M a g a z i n e v o o r I n f o r m a t i e m a n a g e m e n t. helikopters en bruggenbouwers. J a a r g a n g 7 - E d i t i e 2 - M a a r t

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "M a g a z i n e v o o r I n f o r m a t i e m a n a g e m e n t. helikopters en bruggenbouwers. J a a r g a n g 7 - E d i t i e 2 - M a a r t 2 0 0 8"

Transcriptie

1 M a g a z i n e v o o r I n f o r m a t i e m a n a g e m e n t ICT in de autobranche helikopters en bruggenbouwers toekomst van de cio WEG MET DIE FACTUREN! extra katern: verslag SBIT Congres J a a r g a n g 7 - E d i t i e 2 - M a a r t

2 INHOUDSOPGAVE 41 # AUTOMOTIVE CONGRES KATERN 4 25 E-GEMEENTE Grip op de bedrijfsprestaties van het zelfstandig autobedrijf 4 Jeffrey Martens & Milan van Helden Helikopterviews en bruggenbouwers bij de e-gemeente 25 Pim Jörg IT & Managing Organizational Change 9 Guido van Willigenburg Real-Time Vision 28 Artikel Shell Omgaan met complexe informatie: Complex Event Processing 13 Jeroen Broekhuijsen & Mente Konsman Bikker Abroad 31 Julius Kuijer ING Operations & IT Banking stelt ontwikkeling trainee centraal 17 Roeland Gelink Kritische Succesfactoren bij een ERP implementatie in het MKB 33 Jeroen Caron Heeft de CIO nog toekomst? 20 Niek Maas & Cas Schalkx Weg met die Facturen! 37 Tonny Verwoert Ondernemen in Informatie 23 Jan Blank SBIT Congres katern 41 Security Management: Taking Security Seriously Het semi-wetenschappelijke magazine.ego is een uitgave van Studievereniging SBIT in samenwerking met alumnivereniging EKSBIT. Studievereniging SBIT is de Tilburgse vereniging voor studenten Information Management en andere geïnteresseerden in dit vakgebied. Het magazine wordt verspreid onder alle leden van Studievereniging SBIT en de alumnivereniging EKSBIT, de medewerkers van het departement Information Systems and Management aan de Universiteit van Tilburg en geïnteresseerden uit het bedrijfsleven. Redactieadres Studievereniging SBIT Kamer E114 t.a.v. Redactie.ego Postbus LE Tilburg [t] [f] [e] [i] Redactie Thijs van Beijsterveld Jeroen Bekkers Xander Bordeaux Mathijs van der Goot Pieter Jolen Niek Maas Jos Overbeek Remco Prins Joop Reijnhoudt Cas Schalkx Sander Vermeer Grafisch Ontwerp SBIT DsK. Vormgeving Jos Overbeek Cas Schalkx Druk Drukkerij Offset Service, Valkenswaard Oplage exemplaren Copyright Voor overname van (delen van) artikelen dient schriftelijk toestemming te worden gevraagd aan de redactie. In de artikelen gedane uitspraken vallen onder de verantwoordelijkheid van de desbetreffende auteurs. COLOFON

3 REDACTIONEEL Voorspellingen Het kenmerk van de toekomst is dat deze onzeker is. Toch proberen velen de toekomst te voorspellen. Sommigen beweren de de hand waarvan beslissingen worden genomen. Hier ligt de kerntaak voor een informatiemanager; de verkregen informatie Thijs van BijsteR veld toekomst te kunnen zien in de ingewanden van dieren, anderen claimen dat hun glazen bol kennis kan verschaffen over hetgeen nog komen gaat. Tegenwoordig maken we verwerken in het beslissingsproces. Maar heeft de informatiemanager bij uitstek, de CIO, nog wel toekomst? Dat leest u in het lustrumartikel van deze editie op pagina 20. jeroen bekkers liever modellen die het verleden en het heden beschrijven met als doel door middel van extrapolatie een verwachting van de toekomst te geven. Tja, voorspellingen, al velen zijn er lelijk de mist mee ingegaan. Wat denkt u van deze: Ik denk dat er een wereldmarkt is voor xander bor deaux misschien vijf computers, uitgesproken Maar zoals we allemaal weten, bieden resultaten uit het verleden geen garantie voor de toekomst. En in die garantie zit m de crux. Immers, wie zou nu niet zekerheid door Thomas Watson bestuursvoorzitter van IBM in 1943 (en dat was nog voordat de eerste volledig elektronische computer bestond). Inmiddels weten we wel beter. mathijs van der goot willen hebben over wat komen gaat? Dat maakt het maken van beslissingen een stuk eenvoudiger. Zou het niet makkelijk zijn om een reisje vooruit in de tijd te maken om te Om dit te illustreren: het Amerikaanse onderzoeksbureau IDC heeft becijferd dat er alleen al in miljoen computers verkocht zijn. De computer is onmogelijk weg pieter jolen kijken wat ons in het verschiet ligt? Einstein te denken uit ons bestaan. Of het nu gaat om heeft bewezen dat het mogelijk is in de elektronisch factureren (pagina 37), het op toekomst te reizen door gebruik te maken van tijddilatatie. Wetenschappers hebben kort geleden tevens een kwantummodel afstand monitoren van olievelden (pagina 28) of als ondersteuning voor het management in de autobranche (pagina 4), overal speelt de niek maas ontwikkeld waarmee in theorie terugreizen in de tijd mogelijk is, maar dit geheel terzijde. Tijdreizen is nog geen realiteit, dus zijn we computer - en informatietechnologie in het bijzonder - een belangrijke rol. jos over beek voorlopig nog aangewezen op onze theorieën Dit alles kent onoverkomelijk ook een en modellen. keerzijde. Het gebruik van computers brengt vele risico s met zich mee. Vanwege We denken steeds beter te weten hoe onze wereld in elkaar zit. Vrijwel ongehinderd door technische beperkingen maken we modellen de complexiteit zijn vele risico s niet te voorzien. Daarom kiest men voor een benadering die er impliciet vanuit gaat remco prins die alle mogelijke factoren betrekken in hun voorspellingen. Vaak zijn het zeer triviale zaken die voorspeld worden, bijvoorbeeld het weer. En toch kunnen we, ondanks al onze dat de toekomst niet te voorspellen is en daarom alle mogelijkheden probeert af te vangen. Dit gebeurt onder andere bij Security Management, het thema van het afgelopen joop reijn houdt kennis, maar een weersverwachting geven SBIT congres. In het katern vanaf pagina 41 tot tien dagen vooruit. Het weer een jaar, en zelfs een maand, vooruit voorspellen is onmogelijk vanwege het grote aantal factoren dat erop van invloed is. wordt een uitgebreide terugblik gegeven. Waag ik me nog aan een voorspelling? Nou, vooruit. De volgende editie staat volledig in Cas Schalkx Wat is een verwachting van tien dagen waard voor iemand die strategische beslissingen moet nemen? Juist, niets. Daarom geven modellen voor de langere het teken van het 25-jarig bestaan van de studie, dat wordt de beste.ego ooit! Die wilt u niet missen! Veel leesplezier! Sander Vermeer termijn vaak globale verwachtingen; positief of negatief. Hier stopt het echter Namens de redactie, niet, de wereld is constant in beweging. Nieuwe inzichten worden verkregen, aan Pieter Jolen

