CARBON FOOTPRINT ANALYSE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CARBON FOOTPRINT ANALYSE"

Transcriptie

1 CARBON FOOTPRINT ANALYSE Carbon Footprint Analyse voor het hergebruik van automotive Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie Marlies Meijer-Willems ARN Bart in t Groen DNV-GL

2 ARN is het Nederlandse expertisecentrum voor recycling in de mobiliteitsbranche. Binnen deze branche voert zij al 15 jaar lang de regie over recyclingketens. Inmiddels is ARN uitgegroeid tot expertisecentrum op het gebied van recycling, ketenregie en kennisuitwisseling. ARN gebruikt haar expertise om bedrijven en overheden - nationaal en internationaal - te begeleiden en te adviseren bij duurzaamheidsvraagstukken Uitgave: ARN Holding B.V. Postbus AG Amsterdam De Entree EE Amsterdam Contact informatie: Marlies Meijer-Willems +31 (0) Publicatiedatum: 21 april 2015 Carbon Footprint Analyse voor het hergebruik van automotive Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie 2

3 Inhoud 1. Inleiding Carbon Footprint Opbouw scenario s Scenario 1 - Het gebruik van een nieuwe Li-ion batterijen voor de opslag van energie Scenario 2 - Het gebruik van een 2 nd life Li-ion batterijen voor de opslag van energie Vergelijking scenario 1 en scenario Carbon Footprint Analyse voor het hergebruik van automotive Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie 3

4 1. Inleiding Het recyclen van Li-ion batterijen uit hybride- en elektrische auto s is vanuit economisch oogpunt op dit moment zeer kostbaar en daarbij lijkt het ook ecologisch zonde om de batterij al meteen om te smelten, terwijl er voldoende mogelijkheden zijn om een afgedankte Li-ion batterij na een eerste rijdende leven voor nieuwe toepassingen in te zetten. Denk bijvoorbeeld aan een inzet als een stationaire batterij, waarbij de energiedichtheid van het batterijpakket minder gewicht in de schaal legt. Concreet kan hierbij gedacht worden aan energieopslag in een huishoudelijke omgeving met zonnepanelen of een kleinschalige windturbine. Het project 2Bcycled, onderzoekt deze second-life mogelijkheden. Een pilot op het eiland Pampus met batterijpakketten uit een omgebouwde elektrisch aangedreven Volkswagen Golf uit 2008 moet uitsluitsel bieden over de technische haalbaarheid van het her-inzetten van dit soort batterijen. Aansluitend op de fysieke test op het eiland Pampus, is het ook belangrijk om de milieu impact van het hergebruik van een batterij te bepalen. De meest geschikte methode om dit uit te rekenen is met behulp van een Carbon Footprint Analyse; hierin wordt de impact op het milieu uitgedrukt in kilogrammen CO 2 equivalenten. Alleen de milieu impact van het hergebruik van een batterij uitrekenen geeft niet voldoende informatie, dit zal moeten worden afgezet tegen het gebruik van een nieuwe batterij voor dezelfde functie. De vraag wat de ecologische winst is van het her-inzetten van afgedankte Li-ion batterijen wordt door middel van deze Carbon Footprint Analyse beantwoord. Carbon Footprint Analyse voor het hergebruik van automotive Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie 4

5 2. Carbon Footprint De reikwijdte van de Carbon Footprint is geïllustreerd in figuur 1. Hierin staan de twee verschillende scenario s naast elkaar en is goed zichtbaar welke onderdelen van de levenscyclus van een batterij wel en niet worden meegenomen in de berekeningen. Figuur 1: Scope berekeningen Carbon Footprint Analyse De functionele eenheid beschrijft de functie die het product vervult in kwalitatieve en kwantitatieve zin, evenals de levensduur. Voor deze studie is de functionele eenheid; gedurende 15 jaar opslag van (22 MWh) zonne-energie met een 4 kwh-home Energy Systeem (HES). Binnen scenario 1, het gebruik van een nieuwe Li-ion batterijen voor de stationaire opslag van energie, zijn de productie en de recycling van deze batterijen voor 100% meegenomen. Binnen scenario 2, het gebruik van 2 nd life Li-ion batterijen voor de stationaire opslag van energie, is recycling wel voor 100% toegekend aan het tweede leven van de batterij, echter de productie van deze batterijen is voor het grootste deel toegekend aan het eerste leven van de batterij (ten behoeve van het gebruik in een elektrisch voertuig), wat buiten de scope valt voor de second life toepassing en Carbon Footprint analyse. Derhalve is dus de productie energie van de batterij maar voor een deel toegekend aan de second life toepassing. Vanuit het perspectief dat de batterij gemaakt is voor het gebruik in een auto kan zelfs beredeneerd worden dat de milieudruk (de emissies) van de productie volledig aan het gebruik van de batterij in de auto toebehoren (en het aandeel dat aan het tweede leven wordt toegekend is derhalve nihil). Deze zienswijze is niet geheel correct omdat de batterij een tweede leven krijgt, een leven waarvoor deze batterij niet ontworpen was, maar waar niettemin deze batterij wel voor wordt gebruikt. Carbon Footprint Analyse voor het hergebruik van automotive Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie 5

6 De toekenning van een aandeel van de productie emissies aan het tweede, stationaire, leven van de batterij is cruciaal voor de vergelijking van de twee voetafdrukken. Om het juiste aandeel van de emissies van de productiefase te bepalen dat wordt toegekend aan het gebruik van de batterij in een 2 nd life toepassing, zijn ter verantwoording experts geraadpleegd van de Norwegian University of Science & Technology. Binnen de vakgroep Energy & Process Engineering is veel kennis en ervaring met Life Cycle Assessments (Carbon Footprint Analyse), Productie-, Gebruik-, en Recycling van Li-ion batterijen, en daaraan gerelateerde onderwerpen. De belangrijkste onderliggende factor voor de toekenning van de productie emissies is de (resterende) economische waarde van de batterij. Ook andere factoren zoals gereden kilometers, energiegebruik in het eerste én tweede leven, kosten van deze energie en afschrijvingskosten van batterij en installatie zijn meegenomen. De conclusie die uit deze analyse van de de Norwegian University of Science & Technology komt, is dat bij gemiddeld gebruik van de hybride- of elektrische auto een toekenning van 13% van de productie emissies aan het tweede leven wordt geadviseerd. De geraadpleegde experts 1 hebben ook voor scenario s met meer- en minder intensief gebruik van het voertuig bepaald welk gedeelte van de productie emissies moet worden toebedeeld aan het tweede leven. Tabel 1 Toekenning van een aandeel van de productie emissies aan het eerste en tweede leven van een Li-ion automotive batterij Toekenning aandeel productie emissies aan eerste leven van de batterij in een voertuig Minimaal gebruik van het voertuig 90% 10% Normaal gebruik van het voertuig 87% 13% Maximaal gebruik van het voertuig 79% 21% Toekenning aandeel productie emissies aan tweede, stationaire, leven van de batterij Voor deze Carbon Footprint berekeningen is gebruik gemaakt van Simapro 8 en EcoInvent Refentie 6 Norwegian University of Science & Technology Carbon Footprint Analyse voor het hergebruik van automotive Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie 6

