Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening"

Transcriptie

1 Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening J. Iskes 1. Programma van eisen voor de schoonmaakdienstverlening Inleiding Een visie op schoonmaakdienstverlening Kenmerken van het proces en de organisatie Formulering van doelstellingen en kwaliteitseisen Beschrijving van richtlijnen en procedures Structurele vorm van controle en bewaking Financiële en projectadministratie Informatievoorziening en communicatiestructuur 9 2. Programma van eisen voor de schoonmaakuitvoering Inleiding Huisvesting Het gebouw Gebouwindeling Gebouwinventarisatie Reinheidsgraad als normstelling Vervuilingsproces Vervuilingsfactoren en vervuilingssterkte Gebouwgebonden vervuilingsfactoren Gebruikersgebonden vervuilingsfactoren Vaststellen van het vervuilingsproces Inventarisatie van vervuilingsfactoren Beoordelingscriteria van vervuilingsfactoren Bepalen van de vervuilingssterkte en het vervuilingsproces Schoonmaakwerkprogramma Elementen en schoonmaakhandelingen Schoonmaakfrequenties Standaardwerkprogramma Bestekswerkprogramma 28

2 Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening Vooraf Voordat eisen gesteld kunnen worden aan de schoonmaakuitvoerende partij moet duidelijk zijn hoe de dienstverlening vorm wordt gegeven. De kwaliteit van de schoonmaakuitvoering wordt mede bepaald door de kwaliteit van het beheer. Dat betekent dat wanneer het beheer van de schoonmaakuitvoering niet goed is georganiseerd en niet correct wordt uitgevoerd, dit direct een nadelige invloed zal hebben op de schoonmaakuitvoering. De vertegenwoordiger namens de opdrachtgevende partij is hierin een wezenlijke factor. Het samenstellen van een programma van eisen voor de schoonmaakdienstverlening blijft dus niet beperkt tot het opstellen van een schoonmaakwerkprogramma. Voorwaarden voor de manier waarop de dienstverlening binnen de organisatie moet functioneren is een ander aspect dat zeker aandacht verdient. Het accent ligt hierbij op de organisatie en het beheer van de schoonmaakdienstverlening. Zowel voor het beheer als voor de schoonmaakuitvoering geldt verder dat het van fundamenteel belang is dat het programma van eisen als referentiekader kan fungeren wanneer het schoonmaakonderhoud in uitvoering is gekomen. Daarmee wordt borging van de dienstverlening bewerkstelligd en worden kosten voor beheer en uitvoering beheersbaar. 1. Programma van eisen voor de schoonmaakdienstverlening 1.1 Inleiding Over een programma van eisen voor de organisatie van schoonmaakdienstverlening zijn twee ontwikkelingsfasen te benoemen met afzonderlijke onderwerpen. Elke fase en onderwerp is een afgerond geheel. Voordat aan een volgende stap wordt begonnen moet een voorgaande fase worden geaccepteerd en gedragen door het management. Alleen dan lukt het om zo volledig mogelijk te zijn en te komen tot een op de praktijk afgestemde dienstverlening die aansluit op het beleid en de cultuur van de organisatie. De volgende ontwikkelingsfasen komen in chronologische volgorde aan de orde: samenstellen van een visie op schoonmaakdienstverlening; samenstellen van uitgangspunten voor een beheersmodel. 1.2 Een visie op schoonmaakdienstverlening Een visie moet gebaseerd zijn op feiten die gedragen worden door de partijen die betrokken zijn bij de schoonmaakdienstverlening. Wanneer aan de basisvoorwaarden van deze bedrijfsactiviteit wordt

3 Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening voldaan heeft dit zijn weerslag op de organisatie en het beheer van de dienstverlening. Uiteraard is een visie absoluut geen garantie voor het goed functioneren van een facilitaire afdeling. Het dient wel als basis om doelstellingen en uitgangspunten met randvoorwaarden te definiëren. De benaderingswijze om te komen tot een visie op schoonmaakdienstverlening is gebaseerd op het primaire bedrijfsproces en alle daaraan verbonden activiteiten. Dat geldt voor zowel bedrijven als instellingen. Door de aard en samenhang van de werkzaamheden kunnen voorwaarden worden gesteld aan de omstandigheden waaronder bepaalde werkzaamheden moeten worden verricht. Hierbij spelen drie cruciale facetten een rol: de aard van de werkzaamheden die verbonden zijn aan de bedrijfsprocessen; de arbeidsomstandigheden van de werknemers; de cultuur van de organisatie. Enkele invalshoeken van waaruit naar die beheersvisie kan worden gekeken, zijn: Benadering vanuit de soort bedrijfsactiviteiten die plaatsvinden. Daarbij speelt de aard van de werkzaamheden ook een rol. Dit alles moet worden gesitueerd binnen de organisatie waar het schoonmaakonderhoud plaatsvindt: bij de opdrachtgever van het schoonmaakbedrijf of de uitvoerende afdeling. Bepaalde werkzaamheden moeten worden gerealiseerd onder specifieke condities om tot optimale resultaten te komen. Voor een belangrijk deel heeft dat te maken met de omstandigheden waaronder werknemers moeten werken in relatie tot de aard van de werkzaamheden. Ook kunnen bepaalde bedrijfsprocessen niet zonder geconditioneerde omstandigheden plaatsvinden. Een door de directie opgelegd verantwoord uitgavepatroon conform de beoogde doelstelling van exploitatiekosten en rendement van de onderneming of de instelling. De diverse partijen die direct betrokken zijn bij de schoonmaakdienstverlening zijn ondergeschikt aan bovengenoemde invalshoeken. Het primaire proces staat immers centraal. Uiteindelijk moeten de direct betrokkenen in het secundaire proces hierop aansluiting vinden. In de praktijk komt het regelmatig voor dat er beperkt vertrouwen is tussen de verschillende partijen wat betreft schoonmaakdienstverle-

4 Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening ning. Dat is ingegeven door het feit dat iedereen de belangen van de ander te sterk beredeneert vanuit zijn eigen positie. Indien er vanuit een ander perspectief geredeneerd wordt, blijkt er nagenoeg geen verschil te zijn. Sterker nog: er is een heel duidelijke overeenkomst waar te nemen. Alle betrokken partijen hebben belang bij een goede onderlinge verstandhouding en een langdurige samenwerking. Zo kunnen uiteindelijk voor elke partij de individuele doelstellingen worden verwezenlijkt. Voorwaarde die hiervoor geldt is onder meer dat partijen duidelijk dienen te formuleren wat hun verwachtingen en doelstellingen zijn. In grote lijnen geldt zowel voor de opdrachtnemer als voor de opdrachtgever een bepaald te leveren of te ontvangen resultaat. Eventueel zelfs, indien van toepassing, een bepaalde afgesproken prijs. Dat is het geval als er sprake is van uitbesteding en/of interne kostendoorberekening. Indien vooraf overeenstemming is bereikt, kan een duidelijk kader worden gecreëerd dat als operatiegebied geldt. Een essentiële voorwaarde om dit te bewerkstelligen is inventariseren welke partij direct of indirect belang heeft bij de schoonmaakdienstverlening. Aansluitend hierop moeten voor elke belanghebbende partij de doelstellingen en verantwoordelijkheden bekend zijn. Hiertoe is het noodzakelijk om in eerste instantie te beschrijven wat de primaire doelstellingen van die partijen zijn. Vanuit deze geformuleerde individuele doelstellingen is het mogelijk om vervolgens een gemeenschappelijke doelstelling te definiëren. Deze formulering is tegelijkertijd de basis van waaruit een beheersvisie kan worden geformuleerd. Op deze wijze is objectivering van gemeenschappelijke belangen mogelijk en kunnen ogenschijnlijk fundamentele verschilpunten worden opgelost. Bovendien kan implementatie van een nieuwe beheersstructuur plaatsvinden. De volgende partijen zijn direct of indirect bij de schoonmaakdienstverlening betrokken en in grote lijnen en kunnen voor deze afzonderlijke partijen doelstellingen worden gedefinieerd: de directie, de facilitaire dienst, de interne klant en de schoonmaakorganisatie. De visie wordt vervat in een enkele zin. Deze zin is een samenvatting van de individuele doelstellingen van betrokken partijen. Het zal een basis zijn om het vertrouwen van de verschillende partijen naar elkaar te vergroten. Nadat een visie is vastgesteld is het vervolg daarop deze visie te vertalen naar een beheersmodel. Dit beheersmodel dient als uitgangspunt om de organisatie van de schoonmaakdienstverlening binnen de organisatie vorm te geven. In het verlengde hiervan kunnen de eisen worden geformuleerd voor de eigen organisatie en die van de uitvoerende schoonmaakorganisatie.