4 Door: Jeffrey Martens & Milan van Helden Grip op de bedrijfsprestaties van het zelfstandig autobedrijf Ve r s c h i l l e n d e o n t w i k k e l i n g e n b i n n e n d e p e r s o n e n a u t o b r a n c h e hebb en er t o e geleid d at de m a r ge s vo or het z el f st a nd i g aut ob e d r ijf ¹ t er uglopen en het ma nagement de g r ip op de bed r ijfsprestaties l ijkt t e v e r l i e z e n. A l s r e a c t i e h i e r o p i s b i n n e n E r n s t & Yo u n g e e n d i e n s t ont w i k keld om het aut ob e d r ijf t e onder st eu nen bij het verb et er en va n het rendement. D it gebeu r t door middel va n het adv iseren bij de ontw i k kel i ng en i n r ichti ng va n een ef fectief en ef f iciënt prestatiema nagementsyst eem. In dit ar tikel zal een toelichting worden gegeven op de BPM (Belasting van Personenauto s en M otorr ijw ielen) en aanleiding en de ontw ikkeling van deze dienst en op de aangepaste APK keur ingsfrequentie voor benzineauto s, welke w ijze de ser v iceline EDP Audit van Ernst & Young hebben veel invloed gehad op het zelfstandig autobedr ijf. Adv isor y hierbij is betrokken. Om een goed beeld te Tevens raakte de markt voor personenauto s ver zadigd vormen van de w ijze waarop deze dienst tot stand is en zijn auto s op technisch front veel beter geworden, gekomen, zal worden toegelicht welke ontw ikkelingen hetgeen belangr ijke consequenties heeft voor het aantal van invloed zijn op het autobedr ijf, welke invloed deze onderhoudsbeur ten. De genoemde factoren zijn slechts ontw ikkelingen hebben (onder andere op de eisen die gesteld enkele van de ontw ikkelingen die er voor hebben gezorgd dat worden aan de informatiesystemen) en op welke w ijze de marges van een zelfstandig autobedr ijf onder druk zijn prestatiemanagement² zal worden ingezet bij het zelfstandig komen te staan. De dalende marges zorgen er voor dat dealers autobedr ijf om de prestaties te verbeteren. zijn genoodzaakt om door middel van schaalvergroting en efficienc yslagen de marges te herstellen. Deze noodzaak Inleiding heeft een consolidatieslag in de personenautobranche Het krachtenveld rondom het zelfstandig autobedr ijf tot gevolg en zorgt voor een diversificatie van merken en was aan het eind van de vor ige eeuw relatief stabiel. Als diensten. representant van het merkkanaal had de merkdealer een monopolie op de verkoop en het onderhoud van nieuwe auto s Consolidatieslagen in een exclusief rayon. Dezelfde stabiele omgev ing gold voor De eerste golf van consolidatie onder zelfstandige het merkonafhankelijke autobedr ijf. Deze bedr ijven konden autobedr ijven is veroor zaakt door de leveranciers voldoende rendement halen op de verkoop en reparatie (impor teurs en de fabr ikanten) van de zelfstandige van gebruikte auto s. Door bescherming van een duidelijke autobedr ijven. Geconfronteerd met overcapaciteit en groepsvr ijstelling [zie kader] vanuit de Europese Unie (EU) en lage marges w ilden zij de efficiëntie en rentabiliteit van het gunstige economische tij, werden bedr ijfsdoelstellingen het distr ibutienetwerk verbeteren, mede door middel meestal gehaald. Hoewel deze situatie eind jaren negentig van het terugdr ingen van het aantal contractpar tners. nog stabiel was, werden de eerste ontw ikkelingen zichtbaar Deze maatregel zorgde voor minder afleverpunten die voor verander ing zouden gaan zorgen. en gesprek spar tners. In Nederland nam het aantal contractpar tners met meer dan tw intig procent af in de Ontwikkelingen per iode De ver wachting is dat het aantal Vanuit de EU werd een nieuwe groepsvr ijstelling van Nederlandse contractpar tners in de per iode kracht die de concurrentie in het retailsegment aanzienlijk met nog eens 30 procent zal afnemen. De tweede golf van moest vergroten ten faveure van de consument. Deze consolidatie is gebaseerd op puur bedr ijfseconomische groepsvr ijstellingsverordening (GVO) /02 zorgt er onder redenen: het bereiken van schaalvoordelen. Deze andere voor dat autobedr ijven de mogelijkheid kr ijgen consolidatieslag is een reactie op de eerder genoemde om verschillende merken te voeren en dat er een einde is dalende marges van het zelfstandig autobedr ijf. Het behalen gekomen aan de rayonbescherming van merkdealers. Maar van schaalvoordelen door middel van autonome groei was ook ontw ikkelingen op nationaal niveau met betrekking tot vanwege de marktver zadiging zeer moeilijk geworden..ego