7 3. Opbouw scenario s Voor het opbouwen van de twee bovenbeschreven scenario s zijn een aantal uitgangspunten bepaald die richting geven aan de berekeningen: Functionele eenheid: De functionele eenheid voor de Carbon Footprint berekeningen is: gedurende 15 jaar opslag van (22 MWh) zonne-energie met een 4 kwh-home Energy Systeem (HES). o 15 jaar: De termijn in de functionele eenheid van 15 jaar, is afgestemd op de verwachte gemiddelde levensduur een nieuwe batterij voor opslag van zonneenergie. In het scenario voor de second life batterij dient deze dan ten minste voor dezelfde periode energie op te slaan. o 4 kwh: Energieopslagsystemen vergroten het eigen gebruik van opgewekte PV energie, en vergroten ook de zelfvoorzienendheid van een woning. Voor de LCA is gekozen om een 4 kwh opslag systeem te vergelijken in scenario 1 en scenario 2. Deze capaciteit sluit aan bij de gedachte dat een gemiddelde woning in Nederland kwh / jaar gebruikt (gemiddeld is dit bijna 10 kwh per dag). Hierbij wordt dan aangenomen dat 40% van de gemiddeld opgewekte energie (4 kwh) opgeslagen wordt voor later gebruik (bijvoorbeeld overdag opgewekte zonneenergie kan dan hierdoor s avonds worden gebruikt). De overige 60% wordt direct gebruikt uit eigen opgewekte energie, of wordt afgenomen van het net. o 22 MWh: indien wordt uitgegaan van één (zonne) cycle per dag, gedurende 15 jaar, en waarbij één cycle 4 kwh bedraagt, dan is de totale hoeveelheid opgeslagen energie 22 MWh. Levensduur: De verwachtte levensduur van een nieuwe batterij is 15 jaar en de verwachte levensduur van een 2 nd life batterij is op 6 jaar gesteld. Uitgangspunt om voor 6 jaar te kiezen is dat deze batterij eerst 9 jaar in een auto wordt gebruikt, om vervolgens nog 6 jaar dienst doet als second life batterij. Totaal bereikt de batterij zo de leeftijd van 15 jaar. 2 Batterij technologie: Voor zowel de dedicated (nieuwe) HES batterij, als voor de second life batterij voor een HES toepassing, is dezelfde batterij technologie gebruikt als op het eiland Pampus. Op Pampus is een LiNiMnCo (NMC) batterij geplaatst. Op het eiland Pampus is echter gekozen voor een groter opslag systeem (24 kwh Li-ion) vanwege de grotere energie behoefte op het eiland. In deze carbon footprint analyse is gekozen om een meer gangbare vorm van energieopslag te vergelijken, namelijk deze op woonhuis niveau (4 kwh-systeem). Beschikbare capaciteit & Depth of Discharge: er is van uitgegaan dat een batterij uit een (plug-in) hybride auto wordt afgedankt zodra deze nog maar 70% van zijn initiële capaciteit beschikbaar heeft. Hierdoor is de aanvangscapaciteit voor een second life batterij voor een HES toepassing dan ook gesteld op 70%. 3 Tevens zijn aannames gemaakt voor het percentage Depth of Discharge (DoD). Hierbij is voor een dedicated HES batterij uitgegaan van een 80% DoD, en bij een second life batterij een DoD van 60%. De second life batterij wordt hierdoor dan ook milder gebruikt dan de dedicated HES batterij. In de carbon footprint analyse is de beschikbare capaciteit van de secondlife batterij gelijk gesteld aan de capaciteit van de dedicated HES batterij,, waardoor beiden vergeleken kunnen worden. 2 Referentie 7 DNV GL 3 Referentie 8 Carbon Footprint Analyse voor het hergebruik van automotive Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie 7

8 kg CO 2 Equivalenten 4. Scenario 1 - Het gebruik van een nieuwe Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie De verwachtte levensduur van de dedicated HES batterij is geschat op 15 jaar. De levensduur van de batterij heeft een grote invloed op de totale emissie van de batterij: hoe langer de batterij meegaat, hoe minder batterijen er nodig zijn. Bij een verkorte levensduur, zijn dus meer batterijen nodig om aan de functionele eenheid (gedurende 15 jaar opslag van (22 MWh) zonne-energie met een 4 kwh- Home Energy Systeem) te voldoen. In figuur 2 is dit goed zichtbaar, de verkorting van de levensduur naar 10 jaar doet de emissies stijgen met 33%. Dit betekend dat hoe langer de batterij mee gaat, hoe lager de milieubelasting van deze batterij is. Ook is de invloed van de productiefase (batterij en elektronica) op de totale uitstoot van emissies groot. De andere fasen van de levenscyclus, het gebruik en de recycling, hebben weinig invloed op de totale uitkomsten, zie figuur 3. De vermeden emissies (emissies onder de nul lijn van de grafiek) in de recycling fase zijn afkomstig van de terugwinning van materialen uit de batterijen in deze fase Invloed levensduur batterij in scenario 1 Battery life 15yr Battery life 10yr Battery life 17yr Figuur 2: Invloed levensduur van de batterij voor scenario 1 Carbon Footprint Analyse voor het hergebruik van automotive Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie 8

9 kg CO 2 Equivalenten Verdeling emissies over de verschillende levensfases Totaal Productie Gebruik Recycling kg CO2 eq Figuur 3: Verdeling emissies over de verschillende levensfases, De totale emissies zijn lager dan de emissies bij productie, dit is de invloed van de recycling fase. Wanneer het nog niet onomstotelijk vast staat wat de levensduur van een nieuwe batterij is (tussen de 10 en 17 jaar), moet men eerst beoordelen wat de invloed van deze factor is (zie figuur 2). In deze studie wordt het gebruik van een 2 nd life batterij vergeleken met het gebruik van een nieuwe batterij over een gelijke tijdspanne. Bij dergelijke vergelijkingen is het van belang om, voor het basisscenario, de keuze te gebruiken waarbij de minste emissies plaats vinden. De bepalende keuze voor het basisscenario is de levensduur (10, 15 of 17 jaar) van de batterij. Het gebruik van een 2 nd life batterij moet zich namelijk bewijzen ten opzichte van dit gunstigste scenario van een nieuwe HES, dus met de minste emissies. In het geval van scenario 1 is dat een levensduur van 17 jaar van een nieuwe batterij. Voor de hierop volgende berekeningen wordt voor scenario 1 gerekend met een levensduur van 17 jaar van de batterij. Carbon Footprint Analyse voor het hergebruik van automotive Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie 9

