel, & Van Rooijen, 2013; Hoof, Knispel, Meije, Wijngaarden, & Vijselaar, 2010; Van Weeghel, 2011); Het sociale aspect (Echtelt, 2010; Michon, Van Erp, Van Duin, & Van Weeghel, 2013; Van Weeghel, 2011); Het ontlenen van sociale en maatschappelijke status (Hoof, et al., 2010); De dag- en weekstructuur, sociale status, persoonlijke waardering en zingeving (Michon, et al., 2013); Het leveren van bewijs van psychisch en maatschappelijk herstel om daarmee het stigma van zich af te werpen (Van Weeghel, 2011; Hoof, et al., 2010) Vergroting van de veerkracht (Movisie, november 2012). Andere vormen van dagbesteding kunnen wel een deel van bovenstaande factoren vervullen, maar er is geen activiteit te verzinnen die, zoals betaalde arbeid, al deze functies in zich kan verenigen (Trimbos instituut, 2011). 5 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

7 2 Arbeidsrehabilitatie volgens het Clubhuismodel 2.1 Inleiding Uit hoofdstuk 1 blijkt dat er behoefte is aan succesvolle arbeidsrehabilitatieprogramma s op micro-, meso- en macro niveau. Het Clubhuismodel is een rehabilitatiemethodiek, die arbeidsrehabilitatie bevordert door middel van een werk georiënteerde dag in het Clubhuis en Transitional Employment (TE), Supported Employment (SE) en Independent Employment (IE) bij een regulier bedrijf. In dit hoofdstuk beschrijf ik wat het Clubhuismodel inhoudt. 2.2 Het Clubhuismodel Het Clubhuismodel is een methodiek voor mensen met EPA, die gebruikt wordt in Clubhuizen wereldwijd. Het Clubhuismodel is ingericht volgens 36 vastgestelde standards (regels). Deze standards zijn opgesteld door Clubhouse International (voorheen International Centre for Clubhouse Development, ICCD) en de wereldwijde Clubhuis gemeenschap en worden elke twee jaar herzien, waarbij elk Clubhuis inspraak heeft (Clubhouse International, 2012). Clubhouse International is een organisatie die nieuwe en bestaande Clubhuizen ondersteunt en traint, zij doen onderzoek en zij certificeren Clubhuizen om de kwaliteit te kunnen waarborgen. In het Clubhuis houden club- en stafleden samen het Clubhuis draaiende. Het Clubhuis werkt volgens een werk georiënteerde dag, waarbij wordt gewerkt in units (keuken, administratie, bar etc.). Al het werk in het Clubhuis wordt gedaan om leden te helpen hun gevoel van eigenwaarde, zingeving en vertrouwen terug te krijgen (Clubhouse International). De personen die op het Clubhuis komen, worden clubleden genoemd, dit om mensen in een andere rol te plaatsen als die van patiënt of cliënt. Clubleden komen daarmee uit een afhankelijke rol en werken naar een betrokken en verantwoordelijke rol. 2.3 Arbeidsrehabilitatie volgens het Clubhuismodel Onderdeel van het Clubhuismodel is het arbeidsrehabilitatieprogramma (ARP) van het Clubhuis. Transitional Employment, Supported Employment en Independent Employment zijn onderdelen van het ARP van het Clubhuis, waarmee clubleden kunnen stijgen op de participatieladder tot aan trede 6: regulier werk. De stappen staan beschreven in figuur 2. De stappen hoeven niet volgens een vast volgorde te worden doorlopen. Wanneer een clublid eraan toe is kan deze ook van stap 2 naar stap 5 gaan. Daarnaast kan meer dan eens geoefend worden in verschillende TE plekken. 6 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

8 Buiten het Clubhuis: regulier bedrijf Binnen het Clubhuis Stap 1. Inloop, kennismaking Stap 2. Werk georiënteerde dag Stap 3. Transitional Employment Stap 4. Supported Employment Stap 5. Independent Employment Opleiding/cursus Figuur 2. Stappen van het Clubhuismodel Transitional Employment In het Clubhuis leren clubleden vaardigheden d.m.v. de werk georiënteerde dag. Vervolgens is er de mogelijkheid om door te stromen naar het zeer gestructureerde Transitional Employment (TE). Een TE plek is een vaste werkplek (15-20 uur per week) bij een regulier bedrijf, die door het Clubhuis wordt gefaciliteerd. De werkgever sluit een contract af met het Clubhuis. Het Clubhuis zorgt voor structurele invulling van deze plek, door het inzetten van clubleden, die deze plek elk 6-9 maanden behouden. Een TE plek is bedoeld om (weer) vaardigheden te ontwikkelen en zelfvertrouwen op te bouwen. Door middel van betaald werk krijgen clubleden een sterkere positie, zodat zij weer volledig mee kunnen doen in de samenleving (International Centre for Clubhouse Development, 2008). Transitional Employment wordt ook wel the most Supported of Supported Employment genoemd (Bilby R., n.d.). Stafleden werken in het Clubhuis mede als trajectbegeleider. Het Clubhuis biedt veel ondersteuning op en naast de werkplek aan het clublid, maar ook aan de werkgever (Clubhouse International, 2013). Het inwerken op de werkplek wordt gedaan door een placement manager (vast staflid), dus een werkgever hoeft nooit een clublid in te werken. De placement manager zorgt ervoor dat er afspraken worden gemaakt en dat er regelmatig overleg plaats vindt. Veel werkgevers zijn bang dat clubleden uitvallen, daarom zorgt het Clubhuis bij uitval voor een invaller. De invaller is de placement manager, met een aantal staf- en clubleden als reserve (ICCD, 2008). Dit betekent dat werkgevers altijd een werknemer op de werkplek hebben. De angst dat clubleden uitvallen, blijkt in de praktijk echter meestal ongegrond (Bilby R., 1991). Na Transitional Employment kan het clublid een opleiding gaan volgen, verder gaan in Supported of Independent Employment of nogmaals oefenen op een andere TE plek (ICCD, 2008) Proces Transitional Employment De beschrijving van het proces van TE doe ik aan de hand van de indeling waarmee Dankers en Wilken werken in hun onderzoek (2007) naar verschillende arbeidsrehabilitatiemethodieken, zodat de vergelijking tussen het ARP van het Clubhuis met andere arbeidsrehabilitatiemethodieken makkelijker te maken is (hfd.3). 7 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

9 Verwijzing/voorlichting en aanmelding In Clubhuizen wordt veel aandacht besteed aan het TE programma. Het programma staat niet onder de hoede van één staflid maar is de zaak van het hele Clubhuis. Clubhuizen proberen ervoor te zorgen dat het een breed gedragen programma is, waar iedereen in het Clubhuis aan mee werkt, in de vorm van elkaar voorlichten, elkaar ondersteunen, nieuwe plekken zoeken en onderhouden etc. Zo ontstaat draagvlak. Clubleden kunnen zich melden bij een staflid wanneer zij in aanmerking willen komen voor een TE plek. De belangrijkste eis om een TE plek te krijgen is de wens om te willen werken. Clubleden die zich niet opgeven, worden wel gestimuleerd om zich te ontwikkelen en wellicht later gemotiveerd te raken voor een TE plek (ICCD, 2008). Intake diagnose en assessment Geen enkel Clubhuis wereldwijd heeft genoeg TE plekken op een permanente basis om aan de belangen en behoeften van al haar leden te voldoen (ICCD, 2008). Er is veel aandacht besteed aan een eerlijke toewijzing van TE plekken aan clubleden. De toewijzing van TE plekken wordt gedaan door een placement manager, daarna wordt de keuze altijd overlegd in het Clubhuis. Placement managers zijn stafleden, die verbonden zijn aan een TE plek. Dit betekent dat wanneer een clublid kiest voor een TE plek er een vaste placement manager is. De placement managers werken intensief samen met de clubleden in een unit, hierdoor kan de placement manager verder kijken dan de handicap, de sterke punten zien en capaciteiten inschatten. Hierdoor kan een meer afgewogen keuze worden gemaakt, bij het toekennen van een TE plek. De vertrouwensband, die opgebouwd wordt door de intensieve samenwerking, kan clubleden het zelfvertrouwen geven om een TE plaatsing aan te gaan (ICCD, 2008). Trainingen, cursussen en scholing - Leer-werkperiode De leer-werkperiode start met de werk georiënteerde dag in het Clubhuis. Daarnaast kunnen er trainingen, cursussen en scholing worden gevolgd in en buiten het Clubhuis. Nadat het clublid heeft besloten in TE verder te gaan, kan gericht worden getraind (ICCD, 2008). Oriëntatie op werk - Bemiddeling naar werk Het clublid kiest zelf de TE plek uit. Om kennis te maken met de werkplek, werkt de placement manager met foto s en gesprekken met clubleden die er gewerkt hebben of die er nu werken. Zo krijgt het clublid een beter idee van de TE plek. Om ongegronde angsten en eventuele onrealistische verwachtingen weg te nemen, wordt daarna de TE plek bezocht, het clublid maakt kennis met het vervoer er naar toe, maakt kennis met de baan, de medewerkers en de werkomgeving (ICCD, 2008). Proefplaatsing Er vindt geen proefplaatsing plaats. De placement manager schat de haalbaarheid van de TE plek samen met het clublid in, zie: intake diagnose en assessment. Snel een baan zoeken Vervolgens vindt er een kennismaking plaats in plaats van een sollicitatiegesprek, waarbij het clublid kiest of de placement manager aanwezig is of niet. ICCD noemt het sollicitatiegesprek onnodig. TE is ontworpen om te vergeven, om een nieuwe start te maken, zodat vroegere problemen bij werkplekken er niet echt toe doen, zij zijn in feite een gegeven, en moeten niet nog eens worden vermeld bij een sollicitatie (ICCD, 2008). 8 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