5 Automotive Door het overnemen van andere autobedrijven kon men schaalvergroting bereiken. Gevolgen voor de branche Vooral de middelgrote autobedrijven in de branche dreigen te verdwijnen. Vaak ontstaan de volgende twee situaties: deze bedrijven kiezen ervoor om vestigingen af te stoten of ze worden overgenomen door dealerholdings. Bij de keuze om vestigingen af te stoten, gaan deze autobedrijven met één à twee vestigingen verder. Met dit aantal vallen ze onder de kleine zelfstandige autobedrijven. Deze kleine autobedrijven richten zich op lokale klantenbinding door middel van persoonlijk contact. In de andere situatie worden de middelgrote autobedrijven overgenomen door een kleine groep dealerholdings. Dealerholdings zijn autobedrijven die een aanzienlijke hoeveelheid automerken verkopen in meerdere regio s. De top 50 van dealerholdings hebben reeds een marktaandeel van 39,3 procent in de verkoop van nieuwe personenauto s en bestelwagens. De top 10 van dealerholdings, neemt hiervan ongeveer de helft voor zijn rekening. Een overzicht van de tien grootste dealerholdings in Nederland is weergegeven in tabel 1. In 2005 en 2004 was het marktaandeel respectievelijk 38,7 procent en 33,5 procent, waaruit blijkt dat de machtsconcentratie in de personenautobranche toeneemt. Tabel 1: Grootste dealerholdings in 2006 Holdingnaam Aantal Merkenzwaartepunt Stern Groep Mercedes, Opel, Ford, Renault Dealer Groep Pon Volkswagen, Audi, Škoda Nefkens Groep Peugeot, BMW, Opel Markeur Opel, Citroën, Chevrolet Van Mossel Volkswagen, Audi Kroymans Opel, Ford, Saab, Kia Pouw Groep Volkswagen, Audi, Peugeot Koops Furness Fiat, Nissan, Volvo Broekhuis Holding Opel, Ford, Volvo Louwman Retail Toyota, Lexus Dealerholdings kiezen tegenwoordig, naast een diversificatie van merken, tevens voor een diversificatie van diensten. Zo wordt er geprobeerd om door middel van dienstendiversificatie een totaalpakket aan diensten te leveren (waaronder: verkoop, onderhoud, financiering, schadeafhandeling of verzekeringen). Deze toegevoegde waarde voor de klant staat bekend als het one-stopshopping. Bij one-stop-shopping kan een klant kan voor alle zaken, met betrekking tot zijn auto, bij hetzelfde autobedrijf terecht. Door deze verschillende mogelijkheden kunnen ze profiteren van schaalvoordelen. Daarbij neemt ook de afhankelijkheid van een dienst, een merk of een bepaalde vestiging af. Gevolgen voor het management De consolidatie en diversificatie hebben uiteraard invloed op het management van het autobedrijf en op de informatiebehoeften. Beide factoren zorgen voor een toenemende complexiteit van het zelfstandig autobedrijf en de wijze waarop men het bedrijf moet besturen. Deze complexiteit wordt gedeeltelijk veroorzaakt doordat het bedrijf meerdere merken en diensten voert in meerdere vestigingen. Dit zorgt voor een toenemende span of control voor het management en leidt er vaak toe dat het management de grip op de (operationele en financiële) bedrijfsprestaties mogelijk (verder) kwijt raakt. In samenhang met de complexiteit van het management schiet de kwaliteit van de beschikbare managementinformatie momenteel nog tekort. Bovendien blijkt dat het management in veel gevallen nog niet in staat is te definiëren welke informatie nodig is om de grip op de bedrijfsprestaties terug te krijgen. Gevolgen voor de informatiesystemen Beide factoren hebben ook een grote impact op de informatiesystemen in het autobedrijf. De informatiesystemen zijn veelal niet in staat de benodigde managementinformatie op te leveren. In veel gevallen zijn er door de diversificatie, mede als gevolg van de overnames van andere autobedrijven, eilanden van automatisering ontstaan. Autobedrijven die meerdere merken voeren, zijn momenteel nog vaak genoodzaakt meerdere operationele en financiële systemen te gebruiken en te onderhouden. Dit wordt mede nog veroorzaakt doordat importeurs vaak afdwongen dat een bepaald Dealer Management System (DMS)³ werd gebruikt, waarmee het systeem van de importeur kan communiceren om informatie (waaronder bestellingen en artikelinformatie) uit te wisselen. Ook de verscheidenheid in de dienstenportefeuille heeft veroorzaakt dat verschillende systemen binnen het autobedrijf aanwezig zijn. Naast één of meerdere DMS en heeft een autobedrijf vaak ook CR M (Customer Relationship Management) systemen en financiële systemen die minimaal zijn geïntegreerd. Stuurinformatie voor het management is hierdoor afkomstig uit meerdere systemen en is moeilijk te integreren tot geconsolideerde managementinformatie. Ernst & Young Advisory In de praktijk blijkt dat autobedrijven de grip op de (financiële) bedrijfsprestaties willen herstellen. Door middel van het inzetten van prestatiemanagement kan het management worden geholpen om te bepalen op welke parameters het autobedrijf gestuurd moet worden om in staat te zijn de doelstellingen te realiseren. Ernst & Young heeft de beschikking over een sectorgroep automotive waarin verschillende expertisegebieden zijn gebundeld. Door de sectorgroep is, op basis van een grondige.ego