10 kg CO 2 Equivalenten 5. Scenario 2 - Het gebruik van een 2 nd life Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie In figuur 4 wordt het belang van het aandeel productie dat in scenario 2 toegekend wordt aan het tweede leven van de batterij duidelijk geïllustreerd. Voor deze berekeningen is uitgegaan van een tweede levensduur van 6 jaar voor de 2 nd life batterij, met een restcapaciteit van 70%. De totale emissies verviervoudigen ruimschoots wanneer het aandeel productie van 10% naar 21% wordt verhoogd. Simpelweg worden er meer productie emissies aan het tweede leven van de batterij toegekend. Omdat de 2 nd life batterij een levensduur van 6 jaar heeft en de berekening een tijdspanne van 15 jaar heeft, zijn er dus meer batterijen nodig in scenario 2, dit verklaart de verviervoudiging (i.p.v. verdubbeling) van de emissies. Voor de volgende berekeningen wordt gerekend met een aandeel productie van 21% voor scenario 2. Zoals eerder aangegeven wordt in deze studie het gebruik van een 2 nd life batterij vergeleken met het gebruik van een nieuwe batterij. Bij dergelijke vergelijkingen is het van belang voor het te vergelijken scenario t.o.v. het basisscenario, om het scenario te gebruiken waarbij de meeste emissies plaats vinden ( worst case scenario). Hiermee bewijst de worst case scenario 2 zich ten opzichte van het basisscenario. 600 Bijdrage productiefase aan emissies Scenario % productie 13% productie 21% productie Figuur 4: Bijdrage productiefase aan emissies Scenario 2. Vergelijking van 10%, 13% en 21% toekenning productie emissies voor het tweede leven zoals bepaald door Norwegian University of Science & Technology Carbon Footprint Analyse voor het hergebruik van automotive Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie 10

11 kg CO 2 Equivalenten 6. Vergelijking scenario 1 en scenario 2 In figuur 5 worden scenario 1 (het gebruik van een nieuwe Li-ion batterijen voor de opslag van energie) en scenario 2 (het gebruik van een 2 nd life Li-ion batterijen voor de opslag van energie) met elkaar vergeleken. In scenario 1 wordt uitgegaan van een levensduur van 17 jaar voor een nieuwe batterij, dit is het meest gunstige uitgangspunt in dit scenario. In scenario 2 wordt uitgegaan van een toerekening van 21% productie aan het gebruik als 2 nd life batterij, dit het meest ongunstige uitgangspunt voor dit scenario (zoals aangegeven door de experts van de Norwegian University of Science & Technology). Binnen scenario 2 zijn nog een aantal aanvullende uitgangspunten bepaald, waaronder ook de levensduur van de batterij en de restcapaciteit die de batterij nog heeft. Deze uitgangspunten zijn ook meegenomen in de onderstaande vergelijking. De levensduur is zowel verkort als verlengd met 2 jaar en ook de restcapaciteit is zowel verlaagd als verhoogd met 10%. Dit is de bandbreedte waarbinnen de 2 nd- life batterij zal opereren. Geconcludeerd kan worden dat in alle gevallen het gebruik van een 2 nd life batterij een vermindering van CO 2 emissies oplevert, van minimaal 22% tot maximaal 55% op ten opzichte van het gebruik van een nieuwe batterij voor de opslag van energie. Hiernaast is om meer duurzame energie op het elektriciteitsnet toe te laten, er een grote behoefte aan goedkope energie opslag capaciteit. Second life batterijen kunnen hiertoe een bijdrage leveren de inzet van meer duurzame energiebronnen, zoals zon en wind energie Gedetailleerde vergelijking scenario 1 en 2 Scenario 1 Scenario 2A Scenario 2B Scenario 2C Scenario 2D Scenario 2E Vermeden emissie t.o.v. Scenario 1 kg CO2 eq Figuur 5: Vergelijking scenario 1 en 2. Scenario 1: Levensduur batterij 15 jaar dedicated HES batterij Scenario 2A: Levensduur batterij 6 jaar, 70% restcapaciteit 2 nd life batterij Scenario 2B: Levensduur batterij 8 jaar, 70% restcapaciteit 2 nd life batterij Scenario 2C: Levensduur batterij 4 jaar, 70% restcapaciteit 2 nd life batterij Scenario 2D: Levensduur batterij 6 jaar, 80% restcapaciteit 2 nd life batterij Scenario 2E: Levensduur batterij 6 jaar, 60% restcapaciteit 2 nd life batterij Carbon Footprint Analyse voor het hergebruik van automotive Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie 11

12 7. Referenties 1. Ellingsen, L.A.W., Majeau-Bettez, G., Singh, B, Srivastava, A.K., Voloen, L.O., Strømman, A.H. (2013). Life Cycle Assessment of a Lithium-Ion Battery Vehicle Pack, Journal of Industrial Ecology, 18, Supporting information: Ellingsen, L.A.W., Majeau-Bettez, G., Singh, B, Srivastava, A.K., Voloen, L.O., Strømman, A.H. (2013). Life Cycle Assessment of a Lithium-Ion Battery Vehicle Pack, Journal of Industrial Ecology, 18, Majeau-Bettez, G., Hawkins, T.R., Strømman, A.H. (2011). Life Cycle Environmental Assessment of Lithium-Ion and Nickel Metal Hydride Batteries for Plug-In Hybrid and Battery Electric Vehicles, Environmental Science and Technology, 45, Supporting information: Majeau-Bettez, G., Hawkins, T.R., Strømman, A.H. (2011). Life Cycle Environmental Assessment of Lithium-Ion and Nickel Metal Hydride Batteries for Plug-In Hybrid and Battery Electric Vehicles, Environmental Science and Technology, 45, Fisher, K., Wallen, E., Laenen, P.P., Collins, M. (2006). Battery Waste Management Life Cycle Assessment, Environmental Resources Management 6. Norwegian University of Science & Technology, Energy & Process Engineering, Hertwich, E., Bouman, E. (April 14 th 2015). Partitioning allocation of impact related to electric battery production. 7. DNV GL; Department Renewables & Storage NL; New Energy Technologies (NET); K. Broess en B. in t Groen; (Maart 2015) 8. Carbon Footprint Analyse voor het hergebruik van automotive Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie 12

Vermeden broeikaseffect door recycling van e-waste

Vermeden broeikaseffect door recycling van e-waste Vermeden broeikaseffect door recycling van e-waste 29-214 Datum: 27 juli 215 Versie: 1.1 In opdracht van: Opgesteld door: Hendrik Bijker Wecycle Laura Golsteijn Marisa Vieira Dit rapport is geschreven

Nadere informatie

H2. Concept keuze Audi A3 Cabriolet Plug-In Hybrid

H2. Concept keuze Audi A3 Cabriolet Plug-In Hybrid H2. Concept keuze Audi A3 Cabriolet Plug-In Hybrid 2.1 Prestaties Hier wordt een toelichting gegeven van de gestelde eisen voor de prestaties van de plug-in hybrid. In Excel zijn een aantal berekeningen

Nadere informatie

TNO-rapport. TNO 2014 R10665 Indirecte en directe CO 2 -uitstoot van elektrische personenauto s

TNO-rapport. TNO 2014 R10665 Indirecte en directe CO 2 -uitstoot van elektrische personenauto s TNO-rapport TNO 2014 R10665 Indirecte en directe CO 2 -uitstoot van elektrische personenauto s Van Mourik Broekmanweg 6 2628 XE Delft Postbus 49 2600 AA Delft www.tno.nl T +31 88 866 30 00 F +31 88 866

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder (Q4 -) 2015 GKB Groep B.V.

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder (Q4 -) 2015 GKB Groep B.V. Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder (Q4 -) 2015 GKB Groep B.V. Barendrecht, 25-01-2016 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Algemeen... 3 3. Energiestromen... 3 3.1 Doelstellingen... 4 4. Inzage energieverbruik...