5 Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening Kenmerken van het proces en de organisatie Om tot realisering van de in vorige paragraaf genoemde doelstelling te komen moet bekend zijn welke kenmerken verbonden zijn aan het totale dienstverleningsproces. Van deze kenmerken moeten eveneens doelstellingen worden gedefinieerd. Bovendien is het noodzakelijk om realisering mogelijk te maken de eisen en de voorwaarden die worden gesteld aan die kenmerken in kaart te brengen. Het geheel van kenmerken, met bijbehorende eisen en voorwaarden, is een gesloten keten waarin het gehele beheersproces is ondergebracht. Voor de uitwerking hiervan kunnen bepalingen en richtlijnen volgens de NEN ISO-normen 9002 en als leidraad worden gehanteerd. Elk proces is opgebouwd uit een aantal deelprocessen die essentieel zijn voor het verloop daarvan. Het gaat hierbij om onderdelen die een zeer grondige invulling behoeven. De mate waarin die grondigheid wordt betracht is bepalend voor het uiteindelijk resultaat en het succes dat kan worden behaald. Het resultaat van een deelproces bepaalt in belangrijke mate de kwaliteit van het volgende deelproces. Het daaropvolgende deelproces is daar weer van afhankelijk, enzovoort. Niet moeilijk voor te stellen is dat de professionaliteit van het schoonmaakbeheer direct van invloed is op het schoonmaakonderhoud. Er zijn vijf essentiële kenmerken te benoemen waaraan rand-voorwaarden worden verbonden. Deze randvoorwaarden vormen een onverbiddelijke deel voor het samenstellen van een beheersmodel. Deze vijf kenmerken van het dienstverleningsproces zijn: Formulering van doelstellingen en (kwaliteits)eisen ten aanzien van de organisatie, het beheer en de uitvoering van het dienstverleningsproces. Beschrijving van richtlijnen en procedures. Een structurele vorm van controle en bewaking met betrekking tot geformuleerde voorwaarden, kwaliteitseisen en procedures. De financiële en projectadministratie. Een doeltreffende informatievoorziening en communicatiestructuur Formulering van doelstellingen en kwaliteitseisen Formulering van doelstellingen en kwaliteitseisen ten aanzien van de organisatie, het beheer en de uitvoering van het dienstverleningsproces is het eerste kenmerk dat invulling behoeft. Samen met de andere vier elementen wordt de basis gelegd voor de vormgeving van het totale dienstverleningsproces. Door doelstellingen te formuleren wordt in algemene zin een uitwerking gegeven van elk van

6 Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening de begrippen. Het gaat hierbij om de begrippen organisatie, beheer en uitvoering. Organisatie De inrichting van de organisatie moet zodanig worden gekozen dat alle beoogde taken uit te voeren zijn. Daarbij is het van groot belang dat de inrichting van de organisatie ondubbelzinnig wordt gedefinieerd. Een structuur aanbrengen past in dat geheel. De taken hebben betrekking op de werkzaamheden die moeten worden verricht om tot uitvoering van de schoonmaakwerkzaamheden te komen. Tevens is het van belang de voorwaarden te bepalen waaraan moet worden voldaan om de werkzaamheden te kunnen realiseren. Hierbij kan worden gedacht aan de noodzakelijk personele en materiële invulling. Een andere voorwaarde die invulling behoeft is te definiëren welke informatie van belang is om overzicht te hebben en te houden zodat de organisatie en het gehele dienstverleningsproces kunnen worden gestuurd en beheerst. Na de invulling van de individuele taken kan de structuur van de opeenvolgende taken worden vertaald in personele functies. Dan pas is het mogelijk om aan de hand van de uitgewerkte beschrijvingen van de taken te bepalen welke verantwoordelijkheden en bevoegdheden aan de diverse functies moeten worden toegeschreven. In de daaropvolgende fase is het mogelijk om duidelijkheid te verschaffen over de voorwaarden waaraan moet worden voldaan om deze functies goed te kunnen vervullen. Het geven van concrete en op de praktijk gerichte invulling aan het geheel van taken, functies, verantwoordelijkheden en bevoegdheden waaraan moet worden voldaan is een voorwaarde om te komen tot een optimaal beheer van het dienstverleningsproces. Beheer Met beheer wordt bedoeld het directe toezicht en de begelei-ding van de totale schoonmaakdienstverlening. Het beheer heeft betrekking op een aantal voorbereidende werkzaamheden maar ook op de uitvoering van het schoonmaakonderhoud. Essentieel voor beheer is dat in dit onderdeel de doelstelling van het schoonmaakonderhoud is geformuleerd. Hierbij valt onder meer te denken aan de definiëring van de te behalen reinheidsgraad binnen een bedrijfsgebouw en aan de vaststelling van de aspecten die bepalend zijn voor de vervuiling van een bedrijfsgebouw en in welke mate. Aansluitend kan hiervoor een werkprogramma worden samengesteld zodat de gestelde reinheidsgraad wordt gehaald. Uiteraard zijn bewaking en controle van de uitgangspunten belangrijke aspecten van het beheer. De uitgangspunten en de werkprogramma s eventueel bij-

7 Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening stellen na signalering van knelpunten en/of afwijkingen kan hiervan een gevolg zijn. Uitvoering Het beoogde resultaat moet na de uitvoering van het schoonmaakonderhoud zijn gerealiseerd. De wijze van uitvoering, met inbegrip van het gebruik van middelen en reinigingsmaterieel, is een element dat bepalend is voor het eindresultaat. De wijze waarop de werkzaamheden moeten worden uitgevoerd, de daarbij gehanteerde methoden en de te gebruiken middelen en materialen moeten dan ook formeel worden vastgelegd. De uitvoerende instantie is hier verantwoordelijk voor. Als uitgangspunt kan worden gesteld dat zowel het gebruik van materieel en schoonmaakmiddelen moet voldoen aan de geldende normen waaronder de Arbo- en milieuwet. Daarnaast kunnen specifieke voorwaarden gelden die vanuit de opdrachtgevende organisatie gesteld worden. Aanleiding kan zijn de aard van de bedrijfsprocessen en uitvloeisel van het milieubeleid binnen de onderneming Beschrijving van richtlijnen en procedures Met het beschrijven van richtlijnen en procedures wordt het inzichtelijk maken van het gehele dienstverleningsproces beoogd. Per fase van het proces wordt aangegeven welke activiteiten noodzakelijk zijn om tot realisering van de geformuleerde doelstellingen te komen. De beschrijving is onder te verdelen in verschillende fasen die een schakel vormen in het schoonmaakproces. Zo dienen allereerst de taken en de verantwoordelijkheden die bij de organisatie van de facilitaire dienst liggen inzichtelijk te worden gemaakt. Deze nemen immers een sleutelpositie in in het geheel. Ten tweede moet er een beschrijving komen van de afdeling of schoonmaakorganisatie die verantwoordelijk is voor de uitvoering van het schoonmaakonderhoud. Daartoe horen ook de toeleverende bedrijven, zoals leveranciers van schoonmaakmiddelen en sanitaire voorzieningen. De interne en/of externe klant moet eveneens worden beschreven. Ook hij moet op de hoogte zijn wat van hem verwacht mag worden en wat hij mag verwachten van de schoonmaakdienstverlening. Als zich in een bepaald deel van het proces problemen voordoen met de afstemming van taken, kan de procedurebeschrijving als leidraad worden gehanteerd. Behalve dat het gehele proces inzichtelijk wordt gemaakt, heeft de beschrijving van richtlijnen en procedures voorts als voordeel dat in de ontwerpfase op een logische wijze kan worden gecontroleerd of zich onvolkomenheden in het proces voordoen. Een voorbeeld waar

