Kwaliteitskosten onderzoek. Aanpak. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kwaliteitskosten onderzoek. Aanpak. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V."

Transcriptie

1 Kwaliteitskosten onderzoek Aanpak Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

2 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING ALGEMEEN VERSIEBEHEER KWALITEITSKOSTEN KWALITEITSKOSTEN ONDERZOEK LITERATUURVERWIJZINGEN... 8

3 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 3 van 8 1 Inleiding 1.1 Algemeen De maatregelen in het kader van kwaliteit kosten geld, maar leveren als het goed is ook weer geld op. Om inzicht te hebben in de kosten en opbrengsten van kwaliteitsmaatregelen dient inzicht te bestaan in de kwaliteitskosten. Een organisatie kan inzicht krijgen in de kwaliteitskosten door een kwaliteitskostenonderzoek uit te voeren. Tijdens dit onderzoek krijgt de organisatie inzicht in de preventie- detectie- en faalkosten op basis waarvan verbeteringen kunnen worden ingezet. In dit stuk wordt allereerst de theorie achter kwaliteitskosten uiteengezet, waarna de aanpak, fasering en technieken van een kwaliteitskostenonderzoek wordt behandeld. 1.2 Versiebeheer Versie Status Datum Auteur Opmerkingen 0.1 Concept 21 juli 2003 SYSQA Eerste concept 2.0 Definitief SYSQA Aanpassen opmaak

4 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 4 van 8 2 Kwaliteitskosten Er is een aantal theorieën over de financiële voordelen van kwaliteitssystemen. De bekendste theorie is de kwaliteitskostentheorie van Juran. Essentie van deze theorie is dat er bij ieder proces kwaliteitskosten zijn. De kwaliteitskosten zijn onder te verdelen in aan de ene kant faalkosten en aan de andere kant detectie- en preventiekosten. Faalkosten zijn de kosten als gevolg van kwaliteitstekorten. Bij faalkosten is een onderscheid te maken tussen interne faalkosten en externe faalkosten. Voorbeelden van interne faalkosten in de IT zijn de kosten om een functie opnieuw te programmeren omdat die niet aan de eisen van de opdrachtgever voldoet of herbouw van een systeem omdat het gekozen platform niet de gewenste snelheid bereikt. Voorbeelden van externe faalkosten zijn claims van klanten of klanten die naar de concurrent gaan omdat wij geen goede producten of diensten leveren. Tegenover de faalkosten staan de detectie- en preventiekosten. Detectiekosten zijn de kosten die samenhangen met het testen of toetsen (reviewen en inspecteren) van eind- en tussenproducten. Preventiekosten zijn de kosten die organisaties maken om fouten te voorkomen. Een duidelijk voorbeeld daarvan is een kwaliteitssysteem. Het belangrijkste doel van een kwaliteitssysteem is het voorkomen van fouten om als gevolg hiervan tegen zo laag mogelijke kosten producten te maken die aan de eisen van de klant voldoen. Een ander voorbeeld van preventiekosten is het opleiden van medewerkers. Het totaal van faal- en detectie- en preventiekosten zijn de kwaliteitskosten. Kwaliteit kost dus altijd geld, de vraag is alleen of het geld kost omdat dingen fout gaan en klanten weglopen of omdat we fouten zo vroeg mogelijk vinden en herstellen of omdat we geld uitgeven om fouten te voorkomen. Als we meer geld aan preventie en detectie uitgeven voorkomen we fouten (of vinden we ze zo vroeg mogelijk), waardoor minder faalkosten ontstaan. Dit verband is echter niet evenredig, in het begin heeft een kleine investering in preventie en detectie een onevenredig groot effect op de faalkosten, als we al veel aan preventie en detectie uitgeven, is het effect onevenredig klein. Soort kwaliteitskosten Bron Voorbeelden Interne faalkosten Kosten als gevolg van het maken van fouten die gemaakt worden binnen de organisatie Externe faalkosten Preventiekosten Detectiekosten Kosten als gevolg van het maken van fouten die gemaakt worden buiten de organisatie Kosten gemaakt om fouten te voorkomen Kosten gemaakt om fouten te ontdekken en herstellen voordat het product wordt geleverd. Herprogrammeren functies Stopzetten projecten Aanpassen bestaande producten Verlies van klanten Verlies van vervolgopdrachten Herstellen systemen bij klanten Opleiden medewerkers Volgen methodiek Gebruiken kwaliteitssysteem Inspecteren (Collegiale) reviews Testen

5 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 5 van 8 Er is dus een optimum, waarin de kwaliteitskosten minimaal zijn. Grafisch geven we dit als volgt weer: Faalkosten Kwaliteitskosten Preventie detectiekosten en Optimum % kwaliteit Indien een organisatie links van het optimum zit, kunnen we besparingen realiseren door meer in preventie- en detectiekosten te investeren, als de organisatie rechts van dit punt zit kunnen we besparen door minder aan preventie- en detectiekosten uit te geven. Overigens ligt het optimum voor elke organisatie ergens anders. Bij de luchtvaart ligt het optimum verder naar rechts omdat de kosten als het fout gaat bijzonder hoog zijn. Denk hierbij ook aan mensenlevens. Bij een kwekerij ligt het verder naar links, daar wordt gewoon geaccepteerd dat er wel een paar plantjes bij zijn die niet goed zijn. Het optimum verschilt ook per systeem. Bij een salarissysteem dient de juistheid nauwkeuriger te zijn dan bij een statistisch programma. 3 Kwaliteitskosten onderzoek In een kwaliteitskosten onderzoek geeft de onderzoeker inzicht in de kwaliteitskosten van het de organisatie of het project door het in beeld brengen van de faal-, preventie- en detectiekosten. Hiervoor worden de volgende stappen genomen: 1. Opdrachtformulering Tijdens deze stap bepalen opdrachtgever en opdrachtnemer gezamenlijk de volgende zaken: Opdrachtgever; Opdrachtnemer; Scope en afbakening; Opdrachtformulering; Onderzoeksactiviteiten en technieken; Bepalen omvang steekproef; Planning onderzoek. In deze stap is vooral scope en afbakening erg belangrijk. De onderzoeker, de opdrachtnemer dus, moet weten op welk deel van de organisatie het onderzoek betrekking heeft. Heeft het betrekking op de totale IT organisatie? Beperkt het zich tot systeemontwikkeling? Beperkt het zich tot bepaalde projecten?