10 Training op de werkplek Het clublid wordt door de placement manager ingewerkt. De ervaring leert dat clubleden vaak bang zijn om het alleen te doen (ICCD, 2008). Om die druk weg te nemen, biedt de placement manager aan om zo lang als nodig te blijven. De begeleiding op de TE plek wordt gedeeld met een tweede placement manager, zodat het clublid verschillende manieren van werken mee krijgt en altijd bij één van de twee placement managers terecht kan. De training bestaat uit samen doen, de placement manager fungeert hierin als rolmodel. Het clublid gaat pas zelfstandig werken, wanneer de placement manager, het clublid en de werkgever hierover eens zijn (ICCD, 2008). Ondersteuning op de werkplek TE werkt met inval. Voor werkgevers is dit een voordeel, want zij hebben nooit een absente medewerker. Vanuit het Clubhuismodel is hiervoor gekozen, zodat een zo groot mogelijke groep met ernstige arbeidsproblemen weer aan het werk kan (ICCD, 2008). Doorgaande begeleiding De placement manager ondersteunt de werkgever en het clublid. Er worden zo mogelijk geen zaken zonder het clublid besproken. Zaken die besproken worden zijn bijvoorbeeld: regels op de werkvloer, werktempo, arbeidshouding, maar ook duidelijkheid verschaffen over de problematiek van het clublid. De placement manager blijft het gehele traject betrokken (ICCD, 2008). Doorgaande assessement Het clublid wordt blijvend ondersteund, mits club- en staflid samen besluiten de ondersteuning te stoppen. Waarom wordt een succesvolle TE plek niet omgezet naar een SE-plek? Ten eerste zou dit voor het Clubhuis betekenen steeds weer op zoek te moeten gaan naar nieuwe TE plekken. Daarnaast is één van de doelen van het ARP om clubleden zo competent mogelijk te maken, daarom is het belangrijk dat zij alle stappen van het arbeidsproces doorlopen en ervaren dat zij zelf ook een sollicitatie kunnen doen en een baan kunnen vinden. Meerdere ervaringen op een CV is een pre. Een nieuwe baan kan ook een nieuwe start betekenen, waarbij het clublid niet alles over zijn verleden hoeft te vertellen (ICCD, 2008) Supported Employment Bij Supported Employment (SE) zoekt het clublid (samen met een staflid) een reguliere baan bij een regulier bedrijf, deze plek kan overgaan in een Independent Employment (IE) plek, wanneer blijkt dat ondersteuning niet meer nodig is. Een SE plek verschilt van een TE plek in: Een SE plek is voor onbepaalde tijd; De werkgever sluit een contract af met het clublid en niet met het Clubhuis; Voor een SE plek moet gesolliciteerd worden en heeft een competitief karakter; Er wordt vanuit het Clubhuis niet voor vervanging gezorgd; SE werkplekken zijn full- of parttime, TE plekken zijn parttime; Een SE plek is carrière gericht. (ICCD, 2008) 9 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

11 Verwijzing/voorlichting en aanmelding Clubleden kunnen zich net als bij TE aanmelden voor een SE plek. Intake diagnose en assessement In gesprek wordt nu meer nagegaan wat de interesses zijn van clublid en welke baan aansluit bij de vaardigheden, doelen en mogelijkheden van het clublid. Dit kan gedaan worden met behulp van eerdere ervaringen. Er worden doelen gesteld in een individueel plan van aanpak. Trainingen, cursussen en scholing - Leer-werkperiode Samen met het clublid wordt gekeken wat nodig is voor de werkplek. Dit kan zijn extra (sollicitatie)training, educatie. Maar ook hulp bij de administratieve zaken (bijv. belasting, uitkering) voor een nieuwe werkplek. Oriëntatie op werk - Bemiddeling naar werk - Proefplaatsing Staf- en clubleden ondersteunen met het oriënteren op en vinden van een baan. Met de werkgever kan worden afgesproken of er een proefplaatsing plaats vindt. Snel een baan zoeken Wanneer het clublid de wens heeft om een SE of IE plek te vinden, wordt er samen gezocht naar een baan, waarbij gekeken wordt wat het clublid daarvoor nodig heeft (training, cursussen, scholing). Doorgaande begeleiding - Ondersteuning op de werkplek Ondersteuning kan bestaan uit training, gesprekken met de werkgever en het clublid etc. (ICCD, 2008). Het type en de lengte van ondersteuning vanuit het Clubhuis verschilt per clublid en werkplek Doorgaande assessment Wanneer het clublid, staflid en werkgever overeenkomen dat de ondersteuning niet meer nodig is, stopt deze, maar de ondersteuning kan te allen tijde weer gestart worden (ICCD, 2008) Independent Employment Een Independent Employment (IE), is een reguliere baan. Het Clubhuis ondersteunt het clublid alleen nog buiten de werkplek, dus met het zoeken en kiezen van een baan, loopbaanontwikkeling etc. Er zijn uitwisselingsgroepen voor clubleden met een reguliere baan. Er is geen ondersteuning meer op de werkplek zelf. Er is geen relatie meer tussen de werkgever en het Clubhuis (ICCD, 2008). 10 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

12 3 Arbeidsrehabilitatiemethodieken 3.1 Inleiding Er bestaan verschillende arbeidsrehabilitatiemethodieken. Daarbij zijn er methodieken toepasbaar voor brede cliëntgroepen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt (Job coaching, Individuele Trajectbegeleiding en Integrale trajectbemiddeling) en meer specifieke methodieken voor mensen met EPA. Hierbij wordt rekening gehouden met de kwetsbaarheid die samenhangt met psychiatrische aandoeningen en het karakter van het herstelproces bij deze problematiek (Dankers & Wilken, 2007, p. 99). De meest bekende specifieke methodieken zijn: Individual Placement and Support (IPS), de Individuele Rehabilitatiebenadering (IRB) en Individuele Trajectbegeleiding (ITB) (Dankers & Wilken, 2007). In dit hoofdstuk wordt de vergelijking getrokken met het ARP van het Clubhuis. 3.2 Succesfactoren arbeidsrehabilitatie Er zijn verschillende studies naar de succesfactoren van arbeidsrehabilitatie gedaan, maar er dient in Nederland nog gericht onderzoek plaats te vinden naar de werkzame ingrediënten van arbeidsrehabilitatieprogramma s (Michon, Van Erp, Van Duin, & Van Weeghel, 2013). Er is echter wel een aantal onderzoeken uitgevoerd, waarvan de uitkomsten redelijk overeenkomen. Uit onderzoek van Dankers en Wilken (2007) blijkt dat er een aantal factoren van belang zijn voor succesvolle arbeidsrehabilitatie. Dit zijn achtereenvolgens: de motivatie van de deelnemer, goede voorbereiding, beschikbaarheid van een passende baan of werkplek, continuïteit van ondersteuning en het samen op weg zijn om een toekomstperspectief te verwezenlijken (geloof, hoop en gezamenlijkheid). Uit Amerikaans onderzoek (Cook, et al., 2005), komen de volgende factoren naar voren: 1. Goede samenwerking tussen arbeidstrajectbegeleiding en GGZ hulpverlening; 2. Primair richten van arbeidsrehabilitatieprogramma s op arbeidsondersteuning i.p.v. psychiatrische ondersteuning. Arbeidsondersteuning en psychiatrische ondersteuning dienen wel goed samen te werken; 3. Continuerende ondersteuning, ook nadat een cliënt werk heeft gevonden. Snelle plaatsing wordt ook vaak als succesfactor benoemd, maar er is nog niet aangetoond dat dit in Nederland ook een effectieve factor is voor arbeidsrehabilitatie (Kenniscentrum Phrenos, 2013). Persoonsgeboden factoren spelen ook een rol. In de richtlijn: Werk en ernstige aandoeningen (Michon, et al., 2013) staat beschreven dat uit literatuurstudie blijkt dat persoonsgebonden factoren die baanbehoud bevorderen zijn: (cognitief) functioneren, haalbaarheid betaald werk, gunstig arbeidsverleden, opleidingsjaren en niveau en leeftijd een rol spelen. Michon voegt nog toe dat mee speelt hoe de persoon zelf de haalbaarheid ervaart en daarnaast het sociale functioneren op andere levensgebieden, met name het beschikken over een steunend netwerk (Dankers & Wilken, 2007). 11 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

13 3.3 Verschil Clubhuismodel en andere arbeidsrehabilitatiemethodieken In het volgende figuur (Dankers & Wilken, 2007) staan de meest gebruikte specifieke arbeidsrehabilitatiemethodieken met de overeenkomsten en verschillen. Het ARP van het Clubhuis is toegevoegd ter vergelijking. Vergelijking specifieke arbeidsrehabilitatiemethodieken Clubhuismodel Componenten IPS IRB ITB TE SE IE Verwijzing/voorlichting en aanmelding x x x x x Intake, diagnose en assessment x x x x x Trainingen, cursussen en scholing x x x x Leer-werkperiode x x x x Oriëntatie op werk x x x x x x Bemiddeling naar werk x x x x x x Proefplaatsing x x x x x Snel een baan zoeken x X* x Doorgaande begeleiding x x x x x x Doorgaande assessment x x x x x x Ondersteuning op de werkplek x x x x x *Baan is al aanwezig Figuur 3. Vergelijking specifieke arbeidsrehabilitatiemethodieken (Dankers & Wilken, 2007) Figuur 4: Vergelijking arbeidsrehabilitatie van het Clubhuis In dit schema is te zien dat de methodieken op veel punten overeenkomen. Vooral de ondersteuning speelt bij alle specifieke arbeidsrehabilitatiemethodieken een grote rol. Niet alleen tijdens de arbeidsrehabilitatie, maar ook na het vinden van een baan. Waarin verschilt het ARP van het Clubhuis met de andere methodieken? Doelgroep Mijn veronderstelling is dat het ARP van het Clubhuis vooral werkt voor de groep mensen met epa, met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, door chronische ziekte of jarenlange uitval en die de wens om te werken nog niet hebben. Robby Vorspan benoemt het als volgt: zelfs voor clubleden met de grootste uitdaging op het gebied van arbeidsvaardigheden, biedt het TE programma een zeer duidelijke en effectieve aanpak voor de ontwikkeling van de benodigde vaardigheden om succesvol te zijn in elke werkomgeving (Persoonlijke mededeling, Robby Vorspan, 2 mei 2013). Voor mensen met een uitgesproken wens om te werken is IPS een betere optie. IPS werkt met directe plaatsing zonder de inzet van langdurig voorbereidende trainingen, uitgebreid onderzoek van arbeidsvaardigheden of werkervaringsprojecten (Kenniscentrum Phrenos, 2013).Wanneer de laatst genoemde doelgroep bij een Clubhuis komt, wordt de terugkeer naar arbeid onnodig uitgesteld. Uit onderzoek van Dankers en Wilken (2007, p. 101) blijkt dat deelnemers van een specifieke 12 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