8 Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening procedures voor worden ontwikkeld, is onder meer het communicatieproces. Hierbij wordt het proces van schriftelijke informatievoorziening en overlegstructuur beschreven. Het is van belang om de wijze waarop het communicatieproces moet worden uitgevoerd op papier te zetten. Gewoonlijk wordt hierbij gebruikgemaakt van een flow-diagram met een korte uitleg als hulpmiddel Structurele vorm van controle en bewaking Het derde element van het beheersproces is het op een structurele wijze vormgeven van controle en bewaking met betrekking tot de geformuleerde voorwaarden, de kwaliteitseisen en de procedures. Een van de primaire beheerstaken is de controlerende functie. Doel hiervan is om het totale schoonmaakproces te bewaken, of dit conform de taak- en de doelstellingen wordt gerealiseerd. Hiertoe zal een aantal controlemiddelen ter beschikking moeten staan om inzicht te krijgen in de huidige stand van zaken om de resultaten weer te geven. Aan de hand van historische informatie is het mogelijk om een trendanalyse van het schoonmaakproces te maken. De informatie van die analyse maakt het mogelijk om gericht in te grijpen in het schoonmaakproces. De taken die hieruit voortvloeien liggen op het terrein van het toezicht op de uitvoering van de werkzaamheden en de administratieve taken. Het beheer dient zich echter niet te beperken tot het correctieve aspect. Het moet vooral gericht zijn op preventieve aspecten en de verbetering van bestaande processen. Vandaar dat het maken van een trendanalyse hier een belangrijk aspect is om te komen tot procesbeheer Financiële en projectadministratie Aan de hand van voorwaarden die zijn gesteld ten aanzien van bepaalde activiteiten om te komen tot de uitvoering van het schoonmaakonderhoud het schoonmaakonderhoud zelf en het beheer daarvan worden financiële middelen vastgesteld. Deze activiteiten door middel van (voor)calculaties in budgetten vertalen is een vereiste om de middelen ter beschikking te krijgen. Het komt in veel organisaties helaas maar al te vaak voor dat op basis van ervaringscijfers en/of opgelegde budgetten geld ter beschikking wordt gesteld. Meestal is dat het geval indien geen of onvoldoende gemotiveerde calculaties beschikbaar zijn. Ook kan het zijn dat in dergelijke organisaties het secundaire proces los wordt gezien van het primaire proces. Kengetallen die aan de hand van ervaringscijfers verkregen zijn, moeten het mogelijk maken om inzicht te krijgen in de vraag of het verwachte rendement wordt behaald in relatie tot de uitgaven. Deze informatie verkrijgen wordt gerealiseerd door gegevens te verzamelen en te verwerken. Deze activiteiten zijn van

9 Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening administratieve aard en hebben een duidelijk ander karakter dan de werkzaamheden die het uitvoeringsproces begeleiden. De administratie vervult hierbij een ondersteunende rol. Een ander aspect is de financiële administratie. Activiteiten die hieronder vallen zijn onder meer de beheersing van de geldstromen en bewaking van uitgaven en eventueel inkomsten Informatievoorziening en communicatiestructuur Voor alle activiteiten waar verschillende personen in een organisatie bij betrokken zijn is communicatie het aangewezen middel om tot afstemming en overeenstemming te komen. Behalve dat afstemming noodzakelijk is tussen de verschillende medewerkers in de organisatie, is communicatie met de afnemer(s) interne klanten eveneens essentieel. De bepaling welke informatie van belang is, voor wie en wanneer deze wordt verstrekt, is een doorslaggevend onderdeel in dit proces. Informatie kan onder meer betrekking hebben op de uitvoering van het schoonmaakonderhoud, het beheer van de dienstverlening en de ondersteuning voor het management. De wijze waarop deze informatie wordt verstrekt, is een technische uitwerking. Communicatie geschiedt door mondelinge informatie-uitwisseling in een vergadering of in telefonisch contact, maar kan ook schriftelijk plaatsvinden via bijvoorbeeld grafische modellen waarin historische gegevens afgebeeld staan in relatie tot recent gesignaleerde ontwikkelingen. 2. Programma van eisen voor de schoonmaakuitvoering 2.1 Inleiding Vanwege het feit dat een bedrijfsgebouw per definitie een afgesloten object is, ontstaat er een ophoping van niet gewenste stoffen. Deze verontreiniging heeft nadelige invloed op de functionaliteit en uiteindelijk op de levensduur van een bedrijfsgebouw. Het uitgangspunt om te komen tot schoonmaakbeheer is enerzijds gebaseerd op de tevredenheid van werknemers over het schoonmaakonderhoud en de organisatie hiervan. Anderzijds speelt de functionaliteit en de levensduur van het gebouwencomplex een rol. Behalve het hygiënische vraagstuk is ook de esthetische factor bepalend voor de beleving. Het belevingsoordeel van bewoners is cruciaal voor het woongenot binnen het bedrijfsgebouw en is in aansluiting hierop direct van belang voor de motivatie van de werknemers.

10 Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening Een programma van eisen moet resulteren in een uitgewerkte schoonmaakwerkprogramma waar een onderbouwde motivatie aan ter grondslag ligt. Tevens zal door de verkregen informatie een basis worden gelegd voor een open calculatie en de mogelijkheid voor doorbelasting van schoonmaakkosten binnen de eigen organisatie. Nadat schoonmaakonderhoud in de praktijk tot uitvoering is gekomen, is toetsing van realisatie uiteraard een onmiskenbare beheerscomponent. De uitgangspunten die geleid hebben tot het werkprogramma dienen als referentiekader. Bij toetsing is vooral van belang dat alle facetten worden meegenomen, dus ook de mate van vervuiling die binnen het gebouw plaatsvindt. Met deze informatie kunnen bijvoorbeeld preventieve maatregelen worden getroffen ter voorkoming van onnodige vervuiling. Ook voor het samenstellen van een programma van eisen voor de schoonmaakuitvoering geldt dat het bestaat uit een aantal onderdelen. Bij het eerste onderdeel gaat het om vaststellen van relevante huisvestingsgegevens. Behalve het inventariseren van ruimtegegevens worden ruimten onderverdeeld in zogenaamde ruimtecategorieën. Binnen een ruimtecategorie worden alle ruimten ondergebracht die een eenduidige functionaliteit hebben. Het tweede onderdeel bestaat uit het definiëren van reinheidseisen per ruimtecategorie. Het derde onderdeel beschrijft om de vervuiling binnen een gebouw te definiëren en te lokaliseren. Deze informatie biedt de mogelijkheid om het werkprogramma af te stemmen op de vervuiling die binnen het gebouw aanwezig is. Dit is de feitelijke onderbouwing van een werkprogramma. Het laatste en vierde onderdeel bestaat uit het samenstellen van schoonmaakwerkprogramma s. Uit de bewerking van gebouw- en vervuilingsinventarisatie komt cijferen feitenmateriaal waarmee het mogelijk moet zijn de inzet van mensen en middelen te bepalen met betrekking tot het schoonmaakonderhoud. Het geheel wordt beschreven in een standaard werkprogramma per ruimtecategorie dat aansluitend vertaald wordt naar een bestekswerkprogramma. Het samenstellen van een bestekswerkprogramma vormt de basis voor een open calculatiesysteem waarmee de opdrachtgevende partij in staat wordt gesteld zelfstandig de kosten voor de uitvoering te bepalen nadat bepaalde afspraken met de schoonmaakuitvoering zijn vastgesteld.