6 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 6 van 8 Ook het doel van het onderzoek wordt besproken. Waarom wil de opdrachtgever inzicht in de kwaliteitskosten? Wat gaat de opdrachtgever met de uitkomsten doen? Zijn er gevoeligheden in de organisatie? Wat zijn de uitkomsten van eerdere verbetertrajecten en hoe liepen die? De wijze waarop het onderzoek plaats gaat vinden is een ander onderdeel van de opdrachtformulering. Eventueel stelt de onderzoeker aan het eind van deze stap een plan van aanpak op voor het kwaliteitskosten onderzoek, dat de onderzoeker ter goedkeuring aan de opdrachtgever voorlegt. 2. Vooronderzoek Tijdens het vooronderzoek krijgt de onderzoeker kennis van en inzicht in de te onderzoeken organisatie. Hij krijgt antwoord op de volgende vragen: Wat is de missie en strategie van de organisatie? Hoe ziet de organisatiestructuur eruit? Wat zijn globaal de werkprocessen in de organisatie? Wat zijn globaal de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden in de organisatie? Welke methoden, technieken en hulpmiddelen gebruiken de medewerkers in de organisatie? Wat is de aanleiding voor het onderzoek en wat doet de opdrachtgever met de uitkomsten? Welke vastleggingen vinden plaats? Denk hierbij aan urenregistratie, financiële administratie, projectadministratie, metrics en dergelijke. De onderzoeker bestudeerd de vastleggingen. Wat is de cultuur binnen de organisatie? Deelvragen hierbij is op welke wijze stuurt de manager de afdeling aan, op welke wijze communiceren de medewerkers en wat zijn de gedeelde normen en waarden? Zijn er klanttevredenheidsonderzoeken, SWOT-analyses, concurrentieanalyses, klachtenregistraties, evaluaties en dergelijke? De onderzoeker dient dit materiaal, indien aanwezig, te verzamelen en te bestuderen? Welke documentatie wordt (gestructureerd) vastgelegd. Doen er zich ontwikkelingen in de interne of externe omgeving voor? Welke stakeholders kent de organisatie en wat zijn actuele ontwikkelingen met betrekking tot deze stakeholders? Wat zijn de actuele ontwikkelingen in de markt van de opdrachtgever? 3. Meten kwaliteitskosten Vervolgens worden de verschillende componenten van kwaliteitskosten gemeten: 3a. Bepalen detectiekosten Allereerst wordt bepaald uit welke componenten de detectiekosten bestaan. Denk hierbij aan de volgende onderdelen: Uren of kosten besteed aan inspecties; Uren of kosten besteed aan reviews; Uren of kosten besteed aan testen; Uren of kosten besteed aan audits; Kosten besteed aan testinfrastructuur. 3b. Bepalen preventiekosten Vervolgens bepaalt de onderzoeker de preventiekosten. Denk hierbij aan de volgende onderdelen: Kosten voor opleidingen; Kosten voor de implementatie en het gebruik van een methode, hulpmiddel of kwaliteitssysteem; Kosten van de kwaliteitsmanager. 3c. Bepalen interne faalkosten

7 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 7 van 8 De onderzoeker bepaalt interne faalkosten door de kosten van fouten en andere afwijkingen te schatten. Bronnen voor fouten en andere afwijkingen zijn: Bevindingenregistraties die gemaakt worden tijdens testtrajecten; Helpdeskadministratie met daarin gebruikersvragen van systemen die in productie zijn; Administraties van wijzigingsverzoeken; Evaluaties van projecten; Evaluaties van beslissingen; Project-kosten administraties. 3d. Bepalen externe faalkosten Als laatste brengt de onderzoeker de externe faalkosten in beeld. Indien mogelijk gaat de onderzoeker hiervoor naar de klanten van de opdrachtgever. Dit doet de onderzoeker wel altijd in overleg met de opdrachtgever. Andere bronnen voor externe faalkosten kunnen zijn: Klanttevredenheidsonderzoeken; Marktonderzoeken; Kwantificering van de impliciete en expliciete verwachtingen van de klant ten aanzien van het product en de mate waarin de opdrachtgever hierin voorziet; SWOT-analyses; Concurrentieanalyses; Registraties van potentiële opdrachten en orders. 4. Opstellen conclusies De verschillende componenten van de kwaliteitskosten worden samengevoegd. Hierbij dient naar voren te komen welke onzekerheidsmarges en in acht zijn genomen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het feite dat bijvoorbeeld detectiekosten eenvoudiger zijn te bepalen dan bijvoorbeeld faalkosten en dat er vaak wordt gewerkt met steekproeven. Op basis van de kostencomponenten stelt de onderzoeker het overzicht van kwaliteitskosten op en trekt hij op basis hiervan conclusies. Deze conclusies sluiten aan bij de opdrachtformulering. Afhankelijk van de afspraken past de onderzoeker het principe van hoor- en wederhoor toe op de bevindingen of de conclusies. 5. Aanbevelingen Op basis van de conclusies formuleert de onderzoeker aanbevelingen. Ook deze aanbevelingen sluiten aan op de opdrachtformulering, maar hebben in algemene zin betrekking op de verbeteringen die de opdrachtgever door dient te voeren om het totaal van kwaliteitskosten naar beneden te brengen. De aanbevelingen dienen zo veel als mogelijk kwantitatief onderbouwd te zijn. Daarnaast vult de onderzoeker de aanbevelingen aan met een globaal stappenplan om de aanbevelingen te realiseren. 6. Rapportage De onderzoeker legt de onderzoeksresultaten, inclusief conclusies, aanbevelingen en stappenplan, vast in het eindrapport dat met de opdrachtgever besproken wordt. Indien gewenst presenteert de onderzoeker de resultaten aan een door de opdrachtgever samen te stellen referentiegroep. Te hanteren technieken Tijdens het onderzoek maakt de onderzoeker gebruik van een aantal onderzoekstechnieken. Welke technieken hij of op welk moment hanteert hangt af van beschikbare bronnen, wens van de opdrachtgever, te onderzoeken object en beschikbare tijd. Hieronder volgt een (niet uitputtende) lijst van te hanteren technieken: Administratief onderzoek; Deze techniek wordt bijvoorbeeld gehanteerd bij het bepalen van het aantal uren besteed aan inspecties/reviews, testen, herstelkosten bevindingen en kosten kwaliteitsmanager. Documentatieonderzoek;

8 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 8 van 8 Met behulp van deze techniek wordt bijvoorbeeld inzicht verkregen in de kosten van de testinfrastructuur, evaluatie van projecten, projectkosten en klanttevredenheid. Interviews. Dit is een techniek waarmee onder andere de kosten van het gebruik van methode en technieken en de externe faalkosten inzichtelijk te maken. Welke techniek wordt gehanteerd hangt af van de opdrachtformulering, de te onderzoeken organisatie, kwaliteit van de documentatie, beschikbare cijfers en geboden doorlooptijd. 4 Literatuurverwijzingen Bij, J.D. van de, Broekhuis, H., Gieskes, J.F.B., Kwaliteitsmanagement in beweging, Kluwer, 1999 Oakland, J.S., Total quality management, Butterworth Heinemann, 1993.