14 arbeidsrehabilitatiemethodiek vaak al een traject van cursussen, trainingen en werkervaring op een beschutte werkplek opgedaan. Deze voorbereiding op het vinden van werk wordt door de deelnemers als succesfactor ervaren. Het gevaar is echter wel dat mensen zich soms moeilijk kunnen losmaken van de veilige omgeving. Wens om te werken De wens om te werken hoeft niet aanwezig te zijn bij de start in een Clubhuis, maar deze kan groeien. Bij het ARP wordt gewerkt volgens een stappenplan, wat clubleden in hun wens om te werken kan stimuleren, daarnaast wordt geoefend met vaardigheden en zelfvertrouwen opgedaan. Clubleden werken als rolmodel voor elkaar. Aandachtspunt is de ontwikkeling van clubleden te blijven stimuleren en te voorkomen dat vaardigheden niet worden benut. Vertrouwensband met begeleider In het Clubhuismodel werken stafleden, die clubleden ondersteunen bij hun arbeidsrehabilitatie. Ervaring leert dat het overstappen naar een arbeidsrehabilitatieprogramma buiten het Clubhuis een drempel opwerpt, doordat het clublid naar een ander persoon op een andere plek moet gaan. Daarnaast is de diagnose (zie: Proces Transitional Employment: intake, diagnose en assessment) makkelijker te stellen op basis van een opgebouwde relatie in plaats van een aantal gesprekken met een onbekend persoon. Clubleden die minder communicatief zijn, kunnen daardoor tijdens een gesprek minder goed uit de verf komen, terwijl zij wellicht op het Clubhuis qua vaardigheden wel uit de verf komen. Een vast steunend sociaal netwerk Het sociale netwerk als terugvalsbasis wordt als een belangrijke succesfactor gezien, bij alle methodieken (Dankers & Wilken, 2007). Niet elk persoon heeft een stevig sociaal netwerk. Het Clubhuis fungeert als maatschappelijk steunsysteem. Clubleden wisselen ervaringen met elkaar uit, ondersteunen en coachen elkaar op meerdere vlakken. Een vaste werkplek voor meerdere clubleden De werkeloosheid stijgt, waardoor er minder banen beschikbaar zijn en meer concurrentie plaats vindt op de arbeidsmarkt. Plekken voor laaggeschoolden worden ingenomen door hoger geschoolden. De werkeloosheid is te zien aan het aantal WW-uitkeringen dat het UWV iedere maand verstrekt. In maart 2013 waren dat er Dat is 28,4 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar (RTL Nieuws, 2013). Door de stijgende werkeloosheid is het lastiger cliënten (snel) te plaatsen. Vaste werkplekken (TE) zorgen voor continue plaatsingsmogelijkheden. SE-plekken zijn lastiger te vinden. Kosteneffectiviteit McKay, Yates & Johnsen (2007) hebben de kosteneffectiviteit van Clubhuizen onderzocht. Zij hebben de kosten per jaar, per clublid en per bezoek uitgerekend en daarnaast hebben zij gekeken wat het aanbod is in relatie tot de kosten. Daarbij hebben ze gebruik gemaakt van bestaande data van Clubhouse International. Sinds 1994 nemen zij een tweejaarlijkse enquête af bij officiële Clubhuizen. De data komt voort uit de enquêtes van 250 Clubhuizen verdeeld over 12 verschillende landen. De conclusie luidt dat de kosten voor een Clubhuis op één derde geschat worden in vergelijking met IPS. Aangezien het model in Nederland nog niet geïmplementeerd is, kan niet met zekerheid worden vastgesteld dat deze cijfers gegeneraliseerd kunnen worden naar Nederland. 13 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

15 4 Implementatie Clubhuismodel inclusief arbeidsrehabilitatieprogramma 4.1 Inleiding Hoe wordt een Dac een Clubhuis en wat is nodig bij de implementatie van het ARP? Er komen allerlei praktische zaken bij de implementatie kijken, maar het is vooral ook een innovatie- en leerproces binnen en buiten de organisatie. Per fase geef ik het innovatieproces aan en wat er praktisch nodig is voor de implementatie. 4.2 Fase 0: Basis voor innovaties Innoveren gaat niet vanzelf. Er is een aantal basiscondities nodig, die ten grondslag liggen aan een succesvol innovatieproces. De basiscondities om te kunnen innoveren zijn: onderling vertrouwen en ruimte om te experimenteren op micro- meso- en macroniveau. Wanneer er onderling vertrouwen is, kan er een succesvol proces van cocreatie plaats vinden. Cocreatie zorgt ervoor dat de innovatie samen ontwikkeld wordt en gedragen wordt door de betrokkenen. Cocreatie wordt hierbij opgevat als reflectief samenwerkingsproces, waarbij grenservaringen en leerprocessen centraal staan (Stam, 2012). Ruimte krijgen om te experimenteren leidt tot innovaties die bottom-up bedacht kunnen worden en breed draagvlak hebben. Het implementeren van een good practice is een voorbeeld van deductief denken. Deductief denken is het onderbrengen van specifieke gevallen onder algemene categorieën die al bekend zijn. Inductief denken gaat uit van het unieke wat nog niet geclassificeerd is (Stam, 2012). Het gevaar van deductief leren is het vast komen te zitten in bestaande kaders en geen ruimte voor experimenteren en creativiteit. Wanneer een methodiek geen ruimte biedt voor eigen interpretatie, kan dit funest zijn voor het bottom-up proces (Stam, 2012, p. 47). Inductief leren is een manier om los te komen van deze kaders, ook al gaan we uit van een bestaande methodiek. De methodiek moet dan ook worden opgevat als een leidraad, waarbij doel en middelen niet vast staan. Wanneer gaandeweg blijkt dat in Nederland of in de betreffende gemeente of bij het betreffende Dac of bij de betreffende persoon, het ARP beter op een andere manier kan worden ingezet, is het belangrijk om doel en middelen te herzien. Zodanig dat het gedragen wordt door de betrokkenen. Angstvallig vasthouden aan de gegeven kaders, smoort creativiteit in de kiem. 4.3 Fase 1: Implementatie basis Clubhuismodel Innovatieproces Werken vanuit de MET-modus Voordat een Dac kan starten met de implementatie van het ARP, moet de basis van het Clubhuismodel geïmplementeerd zijn. Het fundament van het Clubhuismodel is in 36 standards vastgelegd. Je zou denken dat dit weinig ruimte biedt voor eigen interpretatie, echter het tegendeel is waar. In de standards is het bottom-up karakter van het Clubhuis vastgelegd. Standard nr. 36 beschrijft dit: Het Clubhuis houdt open bijeenkomsten en heeft procedures die de leden en stafleden in staat stellen om actief deel te nemen aan besluitvorming, over het algemeen door middel van consensus, betreffende bestuur, beleidsvorming en de toekomstige richting en ontwikkeling van het Clubhuis. 14 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

16 Werken met het Clubhuismodel kan een behoorlijke cultuuromslag zijn. Wanneer we kijken naar het sociale disciplineraam van McCold en Wachtel (Stam, 2012) zitten sommige Dac s nog in de VOORmodus, waarbij er wordt gezorgd voor het clublid. Volgens het Clubhuismodel, moeten Dac s een omslag maken naar de MET-modus: waarbij stafleden niet overnemen, maar samenwerken, waarbij vertrouwen in elkaar is, waarbij stafleden de ruimte bieden om clubleden te laten sturen en waarbij zelfredzaamheid gestimuleerd wordt. Dit betekent dat club- en stafleden een andere rol krijgen: clubleden gaan van consument naar co-producent en stafleden gaan van verzorger naar ondersteuner. Dit proces heeft tijd nodig, maar is binnen de meeste Dac s in Nederland al ingezet.. Toenemende controle DOOR-modus Bestraffend/autoritair NIET-modus Verwaarlozend/Onverantwoordelijk MET-modus Herstelgericht/Gezaghebbend VOOR-modus Toegevend/Paternalistisch Toenemende ondersteuning Figuur 4. Het sociale disciplineraam Gezamenlijke urgentie Een gezamenlijke urgentie is een cruciaal onderdeel van het innovatieproces, wanneer de betrokkenen dit niet voelen, zal deze niet of minder succesvol zijn. Daarnaast kan een gezamenlijke urgentie de invloed op stuurkracht vergroten. Niet elk club- of staflid of de overkoepelende organisatie zal deze urgentie meteen voelen, waardoor er niet voldoende ondersteuning en draagvlak is. Om een gezamenlijke urgentie te creëren moet er voldoende ruimte zijn voor ieders verhaal (Donkers, 2010). Bij veranderen is het belangrijk het verhaal, waarom een innovatie plaats vindt, te kunnen vertellen en daarmee invloed te kunnen creëren. Houd er rekening mee dat dit verhaal niet voor iedereen hetzelfde zal zijn. Echter door het uitwisselen van verhalen, kunnen cluben stafleden geënthousiasmeerd worden. Een Community of Practice (CoP) kan een handig hulpmiddel zijn om mensen te enthousiasmeren. In de Community of Practice staat cocreatie door middel van inductief leren centraal. Dit betekent dat de personen vanuit cocreatie nieuwe kennis, praktijken, werkprocessen en instrumenten creëren (persoonlijke mededeling. M. Stam, HC Master Social Work, 13 mei 2013). Krachten worden gebundeld, oplossingen worden samen bedacht, spanningen worden samen aangegaan. Door dit samen te doen, creëer je loyaliteit en daarmee draagvlak. De kennis van elk betrokken persoon is hierbij belangrijk. De CoP kan als rolmodel fungeren naar club- en stafleden en andere betrokken partijen die de urgentie (nog) niet zien. De CoP verzorgt presentaties en promoot het model in-en extern. Niet iedereen hoeft direct overtuigd te zijn, een vuur kan starten vanuit een vonkje. Om club- en stafleden te inspireren kan meegedaan worden aan een (internationale) Clubhuistraining (zie ook: of een ander Clubhuis bezocht worden. 15 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