11 Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening Huisvesting Het gebouw De meeste activiteiten vinden plaats in gebouwen. Het kan hierbij gaan om fabrieken, werkplaatsen, ziekenhuizen, kantoorpanden en dergelijke. Een kantoorgebouw is het meest voorkomende type gebouw om een organisatie in te huisvesten. In de in gebouwen aanwezige ruimten vinden diverse soorten processen plaats. Afhankelijk van de activiteiten die plaatsvinden worden eisen en voorwaarden aan die gebouwen gesteld. Het kan daarbij zowel gaan om de buitenkant van het gebouw, het exterieur, als om de daarin aanwezige ruimten, het interieur. Er kan vanuit een tweetal invalshoeken naar gebouwen met de daarin aanwezige ruimten worden gekeken die bepalend zijn voor de eisen die aan deze ruimten worden gesteld. De eerste is de formulering van de omstandigheden waaronder de werknemers binnen een gebouw moeten functioneren. De kwaliteit van de huisvesting en de daarin aanwezige voorzieningen zijn essentiële onderdelen voor de arbeidsomstandigheden en de veiligheid van de werknemers. Het gaat hier onder andere om de klimatologische omstandigheden, de werkplekinrichting en de hygiënische aspecten. De arbeidsomstandigheden zijn geregeld in de Arbeidsomstandighedenwet, afgekort tot Arbowet. De tweede invalshoek van waaruit naar een gebouw kan worden gekeken heeft betrekking op de aard van de activiteiten en de verschillende processen die daar plaatsvinden. De soort activiteit die wordt verricht is nu eenmaal bepalend voor de omstandigheden waaronder die plaatsvindt. In een visverwerkend bedrijf zal het klimaat koud en vochtig zijn. Daarentegen wordt er in een hotel voor gezorgd dat er een op de buitentemperatuur afgestemd klimaat heerst: s zomers koel en s winter warm. De combinatie van arbeidsomstandigheden en productie-eisen wordt vertaald in een eisen- en een voorwaardenpakket. De formulering is onderdeel van het directiebeleid. Het operationele traject binnen dat onderdeel van de strategische bedrijfsvoering, de instandhouding en optimalisering daarvan, is een primaire taak voor de ondersteunende dienst(en). De schoonmaakdienstverlening heeft binnen dit geheel als taak de instandhouding van de ruimten conform de geformuleerde doelstellingen. Deze formulering zal naast het hygiënische en esthetische aspect eveneens gebaseerd moeten zijn op het in goede staat houden van het interieur. Onvoldoende schoonmaakonderhoud in een gebouw heeft immers directe invloed op de levensduur en de functionaliteit van de inrichting, de aanwe-

12 Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening zige apparatuur en de vloer- en wandafwerking. De vertaling van de geformuleerde voorwaarden leidt tot een programma van eisen. Een van de normen die daarbij als leidraad wordt gehanteerd heeft te maken met de bepaling van de mate van reinheid waarin het gebouw moet verkeren Gebouwindeling In elke organisatie, of het nu een bedrijf of een instelling is, zijn ruimten te onderscheiden met verschillende functies. De soort en omvang van deze ruimten wordt bepaald door de aard van de werkzaamheden die in een organisatie plaatsvinden. In elk gebouw zijn ruimten van overeenkomstige aard en functionaliteit te onderscheiden, de zogenaamde ruimtecategorieën. Ruimten die tot zo n categorie behoren worden aangeduid met ruimtenaam. Om het geheel van ruimtecategorieën en ruimtenamen overzichtelijk te houden, is het zeker in grote organisaties zaak dat er een vorm van codering van al die verschillende ruimten plaatsvindt. Een ruimtecode vertegenwoordigt daarbij de ruimtecategorie waaronder een specifieke ruimtenaam valt. Voorbeelden van ruimtecategorieën zijn onder meer: algemene ruimten; verkeersruimten; representatieve ruimten; sanitaire ruimten; voorraad- en bergingsruimten. Er is een tweeledige reden om een onderscheid te maken in ruimtecategorieën. De eerste reden is dat bepaalde vervuilingsfactoren meer invloed hebben op die specifieke ruimten dan in andere ruimten binnen andere categorieën. De tweede reden is dat met betrekking tot de reinheidsgraad andere eisen kunnen worden gesteld Gebouwinventarisatie Na de ruimtecategorieën en ruimtenamen te hebben gedefinieerd, is de inventarisatie van het gebouwencomplex de volgende stap. Vanuit die onderverdeling zal uiteindelijk het aantal vierkante meters per ruimtecategorie worden bepaald. Door de inventarisatie wordt tevens inzicht verkregen waar welke ruimten zich in het gebouw bevinden. Daarnaast wordt eveneens bekend de gemiddelde inrichting van een ruimte per categorie. Al deze informatie is noodzakelijk bij het opstellen van een schoonmaakwerkprogramma. Per ruimte zal in elk geval het volgende bekend moeten zijn: functionaliteit; ruimtenummer;

13 Organisatie en beheer van schoonmaakdienstverlening vloeroppervlakte; oppervlakte separatie en gevelglas. Een volgend aspect van de gebouwinventarisatie is het vaststellen van het soort en aantal elementen dat aanwezig is. Er wordt hierin een onderscheid gemaakt in vloer en interieur. De vloerelementen die hier ondergebracht worden hebben zoals de benaming aangeeft te maken de afwerking van de vloer. Interieurelementen zijn alle overige elementen die binnen ruimten aanwezig kunnen zijn. Behalve de inrichting van een ruimte zoals kasten, bureaus en dergelijke behoren ook de bouwkundige elementen waaronder radiatoren en vensterbanken tot deze groep. Na het vaststellen van de elementen die binnen een gebouw voorkomen is de volgende fase het per element aangeven van het aantal en/ of de oppervlakte die per ruimte aanwezig is. Het is noodzakelijk dat dit per ruimtecategorie afzonderlijk wordt vastgesteld. 2.3 Reinheidsgraad als normstelling De schoonmaakdienstverlening heeft uiteindelijk als doel ervoor zorg te dragen dat een gebouw schoon is. Het begrip norm is op alle vormen van dienstverlening en productieprocessen toe te passen. Het is niet alleen de kwaliteit van diensten en producten die met normen kan worden gedefinieerd. De totstandkoming van dienstverlening en producten kan ook aan normen worden gerelateerd. In deze paragraaf wordt het beperkt tot de normering van reinheidseisen. Het gaat om de reinheidseisen die moeten worden nagestreefd om een bepaalde reinheidsgraad in een gebouw te realiseren. De kwalificatie van reinheidseisen is afgestemd op de individuele onderneming of instelling. Een financiële instelling stelt nu eenmaal andere eisen dan een onderwijsinstelling. Wat wel kan worden gestandaardiseerd is de onderbouwing die binnen de diverse stadia van de reinheidsgraad is ondergebracht. Uitgaande van het feit dat absoluut schoon een theoretisch gegeven is en praktisch gezien niet te realiseren valt, is het wel mogelijk de diverse niveaus van acceptabele vervuiling eenduidig te omschrijven. Voortvloeiend uit de voorwaarden van functionaliteit en kwaliteit van de huisvesting ontstaat de behoefte dit verder uit te werken naar hygiënische en esthetische normen. De uitgangspunten die hieraan ten grondslag liggen zijn tweeledig. De formulering van arbeidsomstandigheden waaronder de werknemers binnen het bedrijfsgebouw moeten functioneren is de eerste benaderingswijze. Het tweede pakket van eisen omvat bepalingen die voorwaarden stellen aan ruimten die een bepaalde functionaliteit hebben in het proces en/of

Communicatieplan Energie- & CO 2

Communicatieplan Energie- & CO 2 Communicatieplan Energie- & CO beleid Versie 9 - Januari 013 Akkoord Directie: Inhoud: 1. Inleiding 1.1 Ambitie 1. Aansluiting op de marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen en voorgenomen acties in 01 1.4

Nadere informatie

Medewerker administratieve processen en systemen

Medewerker administratieve processen en systemen processen en systemen Doel Voorbereiden, analyseren, ontwerpen, ontwikkelen, beheren en evalueren van procedures en inrichting van het administratieve proces en interne controles, rekening houdend met

Nadere informatie

Communicatieplan. Energie- & CO 2 beleid. Van Gelder Groep

Communicatieplan. Energie- & CO 2 beleid. Van Gelder Groep Van Gelder Groep B.V. Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Van Gelder Groep 1 2015, Van Gelder Groep B.V. Alle rechten voorbehouden. Geen enkel deel van dit document mag worden gereproduceerd in welke

Nadere informatie

Service Niveau Overeenkomst Digikoppeling

Service Niveau Overeenkomst Digikoppeling Service Niveau Overeenkomst Digikoppeling Versie 1.3 Datum 26 mei 2015 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl

Nadere informatie

aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Vastgesteld door het College bouw ziekenhuisvoorzieningen op 26 november 2001

aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Vastgesteld door het College bouw ziekenhuisvoorzieningen op 26 november 2001 REFERENTIEKADER ten behoeve van bestaande WERKPLAATSEN TECHNISCHE DIENST Gelet op artikel 15a van de Wet ziekenhuisvoorzieningen Aangeboden aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Vastgesteld