Nadere informatie

Rapportage van broeikasgasemissies veroorzaakt door gekochte elektriciteit

Rapportage van broeikasgasemissies veroorzaakt door gekochte elektriciteit Rapportage van broeikasgasemissies veroorzaakt door gekochte elektriciteit Een samenvatting van de "Greenhouse Gas Protocol Scope 2 Guidance" Samengevat en vertaald door het EKOenergie-secretariaat, januari

Nadere informatie

Carbon footprint 2013

Carbon footprint 2013 PAGINA i van 13 Carbon footprint 2013 Opdrachtgever: Stuurgroep MVO Besteknummer: - Projectnummer: 511133 Documentnummer: 511133_Rapportage_Carbon_footprint_2013_2.0 Versie: 2.0 Status: Def Uitgegeven

Nadere informatie

CARBON FOOTPRINT 2015 Hogeschool Utrecht 3 MAART 2016

CARBON FOOTPRINT 2015 Hogeschool Utrecht 3 MAART 2016 Hogeschool Utrecht 3 MAART 2016 Contactpersonen IR. B. (BAȘAK) KARABULUT Adviseur T +31 (0)88 4261 322 M +31 (0)6 312 02492 E basak.karabulut@arcadis.com Arcadis Nederland B.V. Postbus 4205 3006 AE Rotterdam

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2-Q3 2015 GKB Groep B.V.

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2-Q3 2015 GKB Groep B.V. Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2-Q3 2015 GKB Groep B.V. Barendrecht, 11-11-2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Algemeen... 3 3. Energiestromen... 3 3.1 Doelstellingen... 4 4. Inzage energieverbruik...

Nadere informatie

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Titel: CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 Auteurs: R. Hurkmans

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2 2015 GKB Groep B.V.

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2 2015 GKB Groep B.V. Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2 2015 GKB Groep B.V. Barendrecht, 19-08-2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Algemeen... 3 3. Energiestromen... 3 3.1 Doelstellingen... 4 4. Inzage energieverbruik...

Nadere informatie

Prestaties (Quality) De veiligheid van de auto met een hybride aandrijving moet minimaal even goed zijn als de veiligheid van de benzine variant.

Prestaties (Quality) De veiligheid van de auto met een hybride aandrijving moet minimaal even goed zijn als de veiligheid van de benzine variant. Programma van eisen Binnen dit hoofdstuk wordt het pakket van eisen uitgewerkt. De uitdaging zit in het goed definiëren van alle eisen. Zo is het belangrijk om naar het complete plaatje te kijken en de

Nadere informatie

CO2 impact kringloopbedrijven

CO2 impact kringloopbedrijven CO2 impact kringloopbedrijven CO2 besparing gerealiseerd in 2014 door Stichting Aktief Dhr. G. Berndsen Gildenstraat 43 7005 bl Doetinchem Tel. 0314330980 g.berndsen@aktief-groep.nl Samenvatting Met 1

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan 2015 CO 2 -Prestatieladder

Energiemanagement Actieplan 2015 CO 2 -Prestatieladder Bijlage E Energiemanagement Actieplan CO2- Prestatieladder Energiemanagement Actieplan 2015 CO 2 -Prestatieladder Sarens Nederland Pagina 28 van 40 E.1 Inleiding Uit CO2 uitstoot berekeningen over 2013

Nadere informatie

Alliander Rol E- opslag

Alliander Rol E- opslag Alliander Rol E- opslag Vakbeurs energie 7 oktober 2015 Den Bosch Drs. J.H. Blom MBE Tuesday, 13 October 2015 1 Jos Blom Info Energy Life 5 juni 2012 Alliander Visie: Wij staan voor een energievoorziening

Nadere informatie

Carbon footprint 2011

Carbon footprint 2011 PAGINA i van 12 Carbon footprint 2011 Opdrachtgever: Stuurgroep MVO Besteknummer: - Projectnummer: 511133 Documentnummer: 511133_Rapportage_Carbon_footprint_2011_1.2 Versie: 1.2 Status: Definitief Uitgegeven

Nadere informatie

Ketenmaatregelen in de ICT branche Case 2: ICT Milieu

Ketenmaatregelen in de ICT branche Case 2: ICT Milieu Ketenmaatregelen in de ICT branche Case 2: ICT Milieu Betrokkenen: Frerik van de Pas Michiel Cuijpers Lieke van Rossum Joost van Capellen Lonneke de Graaff-van der Kamp NL Energie en Klimaat (Agentschap

Nadere informatie

Vermeden CO 2 emissies door recycling van e-waste

Vermeden CO 2 emissies door recycling van e-waste Vermeden CO 2 emissies door recycling van e-waste Monitoring 2013 Datum: 6-5-2014 Versie: Eindrapport Project nummer: CL1039 In opdracht van: Hendrik Bijker, Wecycle. Uitgevoerd door: Jorrit Leijting,

Nadere informatie

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Titel: CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 Auteurs: R. Hurkmans

Nadere informatie

Derde voortgangsrapportage CO2-emissiereductie.

Derde voortgangsrapportage CO2-emissiereductie. Derde voortgangsrapportage CO2-emissiereductie. Graag informeren wij u over de uitkomsten van onze Carbon Footprint en de derde CO 2 Emissie-inventarisatie, dit alles over 2014. Hierin zijn de hoeveelheden

Nadere informatie

Management samenvatting

Management samenvatting Management samenvatting Onderzoek naar de milieu-impact van natuurlijk grassportvelden Dit rapport beschrijft de milieu-impact van natuurlijke grassportvelden en de mogelijkheden om deze milieu-impact

Nadere informatie

Ketenanalyse diensten ingenieursbureau

Ketenanalyse diensten ingenieursbureau Ketenanalyse diensten ingenieursbureau Titel : Ketenanalyse diensten ingenieursbureau Robert Bosch B.V. Status : definitief Versie : 1.0 Datum : 19-08-2014 Auteurs : Martin Vos, Willem Groenendijk, Johan

Nadere informatie

Aluminium, LCA en EPD

Aluminium, LCA en EPD Symposium Duurzaam Aluminium 5 februari 2015 Aluminium, LCA en EPD Harry van Ewijk IVAM UvA BV www.ivam.uva.nl IVAM UvA BV Opgericht in 1993 vanuit de Vakgroep Milieukunde UvA is enige aandeelhouder 15

Nadere informatie

Energie meetplan 2016-2018. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 3.0

Energie meetplan 2016-2018. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 3.0 Energie meetplan 2016-2018 Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 3.0 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 5 3.1. Vestiging Rechte Tocht 5 Scope 1 emissies 5 Scope

Nadere informatie

Review CO2 reductiedoelstellingenvoestalpine WBN. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.1

Review CO2 reductiedoelstellingenvoestalpine WBN. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.1 Review CO2 reductiedoelstellingenvoestalpine WBN Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Voortgang subdoelstellingen 4 2.1. Voortgang subdoelstelling kantoren 4 2.2.