De SYSQA dienst auditing. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

De SYSQA dienst auditing. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. De SYSQA dienst auditing Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3

Nadere informatie

Sjaboon eindrapport audit SYSQA B.V. SYSQA B.V. Almere. Datum : <<datum>> Status : <<concept /definitief>> Opgesteld door : <<SYSQA B.V.

Sjaboon eindrapport audit SYSQA B.V. SYSQA B.V. Almere. Datum : <<datum>> Status : <<concept /definitief>> Opgesteld door : <<SYSQA B.V. Sjaboon eindrapport audit SYSQA B.V. SYSQA B.V. Almere Datum : Status : Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 Managementsamenvatting...

Nadere informatie

<<Naam document>> <<Organisatie>>

<<Naam document>> <<Organisatie>> SYSQA B.V. Almere Datum : Status : Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Managementsamenvatting...3 2 Opdracht...4

Nadere informatie

Het W-model: de groei naar voren. Jan Jaap Cannegieter. Praktijk van ICT-projecten

Het W-model: de groei naar voren. Jan Jaap Cannegieter. Praktijk van ICT-projecten Het W-model: de groei naar voren Jan Jaap Cannegieter Adjunct Directeur SYSQA B.V. Praktijk van ICT-projecten Req Ontwerp Realisatie Testen Testen Testen 44% van de projecten overschrijdt budget of tijd

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Sjabloon testplan o.b.v. situationeel testen. <<Organisatie>>

Sjabloon testplan o.b.v. situationeel testen. <<Organisatie>> Sjabloon testplan o.b.v. situationeel testen SYSQA B.V. Almere Datum : Status : Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Over dit sjabloon Dit

Nadere informatie

Functiepuntanalyse. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Functiepuntanalyse. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Functiepuntanalyse Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 WAT

Nadere informatie

Reviewtypen en reviewplanning. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Reviewtypen en reviewplanning. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Reviewtypen en reviewplanning Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 INLEIDING ALGEMEEN... 3 1.2 INTRODUCTIE

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Aanpak projectaudits

Aanpak projectaudits Aanpak projectaudits 1. Inleiding Veel lokale overheden werken op basis van een standaardmethodiek Projectmatig Werken. Op die manier wordt aan de voorkant de projectfasering, besluitvorming en control

Nadere informatie

Handout. Hoe testers de kwaliteit van requirements kunnen beïnvloeden. Slechte requirements zijn overal. Testnet thema-avond Requirements.

Handout. Hoe testers de kwaliteit van requirements kunnen beïnvloeden. Slechte requirements zijn overal. Testnet thema-avond Requirements. Hoe testers de kwaliteit van requirements kunnen beïnvloeden Testnet thema-avond Slechte requirements zijn overal 2 Pagina 1 En dan heb je goede requirements 3 proces proces ontwikkeling validatie management

Nadere informatie

PROQA Project Quality Assurance. Checklist. Behorend bij het PROQA-assessment SYSQA B.V.

PROQA Project Quality Assurance. Checklist. Behorend bij het PROQA-assessment SYSQA B.V. PROQA Project Quality Assurance Checklist Behorend bij het PROQA-assessment SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING CHECKLIST WERKEN VOLGENS PROQA... 3 1.1 DE 5 FASEN

Nadere informatie

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Datum: 16 december 2010 Ir. Jan Gerard Hoendervanger Docent-onderzoeker Lectoraat Vastgoed Kenniscentrum Gebiedsontwikkeling NoorderRuimte Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

Sourcing en de veranderende rol van de projectmanager

Sourcing en de veranderende rol van de projectmanager Sourcing en de veranderende rol van de projectmanager Olaf Agterbosch SYSQA BV PRINCE2 is a Registered Trade Mark of the Office of Government Commerce in the United Kingdom and other countries Even voorstellen

Nadere informatie

Procesmodel archiefinspectie, versie 1.0

Procesmodel archiefinspectie, versie 1.0 Procesmodel archiefinspectie, versie 1.0 Jeroen van Oss, 16 november 2011 Inleiding Het procesmodel is bedoeld voor het inrichten van een archiefinspectieproces, met name bij gemeenten. Doel is kwaliteit

Nadere informatie

FloraHolland Ketenreleaseproces

FloraHolland Ketenreleaseproces Florecom Software Leveranciers Lunch FloraHolland Ketenreleaseproces Afgestemd met Florecom en Samenwerkingsverband Kwekersoftware 19 januari 2011 Ketenreleaseproces op hoofdlijnen 2 Processtappen 1. RFC

Nadere informatie

Opdrachtgever in het testproces

Opdrachtgever in het testproces Opdrachtgever in het testproces Testnet Voorjaarsevenement 2011 Olaf Agterbosch 1.0 Agenda Even voorstellen; De onderschatte rol van opdrachtgevers bij testen; Aansturen van testen in (out)sourcingsituaties;

Nadere informatie

HET ZELFSTANDIG UITVOEREN VAN EEN ONDERZOEK

HET ZELFSTANDIG UITVOEREN VAN EEN ONDERZOEK HET ZELFSTANDIG UITVOEREN VAN EEN ONDERZOEK Inleiding In de beroepspraktijk zal het geregeld voorkomen dat u een beslissing moet nemen ( moet ik dit nu wel of niet doen? ) of dat u inzicht moet krijgen

Nadere informatie

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing Inhoud 1 Inleiding 3 2 Aantonen kwaliteitsborging van de dienstverlening 4 3 Auditing 5 3.1 Wanneer toepassen