17 Van activiteiten naar arbeid De basis van het Clubhuismodel is de werk georiënteerde dag. Veel Dac s werken met een activiteitenaanbod. Men is consument van de activiteit. Betekent dit dat Dac s geen activiteiten meer kunnen aanbieden? Volgens het Clubhuismodel buiten de werk georiënteerde dag om, dus in avonden en weekenden. Echter de identiteit van veel Dac s zijn gestoeld op het activiteitenaanbod. Om clubleden in de rol van co-producent te krijgen, kunnen zij zelf de activiteiten gaan organiseren met eventueel stafleden als ondersteuning. Dit creëert ook meteen een vraaggerichte benadering ipv een aanbodgerichte benadering. Activiteiten kunnen een meer arbeidsmatig karakter krijgen, wanneer producten ook verkocht worden. Het creëren van een arbeidsethos is een belangrijk onderdeel om clubleden uiteindelijk te stimuleren voor het ARP. Naast het activiteitenaanbod, kunnen er werkunits worden opgezet, alle taken die in het Clubhuis gedaan moeten worden, kunnen (uiteindelijk) ook door clubleden worden gedaan. Het makkelijkst is om te starten met de keuken, ten slotte moet iedereen een keer eten. Clubleden in units werken als rolmodel voor andere clubleden. Vaak zijn zeggenschap hebben, vertrouwen krijgen en betrokkenheid redenen om ook in een unit te willen werken. 4.4 Fase 2: Implementatie ARP (in- en extern) Wanneer de basis van het Clubhuismodel staat, kan gestart worden met de implementatie van het ARP. Bij deze implementatie loop je tegen dezelfde veranderprocessen aan, als bij de implementatie van de basis van het Clubhuismodel. Er moet draagvlak zijn en een gezamenlijke urgentie. Ook hierbij kan gebruik worden gemaakt van de CoP. Bij dit proces is het aan te bevelen ook externe partijen in de CoP te betrekken (zie: Innovatieproces extern) Innovatieproces intern Motivatie clubleden Weer aan het werk gaan is voor clubleden vaak een flinke stap, meestal zijn clubleden al geruime tijd uit het arbeidsproces. Niet alle clubleden willen weer aan het werk, redenen daarvoor kunnen zijn: negatieve werkervaringen uit het verleden en daardoor motivatieverlies, überhaupt geen motivatie door voldoende inkomen, angst voor tegenvallende resultaten, voor het niet aankunnen van een betaalde baan of voor verlies van de uitkering of minder verdiensten. Door te oefenen met de werk georiënteerde dag, doen clubleden (weer) zelfvertrouwen en vertrouwen in eigen kunnen op. Dit is een belangrijke stimulerende factor. Met TE worden clubleden ondersteund om (weer) arbeidsvaardigheden op te doen. Clubleden krijgen inzicht in wat zij aankunnen, wat teleurstelling en overschatting kan voorkomen. Ook hier fungeren clubleden weer als rolmodel voor elkaar. TE plekken zijn zeer gewild onder clubleden (Persoonlijke mededeling, A. Korhonen, EMPAD training, 1 oktober 2012). Het deelnemen aan het ARP van het Clubhuis, betekent ook een wijziging in de uitkering. Het uitkeringsstelsel is ingewikkeld. Niet ieder clublid heeft dezelfde uitkering en voor elk clublid gelden andere regels. Veranderingen in de uitkering gaan gepaard met veel administratieve zaken, die niet altijd even snel en soepel verlopen. 16 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

18 Er zijn regelingen, waardoor clubleden niet zomaar hun uitkering verliezen. Een voorbeeld hiervan is de terugkeerregeling binnen de Wajong 3, waarbij binnen 5 jaar kan worden teruggevallen in de Wajong, wanneer de terugkeer naar arbeid niet succesvol is (UWV, n.d.). Bij TE is een clublid parttime in dienst, dit betekent dat het clublid nog voor een deel een uitkering ontvangt. Ook hierbij geldt dat voor elk clublid een andere regeling geldt. Soms is deze positief waardoor het clublid meer gaat verdienen per maand, maar het kan ook zijn dat het clublid minder inkomsten genereert per maand. Dit laatste werkt demotiverend voor leden om weer aan het werk te gaan. Het kan in dat geval gunstiger zijn om onbetaald in een TE plek aan de slag te gaan en de uitkering te behouden. Wellicht is het mogelijk dat de werkgever een vrijwilligersvergoeding betaalt, maximaal 150 per maand en per jaar, dan heeft dit geen gevolgen voor de uitkering (UWV, n.d.). Onbetaalde arbeid heeft echter niet dezelfde betekenis voor mensen als betaalde arbeid, zie: Betekenis van betaalde arbeid. Door de verscheidenheid aan uitkeringen en regelingen is het belangrijk om een vast contactpersoon bij de uitkerende instantie te hebben, die weet wat het ARP van het Clubhuis inhoudt. Deze persoon kan clubleden ondersteunen met het geven van informatie, samen de uitkering en de gevolgen daarvoor bekijken en kan helpen in het soepel laten verlopen van veranderingen in de uitkering en bijkomende administratieve zaken. Nieuwe rol stafleden De rol van stafleden verandert. Stafleden zullen meer acteren als coach, ondersteuner en trajectbegeleider. In het volgende schema is weergegeven wat nieuwe taken zijn: Transitional Employment Ondersteuning op de werkplek- Trainen en coaching van clubleden op de werkplek Verbindende factor clublid en werkgever Invallen indien nodig- Staf- en clubleden dienen samen een sluitend invalsysteem te bedenken (zie ook: Clubhouse Employment Manual (ICCD, 2008) Supported Employment Intake diagnose en assessement- Doelenplan en plan van aanpak maken met clublid Trainingen, cursussen en scholing en leerwerkperiode- Trainingen kunnen geven: sollicitatietraining, assertiviteitstraining, training omgaan met werk aan clubleden geven en samen met clublid kijken wat nodig is. Oriëntatie op werk- Bemiddeling naar werk Het staflid kan ondersteunen in het oriënteren op en het vinden van werk. Doorgaande begeleiding en Ondersteuning op de werkplek- Verbindende factor tussen werkgever en clublid. Eventuele training op de werkplek 3 In dit voorbeeld is voor de Wajong gekozen, omdat de meeste clubleden bij het Clubhuis Almere deze uitkering hebben 17 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

19 Om stafleden deze taken te laten uitvoeren, moeten zij ten eerste goed getraind worden. Ten tweede moeten er voldoende stafleden zijn om de taken behorende bij SE uit te voeren. In het huidige klimaat wordt er steeds meer bezuinigd op personeel, het is dus onwaarschijnlijk dat er extra personeel wordt aangenomen. Er zijn verschillende vormen te bedenken waardoor SE uitgevoerd kan worden, zonder de inzet van extra personeel. Trajectbegeleiders inzetten Vaak werken grotere organisaties, waar Dac s onderdeel van zijn, samen met een trajectbureau. Trajectbureaus werken vaak al met (een vorm van) SE. Zij hebben de kennis en kunde in huis om trainingen te geven, werkplekken te vinden, te bemiddelen naar werk en te begeleiden in de sociale wet- en regelgeving. Echter vaak zijn trajectbureaus buiten het Dac gesitueerd, waardoor de clubleden en de trajectbegeleiders elkaar niet kennen en er geen vertrouwensband is. Wanneer het trajectbureau gesitueerd wordt in een Dac, kan deze vertrouwensband vorm krijgen, leren trajectbegeleiders en clubleden elkaar kennen en krijgen de trajectbegeleiders de clubleden ook aan het werk te zien. In het kader van wijkgericht werken, kan het Dac fungeren als wijkcentrum, waar ook trajectbegeleiders werkzaam zijn. Functieverschuiving stafleden Door de structuur van het Clubhuismodel en de samenwerking met de clubleden is het waarschijnlijk dat stafleden meer tijd vrij krijgen voor andere taken. Deze extra tijd kunnen zij inzetten om voor een deel clubleden individueel te begeleiden als placement manager. De kennis en kunde van trajectbegeleiders kan dan ingezet worden als trainingsmiddel voor stafleden. Financiering Dac s worden nu nog gefinancierd vanuit de AWBZ, door middel van indicaties. In 2015 gaat de financiering over naar de gemeente. Het is nog niet zeker in hoeverre Dac s gefinancierd worden. Wanneer een Dac gaat werken volgens het Clubhuismodel en het ARP kan aanbieden, dan is er de mogelijkheid om een overeenkomst met het UWV af te sluiten, om als reïntegratiebedrijf te fungeren. Er wordt dan een Individuele Re-integratie Overeenkomst (IRO) afgesloten. UWV betaalt de kosten van het reïntegratiebedrijf (UWV, n.d.). Het UWV heeft een aanbestedingsprocedure ingezet voor reïntegratiebedrijven met specifieke kennis van kwetsbare doelgroepen. Dit is een kans voor organisaties om meerdere re-integratie trajecten uit te voeren, die gefinancierd worden door het UWV (Persoonlijke mededeling, E. van Norel, bijeenkomst UWV en GGZ on tour, 6 juni 2013). Clubhuizen wereldwijd werken met sponsoring. Om voort te kunnen blijven bestaan is ook blijvende financiering van de gemeente nodig Innovatieproces extern De implementatie van het ARP valt of staat met de Boundary Crossing die tussen verschillende partijen plaats vindt. Succesvolle Boundary Crossing zit hem in een gezamenlijk object (doel/uitkomst) (Persoonlijke mededeling, Martin Stam, 15 maart 2013). De drie partijen die nodig zijn om het ARP te laten slagen zijn: de gemeente (om financiële redenen), de uitkerende instantie (voor een soepel proces voor het clublid) en werkgevers (voor werkplekken). Wanneer deze partijen worden betrokken in de CoP, zorg je voor draagvlak van het ARP. 18 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

