Oan Provinsjale Steaten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Oan Provinsjale Steaten"

Transcriptie

1 Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 16 febrewaris 2011 Wurklistnûmer : 01B Beliedsprogramma : Algemene Middelen Ôfdieling : FPC Behanneljend amtner : Ingrid Lagerburg Tastel : 5416 Registraasjenûmer : Primêr nûmer : Ûnderwerp : Nota inzet Falcon middelen Taheakke : Nota Oanlieding / Beliedsramt (* foech, wetlik ramt, rol PS) : Op 16 juni 2009 is bij de behandeling van de verkoop aandelen Nuon een amendement aangenomen waarin het college gevraagd is om regels op te stellen met betrekking tot de Reserve Falcon. Deze nota geeft hier invulling aan. Koarte gearfetting : Deze nota geeft de kaders aan waar binnen de Falcon middelen ingezet kunnen worden rekening houdende met eerdere uitspraken van de Staten hierover. Taljochting : In 2008 is de BV Falcon opgericht om op die manier de aandelen NUON te gelde te kunnen maken. Voor de inzet van deze middelen zijn toen de zgn. Falcon-criteria door de Staten vastgesteld. Samengevat beteken deze criteria het volgende: De aanwending van de Falcongelden voor grootschalige projecten dient een duurzaam karakter te hebben en passen voornamelijk bij projecten in de investeringssfeer, en wel zodanig dat effecten op de Friese samenleving gedurende de langere termijn merkbaar en zichtbaar zijn. Het betreft projecten met een herkenbare plus voor Fryslân, die koersversterkend zijn en zichtbaar zijn voor de burgers. 1

2 In juni 2009 zijn de aandelen NUON verkocht en hebben wij de beschikking gekregen over Falcon middelen. De Falcon constructie is daarmee komen te vervallen, echter de criteria voor het inzetten van de Falcon middelen kunnen gehandhaafd blijven. Bij de verkoop zijn tevens aanvullende criteria door de Staten gesteld. Bij de Begroting 2009 zijn verschillende amendementen en moties aangenomen welke wederom een nadere invulling geeft aan projecten welke gebruik kunnen maken van de Falcon middelen. Deze nota geeft een totaalbeeld van door de Staten benoemde criteria. Daarnaast wordt aangegeven welke vormen van inzet van de middelen er mogelijk zijn. Naast de reguliere vorm van het verlenen van subsidie voor projecten kan bij deze middelen tevens gedacht worden aan vormen als participaties (aandelen) en financiering (leningen, rekening courant). Hiermee ontstaan andere mogelijkheden om revolverende projecten uit te voeren. Het vermogen kan hierbij in stand blijven zodat ook op langere termijn projecten via het Falcon vermogen uitgevoerd kunnen worden. Projecten welke gebruik willen maken van de Falcon middelen zullen afzonderlijk aan de Staten worden voorgelegd. Ljouwert, Deputearre Steaten fan Fryslân, J.A. Jorritsma, foarsitter Drs. A.J. van den Berg, siktaris 2

3 BESLÚT NR. : PROVINSJALE STEATEN fan FRYSLÂN Nei it lêzen fan it útstel fan Deputearre Steaten fan Fryslân fan, nr. Oerwagende dat : Voor de inzet van Falcon middelen criteria voor projecten moeten worden vastgesteld. Beslute : De nota inzet Falcon middelen vast te stellen Sa feststeld troch Provinsjale Steaten Fan Fryslan yn harren iepenbiere gearkomste fan 16 febrewaris 2011,, foarsitter, griffier 3

4 Nota inzet Falcon middelen Gedeputeerde Staten 30 november

5 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding... 6 Hoofdstuk 2 Het Falcon vermogen NUON-aandelen De Falcon BV-constructie Falcon vermogen en vermogensbeheer... 8 Hoofdstuk 3 Reserve Falcon Reserve Falcon en provinciale doelstellingen Hoofdstuk 4 Vrij inzetbare deel reserve Falcon Investeringscriteria Toelichting op de criteria Instrumentarium Bijlage 1 Overzicht amendementen en moties

6 Hoofdstuk 1 Inleiding De provincie Fryslân was een van de grootaandeelhouders (12,7%) in het energiebedrijf NUON. Op 17 juni 2009 besloot het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Fryslân de aandelen Nuon te verkopen aan het Zweedse energiebedrijf Vattenfall (nadat eerder al Provinciale Staten positief besloten hadden). De verkoop was het slotstuk van een langdurig proces, dat zijn begin had in 1999/2000. Door de samenwerking met NUON is een bedrijf ontstaan dat in Europa nummer 1 is op het gebied van offshorewindenergie en dat groot genoeg is op de Europese energiemarkt om klanten goed te voorzien van schone en betaalbare energie. In de splitsingswet is bepaald dat de netwerken om energie te transporteren in publieke handen moeten blijven. Na de verkoop van Nuon ging het netwerkbedrijf Alliander zelfstandig verder. Met de verkoop van onze aandelen zijn middelen beschikbaar gekomen binnen de financiële huishouding van onze provincie. Op 16 december 2009 hebben de Staten verzocht om concreet beleid voor duurzaam vermogensbeheer. Daarnaast zijn bij de behandeling van de Begroting 2010 op 4 november 2009 verschillende moties en een amendement aangenomen/overgenomen met betrekking tot de mogelijke inzet van de Reserve Falcon. In bijlage 1 zijn de betreffende moties en amendement opgenomen. Deze nota geeft de kaders aan waar binnen de Falcon middelen ingezet kunnen worden rekening houdende met eerdere uitspraken van de Staten hierover. Samengevat beteken deze criteria het volgende: De aanwending van de Falcongelden voor grootschalige projecten dient een duurzaam karakter te hebben en passen voornamelijk bij projecten in de investeringssfeer, en wel zodanig dat effecten op de Friese samenleving gedurende de langere termijn merkbaar en zichtbaar zijn. Het betreft projecten met een herkenbare plus voor Fryslân, die koersversterkend zijn en zichtbaar zijn voor de burgers. Naast de reguliere vorm van het verlenen van subsidie voor projecten kan bij deze middelen tevens gedacht worden aan vormen als participaties (aandelen) en financiering (leningen, rekening courant). Hiermee ontstaan andere mogelijkheden om revolverende projecten uit te voeren. Het vermogen kan hierbij in stand blijven zodat ook op langere termijn projecten via het Falcon vermogen uitgevoerd kunnen worden. In de nota wordt onderscheid gemaakt tussen het Falcon vermogen en de reserve Falcon. Schematisch wordt dit als volgt weergegeven. Schematische weergave van de gevolgen van de inset van Reserve Falcon Reserve Falcon beleidsruimte Kasgeld (treasury) beheerd door externe vermogensbeheerders Rentebaten in Begroting start miljoen miljoen 3,5% 38 miljoen inzet voor beleid 80- miljoen 80- miljoen 3,5% 3- miljoen resultaat miljoen miljoen 3,5% 35 miljoen 6

7 Leeswijzer In hoofdstuk 2 en 3 wordt beknopt teruggeblikt op de totstandkoming van het Falcon vermogen en op de wijze waarop de Reserve Falcon al wordt ingezet en nog ingezet kan worden voor het realiseren van provinciale doelstellingen. In hoofdstuk 4 zijn de criteria opgenomen die Provinciale Staten ten aanzien van de aanwending van het vrij aanwendbare deel van de Reserve Falcon hebben vastgesteld. Daarnaast worden daar de verschillende instrumenten beschreven waarmee gelden ingezet kunnen worden. 7