6 inventar isatie van de verschillende ontw ikkelingen in de Door middel van het opstellen van deze KPI s, kan worden personenautobranche, geanalyseerd op welke kr itieke afgeleid op welke parameters men zou moeten sturen. succesfactoren (K SF en) het autobedr ijf zich zou kunnen Hiermee is de informatievraag van het management r ichten om de operationele en financiële prestaties te geïdentificeerd. Het autobedr ijf dient in staat te zijn de verbeteren. Met behulp van kr itieke prestatie-indicatoren informatievraag aan te sluiten op het informatieaanbod. (KPI s) kunnen de K SF en meetbaar worden gemaakt. De De informatie moet gegenereerd worden door verschillende KPI s vormen de gek wantificeerde indicatoren waarop het informatiesystemen in het autobedr ijf. Het bewerken autobedr ijf zou moeten sturen. Elk afzonderlijk autobedr ijf (ver zamelen, consolideren en presenteren) van alle gegevens zal, afhankelijk van de specifieke behoeften en de wensen uit de diverse bronsystemen is een intensief en foutgevoelig van het management, een selectie van de stuurparameters proces. Naast het verbeteren van de efficienc y en de moeten maken. k waliteit van de managementinformatie, kan het bestaan van eilandenautomatiser ing worden bestreden door het gebruik GVO A r t i ke l 81 l i d 1 (voo r h een a r t i ke l 8 5 l i d 1) va n h et E G -ve rd ra g ve r b i edt af s p ra ken t us sen s pe l e r s d i e co ncu r rent i e bepe r ken, voo r ko m en en/of ve r s to ren. H et de rde l i d va n a r t i ke l 8 5 b i edt echte r m og e l i j k h eden voo r v r i j s te l l i n g h i e ro p. So m m i g e ove reen ko m s ten d i e we l i s waa r de m eded i n g i n g bepe r ken m aa r oo k b i j d ra g en tot ve r bete r i n g va n de d i s t r i b ut i e k u n n en wo rden v r i j g es te l d m it s e r aa n een aa nta l voo r waa rden i s vo l daa n, zoa l s de voo r waa rde dat de co n su m ent oo k voo rdee l za l h eb ben va n de ove reen ko m s t. E en de rg e l i j ke v r i j s te l l i n g ka n een i n d i v i d ue l e v r i j s te l l i n g bet ref fen (o nth ef f i n g) of een v r i j s te l l i n g voo r bepaa l de g roepen, m ees ta l aa n g ed u i d a l s g roeps v r i j s te l l i n g. E U -ve ro rden i n g /0 2 N aa r aa n l e i d i n g va n E U -ve ro rden i n g /0 2 k u n n en fab r i ka nten k i ezen t us sen excl us i eve of se l ect i eve d i s t r i b ut i e, d it i n teg en s te l l i n g tot 1475/95 waa r b i j se l ect i v ite it en excl us i v ite it be i de toeg es taa n wa ren. O o k i s e r i n deze ve ro rden i n g m i nde r r u i mte voo r excl us i ef dea l i n g. B i j de keuze voo r excl us i eve d i s t r i b ut i e k i ezen de fab r i ka nten voo r een excl us i ef dea l e r n et we r k, waa r b i j e l ke dea l e r een bepaa l d g eb i ed bes t r i j k t. Ze k u n n en een dea l e r n i et ve r b i eden o m a uto s aa n a nde re pa r t i j en, da n co l l eg a - dea l e r s en de e i ndg eb r u i ke r s, doo r te ve r ko pen. B i j de keuze voo r se l ect i eve d i s t r i b ut i e m oeten dea l e r s aa n bepaa l de k wa l ite itc r ite r i a vo l doen m aa r n i et aa n een bepaa l d af zetg eb i ed g ebo nden z i j n. D eze c r ite r i a m og en n i et co ncu r rent i eve r va l send z i j n. B i j se l ect i eve d i s t r i b ut i e ho uden fab r i ka nten g r i p o p h et aa nta l co nt ractpa r tn e r s, m aa r n i et o p h et aa nta l en de l ocat i e va n de o ut l et s d i e een dea l e r ex p l o itee r t. F ab r i ka nten h eb ben m a s saa l voo r de se l ect i eve d i s t r i b ut i e g ekozen, waa rdoo r ze a l l een m aa r l eve ren aa n pa r t i j en d i e aa n bepaa l de k wa l ite it sc r ite r i a vo l doen. O p deze w i j ze wo rdt h et m e r k i m a g o g eg a ra ndee rd, aa n g ez i en de fab r i ka nt de dea l e r s se l ectee r t o p k wa l itat i eve c r ite r i a. O o k k u n n en de fab r i ka nten ze l f bepa l en i n hoeve r re ze n i eu we a uto s l eve ren aa n b i j voo r bee l d i nte r n etdea l e r s en (a uto)s u pe r m a r ken, aa n g ez i en de dea l e r g een a uto s m a g l eve ren aa n a nde re pa r t i j en da n co l l eg a - dea l e r s en e i n d g eb r u i ke r s. E U -ve ro rden i n g /0 2 bevat o nde r a nde re de vo l g ende za ken: Mu lt i b ra nd i ng: Ve rde r zo rgt de E U -ve ro rden i n g e r voo r dat dea l e r s m ee rde re m e r ken i n één s how roo m m og en ve r ko pen en a utofab r i ka nten k u n n en de dea l e r s n i et l a n g e r ve r p l i chten o m voo r de ve r sch i l l ende m e r ken a pa r t ve r koo p pe r so n ee l aa n te n em en en een a pa r t m a n a g em ent aa n te s te l l en. D it i n teg en s te l l i n g tot E U -ve ro rden i n g 1475/95, waa r b i j h et ve r ko pen va n ve r sch i l l ende m e r ken a l l een wa s toeg es taa n i n ve r sch i l l ende s how roo m s en m et a pa r te m a n a g em ent tea m s. Autofab r i ka nten m og en a l l een nog e i sen dat h u n m e r k een aa n g ewezen g edee lte k r i j gt va n de s h ow roo m. We l i s h et m og e l i j k dat de dea l e r en de i m po r teu r ove reen ko m en dat de dea l e r m e r kg ebo n den ve r koo p pe r so n ee l ho udt, m it s de i m po r teu r a l l e daa r m ee ve r bo nden kos ten voo r h aa r reken i n g n eemt. Ve r va l l ocat i ecl au su l e: Va n af 1 o k tobe r i s de l ocat i ecl a usu l e ve r va l l en en i s e r een e i nde g eko m en aa n de ra yo n besch e r m i n g va n de dea l e r s. Va n af deze dat u m m a g een dea l e r teven s ves t i g i n g en o pen en i n g eb i eden i n E u ro pa waa r a nde re dea l e r s tot voo r ko r t een excl us i ef rayo n h adden, wat tot g evo l g h ad dat a nde re dea l e r bed r i j ven d i e h et ze l fde m e r k voe rden z i ch i n h et bet ref fende rayo n n i et m ochten ves t i g en..ego