20 Gemeentes hebben hetzelfde object als het ARP: stijging van clubleden op de participatieladder. Door de overgang naar de WMO, zijn Dac s in 2015 afhankelijk van de gelden van de gemeente. Dac s als zodanig hebben straks weinig bestaansrecht meer, omdat zij niet voldoen aan de ambities van de gemeente, waarbij participatie centraal staat. Een omslag is dus nodig. Een volledig programma om clubleden te laten stijgen op de participatieladder past wel in deze ambitie. Het is belangrijk de gemeente op de hoogte te houden van de ontwikkeling van het Dac. Werkgevers vinden om een TE plek in hun bedrijf te starten, is een lastige maar essentiële taak. De meeste werkgevers streven niet hetzelfde object na als het ARP, de gemeente en uitkerende instanties. Winst maken en efficiënt werken zijn de belangrijkste motieven. Toch zijn er steeds meer werkgevers, die zich bezig houden met maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Dit zie je vooral bij grote multinationals, maar ook bij kleinere initiatieven. Dit betekent dat zij rekening houden met de effecten van hun bedrijfsvoering op mens, milieu en maatschappij. De overheid stimuleert MVO. Er is echter nog geen wetgeving voor (Rijksoverheid, n.d.). Ook het UWV bevordert maatschappelijk ondernemen door werkgevers te stimuleren mensen met een Wajong in dienst te nemen. Als voordeel noemen zij: de wens om met uw bedrijf verschil te maken, de positieve uitstraling op uw andere medewerkers en op uw klanten die maatschappelijk verantwoord ondernemen weten te waarderen (UWV, 2013). Bedrijven noemen vooral de risico s als struikelblok om clubleden niet aan te nemen. Verschillende regelingen moeten deze risico s verminderen. Voorbeelden hiervan zijn: proefplaatsingen, loonkostensubsidie en premiekorting (UWV, n.d.). Ook TE neemt risico s weg en bespaart bedrijven kosten voor inwerken en ziektevervanging. De Quotumregeling kan een middel zijn om werkgevers te stimuleren clubleden in dienst te nemen. De quotumregeling wordt echter flink uitgesteld (Rijksoverheid, 2013). Tot nu toe hebben bedrijven weinig handvatten om clubleden in dienst te nemen en voldoende te ondersteunen. Het ARP is een methodiek, die werkgevers kan ondersteunen en over de streep kan trekken om clubleden aan te nemen. Werkgevers benaderen is een vak apart. Daarbij is het handig om gebruik te maken van bestaande netwerken, van internationale Clubhuizen (multinationals) en van trajectbegeleiders. Ook kan het meer indruk maken op werkgevers wanneer een hooggeplaatst persoon in de organisatie de contacten legt met de directeur van het bedrijf. 19 R a p p o r t a r b e i d s r e h a b i l i t a t i e v o l g e n s h e t C l u b h u i s m o d e l

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Ernstige Psychische Aandoeningen (EPA) Definitie consensus groep EPA¹ - Sprake van psychische stoornis

Nadere informatie

Clubhuismodel en participatie

Clubhuismodel en participatie Clubhuismodel en participatie Cynthia Foekema Master Social Work-MC1 30 januari 2013 0 Inhoud INLEIDING... 2 HOOFDSTUK 1 PARTICIPATIE... 3 1.1 INLEIDING... 3 1.2 PARTICIPATIE ONTWARD... 3 1.3 PARTICIPATIE

Nadere informatie

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN Ellen Otto IPS projectcoördinator Kenniscentrum Phrenos docent IPS leergang Phrenos Arbeidsrehabilitatie Traditionele aanpak: langdurige, stapsgewijze voorbereiding (SV)

Nadere informatie

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. Promenzo werkt

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. Promenzo werkt Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen Promenzo werkt Promenzo begeleidt en ondersteunt mensen met ernstige psychiatrische of psychische problemen bij het zoeken naar, vinden en behouden van

Nadere informatie

Samenwerken met sociale werkvoorzieningen en UWV Anne Marie Eeftink (Reinier van Arkelgroep) ism Peter Smit (UWV)

Samenwerken met sociale werkvoorzieningen en UWV Anne Marie Eeftink (Reinier van Arkelgroep) ism Peter Smit (UWV) Samenwerken met sociale werkvoorzieningen en UWV Anne Marie Eeftink (Reinier van Arkelgroep) ism Peter Smit (UWV) Programma Kennismaking Presentatie participatieladder Demarrage Samenwerkingspilot met

Nadere informatie

Lidmaatschap is vrijwillig en zonder tijdslimiet.

Lidmaatschap is vrijwillig en zonder tijdslimiet. STANDARD 1 Lidmaatschap is vrijwillig en zonder tijdslimiet. STANDARDS Organisatie & Werkwijze STANDARD 1 Lidmaatschap is vrijwillig en zonder tijdslimiet. STANDARD 2 Het Clubhuis beslist over het toelaten

Nadere informatie

Supported Employment modelgetrouwheid in Vlaamse arbeidsrehabilitatieprogramma s Knaeps J. & Van Audenhove Ch. GGZ-congres, 2012 Overzicht Inleiding Onderzoek Onderzoeksvragen Methode Analyse Resultaten

Nadere informatie

Werken, leren en activiteiten

Werken, leren en activiteiten Werken, leren en activiteiten Het beste uit het leven halen Meedoen in de samenleving. Voor sommige mensen is dat niet vanzelfsprekend. Ze hebben door psychische of psychosociale problematiek bijvoorbeeld

Nadere informatie

DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER

DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER UTRECHT MIDDEN DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER Doel van de Participatiewet De Participatiewet vervangt de bijstandswet, de Wet sociale werkvoorziening en een deel van de Wajong. Het doel van de

Nadere informatie

Wij analyseren de situatie en vervolgens werken we met een eenvoudig categoriemodel:

Wij analyseren de situatie en vervolgens werken we met een eenvoudig categoriemodel: Re-integratiebegeleiding (2 e en 3 e spoor) Doel 1. Duidelijkheid! Wij analyseren de situatie en vervolgens werken we met een eenvoudig categoriemodel: 2. Werk! * Ruime arbeidsmogelijkheden * Beperkte

Nadere informatie

Bouwstenen voor effectieve reintegratie

Bouwstenen voor effectieve reintegratie Bouwstenen voor effectieve reintegratie voor mensen met een beperking Luuk Mallee - Regioplan Michiel Sebel Werkse! Delft Robert Nijmands Werkse! Delft Het onderzoek Effectiviteit re-integratie arbeidsbeperkten.

Nadere informatie

Stichting Jong Actief Trajecten

Stichting Jong Actief Trajecten Participatieladder Jong Actief Trede 6: Betaald werk Re-integratie Trede 5: Betaald werk met ondersteuning Re-integratie Trede 4: Onbetaald werk Sociale Activering / Dagbesteding Trede 3: Deelname georganiseerde

Nadere informatie

Participatiewiel: een andere manier van kijken

Participatiewiel: een andere manier van kijken Participatiewiel: een andere manier van kijken Ideeën voor gebruik door activeerders en hun cliënten Participatiewiel: samenhang in beeld WWB Schuldhulpverlening Wajong / WIA / WW / WIJ AWBZ en zorgverzekeringswet

Nadere informatie

SCION employment Netherlands. Effectiviteit IPS in Nederland. H. Michon / J. van Busschbach rehabilitatiecongres 18 december 2008

SCION employment Netherlands. Effectiviteit IPS in Nederland. H. Michon / J. van Busschbach rehabilitatiecongres 18 december 2008 SCION A Study on Cost-effectiveness of IPS regarding Open SCION employment Netherlands Effectiviteit IPS in Nederland H. Michon / J. van Busschbach rehabilitatiecongres 18 december 2008 Inhoud Individuele

Nadere informatie

Harrie m/v. Harrie. Harrie. Harrie. Kortom: Harrie!

Harrie m/v. Harrie. Harrie. Harrie. Kortom: Harrie! Harrie m/v Harrie Werken met Wajongeren is goed mogelijk! Maar de beperking van een Wajonger brengt met zich mee dat er extra ondersteuning en begeleiding op de werkplek nodig is. Een directe collega kan

Nadere informatie

Werken naar vermogen bij Sunny Tom een kwestie van de juiste mix: persoon, situatie en begeleiding

Werken naar vermogen bij Sunny Tom een kwestie van de juiste mix: persoon, situatie en begeleiding Werken naar vermogen bij Sunny Tom een kwestie van de juiste mix: persoon, situatie en begeleiding Persoon Jongeren met een beperking die moeilijk plaatsbaar zijn op de arbeidsmarkt Situatie Tuinbouwbedrijf

Nadere informatie

Iedereen doet mee. Voorjaarsconferentie 2014 Reinier van Arkel groep. Anne-Marie Eeftink

Iedereen doet mee. Voorjaarsconferentie 2014 Reinier van Arkel groep. Anne-Marie Eeftink Iedereen doet mee Voorjaarsconferentie 2014 Reinier van Arkel groep Anne-Marie Eeftink Inhoud Aanleiding Participatie ladder Maatschappelijk Steun Systeem Werkarrangement Filmpje Aanleiding WMO = Wet maatschappelijke

Nadere informatie

Ik ben. Eerlijk. Geduldig. Creatief. Gestructureerd. Communicatief. Geïnteresseerd. Geeft aandacht WWW.IKBENHARRIE.NL

Ik ben. Eerlijk. Geduldig. Creatief. Gestructureerd. Communicatief. Geïnteresseerd. Geeft aandacht WWW.IKBENHARRIE.NL Ik ben Geïnteresseerd Creatief WWW.IKBENHARRIE.NL Communicatief Geeft aandacht Eerlijk Gestructureerd Geduldig Harrie is ontwikkeld door CNV Jongeren en Vilans, met dank aan de support van UWV en Instituut

Nadere informatie

Bestemming: werk. Supported employment en herstel. H. Michon, symposium Goed gestemd aan het werk AMC, 20 maart 2013

Bestemming: werk. Supported employment en herstel. H. Michon, symposium Goed gestemd aan het werk AMC, 20 maart 2013 Bestemming: werk Supported employment en herstel H. Michon, symposium Goed gestemd aan het werk AMC, 20 maart 2013 Inhoud Mensen met ernstige psychische aandoeningen Arbeidsparticipatie Arbeidsre-integratie

Nadere informatie

Wat werkt voor wie in reïntegratie?