Nadere informatie

Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014. Energie in Beweging

Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014. Energie in Beweging Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014 Energie in Beweging Wat is Well to Wheel Met Well to Wheel wordt het totale rendement van brandstoffen voor wegtransport uitgedrukt Well to Wheel maakt duidelijk

Nadere informatie

Optimalisatie TCO in UPS batterij back-up. Exide Technologies GNB Industrial Power Raf Bruggeman

Optimalisatie TCO in UPS batterij back-up. Exide Technologies GNB Industrial Power Raf Bruggeman Optimalisatie TCO in UPS batterij back-up Exide Technologies GNB Industrial Power Raf Bruggeman Deze lezing wordt u aangeboden door: Opgericht in 1888 in U.S. als Electric Storage Battery Company Fabrikant

Nadere informatie

OIL & GAS. Power-to-Gas. Regionale kans voor zelfvoorziening in energie?! Johan Holstein 07 maart maart 2014 SAFER, SMARTER, GREENER

OIL & GAS. Power-to-Gas. Regionale kans voor zelfvoorziening in energie?! Johan Holstein 07 maart maart 2014 SAFER, SMARTER, GREENER OIL & GAS Power-to-Gas Regionale kans voor zelfvoorziening in energie?! Johan Holstein 07 maart 2014 1 DNV GL 2013 07 maart 2014 SAFER, SMARTER, GREENER Introduction Johan Holstein Technical Consultant

Nadere informatie

Ketenanalyse opnemen wegenonderhoud (4.A.1)

Ketenanalyse opnemen wegenonderhoud (4.A.1) Ketenanalyse opnemen wegenonderhoud (4.A.1) Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 2 2. DOELSTELLING VAN DEZE KETENANALYSE... 2 3. BEPALEN VAN DE SCOPE VAN DEZE ANALYSE... 2 4. KETENANALYSE OPNEMEN EN OPVOLGEN

Nadere informatie

Ketenanalyse Huisvestingsadvies aan bankfiliaal

Ketenanalyse Huisvestingsadvies aan bankfiliaal Ketenanalyse Huisvestingsadvies aan bankfiliaal Uitgevoerd door Search Consultancy Versie 3, 0ktober 2013 Akkoord MVO-coördinator: Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Doelstelling van het onderzoek...

Nadere informatie

Duurzaam elektrisch beregenen. Joanneke Spruijt en Harm Jan Russchen PPO-RAPPORT 649

Duurzaam elektrisch beregenen. Joanneke Spruijt en Harm Jan Russchen PPO-RAPPORT 649 Duurzaam elektrisch beregenen Joanneke Spruijt en Harm Jan Russchen Praktijkonderzoek Plant en Omgeving, onderdeel van Wageningen UR Lelystad, juni 2015 PPO-RAPPORT 649 Duurzaam elektrisch beregenen Joanneke

Nadere informatie

Resultaat Toetsing TNO Lean and Green Awards

Resultaat Toetsing TNO Lean and Green Awards ID Naam Koploper Datum toetsing 174 M. Van Happen Transport BV 2-4-2012 Toetsingscriteria 1. Inhoud en breedte besparingen 2. Nulmeting en meetmethode 3. Haalbaarheid minimaal 20% CO2-besparing na 5 jaar

Nadere informatie

Inhoud. Elektrisch rijden: consequenties voor het ontwerp van de auto. Voorbeelden van elektrische auto s. Globale beschouwing elektrische aandrijving

Inhoud. Elektrisch rijden: consequenties voor het ontwerp van de auto. Voorbeelden van elektrische auto s. Globale beschouwing elektrische aandrijving Elektrisch rijden: consequenties voor het ontwerp van de auto Igo Besselink Werktuigbouwkunde Kivi bijeenkomst 7 juni 2010 PAGE 1 Inhoud Voorbeelden van elektrische auto s Globale beschouwing elektrische

Nadere informatie

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012. Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: 16-aug-2011 Doc.nr: 10.

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012. Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: 16-aug-2011 Doc.nr: 10. CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012 Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: Doc.nr: 10.A0320 CO 2 -reductierapport Distributielijst Naam B.Bor (Alf) M. Roeleveld (ALF) Accorderingslijst

Nadere informatie

Het verschil tussen de huidige situatie en de situatie 10 jaar geleden

Het verschil tussen de huidige situatie en de situatie 10 jaar geleden Klimaatimpact van de 0,5 liter PET-fles Het verschil tussen de huidige situatie en de situatie 10 jaar geleden Openbare notitie Delft, april 2011 Opgesteld door: M.M. (Marijn) Bijleveld G.C. (Geert) Bergsma

Nadere informatie

IS ENERGIEOPSLAG HET ANTWOORD?

IS ENERGIEOPSLAG HET ANTWOORD? IS ENERGIEOPSLAG HET ANTWOORD? JA! DE VOLGENDE STAP NAAR MEER ONAFHANKELIJKHEID WAAROM? 1. Eigen energie voorziening Geen impact meer van prijsstijgen en zelf in controle van je eigen elektriciteit, dag

Nadere informatie

Certificering op CO2-prestatieladder. Imtech ICT Nederland B.V.

Certificering op CO2-prestatieladder. Imtech ICT Nederland B.V. Certificering op CO2-prestatieladder Imtech ICT Nederland B.V. Impact handboek v2.0 op CFA rapporten 2009 & 2010H1 Door Imtech ICT Technical Systems Auteur: F. Vandael Versie: 1.0 Datum: 29-sep-2011 Doc.nr:

Nadere informatie

Alles draait om de hybride. Hybrid systems

Alles draait om de hybride. Hybrid systems Alles draait om de hybride Hybrid systems Alles draait om de hybride Sinds 2003 biedt Geesinknorba hybride systemen aan voor zijn Geesinknorba achterladers. In 2009 werd het Hybrid Plug-In systeem bekroond

Nadere informatie

Memo CO2. Jan Wierenga, Wouter Remmelts, Erik te Duits Rutger Sieking

Memo CO2. Jan Wierenga, Wouter Remmelts, Erik te Duits Rutger Sieking Memo Aan Kopie aan Jan Wierenga, Wouter Remmelts, Erik te Duits Rutger Sieking Van Bramske van Beijma Afdeling Procesondersteuning Telefoon direct + 31 (0)182 59 05 44 Fax direct + 31 (0)182 59 08 85 E-mail

Nadere informatie

[NIEUWSBRIEF NR. 2 JELLE BIJLSMA BV] 1 december 2014

[NIEUWSBRIEF NR. 2 JELLE BIJLSMA BV] 1 december 2014 Voortgangsrapportage CO 2-emissiereductie Graag informeren wij u over de uitkomsten van onze eerste voortgangsrapportage sinds we gecertificeerd zijn op de CO 2-prestatieladder. De gehele voortgangsrapportage

Nadere informatie

Plug-in Hybrid. juni 2013

Plug-in Hybrid. juni 2013 Plug-in Hybrid Electric Vehicles juni 2013 Begin 2013 reden In Nederland ongeveer 8.000 personenauto s met 0% fiscale bijtelling. Het overgrote deel hiervan zijn elektrische auto s die tevens een benzine-

Nadere informatie

Ketenanalyse stalen kozijnen in project "Mauritshuis"

Ketenanalyse stalen kozijnen in project Mauritshuis Ketenanalyse stalen kozijnen in project "Mauritshuis" Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Wat is een ketenanalyse 3 1.2. Activiteiten Koninklijke Woudenberg 3 1.3. Opbouw 4 Stap 1: Globale berekening van

Nadere informatie

Ketenanalyse Duo-label retail advies

Ketenanalyse Duo-label retail advies Ketenanalyse Duo-label retail advies Search Consultancy Oktober 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Doelstelling van het onderzoek... 3 1.2. Projectafbakening... 3 2. Uitgangspunten... 4 3. Beschrijving

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2014 (2014 mei t/m dec)