8 Hoofdstuk 2 Het Falcon vermogen Dit hoofdstuk geeft een beknopte terugblik op de totstandkoming van het Falcon vermogen en de omvang daarvan. 2.1 NUON-aandelen Het Provinciaal Elektriciteitsbedrijf Friesland verzorgde sinds 1916 de elektriciteitsvoorziening in de provincie Friesland (uitgezonderd de distributie in Leeuwarden). Opwek, transport en distributie van elektriciteit was een nutsvoorziening en werd gerekend tot de publieke taak van de provincie (tak van dienst). In de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw vond een ware fusiegolf plaats in de energiesector in Nederland. In 1994 fuseerden diverse energiebedrijven waaronder het Provinciaal Elektriciteitsbedrijf Friesland tot de N.V. NUON. De provincie Friesland werd een van de grootaandeelhouders met een belang van 12,7%. 2.2 De Falcon BV-constructie Het aandelenbelang in N.V. NUON kende een hoge verwachtingswaarde maar kon niet te gelde worden gemaakt, omdat het niet vrij verhandelbaar was. Omdat de wens daartoe wel bestond, werd in juni 2006 de BV Houdstermaatschappij Falcon opgericht. Doel van de Falcon constructie was om via Falcon het aandelenbelang van de Provincie Fryslân in NUON onder te brengen in een onderneming die vervolgens de mogelijkheid had om financiering aan te trekken op de waarde van het aandelenbelang. De opzet van Falcon was een unieke mogelijkheid voor de Provincie Fryslân om gelden uit haar aandelenbelang in NUON NV direct vrij te maken en tegelijkertijd volledig te blijven profiteren van een eventuele verkoop van het aandelenbelang in NUON NV. NUON NV werd in 2009 gesplitst in een leveringsbedrijf (NUON Energy) en een netwerkbedrijf (Alliander). NUON Energy is verkocht aan het Zweedse Vattenfall. Het netwerkbedrijf Alliander is en blijft in publieke handen. Vanaf 2009 is de provincie dus indirect (via B.V. Houdstermaatschappij Falcon) grootaandeelhouder in Alliander. Nu NUON Energy is verkocht en de netwerkbedrijven in publieke handen moeten blijven, heeft Falcon zijn functie verloren en is het streven erop gericht om uiterlijk in 2010 Falcon op te heffen / te liquideren. Gedeputeerde Staten dienen, in de hoedanigheid van aandeelhouder, via de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Falcon BV te besluiten tot liquidatie en zullen daarvan melding maken aan Provinciale Staten. Bij liquidatie van Falcon vallen de bezittingen en verplichtingen van Falcon terug in de schoot van de provincie Fryslân. 2.3 Falcon vermogen en vermogensbeheer De verkoop van de NUON-aandelen levert (in tranches) 1,252 miljard op. De beschikbaar gekomen (en nog komende) liquide middelen gaan mee bij het bepalen van de financieringsbehoefte van onze provincie. Dit omdat het niet is toegestaan (volgens de wet Financiering Decentrale Overheden (Fido)) om gelden uit te zetten (beleggen in obligaties) en tegelijkertijd geld te lenen. De provincie hanteert dus een systeem van totaalfinanciering. Omdat sprake is van een omvangrijk financieringssaldo (overschot) is het vermogensbeheer met ingang van juli 2009 ondergebracht bij professionele vermogensbeheerders. Een deel van het liquiditeitsoverschot is dus uitgezet bij externe vermogensbeheerders. Mede met het oog op toenemende onrust op de financiële markten is het beleggings- 8

9 mandaat, waaraan de vermogensbeheerders zich dienen te confirmeren, verder aangescherpt. Medio 2010 is 74,9% van het vermogen belegd in de meest veilige categorie obligaties met AAA-rating. Voor het overige deel geldt de restrictie van minimaal een AA-rating. Hieronder volgt een korte uitlerg over de rating. Kwaliteitsoordeel over een effect of andere beleggingsmogelijkheid door een bedrijf dat zich daarop toelegt. De ratingkwalificaties van Moody s en Standard&Poor s zijn: Moody s Standard&Poor s Lange termijn ratings Aaa AAA Extreem kredietwaardig Aa AA Zeer kredietwaardig. Veiligheidsmarge echter niet zo hoog als bij AAA-categorie. A A Zeer kredietwaardig Er zijn echter factoren aanwezig waardoor afbetaling in de toekomst enig gevaar loopt. Uit de hoofdtekst blijkt dat minimaal deze ratings vereist zijn voor een prudente uitzetting. Leningen met een Aaa/AAA-rating zijn in de meeste gevallen uitgegeven door een overheid, of worden door een overheid gegarandeerd. Een uitzondering hierop wordt gevormd door leningen waarbij hypothecaire vorderingen als zekerheid zijn verstrekt. Daarnaast hebben enkele banken zoals de Bank Nederlandse Gemeenten en de Rabobank een AAA-rating. De rendementsverwachting van de obligatieportefeuilles, beheerd door BNG en BNP Paribas, voor de komende jaren is 3,4% (per jaar). Door de aanhoudende lage kapitaalmarktrente wordt hierin op korte en middellange termijn nog geen verbetering verwacht. Hieronder wordt een schetsgegeven van het totale rendement op het Falcon-vermogen. Rendementsverwachting (bedragen x 1 miljoen) Dividend Alliander 8,5 8,5 8,5 8,5 8,5 Preferent dividend (2% Kapitaalvergoeding door Nuon) 14,6 9,0 10,9 5,2 7,9 Rendement Falcon (obligatieportefeuille) 17,9 17,1 16,2 16,8 16,6 Inflatiecorrectie i.v.m. waardevast houden (indexering) -3,8-5,0-5,0-6,3-6,4 Totaal rendement 37,2 29,6 30,5 24,3 26,6 Toelichting: - Het preferent dividend is de vergoeding van Vattenfal over de nog niet uitbetaalde bedragen inzake de toekomstige verkooptranches aandelen Nuon in 2011, 2013 en Het rendement Falcon is het rendement dat wordt behaald uit het in obligaties belegde vermogen door de vermogensbeheerders. - In verband met het waardevast houden van een deel van de reserve Falcon moet een deel van het rendement toegevoegd worden aan de reserve Falcon. Het overige deel komt ten gunste van de begroting van Fryslân. In de bovenstaande tabel wordt een doorkijk gegeven van de rendementsverwachting op het Falcon-vermogen zoals dat is geprognosticeerd in de Begroting Zoals uit de tabel blijkt wordt een deel toegevoegd (inflatiecorrectie) aan de reserve Falcon om de helft waardevast te houden; het overige deel komt ten gunste van exploitatiebegroting van Fryslân. Het rendement uit het vermogensbeheer (nu nog in de vorm van dividend via Falcon) wordt ingezet om het wegvallende dividend uit de aandelen NUON te compenseren. Op deze wijze zetten we de NUON middelen (rendement Falcon) duurzaam in zodat: 9

10 het stamkapitaal in de reserve Falcon in stand blijft (deels nominaal; deels waardevast). Er een structurele bate is ter compensatie van het weggevallen dividend NUON. 10

11 Hoofdstuk 3 Reserve Falcon Dit hoofdstuk geeft een recapitulatie van de wijze waarop de reserve Falcon al wordt ingezet, of nog ingezet kan worden, voor het realiseren van provinciale doelstellingen. 3.1 Reserve Falcon en provinciale doelstellingen De verkoop van de NUON-aandelen levert (in tranches) 1,252 miljard op. In de vergadering van 16 juni 2009 hebben Provinciale Staten (met amendement 1 versie 3) aanvullende voorwaarden gesteld ten aanzien van de verkoopopbrengst van de aandelen. Deze komen er op neer dat de opbrengst van de aandelen NUON, minus een bedrag van 252 miljoen, in een reserve Falcon gestopt moeten worden. Deze reserve kent dus een minimale omvang van 1 miljard euro, waarvan de helft een waardevast karakter moet hebben. Uitgangspunt daarbij is dat de hoofdsom van de reserve intact blijft. De maximale uitname van 252 miljoen heeft betrekking op de co-financiering van het Regionaal Specifiek Pakket (RSP) ( 164,2 miljoen), rentebaten bij 2 e Bestuursrapportage 2009 ( 6,1 miljoen) en overige provinciale doelen ( 81,7 miljoen) die voldoen aan de zogenaamde Falcon-criteria. Zolang deze middelen niet zijn aangewend vormen zij tevens onderdeel van de reserve Falcon. Bovenstaande kan als volgt schematisch worden weergegeven: Reserve Falcon (bedragen x ) Opbrengst NUON (inclusief rentevergoeding) 1.252,0 Reserve Falcon (hoofdsom waardevast in stand houden) -/- 500,0 Reserve Falcon (niet-waardevast; hoofdsom in stand houden) -/- 500,0 PS 24 juni 2009: Inzet voor RSP OV PS 24 juni 2009: Inzet voor RSP REP Dividend FALCON (o.a. i.v.m. rentevergoeding bij 2 e Berap 2009) Vrij inzetbaar deel 252,0 -/- 131,8 -/- 32,4 -/- 6,1 Restant vrij inzetbaar deel -/- 81,7 Zoals hierboven is aangegeven wordt een deel van de reserve Falcon geïnvesteerd in de co-financiering van RSP. Op 24 juni 2009 hebben Provinciale Staten van Fryslân daartoe besloten. In totaal gaat het om een bedrag van 164,2 miljoen. De investeringsimpuls heeft betrekking op zowel het Openbaar Vervoer binnen onze provincie als op het Ruimtelijk Economische Programma (REP). De middelen worden gefaseerd onttrokken aan de reserve Falcon en in de meerjarenbegroting van de provincie opgenomen. Besluitvorming Provinciale Staten 24 juni 2009 (bedragen x 1 miljoen) Inzet voor RSP OV Inzet voor RSP REP Totaal 164,2 Door de inzet van de reserve Falcon voor de cofinanciering van het RSP krijgt enerzijds het provinciale verkeer- en vervoerbeleid een sterke impuls, anderzijds kan tot en met 2020 uitvoering worden gegeven aan het ruimtelijke economische programma van de provincie Fryslan. De middelen voor beide onderwerpen worden gefaseerd opgenomen in de provinciale begroting. Onder andere via de planning- en control instrumenten vindt verantwoording over de inzet van de middelen plaats. Uit bovenstaande kan geconcludeerd worden dat het overgrote deel van de reserve Falcon al een bestemming heeft gekregen. Voor een bedrag van 81,7 miljoen is dat nog -/- -/- 131,8 32,4 11