Nadere informatie

De tester als bruggenbouwer

De tester als bruggenbouwer De tester als bruggenbouwer Tim Koomen Testnet voorjaarsevenement 9 juni 2004 Agenda Bruggen Enkele bruggen toegelicht De bruggenbouwer Trends Sogeti Nederland B.V. Pagina 1 Bruggen Systeem Beheer Stuur

Nadere informatie

PROJECT INITIATION DOCUMENT

PROJECT INITIATION DOCUMENT PROJECT INITIATION DOCUMENT Versie: Datum: x.x dd-mm-jj DOCUMENTATIE Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:. INHOUDSOPGAVE 1. Managementsamenvatting

Nadere informatie

CO 2 Managementplan. Eti BV. Autorisatiedatum: 25-02-2016 Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijke manager:

CO 2 Managementplan. Eti BV. Autorisatiedatum: 25-02-2016 Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijke manager: CO 2 Managementplan Eti BV Auteur: John Nannings Autorisatiedatum: 25-02-2016 Versie: 1.0 Handtekening autoriserend verantwoordelijke manager: CO 2 Managementplan 2.C.2 & 3.B.2 Inhoud 1 INLEIDING... 3

Nadere informatie

De kaderstellende rol van de raad bij complexe projecten

De kaderstellende rol van de raad bij complexe projecten De kaderstellende rol van de raad bij complexe projecten Basisschool Aan de Bron en sporthal op het voormalige WML-terrein Onderzoeksopzet Rekenkamer Weert 16 december 2007 Inhoudsopgave 1. Achtergrond

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem

Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem Versie : 00-00-00 Vervangt versie : 00-00-00 Geldig m.i.v. : Opsteller : ------------------- Pag. 1 van 5 Goedkeuringen : Datum: Paraaf: teamleider OK/CSA : DSMH

Nadere informatie

COMMUNICATIE & INFORMATIE- UITWISSELING OP DE BOUWPLAATS

COMMUNICATIE & INFORMATIE- UITWISSELING OP DE BOUWPLAATS COMMUNICATIE & INFORMATIE- UITWISSELING OP DE BOUWPLAATS Effectenanalyse van een IT applicatie om afwijkingen op te nemen, te verwerken en te beheren INHOUD PRESENTATIE Probleem Applicatie Onderzoek Conclusies

Nadere informatie

Verschillen in QA aanpak tussen ERP projecten en niet-erp projecten

Verschillen in QA aanpak tussen ERP projecten en niet-erp projecten Verschillen in QA aanpak tussen ERP projecten en niet-erp projecten SYSQA B.V. Almere Datum : 06 mei 2013 Status : definitief Versie : 2.0 Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 5 Overzicht

Nadere informatie

AANVULLEND AANVRAAGFORMULIER TESTEN. RvA-F004-1-NL

AANVULLEND AANVRAAGFORMULIER TESTEN. RvA-F004-1-NL AANVULLEND AANVRAAGFORMULIER TESTEN RvA-F004-1-NL Naam aanvragende organisatie : Registratienummer (indien aanwezig) : Gevestigd te : Datum aanvraag : Naam aanvrager : Algemeen Dit formulier wordt gebruikt

Nadere informatie

Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014

Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014 Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014 Kris Winters Marcel de Bruijn Jürgen van Dueren den Hollander Maurits Dekker Improving performance, reducing risk Wie is Lloyd s Register,

Nadere informatie

Regressietesten. De aanpak en aandachtspunten. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Regressietesten. De aanpak en aandachtspunten. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Regressietesten De aanpak en aandachtspunten Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING...3 1.1 ALGEMEEN...3 1.2 VERSIEBEHEER...3

Nadere informatie

PRINCE2 Symposium: Zin en Onzin van een Methode. PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen SYSQA B.V.

PRINCE2 Symposium: Zin en Onzin van een Methode. PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen SYSQA B.V. PRINCE2 Symposium: PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen Jan Jaap Cannegieter SYSQA B.V. SYSQA B.V. Operationeel Tactisch Strategisch Testen Requirements Quality assurance Auditing

Nadere informatie

ONDERZOEKSPROTOCOL REKENKAMERCOMMISSIE STAPHORST. Beschrijving werkwijze onderzoeken rekenkamercommissie

ONDERZOEKSPROTOCOL REKENKAMERCOMMISSIE STAPHORST. Beschrijving werkwijze onderzoeken rekenkamercommissie ONDERZOEKSPROTOCOL REKENKAMERCOMMISSIE STAPHORST Beschrijving werkwijze onderzoeken rekenkamercommissie 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Onderwerpselectie.. 4 3. Onderzoeksopzet. 5 4. Aankondiging.. 5

Nadere informatie

RKC ONDERZOEKSPLAN. Weststellingwerf. Toezeggingen aan burgers en bedrijven. Oktober 2015

RKC ONDERZOEKSPLAN. Weststellingwerf. Toezeggingen aan burgers en bedrijven. Oktober 2015 ONDERZOEKSPLAN Toezeggingen aan burgers en bedrijven Oktober 2015 Inhoudsopgave Inleiding... 1 Motivatie onderzoek... 1 Aanleiding... 1 Doelstelling... 2 Vraagstelling... 2 Toetsingskader... 2 Afbakening...

Nadere informatie

Communicatieplan CO2 reductiesysteem

Communicatieplan CO2 reductiesysteem Communicatieplan reductiesysteem Conform niveau 3 op de prestatieladder 2.2 Auteur(s) Marco Vermeulen, Jan den Boer Kenmerk 3.C.2_1 Communicatieplan reductiesysteem Datum 13 maart 2015 Versie 1.0 Status

Nadere informatie

Competenties Luuk van Paridon. Analyseren

Competenties Luuk van Paridon. Analyseren Competenties Luuk van Paridon Overzicht waar ik nu sta: Afbeelding 1: Spinnenweb competenties De groene lijn geeft aan welke competenties ik tot nu toe behaald heb (zie Afbeelding 1). De competenties die

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol. Datum: dd-mm-jj

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol. Datum: dd-mm-jj BUSINESS CASE: Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum: LET OP: De bedragen in deze business case zijn schattingen op grond van de nu beschikbare kennis en feiten.