Milieubarometerrapport 2014 (2014 mei t/m dec) Milieubarometerrapport 2014 (2014 mei t/m dec) DZyzzion Milieubarometer - 2014 (2014 mei t/m dec) DZyzzion Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar

Nadere informatie

Wanneer haalt de auto de trein in qua duurzaamheid? Rail-Tech 19 maart 2013 Diederik Verheul, Movares

Wanneer haalt de auto de trein in qua duurzaamheid? Rail-Tech 19 maart 2013 Diederik Verheul, Movares Wanneer haalt de auto de trein in qua duurzaamheid? Rail-Tech 19 maart 2013 Diederik Verheul, Movares Hoe duurzaam is het spoor nu? 70% 60% 50% 40% Opsplitsing CO 2 -voetafdruk studie Railforum 2011 Energie

Nadere informatie

Wanneer haalt de auto de trein in qua duurzaamheid? Rail-Tech 19 maart 2013 Diederik Verheul, Movares

Wanneer haalt de auto de trein in qua duurzaamheid? Rail-Tech 19 maart 2013 Diederik Verheul, Movares Wanneer haalt de auto de trein in qua duurzaamheid? Rail-Tech 19 maart 2013 Diederik Verheul, Movares Hoe duurzaam is het spoor nu? 70% 60% 50% 40% Opsplitsing CO 2 -voetafdruk studie Railforum 2011 Energie

Nadere informatie

Emissiekentallen elektriciteit. Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies

Emissiekentallen elektriciteit. Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies Emissiekentallen elektriciteit Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies Notitie: Delft, januari 2015 Opgesteld door: M.B.J. (Matthijs) Otten M.R. (Maarten) Afman 2 Januari

Nadere informatie

Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving

Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving Agnes Schuurmans Voorzitter NEN 351 281 (CEN TC350) Rockwool International 1 Bouwbesluit - 1 april 2012 Milieuparagraaf Artikel

Nadere informatie

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014 Carbon footprint Op basis van de diverse soorten CO 2 -emissies is de totale CO 2 -emissie van Den Ouden Groep berekend. 9,8 38,6 51,6 Diesel personenwagens Diesel combo's en busjes Hybride personen wagens

Nadere informatie

ketenanalyse afvalverwijdering BESIX - OVT Utrecht

ketenanalyse afvalverwijdering BESIX - OVT Utrecht afvalverwijdering BESIX - OVT Utrecht BESIX Nederland Branch 27 Februari 2014 DEFINITIEVE rapportage - 1 - Documenttitel afvalverwijdering BESIX OVT Utrecht Verkorte documenttitel Voortgangsrapportage

Nadere informatie

1. INLEIDING 2. CARBON FOOTPRINT

1. INLEIDING 2. CARBON FOOTPRINT 1. INLEIDING Binnen Van der Ende Beheermaatschappij B.V. staat zowel interne als externe duurzaamheid hoog op de agenda. Interne duurzaamheid richt zich met name op het eigen huisvestingsbeleid, de bedrijfsprocessen

Nadere informatie

Eerste voortgangsrapportage CO 2 -emissiereductie. Carbon Footprint 2010

Eerste voortgangsrapportage CO 2 -emissiereductie. Carbon Footprint 2010 Eerste voortgangsrapportage CO 2 -emissiereductie. Graag informeren wij u over de uitkomsten van onze eerste Carbon Footprint over 2010 en 2011, en de eerste Carbon Footprint Analyse over 2011. Daarin

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan CO 2 -Prestatieladder

Energiemanagement Actieplan CO 2 -Prestatieladder Bijlage D Energiemanagement Actieplan CO2- Prestatieladder Energiemanagement Actieplan CO 2 -Prestatieladder Sarens Nederland Pagina 26 van 39 D.1 Inleiding In het vorige hoofdstuk is kenbaar gemaakt dat

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 -prestatieladder. November 2014

Voortgangsrapportage CO 2 -prestatieladder. November 2014 Voortgangsrapportage CO 2 -prestatieladder November 2014 INHOUD BLAD 1 INLEIDING 2 2 DOEL, RESULTATEN EN MAATREGELEN 3 2.1 CO 2 voetafdruk kentallen eerste half jaar 2014 (2013) 3 2.2 Scope 1 & 2 doelstelling

Nadere informatie

Voortgangsrapportage 3 CO 2 - reductiedoelstellingen scope 1 & 2 emissies 1 e semester 2012

Voortgangsrapportage 3 CO 2 - reductiedoelstellingen scope 1 & 2 emissies 1 e semester 2012 Voortgangsrapportage 3 CO 2 - reductiedoelstellingen scope 1 & 2 emissies 1 e semester 2012 BESIX Nederland Branch 19 november 2012 Definitief Error! Reference source not found. - i - BESIX Nederland Branch

Nadere informatie

Automotive Center of Expertise. Concept. BMW C 650 GT Plug-in Hybrid

Automotive Center of Expertise. Concept. BMW C 650 GT Plug-in Hybrid Automotive Center of Expertise Concept BMW C 650 GT Plug-in Hybrid Noud Strous & Wilco van Harselaar 3 oktober 2013 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Conceptkeuze... 2 1.1 Hybride vormen... 2 1.1.1 Serie hybride...

Nadere informatie

CO₂-nieuwsbrief. De directe emissie van CO₂ - vanuit scope 1 is gemeten en berekend als 1.226 ton CO₂ -, 95% van de totale footprint.

CO₂-nieuwsbrief. De directe emissie van CO₂ - vanuit scope 1 is gemeten en berekend als 1.226 ton CO₂ -, 95% van de totale footprint. Derde voortgangsrapportage CO₂-emissie reductie Hierbij informeren wij u over de uitkomsten van onze Carbon Footprint en de derde CO₂ -emissie inventarisatie, betreffende de periode van juni 2014 tot en

Nadere informatie

CO 2 VOETAFDRUK 2010 SHANKS NEDERLAND BV VOETAFDRUK CONFORM DE CO 2 PRESTATIELADDER

CO 2 VOETAFDRUK 2010 SHANKS NEDERLAND BV VOETAFDRUK CONFORM DE CO 2 PRESTATIELADDER CO 2 VOETAFDRUK 2010 SHANKS NEDERLAND BV VOETAFDRUK CONFORM DE CO 2 PRESTATIELADDER RAPPORT SNL_CO2_2010 D.D. 10 FEBRUARI 2012 INHOUD INLEIDING...1 CO 2 VOETAFDRUK 2010 SHANKS NEDERLAND BV...2 EMISSIES...2

Nadere informatie

De batterij heeft toekomst?!

De batterij heeft toekomst?! De batterij heeft toekomst?! Betrouwbare opslag van elektrische energie... Welk opslag medium biedt de beste prijs/prestatie verhouding voor toepassing in computer ruimtes en datacenters? Opslag van elektrische

Nadere informatie

Voortgangsrapportage. Scope 1 en 2 CO2 emissies. Tweede halfjaar 2013

Voortgangsrapportage. Scope 1 en 2 CO2 emissies. Tweede halfjaar 2013 Voortgangsrapportage Scope 1 en 2 CO2 emissies Tweede halfjaar 2013 Wijzigingsblad Versie Datum Auteur Wijzigingen 0.1 04-12-2013 F. Wuts Draft 0.2 1-2-2014 F. Wuts Aanpassing naar aanleiding van Audit

Nadere informatie

CARBON FOOTPRINT 2014

CARBON FOOTPRINT 2014 CARBON FOOTPRINT 2014 HOGESCHOOL UTRECHT 16 april 2015 078353524:A - Definitief C05013.000012.0500 Inhoud 1 Uitgangspunten... 3 1.1 Boundaries... 3 1.2 Scope definitie... 3 1.3 Gehanteerde uitgangspunten...