12 niet het geval. Op 24 juni 2009 hebben Provinciale Staten besloten dit gedeelte van het vrije deel van de reserve Falcon ingezet kan worden voor overige provinciale doelen die voldoen aan de Falcon-criteria. Voor dit deel van de reserve Falcon (en dus voor de funding van projecten en initiatieven) zijn dus de Falcon-criteria van toepassing verklaard. Bovenop de Falcon-criteria komen nog een aantal aanvullende criteria waartoe Provinciale Staten hebben besloten 1. In paragraaf 4.1 worden alle criteria uiteengezet. Het vrij inzetbare deel van de reserve Falcon levert momenteel nog rendement op voor de exploitatiebegroting. Niet aangewende middelen genereren immers in het kader van vermogensbeheer rendement op de uitgezette middelen. Indien dit deel van de reserve Falcon wordt ingezet, zal tevens aangegeven worden wat het wegvallende rendement hierbij is. 1 Amendement 19 maart Amendement 1 versie 3 van 16 juni

13 Hoofdstuk 4 Vrij inzetbare deel reserve Falcon Dit hoofdstuk gaat over de criteria voor de inzet van Falcon, de eisen waaraan projectvoorstellen moeten voldoen en de instrumenten die kunnen worden ingezet. 4.1 Investeringscriteria Projectenvoorstellen, waarbij voor de financiering een beroep gedaan wordt op het vrij inzetbare deel van de reserve Falcon, moeten passen binnen het provinciale beleid (zie hoofdstuk 1). De projecten moeten sterk onderscheidend zijn ten opzichte van de reguliere projecten, kunnen niet worden opgelost binnen de bestaande reguliere provinciale middelen en moeten zoveel mogelijk verleiden tot grote financiële (private) inspanningen van anderen. Om dit te bewerkstelligen en om ook op langere termijn profijt te hebben van dit deel van de Falcon reserve hebben Provinciale Staten op 19 maart 2008 de zogenaamde Falconcriteria vastgesteld. Het vrij inzetbare deel van de reserve Falcon kan worden aangewend met inachtneming van deze (onderstaande) criteria. Algemeen 1. Waar lange termijneffecten (structurele/duurzame effecten) voor de Friese samenleving (sociaal, cultureel, ecologisch, economisch) worden bereikt, die voor meerdere generaties merkbaar zijn. 2. Waar rol en financiële inzet van de provincie een aantoonbare structuurversterking als gevolg heeft. 3. Waar voor de Friese bevolking zichtbare en/ of merkbare projecten kunnen worden gerealiseerd die er toe doen. 4. Waar forse extra financiële inspanningen nodig zijn om koersversterkende ambities en projecten te realiseren 5. Waar forse financiële bijdragen van rijk en/of particuliere investeerders worden uitgelokt. De bijdrage van de provincie is maximaal 1/3 van de projectkosten. Het vrij inzetbare deel is niet bestemd voor: 6. het dichten van gaten in de begroting, bijvoorbeeld veroorzaakt door opgelegde bezuinigingen 7. instandhoudingsubsidies voor externe organisaties 8. de interne huishouding van de provincie, inclusief de huisvesting 9. voorstellen met structurele financiële consequenties In de Statenvergadering van 19 maart 2008 zijn via een amendement de volgende voorwaarden en criteria toegevoegd: 10. Voorstellen die worden gedekt uit het fonds worden apart ter besluitvorming aan Provinciale Staten aangeboden. 11. Alleen incidentele uitgaven worden uit het fonds gedekt. 12. Er moet een zeker evenwicht moet zijn tussen de thema s minsken, wurk en omjouwing. In de Statenvergadering van 16 juni 2009 hebben Provinciale Staten via amendement (amendement 1 versie 3) een aanvullende criterium toegevoegd met betrekking tot de aanwending van het Falcon vermogen. Op basis daarvan moet bij de aanwending van het Falcon vermogen: 13. sprake zijn van renderende aanwendingen. 4.2 Toelichting op de criteria De criteria in de vorige paragraaf geven de besluitvorming van Provinciale Staten weer. Deze paragraaf geeft op een aantal onderdelen een nadere toelichting. 13

14 Diverse criteria (1 t/m 4, 8 en 12) zijn aan te duiden als criteria met vooral een politiek karakter. Voor het beantwoorden van de vraag welke maatschappelijke effecten, op welke beleidsterreinen, en voor welke generaties er toe doen, is vooral een politieke afweging nodig. In de projectvoorstellen zullen deze criteria dan ook onderbouwd moeten worden door te verwijzen naar een coalitieakkoord of bestaand beleid. Omdat projectvoorstellen instemming nodig hebben van Provinciale Staten (criterium 10) worden zij ten finale politiek beoordeeld. Diverse criteria zijn van meer van financiële aard (5 t/m 7, 9, 11 en 13). Soms zijn criteria op voorhand minder zeker aan te geven. Het gaat daarbij bijvoorbeeld over het gewenste 2/3 bijdrage van derden of het renderende karakter van projecten. Hierdoor zullen deze criteria meer gezien worden als als inspanningsverplichtingen waarover verantwoording zal worden afgelegd. Concrete projectvoorstellen die gebruik willen maken van de Falcon middelen zullen aan de Staten worden voorgelegd. Vanwege de integrale afweging zal dit zoveel mogelijk bij de Kadernota/Begroting plaatsvinden. 4.3 Instrumentarium Zoals eerder is toegelicht levert het nog niet ingezette deel van de reserve Falcon een rentebaten op in de exploitatiebegroting. Op het moment dat een deel van de reserve Falcon wordt ingezet, zal de kaspositie van de provincie afnemen, zullen de rentebaten afnemen, en zal de exploitatiebegroting krimpen. Subsidie Dit zal zeker zo zijn als de provincie de middelen als een bijdrage of subsidie ter beschikking stelt. Het geld is immers dan overgedragen. Ons huidig beleid is gericht op het verstrekken van subsidie aan derden. In het geval van subsidieverstrekking zal worden beschikt over de reserve Falcon waarbij deze middelen niet weer ingezet kunnen worden voor andere projecten. In feite wordt extra beleidsruimte toegevoegd aan de reguliere Begroting. Door het inzetten van het vermogen zal het rendement op het Falcon vermogen afnemen. Leningen/garanties De provincie kan ook kiezen voor andere vormen van financiële ondersteuning. Zo kan de provincie ook een lening verstrekking. Normaliter zal hierover een rentevergoeding betaald worden en zal de lening worden afgelost. Hierdoor rendeert het geld en komt het geld op termijn terug naar de provincie. In de wet Financiering decentrale overheden (wet Fido) geeft aan waaraan dergelijke leningen moeten voldoen. In artikel 2 van de wet staat dat provincies uitsluitend kunnen besluiten tot het aangaan van leningen, het uitzetten van middelen of het verlenen van garanties ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak. aanvullend hebben Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten, respectievelijk in de Financiële verordening provincie Fryslân 2010 en in de Uitvoeringsregeling treasury 2010, besloten om alleen bij uitzondering leningen of garanties aan derden te verstrekken 2. Daarbij moeten dan wel zoveel mogelijk zekerheden worden bedongen. De leningen of garanties gaat niet ten laste van de reserve Falcon, maar van het Falcon vermogen (minder geld). De rentebaten van de leningen kunnen dan compensatie bieden voor het wegvallende rendement uit het vermogensbeheer. De reserve Falcon zal wel worden aangesproken om het eventuele risico te dekken. Participaties 2 Projecten die voldoen aan de in dit voorstel benoemde criteria rekenen we tot een uitzondering. 14