Nadere informatie

Programma van eisen 4seizoenenonderhoud

Programma van eisen 4seizoenenonderhoud Programma van eisen 4seizoenenonderhoud Checklist voor te maken afspraken met de opdrachtnemer Versie 7 juli 2005 Van aandachtspunten naar eisen In de bijeenkomsten van de regionale werkgroepen is geconstateerd

Nadere informatie

Samenvatting wetgeving omtrent Machines en Arbeidsmiddelen

Samenvatting wetgeving omtrent Machines en Arbeidsmiddelen Samenvatting wetgeving omtrent Machines en Arbeidsmiddelen De wetgeving met betrekking tot machines en arbeidsmiddelen is niet eenvoudig. Er zijn diverse richtlijnen en wetten binnen de Europese Unie en

Nadere informatie

Checklist. Informatievoorziening. Grote Projecten

Checklist. Informatievoorziening. Grote Projecten Checklist Informatievoorziening Grote Projecten Najaar 2010 Rekenkamercommissie Berkelland, Bronckhorst, Lochem, Montferland 1. Inleiding De uitvoering van grote projecten in Nederland heeft nogal eens

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren

Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren WAARDERINGSKAMER Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren Een onderzoek naar overschrijding van de jaargrens bij de afhandeling van WOZ-bezwaarschriften 18 juli 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras 15 Mei 2012 Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Inhoud: 1. Inleiding 1.1 Ambitie 1.2 Aansluiting op de marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen en

Nadere informatie

Kwaliteit begrotingsprogramma's Gemeente Dordrecht Bijlage 1

Kwaliteit begrotingsprogramma's Gemeente Dordrecht Bijlage 1 Kwaliteit begrotingsprogramma's Gemeente Dordrecht Bijlage 1 Beoordelingskader, ofwel hoe wij gekeken en geoordeeld hebben Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Uitgangspunten 2 3 Beoordelingscriteria 3 4 Hoe

Nadere informatie

Notitie Detachering aan derden Publicatie 15 april 2016

Notitie Detachering aan derden Publicatie 15 april 2016 Toelichting Deze notitie heeft de status van een inlichting/algemene voorlichting, omdat geen specifieke casuïstiek aan de orde komt. De notitie beoogt de overheidslichamen te ondersteunen bij het beoordelen

Nadere informatie

TO BUILD UP. BROCHURE Huisvestingsadvies

TO BUILD UP. BROCHURE Huisvestingsadvies TO BUILD UP BROCHURE Huisvestingsadvies Tobuildup Tobuildup begeleidt organisaties bij de build-up van vastgoedvraagstukken. Door jarenlange ervaring en expertise in de vastgoedmarkt kunnen we voor elk

Nadere informatie

VSR-KWALITEITSMEETSYSTEEM VSR-KMS 2.0

VSR-KWALITEITSMEETSYSTEEM VSR-KMS 2.0 VSR-KWALITEITSMEETSYSTEEM VSR-KMS 2.0 Vereniging Schoonmaak Research, Stichting Schoonmaakkwaliteit, februari 2009 1 Vereniging Schoonmaak Research Stichting Schoonmaakkwaliteit Postbus 90154 Postbus 90154

Nadere informatie

HOEBERT HULSHOF & ROEST

HOEBERT HULSHOF & ROEST Inleiding Artikel 1 Deze standaard voor aan assurance verwante opdrachten heeft ten doel grondslagen en werkzaamheden vast te stellen en aanwijzingen te geven omtrent de vaktechnische verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Informatiemanager. Doel. Context

Informatiemanager. Doel. Context Informatiemanager Doel Ontwikkelen, in stand houden, evalueren, aanpassen en regisseren van het informatiemanagement, de digitale informatievoorziening en de ICT-facilitering van de instelling en/of de

Nadere informatie

2. De kandidaat kan een omschrijving geven van de diverse organisaties in de personenautobranche.

2. De kandidaat kan een omschrijving geven van de diverse organisaties in de personenautobranche. DEELKWALIFICATIE MANAGEMENT ESONENAUTOBEDIJF Onderdeel: Bedrijfsvoering ersonenautobedrijf 1. De kandidaat kan op basis van de marktontwikkelingen van de afgelopen jaren een prognose maken voor de toekomst

Nadere informatie

3. Een norm voor valide examenproducten norm voor valide examenproducten cesuur exameninstrumentarium

3. Een norm voor valide examenproducten norm voor valide examenproducten cesuur exameninstrumentarium Dit document is een onderdeel uit het advies Drie routes naar een valide examenproduct van mei 2016. De uitwerking van het advies vindt plaats vanaf augustus 2016 door de hiervoor aangestelde kwartiermaker

Nadere informatie

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 1 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden Vastgesteld

Nadere informatie

Handboek VSR-Keurmerk

Handboek VSR-Keurmerk Vastgesteld door het bestuur d.d.: 4 september 2015 Stichting Schoonmaakkwaliteit (SSK) Versie 15.01 / september 2015 / SSK-004 VSR-KEURMERK De eisen voor het VSR-Keurmerk zijn opgenomen in dit handboek.

Nadere informatie

Kerntaak 1: Voert interieur-, vloeren- en sanitaironderhoud uit

Kerntaak 1: Voert interieur-, vloeren- en sanitaironderhoud uit Kerntaak 1: Voert interieur-, vloeren- en sanitaironderhoud uit Werkproces 1.1: Werkzaamheden voorbereiden De reiniger in de voedselverwerkende industrie ontvangt de opdracht van zijn (operationeel) leidinggevende

Nadere informatie

Beoordelingscriteria scriptie Nemas HRM

Beoordelingscriteria scriptie Nemas HRM Beoordelingscriteria scriptie Nemas HRM Instructie Dit document hoort bij het beoordelingsformulier. Op het beoordelingsformulier kan de score per criterium worden ingevuld. Elk criterium kan op vijf niveaus

Nadere informatie

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd De regiepiramide ontsluierd Inleiding Regie is een veelgebruikte term voor een vorm van organiseren in het facilitaire werkveld. Toch is het lang niet altijd duidelijk wat er precies onder moet worden

Nadere informatie

Bestaande ontruimingsalarminstallaties

Bestaande ontruimingsalarminstallaties Rijnstraat 8 Postbus 20952 2500 EZ Den Haag Bestaande ontruimingsalarminstallaties Instructie Versie 1.0 Status Definitief Contactpersoon T 0800-899 1103 info.infofoon @rgd.minbzk.nl Betreft Bestaande

Nadere informatie

INFORMATIE Resultaatgericht Vastgoedonderhoud (RGVO)

INFORMATIE Resultaatgericht Vastgoedonderhoud (RGVO) INFORMATIE Resultaatgericht Vastgoedonderhoud (RGVO) O n d e r h o u d e n d g o e d NVT Onderhoudsgroep BV Hoefsmid 5-7 2631 RH Nootdorp Telefoon (015) 310 83 32 Fax (015) 310 56 23 www.onderhoudendgoed.nl

Nadere informatie

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek.

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. In de BEROEPSCOMPETENTIES CIVIELE TECHNIEK 1 2, zijn de specifieke beroepscompetenties geformuleerd overeenkomstig de indeling van het beroepenveld.

Nadere informatie

Arbozorg, intern organiseren of uitbesteden? Vangnet of maatwerk?