Nadere informatie

Prince2 audit. Kwaliteitsmaatregel met rendement

Prince2 audit. Kwaliteitsmaatregel met rendement Prince2 audit Kwaliteitsmaatregel met rendement Niek Pluijmert Dga INQA (samen met Hans) Project- en kwaliteitmanagement Sedert 1979 in ICT Bestuurslid Spider Bestuurslid KvK Midden Nederland TU Delft

Nadere informatie

Agile Testing isn t Risking IT! Bram Bronneberg Test Manager Logica - CGI

Agile Testing isn t Risking IT! Bram Bronneberg Test Manager Logica - CGI Agile Testing isn t Risking IT! Bram Bronneberg Test Manager Logica - CGI B.W.F.P.M. BRONNEBERG TEST MANAGER UIREMENT & QUALITY MANAGEMENT Introductie Q & A Achtergrond Agile Testing isn t Risking IT!

Nadere informatie

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager CO 2 managementplan Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants Versie: 1.0 Datum: xx-xx-2015 Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager Authorisatiedatum: Naam:.. Inhoud 1 Inleiding...

Nadere informatie

PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen

PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen PRINCE2 Symposium: PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen Jan Jaap Cannegieter SYSQA B.V. SYSQA B.V. Operationeel Tactisch Strategisch Testen Requirements Quality assurance Auditing

Nadere informatie

Plan van aanpak <<projectnaam>> <<Organisatie>>

Plan van aanpak <<projectnaam>> <<Organisatie>> Plan van aanpak SYSQA B.V. Almere Datum : Status : Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 Managementsamenvatting...

Nadere informatie

Integrale Handhaving. Opzet Quick Scan. Inhoudsopgave. 1. Achtergrond en aanleiding

Integrale Handhaving. Opzet Quick Scan. Inhoudsopgave. 1. Achtergrond en aanleiding Integrale Handhaving Opzet Quick Scan Rekenkamer Weert Oktober 2008 Inhoudsopgave 1. Achtergrond en aanleiding 2. Centrale vraagstelling 3. Deelvragen 4. Aanpak en resultaat 5. Organisatie en planning

Nadere informatie

Handout. Pagina 1. SYSQA B.V. Almere. Capability Maturity Model Integration (CMMI) Technische Universiteit Eindhoven SYSQA SYSQA.

Handout. Pagina 1. SYSQA B.V. Almere. Capability Maturity Model Integration (CMMI) Technische Universiteit Eindhoven SYSQA SYSQA. Capability Maturity Model Integration (CMMI) Technische Universiteit Eindhoven Johan Zandhuis SYSQA Start: 1999 Onafhankelijk Quality Assurance in IT 150 medewerkers (en groeiend) 2 SYSQA Operationeel

Nadere informatie

Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid

Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid Plan van aanpak Rekenkamer Maastricht februari 2007 1 1. Achtergrond en aanleiding 1 De gemeente Maastricht wil maatschappelijke doelen bereiken.

Nadere informatie

Visie en werkwijze SV Colmschate 33

Visie en werkwijze SV Colmschate 33 Visie en werkwijze SV Colmschate 33 PLAN VAN AANPAK Opdrachtgever: Voorzitter SV Colmschate 33 Opdrachtnemer: Bestuurslid J&S a.i. Inhoud 1. Versiebeheer 3 2. Inleiding 4 2.1 Aanleiding 4 2.2 Doel plan

Nadere informatie

Nadat je projectvoorstel goedgekeurd is, kun je je projectvoorstel uitwerken in een projectplan.

Nadat je projectvoorstel goedgekeurd is, kun je je projectvoorstel uitwerken in een projectplan. Projectplan Nadat je projectvoorstel goedgekeurd is, kun je je projectvoorstel uitwerken in een projectplan. Het is van belang dat de portefeuillehouder en de projectleider gedurende het gehele project

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Wijdemeren

Rekenkamercommissie Wijdemeren Rekenkamercommissie Wijdemeren Protocol voor het uitvoeren van onderzoek 1. Opstellen onderzoeksopdracht De in het werkprogramma beschreven onderzoeksonderwerpen worden verder uitgewerkt in de vorm van

Nadere informatie

PROJECT: ONTWIKKELOMGEVINGEN VIRTUELE TESTOMGEVINGEN

PROJECT: ONTWIKKELOMGEVINGEN VIRTUELE TESTOMGEVINGEN PROJECT: ONTWIKKELOMGEVINGEN VIRTUELE TESTOMGEVINGEN ( Project Initiation Document ) Datum voltooid: 20/03/2013 Auteur: Kevin Sanders Studentnummer: 2148839 Versie: 0.1 Status: Concept Documenthistorie

Nadere informatie

Deelplan IC ICT-omgeving 2015 Gemeente Lingewaard

Deelplan IC ICT-omgeving 2015 Gemeente Lingewaard Deelplan IC ICT-omgeving 2015 Gemeente Lingewaard Pagina 1 van 6 Inhoudsopgave 1. Aanleiding 3 2. Structureel / incidenteel 3 3. Opdrachtgever 3 4. Opdrachtnemer 3 5. Relevante wet- en regelgeving 3 6.

Nadere informatie

Onderzoeksopzet De Poort van Limburg gemeente Weert

Onderzoeksopzet De Poort van Limburg gemeente Weert Onderzoeksopzet De Poort van Limburg gemeente Weert Weert, 6 september 2011. Rekenkamer Weert Inhoudsopgave 1. Achtergrond en aanleiding 2. Centrale vraagstelling 3. De wijze van onderzoek 4. Deelvragen

Nadere informatie

Projectmanagement BROK cursus. Daniel Gobits en Michelle Hendrikx

Projectmanagement BROK cursus. Daniel Gobits en Michelle Hendrikx Projectmanagement BROK cursus Daniel Gobits en Michelle Hendrikx Dezelfde tekening?! Hoe de klant het vertelde Hoe de manager het begreep Hoe de opdrachtgever het voor zich zag Hoe de leider het plan maakte

Nadere informatie

CO 2 Managementplan Energie meetplan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2. Jade Beheer B.V. OFN OFS 2C. Autorisatiedatum: 19-03-2016 Versie: 1.0

CO 2 Managementplan Energie meetplan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2. Jade Beheer B.V. OFN OFS 2C. Autorisatiedatum: 19-03-2016 Versie: 1.0 CO 2 Managementplan Energie meetplan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2 Jade Beheer B.V. OFN OFS 2C Auteur: Coert van Maren Autorisatiedatum: 19-03-2016 Versie: 1.0 CO 2 management plan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2 1 Inhoud

Nadere informatie

Procedure 07 CO 2 -prestatieladder. 24 februari 2013 (FKO)

Procedure 07 CO 2 -prestatieladder. 24 februari 2013 (FKO) Procedure 07 CO 2 -prestatieladder 24 februari 2013 (FKO) Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Stuurcyclus Energiemanagement 4 2. Methodiek voor de emissie inventaris 6 Procedure 07 CO 2-prestatieladder 2 Inleiding

Nadere informatie

Six Sigma. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Six Sigma. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Six Sigma Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 INTRODUCTIE...