15 Ook kan de provincie kiezen om te participeren in een organisatie. Hierbij kan de provincie participeren in aandelenkapitaal. Dit biedt mogelijkheden om innovatieve projecten te stimuleren, waarin de markt nog niet in wil investeren uit te voeren. Participatie geeft de provincie ook een positie in het project. De provincie is dan een gelijkwaardige coöperatiepartner, in plaats van de geldschieter of een donateur. Participaties zullen normaliter een rendement opleveren. Echter de hoogte van het rendement en het moment dat uitkeren van dit rendement kan soms jaren verder liggen. Participaties hebben dus gevolgen voor het Falcon vermogen en op de exploitatiebegroting. Echter participaties kunnen ook risicovol zijn. Het is dus van belang om vooraf een goede inschatting te maken van de financiële risico s. Deze financiële risico s zullen ten lasten komen van de reserve Falcon. Onze huidige ervaring met participaties is beperkt tot drie cases, namelijk in ontwikkelingsmaatschappij cv/bv Westergo, het project voor innovatieve glastuinbouw de Waddenkas en destijds in cv/bv IBF (Internationale Bedrijvenpark Fryslân) te Heerenveen. Uit onze ervaringen leren wij dat een goede governancestructuur in deze projecten van essentieel belang is. Conclusie Gezien het bovenstaande stellen we u voor om die instrumenten in te zetten die naar verwachting het meest succesvol zullen zijn om de projecten tot uitvoering te brengen. We zullen goed moeten kijken naar de opgedane ervaringen elders. Bij de inzet van middelen vanuit de publieke taak staan de beoogde maatschappelijke effecten voorop. Wel willen we daarbij trachten in totaal een vergelijkbaar financieel rendement te realiseren als het te verwachten rendement in het kader van het vermogensbeheer (treasuryfunctie). De projecten zoals bedoeld in de aangenomen/overgenomen moties en amendementen kunnen voldoen aan bovenstaande criteria. Bij de beoordeling van de projecten zullen die met name op deze onderdelen worden getoetst. Overweging Het NUON vermogen is initieel ontstaan door provinciale investeringen in nutsvoorzieningen. Voor het behartigen van de publieke belangen (oogpunt publieke taak) is het niet ondenkbaar dat de Falcon middelen opnieuw worden aangewend voor het verwerven van belangen in nutsbedrijven die (al) opereren op de Friese markt: en waarbij de bescherming van de Friese gebonden klanten noodzakelijk is en blijft; of waarmee andere, voor de provincie Fryslân, maatschappelijke doelstellingen gerealiseerd kunnen worden; of waarvan de netwerken in publieke handen moeten blijven. In dit geval zal er een jaarlijks dividend worden uitgekeerd over het aandelenbezit. De verwachte dividenden zullen gelijk of hoger moeten zijn aan de rendementsverwachtingen ten aanzien van het vermogensbeheer. Voor de aankoop van de aandelen zal het Falcon vermogen worden ingezet. Een voorstel hiertoe zal ten alle tijden aan de Staten worden voorgelegd. 15

16 Bijlage 1 Overzicht amendementen en moties In deze bijlage zijn de moties en amendement opgenomen welke zijn overgenomen/aangenomen. 19 maart 2008 (Voorstel tot vaststelling van de criteria Falcon) - amendement 3 16 juni 2009 (Verkoop aandelen NUON) - amendement 1 versie 3 4 november 2009 (behandeling Begroting 2010) - motie 7 Investeren in Blue energy - motie 10 Uitwerken doe-fonds - amendement 13 Reserveren 50 miljoen tbv uitgaven ikv duurzaamheid en kennisinfrastructuur - motie 24 Fries nutsbedrijf 16 december motie 6 Bepalen concreet beleid duurzaam vermogensbeheer 16

17 17

18 18

19 19

20 20

21 21

22 22

23 23

24 24

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 22 september 2010 Wurklistnûmer : 01B Beliedsprogramma : 2 Verkeer en Vervoer Ôfdieling : Complexe Projecten Infrastructuur Behanneljend amtner : Wim Boogholt/ Dirk-Jan

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : Wurklistnûmer : Beliedsprogramma : Ôfdieling : ERT Behanneljend amtner : M.D. Ledegang Tastel : 5947 Registraasjenûmer : 940163 Primêr nûmer : Ûnderwerp : Scenariokeuze

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : Wurklistnûmer : Beliedsprogramma : Wurkje foar Fryslân Ôfdieling : Wurkje foar Fryslân Behanneljend amtner : Z.R. Cazemier/5682 Tastel : 5682 Registraasjenûmer : 1120170

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 18 febrewaris 2015 Wurklistnûmer : 09 Ûnderwerp : Verstrekken van Hybride Kapitaal aan de Nederlandse Waterschapsbank Beliedsprogramma : Algemene dekkingsmiddelen,

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 15 juni 2011 Wurklistnûmer : 02B Beliedsprogramma : Water en Financiën Ôfdieling : FP&C Behanneljend amtner : J. Schippers Tastel : 5636 Registraasjenûmer : 051492

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 26 maaie 2010 Wurklistnûmer : 06H Beliedsprogramma : Bestjoer Ôfdieling : Steategriffy Behanneljend amtner : G. Kraak Tastel : 5618 Registraasjenûmer : 892187 Primêr

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten. Gearkomste : 18 juni 2013 Wurklistnûmer. : 11B Beliedsprogramma : Bestuur Ôfdieling

Oan Provinsjale Steaten. Gearkomste : 18 juni 2013 Wurklistnûmer. : 11B Beliedsprogramma : Bestuur Ôfdieling Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 18 juni 2013 Wurklistnûmer : 11B Beliedsprogramma : Bestuur Ôfdieling : Statengriffie Behanneljend amtner : J. Plender Tastel : 5352 Registraasjenûmer : 1132645 Primêr

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : Wurklistnûmer : Beliedsprogramma : Kennis en Economy Ôfdieling : Het Friese Merenproject Behanneljend amtner : Klaas Talma Tastel : 06 29246676 Registraasjenûmer :

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 19 septimber 2012 Wurklistnûmer : 04B Beliedsprogramma : Stêd en Plattelân Ôfdieling : S&P Behanneljend amtner : C. Dijkman Tastel : 5624 Registraasjenûmer : Primêr

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 23 juni 2010 Wurklistnûmer : 02B Beliedsprogramma : 2. Verkeer en Vervoer Ôfdieling : Verkeer en Vervoer Behanneljend amtner : M.E.T. Meijer Tastel : 5305 Registraasjenûmer

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : Wurklistnûmer : Beliedsprogramma : Sociaal Beleid en Zorg Ôfdieling : Kultuer & Mienskip Behanneljend amtner : Y. Visser Tastel : 5244 Registraasjenûmer : 1124275 Primêr

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : Wurklistnûmer : Beliedsprogramma : 5 Lanlik Gebiet Ôfdieling : Stêd en Plattelân Behanneljend amtner : Klaas Talma Tastel : 06-29246676 Registraasjenûmer : 1092934

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 24 april 2013 Wurklistnûmer : Beliedsprogramma : Ôfdieling : SOBD Behanneljend amtner : Dolf Jansen Tastel : 5360 Registraasjenûmer : 1048244 Primêr nûmer : Ûnderwerp