Arbozorg, intern organiseren of uitbesteden? Vangnet of maatwerk? Arbozorg, intern organiseren of uitbesteden? Vangnet of maatwerk? December 2010 Arbozorg, intern organiseren of uitbesteden? Vangnet, of maatwerk? Tot voor kort was elke werkgever verplicht aangesloten

Nadere informatie

Projectbureau voor huisvesting & facility management

Projectbureau voor huisvesting & facility management Projectbureau voor huisvesting & facility management 2 Ondersteuning van huisvestingsprojecten Offace projectbegeleiding is een adviesbureau op het gebied van huisvesting en facility management. Wij ondersteunen

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Functieprofiel: Arbo- en Milieucoördinator Functiecode: 0705

Functieprofiel: Arbo- en Milieucoördinator Functiecode: 0705 Functieprofiel: Arbo- en Milieucoördinator Functiecode: 0705 Doel Initiëren, coördineren, stimuleren en bewaken van Arbo- en Milieuwerkzaamheden binnen een, binnen de bevoegdheid van de leidinggevende,

Nadere informatie

De 6 best hanteerbare KPI s in de schoonmaak

De 6 best hanteerbare KPI s in de schoonmaak De 6 best hanteerbare KPI s in de schoonmaak en de link met kritieke succesfactoren KPI s in de schoonmaak Margriet van Dijken Heel kort nog de theorie van KPI s in de schoonmaak Er gaat tegenwoordig geen

Nadere informatie

Producten- en dienstencatalogus. Rijksschoonmaakorganisatie

Producten- en dienstencatalogus. Rijksschoonmaakorganisatie Producten- en dienstencatalogus Rijksschoonmaakorganisatie Producten- en dienstencatalogus Rijksschoonmaakorganisatie PDC RSO die na bespreking met de Stuurgroep RSO door de eigenaar is vastgesteld. PDC

Nadere informatie

Algemeen Reglement van de Certificering voor bedrijfsnoodorganisaties

Algemeen Reglement van de Certificering voor bedrijfsnoodorganisaties Algemeen Reglement van de Certificering voor bedrijfsnoodorganisaties Nederlands Instituut BedrijfsnoodOrganisatie Versie 3: Maart 2015 Inhoudsopgave 1. Samenvatting... 3 2. Definities... 4 3. Inleiding...

Nadere informatie

Voorbeeld schoonmaakcalculatie

Voorbeeld schoonmaakcalculatie Voorbeeld schoonmaakcalculatie Calculatie Het vaststellen van de benodigde tijd voor het schoonhoudproces door het toepassen van zogenaamde vuistregels of ervaringscijfers is niet voldoende betrouwbaar.

Nadere informatie

Machinebeheerplan voor de foodindustrie

Machinebeheerplan voor de foodindustrie Machinebeheerplan voor de foodindustrie Zwettestraat 29-05 8912 AV Leeuwarden Telefoon (058) 843 0095 info@booijmachinetechniek.nl www.booijmachinetechniek.nl Booij houdt uw machinepark in optima forma

Nadere informatie

UW PARTNER IN SCHOONMAAKONDERHOUD

UW PARTNER IN SCHOONMAAKONDERHOUD UW PARTNER IN SCHOONMAAKONDERHOUD Voorwoord Voor u ligt de brochure van Fm Portal Schoon BV (nader genoemd; FPS). In deze brochure treft u informatie aan over onze dienstverlening. Als uw interesse in

Nadere informatie

Richtlijn 4401 Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden met betrekking tot informatietechnologie

Richtlijn 4401 Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden met betrekking tot informatietechnologie Richtlijn 4401 Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden met betrekking tot informatietechnologie Inleiding 1-3 Doel van de opdracht tot het verrichten van overeengekomen

Nadere informatie

Controle protocol. 1 Doelstelling. 2 Eisen en aanwijzingen. 3 Toleranties en gewenste zekerheid

Controle protocol. 1 Doelstelling. 2 Eisen en aanwijzingen. 3 Toleranties en gewenste zekerheid Controle protocol 1 Doelstelling Het CZ Fonds moet voldoen aan de eisen van het convenant vastgelegd in 1998 tussen Zorgverzekeraars Nederland en de overheid van de Besteding Reserves Voormalige Vrijwillige

Nadere informatie

NEN 3140 Veilige Bedrijfsvoering

NEN 3140 Veilige Bedrijfsvoering NEN 3140 Veilige Bedrijfsvoering Als werkgever bent u verantwoordelijk voor veilige installaties en het veilig kunnen werken van uw personeel in een elektrotechnische omgeving. In zowel de Arbowet als

Nadere informatie

Kerntaak 1: Voert interieur-, vloeren- en sanitaironderhoud uit

Kerntaak 1: Voert interieur-, vloeren- en sanitaironderhoud uit Kerntaak 1: Voert interieur-, vloeren- en sanitaironderhoud uit Werkproces 1.1: Werkzaamheden voorbereiden De schoonmaker/medewerker vloeronderhoud ontvangt de opdracht van zijn (operationeel) leidinggevende

Nadere informatie

Regeling referentiekader basiskwaliteitseisen bestaande voorzieningen voor verslavingszorg

Regeling referentiekader basiskwaliteitseisen bestaande voorzieningen voor verslavingszorg Catergorie Geestelijke gezondheidszorg: verslavingszorg Regeling referentiekader basiskwaliteitseisen bestaande voorzieningen voor verslavingszorg Regeling College bouw ziekenhuisvoorzieningen tot wijziging

Nadere informatie

Beleving Facilitair Dienstverlening 2009/2010 Facility services at work

Beleving Facilitair Dienstverlening 2009/2010 Facility services at work Beleving Facilitair Dienstverlening 2009/2010 Facility services at work kwantitatief onderzoek Onderdeel beveiliging 1 Onderzoekskader Ondanks de crisis is het in Nederland voor het overgrote deel van

Nadere informatie

NEN 2767 Goede kapstok en basis voor prestatiecontracten met inzet van automatiseringsconcepten

NEN 2767 Goede kapstok en basis voor prestatiecontracten met inzet van automatiseringsconcepten NEN 2767 Goede kapstok en basis voor prestatiecontracten met inzet van automatiseringsconcepten 17 september 2013 Nationale Conferentie Gebouw Automatisering Bijdrage door: Johan Smit Stakeholdersmodel

Nadere informatie

Functieprofiel: Medewerker Gebouw en Techniek Functiecode: 0702

Functieprofiel: Medewerker Gebouw en Techniek Functiecode: 0702 Functieprofiel: Techniek Functiecode: 0702 Doel Uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden, het doen van aanpassingen, alsmede bedienen van installaties/machines, binnen geldende werkprocessen en afspraken

Nadere informatie

Checklist voor controle (audit) NEN 4000

Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Rigaweg 26, 9723 TH Groningen T: (050) 54 45 112 // F: (050) 54 45 110 E: info@precare.nl // www.precare.nl Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Nalooplijst hoofdstuk 4 Elementen in de beheersing van

Nadere informatie

Beloningsbeleid Januari 2012

Beloningsbeleid Januari 2012 Beloningsbeleid Januari 2012 Inhoudsopgave Inleiding 2 Doel beloningsbeleid 3 Uitgangspunten beloningsbeleid 3 Inschaling en beschrijving beloning 3 Beloningsmodel onderneming 4 Risicobeheersing 4 Variabele

Nadere informatie

Gebouwen beheerplan

Gebouwen beheerplan Gebouwen beheerplan 2015-2018 Afdeling Grondgebied Team Bouwen 4 november 2015 Inhoud 1. Inleiding en samenvatting blz. 3 1.1 Inleiding blz. 3 1.2 Samenvatting blz. 3 2. Onderhoudsbeleid/ Uitgangspunten

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Facilitair accountmanager

Facilitair accountmanager Facilitair accountmanager Doel Inventariseren en analyseren van de wensen en ervaringen van klanten van de dienst ten aanzien van de dienstverlening en het uitzetten van daaruit voorvloeiende activiteiten,

Nadere informatie

Bijlage 3 - Kwaliteitsmeetsysteem

Bijlage 3 - Kwaliteitsmeetsysteem Bijlage 3 - Kwaliteitsmeetsysteem Werkwijze uitvoering Resultaatgericht kwaliteitsmeetsysteem Inleiding De basis van het Europees resultaatgericht kwaliteitsmeetsysteem ten behoeve van resultaatgerichte

Nadere informatie

REINIGING VAN CLEANROOMS

REINIGING VAN CLEANROOMS REINIGING VAN CLEANROOMS Het reinigen van cleanrooms is een van de voorwaarden om een cleanroom in de conditie te houden waarvoor zij is bestemd. Reinigen betekent dat alle personen die een cleanroom betreden

Nadere informatie

CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN

CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN Klanten verwachten tegenwoordig een grotere leverbetrouwbaarheid, tegen lagere kosten, met betere kwaliteit en dat allemaal tegelijk. Diegenen

Nadere informatie

Onderzoeksplan Subsidiebeleid. Rekenkamercommissie

Onderzoeksplan Subsidiebeleid. Rekenkamercommissie Rekenkamercommissie Onderzoeksplan Subsidiebeleid gemeente Oss Oss, 23 februari 2005 1 1. Inleiding De Rekenkamercommissie is door de gemeenteraad van Oss ingesteld op 1 september 2004. Inmiddels heeft

Nadere informatie

Onderhoud en vervanging

Onderhoud en vervanging Wet- en regelgeving Onderhoud en vervanging Algemeen Elk gebouw heeft onderhoud nodig, dus ook Scoutinggebouwen. Een goed Scoutinggebouw biedt een veilig en betrouwbaar onderkomen voor de leden en het

Nadere informatie

Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer!

Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer! Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer! brochure.indd 1 07-02-12 11:02 brochure.indd 2 07-02-12 11:02 Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer! Arrix optimus is

Nadere informatie

Kwaliteitsverbetering van een bedrijfsnoodorganisatie door middel van scenario s Danny A. Jolly, Regionale brandweerorganisatie

Kwaliteitsverbetering van een bedrijfsnoodorganisatie door middel van scenario s Danny A. Jolly, Regionale brandweerorganisatie Kwaliteitsverbetering van een bedrijfsnoodorganisatie door middel van scenario s Danny A. Jolly, Regionale brandweerorganisatie Jolly@rbogv.nl Inleiding Om verschillende typen incidenten als gevolg van

Nadere informatie

Praktijkinstructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131)

Praktijkinstructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131) instructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131) pi.cin08.4.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen

Nadere informatie

VE02/RO/0707. stichting volkshuisvestinggroep wooncompagnie

VE02/RO/0707. stichting volkshuisvestinggroep wooncompagnie VE02/RO/0707 GEDRAGSCODE stichting volkshuisvestinggroep wooncompagnie Inhoudsopgave 1 algemeen kader 3 1.1 Toepassingsgebied 3 1.2 Uitgangspunten 3 2 De voorbereidingsfase 4 2.1 Informatievoorziening

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG. Advisering Besluit langdurige zorg.

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG. Advisering Besluit langdurige zorg. POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN De Staatssecretaris van Volksgezondheid,

Nadere informatie

Gelet op de artikelen 16, 16b, onderdeel c, en 16 c, onderdeel c, van het Besluit bedrijfsvergunning en veiligheidscertificaat hoofdspoorwegen;

Gelet op de artikelen 16, 16b, onderdeel c, en 16 c, onderdeel c, van het Besluit bedrijfsvergunning en veiligheidscertificaat hoofdspoorwegen; Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, van..., nr., houdende vaststelling van regels inzake de aanvraag van een veiligheidscertificaat als bedoeld in artikel 32, eerste lid, van

Nadere informatie

Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale.

Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale. 1 Geachte heer/mevrouw Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale. Bij verschillende gemeenten en instellingen

Nadere informatie

Leidraad 20 Accountantsrapportage over de bestuurlijke mededeling bij een aanvraag van het predicaat Koninklijk en Hofleverancier

Leidraad 20 Accountantsrapportage over de bestuurlijke mededeling bij een aanvraag van het predicaat Koninklijk en Hofleverancier Leidraad 20 Accountantsrapportage over de bestuurlijke mededeling bij een aanvraag van het predicaat Koninklijk en Hofleverancier Titel Leidraad Accountantsrapportage over de bestuurlijke mededeling bij

Nadere informatie

Procesdenken en de cultuur van de organisatie

Procesdenken en de cultuur van de organisatie INLEIDING Procesmanagement dient bij te dragen aan de organisatiedoelstellingen zoals HRM en Finance bijdragen aan de organisatiedoelen. Procesmanagement, ook procesgericht werken genoemd, maakt iets bestuurbaar

Nadere informatie

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Het gerecht Het resultaat: weten dat u met de juiste dingen bezig bent. Alles is op een bepaalde manier meetbaar.

Nadere informatie

Vergadering: Algemeen bestuur. Datum: 7 juli 2015. Agendapunt: 5. Rapporteur. A. J. Borgdorff

Vergadering: Algemeen bestuur. Datum: 7 juli 2015. Agendapunt: 5. Rapporteur. A. J. Borgdorff Vergadering: Algemeen bestuur Datum: 7 juli 215 Agendapunt: 5 Rapporteur A. J. Borgdorff Onderwerp: Zorg en beheer archief Voorstel/Besluit: 1. de archiefverordening vast te stellen. Toelichting In hoofdstuk

Nadere informatie

Dienstverlening Leveranciersbeoordeling

Dienstverlening Leveranciersbeoordeling Inleiding Leveringsketens worden steeds langer, productie wordt in toenemende mate uitbesteed of verplaatst naar zogenaamde lage lonen landen. De kwaliteitseisen worden echter steeds strenger en de relaties

Nadere informatie

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit Reglement College van Bestuur Onderwijsstichting Esprit Amsterdam, vastgesteld, na goedkeuring door de Raad van Toezicht op 4 december 2015, door het College van Bestuur in haar vergadering van 7 december

Nadere informatie

Accountantsprotocol voor de aanvraag van het predicaat Koninklijk en Hofleverancier

Accountantsprotocol voor de aanvraag van het predicaat Koninklijk en Hofleverancier Copro 16118C Accountantsprotocol voor de aanvraag van het predicaat Koninklijk en Hofleverancier Versie 2.0 Amsterdam, 30 november 2016 Inhoudsopgave 1. Algemeen Kader... 3 1.1 Bestuurlijke mededeling...

Nadere informatie

Sociale wijkzorgteams Den Haag

Sociale wijkzorgteams Den Haag Sociale wijkzorgteams Den Haag Onderzoek naar voorwaarden voor doeltreffend en doelmatig functioneren De rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar de sociale wijkzorgteams in Den Haag. Daarbij is gekeken

Nadere informatie

Operatieafdeling. Referentiekader ten behoeve van bestaande operatieafdelingen. College bouw ziekenhuisvoorzieningen

Operatieafdeling. Referentiekader ten behoeve van bestaande operatieafdelingen. College bouw ziekenhuisvoorzieningen College bouw ziekenhuisvoorzieningen Postbus 3056 3502 GB Utrecht T (030) 298 31 00 F (030) 298 32 99 E cbz@bouwcollege.nl I http://www.bouwcollege.nl Operatieafdeling Referentiekader ten behoeve van bestaande

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1987-1988 Rijksbegroting voor het jaar 1988 20 200 Hoofdstuk X Ministerie van Defensie Nr. 34 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

schoon, schoner, schoonst

schoon, schoner, schoonst schoon, schoner, schoonst glasbewassing bouwschoon tuinonderhoud industriële reiniging compu G. Van Alem Schoonmaak- en Bedrijfsdiensten is een betrouwbaar, gecertificeerd schoonmaakbedrijf, actief in

Nadere informatie

Accountantsverslag 2012

Accountantsverslag 2012 pwc I Accountantsverslag 2012 Permar Energiek B.V. 24 mei 2013 pwc Permar Energiek B.V. T.a.v. de Raad van Commissarissen en de Directie Horaplantsoen 2 6717LT Ede 24 mei 2013 Referentie: 31024B74/DvB/e0291532/zm

Nadere informatie

NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG

NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG Opgesteld door: G.Z-H In opdracht van: Recreatieschap Voorne-Putten-Rozenburg Postbus 341 3100 AH Schiedam Tel.: 010-2981010 Fax: 010-2981020

Nadere informatie

Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking

Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking Nederlandse Associatie voor Examinering 1 Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking Met de scriptie voor Compensation & Benefits Consultant (CBC) toont de kandidaat een onderbouwd advies

Nadere informatie

Geachte., Deze overtredingen worden hieronder nader toegelicht: Psychosociale arbeidsbelasting: Werkdruk:

Geachte., Deze overtredingen worden hieronder nader toegelicht: Psychosociale arbeidsbelasting: Werkdruk: Geachte., In de periode Juni t/m Augustus 2013 is er een klacht over arbeidsomstandigheden onderzocht in uw onderneming. Het onderzoek is uitgevoerd in zowel het distributiecentrum (DC) als in enkele filialen.