Nadere informatie

onderzoek financiële administratie PBR

onderzoek financiële administratie PBR onderzoek financiële administratie PBR januari 2015 definitief 1 aanleiding In 2014 heeft de Rekenkamer Rotterdam een onderzoek uitgevoerd naar integriteitrisico s in het subsidieproces. Met dit onderzoek

Nadere informatie

TESTEN DUUR? NIET TESTEN IS DUURDER!

TESTEN DUUR? NIET TESTEN IS DUURDER! TESTEN DUUR? NIET TESTEN IS DUURDER! Bepaal het testkostenoptimum met eenvoudige kengetallen auteurs: Leo van der Aalst en Corné de Koning gebaseerd op de originele publicatie in: Informatie 2010, Sogeti

Nadere informatie

ISO 9001 certificatie in de praktijk

ISO 9001 certificatie in de praktijk 1 1 ISO 9001 certificatie in de praktijk Ruud H.J. de Jong Atos Origin Technical Automation 16 april 2003 2 Even voorstellen 2 Ruud H.J. de Jong Hilversum 46 jaar, getrouwd, een dochter van 10 jaar Theoretische

Nadere informatie

Risk Based Testing. TestNet Voorjaarsbijeenkomst. Johan Vink. A reality check

Risk Based Testing. TestNet Voorjaarsbijeenkomst. Johan Vink. A reality check Risk Based Testing A reality check TestNet Voorjaarsbijeenkomst Johan Vink Even voorstellen - Johan Vink - 42 jaar testervaring - 15 jaar betaald - Test competence leader Risk Based Testing, a reality

Nadere informatie

CO 2 managementplan. 1 Inleiding

CO 2 managementplan. 1 Inleiding CO 2 managementplan Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Energie meetplan... 4 1.2 Planning meetmomenten... 4 1.3 Cofely Zuid Nederland... 4 Scope 1 emissies... 4 Scope 2 emissies... 4 1.4 Project Renovatie gemaal

Nadere informatie

Energie Management Actieplan

Energie Management Actieplan Tijssens Electrotechniek B.V. De Boelakkers 25 5591 RA Heeze Energie Management Actieplan 2015 Status: definitief versie 1.0 Datum: november 2015 Datum gewijzigd: n.v.t. Auteur: U.Dorstijn Pagina 1 Inhoud

Nadere informatie

Het plan van aanpak, een hele klus

Het plan van aanpak, een hele klus Het plan van aanpak, een hele klus door Wim - 02-02-2011 http://www.itpedia.nl/2011/02/02/het-plan-van-aanpak-een-hele-klus/ Hoe groot of hoe klein maak je een plan van aanpak? Welke onderdelen neem je

Nadere informatie

RAD Rapid application development. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

RAD Rapid application development. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. RAD Rapid application development Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

TOELICHTING CONTROLEPROTOCOL STICHTING TRANSUMO. -versie 31 mei 2007- pag. 1. 1. Inleiding

TOELICHTING CONTROLEPROTOCOL STICHTING TRANSUMO. -versie 31 mei 2007- pag. 1. 1. Inleiding -versie 31 mei 2007- pag. 1 1. Inleiding Deze toelichting heeft betrekking op het controleprotocol Stichting Transumo, versie 31 mei 2007, en heeft tot doel een nader invulling te geven aan een aantal

Nadere informatie

Actieplan Woordenschat

Actieplan Woordenschat Actieplan Woordenschat Planperiode 2013-2014 Versie 1 Datum 26 Juli 2013 1. Algemene gegevens Opdrachtgever Organisatie- of resultaatgebied X Management primaire processen (6a) X Waardering door personeel

Nadere informatie

Opdrachtgever in het testproces. Testnet Voorjaarsevenement 2011 Olaf Agterbosch

Opdrachtgever in het testproces. Testnet Voorjaarsevenement 2011 Olaf Agterbosch Opdrachtgever in het testproces Testnet Voorjaarsevenement 2011 Olaf Agterbosch Agenda Even voorstellen; De onderschatte rol van opdrachtgevers bij testen; Aansturen van testen in (out)sourcingsituaties;

Nadere informatie

Inspectierapport Skik Gastouderbureau (GOB) Koningin Julianalaan 5 8501 HL JOURE Registratienummer 737175485

Inspectierapport Skik Gastouderbureau (GOB) Koningin Julianalaan 5 8501 HL JOURE Registratienummer 737175485 Inspectierapport Skik Gastouderbureau (GOB) Koningin Julianalaan 5 8501 HL JOURE Registratienummer 737175485 Toezichthouder: GGD Fryslân In opdracht van gemeente: DE FRIESE MEREN Datum inspectie: 20-08-2014

Nadere informatie

Evaluatie dienstverlening

Evaluatie dienstverlening V Evaluatie dienstverlening 2 Omdat ieder project anders is SOLUTION MANAGER Waarom evalueren Evalueren heeft als doel om te leren van opgedane ervaringen die gebruikt kunnen worden bij toekomstige projecten.

Nadere informatie

Rekenkamercommissie. Onderzoeksopzet effectuering aanbevelingen rekenkameronderzoeken rekenkamercommissie Oss

Rekenkamercommissie. Onderzoeksopzet effectuering aanbevelingen rekenkameronderzoeken rekenkamercommissie Oss Rekenkamercommissie Onderzoeksopzet effectuering aanbevelingen rekenkameronderzoeken rekenkamercommissie Oss 12 december 2008 1 Inhoudsopgave 1. AANLEIDING EN ACHTERGROND... 3 2. AFBAKENING... 3 3. DOELSTELLING

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Communicatie

Onderzoeksopzet Communicatie Onderzoeksopzet Communicatie Rekenkamercommissie Heerenveen Februari 2009 Rekenkamercommissie Heerenveen: onderzoeksopzet communicatie 1 Inhoudsopgave A. Wat willen we bereiken 1. Aanleiding en achtergronden

Nadere informatie

IT-audit in vogelvlucht. Jeanot de Boer 24 april 2012

IT-audit in vogelvlucht. Jeanot de Boer 24 april 2012 IT-audit in vogelvlucht Jeanot de Boer 24 april 2012 Agenda Introductie Wat is IT-audit Hoe is IT-audit in Nederland geregeld? Het IT-audit proces Wat is de toegevoegde waarde van IT-audit Enkele praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

Elke waarneming wordt op een auditformulier (FRM ) vastgelegd.