Wat werkt voor wie in reïntegratie? Wat werkt voor wie in reïntegratie? Overwegingen voor de Gemeenteraad Nijmegen Presentatie in opdracht van: Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen Nijmegen, 12 oktober 2011 Lucy Kok www.seo.nl - secretariaat@seo.nl

Nadere informatie

Wmo-raad gemeente Oss - Postbus 5-5340 BA Oss - telefoon 06-44524496 - email: wmoraad@oss.nl

Wmo-raad gemeente Oss - Postbus 5-5340 BA Oss - telefoon 06-44524496 - email: wmoraad@oss.nl Wmo-raad gemeente Oss - Postbus 5-5340 BA Oss - telefoon 06-44524496 - email: wmoraad@oss.nl Datum 9 december 2014 Kenmerk 14015aWMOR / AvO Aan het college van B en W van de Gemeente Oss Betreft Advies

Nadere informatie

Inleiding. Sociale activering en werk. Reikwijdte. Voor wie zijn de criteria? Terreinen criteria

Inleiding. Sociale activering en werk. Reikwijdte. Voor wie zijn de criteria? Terreinen criteria kwaliteitscriteria maart 2013 / juli 2013 Inleiding Sociale activering en werk Cliënten van de ggz of oggz willen graag snel weer aan het werk of succesvol re-integreren. De praktijk is echter weerbarstig.

Nadere informatie

Voor u als verwijzer. Duurzame arbeidsparticipatie

Voor u als verwijzer. Duurzame arbeidsparticipatie Voor u als verwijzer Duurzame arbeidsparticipatie Duurzame arbeidsparticipatie is gericht op het vinden én houden van passend werk. Sterk in Werk helpt cliënten bij het vinden van de best passende werkplek.

Nadere informatie

Meer info over Prisma en WMO?

Meer info over Prisma en WMO? Meer info over Prisma en WMO? wmo@prismanet.nl www.prismanet.nl Plan een bezoekje! U kunt het Prisma-aanbod pas echt ervaren als u het ook met eigen ogen gezien heeft. Prisma heet u van harte welkom voor

Nadere informatie

MAAK OPEN VOOR WERK. om mensen met een psychische kwetsbaarheid naar (on)betaald werk te begeleiden

MAAK OPEN VOOR WERK. om mensen met een psychische kwetsbaarheid naar (on)betaald werk te begeleiden MAAK OPEN VOOR WERK om mensen met een psychische kwetsbaarheid naar (on)betaald werk te begeleiden LEESWIJZER WAT IS OPEN VOOR WERK? Deze waaier fungeert als checklist en als inspirerend hulpmiddel indien

Nadere informatie

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN Het kan binnen de RIBW! Marit Kos Guus van Maurik

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN Het kan binnen de RIBW! Marit Kos Guus van Maurik INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN Het kan binnen de RIBW! Marit Kos Guus van Maurik Arbeidsrehabilitatie Traditionele aanpak: langdurige, stapsgewijze voorbereiding (SV) voorafgaand aan plaatsing in echte

Nadere informatie

1 van 5. Registratienummer: Bijlage(n) 2 Onderwerp. Beleidsplan Participatiewet. Middenbeemster, 30 september 2014. Aan de raad

1 van 5. Registratienummer: Bijlage(n) 2 Onderwerp. Beleidsplan Participatiewet. Middenbeemster, 30 september 2014. Aan de raad VERG AD ERING GEM EENT ER AAD 20 14 VOORST EL Registratienummer: 1150476 Bijlage(n) 2 Onderwerp Beleidsplan Participatiewet Aan de raad Middenbeemster, 30 september 2014 Inleiding en probleemstelling Gemeenten

Nadere informatie

Arbeidsreïntegratie bij mensen met psychische beperkingen

Arbeidsreïntegratie bij mensen met psychische beperkingen Arbeidsreïntegratie bij mensen met psychische beperkingen 5844 BW.indd 1 3/7/2007 12:05:15 PM 5844 BW.indd 2 3/7/2007 12:05:27 PM Arbeidsreïntegratie Een overzicht van in Nederland bij mensen met gebruikte

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Nieuwsbrief Werken is meedoen

Nieuwsbrief Werken is meedoen Nieuwsbrief Werken is meedoen BEDOELD VOOR DE ONDERNEMERS IN VOORSCHOTEN, LEIDSCHENDAM-VOORBURG EN WASSENAAR Iedereen doet mee! We ondersteunen werkgevers Zoveel mogelijk mensen aan het werk, want werken

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Bijlage 11: Stellingen voor focusgroepen activering. Thema s voor de focusgroepen activering

Bijlage 11: Stellingen voor focusgroepen activering. Thema s voor de focusgroepen activering Bijlage 11: Stellingen voor focusgroepen activering Thema s voor de focusgroepen activering Tekst door inleider : De thema s waarover in de focusgroep gediscussieerd wordt, zijn weergegeven in een overzicht.

Nadere informatie

Welke maatschappelijke problemen bestrijdt de Buzinezzclub? Hoe pakt de Buzinezzclub dit aan?

Welke maatschappelijke problemen bestrijdt de Buzinezzclub? Hoe pakt de Buzinezzclub dit aan? Contactgegevens Naam organisatie/initiatief: Stichting Stimulering Jong Ondernemerschap Naam primair contactpersoon: Leo van Loon Post adres: Maashaven Zuid Zijde 2, 3081 AE Rotterdam Telefoonnummer: +31

Nadere informatie

Project I GGz-jongeren aan het werk

Project I GGz-jongeren aan het werk Project I GGz-jongeren aan het werk Met het project GGz-jongeren aan het werk willen het Landelijk Platform GGz en het Fonds Psychische Gezondheid (PG) de persoonlijke ervaringen van de jongeren uit goedlopende

Nadere informatie

Werk Eerst leidt mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt toe naar betaalde arbeid met duurzaam perspectief.

Werk Eerst leidt mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt toe naar betaalde arbeid met duurzaam perspectief. Werk Eerst leidt mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt toe naar betaalde arbeid met duurzaam perspectief. Dit kunnen mensen met een uitkering zijn, maar ook mensen met een beperking (fysiek

Nadere informatie

Overzicht instrumenten re-integratie

Overzicht instrumenten re-integratie Overzicht instrumenten re-integratie Werken met behoud van uitkering Zowel UWV als gemeenten bieden werkgevers mogelijkheden om een periode kosteloos te bekijken of de werknemer het werk aankan. Dit heet

Nadere informatie

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio?

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? Transities sociale domein Gemeenten staan zoals bekend aan de vooravond van drie grote transities: de decentralisatie

Nadere informatie

Sociale werkbedrijven de toekomst

Sociale werkbedrijven de toekomst & Sociale werkbedrijven de toekomst Sociale werkbedrijven 2.0 De Participatiewet vraagt om een nieuwe manier van werken. Er zijn nieuwe doelen vastgelegd en overal ontstaan nieuwe samenwerkingsverbanden.

Nadere informatie

Arbeidsrehabilitatie en herstel

Arbeidsrehabilitatie en herstel Arbeidsrehabilitatie en herstel Ontwikkelingen in kennis H. Michon, symposium GGNET Alternatief; werken aan perspectief 11 oktober 2011 Inhoud Arbeidsparticipatie Arbeidsrehabilitatie Herstel Gezamenlijk

Nadere informatie

Productcatalogus 2015

Productcatalogus 2015 Productcatalogus 2015 Stichting ToReachIt Simple as A.B.C. Acceptance is the Beginning of Change Inhoudsopgave Inleiding Pag. 1.1 Waarom deze productcatalogus 3. 1.2 Stichting ToReachIt samengevat 3. Producten

Nadere informatie

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER.

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. Mats Werkt! DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. WWW.MATSWERKT.NL Mats werkt: Dé cursus voor het begeleiden van mensen met een arbeidsbeperking op de werkvloer.

Nadere informatie

GGZ-NHN. IPS Trajectbegeleiding/herstelgericht werken Oprichten coöperaties Afstemming P&O en IPS

GGZ-NHN. IPS Trajectbegeleiding/herstelgericht werken Oprichten coöperaties Afstemming P&O en IPS GGZ-NHN IPS Trajectbegeleiding/herstelgericht werken Oprichten coöperaties Afstemming P&O en IPS Even voorstellen Ingrid Vermeulen: Manager P&O Connie van Breugel: IPS Trajectbegeleider bij het Centrum

Nadere informatie

Zijn gemeenten klaar om mensen met psychische problemen aan het werk te helpen?

Zijn gemeenten klaar om mensen met psychische problemen aan het werk te helpen? Zijn gemeenten klaar om mensen met psychische problemen aan het werk te helpen? Landelijke tussenrapportage Open voor Werk van het Landelijk Platform GGz Belangrijkste resultaten uit het onderzoek Open

Nadere informatie

Op-Stap Een oriëntatie- en activeringsmodule voor personen met een psychische kwetsbaarheid

Op-Stap Een oriëntatie- en activeringsmodule voor personen met een psychische kwetsbaarheid Op-Stap Een oriëntatie- en activeringsmodule voor personen met een psychische kwetsbaarheid Ontstaan Doorheen de jaren een stijging van het aantal aanmeldingen van personen met een psychische kwetsbaarheid.