7 Automotive 1: Het zelfstandig autobedrijf bestaat uit de merkdealers en merkonafhankelijk autobedrijven (universelen); 2: Prestatiemanagement is het systematisch (met gebruik van KSF en en KPI s) vertalen van strategie naar de bedrijfsprocessen, gevolgd door het monitoren en evalueren van deze processen door middel van rapportages van meetbare prestatie-indicatoren om uiteindelijk actie te kunnen ondernemen voor bijsturing van de organisatie; 3: Een DMS is een systeem waarmee een zelfstandig autobedrijf haar operationele processen ondersteunt en aanstuurt. van één merkonafhankelijk DMS, dat een groot deel van Rol EDP Audit de operationele processen ondersteunt (voor alle diensten Ter ondersteuning van het streven naar prestatiemanagement die worden geleverd). Dit zorgt ervoor dat de benodigde binnen de automotive heeft de servicelijn EDP Audit managementinformatie niet meer uit de gefragmenteerde een bijdrage geleverd aan het inventariseren welke DMS en moet worden gehaald, zoals momenteel nog vaak het informatiesystemen (voornamelijk gericht op de DMS en) er geval is. momenteel op de markt beschikbaar zijn en in welke mate deze kunnen voldoen aan de geïdentificeerde vraag naar Uit een recent stageonderzoek is gebleken dat management stuurinformatie in het toekomstige bedrijfsmodel binnen de in beperkte mate gebruik maakt van de operationele sector. stuurinformatie die in de huidige systemen beschikbaar is. Sturing vindt vooralsnog grotendeels plaats op financiële EDP Auditors kunnen vervolgens, veelal samen met de gronden. Veel autobedrijven streven ernaar op termijn bedrijfsadviseurs uit bovengenoemde sectorgroep, worden één geïntegreerd DMS te gebruiken. De behoefte aan ingeschakeld bij het selecteren en implementeren van het geconsolideerde managementinformatie en beheersmatige juiste, prestatiemanagement ondersteunende, systeem. voordelen liggen hieraan ten grondslag. Deze trend is reeds In samenspraak met de zichtbaar, aangezien er momenteel in de sector veel DMS en cliënt wordt worden uitgerold. Het is echter gebleken dat het nog niet geïnventariseerd mogelijk is om alle processen en merken met één DMS te aan welke ondersteunen. Veel autobedrijven verwachten ook niet dat functionele op korte termijn één DMS uiteindelijk alle operationele en eisen een DMS financiële processen goed kan ondersteunen. De oorzaak moet voldoen en op is vooralsnog vaak dat de huidige leveranciers/importeurs welke KPI s het systeem afdwingen dat systemen worden gebruikt die de interfaces stuurinformatie moet kunnen met de importeur ondersteunen. Het feit dat er nog bieden. Helaas zal het nog enige geen DMS is ontwikkeld dat alle diensten in het moderne tijd vergen alvorens het autobedrijf autobedrijf kan ondersteunen, heeft een andere oorzaak. alle benodigde stuurinformatie uit Vaak is de uitbreiding van diensten in de autobedrijven één DMS kan genereren. Tot dat moment ondersteunt dermate snel gegaan, dat de leveranciers de ondersteuning Ernst & Young EDP Audit het zelfstandig autobedrijf met van deze diensten nog niet in de DMS en hebben (kunnen) het optimaliseren van de informatievoorziening uit de verwerken. Ook in de markt van DMS en is een duidelijke beschikbare systemen. consolidatie waar te nemen. Veel leveranciers zijn failliet of reeds overgenomen door grotere partijen. Het afnemende aantal autobedrijven heeft zijn weerslag op de DMSleveranciers. De strijd om de verschillende dealerholdings is dan ook nog in volle gang. De leveranciers zijn echter genoodzaakt hun toekomstige producten af te stemmen op de informatievraag in het nieuwe autobedrijf. O v e r d e A u t e u r s Jeffrey Mar tens is werk zaam als Senior Manager EDP Audit bij Ernst & Young en betrokken bij de sectorgroep automotive. Milan van Helden oud.ego redactielid - is als stagiair vanuit Ernst & Young EDP Audit betrokken bij de sectorgroep automotive. Voor zijn afstudeerstage onder zoekt hij het gebruik van prestatiemanagement binnen zelfstandige autobedrijven en op welke wijze de informatiesystemen dit kunnen ondersteunen. Beide auteurs hebben dit artikel op persoonlijke titel geschreven. Is je interesse gewekt door dit ar tikel, dan kun je voor meer informatie terecht bij Ellen van Heer waarden. (ellen.van. heer 7