Nadere informatie

transport grondstoffen verpakking water energie MANAGEMENT SUMMARY

transport grondstoffen verpakking water energie MANAGEMENT SUMMARY MANAGEMENT SUMMARY Aanleiding: De keuze voor het werken met disposable en versus de wasbare microvezel doeken in de professionele schoonmaak wordt vaak op basis van meerdere factoren gemaakt. Een van de

Nadere informatie

CO2-footprint Priva B.V.

CO2-footprint Priva B.V. 2014 CO2-footprint Priva B.V. Inleiding Duurzaamheid is het bestaansrecht van Priva, dus geen etiket of modetrend. Priva ontwikkelt en levert producten en diensten voor duurzame, vernieuwende klimaatbeheersing

Nadere informatie

Fleetclub van 100. Welkom

Fleetclub van 100. Welkom Fleetclub van 100 Welkom Fleetclub van 100 Welkom Michel Dudok Manager Fleetsales & Leasing Doel van deze workshop Na afloop van de workshop bent u op de hoogte van De achtergronden, techniek en actuele

Nadere informatie

DE ENERGIE TRANSITIE

DE ENERGIE TRANSITIE DE ENERGIE TRANSITIE 1 DE ENERGIETRANSITIE In de huidige Europese energie sector zijn drie parallelle trends waar te nemen. Ten eerste decentralisatie, waarbij steeds groter wordende hoeveelheden decentrale

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Ketenanalyse: Parkeren met of zonder parkeerdetectie- en verwijssysteem

Ketenanalyse: Parkeren met of zonder parkeerdetectie- en verwijssysteem Ketenanalyse: Parkeren met of zonder parkeerdetectie- en CO2 Prestatieladder Ketenanalyse parkeerdetectie- en Datum: 10-01-2015 Versie:5 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 1.1 Vaststellen

Nadere informatie

Ketenanalyse Afval in project "Nobelweg te Amsterdam"

Ketenanalyse Afval in project Nobelweg te Amsterdam Ketenanalyse Afval in project "Nobelweg te Amsterdam" 4.A.1_2 Ketenanalyse afval in project "Nobelweg te Amsterdam" 1/16 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Wat is een ketenanalyse 3 1.2. Activiteiten Van

Nadere informatie

Kwartaalrapportage MVO Q3 2014 BAM Civiel - EXTERN

Kwartaalrapportage MVO Q3 2014 BAM Civiel - EXTERN Afdeling Procesondersteuning Kwartaalrapportage MVO Q3 2014 BAM Civiel - EXTERN Rapportnummer : CSR Q3 2014 Versie : 1, Definitief Datum : 09-10-2014 Datum document 17/8/2014 BAM Civiel bv Behandeld door

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Carbon Footprint 1 e helft 2014

Voortgangsrapportage Carbon Footprint 1 e helft 2014 2014 Orona the Netherlands B.V. Pagina 2/5 Voortgangsrapportage Carbon footprint 2014 l versie 1.0 Verantwoording Titel : 2014 Revisie : 1.0 Datum : 23 september 2014 Auteur(s) : mw. M. Losekoot (IMR Advies)

Nadere informatie

Monitoring innovatieve bussen in de dienstregeling in Nederlandse steden (2008-2014)

Monitoring innovatieve bussen in de dienstregeling in Nederlandse steden (2008-2014) Monitoring innovatieve bussen in de dienstregeling in Nederlandse steden (2008-2014) CE Delft Independent research and consultancy since 1978 Transport, energy and resources Know-how on economics, technology

Nadere informatie

Quick scan inzamelsysteem EPSverpakkingen. Stromenanalyse, inzamelkosten en krachtenveldanalyse

Quick scan inzamelsysteem EPSverpakkingen. Stromenanalyse, inzamelkosten en krachtenveldanalyse Quick scan inzamelsysteem EPSverpakkingen via milieustraten Stromenanalyse, inzamelkosten en krachtenveldanalyse Huidige EPS stofstromen Export 1.748 ton Productie EPS verpakkingen in NL 8.265 ton EPS

Nadere informatie

Innoveren met financiering van zonnepanelen

Innoveren met financiering van zonnepanelen Innoveren met financiering van zonnepanelen Dexia Corporate Jean-Michel Baetslé, Gedelegeerd Bestuurder Inhoud Inleiding Fotovoltaïsche zonne-energie Voor- en nadelen van een fotovoltaïsch systeem Steun

Nadere informatie

VOLT DE NIEUWE CHEVROLET

VOLT DE NIEUWE CHEVROLET VOLT DE NIEUWE CHEVROLET Chevrolet Volt De elektrische droom De nieuwe Chevrolet Volt is een unieke, multi-award winnende auto. Door het combineren van de voordelen van een elektrische auto met de actieradius

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2013

Milieubarometerrapport 2013 Milieubarometerrapport 2013 Locatie Bolswarderbaan Antonius Zorggroep Milieubarometer - 2013 Locatie Bolswarderbaan Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie

Nadere informatie

JM Vrij beheer b.v. Reductie onderzoek, doelstellingen en het energiemeetplan 2014-2020. AH Vrij Groen, Grond en Infra Vrij Materieel

JM Vrij beheer b.v. Reductie onderzoek, doelstellingen en het energiemeetplan 2014-2020. AH Vrij Groen, Grond en Infra Vrij Materieel JM Vrij beheer b.v. AH Vrij Groen, Grond en Infra Vrij Materieel onderzoek, en het energiemeetplan 2014-2020 Conform niveau 3 op de CO 2 -Prestatieladder 3.0 Documenten 1.B1.1, 3.B1.1 en 3.B2.2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Levenscyclusanalyse - LCA

Levenscyclusanalyse - LCA 1 Inhoud 1 Inhoud... 1 2 Wat is een LCA?... 2 3 Hoe is een LCA opgebouwd?... 3 4 Toepassingen en mogelijkheden... 7 5 Aandachtspunten en praktische info... 8 6 Links... 8 Een initiatief van: Met steun

Nadere informatie

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010 Welkom Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010 : probleemstelling Meer lokale productie Lokale injectie zorgt voor opwaartse stroom Fluctuerend en weinig controleerbaar Het netwerk

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 - reductiedoelstellingen scope 1 & 2 -emissies

Voortgangsrapportage CO 2 - reductiedoelstellingen scope 1 & 2 -emissies Voortgangsrapportage CO 2 - reductiedoelstellingen scope 1 & 2 -emissies BESIX Nederland Branch 17 oktober 2011 Definitief rapport BESIX Nederland Branch Trondheim 22-24 Postbus 8 2990 AA Barendrecht

Nadere informatie

Rapport. Klimaatvoetafdruk 2010 van Van Vessem & Le Patichou. (openbare versie)

Rapport. Klimaatvoetafdruk 2010 van Van Vessem & Le Patichou. (openbare versie) Rapport Klimaatvoetafdruk 21 van Van Vessem & Le Patichou (openbare versie) Auteur: drs. Han van Kleef Datum: 4 april 211 Document: 2724RAPP1144 Rapport Klimaatvoetafdruk 21 Van Vessem & Le Patichou 1.