Nadere informatie

De nieuwe vrijwilliger

De nieuwe vrijwilliger VAN INSPIREREN NAAR ACTIVEREN 15 NOVEMBER 2012 De nieuwe vrijwilliger VRIJWILLIGERS CENTRALE ZWOLLE Steunpunt voor vrijwilligerswerk en informele zorg 1 Discrepantie: Door bezuinigingen minder personeel,

Nadere informatie

Visie en uitgangspunten (1)

Visie en uitgangspunten (1) Visie en uitgangspunten (1) Iedereen moet kunnen meedoen als volwaardig burger en bijdragen aan de samenleving. Participatiewet streeft naar een inclusieve arbeidsmarkt, voor jong en oud, en voor mensen

Nadere informatie

Werkzoekenden in Westfriesland. Ik ben WerkSaam in Westfriesland. www.werksaamwf.nl

Werkzoekenden in Westfriesland. Ik ben WerkSaam in Westfriesland. www.werksaamwf.nl Werkzoekenden in Westfriesland Ik ben WerkSaam in Westfriesland WerkSaam Westfriesland Wij zijn WerkSaam in Westfriesland WerkSaam Westfriesland is dé arbeidsbemiddelaar van Westfriesland. Wij begeleiden

Nadere informatie

Re-integratie-instrumenten en voorzieningen voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten

Re-integratie-instrumenten en voorzieningen voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten Re-integratie-instrumenten en voorzieningen voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten Bij de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) staat 'werken naar vermogen' centraal. De nadruk ligt op wat mensen

Nadere informatie

Juristnet reintegraties en sociale innovaties Maliebaan 45 3581 CD Utrecht telefoon 030 2731433 Email juristnetsolutions@aol.com

Juristnet reintegraties en sociale innovaties Maliebaan 45 3581 CD Utrecht telefoon 030 2731433 Email juristnetsolutions@aol.com Juristnet reintegratie dienstverlening inclusief Leer en werk trajecten 2014 En inclusief innovatieve reintegratie dienstverlening c.q. 12 XR en LT reintegratie trajecten 1 Juristnet reintegraties inleiding.

Nadere informatie

Beste HRM Dienstverlener voor de Overheid

Beste HRM Dienstverlener voor de Overheid Sociale Zaken Creëren van Participeren Het kabinet wil de Participatiewet per 1 januari 2014 in werking laten treden. Er wordt nog gedebatteerd over onderdelen van de wet. Echter, de kern staat vast. Het

Nadere informatie

re-integratie presentatie ten behoeve van congres reuma werkt op 17 mei 2011 Jan van den Berg Boudewijn Röling

re-integratie presentatie ten behoeve van congres reuma werkt op 17 mei 2011 Jan van den Berg Boudewijn Röling re-integratie presentatie ten behoeve van congres reuma werkt op 17 mei 2011 Jan van den Berg Boudewijn Röling re-integratie: wie doet wat? spoor 1: zolang er een dienstverband bestaat is de werkgever

Nadere informatie

Cultuurproef. Krijg inzicht in de cultuur van uw organisatie

Cultuurproef. Krijg inzicht in de cultuur van uw organisatie Cultuurproef Krijg inzicht in de cultuur van uw organisatie De cultuurproef Met de Cultuurproef kunt u de cultuur van uw organisatie in kaart brengen. Via een vragenlijst en een cultuurmodel onderzoekt

Nadere informatie

Ervaring is de beste leermeester

Ervaring is de beste leermeester Jeroen Ruis 1 Ervaring is de beste leermeester De meerwaarde en positie van ervaringsdeskundigen Opinie Begin eens te kijken wat iemand wél kan. Anouk, een vrouw van begin 40, zit tegenover ons en praat

Nadere informatie

Jobcreatie. een kennismaking met het concept

Jobcreatie. een kennismaking met het concept Jobcreatie een kennismaking met het concept Waarom noodzakelijk Maatschappelijke druk op beschut en beschermd werk om mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt op de reguliere arbeidsmarkt te plaatsen

Nadere informatie

Chronisch ziek en Werk. Ton van Hout Projectcoördinator t.vanhout@reumabond.nl 06-53275486

Chronisch ziek en Werk. Ton van Hout Projectcoördinator t.vanhout@reumabond.nl 06-53275486 Chronisch ziek en Werk Ton van Hout Projectcoördinator t.vanhout@reumabond.nl 06-53275486 Introductie. Reumapatiëntenbond Reumafonds Reuma in Nederland 2 Omvang van groep mensen met een reumatische aandoening

Nadere informatie

Cylin Participatie. Nieuwe toekomst voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt

Cylin Participatie. Nieuwe toekomst voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt Cylin Participatie Nieuwe toekomst voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt Nieuwe toekomst voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt De overheid vindt het belangrijk dat iedereen deelneemt aan de

Nadere informatie

Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie

Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie Prof Dr Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Gezondheid van uitkeringsgerechtigden

Nadere informatie

Aagje Dekenstraat 52 Telefoon: 038-422 78 96 info@stapop.nl www.stapop.nl

Aagje Dekenstraat 52 Telefoon: 038-422 78 96 info@stapop.nl www.stapop.nl Aagje Dekenstraat 52 Telefoon: 038-422 78 96 info@stapop.nl www.stapop.nl Resultaat Ontdekken en herkennen wat talenten zijn, daar draait het om bij StapOp. Stap voor stap ontdekt de jongere hoe zijn talent

Nadere informatie

Zelfstandig leven voor mensen met NAH én psychiatrische problematiek

Zelfstandig leven voor mensen met NAH én psychiatrische problematiek Brochure voor verwijzers Zelfstandig leven voor mensen met NAH én psychiatrische problematiek ribw arnhem & veluwe vallei 2 Meedoen in de maatschappij; voor veel mensen met langdurige psychiatrische problemen

Nadere informatie

Harry Zegerius (06) 51 96 34 13 Bas Bodzinga (06) 51 43 34 13. Inspiratiesessie: Arbeidsmatige Dagbesteding

Harry Zegerius (06) 51 96 34 13 Bas Bodzinga (06) 51 43 34 13. Inspiratiesessie: Arbeidsmatige Dagbesteding Harry Zegerius (06) 51 96 34 13 Bas Bodzinga (06) 51 43 34 13 Inspiratiesessie: Arbeidsmatige Dagbesteding Philadelphia Verantwoordelijkheid Passie Aandacht Professionaliteit - 2 Philadelphia Philadelphia

Nadere informatie

WERKPLAATSNIEUWS. voor ondernemers en belangenorganisaties, nr. 3 mei 2014

WERKPLAATSNIEUWS. voor ondernemers en belangenorganisaties, nr. 3 mei 2014 WERKPLAATSNIEUWS voor ondernemers en belangenorganisaties, nr. 3 mei 2014 t Is bijna zomer, de hoogste tijd voor de tweede nieuwsbrief van 2014 over de Wijkse Werkplaats. Er zijn wat ontwikkelingen gaande,

Nadere informatie

NAH, HOE VERDER? Kies de hulp die bij je past

NAH, HOE VERDER? Kies de hulp die bij je past NAH, HOE VERDER? Kies de hulp die bij je past WAT IS NAH? NAH is de afkorting van Niet-Aangeboren Hersenletsel. Iedereen, jong of oud, kan hersenletsel oplopen door ziekte of ongeval, bijvoorbeeld door

Nadere informatie

Checklist passie en poen

Checklist passie en poen Checklist passie en poen Aandachtspunten voor succesvol sociaal ondernemen gericht op de arbeidsparticipatie van mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie Inleiding In het rapport Sociaal ondernemen:

Nadere informatie

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, 2011 1

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, 2011 1 Werk, inkomen & sociale zekerheid www.departicipatieformule.nl, 2011 1 Inhoudsopgave Wet Wajong (sinds 2010)... 3 Wet Werk en Bijstand (WWB)... 5 Wet investeren in jongeren (Wij)... 6 Wet Sociale Werkvoorziening

Nadere informatie

Onderweg naar één Werk-Ontwikkelbedrijf. Divosa Masterclass 01-02-2013

Onderweg naar één Werk-Ontwikkelbedrijf. Divosa Masterclass 01-02-2013 Onderweg naar één Werk-Ontwikkelbedrijf Divosa Masterclass 01-02-2013 Inhoud keuze voor het inrichten van één werkbedrijf het model op hoofdlijnen doelgroep ondersteuning in de uitvoering de risico s en

Nadere informatie

Gebruik In de bijlage (volgt nog) zijn gegevens opgenomen over het gebruik dagactiviteiten in 2015 in de regio.