Elke waarneming wordt op een auditformulier (FRM ) vastgelegd. - de data waarop de interne audits plaats vinden; - de personen die bij de interne audits betrokken zijn (auditoren en auditees); - de bijeenkomsten van het auditteam met het management; - het tijdstip

Nadere informatie

Onderzoeksplan. Audit Nieuw!Zeeland

Onderzoeksplan. Audit Nieuw!Zeeland Onderzoeksplan Audit Nieuw!Zeeland Nicoline Craste Versie: 9-11-2009 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMENE AANLEIDING EN KADER... 3 1.2 OPDRACHT... 3 2 ONDERZOEKSKADER... 3 2.1 DOELSTELLING... 3

Nadere informatie

Notitie V4 (maart 2012) Procedure voor evaluaties van sportevenementen volgens WESP richtlijnen

Notitie V4 (maart 2012) Procedure voor evaluaties van sportevenementen volgens WESP richtlijnen Notitie V4 (maart 2012) Procedure voor evaluaties van sportevenementen volgens WESP richtlijnen Status: werkdocument, eerdere versie V3 voorlopig goedgekeurd door WESP vergadering d.d. 5 maart 2012 INLEIDING

Nadere informatie

Workshop BIM. Een methodiek met nieuwe kansen 21 juni 2011. Hans Hendriks & Frank Maatje

Workshop BIM. Een methodiek met nieuwe kansen 21 juni 2011. Hans Hendriks & Frank Maatje Workshop BIM Een methodiek met nieuwe kansen 21 juni 2011 Hans Hendriks & Frank Maatje Agenda & Introductie Definitie BIM Essentie BIM : Samenwerken! BIM= BIM model en BIM methodiek Kortom: BIM = hulpmiddel,

Nadere informatie

Logitech B.V. Auteur: Merel van de Geer Autorisatiedatum: 08-02-2016 Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijke manager:

Logitech B.V. Auteur: Merel van de Geer Autorisatiedatum: 08-02-2016 Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijke manager: CO 2 management plan Logitech B.V. Auteur: Merel van de Geer Autorisatiedatum: 08-02-2016 Versie: 1.0 Handtekening autoriserend manager: CO 2 management plan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2 1 Inhoud 1 Inleiding...3

Nadere informatie

Inspectierapport Skik Gastouderbureau (GOB) Koningin Julianalaan HL JOURE Registratienummer

Inspectierapport Skik Gastouderbureau (GOB) Koningin Julianalaan HL JOURE Registratienummer Inspectierapport Skik Gastouderbureau (GOB) Koningin Julianalaan 5 8501 HL JOURE Registratienummer 737175485 Toezichthouder: GGD Fryslân In opdracht van gemeente: De Fryske Marren Datum inspectie: 20-09-2016

Nadere informatie

BentVoorbeeld. Proces en informatie onderzoek DECLA. consultancy. Versie : 1.0 Datum : 3 juli 2013 Auteur : D.W.F.

BentVoorbeeld. Proces en informatie onderzoek DECLA. consultancy. Versie : 1.0 Datum : 3 juli 2013 Auteur : D.W.F. BentVoorbeeld Proces en informatie onderzoek DECLA consultancy Versie : 1.0 Datum : 3 juli 2013 Auteur : D.W.F. Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 INTRODUCTIE... 4 3 OPDRACHTOMSCHRIJVING EN SCOPE... 5 4

Nadere informatie

Energie Kwailteitsmanagement systeem

Energie Kwailteitsmanagement systeem Energie Kwailteitsmanagement systeem (4.A.2) Colofon: Opgesteld : drs. M.J.C.H. de Ruijter paraaf: Gecontroleerd : W. van Houten paraaf: Vrijgegeven : W. van Houten paraaf: Datum : 1 april 2012 Energie

Nadere informatie

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving Onderzoeksopzet Marktonderzoek Klantbeleving Utrecht, september 2009 1. Inleiding De beleving van de klant ten opzichte van dienstverlening wordt een steeds belangrijker onderwerp in het ontwikkelen van

Nadere informatie

Format assurance over de juistheid van de collegeverklaring ENSIA 2017 van gemeente [naam gemeente]

Format assurance over de juistheid van de collegeverklaring ENSIA 2017 van gemeente [naam gemeente] Format assurance over de juistheid van de collegeverklaring ENSIA 2017 van gemeente [naam gemeente] Opdrachtbevestiging Versie [1.0] Datum [ ] Status [ ] 1 Colofon Titel Assurance over de juistheid van

Nadere informatie

VULNERABILITY ANALYTICS & MANAGEMENT PORTAL

VULNERABILITY ANALYTICS & MANAGEMENT PORTAL VULNERABILITY ANALYTICS & MANAGEMENT PORTAL Het opvolgen van gevonden kwetsbaarheden vanuit vulnerability scans op regelmatige basis is een uitdagend proces. De combinatie van vele resultaten, een constant

Nadere informatie

Toetsingsproces platforms voor ondersteunde zelfzorg

Toetsingsproces platforms voor ondersteunde zelfzorg Toetsingsproces platforms voor ondersteunde zelfzorg Werkgroep Tooling Coöperatie Zelfzorg Ondersteund! Vincent van Pelt Lynn Rulkens cqueline Batenburg Pieter Jeekel Tjeerd van Althuis Marcel Heldoorn

Nadere informatie

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Evo Evolutionary Project Management Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. EVO... 4 3. FASERING...