8 8.ego ADVERTENTIE ERNST & YOUNG

9 D o o r : G u i d o v a n W i l l i g e n b u r g IT & Managing Organizational Change I mplement i n g I T i n o r g a n i z at i o n s i s o f t e n s y n o ny m ou s t o m a n a g ement o f c h a n g e s i n a n o r g a n i z at i o n, b e it f o r a lt e r i n g t he work c u lt u r e o r g a i n i n g c omp e t it i v e adva nt a g e s 1. It i s h owe v e r n o t i nt r o duc e d w it h out a d e g r e e o f p a i n. S e v e r a l s t ud ie s o f t he p a s t d e c ade g i v e e x a mple s o f l a r g e s c a le I T i mplement at i o n pr o j e c t s t h at c ou ld n o t ident i f y a ny p o s it i v e e f fe c t s f o r t hei r bu s i ne s s e s a nd wh i c h i n s e v e r a l c a s e s e v e n me a nt a t o t a l f a i lu r e o f t he pl a n ne d c h a n g e i nt e r v e nt i o n s. Strangely enough, world leading software companies like Oracle and SAP tell us a different story. They provide us with great showcases that hold a promise for huge business potential of their software products. On the other hand, many IT writers suggest that the failure rates of IT implementations will decline because of system advancements, maturing project management and improved by information technology, is an attempt to control it. By assuming that the reality out there can be captured and be put in whatever kind of programme presupposes knowledge of the field on which it is to operate. It rather means that modern society relies increasingly on knowledge that is essentially theoretical. It offers a methodological promise for managing complex and large-scale systems. benefits realisation models. Despite these improvements the empirical research data show that large-scale technology driven organizational changes are still failure-prone. The use of accepted methodologies for IT development has not guaranteed the successful implementation of information systems and it can thus be said that there are still Despite the many failures of IT projects and their enormous financial losses, many IT implementation projects are still being managed according to the modernistic approach. A way to eliminate the problems that occur with the modernistic approach is to apply the thoughts of postmodernism. considerable weaknesses in the prevailing IT implementation methodologies. Two conceptual positions Change comes from at least five sources (environment, performance, characteristics of top managers, structure, and strategy) and there are significant differences in how it is perceived (incremental, punctuated or continues; According to postmodernism there is not a world out there waiting for us to reflect. It also perceives organization less as the expression of planned thought and calculative action, but more as a defensive reaction to change which constantly threatens organized life and believes it is necessary to analyse organizations from the outside, as it were, and not from what is already organized. planned and realised from the top down or emergent). These differences originate from two opposing conceptual positions of organizational analysis. These two opposing conceptual positions are modernism and postmodernism. People always depart in their perception from one of these two positions and it is probably not hard to understand that it also determines, or at least influences, how organization and change is perceived by them. According to postmodernism, there is a co-dependent, or rather self-referential, relation between a program and the technology. The logic of self reference dictates however that terms necessarily contain their own opposite, which means that for every programme there is a un-programme. This comes down to the logic that developing programmes and technologies (software, applications, business process models, procedures, etc) caters in advance there own Modernism advocates that there is a reality out there and that we can discover it. Therefore, all kinds of theories, models and instruments are developed to facilitate the discovery process, but also to control what it has discovered. The development of knowledge technologies, supported failure and is thus, in the end, a needless attempt to reduce complexity and to accomplish control and planned organizational change. In other philosophic terms the logic of post modernism comes down to evanescence; the status quo vanishes away and turns into a state to which the programs.ego 9

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Continuous Delivery. Sander Aernouts

Continuous Delivery. Sander Aernouts Continuous Delivery Sander Aernouts Info Support in een notendop Maatwerk softwareontwikkeling van bedrijfskritische kantoorapplicaties Business Intelligence oplossingen Managed IT Services Eigen Kenniscentrum

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W +

H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W + H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W + D o e l m a t i g h e i d s t o e t s v o o r g e b i e d e n w a a r v o o r g e e n b o d e m b e h e e r p l a n i s v a s t g e s

Nadere informatie

Identity & Access Management & Cloud Computing

Identity & Access Management & Cloud Computing Identity & Access Management & Cloud Computing Emanuël van der Hulst Edwin Sturrus KPMG IT Advisory 11 juni 2015 Cloud Architect Alliance Introductie Emanuël van der Hulst RE CRISC KPMG IT Advisory Information

Nadere informatie

Van bedrijven voor bedrijven Peter Bareman en Annemarie van der Rest Wat betekent VV voor U? (inspecteur, vergunningverlener, beleidsmaker)

Van bedrijven voor bedrijven Peter Bareman en Annemarie van der Rest Wat betekent VV voor U? (inspecteur, vergunningverlener, beleidsmaker) Van bedrijven voor bedrijven Peter Bareman en Annemarie van der Rest Wat betekent VV voor U? (inspecteur, vergunningverlener, beleidsmaker) Samen optrekken voor continue verbetering veilige en gezonde

Nadere informatie

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy Klant Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy IT characteristics - Constante verandering: organsiatie, techniek, processen.

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

Windows Server 2003 EoS. GGZ Nederland

Windows Server 2003 EoS. GGZ Nederland Windows Server 2003 EoS GGZ Nederland Inleiding Inleiding Op 14 juli 2015 gaat Windows Server 2003 uit Extended Support. Dat betekent dat er geen nieuwe updates, patches of security releases worden uitgebracht.

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation!

Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation! Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation! Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University Internationaal Instituut voor

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s

R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s O p le i d i n g: M a s t e r P u b l i c M a n a g e m e n

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Prof. dr. Manu De Backer Universiteit Antwerpen Katholieke Universiteit Leuven Hogeschool Gent Wat is een bedrijfsproces? Een verzameling van (logisch) gerelateerde taken die

Nadere informatie

Wat heeft een tester aan ASL en BiSL?

Wat heeft een tester aan ASL en BiSL? TestNet Noord, Heerenveen, 20 november 2012 Wat heeft een tester aan ASL en BiSL? Eibert Dijkgraaf Intro Wie zit er in een typische beheer omgeving? Wat is kenmerkend voor testen : IN BEHEER? IN ONDERHOUD?

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Model driven Application Delivery

Model driven Application Delivery Model driven Application Delivery Fast. Flexible. Future-proof. How Agis streamlines health procurement using Mendix Model driven Application Platform Mendix in a nutshell Mendix delivers the tools and

Nadere informatie

De Experience Economy & Change Management

De Experience Economy & Change Management De Experience Economy & Change Management Consequenties voor Organisaties en Management Consultants Presentatie voor PDO-MC Lieke Thijssen Brummen, 16 November 2001 1 Het draaiboek voor deze ervaring Venetië

Nadere informatie

To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014

To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014 To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014 Programma e-cf Korte introductie e-cf Nut en noodzaak Stand van zaken in Europa In Nederland e-cf in de praktijk Ronde tafel discussie Het

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

Rethinking leadership and middle management

Rethinking leadership and middle management Rethinking leadership and middle management 17 October 2013 Prof. dr. Jesse Segers The Future Leadership Initiative @Segersjesse challenging thoughts about leadership. Ego-dominant ( macht ) Rationeel

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Een centrale Operations bridge met Service Level Management

Een centrale Operations bridge met Service Level Management HP Software: Apps meet Ops 2015 Een centrale Operations bridge met Service Level Management Marcel de Wit/ March 31 st, 2015 HP Software: Apps meet Ops 2015 Operations Bridge "A physical location where

Nadere informatie

LCA, wat kan je er mee. Sustainability consultant gaasbeek@pre sustainability.com