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 24 juni 2015 Wurklistnûmer : H-14 Ûnderwerp : Ontwerp-begroting 2016, suppletoire begroting 2015 en Jaarstukken 2014 Noordelijke Rekenkamer Beliedsprogramma : Bestuur

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : Wurklistnûmer : Beliedsprogramma : Economie, recreatie en toerisme Ôfdieling : Kennis en Ekonomy/Regel en Beheer Behanneljend amtner : R.Zijlstra-Ytsma Tastel : 5599

Nadere informatie

2.4 Paragraaf 4 Financiering en beleggingen

2.4 Paragraaf 4 Financiering en beleggingen 2.4 Paragraaf 4 Financiering en beleggingen Deze paragraaf gaat over het beheer van de financiële middelen (treasury). De kaders voor het op een verantwoorde manier beheren van de financiële middelen worden

Nadere informatie

van Provinciale Staten.

van Provinciale Staten. Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 18 september 2013 Wurklistnûmer : 01B Beliedsprogramma : Verkeer en Vervoer Ôfdieling : Stêd en Plattelân Behanneljend amtner : G. Kluwer Tastel : 5349 Registraasjenûmer

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : Wurklistnûmer : Beliedsprogramma : 9.1 Ôfdieling : S&P Behanneljend amtner : J.J. Dicke Tastel : 5905 Registraasjenûmer : 1110121 Primêr nûmer : Ûnderwerp : Structuurvisie

Nadere informatie

PARAGRAAF 3. Financiering. Begroting 2011 Paragraaf 3 Financiering

PARAGRAAF 3. Financiering. Begroting 2011 Paragraaf 3 Financiering PARAGRAAF 3 Algemeen Basis vormt de wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Het doel van deze wet is het bevorderen van een solide financiering en kredietwaardigheid van de decentrale overheden

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 10 februari 2010 Wurklistnûmer : 05H Beliedsprogramma : Economische Zaken Ôfdieling : BFT/ERT Behanneljend amtner : M.A. Zijlstra Tastel : 5965 Registraasjenûmer :

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : Wurklistnûmer : Beliedsprogramma : Economische beleidsvisie provincie Fryslân 2013 Ôfdieling : Kennis en Economie Behanneljend amtner : Steven van Stralen Tastel :

Nadere informatie

Vragen van de heer J.H. Leever (Ouderenpartij NH) over schatkistbankieren en de BNG en NWB

Vragen van de heer J.H. Leever (Ouderenpartij NH) over schatkistbankieren en de BNG en NWB Aan de leden van Provinciale Staten van Noord-Holland Haarlem, 16 februari 2016 Vragen nr. 10 Vragen van de heer J.H. Leever (Ouderenpartij NH) over schatkistbankieren en de BNG en NWB De voorzitter van

Nadere informatie

Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product

Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product Programma 11 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Burgemeester W.J.F.M. van Beek Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product Product 11.01 Beleggingen en Treasury

Nadere informatie

Datum: 17 september 2013. Deelsessie: 19.00 19.50 uur in de Calamiteitenzaal Doel: Beeldvorming/Oordeelvorming.

Datum: 17 september 2013. Deelsessie: 19.00 19.50 uur in de Calamiteitenzaal Doel: Beeldvorming/Oordeelvorming. RAADSBIJEENKOMST LELYSTAD SESSIE 1 Datum: 17 september 2013. Deelsessie: 19.00 19.50 uur in de Calamiteitenzaal Doel: Beeldvorming/Oordeelvorming. Onderwerp: NUON-reserve tranche 2015. Toelichting: Op

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : Wurklistnûmer : Beliedsprogramma : 2 Verkeer en Vervoer Ôfdieling : Complexe Infra Projecten Behanneljend amtner : Hans Offermans Tastel : 06-55121250 Registraasjenûmer

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Treasurystatuut 2010 Voorstel: het Treasurystatuut 2010 vaststellen. Inleiding In februari 2009 hebben wij u geïnformeerd over de treasury bij onze gemeente. Aanleiding hiervoor

Nadere informatie

Burgemeester en Wethouders

Burgemeester en Wethouders Burgemeester en Wethouders Retouradres: Postbus 9100, 2300 PC Leiden Aan de Gemeenteraad van Leiden Gemeente Leiden Bezoekadres Stadhuis Stadhuisplein 1 Postadres Postbus 9100 2300 PC Leiden Telefoon 071-5165165

Nadere informatie

Oplegvel Raadsvoorstel inzake kaders voor de belegging van de NREmiddelen

Oplegvel Raadsvoorstel inzake kaders voor de belegging van de NREmiddelen Concernstaf Raadsnummer 06.RI53O.OOI Inboeknummer o6bstoorrs Beslisdatum BTW s4 januari 2006 Dossiernummer 6oe.sSs Oplegvel Raadsvoorstel inzake kaders voor de belegging van de NREmiddelen 1 Samenvatting

Nadere informatie

1.10 Programma 10 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

1.10 Programma 10 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 1.10 Programma 10 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Portefeuillehouder: mevrouw J.A. de Vries Baten en lasten Bedragen x 1.000 Realisatie 2011 2012 2013 2014 2015 2016 - Baten 10.1 Provinciefonds

Nadere informatie

De raad van de gemeente Hoorn. Hoorn, Geachte raad,

De raad van de gemeente Hoorn. Hoorn, Geachte raad, 1 van 5 De raad van de gemeente Hoorn Bureau Planning en Control Contactpersoon : H.A. Sünder Telefoonnr. : 0229-252408 E-mail : gemeente@hoorn.nl Uw brief van : - Uw kenmerk : Ons kenmerk : 09.41727 Bijlage(n)

Nadere informatie

Voordracht van Gedeputeerde Staten aan Provinciale Staten van Groningen over het voornemen tot omzetting van de EDON-lening in aandelen.

Voordracht van Gedeputeerde Staten aan Provinciale Staten van Groningen over het voornemen tot omzetting van de EDON-lening in aandelen. 24 november 2015 Corr.nr. 2015-51.715, ECP Nummer 83/2015 Zaaknr. 605637 Voordracht van Gedeputeerde Staten aan Provinciale Staten van Groningen over het voornemen tot omzetting van de EDON-lening in aandelen.

Nadere informatie

Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein. Informerende Commissie. Bespreken.

Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein. Informerende Commissie. Bespreken. Raad VOORBLAD Onderwerp Verkoop Nuon-aandelen Agendering x Commissie Bestuurlijk Domein x Gemeenteraad Commissie Ruimtelijk Domein Lijst ingekomen stukken Commissie Sociaal en Economisch Domein Informerende

Nadere informatie

memo Inleiding Situatieschets : College van Burgemeester en Wethouders : Gemeentesecretaris : Concerncontroller, Irene van t Walderveen

memo Inleiding Situatieschets : College van Burgemeester en Wethouders : Gemeentesecretaris : Concerncontroller, Irene van t Walderveen memo Aan Cc Van : College van Burgemeester en Wethouders : Gemeentesecretaris : Concerncontroller, Irene van t Walderveen Datum : 24 januari 2012 Betreft : onderzoek opbrengst verkoop aandelen NUON Inleiding

Nadere informatie

Raads informatiebrief (Financiele pijler)

Raads informatiebrief (Financiele pijler) gemeente Eindhoven Raadsnummer O4.R854.OOI Inboeknummer o4joo6aas Classificatienummer oz Dossiernummer 4sa.aor 25 mei 2004 Raads informatiebrief (Financiele pijler) Betreft overzicht beleggingen. 1 Inleiding

Nadere informatie

Bestemming opbrengst verkochte Nuon aandelen. Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein

Bestemming opbrengst verkochte Nuon aandelen. Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein Raad VOORBLAD Onderwerp Bestemming opbrengst verkochte Nuon aandelen. Agendering x Commissie Bestuurlijk Domein x Gemeenteraad Commissie Ruimtelijk Domein Lijst ingekomen stukken Commissie Sociaal en Economisch

Nadere informatie

Paragraaf 4: Financiering

Paragraaf 4: Financiering Paragraaf 4: Financiering Geldstroombeheer van de gemeente Algemeen De treasuryfunctie omvat de financiering van de beleidsvoornemens en het uitzetten van geldmiddelen die niet direct nodig zijn. Het beleid