Nadere informatie

Managementsamenvatting CORA 3.0

Managementsamenvatting CORA 3.0 Managementsamenvatting CORA 3.0 CORA is tot stand gekomen met medewerking van de volgende woningcorporaties: De Alliantie, Eigen Haard, Havensteder, Lefier, Mitros, Portaal, Rochdale, RWS Goes, Stadgenoot,

Nadere informatie

Functieprofiel: Medewerker Gebouwbeheer en Logistiek Functiecode: 0704

Functieprofiel: Medewerker Gebouwbeheer en Logistiek Functiecode: 0704 Functieprofiel: Logistiek Functiecode: 0704 Doel Beheren van (delen van) het gebouw, overleg voeren met gebruikers en dienstverleners, volgens geldende procedures, en contracten, teneinde gebruikers in

Nadere informatie

De transitie van een omvangrijk contract van KPN

De transitie van een omvangrijk contract van KPN De transitie van een omvangrijk contract van KPN Het is cruciaal dat het KPN-netwerk 24/7 in de lucht is, ook omdat vitale communicatiediensten ervan afhankelijk zijn. Onderhoud, schoonmaak en beveiliging

Nadere informatie

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Versie 2.1 Datum : 1 januari 2013 Status : Definitief Colofon Projectnaam : DigiD Versienummer : 2.0 Contactpersoon : Servicecentrum Logius Postbus 96810

Nadere informatie

Een multi functioneel bedrijvenpark. Leyensehof Kantoor. Leyensehof Bedrijfsruimte. Leyensehof Flex. Leyensehof is dubbelgroen

Een multi functioneel bedrijvenpark. Leyensehof Kantoor. Leyensehof Bedrijfsruimte. Leyensehof Flex. Leyensehof is dubbelgroen Om te huren bij worden diverse ruimten ruimte beschikbaar van ibele bedrijfs- en werkruimte, is dubbelgroen Niet alleen een groene omgeving maar ook voorzien van groene energie Ruime parkeergelegenheid

Nadere informatie

Privacy reglement. Birtick Zorg & Welzijn

Privacy reglement. Birtick Zorg & Welzijn Inhoud 1. Begripsbepalingen 2. Reikwijdte 3. Doel 4. Categorieën van personen over wie gegevens in de registratie worden opgenomen 5. Vertegenwoordiging 6. Soorten van gegevens die in de registratie worden

Nadere informatie

Leidraad bij de aanschaf van persoonlijke beschermingsmiddelen Keuze, gebruik, reiniging en onderhoud

Leidraad bij de aanschaf van persoonlijke beschermingsmiddelen Keuze, gebruik, reiniging en onderhoud Leidraad bij de aanschaf van persoonlijke beschermingsmiddelen Keuze, gebruik, reiniging en onderhoud Het aanschaffen van systemen en producten die een bepaalde veiligheid moeten waarborgen kan niet vergeleken

Nadere informatie

artikel 40, eerste en tweede lid van de Archiefwet 1995 en artikel 36 van de gemeenschappelijke regeling RUD Utrecht

artikel 40, eerste en tweede lid van de Archiefwet 1995 en artikel 36 van de gemeenschappelijke regeling RUD Utrecht Archiefverordening RUD Utrecht 2014 Het algemeen bestuur van de RUD Utrecht gelezen het voorstel van het dagelijks bestuur van RUD Utrecht Gelet op: artikel 40, eerste en tweede lid van de Archiefwet 1995

Nadere informatie

Dwergvinvisstraat HP Amsterdam KvK Telefoon: Fax:

Dwergvinvisstraat HP Amsterdam KvK Telefoon: Fax: AAS-lijst: Arbo Aandachtspunten bij het aanbesteden van Schoonmaakonderhoud Achtergrond Hoewel het schoonmaakbedrijf als werkgever verantwoordelijk is voor de arbeidsomstandigheden van de schoonmakers,

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming werkt wel André de Waal Prestatiebeloning wordt steeds populairder bij organisaties. Echter, deze soort van beloning werkt in veel gevallen

Nadere informatie

vergoeding voor inzameling en sortering en vergoeding voor vermarkting van huishoudelijk kunststofverpakkingsafval

vergoeding voor inzameling en sortering en vergoeding voor vermarkting van huishoudelijk kunststofverpakkingsafval vergoeding voor inzameling en sortering en vergoeding voor vermarkting van huishoudelijk kunststofverpakkingsafval protocol administratieve controle ketenpartners 2 V1.0 19/5/15 Inhoud 1. Inleiding 4 1.1

Nadere informatie

Wetsvoorstel Titel 9 handhaaft. bepalingen die strijdig zijn. met EG-richtlijn G.-P. den Hollander RA

Wetsvoorstel Titel 9 handhaaft. bepalingen die strijdig zijn. met EG-richtlijn G.-P. den Hollander RA Wetsvoorstel Titel 9 handhaaft bepalingen die strijdig zijn met EG-richtlijn 2013-34 G.-P. den Hollander RA Inleiding Het wetsvoorstel heeft bestaande verschillen tussen Titel 9 en de 4 e en 7 e EG-richtlijn

Nadere informatie

Gelijkwaardigheid van niet-geaccrediteerde laboratoria (conform NEN-EN ISO/IEC 17025)

Gelijkwaardigheid van niet-geaccrediteerde laboratoria (conform NEN-EN ISO/IEC 17025) Gelijkwaardigheid van niet-geaccrediteerde laboratoria (conform NEN-EN ISO/IEC 17025) NEa, 20-07-2012, versie 1.0 INTRODUCTIE In artikel 34 van de Monitoring en Rapportage Verordening (MRV) is beschreven

Nadere informatie

Beleid BASIS-CALAMITEITENPLAN...

Beleid BASIS-CALAMITEITENPLAN... Beleid BASIS-CALAMITEITENPLAN... Tel : Route: - Ter advisering besproken in de OR dd : -- - Ter advisering besproken in de CCR dd : -- - Ter advisering besproken in het MT dd : -- - Vastgesteld door RvB

Nadere informatie

WEGWIJS IN DE: PROCESBEHEERSING VALIDATIE BORGING

WEGWIJS IN DE: PROCESBEHEERSING VALIDATIE BORGING INFOBULLETIN IN-WEGW WEGWIJS IN DE: PROCESBEHEERSING VALIDATIE BORGING Inleiding Cleaning Consultancy Delft bv. adviseert bedrijven die zich bezighouden met industriële reiniging. Onder deze bedrijven

Nadere informatie

Persoonlijk Opleidingsplan (POP) Leerjaar 1

Persoonlijk Opleidingsplan (POP) Leerjaar 1 Persoonlijk Opleidingsplan (POP) Leerjaar 1 Student: Roy Krabbenborg Bedrijf: WSi-techniek Hogeschool: Haagse Hogeschool Opleiding: Ad Projectleider Techniek Klas: TP11 Document: POP Leerjaar 1 Versie:

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Milieu, marktonderzoek en NEN-EN-ISO 14001. Introductie

Milieu, marktonderzoek en NEN-EN-ISO 14001. Introductie Milieu, marktonderzoek en NEN-EN-ISO 14001 Introductie September 2010 Inleiding In toenemende mate vragen opdrachtgevers aan marktonderzoekbureaus, met name bij aanbestedingen, hoe zij omgaan met het aspect

Nadere informatie

Algemeen Reglement van de Certificering voor instructeurs in het toepassingsgebied van de bedrijfsnoodorganisatie

Algemeen Reglement van de Certificering voor instructeurs in het toepassingsgebied van de bedrijfsnoodorganisatie Algemeen Reglement van de Certificering voor instructeurs in het toepassingsgebied van de bedrijfsnoodorganisatie Nederlands Instituut BedrijfsnoodOrganisatie Versie 3: Maart 2015 Inhoudsopgave 1. Samenvatting...

Nadere informatie

Administrateur. Context. Doel. Rapporteert aan/ontvangt hiërarchische richtlijnen van: Directeur dienst Afdelingshoofd

Administrateur. Context. Doel. Rapporteert aan/ontvangt hiërarchische richtlijnen van: Directeur dienst Afdelingshoofd Administrateur Doel Realiseren van beheersmatige, adviserende en managementondersteunende administratieve werkzaamheden ten behoeve van de instelling, dan wel onderdelen daarvan, binnen vastgestelde procedures

Nadere informatie

Investeringsvraagstuk 6kV installatie Optimizer+ in de praktijk

Investeringsvraagstuk 6kV installatie Optimizer+ in de praktijk Investeringsvraagstuk 6kV installatie Optimizer+ in de praktijk Optimizer+ is het revolutionaire hulpmiddel voor het opstellen, beheersen en optimaliseren van uw onderhoudsconcept. De softwaretool stelt

Nadere informatie