LCA, wat kan je er mee. Sustainability consultant gaasbeek@pre sustainability.com LCA, wat kan je er mee Anne Gaasbeek Anne Gaasbeek Sustainability consultant gaasbeek@pre sustainability.com PRé Consultants PRé is pionier i van LCA sinds 1990; ontwikkelaar van Ecoindicator and ReCiPe

Nadere informatie

Handleiding Installatie ADS

Handleiding Installatie ADS Handleiding Installatie ADS Versie: 1.0 Versiedatum: 19-03-2014 Inleiding Deze handleiding helpt u met de installatie van Advantage Database Server. Zorg ervoor dat u bij de aanvang van de installatie

Nadere informatie

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Opbouw presentatie 1. Uitgangspunten veranderingen G2 - > G3 2. Overzicht belangrijkste

Nadere informatie

Continuous testing in DevOps met Test Automation

Continuous testing in DevOps met Test Automation Continuous ing in met Continuous testing in met Marco Jansen van Doorn Tool Consultant 1 is a software development method that emphasizes communication, collaboration, integration, automation, and measurement

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Menu 1. Het platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network 2. New

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren!

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! (de mens in het proces) Ronald Vendel Business Development manager Ruim 20 jaar ervaring Gestart in 1990 Software specialisme: Procesmanagement (BPM)

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Betekent SOA het einde van BI?

Betekent SOA het einde van BI? Betekent SOA het einde van BI? Martin.vanden.Berg@sogeti.nl 18 september 2007 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is de impact van SOA op BI? Sogeti Nederland B.V. 1 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is

Nadere informatie

Incidenten in de Cloud. De visie van een Cloud-Provider

Incidenten in de Cloud. De visie van een Cloud-Provider Incidenten in de Cloud De visie van een Cloud-Provider Overzicht Cloud Controls Controls in de praktijk Over CloudVPS Cloudhosting avant la lettre Continu in ontwikkeling CloudVPS en de Cloud Wat is Cloud?

Nadere informatie

$%& ' ( $) $) * + " $) "

$%& ' ( $) $) * +  $) !" !" %& ' ( ) ) * " ) ", ) %& - *./ 0 1%% ) 34!5)!56 3 4 7 )!85 95: )!95;55:!" ) < ) ) ) ) = !5 > '. '>& 43! )3. %?= = = % > * 1 % ) = .) " & & @9558 /"AA AA57;598BC77;!9!;;@550 '! 7: & " Figure 1 DE

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Wilco te Winkel, Liesbeth Mantel Erasmus University Rotterdam,NL

Wilco te Winkel, Liesbeth Mantel Erasmus University Rotterdam,NL Thesaurus driven semantic search applied to structuring Electronic Learning Environments Rotterdam, EURlib symposium, November 23 2006 Wilco te Winkel, Liesbeth Mantel Erasmus University Rotterdam,NL What

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Building effective IT demandsupply

Building effective IT demandsupply Building effective IT demandsupply structures Gerard Wijers Director Governance and Sourcing Management Agenda» Introductie Demand-Supply» Demand-Supply bij Vopak» Demand-Supply bij van Gansewinkel» Discussie

Nadere informatie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie 1 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technische hype cycles 2 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technologische trends en veranderingen Big data & internet

Nadere informatie

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Case 1: add on Universiteit van Tilburg Link Class Collaborative Online International Learning

Nadere informatie

SOA en de echte waarheid over transformatie

SOA en de echte waarheid over transformatie SOA en de echte waarheid over transformatie Art Ligthart Partner, Ordina Apeldoorn IT Congres 2008 21 januari 2008 1 Wat gaan we doen? De consequenties van de invoering van Service Oriented Architectures

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen. Presentatie ilab Rogier Laterveer

Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen. Presentatie ilab Rogier Laterveer Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen Presentatie ilab Rogier Laterveer Voorstellen Rogier Laterveer Docent, onderzoeker en architect Kenniscentrum voor Technologie & Innovatie Initiatiefnemer

Nadere informatie

Workflow Management MIS 3TI 2010-2011

Workflow Management MIS 3TI 2010-2011 Workflow Management MIS 3TI 2010-2011 Een scenario CREATE ORDER PRE-PROCESSINGORDER PROCESSING PRODUCTION SHIPPING Work Collection of tasks that have to be executed sequentially or in parallel, by at least

Nadere informatie

Bedrijfsleven en Universiteit Best Practices: T-Labs & LTN

Bedrijfsleven en Universiteit Best Practices: T-Labs & LTN Bedrijfsleven en Universiteit Best Practices: T-Labs & LTN Deutsche Telekom Laboratories: T- Labs One of the largest university-industry research centers London Technology Network LTN helps a company define

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Optimalisatie. BMC klantendag 4 maart 2010

Optimalisatie. BMC klantendag 4 maart 2010 Applicatie Portfolio Optimalisatie BMC klantendag 4 maart 2010 Introductie Pim van der Kleij consultant applicatieen servicemanagement Benno Faase consultant servicemanagement 2 Sogeti Professioneel ICT-vakbedrijf

Nadere informatie

Innovatie. prof.dr.ir. Han Gerrits. Vrije Universiteit Amsterdam Innovation Factory INNOVATION FACTORY

Innovatie. prof.dr.ir. Han Gerrits. Vrije Universiteit Amsterdam Innovation Factory INNOVATION FACTORY Innovatie prof.dr.ir. Han Gerrits Vrije Universiteit Amsterdam Innovation Factory Inhoud Wat is innovatie? Waarom is innovatie zo moeilijk? Innovatie in Banking Hoe kan een organisatie innovatiever worden?