Nadere informatie

Door: Martijn Veerman AluEco en VMRG (brancheorganisatie voor de gevelbouw)

Door: Martijn Veerman AluEco en VMRG (brancheorganisatie voor de gevelbouw) Door: Martijn Veerman AluEco en VMRG (brancheorganisatie voor de gevelbouw) Inhoudsopgave AluEco Gevels LCA aluminium referentiekozijnen Impact materialisatie LCA o o Productniveau Gebouwniveau AluEco

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2013

Milieubarometerrapport 2013 Milieubarometerrapport 2013 DARETRONICS B.V. Milieubarometer - 2013 DARETRONICS B.V. Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar grafieken en tabellen

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Inhoud. Pagina 2 van 7

Inhoud. Pagina 2 van 7 Energie Audit 2014 Inhoud 1. Introductie... 3 2. Doelstelling... 3 3. Energie-aspecten... 3 Uitstoot door procesemissies... 3 Uitstoot door fabriek installaties... 3 Uitstoot vanuit de kantoorpanden...

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor het opwekken van je eigen energie en er ook voor betaald worden.

Een beginners handleiding voor het opwekken van je eigen energie en er ook voor betaald worden. Een beginners handleiding voor het opwekken van je eigen energie en er ook voor betaald worden. Waarom moet je leren over het opwekken van je eigen energie en er ook voor betaald worden! Het antwoord is

Nadere informatie

Profiel- en onbalans kosten (gemiddelde 2015-2029) [ /kwh]

Profiel- en onbalans kosten (gemiddelde 2015-2029) [ /kwh] Notitie Petten, 15 december 2014 Afdeling Policy Studies Van Aan Carolien Kraan, Sander Lensink S. Breman-Vrijmoed (Ministerie van Economische Zaken) Kopie Onderwerp Basisprijzen SDE+ 2015 Samenvatting

Nadere informatie

Ketenanalyse. Aannemingsbedrijf van der Meer. Datum: 4 december 2014. Pagina 1 van 11

Ketenanalyse. Aannemingsbedrijf van der Meer. Datum: 4 december 2014. Pagina 1 van 11 Ketenanalyse Aannemingsbedrijf van der Meer Datum: 4 december 2014 Status: definitief Pagina 1 van 11 Ketenanalyse Aannemingsbedrijf van der Meer B.V. November 2014 Bedrijfsgegevens Bedrijf: Aannemingsbedrijf

Nadere informatie

Onderhoudsbaggerwerk Maasgeulen & IJmuiden Voortgangsrapport CO 2 -Prestatieladder 2014 2015 week 26

Onderhoudsbaggerwerk Maasgeulen & IJmuiden Voortgangsrapport CO 2 -Prestatieladder 2014 2015 week 26 Voortgangsrapport CO 2 -Prestatieladder 2014 2015 week 26 Pagina 1 van 9 CO 2 -Presatieladder Onderhoudsbaggerwerk Maasgeulen & IJmuiden Voortgangsrapport CO 2 -Prestatieladder 2014 2015 week 26 2.A.1.

Nadere informatie

CO 2 Voortgangsrapportage 2012. Kwartaal 3 en 4. Akkoord Directie:

CO 2 Voortgangsrapportage 2012. Kwartaal 3 en 4. Akkoord Directie: CO 2 Voortgangsrapportage Kwartaal 3 en 4 Akkoord Directie: 31 december Inhoud voortgangsrapportage, kwartaal 3 en 4 1. Directieverklaring 2. Carbon Footprint a. Scope 1: directe CO 2 emissies b. Scope

Nadere informatie

3.B.1 Energiereductieprogramma 2012 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder. Hollandridderkerk Groep

3.B.1 Energiereductieprogramma 2012 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder. Hollandridderkerk Groep 3.B.1 Energiereductieprogramma 2012 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Hollandridderkerk Groep Documentnummer Versienummer Datum Status EnRP2012 12.04 3 september 2012 Gereed Opgesteld door: M. Waarts

Nadere informatie

CO2-emissie analyse scope 3

CO2-emissie analyse scope 3 CO2-emissie analyse scope 3 Document 3: ketenuitwerking terugvoeding remenergie Opdrachtgever Movares Nederland B.V. Ondertekenaar Movares Nederland B.V. ir. P.M. Boon Kenmerk K&I-PB-100029202 - Versie

Nadere informatie

Review CO 2 reductiedoelstellingen voestalpine WBN. Conform niveau 5 op de CO 2 -prestatieladder 2.2

Review CO 2 reductiedoelstellingen voestalpine WBN. Conform niveau 5 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Review CO 2 reductiedoelstellingen voestalpine WBN Conform niveau 5 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Voortgang subdoelstellingen 4 2.1. Voortgang subdoelstelling kantoren 4

Nadere informatie

Energie Management Programma 3.B.2

Energie Management Programma 3.B.2 Energie Management Programma 3.B.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Reductiedoelstellingen 2012-2016... 3 3 Reductiemaatregelen... 5 Schuuring Pagina 1 van 5 1 Inleiding Dit document beschrijft het Energiemanagementprogramma

Nadere informatie

CO 2 en energiereductiedoelstellingen

CO 2 en energiereductiedoelstellingen CO 2 en energiereductiedoelstellingen t/m 2012 N.G. Geelkerken Site Manager International Paint (Nederland) bv Januari 2011 Inhoud 1 Introductie 3 2 Co2-reductie scope 4 2.1. Wagenpark 4 3 Co2-reductie

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, februari 2015 1 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,8 % Figuur 1 zon-elektriciteit

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Reductiebeleid en reductiedoelstellingen

CO2 prestatieladder Reductiebeleid en reductiedoelstellingen CO2 prestatieladder Reductiebeleid en doelstellingen Versie: Definitief Datum: februari 2015 Eis: 2.C.3 Westgaag 42b - 3155 DG Maasland Postbus 285-3140 AG Maassluis Telefoon: 010-5922888 Fax: 010-5918621

Nadere informatie

ketenanalyse afvalverwijdering BESIX - OVT Utrecht

ketenanalyse afvalverwijdering BESIX - OVT Utrecht afvalverwijdering BESIX - OVT Utrecht BESIX Nederland Branch 23 februari 2015 DEFINITIEVE rapportage - 1 - Documenttitel afvalverwijdering BESIX OVT Utrecht Verkorte documenttitel Voortgangsrapportage

Nadere informatie

Gubbels Beheer Postbus 18 5268 ZG HELVOIRT tel: 0411-641980 fax: 0411-643072 www.gubbels.nl

Gubbels Beheer Postbus 18 5268 ZG HELVOIRT tel: 0411-641980 fax: 0411-643072 www.gubbels.nl A. B. Emissie CO2-reductie Inventaris Versie 2.0 Auteur Gubbels Gubbels Beheer Postbus 18 5268 ZG HELVOIRT tel: 0411-641980 fax: 0411-643072 www.gubbels.nl 1/12 Inhoudsopgave Invalshoek B. CO2-reductie...

Nadere informatie