Nadere informatie

De AlliantiePerformanceScan

De AlliantiePerformanceScan De AlliantiePerformanceScan De AlliantiePerformanceScan onderzoekt rendement,risico en toegevoegde waarde van uw alliantieportefeuille en de sterke en zwakke punten in het alliantiemanagement. De AlliantiePerformanceScan

Nadere informatie

BPUG najaar seminar: De rol van PMO in P3 governance. Hier komt tekst Lokale overheid, eigen PMO

BPUG najaar seminar: De rol van PMO in P3 governance. Hier komt tekst Lokale overheid, eigen PMO BPUG najaar seminar: De rol van PMO in P3 governance Hier komt tekst Lokale overheid, Hier eigen komt governance, ook tekst eigen PMO INHOUD 1. INLEIDING 2. ORGANISATIE Gemeente Utrecht Project en Programma

Nadere informatie

ONDERZOEKSPROTOCOL REKENKAMERCOMMISSIE WAALWIJK

ONDERZOEKSPROTOCOL REKENKAMERCOMMISSIE WAALWIJK ONDERZOEKSPROTOCOL REKENKAMERCOMMISSIE WAALWIJK Waalwijk, 5 oktober 2016 ONDERZOEKSPROTOCOL REKENKAMERCOMMISSIE WAALWIJK 1. Inleiding In dit onderzoeksprotocol beschrijft de Rekenkamercommissie de richtlijnen

Nadere informatie

Vergunningverlening Plan van aanpak

Vergunningverlening Plan van aanpak Vergunningverlening Plan van aanpak Oktober 2013 Colofon Rekenkamer Súdwest-Fryslân dr. M.S. (Marsha) de Vries (hoofdonderzoeker, secretaris) dr. R.J. (Rick) Anderson (lid) drs. J.H. (Jet) Lepage MPA (voorzitter)

Nadere informatie

WERKKAMER UITWERKEN REGELGEVING. Resultaten 2015 & Jaarplan 2016

WERKKAMER UITWERKEN REGELGEVING. Resultaten 2015 & Jaarplan 2016 WERKKAMER UITWERKEN REGELGEVING Resultaten 2015 & Jaarplan 2016 Jaarplan WK UR 2016 Inhoud Veiligheidsprestaties branche Terugblik resultaten 2015 Onderwerpen jaarplan 2016 Vragen aan het bestuur Principes

Nadere informatie

Investeringsvraagstuk 6kV installatie Optimizer+ in de praktijk

Investeringsvraagstuk 6kV installatie Optimizer+ in de praktijk Investeringsvraagstuk 6kV installatie Optimizer+ in de praktijk Optimizer+ is het revolutionaire hulpmiddel voor het opstellen, beheersen en optimaliseren van uw onderhoudsconcept. De softwaretool stelt

Nadere informatie

PAPER IMPLEMENTATIE ICT INFRASTRUCTURE PROJECT 3

PAPER IMPLEMENTATIE ICT INFRASTRUCTURE PROJECT 3 INSTITUTE OF MANAGEMENT & INFORMATION TECHNOLOGY R E A D E R PAPER IMPLEMENTATIE ICT INFRASTRUCTURE PROJECT 3 MODEL STRUCTUUR EN INDELING VAN DE ITP3 PAPER VERSIE 3.0 PARAMARIBO 21 OKTOBER 2016 BY MCT

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie 1 De Organisatie Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met een uitgebreide expertise in business-

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

Programma Management. Insights & Essentials Willem van Putten

Programma Management. Insights & Essentials Willem van Putten Programma Management Insights & Essentials Willem van Putten Programma Kennissessie Kort voorstellen & programma introduceren Ervaring met programma management en vragen Kenmerken van een programma Opdracht

Nadere informatie

Als basis voor de NOREA Richtlijn Documentatie is gehanteerd ISA 230.

Als basis voor de NOREA Richtlijn Documentatie is gehanteerd ISA 230. NOREA Richtlijn Documentatie Achtergrond Uitgangspunt is om een Richtlijn Documentatie op te stellen die geldend is voor de professionele diensten van een IT-auditor, zoals omschreven in paragraaf 1. Als

Nadere informatie

4.1 Simulatie in de analysefase

4.1 Simulatie in de analysefase 1 Bijlage 4 Simulatietechnieken Simulatie is een toetstechniek waarmee door middel van het nabootsen van een bepaalde situatie (bijvoorbeeld een herontworpen bedrijfsproces) in een afgeschermde omgeving

Nadere informatie

Introductie stakeholdermanagement. SYSQA B.V. Almere

Introductie stakeholdermanagement. SYSQA B.V. Almere Introductie stakeholdermanagement SYSQA B.V. Almere Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 14 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Hoe herken je stakeholders?... 4 3. Drie kenmerken... 5 3.1 Macht... 5 3.2

Nadere informatie

RAADSGR'.FFIE DORDRECHT. Het COLLEGE van BURGEMEESTER en WETHOUDERS van de gemeente DORDRECHT; BESLUIT

RAADSGR'.FFIE DORDRECHT. Het COLLEGE van BURGEMEESTER en WETHOUDERS van de gemeente DORDRECHT; BESLUIT Gemeentebestuur Dordrecht RAADSGR'.FFIE DORDRECHT BESLUIT Nr. SBC/03/555 Het COLLEGE van BURGEMEESTER en WETHOUDERS van de gemeente DORDRECHT; gezien het voorstel d.d. 2 december 03; BESLUIT 1. het projectplan

Nadere informatie

VU BWI Bedrijfscase. Cursus Project management deel 1. Introductie. Henk Magré. BWI Bedrijfscase Projectmanagement deel 1

VU BWI Bedrijfscase. Cursus Project management deel 1. Introductie. Henk Magré. BWI Bedrijfscase Projectmanagement deel 1 1 VU BWI Bedrijfscase Cursus Project management deel 1 april 2011 Henk Magré Introductie Henk Magré Sinds 1986 werkzaam bij Logica / CMG 25 jaar ervaring in IT ontwikkeling en processen recente jaren Kwaliteitszorg

Nadere informatie

Grip op fiscale risico s

Grip op fiscale risico s Grip op fiscale risico s Wat is een Tax Control Framework? Een Tax Control Framework (TCF) is een instrument van interne beheersing, specifiek gericht op de fiscale functie binnen een organisatie. Een

Nadere informatie

BCM Volwassenheid. Het VKA BCM Maturity Model. 15-02-2006 Steven Debets

BCM Volwassenheid. Het VKA BCM Maturity Model. 15-02-2006 Steven Debets BCM Volwassenheid Het VKA BCM Maturity Model 15-02-2006 Steven Debets Inhoud Aanleiding BCM Maturity model en Quick Scan Resultaten Marktscan 2 3 4 Effectieve implementatie; Een goede blauwdruk als basis.

Nadere informatie