Nadere informatie

Algemene dekkingsmiddelen

Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Onder dit hoofdstuk vallen de baten en lasten die samenhangen met: lokale heffingen (OZB), besteding niet gebonden; algemene uitkering / deelfonds sociaal domein dividend nutsbedrijven

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Recent heeft voor u ter inzage gelegen de brief van NRE Holding N.V. inzake het

gemeente Eindhoven Recent heeft voor u ter inzage gelegen de brief van NRE Holding N.V. inzake het gemeente Eindhoven Raadsnummer 05.RI266.OOI inboeknummer osbstor3o4 Dossiernummer 523.354 6 juni soos Raads voorhangbrief Betreft verkoop NRE 1 Inleiding Recent heeft voor u ter inzage gelegen de brief

Nadere informatie

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0 Criteria Naam en nummer Soort Instellingsdatum Besluitvorming Nut en noodzaak Functie Doel Ambtelijk beheerder Voeding Toelichting B0442003 Reserve Cofinancieringsfonds Kennis en innovatie Bestemmingsreserve

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 24 septimber 2014 Wurklistnûmer : 08B Beliedsprogramma : 5 Ôfdieling : Sted en Plattelân Behanneljend amtner : A. Steenstra Tastel : 5306 Registraasjenûmer : 1121128

Nadere informatie

Onderwerp: De 10e wijziging van de begroting 2006 van de provincie Flevoland en de beschikbaarstelling

Onderwerp: De 10e wijziging van de begroting 2006 van de provincie Flevoland en de beschikbaarstelling Statenvoorstel P r o v i n c i e F l e v o l a n d Statenvoorstel *450788* Aan: Provinciale Staten Onderwerp: De 10e wijziging van de begroting 2006 van de provincie Flevoland en de beschikbaarstelling

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 10/17 desimber 2014 Wurklistnûmer 10 Ûnderwerp : aankoop scheepswerf Talsma Beliedsprogramma : Diverse Registraasjenûmer : 01173405 Behanneljend amtner : T. Ietswaart,

Nadere informatie

BEGROTING 2014-2017 bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis

BEGROTING 2014-2017 bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis BEGROTING 2014-2017 bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis Opgesteld door het Dagelijks Bestuur te Woerden d.d. 3 juli 2013 Vastgesteld door het Algemeen Bestuur d.d. 3 juli 2013 Carrosserieweg

Nadere informatie

Treasury reglement. 4 juni 2014. 1 van 5

Treasury reglement. 4 juni 2014. 1 van 5 Treasury reglement 4 juni 2014 1 van 5 01. Inleiding In het licht van de Code Goed Bestuur Publieke Dienstverleners heeft Spaarnelanden een Treasuryreglement opgesteld. Dit reglement de stelt de aandeelhouder

Nadere informatie

In het statuut worden afspraken over onderwerpen als beheersing van rentekosten en -risico's, financierings- en beleggingsvraagstukken vastgelegd.

In het statuut worden afspraken over onderwerpen als beheersing van rentekosten en -risico's, financierings- en beleggingsvraagstukken vastgelegd. Treasurystatuut Dynamiek Scholengroep 1. Verantwoording Scholen/schoolbesturen krijgen jaarlijks een bedrag waaruit alle kosten moeten worden gedekt en waarmee waarborgen voor 'bedrijfsvoering' op langere

Nadere informatie

Financiële begroting 2015 samengevat

Financiële begroting 2015 samengevat Financiële begroting 2015 samengevat Begrotingscyclus Het beleid en de financiën van de provincie komen op een aantal momenten in het jaar provinciebreed aan de orde. Dit wordt ook wel de begrotings- of

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Gelderland 2015-2019. nu investeren in de toekomst

Verkiezingsprogramma D66 Gelderland 2015-2019. nu investeren in de toekomst nu investeren in de toekomst 52 > Financiën D66 hanteert een aantal principes rondom de provinciale financiën: Een sluitende begroting. Structurele uitgaven structureel dekken: structurele wensen nooit

Nadere informatie

Treasurystatuut. Stichting Proloog

Treasurystatuut. Stichting Proloog Treasurystatuut Stichting Proloog Vastgesteld door het bestuur van de Stichting Proloog d.d. 29 september 2009 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 1.1 Verantwoording 1.2 Indeling Treasurystatuut 2. DOELSTELLING

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 17-3-2010 Wurklistnûmer : 01B Beliedsprogramma : Milieu Ôfdieling : FPC Behanneljend amtner : Ingrid Lagerburg Tastel : 5416 Registraasjenûmer : 873165 Primêr nûmer

Nadere informatie

Voordracht 50. Haarlem, 25 mei 2000 Onderwerp: aankoop aandelen FIRON BV Bijlagen: - ontwerpbesluit - concept-koopovereenkomst

Voordracht 50. Haarlem, 25 mei 2000 Onderwerp: aankoop aandelen FIRON BV Bijlagen: - ontwerpbesluit - concept-koopovereenkomst Voordracht 50 Haarlem, 25 mei 2000 Onderwerp: aankoop aandelen FIRON BV Bijlagen: - ontwerpbesluit - concept-koopovereenkomst Inleiding Bij besluit van 10 september 1990, nummer 45 hebben uw Staten besloten

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Agendapunt: 8. Onderwerp: Consultatie raad over instemming met voorstellen tot splitsing Nuon en verkoop aandelen in N.V.

Raadsvoorstel. Agendapunt: 8. Onderwerp: Consultatie raad over instemming met voorstellen tot splitsing Nuon en verkoop aandelen in N.V. Raadsvoorstel Agendapunt: 8 Onderwerp: Consultatie raad over instemming met voorstellen tot splitsing Nuon en verkoop aandelen in N.V. Nuon Energy Portefeuillehouder: wethouder T.M.M. Kok Samenvatting:

Nadere informatie

BIJDRAGE CONCERN AAN DEEL 3 BELEIDSBEGROTING 2002. d.d. 11-07-2001

BIJDRAGE CONCERN AAN DEEL 3 BELEIDSBEGROTING 2002. d.d. 11-07-2001 BIJDRAGE CONCERN AAN DEEL 3 BELEIDSBEGROTING 2002 d.d. 11-07-2001 1. Productgroepnummer: 0001 3. Productgroepnaam: Financieringsmiddelen Het betreft een verzameling van mogelijke financieringsmiddelen,

Nadere informatie

Provinciale Staten van Flevoland Statenvergadering d.cj^i Conform besloten «nei

Provinciale Staten van Flevoland Statenvergadering d.cj^i Conform besloten «nei PROVINCIE FLEVOLAND Provinciale Staten van Flevoland Statenvergadering d.cj^i Conform besloten «nei statenvoorstel Aan Provinciale Staten statenvergadering 11 mei 2009 Ondenwerp Verkoop aandelen Essent.

Nadere informatie

Provincies als investeerders? Presentatie t.b.v. VNO-NCW dr Johan A.M. de Kruijf

Provincies als investeerders? Presentatie t.b.v. VNO-NCW dr Johan A.M. de Kruijf Provincies als investeerders? Presentatie t.b.v. VNO-NCW dr Johan A.M. de Kruijf 1 Takenpakket Gelderland Totaal lasten 1.351 mln Bron: CBS statline Inkomstenbronnen Gelderland Baten Provinciefonds, 196

Nadere informatie

P r o v i n c i e F l e v o l a n d

P r o v i n c i e F l e v o l a n d P r o v i n c i e F l e v o l a n d S t a t e n v o o r s t e l Aan: Provinciale Staten Onderwerp: Voorstel tot wijziging treasurystatuut Statenvergadering: 3 oktober 2002 Agendapunt: 21 1. Wij stellen

Nadere informatie

Treasurystatuut Nordwin College

Treasurystatuut Nordwin College Treasurystatuut Nordwin College Vastgesteld bij RvT-besluit 24 november 2016 Treasurystatuut van Nordwin College gevestigd te Leeuwarden Het treasurystatuut kent de volgende opbouw: 1. inleiding 2. uitgangspunten,

Nadere informatie

Aan de commissie: Datum vergadering: Agendapunt :

Aan de commissie: Datum vergadering: Agendapunt : Aan de Raad Made, 23 februari 2007 Aan de commissie: Datum vergadering: Agendapunt : Raadsvergadering: 1 februari 2007 Nummer raadsnota: 11 Onderwerp: Aanvullend voorstel inzake herschikking aandelen Intergas

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Almere (Flevoland)

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Almere (Flevoland) De raad van de gemeente Almere, Gelet op artikel 212, tweede lid, aanhef en onder c van de Gemeentewet, BESLUIT vast te stellen het navolgende treasurystatuut welk statuut in nauwe samenhang met de Wet

Nadere informatie

PS2008BEM32-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Programmabegroting 2009, posten voorjaarsnota. Aan Provinciale Staten,

PS2008BEM32-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Programmabegroting 2009, posten voorjaarsnota. Aan Provinciale Staten, PS2008BEM32-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 7 oktober 2008 Nummer PS : PS2008BEM32 Afdeling : Financiën Commissie : alle Registratienummer : 2008INT228103 Portefeuillehouder

Nadere informatie

Beslutelist gearkomste fan D.S. 10 maart 2015. Ofwêzich: deputearre frou Poepjes en siktaris

Beslutelist gearkomste fan D.S. 10 maart 2015. Ofwêzich: deputearre frou Poepjes en siktaris Beslutelist Ofwêzich: deputearre frou Poepjes en siktaris 1. a. Aktualiteiten en tema s b. Planning PS-stukken t.b.v. presidium april 2015 wurdt ûnferoare fêststeld. 2. a. Aktiviteitenkalinder wike 11,

Nadere informatie

Voortgangsrapportage 2015-I en Sleutelrapportage januari - maart De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN

Voortgangsrapportage 2015-I en Sleutelrapportage januari - maart De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN Voortgangsrapportage 2015-I en Sleutelrapportage januari - maart 2015 P. Scholtens De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN (050) 367 52 459116 2 5712360 - Geachte heer, mevrouw, Met

Nadere informatie

Kapitaalinjectie netbeheerder intergas

Kapitaalinjectie netbeheerder intergas Raad Onderwerp: V20100333 Kapitaalinjectie netbeheerder intergas Samenvatting: Inleiding: De gemeente heeft aandelen Intergas BV. Door gewijzigde wetgeving worden stengere eisen gesteld aan de solvabilteitspositie

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Dividendbeleid voor deelnemingen Reg.nummer: 2013/109710

Raadsstuk. Onderwerp: Dividendbeleid voor deelnemingen Reg.nummer: 2013/109710 Raadsstuk Onderwerp: Dividendbeleid voor deelnemingen Reg.nummer: 2013/109710 1. Inleiding Haarlem heeft aandelen in enkele vennootschappen, zogenoemde deelnemingen. Met het deelnemen in het kapitaal van

Nadere informatie

Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9. Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008

Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9. Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008 RAADSVOORSTEL Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9 Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008 Portefeuillehouder: College datum: 6 mei 2009 Samengevat voorstel 1. Het jaarverslag 2008

Nadere informatie

De Knab Participatie in het kort

De Knab Participatie in het kort De Knab Participatie in het kort De Knab Participatie in het kort Let op! De Knab Participatie in het kort geeft antwoord op vragen die je mogelijk hebt over de participatie. Als je overweegt om de Knab

Nadere informatie

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS Het Algemeen Bestuur van het recreatieschap Dobbeplas; Gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 13 oktober 2014; Gelet op het bepaalde in de artikelen

Nadere informatie

ABN AMRO Basic Funds N.V. Jaarrekening 2013

ABN AMRO Basic Funds N.V. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Pagina 1 van 12 INHOUD Pagina Directieverslag 3 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening 2013 5 Toelichting algemeen 6 Toelichting op de balans per 31 december 2013 8 Toelichting

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

Statuut middelenbeheer en betalingsverkeer

Statuut middelenbeheer en betalingsverkeer Inleiding In dit document worden de uitgangspunten voor het middelenbeheer en betalingsverkeer van vastgesteld. Het statuut wordt gebruikt om de afspraken tussen Stichting, Cedar B.V. en vermogensbeheerders/banken

Nadere informatie

JAARREKENING 2012 ROM-D HOLDING NV

JAARREKENING 2012 ROM-D HOLDING NV JAARREKENING 2012 ROM-D HOLDING NV Datum: 24 juni 2013 Noordendijk 250 Postbus 310 3300 AH Dordrecht T (078) 770 80 95 E info@rom-d.nl JAARREKENING ROM- D HOLDING NV 2012 - BLADZIJDE 2 BALANS PER 31 DECEMBER

Nadere informatie

Begrotingswijziging 2011. Jaarstukken 2010

Begrotingswijziging 2011. Jaarstukken 2010 Bijlage IV Provincie Fryslân Begrotingswijziging 211 Jaarstukken 21 1 Behandeling bij Jaarstukken 21 Vaststelling bij 1 e Berap 211 Programma: 1. Algemene dekkingsmiddelen Onderdeel: 1. Decembercirculaire

Nadere informatie

Voor algemene gegevens over de opbouw en waarde van het aandelenbezit alsmede het aandeelhoudersrendement wordt verwezen naar bijlage 1.

Voor algemene gegevens over de opbouw en waarde van het aandelenbezit alsmede het aandeelhoudersrendement wordt verwezen naar bijlage 1. Memo aan onderwerp Leden van de gemeenteraad Vervreemden aandelen cyclus van Hans van den Akker dienst afdeling telefoon Datum 12 september 2011 memo Tijdens de raadsbijeenkomst van 15 december 2010 heeft

Nadere informatie

Behanneladvizen Presidium 13 mei 2015

Behanneladvizen Presidium 13 mei 2015 Behanneladvizen Presidium 13 mei 2015 Steatemerk 3 juni: Steatemerk Jaarstukken en 1e Berap: 14.00 uur tot 15.30 uur Reguliere Steatemerk: 16.00 uur tot 18.00 uur Agindearringsfersiken kolleezje deputearre

Nadere informatie

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij 2004-98 Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Bestuur, Financiën

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie oktober 2015 1 Inhoudsopgave Waarom belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

FINANCIELE BELEIDS- & BEHEERSVERORDENING BEDRIJFSVOERINGSORGANISATIE HAVENSCHAP MOERDIJK

FINANCIELE BELEIDS- & BEHEERSVERORDENING BEDRIJFSVOERINGSORGANISATIE HAVENSCHAP MOERDIJK FINANCIELE BELEIDS- & BEHEERSVERORDENING BEDRIJFSVOERINGSORGANISATIE HAVENSCHAP MOERDIJK 2017 Vastgesteld door de Raad van Bestuur van Havenschap Moerdijk In de vergadering van 21 december 2016 Mij bekend,

Nadere informatie

Onderwerp: Voorstel tot opheffing van de gemeenschappelijke regeling Hypotheekfonds Noord-Brabantse Gemeenten (HNG). Nummer:

Onderwerp: Voorstel tot opheffing van de gemeenschappelijke regeling Hypotheekfonds Noord-Brabantse Gemeenten (HNG). Nummer: Gemeente Boxmeer Onderwerp: Voorstel tot opheffing van de gemeenschappelijke regeling Hypotheekfonds Noord-Brabantse Gemeenten (HNG). Nummer: AAN de Raad van de gemeente Boxmeer Boxmeer, 13 november 2007

Nadere informatie

Provinciaal blad van Noord-Brabant

Provinciaal blad van Noord-Brabant Provinciaal blad van Noord-Brabant ISSN: 0920-1408 Onderwerp Beantwoording vragen ex art. 3.2 Reglement van Orde van de Partij voor de Dieren aangaande de begroting 2012 en de najaarsbrief. Provinciale

Nadere informatie

AGENDAPUNT voor burgemeester en wethouders

AGENDAPUNT voor burgemeester en wethouders AGENDAPUNT voor burgemeester en wethouders Nummer: Datum vergadering: 10-05-2011 Onderwerp: Aanpassen Financieringsstatuut gemeente Steenwijkerland. Conceptbesluit: De raad in zijn vergadering van 21 juni

Nadere informatie

Gemeente fj Bergen op Zoom

Gemeente fj Bergen op Zoom Gemeente fj Bergen op Zoom Voorlegger Raadsvoorstel Onderwerp Nummer voorstel Datum voorstel Contactpersoon Contactpersoon Email Contactpersoon Telefoon Programmanummer en naam Financiering uitgaven en

Nadere informatie

Onderwerp : Opheffing gemeenschappelijke regeling Hypotheekfonds Noord-Brabantse Gemeenten

Onderwerp : Opheffing gemeenschappelijke regeling Hypotheekfonds Noord-Brabantse Gemeenten Raadsvergadering : 17 maart 2008 Agendapunt : 6 Onderwerp : Opheffing gemeenschappelijke regeling Hypotheekfonds Noord-Brabantse Gemeenten Samenvatting voorstel Het doel van de gemeenschappelijke regeling

Nadere informatie

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering BEGROTING 2014 Paragraaf Financiering Ambtelijke programmamanager Afdelingshoofd Bedrijfsvoering Inleiding In de BBV 2004 (Besluit Beheer en Verantwoording Provincies en gemeenten) is een paragraaf financiering

Nadere informatie

Notitie Indexatiedepots en toekomstbestendig indexeren in het nieuwe FTK

Notitie Indexatiedepots en toekomstbestendig indexeren in het nieuwe FTK Notitie Indexatiedepots en toekomstbestendig indexeren in het nieuwe FTK Utrecht, 22 juni 2015 Koninklijk Actuarieel Genootschap Postbus 2433 3500 GK UTRECHT 1. Inleiding Onder het oude FTK-regime kon

Nadere informatie

PS2009WMC01-1 - Ontwerpbesluit pag. 5

PS2009WMC01-1 - Ontwerpbesluit pag. 5 PS2009WMC01-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 18 november 2008 Nummer PS : PS2009WMC01 Afdeling : MOW Commissie : WMC Registratienummer : 2008INT229564 Portefeuillehouder : De

Nadere informatie

*1518441* Statenvoorstel

*1518441* Statenvoorstel Statenvoorstel ** Aan Provinciale Staten Onderwerp Zomernota 2013 Besluitvormingsronde Statendag 25 september 2013 (ov) / 16 oktober 2013 Agendapunt 1. Beslispunten 1. De Zomernota 2013 vast te stellen;

Nadere informatie

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 3 november 2014;

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 3 november 2014; DE RAAD VAN DE GEMEENTE HAREN, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 3 november 2014; b e s l u i t : vast te stellen het Treasurystatuut gemeente Haren 2014 Artikel 1 Begrippenkader In

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : Wurklistnûmer : Beliedsprogramma : Programma 6: Economie Ôfdieling : Kennis & Ekonomy Behanneljend amtner : M.D. Ledegang Tastel : 5947 Registraasjenûmer : 1088922

Nadere informatie

Investeren in ontwikkelingen. De reserve ontwikkelingsinvesteringen nader beschouwd.

Investeren in ontwikkelingen. De reserve ontwikkelingsinvesteringen nader beschouwd. Investeren in ontwikkelingen De reserve ontwikkelingsinvesteringen nader beschouwd. B&W 11 februari 2003 1. INLEIDING 1.1. Algemeen In de notitie Ruimte voor ontwikkelen van de ruimte voorstel tot het

Nadere informatie

0 6 NOV 2014. Onderwerp: Vermogensbeheer obligatieportefeuille per 30 september 2014

0 6 NOV 2014. Onderwerp: Vermogensbeheer obligatieportefeuille per 30 september 2014 h'k-v.vinciale ; - r.,rt YAr-iU/ERUS^L Provinciale Staten van Overj ssej r ^>^/g, 0 u /cjbs Dat. 0 6 NOV 2014 ontv.: Routing a.d. Bijl.: Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499

Nadere informatie

Beleggingsstatuut ten behoeve van R.K. parochies binnen het Bisdom van s-hertogenbosch

Beleggingsstatuut ten behoeve van R.K. parochies binnen het Bisdom van s-hertogenbosch Versie 2012/PB/WM/002 Beleggingsstatuut ten behoeve van R.K. parochies binnen het Bisdom van s-hertogenbosch Februari 2013 (eerste versie: november 2010) Inleiding In de afgelopen jaren zijn de opbrengsten

Nadere informatie

Startnotitie. Procedure vervreemding aandelen Essent. 1 Context

Startnotitie. Procedure vervreemding aandelen Essent. 1 Context Startnotitie 1 Context Op 1 juli 2008 is het groepsverbod uit de Wet Onafhankelijk Netbeheer (WON) in werking getreden. Als gevolg daarvan dient het beheer en eigendom van energienetwerken en de productie

Nadere informatie

Memo. Informatienotitie stand van zaken aandeelhouderschap Eneco, Inleiding

Memo. Informatienotitie stand van zaken aandeelhouderschap Eneco, Inleiding Centrale Staf Bestuurlijke processturing Doorkiesnummers: Telefoon 015 2602545 Aan College van B & W Van S. Bolten Afschrift aan Memo Datum 04-11-2008 Opsteller M.R.Ram Bijlage Onderwerp Stand van zaken

Nadere informatie

1 Onderwerp Initiatiefvoorstel inzake financiering Midden- en Kleinbedrijf in Groningen

1 Onderwerp Initiatiefvoorstel inzake financiering Midden- en Kleinbedrijf in Groningen Statenvoorstel samenvatting 1 Onderwerp Initiatiefvoorstel inzake financiering Midden- en Kleinbedrijf in Groningen 2 Inleiding/aanleiding inclusief beoogd resultaat Groningen kent een ijle economie, waarin

Nadere informatie

JAARREKENING Ja, IPA Acon heeft een goedkeurende verklaring afgegeven.

JAARREKENING Ja, IPA Acon heeft een goedkeurende verklaring afgegeven. JAARREKENING 2015 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort verklaring? Weerstandsvermogen Hoogte algemene

Nadere informatie

Schatkistbankieren voor decentrale overheden Uitleg van de overgangsregeling beleggingen

Schatkistbankieren voor decentrale overheden Uitleg van de overgangsregeling beleggingen Schatkistbankieren voor decentrale overheden Uitleg van de overgangsregeling beleggingen De verplichting deel te nemen aan schatkistbankieren houdt in dat decentrale overheden al hun overtollige liquide

Nadere informatie

Nummer 0,2 Versie 1 Datum 12-05-2014 Besluitvormingscyclus 5 Proceseigenaar E. Leenders Evaluatiemoment Mei 2015. Treasury statuut.

Nummer 0,2 Versie 1 Datum 12-05-2014 Besluitvormingscyclus 5 Proceseigenaar E. Leenders Evaluatiemoment Mei 2015. Treasury statuut. Nummer 0,2 Versie 1 Datum 12-05-2014 Besluitvormingscyclus 5 Proceseigenaar E. Leenders Evaluatiemoment Mei 2015 Treasury statuut Pagina 1 van 7 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 3 1.1 Verantwoording... 3

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raadsbijlage Voorstel over de besteding van de opbrengst van de verkoop aandelen Bouwfonds

gemeente Eindhoven Raadsbijlage Voorstel over de besteding van de opbrengst van de verkoop aandelen Bouwfonds r p gemeente Eindhoven Concernstaf Raadsbijlage nummer 135 Inboeknummer OOQ001816 Beslisdatum BBrW 30 mei 2000 Dossiernummer 022.305 Raadsbijlage Voorstel over de besteding van de opbrengst van de verkoop

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

De burgemeester. Mr. A. Wolfsen

De burgemeester. Mr. A. Wolfsen Voorstel aan de raad Aanpassing regelgeving treasury Opgesteld door Bestuurs- en Concerndienst Financiën en Personeel Financiële Coà rdinatie Dienstkenmerk 10.004685 Vergaderdatum 8 april 2010 Jaargang

Nadere informatie

Stichting van Tuikwerd Fonds

Stichting van Tuikwerd Fonds Stichting van Tuikwerd Fonds JAARREKENING 2015 Stichting van Tuikwerd Fonds Coehoornsingel 14 9711 BS Groningen 050-3123569 Inschrijfnummer Kamer van Koophandel Groningen: 02087587 1 Inhoudsopgave pagina

Nadere informatie