Gebruik In de bijlage (volgt nog) zijn gegevens opgenomen over het gebruik dagactiviteiten in 2015 in de regio. Startnotitie Dagactiviteiten Huidige situatie In de huidige uitvoering van dagactiviteiten is een onderscheid in drie segmenten : dagactiviteiten voor jeugd, volwassenen en ouderen. Zij worden gescheiden

Nadere informatie

KPJ= Kennispla-orm jobcoaching. Jobcoaching - Een vak apart

KPJ= Kennispla-orm jobcoaching. Jobcoaching - Een vak apart KPJ= Kennispla-orm jobcoaching Jobcoaching - Een vak apart 1 Introduc:e Wie zijn wij? Merijn van Gorkum Luc Bannink Evelien in t Veld Jobcoaching een vak apart DOEL: INFORMATIE OVER JOBCOACHING EN MEERWAARDE

Nadere informatie

Wajongers aan het werk met loondispensatie

Wajongers aan het werk met loondispensatie Wajongers aan het werk met loondispensatie UWV, Directie Strategie, Beleid en Kenniscentrum Dit memo gaat in op de inzet van loondispensatie bij Wajongers en op werkbehoud en loonontwikkeling. De belangrijkste

Nadere informatie

Dagbesteding. WMO en dagbesteding

Dagbesteding. WMO en dagbesteding Dagbesteding WMO en dagbesteding Samenwerken biedt kansen In uw gemeente wonen cliënten die voor het merendeel al jaren gebruik maken van Heliomare Dagbesteding. Met deze folder willen we u informeren

Nadere informatie

Internationale standards voor clubhuizen

Internationale standards voor clubhuizen Internationale standards voor clubhuizen De internationale standards voor clubhuizen, die door consensus overeengekomen zijn door de wereldwijde clubhuisgemeenschap, staan aan de basis van het clubhuismodel

Nadere informatie

Participatiewet en Quotumheffing White Paper

Participatiewet en Quotumheffing White Paper Participatiewet en Quotumheffing White Paper 6 oktober 2015 Participatiewet Wat is de Participatiewet? Heeft uw onderneming meer dan 25 werknemers, dan moet u aan de slag met de Participatiewet. Deze wet

Nadere informatie

ZW ARBO dienstverlening voor het UWV

ZW ARBO dienstverlening voor het UWV ZW ARBO dienstverlening voor het UWV Even voorstellen DHC Wij zijn een expertise bedrijf gericht op het thema duurzame inzetbaarheid en vitaliteit. Goed en gemotiveerd je werk kunnen doen, nu en in de

Nadere informatie

1 Inleiding 9 1.1 Doel van deze uitgave 9 1.2 Uitgangspunten 9. 2 Het belang van werk voor mensen 11

1 Inleiding 9 1.1 Doel van deze uitgave 9 1.2 Uitgangspunten 9. 2 Het belang van werk voor mensen 11 Inhoud 1 Inleiding 9 1.1 Doel van deze uitgave 9 1.2 Uitgangspunten 9 2 Het belang van werk voor mensen 11 3 Het belang van werk voor de maatschappij 15 3.1 Vergrijzing en ontgroening 16 3.2 Werken met

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie

Talentcoach doorbreekt patronen

Talentcoach doorbreekt patronen Talentcoach Talentcoach doorbreekt patronen Talentcoach is een social profit organisatie. Wij gaan niet voor financiële winst, maar voor sociale winst. Mensen willen mee doen, maar zijn niet (meer) in

Nadere informatie

Cylin Transfer. Passend werk voor zieke medewerkers

Cylin Transfer. Passend werk voor zieke medewerkers Cylin Transfer Passend werk voor zieke medewerkers Passend werk voor zieke medewerkers Als uw werknemer niet meer in staat is het eigen werk te doen, bent u in de loondoorbetalingsperiode verplicht passend

Nadere informatie

Post HBO opleiding Jobcoach/Trajectbegeleider

Post HBO opleiding Jobcoach/Trajectbegeleider Post HBO opleiding Jobcoach/Trajectbegeleider Combo Emonomy Combo Emonomy heeft een lange historie en traditie in methodiekontwikkeling, onderzoek, opleiding, coaching en advies op het gebied van arbeidsontwikkeling,

Nadere informatie

Wat biedt RIBW ZWWF? Voor wie?

Wat biedt RIBW ZWWF? Voor wie? Stichting RIBW Zaanstreek, Waterland en West-Friesland (RIBW ZWWF) begeleidt en ondersteunt mensen met langdurige psychiatrische of ernstige psychosociale problemen. We begeleiden hen in hun streven op

Nadere informatie

Buurtsportcoaches en de grote transformaties van het sociale domein. Robby Aldenkamp.

Buurtsportcoaches en de grote transformaties van het sociale domein. Robby Aldenkamp. Buurtsportcoaches en de grote transformaties van het sociale domein Robby Aldenkamp. Drie decentralisaties in het sociale domein: 1. AWBZ WMO 2. Participatiewet 3. Jeugdwet Wat verandert er met ingang

Nadere informatie

Inhoud. Persoonlijk-professionele hulpverlening. Een integrale rehabilitatiebenadering. Ten geleide...11. Voorwoord...15.

Inhoud. Persoonlijk-professionele hulpverlening. Een integrale rehabilitatiebenadering. Ten geleide...11. Voorwoord...15. Inhoud Ten geleide...11 Voorwoord...15 Hoofdstuk 1 Een integrale rehabilitatiebenadering 1.1 Een korte historie...19 1.2 De rehabilitatiebenadering: een rijke vijver...21 1.3 Definities en richtingen...23

Nadere informatie

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, versie 2 2013 1

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, versie 2 2013 1 Werk, inkomen & sociale zekerheid versie 2013 www.departicipatieformule.nl, versie 2 2013 1 Inleiding... 3 Participatiewet, geplande invoerdatum 1 januari 2014... 4 Wet Wajong (sinds 2010)... 6 Wet Werk

Nadere informatie

NAH op de werkvloer het werkt! Saskia Harmens Aletta Zandbergen

NAH op de werkvloer het werkt! Saskia Harmens Aletta Zandbergen NAH op de werkvloer het werkt! Saskia Harmens Aletta Zandbergen Introductie Stel je hebt een mooie baan, je staat actief in het leven en je wordt getroffen door hersenletsel. Hoe vanzelfsprekend is het

Nadere informatie

Nieuwe kansen voor intermediairs

Nieuwe kansen voor intermediairs 1 Bemiddeling van werkzoekenden met een arbeidsbeperking Nieuwe kansen voor intermediairs De komende jaren is het aan werk helpen van werkzoekenden met een arbeidsbeperking een groot thema. In 2026 moet

Nadere informatie

Evaluatierapport Groenproject gemeente Boxmeer

Evaluatierapport Groenproject gemeente Boxmeer Evaluatierapport Groenproject gemeente Boxmeer Inleiding Op 1 februari 2007 is de gemeente Boxmeer, in samenwerking met IBN Arbeidsintegratie gestart met het zogenaamde Groenproject. Dit project, waarbij

Nadere informatie

Het antwoord op uw personele vraagstuk

Het antwoord op uw personele vraagstuk BD Recruitment BV Het antwoord op uw personele vraagstuk Wie bepaalt bij welk re-integratiebedrijf ik terecht kan? De gemeente of UWV WERKbedrijf maakt bij uw re-integratietraject vaak gebruik van een

Nadere informatie

voor werkgelegenheid voor maatschappelijk rendement voor iedereen

voor werkgelegenheid voor maatschappelijk rendement voor iedereen voor werkgelegenheid voor maatschappelijk rendement voor iedereen 1 MVO, Social Return, SROI en social enterprise Iedereen winst Hoe kunnen we nu en in de toekomst uw inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Begrippenbijsluiter It takes two to tango

Begrippenbijsluiter It takes two to tango Begrippenbijsluiter It takes two to tango Over reïntegratie op de arbeidsmarkt In deze begrippenlijst staan in alfabetische volgorde begrippen uitgelegd die te maken hebben met reïntegratie. De begrippenbijsluiter

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

BEDOELD VOOR DE ONDERNEMERS IN VOORSCHOTEN, LEIDSCHENDAM-VOORBURG EN WASSENAAR

BEDOELD VOOR DE ONDERNEMERS IN VOORSCHOTEN, LEIDSCHENDAM-VOORBURG EN WASSENAAR Toolbox Werken is meedoen BEDOELD VOOR DE ONDERNEMERS IN VOORSCHOTEN, LEIDSCHENDAM-VOORBURG EN WASSENAAR Iedereen doet mee! We ondersteunen werkgevers Zoveel mogelijk mensen aan het werk, want werken is

Nadere informatie

Percuris Re-integratie & Jobcoaching. Gewoon doen werkt!

Percuris Re-integratie & Jobcoaching. Gewoon doen werkt! Percuris Re-integratie & Jobcoaching Gewoon doen werkt! Wij handelen daadkrachtig en resultaatgericht Percuris is een deskundige partner voor re-integratie, jobcoaching en outplacement. Organisaties, bedrijven

Nadere informatie

Begeleid zelfstandig wonen. Voor jongeren met een (lichte) verstandelijke beperking

Begeleid zelfstandig wonen. Voor jongeren met een (lichte) verstandelijke beperking Begeleid zelfstandig wonen Voor jongeren met een (lichte) verstandelijke beperking Melius Zorg - Tel: 010 842 2526 - Email: info@meliuszorg.nl - Kenmerken begeleiding (LVB-) Jongeren Melius Zorg biedt

Nadere informatie

Een andere kijk op werken kanker en re-integratie

Een andere kijk op werken kanker en re-integratie Een andere kijk op werken kanker en re-integratie human support grensverleggend mensenwerk Kanker wordt steeds meer een chronische ziekte, dus krijgen organisaties en werkgevers in toenemende mate te maken

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Aan de raad AGENDAPUNT 3 Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Voorstel: 1. De kaders uit het beleidsplan 'Werken werkt!' vaststellen, zijnde: a. als doelstellingen: - het bevorderen van de mogelijkheden

Nadere informatie

Handreiking inzet van e-learning in de SW

Handreiking inzet van e-learning in de SW Leidraad Regionale aanpak Samenwerking met VG, GGZ en MO Handreiking inzet van e-learning in de SW 2 Strategische bouwstenen Strategische bouwstenen Strategische bouwstenen Praktijkvoorbeelden Wachtlijst

Nadere informatie

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken (in)formatieblad - eenvoudig verteld Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken november 2014 3 De Participatiewet 23 Heb je een beperking en heb je begeleiding nodig bij het werk? Dan

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raads informatiebrief (Sociaal-Economische pijler)

gemeente Eindhoven Raads informatiebrief (Sociaal-Economische pijler) gemeente Eindhoven Raadsnumrner 04.R820.00I inboeknummer o4tooosxs Classificatienummer x.888 Dossiernummer 4aa.6ox 25 mex 2004 Raads informatiebrief (Sociaal-Economische pijler) Betreft rapport Reintegratie

Nadere informatie

De krachtgerichte methodiek

De krachtgerichte methodiek Het Centrum Voor Dienstverlening is u graag van dienst met: De krachtgerichte methodiek Informatie voor samenwerkingspartners van het CVD Waar kunnen we u mee van dienst zijn? Centrum Voor Dienstverlening

Nadere informatie