Nadere informatie

Intermax backup exclusion files

Intermax backup exclusion files Intermax backup exclusion files Document type: Referentienummer: Versienummer : Documentatie 1.0 Datum publicatie: Datum laatste wijziging: Auteur: 24-2-2011 24-2-2011 Anton van der Linden Onderwerp: Documentclassificatie:

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

Connected Assets, de next step in buitendienstautomatisering. Nush Cekdemir Service & Maintenance Congres, 31 maart 2011

Connected Assets, de next step in buitendienstautomatisering. Nush Cekdemir Service & Maintenance Congres, 31 maart 2011 Connected Assets, de next step in buitendienstautomatisering Nush Cekdemir Service & Maintenance Congres, 31 maart 2011 Wie is Tensing? ± 75 ervaren specialisten Financieel gezond, vooruitzichten 2011

Nadere informatie

Future of Innovation. Ruud Smeulders, BrilliantBrains. Annual General Meeting of the NCCC 24 april 2013

Future of Innovation. Ruud Smeulders, BrilliantBrains. Annual General Meeting of the NCCC 24 april 2013 Future of Innovation Ruud Smeulders, BrilliantBrains Annual General Meeting of the NCCC 24 april 2013 1 the old future 2 But not many flying cars yet 3 only more crowded cities! 4 difficult to predict

Nadere informatie

Maturity van security architectuur

Maturity van security architectuur Renato Kuiper Principal Consultant LogicaCMG renato.kuiper@logicacmg.com LogicaCMG 2006. All rights reserved Over de spreker Renato Kuiper Principal consultant Information Security bij LogicaCMG Hoofdredacteur

Nadere informatie

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Omnichannel klantcommunicatie Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Inhoud Wat is omnichannel? Hoe kom je er? Wat betekent dit voor de documentprofessional? Omnichannel retail Winkel website

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Marketing. De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5

Marketing. De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5 Marketing De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5 Vorige week: wat is een product 2 Propedeuse CMDA Marketing HC 5 Goed om te weten omdat: 3 Propedeuse CMDA Marketing HC 5 Vorige week: kernstrategie

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Introduction to KM. Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout

Introduction to KM. Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout Introduction to KM Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout Good to know Introductions Your CIKM experience Outline CIKM Sessions Tuesday Introduction to KM & Groupwork Introduction to (CI)KM Strategy

Nadere informatie

Architectuur principes binnen CP. Walter Huberts NAF Insight, 6 juli 2009 www.ing.com

Architectuur principes binnen CP. Walter Huberts NAF Insight, 6 juli 2009 www.ing.com Architectuur principes binnen CP Walter Huberts NAF Insight, 6 juli 2009 www.ing.com Agenda Context Organisatie Architectuur Architectuurproduct Het ontwikkelen van principes Principes in relatie tot architectuurproducten

Nadere informatie

Resultaat gerichter Testen

Resultaat gerichter Testen Resultaat gerichter Testen Verandering van test beleid bij Rabobank International De Rabobank 1 Rabobank International Information Systems &Development IS&D Global Services & IT Risk Management Strategy

Nadere informatie

Sneeuwwitje, de zeven dwergen en de boze heks?

Sneeuwwitje, de zeven dwergen en de boze heks? Sneeuwwitje, de zeven dwergen en de boze heks? Over de rol van de Operational Auditor in sturen op kernwaarden, cultuur en gedrag Olof Bik Behavioral & Cultural Governance Trophy Games, 28 nov 2013, Hilversum

Nadere informatie

HEGRID EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO. Hybrid Energy GRID Management. TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI

HEGRID EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO. Hybrid Energy GRID Management. TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI HEGRID Hybrid Energy GRID Management EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI 1 Doel en verwachte resultaten Doel: realiseren van een Open HybridEnergy

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces Software Processen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1 Het software proces Een gestructureerd set van activiteiten nodig om een software systeem te ontwikkelen Specificatie;

Nadere informatie

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur Security Les 1 Leerling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Vagevuur Voorwoord: In dit document gaan we beginnen met de eerste security les we moeten via http://www.politiebronnen.nl moeten we de IP

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Een platformaanpak voor moderne architectuurontwikkeling

Een platformaanpak voor moderne architectuurontwikkeling Een platformaanpak voor moderne architectuurontwikkeling Eric Roovers Manager Architecture & Design Software AG Global Consulting Services Benelux Copyright 2011 Software AG. All rights reserved. Ongrijpbaarheid

Nadere informatie

Exploitant. CM-Bureau

Exploitant. CM-Bureau Van Exploitant Naar CM-Bureau You do not lead by hitting people over the head that s assault, not leadership MT MediaGroep BV 2014, Berend Jan Veldkamp Dwight D. Eisenhouwer Over MT MediaGroep boeit en

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie

WHS Autochartist. Van start gaan met WHS Autochartist. De markttrend voorspellen De grafiek voor ontwikkelende chart patronen laten zoeken

WHS Autochartist. Van start gaan met WHS Autochartist. De markttrend voorspellen De grafiek voor ontwikkelende chart patronen laten zoeken Van start gaan met WHS Autochartist De markttrend voorspellen De grafiek voor ontwikkelende chart patronen laten zoeken WHS Autochartist Belangrijke support, resistance en break-out niveaus bepalen WH

Nadere informatie

Joop Cornelissen BMC Klantendag 2011. Professionaliseren dienstverlening CMS

Joop Cornelissen BMC Klantendag 2011. Professionaliseren dienstverlening CMS Joop Cornelissen BMC Klantendag 2011 Professionaliseren dienstverlening CMS Agenda Introductie CIBER Waarom verder professionaliseren Tijdslijnen selectietraject Businesscase Scope implementatie Status

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

rubenvanderpoel@enabler.nl

rubenvanderpoel@enabler.nl Personalia Naam: Adres: Postcode + woonplaats: Koos Ruben van der Poel Soetendaalseweg 66A 3036 ES Rotterdam Mobiel: 06-52187600 E-mail: rubenvanderpoel@enabler.nl Geboortedatum: 18-10-1985 Geboorteplaats:

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

HOOFDSTUK 5. De ITIL-servicelevenscyclus. 5.1 Introductie. MS Office. ITIL V3 een kennismaking ITIL =

HOOFDSTUK 5. De ITIL-servicelevenscyclus. 5.1 Introductie. MS Office. ITIL V3 een kennismaking ITIL = HOOFDSTUK 5 5.1 Introductie een kennismaking ITIL = Information Technology Aan het eind van de vorige eeuw groeide informatievoorziening snel. Het werd nodig dat die informatievoorziening goed beheerd

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie