Kwaliteitsopleidingen in Nederland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kwaliteitsopleidingen in Nederland"

Transcriptie

1 Een bijdrage tot een overzicht Kwaliteitsopleidingen in Nederland De Nederlandse markt van kwaliteitskundige opleidingen is ondoorzichtig. Zelfs voor goed ingevoerde personen is het moeilijk een volledig overzicht te krijgen van opleidingsactiviteiten rond kwaliteitskundige thema s. Ook de auteurs van dit artikel hebben niet de pretentie in dit korte bestek een volledig overzicht van kwaliteitskundige opleidingen te kunnen bieden. Wel willen ze met deze tekst een bijdrage aan de transparantie van de niet-commerciële kwaliteitskundige opleidingsmarkt leveren. Transparantie van de opleidingsmarkt is in de ogen van de auteurs belangrijk, omdat er in Nederland - anders dan in de Angelsaksische landen - weinig interesse blijkt te zijn voor persoonsgerichte certificatieschema s. De belangstelling richt zich eerder op de certificatie van opleidingen. De competenties van afgestudeerden - die zich laten opnemen in het register van de opleiding - worden dan afgeleid van de kwaliteit van de opleiding. Voor de cursist in spe is het daarom belangrijk om de juiste opleiding te kunnen kiezen. In de huidige marktomstandigheden is dat een hele klus, omgeven met de nodige onzekerheden. De auteurs hopen, dat dit artikel bijdraagt aan een beter overzicht van de Nederlandse kwaliteitskundige opleidingsmarkt. Kwaliteitsopleidingen in de academische sector Bij elke universiteit wordt wel op een of andere wijze aandacht besteed aan kwaliteitsaspecten, in het onderwijs, in onderzoeksprogramma s of binnen de universiteitsorganisatie zelf. Zo is het vakgebied (industriële) statistiek in vele opleidingen en onderzoekprogramma s geïntegreerd. Met name steekproeven en verbeterprogramma s als Six Sigma staan in de belangstelling (onder andere professor dr. R.J.M.M. Does aan de Universiteit van Amsterdam). Een andere tak van kwaliteitskundige activiteit richt zich binnen diverse technische studierichtingen op thema s als de kwaliteit van productontwerp, productkwaliteit en de betrouwbaarheid van processen (onder andere professor dr. P.C. Sander aan de

2 Technische Universiteit Eindhoven). Ook op specifieke terreinen als bouwkunde en landbouwwetenschappen zijn toegespitste kwaliteitskundige thema s geïntegreerd in onderwijs en onderzoek. Bijvoorbeeld aan de Technische Universiteit Delft (bouwkunde, professor ir. H. de Jonge) en aan de Landbouw Universiteit Wageningen (professor dr. ir. M.A.J.S. van Boekel). In de technische studierichtingen is kwaliteitskunde altijd een vanzelfsprekend deel van het curriculum geweest. Met de groei van de scope van het kwaliteitsdenken in de jaren 80 en 90 is daarnaast echter ook binnen bedrijfskundige en economische faculteiten belangstelling ontstaan voor kwaliteitskundige thema s, gekoppeld aan vraagstukken van organisatie en management. In tabel 1 vindt u een overzicht. De wetenschappelijke onderwijsactiviteiten op het terrein van kwaliteitsmanagement vallen uiteen in vier categorieën: Onderwijs binnen reguliere universitaire programma s op bachelor-niveau (eerste drie jaren van de universitaire studie) en op master-niveau (in feite wat in de oude structuur het vierde studiejaar was); Onderwijs binnen master-programma s die bedoeld zijn voor deelnemers met werkervaring (veelal parttime-programma s die twee studiejaren omvatten en waarvoor alle kosten betaald moeten worden door de deelnemers); Promotietrajecten op het vakgebied kwaliteitsmanagement onder supervisie van een hoogleraar op het vakgebied (fulltime als assistent-in-onderzoek, of parttime. Universiteit Faculteit Docenten Thema s Rijksuniversiteit Groningen [RUG] Faculteit Bedrijfskunde Professor ir. A.C. Waszink Drs. M. Broekhuis Certificering Kwaliteit in dienstverlenende organisaties Erasmus Universiteit Rotterdam [EUR] Faculteit Bedrijfskunde, vakgroep Management van Innovatie Professor dr. Ing. T.W. Hardjono Dr. H.J. de Vries; Professor dr. A.J. Feilzer Certificatie Normalisatie Standaardisatie Faculteit der Economische Wetenschappen, capaciteitsgroep Marketing & Organisatie, sectie Organisatie Professor dr. B.G. Dale; Professor dr. A.R.T. Williams; Dr. ir. A. van der Wiele Quality Management en Organisational Performance Kwaliteitssystemen Motivatie [HRM] Organisational Change Service Excellence Instituut Beleid en Management Gezondheidszorg Professor dr. M. Berg Kwaliteit in de gezondheidszorg Technische Universiteit Twente [TUT] Afdeling Technologie & Organisatie Professor dr. O.A.M. Fisscher Kwaliteitsmanagement Rijksuniversiteit Maastricht [RUM] Faculteit Economische Wetenschappen en bedrijfskunde, vakgroep Marketing Professor dr. J.G.A.M. Lemmink Dr. D. Schim van der Loeff Service Quality Kwaliteit in dienstverlenende organisaties Technische Universiteit Eindhoven [TUE] Frits Philips Institute Professor dr. P.C. Sander Professor dr. ir. A.C. Brombacher Proceskwaliteit Productkwaliteit Kwaliteitsmanagement Tabel 1. Kernen bij universiteiten die kwaliteit koppelen aan organisatie- & managementvraagstukken

3 Commerciële opleidingsactiviteiten Gezien de veranderingen die gaande zijn in het universitair onderwijs vanwege de invoering van de bachelors/masters-structuur is het op dit moment moeilijk om precies aan te geven welk type onderwijs wordt geboden op het terrein van kwaliteitsmanagement. Laten we als voorbeeld de Faculteit der Economische Wetenschappen van de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) nemen. We zien dan het volgende tableau: Voor studenten in de bachelor-fase zijn er onderwijsmodules op het vakgebied kwaliteitsmanagement; Daarnaast is er een éénjarig master of science-programma Quality Management and Organisational Performance dat direct aansluit op de bachelor-fase. Eén van de twee richtinggevende werkcolleges in dit programma is een seminar kwaliteitsmanagement en organisational performance ; Ten slotte wordt er gewerkt aan de start van een postinitiële tweejarige parttime master Master in Service Excellence met als doelgroep kwaliteitsmanagers, adviseurs en anderen die betrokken zijn bij organisatie-ontwikkelingen en organisatietransformaties op basis van een kwaliteitsbenadering. Doordat het aanbod van master-programma s bij elke universiteit op dit moment in opbouw is, kunnen er de komende jaren meer mogelijkheden ontstaan om op academisch niveau het vak kwaliteitsmanagement te bestuderen voor kwaliteitskundigen die reeds fulltime werken. Toegang tot deze programma s zal in het algemeen alleen mogelijk zijn als reeds ten minste een opleiding op het niveau van hoger beroepsonderwijs is afgesloten. De academische master-programma s zullen zich blijven onderscheiden van de professionele master-programma s bij het HBO door nadrukkelijker het accent te leggen op wetenschappelijke benaderingen, koppeling van kwaliteitsmanagement aan algemene theorieën van organisatie en management en een sterke reflectie vanuit de praktijk op de theorie. Volgens sommigen is kwaliteitsmanagement als modieuze trend in het vakgebied organisatie en management alweer achterhaald. Het begrip kwaliteit mag dan wellicht stoffig zijn geworden, de principes achter het kwaliteitsdenken blijven geldig en zijn ook inmiddels in het gewone organisatie en management - gedachtegoed opgenomen. Kwaliteit moet dan ook niet als iets bijzonders of als een afzonderlijke discipline worden gedefinieerd, maar moet worden gekoppeld aan organisatieverandering en verbetering van efficiency en effectiviteit. Ook nieuwe ontwikkelingen zoals de toepassing van e-technologie in organisaties dwingen er juist toe het kwaliteitsdenken door te voeren daar waar de doorlooptijd van processen steeds korter wordt, er geen gelegenheid is om fouten te herstellen en de klant steeds makkelijker uitwijkt naar alternatieven. De postinitiële master-programma s bieden met name mogelijkheden om snel in te kunnen spelen op nieuwe ontwikkelingen en behoeften vanuit de praktijk, doordat in deze programma s meer flexibiliteit is ingebouwd.

4 Opleidingen kwaliteitsmanagement aan hogescholen In het reguliere HBO (bachelor) bestaan geen opleidingen kwaliteitszorg. De opleidingen kwaliteitszorg die door het HBO worden aangeboden, zijn alle post-opleidingen (met MBO, HBO of WO als vooropleiding) of bedrijfsopleidingen. Wel worden in sommige HBO-opleidingen onderdelen/modules kwaliteitszorg aangeboden. Omdat de eindtermen vrij globaal zijn gedefinieerd, kan de inhoud en het niveau per hogeschool verschillen. Ook hebben hogescholen de mogelijkheid om aandacht aan kwaliteitskundige thema s te geven binnen de zogenaamde vrije ruimte. Omdat kwaliteitszorg een aspect is van bedrijfskunde komen we kwaliteitskundige thema s vooral tegen in opleidingen waarin ook bedrijfskundige aspecten aan de orde komen, zoals bij de HEAO-opleidingen Bedrijfskunde en MER (Management, Economie en Recht) en bij HTS-opleidingen, zoals in Werktuigbouwkunde, Industrieel Ontwerpen en (Bouw)technische bedrijfskunde. Ten slotte wordt ook in de zorgopleidingen aandacht besteed aan (systemen van) kwaliteitszorg. Post HBO en Post HTO De post-hbo-opleidingen kwaliteitszorg worden door de hogescholen aangeboden onder de vlag van de Post HTO Groep en de Stichting Post HBO Nederland. In de Post HTO Groep werken sinds 1995 zeven Post-HTO-instituten/hogescholen samen om het cursusaanbod inzichtelijk te maken en eenzelfde kwaliteitssysteem te hanteren. Dit zijn de post-hto s van Utrecht, Den Bosch, Hogeschool Zuyd/Limburg, Arnhem en Nijmegen, Eindhoven, Amsterdam en Den Haag (www.posthto.nl). De hoofdmoot van het aanbod van de Post HTO Groep wordt gevormd door technische cursussen. Daarnaast worden ook cursussen aangeboden op het gebied van management, bedrijfskunde en commercie. De Post HTO Groep is voor de hogescholen een marketinginstrument. Certificatie van de cursussen vindt plaats door de Stichting Post HBO Nederland (SPHBO). Deze stichting certificeert post HBO-opleidingen met een langere doorlooptijd van een halfjaar tot drie jaar. De door de SPHBO getoetste opleidingen krijgen het beschermde predikaat Registeropleiding. Alle abituriënten die een Registeropleiding hebben gevolgd en zijn gediplomeerd worden opgenomen in het Landelijk Register Post HBO Abituriënten (www.sphbo.nl). Kortere opleidingen (4 dagdelen tot 1 jaar) kunnen door CEDEO worden gecertificeerd (www.cedeo.nl). Er is een onderscheid tussen de certificatie van SPHBO en CEDEO. Bij SPHBO is dat een vorm van productcertificatie: de inhoudelijke kwaliteit van de cursus wordt beoordeeld. CEDEO certificeert op klanttevredenheidscores. Niet alle post-hbo-opleidingen zijn op deze wijze gecertificeerd. Veel post-hbo en andere bedrijfsopleidingen worden ook door de hogescholen zelf aangeboden, meestal via gelieerde

5 Stichtingen of BV s. Hiervan bestaat geen totaaloverzicht. Voor het aanbod van elk van de ongeveer 55 hogescholen kan de betreffende website worden geraadpleegd, bijvoorbeeld via het overzicht van de HBO-Raad: In dit overzichtsartikel (zie tabel 2) wordt alleen een overzicht gegeven van de post-opleidingen, die via de Post HTO Groep en de Stichting Post HBO Nederland worden aangeboden en gecertificeerd. In het reguliere HBO worden geen opleidingen kwaliteitszorg aangeboden. Wel komt kwaliteitszorg aan bod binnen bepaalde post-opleidingen of bedrijfsopleidingen op het vlak van techniek, economie en zorgverlening. De top van de markt wordt gevormd door drie aanbieders: Universiteit van Amsterdam, KDI BV en hogeschool Utrecht. De hogeschool van Amsterdam en KDI BV hebben als enige een opleiding, die opleidt voor de mastertitel MA TQM. Voor KDI BV betreft dit de leergang kwaliteitskunde. Verder zijn er een aantal opleidingen van KDI gebaseerd op de EOQ-eindtermen en gecertificeerd door de Stichting SKO. Ditzelfde geldt ook voor de opleiding QE van de hogeschool Utrecht. Ook zijn er een aantal opleidingen van wisselende omvang en inhoud die worden gecertificeerd door de Stichting Post HBO Nederland. Daarnaast is er wellicht nog een intransparant aanbod van kwaliteitszorgopleidingen van de afzonderlijke hogescholen en hun bedrijfsopleidingen. Buiten Hogescholen Het particulier onderwijs dat door het Ministerie van OC&W is erkend, is georganiseerd in PAEPON: een belangenvereniging van ongeveer 120 particuliere onderwijsinstellingen: zie Deze bieden ook opleidingen in kwaliteitszorg aan. Conclusies De auteurs van dit artikel verbinden de volgende conclusies aan hun speurtocht: De Nederlandse kwaliteitskundige opleidingswereld is uiterst intransparant. Er zijn geen initiële kwaliteitszorgopleidingen in Nederland, noch bij het wetenschappelijke onderwijs, noch bij het HBO-onderwijs. Hieronder verstaan we opleidingen, die van de eerste studiedag tot de diploma-uitreiking volledig gefocust zijn op kwaliteitsmanagement. De gerichte kwaliteitskundige opleidingen die er wel zijn, zijn alle post-initieel of commercieel. De kwaliteitskundige opleidingsmarkt in Nederland valt uiteen in twee sectoren. Enerzijds zijn er de technische instituten (WO én HBO), die sinds oudsher kwaliteitszorgopleidingen verzorgen vanuit een technische invalshoek (operational management, reliability, statistiek). Anderzijds zijn er de managerial en economische instituten, die inspelen op de zich verbredende scope van het kwaliteitsdenken. Hoewel de technische invalshoek door de nadruk op de bedrijfskundige kwaliteitsaspecten

6 iets buiten het blikveld is geraakt, is door de technische opleidingen stug doorgewerkt aan de technische aspecten van kwaliteitszorg, die immers een onafscheidbaar onderdeel van het vak vormden. Inmiddels zien we ook aan de bedrijfskundige kant een volledige integratie van kwaliteitskundige inzichten in de mainstream-onderwijsactiviteit. Daarmee lijkt een tweedeling te zijn gerealiseerd die enerzijds kijkt naar het besturen van kwaliteit (de techniek) en anderzijds naar de kwaliteit van besturen (de management-/organisatie-aspecten). De auteurs zien ook op een ander vlak een tweedeling ontstaan: binnen de wetenschappelijke onderwijswereld voorzien ze ontwikkelingen in het postinitiële veld (dus rond de masteropleidingen) die kunnen leiden tot meer mogelijkheden voor kwaliteitskundig geïnteresseerden. Daar tegenover staat het HBO: in die sector voorzien de auteurs in het initiële veld meer mogelijkheden voor hoogwaardige opleidingen dan het nu geconstateerde magere aanbod. Daartoe zou er in het initiële veld een wat sterker geprofileerde beroepsopleiding quality engineer moeten komen. Auteurs Dr. J. Box is zelfstandig organisatieadviseur, speciaal voor onderwijsorganisaties. Op het terrein van kwaliteitszorg is hij lid van het College van Deskundigen en lead auditor bij Det Norske Veritas; voorzitter/lid van acceditatiepanels van de Dutch Validation Council en lid van de Cie. Didactiek en Examinering en auditor bij de Stichting SKO. Drs. R. Leenders (MBA) is kwaliteitsmanager van Gouden Gids BV en bestuurslid van het Nederlands Netwerk voor Kwaliteitsmanagement (NNK). C. Schoonheim vervulde, vóór zijn pensionering, diverse directiefuncties bij DAF Trucks, onder andere op het gebied van kwaliteitszorg. Dr. ir. T. van der Wiele is universitair hoofddocent kwaliteitsmanagement bij de Faculteit der Economische Wetenschappen van de Erasmus Universiteit Rotterdam, wetenschappelijk directeur van de master-opleiding in Management Consultancy en redactielid voor Synaps, het blad van het Nederlands Netwerk voor Kwaliteitsmanagement (NNK).

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 De Nationale Studenten Enquête (NSE) is een grootschalig landelijk onderzoek waarin jaarlijks alle Bachelor en Master studenten in het hoger onderwijs gevraagd

Nadere informatie

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde wo bedrijfskunde Goede managers komen altijd aan de bak, ook in tijden van crisis. Maar nu het herstel tegen lijkt te vallen moet je wel voorbereid zijn op verrassingen. Veel bedrijfskunde-opleidingen

Nadere informatie

Overzicht opleidingen

Overzicht opleidingen Overzicht opleidingen Stand van zaken oktober 2013 Opleiding Onderwijsinstelling Deeltijd Voltijd Duur Kosten Overig Leegstand Post-MA NRP Academie (transformatie) NRP, ism TU Delft, Nyenrode en Hogeschool

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing Nieuwe opleiding is): Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing bestaande opleiding Nevenvestiging

Nadere informatie

Regeling vermelding duale opleidingen hoger onderwijs 1998-1999

Regeling vermelding duale opleidingen hoger onderwijs 1998-1999 OCenW-Regelingen Bestemd voor: c colleges van bestuur respectievelijk centrale directies van universiteiten en hogescholen. Beleidsregel Datum: 28 mei 1998 Kenmerk: HBO/SB-98/22812 Datum inwerkingtreding:

Nadere informatie

Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants

Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Registeraccountant worden Accountant is een beschermde titel. In Nederland mogen alleen registeraccountants (RA s) en Accountant-Administratieconsulenten

Nadere informatie

Studeren in Nederland

Studeren in Nederland Studeren in Nederland Annekee de Jager Kaj Temme Nederlandse Ambassade Brussel Leuven, 27 oktober 2015 Inhoud 1. Nederland 2. Waarom studeren in Nederland? 3. Onderwijs in Nederland 4. Nederlandse studentensteden

Nadere informatie

Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen

Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen Commissie voor de examens Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen Met een afgeronde volledige (CROHO 1 -geregistreerde) hbo- of wo-opleiding 2 bent u toelaatbaar

Nadere informatie

MBAprogramma. MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname. TSM Business School Nederland. Lectoraat

MBAprogramma. MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname. TSM Business School Nederland. Lectoraat MBAprogramma MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname TSM Business School Nederland Lectoraat Duurzaamheid & Ondernemerschap Dr. Paul C. J. Linders 2 Inleiding In de afgelopen

Nadere informatie

Code opleiding 56829 Internationaal en Europees Recht

Code opleiding 56829 Internationaal en Europees Recht OPLEIDINGEN MET DECENTRALE SELECTIE 2013-2014 WO Naam instelling: Universiteit Leiden Code instelling: 21PB Percentage 16% www.aanstaande-studenten.leidenuniv.nl Naam instelling: Universiteit Leiden Code

Nadere informatie

ADVANCED TECHNOLOGY 50002 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % Voorbeeld

ADVANCED TECHNOLOGY 50002 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % Voorbeeld Bachelor vooraanmeldingen UT opleidingen (Bron IBG) 17-07-2006 ADVANCED TECHNOLOGY 50002 naam studie 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % ADVANCED TECHNOLOGY UNIVERSITEIT

Nadere informatie

Overzicht Lotingstudies WO Laatste wijziging: 14-9-15

Overzicht Lotingstudies WO Laatste wijziging: 14-9-15 Overzicht Lotingstudies WO Laatste wijziging: 14-9-15 Bedrijfskunde Radboud Universiteit Nijmegen Bedrijfskunde Rijksuniversiteit Groningen Bedrijfskunde Vrije Universiteit Amsterdam Biomedische wetenschappen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 8665 1 april 2015 Wijziging van de regeling van de Minister van Financiën van 24 maart 2015, kenmerk FM 2015/426 M, tot

Nadere informatie

Benchmark Axisopleidingen

Benchmark Axisopleidingen Benchmark Axisopleidingen In opdracht van: Platform Bèta Techniek In samenwerking met Ministerie van OCW HBO-raad Project: 2008.104 Datum: Utrecht, 22 december 2008 Auteurs: Guido Ongena, MSc. drs. Rob

Nadere informatie

Analyses NIDAP bedrijfsopleidingen en trainingen onderzoek 2012-2013. Overzicht

Analyses NIDAP bedrijfsopleidingen en trainingen onderzoek 2012-2013. Overzicht Analyses NIDAP bedrijfsopleidingen en trainingen onderzoek 2012-2013 Overzicht Kerncijfers opleidings- en trainingsproducten Dit overzicht kan worden verbijzonderd voor branche, bedrijfsgrootte, regio,

Nadere informatie

Bachelor-Master: Oude wijn in nieuwe zakken? Of: Toch een vernieuwing?

Bachelor-Master: Oude wijn in nieuwe zakken? Of: Toch een vernieuwing? Bachelor-Master: Oude wijn in nieuwe zakken? Of: Toch een vernieuwing? Adri Vermeer Het laatste jaar is de onderwijskundige discussie - bij ons in Utrecht althans - beheerst, zelfs overheerst door de invoering

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 1 Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 Ten opzichte van 2009 is de instroom stabiel: -0,3 procent

Nadere informatie

Public Administration Arbeidsmarkt

Public Administration Arbeidsmarkt Public Administration Maar liefst 33 masters staan voor je klaar als je je bachelor politicologie, bestuurskunde of internationale betrekkingen hebt gehaald. Maak daar maar eens een keuze uit. Ga je voor

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 34759 8 december 2014 Wijziging regeling van de Minister van Financiën van 28 november 2014, FM 2014/1838 M, directie

Nadere informatie

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum 100 %?! Terugblik - stedenreizen / EEPD / stadswandeling - lustrum Site: - vakinhoud PTA - examenreglement BOOR Toetsweken Periode 1:- 10 t/m 18 oktober SE's - profielwerkstuk, literatuurlijst - 18 t/m

Nadere informatie

Studententevredenheid als kwaliteitsmaat?

Studententevredenheid als kwaliteitsmaat? Studententevredenheid als kwaliteitsmaat? Donderdag 19 september 2013 netwerkbijeenkomst van Platform HBO van het Nederlands Netwerk voor Kwaliteitsmanagement (NNK) Presentatie van Annemieke Voets tijdens

Nadere informatie

Overzicht Lotingstudies WO

Overzicht Lotingstudies WO Overzicht Lotingstudies WO Laatste wijziging: Bedrijfskunde Radboud Universiteit Nijmegen voltijd Bedrijfskunde Rijksuniversiteit Groningen voltijd Bedrijfskunde Vrije Universiteit Amsterdam voltijd Biomedische

Nadere informatie

persoonscertificering

persoonscertificering persoonscertificering Waartoe? Nederland heeft Q nodig Wij zijn trots op ons werk en beroep Wij zijn vakgenoten die een hoogwaardig niveau nastreven qua prestatie door hoogwaardige organisaties te maken

Nadere informatie

Digitale hulpmiddelen bij het toetsen en beoordelen in de universitaire lerarenopleiding

Digitale hulpmiddelen bij het toetsen en beoordelen in de universitaire lerarenopleiding Digitale hulpmiddelen bij het toetsen en beoordelen in de universitaire lerarenopleiding Vragenlijst voor docenten/opleiders Intro Doel van deze vragenlijst is informatie te verzamelen over het gebruik

Nadere informatie

Nummer 1 op de WO markt

Nummer 1 op de WO markt Slim Nummer 1 op de WO markt Studenten zijn een interessante doelgroep. Maar hoe bereikt u ze gericht met uw marketingcampagnes? Welke kanalen zet u in? En welke partners gebruikt u hierbij? De verschillende

Nadere informatie

Studiekeuze van Amsterdamse VWO-leerlingen

Studiekeuze van Amsterdamse VWO-leerlingen Studiekeuze van Amsterdamse VWO-leerlingen Foto: FNWI (Interieur), fotograaf Harry van Veenendaal (2012) Projectnummer: 13156 Lotje Cohen MSc Merel van der Wouden MSc drs. Carine van Oosteren drs. Jeroen

Nadere informatie

Toelating en vrijstelling 2013-2014

Toelating en vrijstelling 2013-2014 Toelating en vrijstelling 2013-2014 Toelating tot een van de masteropleidingen Met een afgeronde volledige (CROHO 1 -geregistreerde) hbo- of wo-opleiding 2 bent u toelaatbaar tot de MSc-opleidingen Management

Nadere informatie

Bachelor of Business Administration (MER opleiding)

Bachelor of Business Administration (MER opleiding) Bachelor of Business Administration (MER opleiding) voor decentrale overheden Het Onderwijs De Bachelor of Business Administration voor decentrale overheden (Management, Economie & Recht, MER) wordt aangeboden

Nadere informatie

De unieke steekproef van 3000 opleidingszoekende of volgende professionals geeft onder inzicht in:

De unieke steekproef van 3000 opleidingszoekende of volgende professionals geeft onder inzicht in: Research design NIDAP B2C onderzoek Het NIDAP B2C onderzoek biedt u een zeer volledig beeld van de opleidings- en trainingsbehoefte bij professionals/consumenten met interesse in het volgen van een opleiding

Nadere informatie

Nummer 1 op de WO markt

Nummer 1 op de WO markt Slim Nummer 1 op de WO markt Studenten zijn een interessante doelgroep. Maar hoe bereikt u ze gericht met uw marketingcampagnes? Welke kanalen zet u in? En welke partners gebruikt u hierbij? De verschillende

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. juni 2011

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. juni 2011 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs juni 2011 2 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs Meer dan zeven op de tien studenten

Nadere informatie

MASTERCLASS MANAGEMENT WONINGCORPORATIES

MASTERCLASS MANAGEMENT WONINGCORPORATIES PROFESSIONAL LEARNING & DEVELOPMENT MASTERCLASS MANAGEMENT WONINGCORPORATIES LOCATIE: UTRECHT MASTERCLASS MANAGEMENT WONINGCORPORATIES VERANDERINGEN ALS NIEUWE CONSTANTE VOOR DE WONINGCORPORATIE VAN MORGEN

Nadere informatie

ISO Crises! What Crises?

ISO Crises! What Crises? 30 maart 2006 ISO Crises! What Crises? kennisteam kwaliteitsmanagement Agenda 13.00 uur opening DB ISO, crises, what crises GB discussie olv DB afronding/conclusies 15.00 uur einde GB 1 Onderwerp KKT-enquête

Nadere informatie

Hbo-minor bedrijfswetenschappen

Hbo-minor bedrijfswetenschappen Hbo-minor bedrijfswetenschappen tijdens het hbo kwalificeren voor de universitaire master bedrijfswetenschappen! 2007-2008 Te bespreken onderwerpen: welke doelen dient de hbo-minor BW? voor wie is de hbo-minor

Nadere informatie

MasterCourse Vastgoed Fiscaal 2016

MasterCourse Vastgoed Fiscaal 2016 MasterCourse Vastgoed Fiscaal 2016 INTRODUCTIE De Erasmus Universiteit Rotterdam hecht veel belang aan post initiële opleidingen van hoogwaardige kwaliteit. In dat kader is door het Fiscaal Economisch

Nadere informatie

Center for Organisation Development in Hospitals

Center for Organisation Development in Hospitals instituut Beleid & Management Gezondheidszorg Center for Organisation Development in Hospitals Het Center for Organisation Development in Hospitals is een samenwerkingsverband van het instituut Beleid

Nadere informatie

MASTERCLASS BELEIDSANALYSE EN BELEIDSBEOORDELING TRANSPARANTIE EN VERANTWOORDING IN DE PUBLIEKE SECTOR

MASTERCLASS BELEIDSANALYSE EN BELEIDSBEOORDELING TRANSPARANTIE EN VERANTWOORDING IN DE PUBLIEKE SECTOR PROFESSIONAL LEARNING & DEVELOPMENT EXECUTIVE EDUCATION MASTERCLASS BELEIDSANALYSE EN BELEIDSBEOORDELING TRANSPARANTIE EN VERANTWOORDING IN DE PUBLIEKE SECTOR MASTERCLASS BELEIDSANALYSE EN BELEIDSBEOORDELING

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Handelende in overeenstemming met de Minister van Economische Zaken;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Handelende in overeenstemming met de Minister van Economische Zaken; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 17514 25 juni 2014 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 6 juni 2014, nr. 598670, tot wijziging

Nadere informatie

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2009: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2010

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2009: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2010 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2009: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juli 2010 1 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2009: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo Inleiding

Nadere informatie

Andragogisch handelen en bevlogenheid in het werk

Andragogisch handelen en bevlogenheid in het werk Kring Andragologie Andragogisch handelen en bevlogenheid in het werk Versterking zelfregulerend vermogen van individu, groep en organisatie als antwoord op toegenomen complexiteit Zeven interactieve werkcolleges

Nadere informatie

HOVO NEDERLAND. Jaarverslag

HOVO NEDERLAND. Jaarverslag HOVO Nederland www.hovonederland.nl info@hovonederland.nl secretariaat pb. 9500 2300 AB Leiden HOVO NEDERLAND Jaarverslag 2015 HOVO-Nederland Jaarverslag 2015 De vereniging HOVO Nederland vierde dit jaar

Nadere informatie

Rapportage Toplijsten 2012-2013

Rapportage Toplijsten 2012-2013 Rapportage Toplijsten 2012-2013 www.qompas.nl Qompas StudieKeuze best bekeken open dagen en opleidingen Surrounded by Talent Top-50 Open Dagen Qompas StudieKeuze 2012-2013 1 - Open dag Avans Hogeschool

Nadere informatie

Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid

Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid www.qompas.nl Januari 2015 Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid 1 Oordeel studenten/scholieren over Qompas en tevredenheid met betrekking tot

Nadere informatie

OPLEIDINGEN MEDEZEGGENSCHAP 3.0 Mens & Organisatie

OPLEIDINGEN MEDEZEGGENSCHAP 3.0 Mens & Organisatie Erkende MZ-opleidingen OPLEIDINGEN MEDEZEGGENSCHAP 3.0 Mens & Organisatie Versterk als OR-lid uw strategische vaardigheden en vergroot uw loopbaanperspectieven Inleiding Maatschappelijke en economische

Nadere informatie

Niveaudrempelbepaling potentiële MCPM-studenten die niet beschikken over een hbo-/bachelordiploma

Niveaudrempelbepaling potentiële MCPM-studenten die niet beschikken over een hbo-/bachelordiploma Niveaudrempelbepaling potentiële MCPM-studenten die niet beschikken over een hbo-/bachelordiploma Inleiding De Master of Crisis and Public Order Management (MCPM) is een opleiding op masterniveau. Om tot

Nadere informatie

AANTAL AANMELDINGEN MASTER STUDIEJAAR: 2014 VOLGNUMMER: 26 WEEK: 14

AANTAL AANMELDINGEN MASTER STUDIEJAAR: 2014 VOLGNUMMER: 26 WEEK: 14 AANTAL AANMELDINGEN MASTER Sector (gewogen) Opleiding Opl.vorm ECONOMIE 60063 - M Marketing Management Voltijd 19 - - - - - - - - 42-60066 - M Strategic Management Voltijd 9 - - - - - - - - 21-60079 -

Nadere informatie

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2011

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2011 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juli 2011 2 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo Afgestudeerden

Nadere informatie

Deficiënties. bij de overstap van vwo naar universiteit voor de opleidingen Geneeskunde Tandheelkunde Diergeneeskunde.

Deficiënties. bij de overstap van vwo naar universiteit voor de opleidingen Geneeskunde Tandheelkunde Diergeneeskunde. 1 Deficiënties bij de overstap van vwo naar universiteit voor de opleidingen Geneeskunde Tandheelkunde Diergeneeskunde Januari 2005 Uitgave VSNU Informatiecentrum Aansluiting vwo-wo, in samenwerking met

Nadere informatie

Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3. Goirle, 26 mei 2016. Uw kenmerk : : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe

Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3. Goirle, 26 mei 2016. Uw kenmerk : : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3 Goirle, 26 mei 2016 Uw kenmerk : Ons kenmerk Onderwerp : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe : studievoorlichtingsavond 2 juni2016 Geachte heer/mevrouw,

Nadere informatie

AANTAL AANMELDINGEN MASTER STUDIEJAAR: 2014 VOLGNUMMER: 28 WEEK: 16

AANTAL AANMELDINGEN MASTER STUDIEJAAR: 2014 VOLGNUMMER: 28 WEEK: 16 AANTAL AANMELDINGEN MASTER Sector (gewogen) Opleiding Opl.vorm ECONOMIE 60063 - M Marketing Management Voltijd 26 - - - - - - - - 45-60066 - M Strategic Management Voltijd 14 - - - - - - - - 24-60079 -

Nadere informatie

AANTAL AANMELDINGEN BACHELOR STUDIEJAAR: 2014 VOLGNUMMER: 22 WEEK: 10

AANTAL AANMELDINGEN BACHELOR STUDIEJAAR: 2014 VOLGNUMMER: 22 WEEK: 10 AANTAL AANMELDINGEN BACHELOR Sector (gewogen) Opleiding Opl.vorm ECONOMIE 50645 - B Bedrijfskunde Voltijd 163-109 - - - - 81 85 - - - 50950 - B Economie en Bedrijfseconomie Voltijd 428-153 341-351 - 41

Nadere informatie

Leraar in onderzoek. Exacte Wetenschappen. Onderzoeksprogramma voor wis- en natuurkundedocenten

Leraar in onderzoek. Exacte Wetenschappen. Onderzoeksprogramma voor wis- en natuurkundedocenten Exacte Wetenschappen Leraar in onderzoek Onderzoeksprogramma voor wis- en natuurkundedocenten Den Haag, mei 2010 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inhoud 1 Inleiding 3 2 Doel 4 3

Nadere informatie

AANTAL AANMELDINGEN BACHELOR STUDIEJAAR: 2014 VOLGNUMMER: 23 WEEK: 11

AANTAL AANMELDINGEN BACHELOR STUDIEJAAR: 2014 VOLGNUMMER: 23 WEEK: 11 AANTAL AANMELDINGEN BACHELOR Sector (gewogen) Opleiding Opl.vorm ECONOMIE 50645 - B Bedrijfskunde Voltijd 182-121 - - - - 91 93 - - - 50950 - B Economie en Bedrijfseconomie Voltijd 459-170 357-384 - 47

Nadere informatie

TOELATINGSEISEN STUDIEBELASTING EXAMEN EN CERTIFICERING FISCAAL VOORDEEL KOSTEN

TOELATINGSEISEN STUDIEBELASTING EXAMEN EN CERTIFICERING FISCAAL VOORDEEL KOSTEN TOELATINGSEISEN Sales Leadership maakt deel uit van het programma Leadership in Marketing & Sales. Deelname aan het programma is aan een aantal voorwaarden verbonden. U kunt de opleiding Accountmanager

Nadere informatie

Naar een nieuw opleidingsmodel voor de Bachelor Accountancy

Naar een nieuw opleidingsmodel voor de Bachelor Accountancy Naar een nieuw opleidingsmodel voor de Bachelor Accountancy Inleiding Op 9 maart 2015 zijn, tijdens het middagprogramma van de tweedaagse, 3 verschillende scenario s besproken voor de gemeenschappelijke

Nadere informatie

AANTAL AANMELDINGEN MASTER STUDIEJAAR: 2014 VOLGNUMMER: 31 WEEK: 19

AANTAL AANMELDINGEN MASTER STUDIEJAAR: 2014 VOLGNUMMER: 31 WEEK: 19 AANTAL AANMELDINGEN MASTER Sector (gewogen) Opleiding Opl.vorm ECONOMIE 60063 - M Marketing Management Voltijd 44 - - - - - - - - 76-60066 - M Strategic Management Voltijd 32 - - - - - - - - 37-60079 -

Nadere informatie

OPLEIDING LUCHTVERONTREINIGING LUCHTKWALITEIT EN DEPOSITIE

OPLEIDING LUCHTVERONTREINIGING LUCHTKWALITEIT EN DEPOSITIE OPLEIDING LUCHTVERONTREINIGING LUCHTKWALITEIT EN DEPOSITIE De samenleving vraagt om goed opgeleide professionals en experts op het vakgebied luchtverontreiniging. Omdat de breedte en complexiteit daarvan

Nadere informatie

Praktische antwoorden op de complexiteit van het sociale werkveld. Bevlogenheid terug in het werk

Praktische antwoorden op de complexiteit van het sociale werkveld. Bevlogenheid terug in het werk Kring Andragologie Praktische antwoorden op de complexiteit van het sociale werkveld Bevlogenheid terug in het werk Vijf interactieve werkcolleges met Gerard Donkers maart - mei 2014 U bent : manager,

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Van de deelnemers aan het onderzoek heeft 80% ( 121 studenten) de voltijd gedaan en 20% (30 studenten) de deeltijdopleiding.

Nadere informatie

Vrijstellingen-procedure Masteropleidingen Fysiotherapie Nederland

Vrijstellingen-procedure Masteropleidingen Fysiotherapie Nederland Vrijstellingen-procedure Masteropleidingen Fysiotherapie Nederland Dutch Educational Network Masters of Physiotherapy Informatie over de Vrijstellingen-procedure bij masteropleidingen in de fysiotherapie

Nadere informatie

Vragenlijst voor minorstudenten

Vragenlijst voor minorstudenten Vragenlijst voor minorstudenten Digitale toetsing en beoordeling in de universitaire lerarenopleiding Intro Het komende studiejaar besteden opleiders van alle universitaire lerarenopleidingen speciale

Nadere informatie

Revisie Keuzegids Universiteiten 2015

Revisie Keuzegids Universiteiten 2015 Revisie Keuzegids Universiteiten 2015 Voor u ligt een nieuwe analyse Keuzegids 2015 d.d. 5-11-2014. Deze vernieuwde analyse is tot stand gekomen wegens een grote rectificatie op de Keuzegids 2015 d.d.

Nadere informatie

AANTAL AANMELDINGEN BACHELOR STUDIEJAAR: 2014 VOLGNUMMER: 27 WEEK: 15

AANTAL AANMELDINGEN BACHELOR STUDIEJAAR: 2014 VOLGNUMMER: 27 WEEK: 15 AANTAL AANMELDINGEN BACHELOR Sector (gewogen) Opleiding Opl.vorm ECONOMIE 50645 - B Bedrijfskunde Voltijd 334-235 - - - - 165 148 - - - 50950 - B Economie en Bedrijfseconomie Voltijd 636-268 508-548 -

Nadere informatie

AANTAL AANMELDINGEN BACHELOR STUDIEJAAR: 2014 VOLGNUMMER: 26 WEEK: 14

AANTAL AANMELDINGEN BACHELOR STUDIEJAAR: 2014 VOLGNUMMER: 26 WEEK: 14 AANTAL AANMELDINGEN BACHELOR Sector (gewogen) Opleiding Opl.vorm ECONOMIE 50645 - B Bedrijfskunde Voltijd 274-197 - - - - 135 126 - - - 50950 - B Economie en Bedrijfseconomie Voltijd 576-242 470-503 -

Nadere informatie

U I T S P R A A K 1 3-0 87

U I T S P R A A K 1 3-0 87 U I T S P R A A K 1 3-0 87 van het College van beroep voor de examens van de Universiteit Leiden inzake het beroep XXX, appellant tegen het Bestuur van de Faculteit der Geesteswetenschappen, verweerder

Nadere informatie

ACADEMY VOORJAAR HOLLAND ACADEMY KALENDER VOORJAAR 2015 INNOVATIVE. Nieuw in 2015:

ACADEMY VOORJAAR HOLLAND ACADEMY KALENDER VOORJAAR 2015 INNOVATIVE. Nieuw in 2015: ACADEMY KALENDER VOORJAAR 2015 HOLLAND INNOVATIVE ACADEMY VOORJAAR 2015 Nieuw in 2015: Master Black Belt Six Sigma One Day Workshop TRIZ Alumnidag Reliability ACADEMY VOORJAAR 2015 is toonaangevend wanneer

Nadere informatie

Bachelor of SPI. SPIDER meets HBO. Inleiding door Esther Hageraats. Bachelor of SPI, 20 nov 2007 1

Bachelor of SPI. SPIDER meets HBO. Inleiding door Esther Hageraats. Bachelor of SPI, 20 nov 2007 1 Bachelor of SPI SPIDER meets HBO Inleiding door Esther Hageraats Bachelor of SPI, 20 nov 2007 1 Saxion Hogescholen Vestigingen in Enschede, Deventer en Apeldoorn 18000 studenten, 1800 medewerkers waarvan

Nadere informatie

Een leven lang leren

Een leven lang leren Een leven lang leren Ton Knegt Project Manager IA Rijnmond Consult BV Inhoud. Introductie. Opleiding Meet & Regeltechniek. Opdoen van kennis en ervaring. Verschillen in kennis behoefte. Kennis van senior

Nadere informatie

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Naar transparanter hoger onderwijs Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Samenvatting van het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk hoger onderwijs Toegang vanuit [1] Eerste cyclus Tweede

Nadere informatie

Algemene informatie. Beste aanstaande student,

Algemene informatie. Beste aanstaande student, Algemene informatie Beste aanstaande student, Ter voorbereiding op het gesprek vragen we je een korte enquête in te vullen. Met het invullen bevestig je tegelijk je komst naar het kennismakingsgesprek,

Nadere informatie

HET APOLLO MODEL. Figuur 1: Ontwikkeling aantal studenten HBO en WO, Nederland, 2013-2030

HET APOLLO MODEL. Figuur 1: Ontwikkeling aantal studenten HBO en WO, Nederland, 2013-2030 Rotterdam HET APOLLO MODEL Het Apollo Model is tot stand gekomen op initiatief van Kences en de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Met dit model

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 34306 10 december 2013 Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 2 december 2013, 2013-0000167945,

Nadere informatie

Management & Organisatie

Management & Organisatie Management & Organisatie Algemeen De opleiding Bedrijfskunde MER (deeltijd) wordt verzorgd door het Instituut voor Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen. Steeds meer krijgen organisaties te maken met

Nadere informatie

Voorlichting psychologie 21 mei 2015. Welkom!

Voorlichting psychologie 21 mei 2015. Welkom! Voorlichting psychologie 21 mei 2015 Welkom! Voorlichting psychologie 21 mei 2015 Sprekers: Stefanie Kwikkel, MSc Francis Voorn studieadviseur student psychologie Psychologie studeren aan de Radboud Universiteit

Nadere informatie

HET APOLLO MODEL. Figuur 1: Ontwikkeling aantal studenten HBO en WO, Nederland, 2013-2030

HET APOLLO MODEL. Figuur 1: Ontwikkeling aantal studenten HBO en WO, Nederland, 2013-2030 Amersfoort HET APOLLO MODEL Het Apollo Model is tot stand gekomen op initiatief van Kences en de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Met dit model

Nadere informatie

Raamplan Artsopleiding 2009

Raamplan Artsopleiding 2009 Raamplan Artsopleiding 2009 Prof. dr. Roland Laan UMC St Radboud Nijmegen Onderwerpen - Historie en Doel - Student wordt Arts; wordt Specialist - Rollen en competenties - Kennis, vaardigheden en attitudes

Nadere informatie

Lean Six Sigma Black Belt als pakket (Blended)

Lean Six Sigma Black Belt als pakket (Blended) Lean Six Sigma Black Belt als pakket (Blended) 8 Maanden ICM biedt u de mogelijkheid om het Lean Six Sigma Black Beltdiploma als pakket in 8 maanden tijd te te behalen. U start met Lean Six Sigma Green

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

Premaster Managementwetenschappen

Premaster Managementwetenschappen Premaster Managementwetenschappen Studeren om hogerop te komen Zelfstandig naar een masteropleiding toe werken, maar toch ook weer niet alleen. Studeren in modulen, op momenten dat het je zelf uitkomt,

Nadere informatie

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT In samenwerking met MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT INTERACTIEVE PRAKTISCHE MASTERCLASS MET GRONDIGE KENNIS VAN, INZICHT IN EN HANDVATTEN VOOR HET VAKGEBIED LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP NYENRODE.

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van Wet studiefinanciering 2000;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van Wet studiefinanciering 2000; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 24893 4 december 2012 Regeling van de Staatsecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 1 november 2012, nr. DL/446544,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 32957 30 september 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 21 september 2015, nr. HO&S/805204,

Nadere informatie

MasterCourse Vastgoed Fiscaal 2015-2016

MasterCourse Vastgoed Fiscaal 2015-2016 MasterCourse Vastgoed Fiscaal 2015-2016 INTRODUCTIE De Erasmus Universiteit Rotterdam hecht veel belang aan post initiële opleidingen van hoogwaardige kwaliteit. In dat kader is door het Fiscaal Economisch

Nadere informatie

Parttime bestuursjaar bij Integrand. Dan bereik je meer.

Parttime bestuursjaar bij Integrand. Dan bereik je meer. Parttime bestuursjaar bij Integrand Dan bereik je meer. Inhoud Voorwoord... 3 1. Wat is Integrand... 4 2. Wat houdt een bestuursjaar Integrand in?... 5 3. Sollicitatieprocedure en contact informatie...

Nadere informatie

Informatie over. procedures bij vrijstellingen en EVC trajecten, terminologie in het onderwijs, Het gebruik van de leeswijzer van de PLATO eindtermen

Informatie over. procedures bij vrijstellingen en EVC trajecten, terminologie in het onderwijs, Het gebruik van de leeswijzer van de PLATO eindtermen Informatie over procedures bij vrijstellingen en EVC trajecten, terminologie in het onderwijs, Het gebruik van de leeswijzer van de PLATO eindtermen voor therapeuten, studenten en beroepsorganisaties in

Nadere informatie

DUO / afdeling Loting. Jaarverslag Numerus Fixus-opleidingen

DUO / afdeling Loting. Jaarverslag Numerus Fixus-opleidingen DUO / afdeling Loting Jaarverslag Numerus Fixus-opleidingen Studiejaar 2014-2015 INHOUDSOPGAVE TOELICHTING VERSLAGEN... 5 Wetenschappelijk Onderwijs... 8 Opleidingsfixus... 9 B Biomedische Wetenschappen...

Nadere informatie

VOORBEREIDING OP HET HOGER ONDERWIJS

VOORBEREIDING OP HET HOGER ONDERWIJS VOORBEREIDING OP HET HOGER ONDERWIJS WELKE MOGELIJKHEDEN HEB IK? 10-9-2015 COLLEGE DEN HULSTER 2 WELKE MOGELIJKHEDEN 1 HBO (73%) MBO (5%) VWO (5%) VAVO (10%) JE KEUZE UITSTELLEN (5%) EEN BAAN ZOEKEN (2%)

Nadere informatie

Deze geaccrediteerde master ontwikkelt en ondersteunt de professionalisering van onderwijskundige leiders in het vo en mbo. In samenwerking met:

Deze geaccrediteerde master ontwikkelt en ondersteunt de professionalisering van onderwijskundige leiders in het vo en mbo. In samenwerking met: Executive MBA Service management Onderwijs Deze geaccrediteerde master ontwikkelt en ondersteunt de professionalisering van onderwijskundige leiders in het vo en mbo. In samenwerking met: De wereld waarin

Nadere informatie

Hbo tweedegraadslerarenopleiding

Hbo tweedegraadslerarenopleiding Hbo tweedegraadslerarenopleiding Verkort traject www.saxionnext.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Een bijzondere opleiding 4 Opbouw 5 Toelating en inschrijving 7 Beste student, Je hebt een afgeronde hbo- of

Nadere informatie

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal Vakbeschrijvingen derde jaar EBM: In het derde jaar volg je enkele verdiepende vakken, schrijf je de bachelorscriptie en heb je een vrije keuzeruimte. Je kunt deze ruimte invullen met keuzevakken (o.a.

Nadere informatie

Master Class Privacy

Master Class Privacy S F VISUAL Master Class Privacy Kennis en vaardigheden voor de Functionaris Gegevensbescherming van morgen De Master Class Privacy is bedoeld voor toekomstige Functionarissen Gegevensbescherming bij publieke

Nadere informatie

KALENDER 2014 HOLLAND INNOVATIVE ACADEMY

KALENDER 2014 HOLLAND INNOVATIVE ACADEMY ACADEMY KALENDER 2014 HOLLAND INNOVATIVE ACADEMY 2014 Nieuw in 2014: RF6: Software Reliability Yellow Belt Design for Six Sigma Advanced Statistics Course ACADEMY 2014 is toonaangevend wanneer het gaat

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Algemene informatie Atma Instituut. Het Atma Instituut... 3 Introductiedagen... 4 Trainingen... 5 Accreditaties en certificeringen...

Algemene informatie Atma Instituut. Het Atma Instituut... 3 Introductiedagen... 4 Trainingen... 5 Accreditaties en certificeringen... Algemene informatie Atma Instituut Het Atma Instituut... 3 Introductiedagen... 4 Trainingen... 5 Accreditaties en certificeringen... 6 2 Brochure: Algemene informatie Atma Instituut Het Atma Instituut

Nadere informatie